1D.8. Jaarrapportage 2021 OD NZKG voor Diemen def aug 2022.pdf
Tekst van het document
Jaarrapportage 2021 Gemeente Diemen
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Inhoud Bestuurlijke samenvatting ................................................................................................................ 3 Besteding en bijzonderheden 2021 .............................................................................................................. 4 1. 1.1 1.2 1.3
Programma Milieu ................................................................................................................... 7 Wat is onze bijdrage ......................................................................................................................... 7 Rapporten relevant voor OD NZKG .................................................................................................... 8 VTH-uitvoering ................................................................................................................................. 9 Vergunningverlening & regulering........................................................................................................... 9 Toezicht en Handhaving ...................................................................................................................... 11 Specifiek toezicht ................................................................................................................................ 15 1.4 Knellend beleid .............................................................................................................................. 20 1.5 Inzet uren en middelen................................................................................................................... 20 2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Programma Bouw ................................................................................................................. 22 Wat is onze bijdrage aan de doelen? ............................................................................................... 22 Vergunningverlening & regulering.................................................................................................... 23 Toezicht & Handhaving ................................................................................................................... 23 Bouwadvies en bouwregie .............................................................................................................. 24 Inzet uren en middelen................................................................................................................... 24
3. 3.1 3.2 3.3 3.4
Programma Bodem ............................................................................................................... 26 Wat is onze bijdrage aan de doelen? ............................................................................................... 26 VTH-uitvoering in outputpakket ....................................................................................................... 27 Bodemadvies en bodemregie .......................................................................................................... 27 Inzet uren en middelen................................................................................................................... 28
4. 4.1 4.2 4.3
Randvoorwaardelijk/Programmaoverstijgend ..................................................................... 29 Inleiding ........................................................................................................................................ 29 Uitvoering van taken ...................................................................................................................... 29 Inzet uren en middelen................................................................................................................... 32
Pagina 2 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Bestuurlijke samenvatting Als Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voeren wij namens de gemeente Diemen wettelijke taken uit op het gebied van milieu, bouw en bodem. Naast deze taken adviseren we de gemeente Diemen op deze thema’s. Deze rapportage over gaat over het jaar 2021 en geeft inzicht in de wijze waarop de OD NZKG uitvoering heeft gegeven of een bijdrage heeft geleverd aan onderstaande punten die opgenomen zijn in de Uitvoeringsovereenkomst 2021: • • •
de minimaal uit te voeren wettelijke taken uw doelen en visies ontwikkelingen in landelijke opgaven
Corona In het begin van de pandemie is binnen de OD NZKG een Coronateam opgericht. De impact van de coronapandemie (en de beleids-aanscherpingen van de Rijksoverheid) bepaalde in 2021 in grote mate de wijze waarop het werk, en dan met name dat van onze toezichthouders was georganiseerd. Per werkveld (milieu-, bodem- en bouw) is een aangepaste werkwijze opgesteld met instructies wanneer we op locatie controleren en wanneer we een video- of administratieve controle uitvoerden. De risico’s voor de veiligheid en gezondheid van mens en milieu zijn ook hier altijd leidend. Vanwege de preventieve werking zijn we zoveel mogelijk zichtbaar aanwezig geweest in het gebied.
Systematiek De OD NZKG voert VTH-taken uit voor opdrachtgevers en ondersteunt bij het opstellen van beleid, ontwikkelen en uitdragen van kennis. Wij gaan slim en effectief om met de gegevens en informatie die wij verkrijgen bij het uitvoeren van onze taken. Het Uitvoeringsprogramma, dat op grond van onder meer de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de ministeriële Regeling omgevingsrecht (Mor) dient te worden vastgesteld, is in die zin te beschouwen als de leidraad bij de uitvoering van de door de OD NZKG te verrichten activiteiten.
Grondslag voor het Uitvoeringsprogramma en de rapportage en een vooruitblik naar de strategische agenda 2022 Beleidsdocumenten, analyses van trends en ontwikkelingen, de visie van de OD NZKG en regionale VTH-strategie OD NZKG 2019-2022 dienen als basis voor onze inzet. Het Uitvoeringsprogramma is opgesteld om de VTH-taken uit te voeren. De kwaliteit van onze dienstverlening is afgestemd in het Uniform Uitvoeringsniveau en de afgeleide productbladen. Detailinvulling actualiseren we jaarlijks en is beschreven in de Uitvoeringsovereenkomst 2021. In de rapportage die voor u ligt treft u de samenvatting van onze inzet en de analyse van risico’s en inzichten die wij hebben opgedaan in 2021. Verdere doorontwikkeling van het monitoren van onze invloed op uw beleidsdoelstellingen geven we samen met opdrachtgevers vorm vanuit de ontwikkelagenda. Om focus te houden hebben we in 2021 een strategische agenda 2022-2024 geformuleerd. In de kaderbrief voor de jaren 2023-2026 benoemen we de belangrijkste opgaven voor de komende jaren. De strategische agenda werken we in 2022 verder uit, met daaraan gekoppeld de resultaatgebieden voor de komende jaren. De strategische agenda bestaat uit drie samenhangende en elkaar versterkende onderdelen: 1. Inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieu-gerelateerde gezondheid en transformatiegebieden. 2.
Versterking van ons instrumentarium op het vakgebied vergunning verlenen, toezicht houden, handhaven en adviseren. 3. Organisatieontwikkeling: wat is er nodig binnen de ODNZKG om punt 1 en 2 te realiseren. Pagina 3 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
VTH Strategie 2019-2022 Bij het vaststellen van de VTH Strategie is bestuurlijk afgesproken om een aantal thema’s regionaal uit te werken. In 2021 hebben we voor de doorontwikkeling van de volgende onderwerpen uit het voorgestelde VTH-beleid het regionaal overleg opgestart: • Verbetering van de probleem- en risicoanalyse; • Actualisatie van de preventie-, regulerings- en nalevingsstrategie om beter aan te sluiten op de doelen van het bestuurlijk referentiekader; • Innovatie van de expertise van de OD NZKG, gericht op de bestuurlijke prioriteiten van gemeenten en provincies;
• Ontwikkeling van nieuwe producten en werkwijzen vanwege de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, informatietechnologie, data-analyse en informatieanalyse.
Regiotafels Op acht thema’s organiseerden wij de zogenaamde “Regiotafels”. Aan deze Regiotafels heeft de dialoog plaats gevonden tussen onze opdrachtgevers en de OD NZKG over ontwikkelingen, zowel beleidsmatig als vanuit de uitvoering. We inventariseren de lokale verschillen per thema, de regionale tekorten en de ontwikkelingen. De opbrengst hiervan werken we per thema uit in een hiervoor ontworpen factsheet en handzame samenvatting hiervan. Het ontbreken van beleid bij een gemeente of provincie op een of meer van de thema’s wordt in 2022 verder in kaart gebracht.
Samenwerkingsagenda vier Omgevingsdiensten Na een succesvolle afronding van de Samenwerkingsagenda 2019-2021 heeft het overleg tussen de vier directeuren van de OD’s in Noord-Holland besloten om voor de periode 2022-2024 opnieuw tot een samenwerkingsagenda te komen. In deze rapportage wordt bij diverse onderwerpen aan deze samenwerkingsagenda gerefereerd.
Energielabel C kantoorgebouwen Op 1 januari 2023 moet elk kantoorgebouw met een vloeroppervlakte van meer dat 100 m2 minimaal energielabel C hebben. Voldoet het gebouw hier niet aan, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor functioneren. In 2021 lag de nadruk op communicatie over deze wettelijke plicht. In het werkgebied van de ODNZKG voldoet op 1 januari 2022 67% van de kantoren nog niet aan energielabel C. Het risico bestaat dat een groot aantal kantoren op 1 januari 2023 niet zal voldoen en daarmee niet meer in gebruik mag zijn.
Besteding en bijzonderheden 2021 Programma milieu Binnen het werkveld milieu zijn er op het onderdeel milieu regie in overleg met de gemeente Diemen ruim uren opgenomen (1045), maar deze zijn niet volledig benut. Alleen noodzakelijke milieucontroles zijn ter plekke fysiek uitgevoerd. Klachten, controles en inspecties die niet om een locatiebezoek vragen zijn digitaal of administratief afgedaan. Hierdoor zijn de integrale controles achtergebleven in de planning, maar dit is opgevangen door themacontroles en digitaal toezicht. Ook is meer preventief toezicht ingezet bijvoorbeeld in de vorm van voorlichting aan garageondernemers. Als het gaat om milieu advies werd actief ingezet op het regionaal verkennen van diverse thema’s als geluid, geur en externe veiligheid die als input kunnen dienen op het VTH-beleid. In 2021 is de gemeente Diemen ook Pagina 4 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
door de rechtbank in het gelijk gesteld over het verlenen van een verklaring van geen bedenkingen voor de biomassacentrale op het Vattenfall terrein. De energietransitie in de regio vergt steeds meer aandacht van de VTH-taken. De focus lag dit jaar op het daadwerkelijk doorvoeren van de energiebesparende maatregelen door bedrijven. Er is gestart met het controleren van bedrijven die zo min mogelijk zijn getroffen door de pandemie. Steeds meer bedrijven hebben een melding gedaan van de getroffen maatregelen voor energiebesparing. Per 2021 bestaat de verplichting voor bedrijven om de gebouw-gebonden klimaatinstallaties te laten keuren. Vanaf 2023 dienen alle kantoorgebouwen te zijn voorzien van isolerende en energiebesparende maatregelen tot minimaal het niveau van energielabel C. In de tweede helft van 2021 zijn we gestart met het informeren van bedrijven. Sinds 2020 bestaat een keuringsverplichting voor ketels en airco’s. De controles van de stookinstallaties lopen voortvarend. Doelstelling is dat alle installaties uiterlijk in 2025 zijn gekeurd.
Programma bouw Vanaf april 2021 heeft de gemeente Diemen de sloopmeldingen voor asbest overgedragen aan de OD NZKG. Het blijkt dat ongeveer 80% van de ontvangen sloopmeldingen asbest omvat. Er waren weinig uren voor gereserveerd in de UVO’21 waardoor daar een overschrijding op is gerealiseerd. Daarbij is gebleken dat er niet allen uren nodig zijn voor de administratieve afhandeling van deze meldingen, maar dat er ook uren nodig zijn voor de handhaving. Daarnaast zagen we een toename van de vraag naar advies over constructieve veiligheid.
Programma bodem Binnen het werkveld bodem is de trend waarneembaar dat er veel aandacht is voor de bodem, in bredere zin. Ruimte is schaars, en bodem wordt meer en meer gezien als integraal onderdeel van de grotere maatschappelijke RO/woningbouwopgaven. De integrale, multidisciplinaire aanpak wordt – in de geest van de OW – steeds belangrijker in gesprekken met onze opdrachtgevers. Daarnaast wordt de kennis over de bodem in de vorm van een kennisinfrastructuur landelijk door ODnl als project ontwikkeld en opgepakt.
Randvoorwaardelijk/programma-overstijgend pakket Binnen het werkveld randvoorwaardelijk en het programma-overstijgend pakket is het aantal verzoeken op grond van de Wet openbaarheid bestuur afgelopen jaar explosief gestegen. Door het automatiseren van het proces zijn we wel minder tijd kwijt per verzoek. De OD NZKG en de gemeente Diemen werken samen aan een succesvolle implementatie van de Omgevingswet. Wij gaan daarbij uit van een beleidsneutrale overgang met inhoudelijk zoveel mogelijk dezelfde taken.
Pagina 5 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Pagina 6 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
1.
Programma Milieu
In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe het programma Milieu bijdraagt aan de beleidsopgaven en wat de OD NZKG daarvoor aan activiteiten levert. Allereerst worden de beleidsdoelen vertaald naar het programma Milieu. Vervolgens worden de uitvoeringskaders geschetst. Daarna komt de analyse van risico-gestuurd werken aan bod. Samen met de informatie over de VTH-uitvoering, milieu-advies en regulering vormt dit de basis voor de inzet binnen het programma Milieu in 2021. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor milieu zorgt de OD NZKG dat bedrijfsprocessen kunnen worden gevoerd met een aanvaardbaar risico voor het milieu. Hiermee borgen wij dat, ondanks de aanwezigheid van de bedrijfsmatige activiteiten, onze leefomgeving schoon en leefbaar blijft, veilig is en we de landelijke ambities tegen klimaatverandering volgen. Activiteiten vinden energiezuinig plaats en we dwingen besparingen af. De OD NZKG behandelt de meldingen of vergunningaanvragen. Toezicht op de bedrijven vindt periodiek plaats. Bij de controles wordt gebruik gemaakt van een systematische aanpak, op basis van de verleende vergunningen of digitale checklisten van AmvB’s. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar.
1.1
Wat is onze bijdrage
De OD NZKG levert in 2021 vanuit het programma Milieu een bijdrage aan de onderstaande beleidsdoelen met de uitvoering van de volgende taken:
Energietransitie Bij de wettelijke taken is energie één van de thema’s waarop we de bedrijven binnen de wettelijk kaders toetsen. Met de nieuwe informatieplicht heeft de OD NZKG er een extra instrument bijgekregen om met deze informatie gericht aan de slag te gaan. De OD NZKG adviseert bij het maken van ruimtelijke plannen over het vormgeven van de energietransitie. Het onderzoek naar de toepassing van warmte- en koudeopslag is daarvan een goed voorbeeld. Om efficiënt gebruik van aanwezige bronnen te bevorderen zetten wij bij ontwikkeling en uitvoering van VTH-taken stevig in op energiebesparing. Meer hierover in paragraaf 1.3.2. Ook wordt, in de Samenwerkingsagenda met 4 OD’s, ingezet op een regionaal energieakkoord en eenduidige uitvoering van VTH-taken. Ook denken wij mee in de ontwikkeling van de transitiepaden gericht op het terugdringen van de uitstoot van CO2.
Circulaire economie, afvalpreventie en afval ketenbeheer. Het programma Circulaire economie is belangrijk speerpunt in de strategie van de OD NZKG voor de komende drie jaar. Doelstelling is het verminderen van het gebruik van grondstoffen (preventie) en het zo milieuveilig mogelijk scheiden, hergebruiken en verwerken van rest- en afvalstromen. De OD NKZG zet in op samenwerking en kennisontwikkeling binnen de regio (onder andere met Metropoolregio Amsterdam en in de Samenwerkingsagenda met 4 OD’s), op landelijk en Europees niveau. Een level playing field voor bedrijven is erg belangrijk. In 2021 is het programma Circulaire Economie voor de komende jaren vastgesteld. In het programma dat van 2022 tot 2026 loopt, worden de eerste fundamentele stappen gezet naar een circulaire Omgevingsdienst. Die stappen zijn klein en gericht, zodat de impact groot is en er een katalyserende werking voor de rest van de organisatie van uit kan gaan. Het programma bouwt verder aan de basis van een circulaire economie door de eigen organisatie stap voor stap te transformeren. Hierbij staan twee doelen centraal die gezamenlijk de transformatie gestalte geven: • Het worden van een kennisschakelpunt op het gebied van circulaire economie Pagina 7 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
•
Het ontwikkelen en eigen maken van een verbeterd VTH-instrumentarium dat een circulaire economie ondersteunt.
Het afvoeren van afval is een activiteit die gevoelig is voor criminele activiteiten. Daarom besteden wij ook aandacht aan het thema veiligheid binnen de circulaire economie. Denk hierbij aan focus op het ontdoen van zeer zorgwekkende stoffen, e-waste en bijvoorbeeld asbest. Bij het ontdoen van deze stoffen raakt circulaire economie het thema ondermijning. Voor E-waste werken wij samen met onder andere ILT, politie, OM en andere omgevingsdiensten omdat er een nauwe relatie is met het thema ondermijning.
Transformatieopgave Het Noordzeekanaalgebied is onderdeel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA): dichtbevolkt en bedrijvig, daarnaast vol met groen en water. Een omgeving vol tegenstellingen en soms ook tegengestelde belangen van burgers, ondernemers en overheden. We willen hier wonen, werken, spelen, recreëren, groeien, bouwen en investeren. De OD NZKG zet in op het benutten én het beschermen van de leefomgeving in één van de meest verstedelijkte en geconcentreerde gebieden van Nederland. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken borgen wij dat bedrijven, waar juridisch mogelijk, binnen de contouren van geur en milieu opereren en waar technisch mogelijk bestaande contouren door investering terugdringen. In deze verdichte stedelijke omgeving, waar wonen en werken dicht op elkaar plaatsvinden, is het behandelen van klachten een belangrijk onderdeel van ons werk. Hierbij borgen we de naleving van regels door bedrijven en beperken we de overlast voor bewoners zoveel mogelijk. In transformatiegebieden adviseren wij over toepasbaarheid van bronmaatregelen, maatregelen in het overgangsgebied tussen bedrijfsactiviteiten en kwetsbare functies en maatregelen aan de gevels van kwetsbare functies voor behoud van een leefbare, veilige en gezonde omgeving.
Onze adviezen zijn ondersteunend aan het oplossen van dilemma’s waar de klimaatopgave, woningbouwopgave, economie en milieurechten tegenstrijdige belangen in zich hebben.
Gezond leefklimaat Met de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor de 47 bedrijven in de gemeente Diemen toetsen we de milieubelasting van de bedrijven op de leefomgeving op negen thema’s. Dit draagt bij aan een leefklimaat waarin evenwicht kan worden gevonden tussen de ontwikkeling van de bedrijvigheid en een gezonde leefomgeving. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken draagt de OD NZKG bij aan ons beleidsdoel “een gezond en veilig leefklimaat”. De OD NZKG deelt deze taken op in enerzijds vergunningverlening & regulering en anderzijds toezicht & handhaving. Ook adviseren wij opdrachtgevers bij bijvoorbeeld het vormen van beleid of ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening.
1.2
Rapporten relevant voor OD NZKG
In 2021 zijn verschillende rapporten gepubliceerd die relevant zijn voor onze organisatie. Zoals het rapport van de commissie Van Aartsen “Om de leefomgeving”. Concreet worden in dit rapport tien aanbevelingen voor het versterken van het VTH-stelsel gegeven. Deze hebben we voor onze organisatie en samen met de regionale partners geduid. Het betreft aanbevelingen waarmee de OD NZKG zelf aan de slag gaat, maar ook punten waarbij we vooral actief de ontwikkelingen (vanuit Den Haag) moeten volgen. In dit kader is eind 2021 de Kamerbrief verbeterplan VTH-stelsel gepubliceerd. Deze Kamerbrief bevat aanzetten voor de aanpak van de tien aanbevelingen van de commissie Van Aartsen. Over de invulling praten we met andere (regionale) overheden in 2022 verder in regiobijeenkomsten, die zijn ingepland door Ministerie van I&W. Onder meer de plannen met betrekking tot landelijke normfinanciering kunnen van invloed zijn op de financiering in 2023 en verder. Pagina 8 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Ook is het onderzoeksrapport gepubliceerd van de Randstedelijke Rekenkamer “Stof tot nadenken. Onderzoek naar de kwaliteit van de uitvoering van VTH-taken bij Tata Steel en Harsco”. Op basis van de bevindingen en aanbevelingen hierin heeft de OD NZKG een actieplan opgesteld. Dit heeft als eerste focus Tata Steel, maar krijgt ook een bredere scope, namelijk de manier van werken van de OD NZKG als geheel. Verder verschenen in 2021 de publicaties “Een onzichtbaar probleem” en “Handhaven in het duister” van de Algemene Rekenkamer. Deze gaan over de kwaliteit van data en de effectiviteit van de aanpak van milieucriminaliteit en –overtredingen bij Brzo en RIE4-inrichtingen. Dit maakt duidelijk dat investeringen in de datakwaliteit nodig zijn. Ook is inzichtelijk gemaakt dat verbeteringen nodig zijn voor bijvoorbeeld normen rondom effectiviteit, informatiepositie en begrijpelijke keuzes in de handhaving. Recent verscheen over deze thematiek de Kamerbrief Omgevingsveiligheid aan de Tweede Kamer. In deze Kamerbrief wordt de voortgang gemeld van het programma ‘Liever een goede buur’, waarin Rijk, provincies, gemeenten en OD’s samen optrekken om VTH te versterken en milieucriminaliteit tegen te gaan.
1.3
VTH-uitvoering
De OD NZKG deelt de VTH-taken op in enerzijds vergunningverlening & regulering en anderzijds toezicht & handhaving. Vergunningverlening & regulering Een omgevingsvergunning biedt rechtszekerheid aan ondernemers en beschermt omwonenden tegen onaanvaardbare milieuhinder. Vergunningprocedures geven omwonenden tevens de gelegenheid inspraak uit te oefenen op en kennis te nemen van de inhoud van een vergunning. Vanuit dit programma behandelen wij aanvragen omgevingsvergunningen voor het onderdeel milieu en actualiseren wij vergunningen indien daar aanleiding of noodzaak toe is. Tevens behandelen wij meldingen van bedrijven die milieurelevante activiteiten uitoefenen die geen vergunning vereisen in het geval dat deze binnen het basistakenpakket vallen. De reguleringswerkzaamheden bestaan voornamelijk uit: • het behandelen van vergunningaanvragen, toetsen van meldingen en opgelegde bedrijfsrapportage, het uitvoeren van maatwerkprocedures en het voeren van vooroverleg • het systematisch toetsen en zo nodig actualiseren van vergunningen op basis van de leeftijd van vergunningen • het, binnen gestelde termijn, uitvoeren van actualisaties op door te voeren ‘nieuw beleid’, i.c.
nieuwe standaarden en inzichten e/o specifieke beleidsobjectieven van de gemeente Diemen Vergunningen zijn een instrument voor normering van milieubelastende activiteiten, waardoor de kans op overlast en veiligheidsrisico’s wordt beperkt. De gecombineerde jaarlijkse werklast wordt bepaald door: • vergunningaanvragen van bedrijven (de zogenaamde autonome vraag); • actualisatie van vergunningen als gevolg van de doorwerking van technologische ontwikkelingen, gewijzigde wetenschappelijke inzichten, ‘level playing field’, de politiek-maatschappelijke agenda, nieuwe wet- en regelgeving en (wereldwijde) ongevallen en incidenten e.a. Ingediende vergunningaanvragen krijgen voorrang op actualisaties en ambtshalve wijzigingen, uitgezonderd specifiek geprioriteerde actualisaties, bijvoorbeeld vanwege (potentiële) fysieke risico’s of op afspraak met de gemeente Diemen. Niet actueel betekent overigens dat een vergunning nog niet in zijn geheel voldoet aan de laatste standaarden en inzichten. Dit hoeft niet te betekenen dat de hele vergunning kwalitatief slecht is qua normstelling of tot omgevingsgevaar leidt. De actualisaties worden zoveel mogelijk als ambtshalve wijziging Pagina 9 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
uitgevoerd. Bij aanvragen hebben procedures met wettelijke termijnen voorrang op procedures met servicetermijnen. Onderstaande tabel heeft betrekking op de gemeente Diemen in 2021. Begroting
Aantal gerealiseerd
Aantal openstaand
Meldingen/kennisgevingen Wm
5
3
0
Maatwerkbesluiten
1
2
2
Omgevingsvergunningen milieu
3
1
0
Product
Toelichting bij de cellen • Meldingen Wm: In de rapportageperiode ontvangen en afgehandelde meldingen in het kader van artikel 8.40 Wm. • Omgevingsvergunningen milieu: In de rapportageperiode verleende omgevingsvergunningen voor het onderdeel milieu in het kader van Wm/Wabo.
Actualisaties Een aanleiding tot het actualiseren van een vergunning kan zijn: • Het uitkomen van een nieuwe Best Available Techniques Reference documents (BREF) of •
Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS) Wijziging van wet- en regelgeving.
In 2017 is gestart met het systematisch toereikend (actueel) houden van vergunningen. Vergunningen worden op basis van parameters voor o.a. ouderdom, veiligheid (PGS-richtlijnen), duurzaamheid, BBT-normen (o.b.v. EU-richtlijnen) , het Landelijk Afvalbeheerplan 2017-2029 (LAP3) en te implementeren ‘nieuw beleid’ getoetst en zo nodig geactualiseerd. Gebaseerd op landelijke criteria en de PGF-systematiek wordt jaarlijks 20% van het Brzo-RIE4 en 10% van het type C inrichtingenbestand getoetst op toereikendheid (actualiteit) en indien nodig in de planning voor actualisatie opgenomen. De urgentie voor actualisatie wordt bepaald door de te behalen milieuwinst. Voor de provincie Noord-Holland wordt daarvoor de volgende prioriteitsvolgorde gehanteerd: 1. Veiligheid; 2. Afvalverwijdering; 3. EU richtlijnen (BREF’s); 4. Energiebesparing. Door een hoge autonome vraag in combinatie met een krappe arbeidsmarkt blijft de actualisatie van vergunningen een aandachtspunt. Hierbij wordt opgemerkt dat afgelopen jaren van enkele Bref’s een nieuwe versie is uitgekomen. De vergunningen zijn nog niet gescreend op de consequenties van deze vernieuwingen. Uit de screening moet blijken welke vergunningen geactualiseerd moeten worden op de vernieuwde Bref’s. Dit kan betekenen dat er weer extra vergunningen moeten worden geactualiseerd.
In lijn met het schone luchtakkoord en het programma gezonde leefomgeving zet OD NZKG in op het scherper vergunnen en hiermee verminderen van emissies bij industriële bedrijven. OD NZKG heeft geadviseerd bij het tot stand komen van beleid van PNH om dit mogelijk te maken. Samen met PNH bereiden we pilots voor om het effect van het beleid eind 2023 te evalueren met als doel een scherper beeld te vormen op realistische doelen en noodzakelijke acties om die te behalen.
Pagina 10 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Toezicht en Handhaving
Inleiding Toezicht en handhaving hebben tot doel het vergroten van de milieukwaliteit en veiligheid van de fysieke leefomgeving, door het verbeteren van het naleefgedrag inzake milieu- en brandveiligheidsregels binnen de inrichtingen en bij activiteiten. Toezicht bestaat uit een palet van instrumenten. Het uitvoeren van controles is daar slechts één van. De inzet van het meest geschikte instrument is afhankelijk van de score langs de Tafel van 11 (het landelijk integraal afwegingskader voor beleid en handhaving). In brancheplannen of een basisbeeld per bedrijf wordt de keuze voor het instrument gericht uitgewerkt. In lijn met de VTHprogrammering is het toezicht op de risicovolle en dominante branches of bedrijven met prioriteit voortgezet. Over risico- en aandachtsdossiers wordt separaat terugkoppeling gegeven. Dit was in 2021 in Diemen niet aan de orde. Bij de afkondiging van coronamaatregelen (in het eerste half jaar en vanaf november), zijn alleen de noodzakelijke Wabo-controles uitgevoerd. Bij het uitvoeren van de fysieke controles is telkens het belang voor milieu en veiligheid afgewogen tegen het risico op besmetting met corona. Dit heeft geresulteerd in kortere locatiebezoeken. Hierdoor was het niet mogelijk om alle milieuthema’s even uitgebreid te controleren. Bij de complexe bedrijven zijn vrijwel alle fysieke Wabo-controles uitgevoerd conform de risicoanalyse.
Klachten, controles en inspecties die niet om een locatiebezoek vragen, zijn digitaal of administratief afgedaan. Voor intensieve handhaving en Brzo-controles zijn fysieke controles uitgevoerd met in achtneming van de RIVMmaatregelen.
Methoden van toezicht De OD NZKG werkt risicogestuurd. Alle bedrijven zijn ingedeeld in branches op basis van de aard van de activiteiten. De verschillende bedrijfstakken worden beoordeeld op de thema’s: externe veiligheid, brandveiligheid, energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid/licht en bodembescherming. Alle bedrijven in een bedrijfstak zijn ongeacht grootte, ligging of naleefgedrag ingedeeld in uitvoeringsniveaus. In de risicobenadering en prioriteitstelling behoeven bedrijven met minder klachten en een goed naleefpatroon minder aandacht. Dit versterkt het level playing field en de rechtsgelijkheid. Werkwijze is beschreven in het Uniform uitvoeringsniveau. De OD NZKG past de overeengekomen VTH-strategie toe, deze is gebaseerd op de landelijke handhavingsstrategie. Als uit analyse blijkt dat preventief toezicht het meest succesvolle middel is om recidive te voorkomen, geniet dat de voorkeur. Preventief toezicht heeft als doel kennis over te dragen. De volgende instrumenten zijn ingezet in 2021: • Preventief toezicht uitbreiden tot gerichte voorlichtingscampagnes. • De uit noodzaak ontwikkelde digitale controles in COVID-tijd worden in 2021 geëvalueerd op effectiviteit en kwaliteit. Op basis van de evaluatie beslissen we welke plek deze controles in ons vaste arsenaal zullen innemen.
•
Terugdringen van de administratieve lasten en de verkenning van de technische ontwikkelingen. De inhoudelijke aanpassingen van onze correspondentie in het kader van de Omgevingswet benutten wij om de kwaliteit hiervan te verbeteren.
Pagina 11 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Basisbeeld of brancheplan Risicogestuurd toezicht wordt uitgevoerd op basis van een risicoanalyse. Hierin wordt aan de hand van thema’s de intensiteit van het toezicht bepaald. Bij potentieel zwaardere, de omgeving belastende activiteiten zetten we meer in dan bij eenvoudiger, minder belastende activiteiten. Aan de hand van de bevindingen van het lopend jaar wordt de kennis over complexe bedrijven of branches (kleinere of AMvB-bedrijven) geactualiseerd. Naast informatie over het bedrijf/ de branche en ontwikkelingen wordt ook informatie over het naleefgedrag en veroorzaakte klachten hierin meegenomen. Voor branches wordt dit uitgewerkt in een brancheplan. Risicoweging gebeurt dan op branche-informatie. Voor complexe bedrijven wordt een maatwerk uitwerking per bedrijf opgesteld, het basisbeeld. Een basisbeeld bevat naast informatie over dit bedrijf/ de branche en ontwikkelingen ook informatie over het naleefgedrag en veroorzaakte klachten. Onderstaande tabel heeft betrekking op de gemeente Diemen in 2021.
1e Controle
Begroting
Aantal uitgevoerde controles
Geen overtreding geconstateerd
Geen overtreding geconstateerd %
Aantal uitgevoerde hercontroles
Bij hercontrole in orde
18
48
33
69%
7
5
2
2
1e Controle voorgaande jaren wv integrale controle
20
11
55%
5
3
wv themacontrole
26
20
77%
4
4
wv digitaal toezicht
2
2
100%
0
0
Als een overtreding wordt geconstateerd, leidt dat niet in alle gevallen tot een hercontrole. De overtreding kan bijvoorbeeld soms ter plekke hersteld worden. In de toezichttabellen staat verder aangegeven in hoeveel gevallen de overtreding bij hercontrole in orde is. Na de hercontrole wordt in een aantal gevallen (bijvoorbeeld als het gaat om keuringsrapporten of certificaten en niet om veiligheidsvoorschriften) een extra termijn gegeven om deze schriftelijk te overleggen. Pas als deze termijn niet wordt nagekomen, gaat het handhavingsproces van start. Deze factoren veroorzaken de verschillen in aantallen tussen bovenstaande tabel (bij hercontrole niet in orde) en de tabel handhaving. NB. Een deel van de hercontroles komt voort uit geplande controles van 2020. Naleefgedrag per branche Wanneer alle bedrijven ingedeeld zijn in branches kunnen (mogelijke) risico’s binnen bepaalde branches duidelijk in kaart worden gebracht. De bedrijven binnen een branche worden zo op een uniforme manier benaderd en beoordeeld. Bij de programmering wegen we het naleefgedrag uit eerdere jaren mee om te bepalen welke bedrijfstakken we projectmatig aanpakken en welke thema’s we specifiek controleren. Uit de controles zal blijken welke bedrijven (additionele) grote risico’s met zich mee brengen en/of veelplegers zijn.
Regionale naleefpercentages zijn voor de OD NZKG een indicator bij het bepalen van de inzet later in het jaar of in het daarop volgende jaar.
Pagina 12 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
In onderstaande tabel zijn de resultaten opgenomen van de controles in 2021. Daarnaast laten we in deze tabel het aantal bedrijven in de verschillende branches zien en daarbij het naleefgedrag in deze branches over het gehele werkgebied van de OD NZKG.
Totaal controles
Integrale controles
Thema controles
Digitale controles
Naleef percentage
Branches - Afvalverwerkers
114
72
42
0
52%
Branches - Agrarisch
290
252
37
0
68%
Branches - Automotive
623
481
138
4
69%
Branches - Beton, Asfalt en Puinbrekers
25
21
4
0
72%
Branches - Bigs
59
57
2
0
31%
Branches - Bouw en Hout
176
83
64
29
84%
Branches - Chemie
34
27
7
0
41%
Branches - Explosieven en schietbanen
104
25
79
0
91%
Branches - Gebiedsaanpak en Ondermijning
63
38
25
0
43%
Branches - Gebouwen
556
340
213
3
75%
Branches - Groot- en detailhandel
567
136
429
2
68%
Branches - Horeca, Sport en Recreatie
213
164
47
2
75%
Branches - Installaties
66
12
35
18
76%
Branches - Metalectro
171
97
50
24
77%
Branches - Overig
102
57
31
14
79%
Branches - Scheepvaart en Havens
43
29
12
2
74%
Branches - Schiphol
20
1
3
0
70%
Branches - Tankstations
81
55
26
0
56%
Branches - Verf, Drukkerijen en Wasserijen
96
39
33
24
76%
Branches - Voeding
214
124
90
0
61%
Branches - Zorgsector
95
49
45
1
42%
EED
1
0
0
0
100%
Urgenda 2020
73
0
73
0
47%
-
856
183
633
26
70%
4650
2343
2121
153
67%
SBI Branche
Het niet opvolgen van afspraken heeft geleid tot twee handhavingsacties in de gemeente Diemen in 2021: Overtreding beëindigd Handhaving
2
Zienswijzebrief
1
Waarschuwingsbrief
1
Last onder dwangsom
Last onder bestuursdwang
Uitgeoefende bestuursdwang
Gedoogschikking
Overlastmeldingen Bedrijven met meer overlastmeldingen behoeven meestal meer aandacht. Geplande controles worden integraal uitgevoerd. Controles naar aanleiding van overlastmeldingen of meldingen van ongewone voorvallen zijn veelal
Pagina 13 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
(mono)thematisch. Deze themacontroles zijn niet standaard gepland, maar voeren we uit wanneer daar aanleiding voor is. Bij iedere binnengekomen overlastmelding tracht de OD NZKG een veroorzaker aan te wijzen. In onderstaande tabel de zeven overlastmeldingen die wij in 2021 voor Diemen hebben ontvangen per soort weergegeven:
Pagina 14 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Meldingen met betrekking tot overlast van geluid komen in Diemen het meest voor. Kenmerkend voor de met wisselende maatregelen om besmettingen te voorkomen is de volgende casus buiten Diemen; Rijksbeleid stimuleerde in verschillende periodes van 2021 het buiten sporten om besmettingen te voorkomen. Dit zorgde voor geluidsoverlast bij de buren. Naar aanleiding van de overlastmelding is een geluidsmeting uitgevoerd en effectieve handhaving geweest: het plaatsen van geluidsbegrenzers. De coronaperiode lijkt net als in 2020 geen invloed te hebben op het aantal en soort meldingen. We zien een toename van overlastmeldingen. In het kader van samenwerking in de regio onderzoeken wij nieuwe methoden van gebiedsgericht werken. In 2021 hebben wij ervaring opgedaan met de aanpak van geuroverlast in diverse gebieden. Dit is voor pilotgemeenten opgenomen in de paragraaf Brzo landelijk+ en samenwerking in de regio. Specifiek toezicht
European Pollutant Release and Transfer Register (E-PRTR) Binnen het werkgebied van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied zijn in totaal 80 bedrijven aanwezig die jaarlijks moeten rapporteren in het kader van de e-PRTR. Via een online module wordt gerapporteerd over de emissie naar bodem/water/lucht, afgevoerde afvalstoffen en gas- en energieverbruik. Deze gegevens worden gebruikt door het ministerie I&W om te rapporteren aan de Europese Commissie die de data gebruik om beleid te ontwikkelen en evalueren. In Diemen is één bedrijf gevestigd dat hieraan dient te voldoen. Deze instelling valt echter onder provinciaal gezag. De OD NZKG beoordeelt de gegevens op geloofwaardigheid, consistentie en volledigheid. Dit jaar heeft de OD NZKG naast de beoordeling van het thema lucht (emissie), ook het thema afval- en energie betrokken. Het doel daarvan is om de gegevens vaker te gebruiken als input voor de inspecties bij de bedrijven. Dit zal in 2022 verder worden uitgebouwd.
Bestrijden van illegale activiteiten in het kader van ondermijning De OD NZKG neemt deel aan Directeurenoverleg Veiligheid Noordzeekanaalgebied (DOVN) en voert in opdracht een speelveldanalyse uit. Inzet in het kader van ondermijning gebeurt vooral op verzoek van externe partners in de veiligheidsregio’s om een integrale aanpak van criminaliteit te bewerkstelligen. Wij nemen deel aan projectgroepen om de integrale aanpak verder te ontwikkelen. Intern is blijvend aandacht voor bewustwording en kennisontwikkeling. Milieucriminaliteit is grensoverschrijdend. Samenwerking in het opsporen en handhaven op crimineel gedrag vergroot kansen op strafrechtelijke handhaving en vervolging. Het Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021 is tot stand gekomen door samenwerking van de meeste partijen die betrokken zijn bij toezicht op en handhaving van wet- en regelgeving die bedoeld is om het milieu te beschermen. In het rapport zijn negen vormen van milieucriminaliteit geselecteerd die nader zijn uitgediept: • Mestfraude • Illegale gewasbeschermingsmiddelen • Bodemtoepassingen • Afvalcriminaliteit • Oliefraude • Gefluoreerde broeikasgassen • Lozen of verspreiden van Zeer zorgwekkende stoffen • Vuurwerkcriminaliteit • Illegale jacht, handel en consumptie van (producten van) wilde dieren Landelijke duiding wordt gegeven via het impulsprogramma van ODNL.
Pagina 15 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Samenwerking tussen de 4 omgevingsdiensten in Noord Holland wordt geformaliseerd in de Samenwerkingsagenda 2022-2024. In de samenwerking vindt reflectie plaats van de uitkomsten van het rapport van de algemene rekenkamer “Handhaven in het duister”. Op basis van de uitkomsten prioriteren wij projecten op het gebied van milieucriminaliteit. Op 19 november 2021 heeft het kabinet, vanwege corona, besloten tot het opleggen van een tijdelijk vuurwerkverbod. Net als in 2020. Dit verbod geldt niet voor de opslag van vuurwerk bij de importeurs en de reguliere vuurwerkhandel, waaronder de verkooppunten voor consumenten. Ook geldt het verbod niet voor het zogenaamde fop- en schertsvuurwerk (categorie F1). Het tijdelijk vuurwerkverbod is juridisch geregeld met een grondslag in de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid en vormgegeven in het Vuurwerkbesluit. Er is toezicht gehouden en indien noodzakelijk overgaan tot het handhaven bij overtredingen op het tijdelijk vuurwerkverbod. Er wordt gecontroleerd of er consumentenvuurwerk (categorie F2) opgeslagen is, en zo ja, of dit volgens de hiervoor geldende voorschriften uit het Vuurwerkbesluit gebeurt. Tijdens de vuurwerkverkoopcontroles (in de laatste drie dagen van het jaar) wordt gecontroleerd of er geen consumentenvuurwerk (categorie F2) verkocht wordt. In Diemen zijn in 2021 geen overtredingen geconstateerd.
Intensieve Handhaving Het team Intensieve Handhaving en Brzo komt in beeld voor die bedrijven, waar de reguliere handhavingsinstrumenten niet tot het gewenste naleefgedrag leiden. Deze dossiers kenmerken zich, naast een slecht naleefgedrag, vaak door verhoogde bestuurlijke aandacht en aandacht van de pers en in enkele gevallen ook de omwonenden. In deze gevallen wordt een intake gedaan en kan intensieve handhaving of verscherpt toezicht als instrument worden gebruikt om te komen tot naleving. In 2021 is de focus gericht op het achterhalen van de bronoorzaak van het niet naleven. Door beter zicht te krijgen op het ‘waarom’ van het niet naleven door een bedrijf, kan met gerichte inzet van instrumenten het niet naleven worden doorbroken. Bijvoorbeeld door het versterken van kennis en kunde. Dit is maatwerk per casus, waarbij gericht gedragsbeïnvloeding wordt ingezet. Met als doel om naleving te borgen na het afronden van een traject van intensieve handhaving of verscherpt toezicht. Milieu-advies en Milieuregie De OD NZKG adviseert de gemeente Diemen op het gebied van milieu bij de ontwikkeling en implementatie van lokaal beleid. Wij adviseren en ondersteunen beleidsmedewerkers en bestuurders. Daarnaast beantwoorden wij vragen op ambtelijk en bestuurlijk niveau.
De advisering heeft voor Diemen betrekking op de thema’s externe veiligheid, geluid, en lucht en daarnaast indien van toepassing incidenteel ook op gebied van geur, natuur en stikstof, trillingen, stof en duurzaamheid (circulaire economie, energietransitie, klimaatadaptatie). Vragen om advies gaan over actualiteiten en nieuw beleid. Onderwerpen die vaker voorkomen zijn programma’s, (ruimtelijke) projecten en de uitvoering van VTH taken door de opdrachtgever zelf. De hoeveelheid aanvragen is niet van tevoren bekend. De dilemma’s die tegenstrijdige belangen in het kader van bijvoorbeeld de woningbouwopgave, energietransitie en de klimaatopgave met zich mee brengen leiden tot toename in aantal en complexiteit van de vragen. De adviseurs van OD NZKG ondersteunen bestuurders bij het maken van integrale afwegingen bij ruimtelijke plannen en het opstellen van beleid, het organiseren van flankerende maatregelen of het actualiseren van uitvoering in VTH-taken. Dit doen wij het meest efficiënt als wij aan de voorkant betrokken worden. Ook omdat Wet en regelgeving vaak achter lopen op technische innovaties. Met impulsgelden van de PNH is afgelopen jaren geïnvesteerd in de extra deskundigheid op het gebied van stikstof (natuur) en water. Deze thema’s vragen om regionale afspraken over inzet en financieren. Pagina 16 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Project Duurzaamheid en Energie Algemeen De energietransitie in onze regio gaat steeds meer aandacht vragen van de VTH taken. Deze toename van aandacht komt door de politieke prioriteit voor de energietransitie, de nieuwe wet- en regelgeving, en de extra intensiveringsbudgetten die hiervoor beschikbaar komen. De doelstellingen voor 2030 worden daarbij Europees en nationaal nog aangescherpt. Dit betekent dat er in een korte periode veel werk verzet moet worden. De focus van het toezicht is dit jaar verlegd naar het daadwerkelijk doorvoeren van de energiebesparende maatregelen. De vorm die hiervoor is gekozen werd gedurende het hele jaar 2021 mede bepaald door de beperkingen die er zijn binnen de nog steeds voortdurende coronacrisis. Zo zijn met name die bedrijfstakken gecontroleerd die zo min mogelijk getroffen zijn door de pandemie. Daarnaast is er gekozen de controles zo veel mogelijk digitaal of administratief uit te voeren. Omdat een online controle op gebied van energiebesparing relatief complex blijkt te zijn, kon deze vorm van controleren niet alle controles ter plaatse 1:1 vervangen. Sinds half mei 2021 zijn ook de controles op locaties, rekening houdend met de risico’s voor de veiligheid en gezondheid van de inspecteurs, weer opgestart. Ook in de nieuwe lockdown zijn de controles ter plaatse zoveel als mogelijk doorgegaan.
Wel is de tendens dat bedrijven afspraken afzeggen en zijn de controles ter plaatse die niet online konden worden uitgevoerd, opgeschoven tot nader orde. Tot slot richtte de OD NZKG zich in 2021 op de voorbereiding van het toezicht op nieuwe taken zoals het toezicht op de label C kantoren en de energiekeuringsverplichting van klimaatinstallaties. Stand van zaken eind 2021 In de tabel is de huidige stand van zaken van de grootgebruikers en middelgrote gebruikers in Diemen weergegeven. Er zijn tot nu toe bij 10 groot- en middelgrootgebruikers afspraken gemaakt over te nemen energiemaatregelen en zijn er in dezelfde periode bij 6 groot- en middelgrootgebruikers maatregelen gerealiseerd of is er voldoende voortgang over de te nemen maatregelen. De voortgangsindicatoren zijn: Voortgangs indicatoren
betekenis
Stand eind 2020 Groot gebruikers
Voortgangs indicator 1
Voortgangs indicator 2
Voortgangs indicator 3
Van hoeveel bedrijven het besparingspotentieel nog niet is vastgesteld of nog onbekend is bij de omgevingsdienst (nog niet opgepakt). Van hoeveel bedrijven afspraken zijn gemaakt over energiebesparingsmaatregelen (opgepakt). Voldoende voortgang over te nemen maatregelen Van hoeveel bedrijven de maatregelen zijn gerealiseerd. (doelstelling bereikt). n.v.t. door andere regelgeving (o.a. ETS, glastuinbouw)
Totaal
Stand per 31-12-2021
Middelgroot gebruikers
Groot gebruikers
1
1
8
1
6
4
3
2
3
1
1
12
Middelgroot gebruikers
2
4
12
5
Informatieplicht - Algemeen Per juli 2019 is de informatieplicht van toepassing geworden, waarbij alle groot en middelgroot gebruikers (niet vergunningplichtig) melding moeten doen van hun gebruik en de genomen maatregelen. Dit heeft, dankzij het verplichte karakter, een positief effect gehad op het in 2020 afronden van het eerdere project Energiebesparing bij bedrijven. Uit de cijfers van 2021 blijkt dat dit effect nog steeds doorzet.
Pagina 17 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
In 2021 zijn alle meldingen voor Diemen (bekend bij de OD NZKG) afgehandeld. Zodra de laatste meldingen waren verwerkt, is het handhavingtraject ingezet bij de meldingsplichtige bedrijven die nog geen melding hebben gedaan. Hier is in de tweede helft van het jaar mee gestart.
Meldingen Informatieplicht
Stand van zaken
Stand van zaken
31-12-2020
31-12-2021
8
8
8
8
Melding ontvangen maar nog niet beoordeeld Verzoek om aanvullingen Afgehandeld/Goedgekeurd Geen mandaat voor de OD NZKG en doorgezonden aan de gemeente Totaal
Implementatie nieuwe regelgeving – label C; keuringsverplichting EPBD III; normering CO2
Energielabel C kantoorgebouwen Per 2023 moeten alle kantoren aan het energielabel C voldoen. Dit betekent dat elk kantoorgebouw met een vloeroppervlakte van meer dat 100 m2 minimaal energielabel C moet hebben. Voldoet het pand dan niet aan deze eisen, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor functioneren. Deze verplichting staat in het Bouwbesluit 2012. Dit heeft, dankzij het verplichte karakter, een positief effect op de reguliere taken, maar het moet wel goed geïmplementeerd worden. Het is van groot belang dat bedrijven bekend gemaakt worden met de label C plicht maar evenzo belangrijk dat ze beseffen dat gemeenten hierop zullen gaan toezien. Deze boodschap is in samenwerking met de gemeenten en in aanloop naar 2023 krachtig gecommuniceerd. Daarbij moeten de effecten hiervan op het meldingsgedrag worden gemeten om vanaf 2023 zo goed mogelijk voorbereid de fase van handhaving te kunnen starten. Voor 2021 lag de nadruk op communicatie over de verplichting uiterlijk 2022 het kantoor van een label te voorzien. In de eerste vijf maanden is daarvoor een inventarisatie naar het kantorenbestand en de bijbehorende eigenaren in onze regio afgerond. Deze informatie is gekoppeld aan de afgegeven energielabels. Een eerste zicht op de werkvoorraad binnen het NZKG gebied is nu aanwezig.
Pagina 18 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Hierbij heeft 22% van de kantoren die moeten voldoen aan Energielabel C nog geen label laten opstellen – 22% heeft een label dat minder goed is dan label C. Opgeteld voldoet op peildatum 1 januari 2022 46% van de kantoren nog niet aan energielabel C. Op grond van de inventarisatie kan in de tweede helft van 2022 de daadwerkelijke communicatie naar deze bedrijven plaatsvinden. In de maand juni is aan alle relevante kantooreigenaren een brief toegestuurd waarin ze op de verplichting worden gewezen. In totaal hebben zo’n 3.500 kantoren een brief ontvangen. In 2022 zullen de eigenaren die nog steeds niet voldoen een 2 e keer worden herinnerd. Monitoring van het meldingsgedrag vindt plaats via het dashboard. Voor de gemeente Diemen zijn er in totaal 45 kantoren aangeschreven. Het overleg over de verdergaande mandatering van het toezicht heeft bij geen van de opdrachtgevers nog concreet resultaat opgeleverd. Desondanks is de communicatie (de brief), als relatief eenvoudig uit te voeren actie, wel voor alle opdrachtgevers uitgevoerd.
Energie keuringsverplichting klimaatinstallatie EPBD III Op 10 maart 2020 is een keuringsverplichting voor ketels en airco’s opgenomen in het Bouwbesluit. De keuringsverplichting – die volgt uit Europese wetgeving - geldt voor installaties groter dan 70 kW en betreft de volledige klimaatinstallatie in gebouwen. De keuringsverplichting kent nog een overgangsperiode tot maart 2022. Tijdens die overgangsperiode is het loket waar de keuringen worden afgemeld (SCIOS) nog niet optimaal beschikbaar. De airco’s zijn niet eerder gekeurd en de installaties moeten komende jaren aangeschreven gaan worden en geregistreerd worden. De energiekeuring kan in belangrijke mate bijdragen aan het realiseren van de CO 2 doelstellingen. Tekortkomingen in het energiezuinig afstellen/inregelen van installaties leiden nu al tot forse energieverliezen, en maken het daarnaast lastiger om duurzame bronnen goed in te zetten: zonder goede afstelling/inregeling van installaties functioneren deze installaties vaak minder goed en worden verwachte energiebesparingen onvoldoende gehaald. De keuringen zijn erop gericht dat de installaties energiezuinig blijven functioneren. De OD NZKG heeft de gesignaleerde knelpunten bij het SCIOS loket in samenwerking met de VNG aan de orde gesteld bij het ministerie van BZK.
Voor 2022 is de doelstelling daarbij: • Scios loket wordt gekoppeld aan het zaaksysteem van de OD NZKG; • Alle installaties zijn uiterlijk 2025 gekeurd. Kenmerken in ons zaaksysteem zijn besproken en worden opgenomen waardoor presentatie in het dashboard mogelijk is. Handhavingsteksten zijn beschikbaar gemaakt voor de inspecteur voor de overgangssituatie. Voor de energiekeuringsverplichting van klimaatinstallaties is de OD NZKG bezig met het inrichten van een dashboard en het voorbereiden van de koppeling van data met de landelijke portalen Hierbij dringt de OD NZKG bij het ministerie en de RVO aan op het goed toegankelijk maken van de beschikbare data.
Energie akkoord PNH De OD NZKG heeft in samenwerking met de provincie Noord-Holland en de drie andere omgevingsdiensten binnen de provincie de verdere uitwerking verzorgd van het akkoord. Het akkoord richt zich op zowel de wettelijke taken als op stimulering. Door de vier omgevingsdiensten is een gezamenlijk werkplan opgesteld. Ook is een planningstool ontwikkeld waarmee de gemeente het budget dat beschikbaar komt vanuit het akkoord kan toedelen aan zowel toezicht en handhavingstaken als aan stimulering. De gemeente zal door de OD NZKG ondersteund worden bij de werking van de tool.
Pagina 19 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Samenwerking In 2021 loopt het samenwerkingsprogramma tussen de 4 omgevingsdiensten (OD) in Noord-Holland af. In het kader van het landelijke programma Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) ontvingen de OD’s in Noord-Holland van de provincie extra middelen om de uitvoering van het externe veiligheidsbeleid te verbeteren en op niveau te houden. In dat kader is door de provincie Noord-Holland een regulier overleg over dit onderwerp opgestart en gefaciliteerd. Naast de OD’s maakten ook de veiligheidsregio’s hier deel van uit. In dit overleg zijn de afgelopen jaren de inhoudelijke voortgang en de resultaten gemonitord. Daarnaast is de beleidsvernieuwing op dit onderwerp in het kader van de Omgevingswet aan de orde geweest. In 2021 eindigt de IOV subsidie. Partijen zijn voornemens het overleg voort te zetten, zodat afstemming en kennisoverdracht kan blijven plaatsvinden.
1.4
Knellend beleid
OD NZKG maakt deel uit van het programma ‘Bodembeheer van de Toekomst’. Inzet heeft inmiddels tot de nodige correcties in de regelgeving OW geleid. Op dit moment stellen wij de toepassing van staalslakken aan de orde in het kader van “knellend beleid”. Meer hier over in paragraaf 3.4.
1.5
Inzet uren en middelen Diemen 2021
Milieu - output A R&T Niet meldingsplichtige bedrijven B1 R&T Meldingspl bdrvn beperktere milieu-impact B2 R&T Meldingspl bdrvn zwaardere milieu-impact C R&T Vergunningplichtige bedrijven Totaal
Afwijking Realisatie Begroot (€) Actueel (€) Begroot (€) EJV 6mnd (€) 153 306 153 306 4.074 3.859 -214 3.859 22.013 20.012 -2.001 19.011 39.880 39.880 0 45.577 66.120 64.058 -2.062 68.754
Milieu - regie Milieu Advies Milieu Regie Projecten Milieu Totaal
Afwijking Realisatie Begroot (€) Realisatie (€) Begroot (€) EJV 6mnd (€) 106.695 41.963 -64.731 81.637 3.063 1.940 -1.123 3.471 1.021 0 -1.021 1.021 110.779 43.903 -66.876 86.129
Pagina 20 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Product Milieu Advies Projecten Milieu/Brzo Milieu Regie Totaal
Specificatie Milieu Advies Milieuadvisering IOV Zonebeheer Geluid
Begroot (uren) 1.045 10 30 1.085
Begroot (uren) 885 60 100 1.045
Afwijking Realisatie Begroot (uren) 411 -634 0 -10 19 -12 429 -656
Realisatie (uren)
Afwijking Realisatie Begroot (uren) 351 -534 46 -14 14 -86 411 -634
Realisatie (uren)
EJV 6mnd (uren) 800 10 34 844
EJV 6mnd (uren) 728 60 12 800
Pagina 21 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
2.
Programma Bouw
In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe het programma Bouw heeft bijgedragen aan de beleidsopgaven en wat wij daarvoor aan activiteiten geleverd hebben in 2021. In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. De klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen van de landelijke en lokale overheden zijn belangrijke kaders bij de uitvoering van onze werkzaamheden.
Wijzigingen in wet- en regelgeving De Wet kwaliteitsborging bouw betekent een verschuiving van taken. In 2021 is het gesprek hierover opgestart en lopende. Per 2021 bestaat de verplichting voor bedrijven de gebouw-gebonden klimaatinstallaties te laten keuren. Vanaf 2023 is de wettelijke verplichting van kracht alle kantoorgebouwen te voorzien van isolerende en energiebesparende maatregelen tot minimaal het niveau van energielabel C. Vanaf 2021 informeren wij de eigenaren. Het jaar 2021 stond in het teken van de introductie van deze taken.
2.1
Wat is onze bijdrage aan de doelen?
De OD levert in 2021 vanuit het programma Bouw een bijdrage aan de beleidsdoelen met de uitvoering van de volgende taken:
Energiebesparing en energietransitie OD NZKG draagt bij aan kennisontwikkeling over energiebesparende maatregelen op regionaal en landelijk niveau, onder andere door deelname aan de energietafels. De genoemde wijziging in de wet- en regelgeving over energiebesparende maatregelen draagt na opvolging in de uitvoering bij aan aanzienlijke energiebesparing. OD NZKG ziet toe op de uitvoering van deze taken.
Circulaire economie, afvalpreventie en afval ketenbeheer. Op regionaal niveau zijn wij de drijvende kracht op het gebied van Circulaire Economie. Het circulair toepassen van bouwmaterialen is één van onze speerpunten. Wij ondersteunen in kennis- en beleidsontwikkeling en doen ervaring op bij de projecten waar wij zelf de regie op voeren. Het afvoeren van asbest is gevoelig is voor criminele activiteiten. Bij het ontdoen van deze stoffen hebben wij extra aandacht voor de afvoer en verwerking, ook in het kader van circulaire economie. OD NKZG neemt deel aan landelijke en regionale werkgroepen (zoals Aantoonbaarheid Circulaire Bouwmaterialen van ministerie van BZK, MRA werkgroepen, Werkgroep afvalstoffenbeheer). Er zijn twee workshops georganiseerd met Havenbedrijf Amsterdam en OD NKZG over optimaliseren van de samenwerking bij vergunningverlening van circulaire initiatieven in de haven. Kennis delen blijft belangrijk om voortgang op dit thema te bewaken. Zo willen we meer helderheid creëren over de grenswaarden die bepalen of een bedrijf om een afvalpreventieplan gevraagd kan worden of niet.
Pagina 22 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Omgaan met verdichting, transformatie van gebouwde omgeving en gebiedsontwikkeling De analyses van de Raad van State laten zien dat er meer inspanningen in samenhang en geïntensiveerd beleid, maar vooral in aanpak nodig zijn. Daarin ligt de toegevoegde waarde van de OD NZKG. Wij stemmen uitvoering van onze taken af op rijks-, provinciaal, regionaal en lokaal niveau. Wij werken integraal vanuit de verschillende programma’s Bodem, Bouw en Milieu. De samenhang draagt bij aan afwegingen in het kader van de ruimtelijke indeling en gebruik. Afstemming zorgt voor inzage in de haalbaarheid van ambities.
2.2
Vergunningverlening & regulering
Asbest en sloop De onderstaande tabel geeft het aantal ontvangen sloopmeldingen weer voor de gemeente Diemen in de periode april-december 2021 en de verhouding tussen meldingen met en zonder asbest. Sloopmeldingen regulering
Sloopmeldingen Sloopmeldingen Sloopmeldingen met asbest zonder asbest totaal
Ontvangen
53
9
62
Getoetst
53
9
62
Nog in behandeling
0
0
0
Akkoord na toetsing
51
6
57
Niet akkoord na toetsing
2
3
5
Niet voor ODNZKG
0
0
0
2.3
Toezicht & Handhaving
Algemeen doel van toezicht en handhaving in het kader van de Wabo is het bevorderen dat bouwwerkzaamheden en het gebruik van de betrokken panden plaatsvinden binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving en – voor zover van toepassing – de afgegeven vergunning. Indien overtredingen worden geconstateerd wordt opgetreden met passende waarschuwingen of sancties. Asbest en sloop Sinds 2017 is het asbestketen opgenomen in het Besluit Omgevingsrecht (BOR) en daarmee kerntaak van de ODNZKG, daar waar het gaat om bedrijfsmatige sloop met asbest. Voor de haar toegewezen soorten objecten voert de OD deze taak uit. Bij het toezicht op de sloopmeldingen met asbest is wederom opgevallen dat de meest voorkomende overtredingen zich toespitsen op het vooraf melden van de start werkzaamheden. Dit is mede te verklaren doordat de startmeldingen nu verplicht gedaan worden via het Landelijk Asbest Volgsysteem (LAVS). We zijn op dit moment bezig om een koppeling tussen het zaaksysteem van de OD NZKG en het LAVS te realiseren waardoor dit probleem kan worden ondervangen.
Nieuwe werkwijze ketentoezicht asbestsloop Gedurende het jaar is besloten om alle inkomende meldingen LAVS gestuurd af te handelen. Het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS) is een webapplicatie waarmee het proces van inventarisatie tot en met de stort van asbest gevolgd en geregistreerd kan worden door de verschillende ketenpartijen. Inventariseerders en saneerders zijn verplicht om hun werkzaamheden in het LAVS te registreren. LAVS zorgt ervoor dat Pagina 23 van 32
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
opdrachtgevers, inventariseerders, verwijderaars, eindinspecteurs en toezichthouders over dezelfde informatie beschikken. Opdrachtgevers kunnen in het LAVS alleen gecertificeerde inventariseerders en verwijderaars opdrachten geven.
Sloopmeldingen Toezicht Akkoord na toetsing
Sloopmeldingen Sloopmeldingen Sloopmeldingen Sloopmeldingen met asbest met asbest met asbest zonder asbest Eenvoudig (laag) Eenvoudig (Complex) (hoog) 48
4
0
Sloopmeldingen totaal
10
62
Wanneer overtredingen worden geconstateerd treden we op met passende waarschuwingen of sancties.
2.4
Bouwadvies en bouwregie
Bouwadvies of -regie kan betrekking hebben op de volgende onderwerpen:
Advies constructieve veiligheid Ook voor adviezen van onze constructeurs geldt dat capaciteit van invloed is op de kwaliteit van het advies. Circa 13% van de adviezen is opgesteld op acceptabel en aanvaardbaar niveau. De eerste 6 maanden zijn opvallend veel klachten binnengekomen, omdat ontwerpend constructeurs het niet eens waren met ons negatieve advies. Tot op heden zijn in gesprekken met deze externen gebleken dat in de ontwerpen verkeerde aannames zijn gedaan en wij terecht negatief hebben geadviseerd.