Document · PDF

1. Kadernota 2026 - Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve raad

Informatieve raadsvergadering 3 juli 2025, gemeente DiemenBij agendapunt: Kadernota 2026 gemeente Diemen16.501 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota 2026 Versie: Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve raad

10 juni 2025

Inhoudsopgave Leeswĳzer

Aanbiedingsbrief

Waar staan we op financieel gebied?

Notitie beweegbaar budget

Uitgangspunten begroting 2026

Aantal woningen en inwoners 2026-2029 Personeelskosten Prĳsindexering Indexering belastingen en tarieven Stelposten groei van Diemen Rente Algemene uitkering Meerjaren investeringsplan

Programma's Sociaal Veilig Inkomen en Armoede Vrĳe Tĳd Onderwĳs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen

Paragrafen Paragraaf Bedrĳfsvoering Paragraaf Verbonden partĳen

Bĳlagen Totaaloverzicht ontwikkelingen Meerjaren investeringsplan 2026 - 2029

15 16 16 17 17 18 19 21

23 25 33 37 40 42 45 49 57 61

67 69 70

73 75 78

Afkortingenlĳst

Raadsbesluit en Moties en amendementen

Raadsbesluit Moties en amendementen

Inhoudsopgave

82 83

Pagina 3

Leeswĳzer De Kadernota 2026 geeft inzicht in het meerjarenperspectief 2026-2029. De integrale afweging en de besluitvorming over de meerjarenbegroting vindt plaats bĳ de begrotingsbehandeling. De kadernota legt de uitgangspunten vast voor het opstellen van de Programmabegroting 2026-2029. Alle bedragen in de financiële tabellen hebben we afgerond op hele getallen en zĳn “x € 1.000”. Het beleid in deze kadernota heeft bĳna overal een structureel financieel karakter. Waar het een incidenteel karakter heeft, staat het vermeld. Ontwikkelingen per programma De Kadernota 2026 is in de programmastructuur van de begroting opgezet. De doelenbomen zĳn op sommige programma's geactualiseerd. Per programma benoemen we de gevolgen van de jaarrekening 2024 en de nieuwe ontwikkelingen. We maken daarbĳ onderscheid tussen autonome (onvermĳdbare) en nieuwe ontwikkelingen (keuze). Sturen op prestatie-indicatoren De auditcommissie heeft bĳ de vaststelling van de Programmabegroting 2024 gevraagd of er (betere) sturing op basis van de prestatie-indicatoren mogelĳk is. Hiervoor is eerst een workshop met de raad belegd. Aan de hand van de uitkomsten van die workshop zĳn we aan de slag gegaan. Per programma zĳn er werksessies met raadsleden en beleidsambtenaren geweest. Inmiddels zĳn alle programma's doorlopen.

De resultaten voor de aanpassing van indicatoren liggen voor in deze kadernota en worden na accordering verwerkt in de begroting. Hiermee is dit proces afgerond. Eventuele toekomstige nieuwe aanpassingen zullen via een voorstel in de kadernota verwerkt worden in de begroting. Paragrafen Alleen de paragrafen waar sturing gevraagd wordt, zĳn opgenomen in deze kadernota. In de paragraaf Bedrĳfsvoering bepalen we bĳ het onderwerp 'rechtmatigheid' de goedkeuringstolerantie en de rapportagegrens voor de rechtmatigheidsverantwoording. Jaarlĳks vindt er een actualisatie plaats van de sturing op verbonden partĳen. De resultaten vindt u in de paragraaf Verbonden partĳen. In de bĳlagen vindt u alle ontwikkelingen en het geactualiseerde meerjaren investeringsplan terug.

Leeswĳzer

Pagina 4

Aanbiedingsbrief Voor u ligt de Kadernota 2026. De kadernota geeft richting aan de politieke doelen en ambities van de gemeente Diemen voor 2026 en verder. Ons coalitieakkoord "Diemen met elkaar en voor elkaar" is en blĳft het uitgangspunt. Toch meer financiële zekerheid in 2026 De kadernota loopt vooruit op de begroting en schetst alvast de financiële gevolgen en risico's. Tot op heden is de financiële situatie van de gemeente Diemen goed. Door het verantwoord en solide financieel beleid van de afgelopen jaren is de gemeente financieel gezond en de spaarpot – de algemene reserve – is goed gevuld. Dat geeft de gemeente de mogelĳkheid om voor 2026 (een deel van) de algemene reserve in te zetten, waardoor we nu nog geen ingrĳpende maatregelen hoeven te nemen. Op basis van de Meicirculaire 2025 zĳn de financiële effecten voor onze gemeente doorgerekend. Door de toezeggingen van het kabinet in de Voorjaarsnota is het meerjarenpersectief fors verbeterd. Maar alsnog krappere tĳden op de langere termĳn Samenvattend hebben we dus goed nieuws voor 2026. Maar voor daarna blĳft het uiterst onzeker. Het is daarom goed dat we inzichtelĳk hebben gemaakt welke besparingen en ombuigingen mogelĳk zĳn. Die zullen we namelĳk nodig hebben voor de langere termĳn. Ook blĳven we terughoudend met nieuwe uitgaven of nieuw beleid en of nieuw beleid in plaats van een bestaande activiteit of beleid kan.

Met het inzicht in beweegbare budgetten en het terughoudend zĳn met nieuw beleid is er financiële ruimte voor passende keuzes voor de raad en het college in de komende jaren. Laatste jaar tot de gemeenteraadsverkiezingen Deze kadernota valt tegen het einde van de bestuursperiode van het college van B&W. We zien dat we als gemeentelĳke organisatie, bestuurlĳk en ambtelĳk, veel ambities uit het coalitieakkoord waar hebben gemaakt of nog mee bezig zĳn. Wat is er al veel gelukt! We werken met succes aan een toekomstbestendig Diemen. We investeren in mensen, woningen, voorzieningen en duurzaamheid. Daarmee garanderen wĳ op langere termĳn een krachtige en zelfstandige gemeente. We hebben extra aandacht voor inwoners die een steuntje in de rug nodig hebben. We stellen verbinding en ontmoeting centraal voor een Diemense samenleving waarin iedereen meetelt en alle inwoners zich thuis voelen. Tegelĳk blĳft er nog veel te doen. Belangrĳke thema’s voor 2026 zĳn: • Kansengelĳkheid en bestaanszekerheid We blĳven invulling geven aan de versterking van gelĳke kansen en een zeker bestaan. Dat doen we via de zogeheten Steunimpuls en het onlangs vastgestelde Beleidsnota en uitvoeringsplan armoede 2025. Ook de aanpak van energiearmoede krĳgt prioriteit met inzet van specifieke doeluitkeringen. Deze aanpak valt onder het programma duurzaamheid.

• Ontheemden, asielzoekers en statushouders We willen op het gebied van opvang en zorg voor ontheemden, asielzoekers en statushouders onze verantwoordelĳkheid nemen. De bĳbehorende werkzaamheden gaan we structureel binnen de gemeentelĳke organisatie borgen. We werken aan het openen van een opvanglocatie voor asielzoekers in de gemeente. Zo voldoen we tegen die tĳd aan onze taakstelling vanuit de Spreidingswet. •

Duurzaamheid en klimaat

Aanbiedingsbrief

Pagina 5

Dankzĳ budget vanuit de Regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid (CDOKE) kunnen we meer doen voor uitvoering van het duurzaamheidsprogramma. • Wonen, ruimte en voorzieningen We moeten rekening houden met de financiële effecten van de vertraging in woningbouw. We willen daarom afspraken met corporaties en ontwikkelende partĳen maken om verdere vertragingen te beperken. Tegelĳkertĳd zetten wĳ, met extra capaciteit, in op het uitvoeren en borgen van beleid. Dat moet zorgen dat de beschikbare woningen geschikt zĳn voor de beoogde doelgroepen en daar ook daadwerkelĳk terecht komen. • Een prettige woonplaats We blĳven inzetten op ontmoeting en verbinding tussen onze inwoners. We zorgen dat Diemen een woonplek is, waar mooie evenementen worden georganiseerd en voldoende mogelĳkheden zĳn voor sport en andere vrĳetĳdsbesteding. Tot slot We hebben mooie keuzes kunnen maken voor de gemeente. We vertrouwen erop ook in 2026 en verder samen aan een krachtig en mooi Diemen te werken. Ook bĳ een krimpend financieel kader en ook als we keuzes zullen moeten maken. Uw besluit op de kadernota geeft daarbĳ de richting aan. Namens het college, Jeroen Klaasse Wethouder Financiën

Aanbiedingsbrief

Pagina 6

Waar staan we op financieel gebied? Naast de ambities uit het coalitieakkoord komen er ontwikkelingen vanuit het Rĳk en vanuit de samenleving op ons af. Die ontwikkelingen samen leiden tot een geactualiseerd meerjarenperspectief. Per programma geven we op hoofdlĳnen inzicht in ambities en ontwikkelingen. We maken bĳ de ontwikkelingen onderscheid tussen autonome en nieuwe ontwikkelingen. Autonome ontwikkelingen zĳn onontkoombaar. Te denken valt dan aan ontwikkelingen als gevolg van gewĳzigde wetgeving of de gevolgen van de CAO voor gemeenteambtenaren. Daarnaast moeten we omgaan met een veranderend financieel perspectief. Het blĳft voor de langere termĳn onzeker welke financiële ruimte we hebben om aan alle ambities en ontwikkelingen invulling te geven. Veranderende financiële positie De financiële huishouding van de gemeente Diemen is goed op orde. De jaarrekening 2024 liet een overschot van € 4,1 miljoen zien. Een deel hiervan betreft werkzaamheden die we in 2025 nog gaan oppakken. Beleid is dat we het overschot in de Algemene Reserve storten. Onze reservepositie is daardoor solide en geeft ons enig comfort voor mindere tĳden. Bĳ de actualisatie van het meerjarenperspectief zĳn er enkele ontwikkelingen die een groot financieel effect hebben. Dit betreft de volgende ontwikkelingen: • De algemene uitkering vanuit het Rĳk loopt op van € 60 miljoen naar € 65 miljoen.

Dit is grofweg 60% van onze omzet. Sinds 2023 is de verdeling van de algemene uitkering gebaseerd op een nieuw verdeelmodel. Diemen is daarbĳ een nadeelgemeente. Tot op heden zĳn we gecompenseerd voor het nadeel (3,2 miljoen per jaar). Verwachting is dat de compensatie vanaf 2027 wordt afgebouwd. Ieder jaar neemt de compensatie met € 17,50 per inwoner af. Dat is voor Diemen jaarlĳks € 450.000. • Er is al langere tĳd onvrede bĳ de gemeenten over de inkomsten die we vanuit het Rĳk ontvangen voor de kosten van de gedecentraliseerde taken op het gebied van jeugdzorg. Met name over de taakstellende bezuiniging die is meegenomen. Als gevolg van diverse adviesrapporten zĳn de bezuigingen deels vergoed en naar achteren verschoven. In de Voorjaarsnota 2025 van het kabinet is de taakstellende bezuiniging doorgeschoven naar 2028. Onze taakstelling is € 1,5 miljoen. Op basis van de Hervormingsagenda gaan wĳ invulling geven aan deze taakstelling. Belangrĳk onderdeel hierbĳ is het ontwikkelen en vaststellen van een nieuwe inkoopstrategie van de jeugdzorg. • Onlangs is de nieuwe CAO voor gemeenteambtenaren afgesloten. De resultaten van deze onderhandelingen zĳn qua indexering (3,5% per jaar) voordeliger dan we rekening mee hielden in onze prognose in de begroting 2025 (5,7% per jaar).

Dit houdt in dat we in 2026 de lonen niet hoeven te indexeren terwĳl we vanuit het Rĳk wel middelen ontvangen voor indexering. • In mei 2025 heeft de gemeenteraad het nieuwe programma voor het onderhoud van de openbare ruimte vstgesteld. Hiermee is ook de financiering van het groot onderhoud gewĳzigd. Vanaf 2025 gaan we nieuwe onderhoudsprojecten niet langer via de voorziening verrekenen maar via afschrĳvingen. Reeds gestartte projecten verrekenen we nog wel met de voorziening. Daarvoor moeten we in 2026 en 2027 nog jaarlĳks € 2,9 miljoen doteren in de voorziening groot onderhoud. Vanaf 2028 vervalt deze dotatie. De afschrĳvingen van nieuwe trajecten starten niet eerder dan in 2029. Deze wĳziging in financiering levert dus de eerste jaren financiële ruimte op. Na vĳf tot tien jaar zal dit voordeel omslaan in een nadeel. • Bĳ het opstellen van de begroting houden we in het laatste jaar rekening met de kosten voor rente en afschrĳving in het laatste begrotingsjaar. Ondanks dat we weten dat de Waar staan we op financieel gebied?

Pagina 7

realisatie van de investering, zoals bĳvoorbeeld het zwembad, pas later zal plaatsvinden. Hiermee zorgen we ervoor dat we tĳdig financiële ruimte creëren om onze ambities waar te kunnen maken. In de kadernota schuiven we de afschrĳvingslasten van dergelĳke investeringen een jaar op (naar 2029). Daardoor ontstaat in 2028 een voordeel van bĳna € 2 miljoen. Vorig jaar was bĳ het vaststellen van de Kadernota 2025 sprake van een "ravĳnjaar" in 2026. Als gevolg daarvan is een proces gestart om te zoeken naar besparings- en ombuigingsmogelĳkheden. Toezegging was dit inzicht bĳ vaststelling van de Kadernota 2026 gereed te hebben. Dat is ook gelukt en de "Notitie beweegbaar budget 2026" is als bĳlage toegevoegd. Door eerder genoemde ontwikkelingen is het financieel perspectief fors verbeterd en is het inzetten van drastische besparings- en ombuigingsmaatregelen niet noodzakelĳk. We stellen voor enkele voor de hand liggende 'opschoon'-maatregelen door te voeren. Het resterende structurele tekort in 2026 kunnen we opvangen door het inzetten van de Algemene Reserve. Vanuit het structureel toezicht is het eerstkomende jaar het belangrĳkst. Wanneer bĳ de vaststelling van de Programmabegroting 2026 het jaar 2026 structureel sluitend is, dan hoeft het meerjarenperspectief nog niet structureel sluitend te zĳn.

Wanneer er in 2026 een structureel tekort is dan is er vanuit het financieel toezicht de ruimte om uiterlĳk binnen vier jaar naar een structureel evenwicht te groeien. Wĳ sturen aan om het begrotingsjaar 2026 structureel sluitend voor te leggen in de nu komende Programmabegroting 2026. Vaststellen uitgangspunten Begroting 2026 Het belangrĳkste onderdeel van de kadernota is het vaststellen van de uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting 2026. In deze kadernota vragen wĳ u de volgende uitgangspunten vast te stellen: • Aantallen woningen en inwoners 2026-2029; • Loonindexering personeelskosten 2026; • Prĳsindexering voor uitgaven en inkomsten 2026; • Prĳsindexering belastingen 2026; • Algemene uitkering op basis van Meicirculaire 20251; • De rapportagegrenzen voor de rechtmatigheidsverantwoording 2026; • De mate van sturing op de verbonden partĳen 2026. De belangrĳkste nieuwe ontwikkelingen en wĳzigingen in het meerjareninvesteringsplan staan ook opgenomen in deze kadernota.

In deze versie van de Kadernota is dit op basis van de inschatting van de doorwerking van de Voorjaarsnota 2025 van het kabinet

Waar staan we op financieel gebied?

Pagina 8

Vertrekpunt Financieel vertrekpunt voor deze kadernota is het meerjarenperspectief zoals gepresenteerd in de Programmabegroting 2025. Bĳ het opstellen van de begroting gebruiken we het provinciaal toezichtskader als leidraad. Omschrĳving

2026

2027

2028

2029

Saldo structureel

-1.630

-1.350

-2.675

-2.855

Saldo incidenteel

-175

-140

-180

-1.805

-1.490

-2.855

Meerjarenperspectief Programmabegroting 2025

Het saldo van de kadernota is uitgesplitst in een structureel en incidenteel saldo. De provincie ziet toe op een sluitend structureel saldo. Leidend daarbĳ is het jaar van de begroting. De provincie kĳkt ook naar het meerjarenperspectief. Wanneer er geen structureel sluitend meerjarenperspectief is, dan wil de Provincie weten welke stappen genomen worden om wel te komen tot een structureel sluitend meerjarenperspectief. Financiële ontwikkelingen op een rĳ In onderstaand overzicht hebben we alle financiële effecten gecategoriseerd en op een rĳ gezet. De onderbouwing van de uitgangspunten en de toelichting op de ontwikkelingen lichten we verderop in deze kadernota toe. Omschrĳving

2026

2027

2028

2029

Meerjarenperspectief Programmabegroting 2025 - structureel

-1.630

-1.350

-2.675

-2.855

- incidenteel

-175

-140

-180

-1.805

-1.490

-2.855

- uitgaven (2,1%)

-240

- inkomsten (2,1%)

- subsidies (2,0%)

-120

- gemeenschappelĳke regelingen (2,0%)

-105

Totaal saldo meerjarenperspectief Programmabegroting 2025 Gevolgen loon- en prĳsindexering Loonindexering personeelskosten (0,0%) Prĳsindexering

- bĳdrage Duo+ (0,0%)

345

4.465

4.380

2.965

2.755

- structureel

-700

- incidenteel

-50

- structureel

-190

- incidenteel

-40

- structureel

-2.185

-2.520

1.830

1.855

- incidenteel

-610

1.850

-1.185

-590

2.830

795

- belastingen (OZB-woningen 5,0%, overig 2,1%) Algemene uitkering (gebaseerd op verwachte effecten Meicirculaire 2025 + nieuwe uitgangspunten) Ontwikkelingen Gevolgen Jaarrekening 2024 Autonome ontwikkelingen

Gemeenschappelĳke Regelingen

Nieuwe ontwikkelingen

Wĳzigingen meerjaren investeringsplan Bĳgesteld meerjarenperspectief Kadernota 2026

Waar staan we op financieel gebied?

Pagina 9

Wanneer we bovenstaande effecten splitsen in structurele en incidentele effecten, leidt dat tot onderstaand meerjarenperspectief. Saldo meerjarenperspectief Kadernota 2026

2026

2027

2028

2029

Structureel

-310

-450

3.010

Incidenteel

-875

-140

-180

-1.185

-590

2.830

795

Bĳgesteld meerjarenperspectief Kadernota 2026

795

Bovenstaand perspectief laat in 2026 en 2027 een structureel tekort zien. In 2028 slaat het saldo om in een groot overschot. Belangrĳkste oorzaken van dat overschot zĳn het wegvallen van de dotatie voor groot onderhoud (€ 2,9 miljoen) en het doorschuiven van de kapitaallasten van het zwembad (€ 1,8 miljoen). In 2029 zĳn de kapitaallasten blĳven staan. Als college hebben we er vertrouwen in dat we het begrotingsjaar 2026 met een sluitend structureel saldo voor kunnen voorleggen.

Waar staan we op financieel gebied?

Pagina 10

Notitie beweegbaar budget Een solide begroting De gemeente Diemen streeft naar een ﬁnancieel solide positie op de lange termĳn en wil voorbereid zĳn op minder gunstige ﬁnanciële tĳden. Om het college en de gemeenteraad in staat te stellen weloverwogen lange termĳn keuzes te maken, is gezocht naar inzicht in de beïnvloedbaarheid van de begroting. Hiervoor is een objectieve en gevalideerde methode toegepast om vast te stellen welke delen van de budgetten beïnvloedbaar zĳn. Analyse De uitgevoerde analyse heeft een ﬁnancieel-technisch karakter en dient ook vanuit dat perspectief te worden geïnterpreteerd. De uitgangspunten zĳn als volgt: • Wettelĳke taken als basis: De analyse gaat uit van de wettelĳke verplichtingen van de gemeente die uitgevoerd moeten worden, maar waar wel bandbreedtes voor de uitvoering bestaan. Ook is gekeken naar eigen beleid, vastgesteld door de gemeenteraad van Diemen, wat kan worden aangepast of bĳgesteld. • Aangegane verplichtingen: De gemeente respecteert bestaande afspraken, convenanten en beschikkingen. Hoewel het theoretisch mogelĳk is om verplichtingen voortĳdig te beëindigen, wordt in deze rapportage uitgegaan van een redelĳke beëindigingstermĳn. • Taakvelden BBV: De analyse is gebaseerd op de taakvelden uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), die vaak uit meerdere onderliggende taken bestaan.

• Geen politieke of maatschappelĳke afwegingen: De analyse is feitelĳk en technisch van aard, zonder beoordeling van politieke wenselĳkheid of maatschappelĳke risico’s. Baten en lasten De eerste stap in de zoektocht naar besparingen was een analyse van de beïnvloedbare ruimte aan de uitgavenkant van de begroting. Ook aan de inkomstenkant zĳn beïnvloedbare elementen aanwezig, zoals: • OZB (woningen en niet-woningen) • Overige gemeentelĳke belastingen (o.a. toeristenbelasting) • Afvalstoffenheffing • Rioolheffing • Leges burgerzaken (reisdocumenten, huwelĳken, etc.) • Leges ruimtelĳke ordening • Begraafrechten Beweegbaar budget Voor het begrotingsjaar 2026 en verder is een eerste analyse uitgevoerd naar de theoretisch beïnvloedbare ruimte, gebaseerd op de deﬁnitie van beleidsvrĳheid van de Raad voor het Openbaar Bestuur (2019): “De mate waarin de uitkomsten van beleid tussen overheden mogen verschillen.Het gaat erom vast te stellen in hoeverre overheden in staat zĳn eigen afwegingen te maken over de inzet van middelen en zelfstandig de uitkomsten van beleid te bepalen.”

De mate van beleidsvrĳheid wordt bepaald door: • De aard van de taak (wettelĳk, aanbevolen of eigen initiatief); • De mate van detail in wet- en regelgeving over uitvoering en besluitvorming; • De vrĳheid in samenwerking en aanvullende regelgeving.

Notitie beweegbaar budget

Pagina 11

Deze theoretische ruimte is vertaald naar concrete mogelĳkheden voor de begroting vanaf 2026. De lĳst met 83 maatregelen vormt de basis voor bestuurlĳke keuzes, met nadruk op materiële budgetten. Personele en overheadaspecten worden verder uitgewerkt in samenwerking met Duo+ en zĳn afhankelĳk van de inhoudelĳke keuzes van het bestuur.

Notitie beweegbaar budget

Pagina 12

Uitgangspunten begroting 2026

Aantal woningen en inwoners 2026-2029

Personeelskosten

Prĳsindexering

Indexering belastingen en tarieven

Stelposten groei van Diemen

Rente

Algemene uitkering

Meerjaren investeringsplan

Uitgangspunten begroting 2026

Pagina 13

Uitgangspunten begroting 2026

Pagina 14

Aantal woningen en inwoners 2026-2029 De prognose voor het aantal woningen en inwoners hebben we geactualiseerd, zie onderstaande tabellen. Woningaantallen

2026

2027

2028

2029

Stand 1 januari

16.325

16.853

17.274

18.499

Holland Park West

210

126

187

121

310

591

Holland Park Zuid Plantage de Sniep (Rietschuur)

Hof van Saan

104

Buitenlust

Ouddiemerlaan

Harmoniehof

106

Areaalontwikkeling

355

176

603

712

Stand 31 december

16.680

17.029

17.877

19.211

Bovenstaande tabel geeft inzicht in de woningbouw komende jaren. De oplevering van het aantal woningen fluctueert behoorlĳk. Wanneer we bovenstaande woning- en inwonersaantallen gebruiken voor de berekening van onze inkomsten van het Rĳk (de algemene uitkering) dan gaat het saldo van het meerjarenperspectief ook fluctueren. Dit maakt het lastig te sturen op een structureel sluitende begroting. Daarom kiezen we ervoor om prognoses te hanteren op basis van de gemiddelde groei van het aantal woningen en inwoners. Dit zorgt voor een gelĳkmatiger meerjarenperspectief. Bovenstaande woningbouwambities leiden tot een gemiddelde woningbouw van 400 woningen per jaar. Op basis van het uitgangspunt van de gemiddelde groei ziet de woninggroei er als volgt uit: Woningaantallen Stand 1 januari

2026

Toename in % t.o.v. voorgaand jaar

2028

2029

16.725

17.125

17.525

400

Gemiddelde woninggroei per jaar Stand 31 december

2027

16.325 16.725 2,5%

17.125 2,4%

17.525 2,3%

17.925 2,3%

Wanneer we deze gemiddelde groei vertalen naar de inkomsten van het Rĳk zien we ook dat ons meerjarenperspectief evenwichtiger verloopt en dat er geen grote schommelingen meer zĳn als gevolg van de woningaantallen. 2026 Stand per 1 januari

2027

2028

2029

34.000

34.800

35.600

Toename aantal inwoners

800

Prognose Kadernota 2027

34.800

35.600

36.400

37.200

Toename in % t.o.v. voorgaand jaar

2,4%

2,3%

2,2%

36.400

2,2%

Op basis van de huidige woning- en inwonersaantallen gaan we uit van gemiddeld 2 inwoners per woning.

Uitgangspunten begroting 2026: Aantal woningen en inwoners 2026-2029

Pagina 15

Personeelskosten In de Kadernota 2025 is de loonindexering voor 2025 ingeschat op 4,4%. Inmiddels is er een nieuwe CAO voor gemeenteambtenaren afgesloten. De nieuwe CAO loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. De loonsverhogingen zĳn verspreid over vĳf momenten om de kosten te spreiden. In de reeks procentuele loonsverhogingen is tevens een nominale loonsverhoging opgenomen. Het 12-maands gemiddelde van deze cao op loon (procentueel en nominaal) is 3,75%. Hierbĳ opgeteld de loonsverhogingen vanuit de eerdere CAO tot 1 april resulteert in het voorstel om voor 2026 geen loonindexering toe te passen. De kosten als gevolg van de oude en nieuwe CAO kunnen opgevangen worden binnen de indexering die in 2025 is toegepast.

Prĳsindexering In de programmabegroting indexeren we alleen de ramingen van het begrotingsjaar jaar (2026), de daaropvolgende jaren (2027 tot en met 2029) begroten we op op basis van constante prĳzen. Dat houdt in dat het prĳspeil van het begrotingsjaar wordt doorgetrokken naar de volgende jaren. Er vindt geen meerjarige inflatiecorrectie plaats. Dit geldt zowel voor de uitgaven als de inkomsten. Door deze wĳze van begroten is het eenvoudiger afwĳkingen in de meerjarenbudgetten te signaleren en dat heeft een positief effect op de betrouwbaarheid van het meerjarenperspectief. De indexering 2025 voor de exploitatiebudgetten bedraagt 2,1%. De indexering is gebaseerd op de in februari 2024 afgegeven verwachtingen van het CPB. We gebruiken hiervoor het kengetal ‘Prĳs materiële overheidsconsumptie (imoc)’. Dit is de gemiddelde stĳging van de prĳzen van de netto materiële consumptie van de collectieve sector. We stellen voor de jaarlĳks exploitatiebudgetten voor uitgaven en inkomsten te indexeren. Bĳ de uitgaven betreft het de budgetten voor diensten en leveringen. Bĳ de inkomsten betreft het voornamelĳk de indexering van huur- en pachtopbrengsten. Voor de indexering van subsidies en bĳdragen aan gemeenschappelĳke regelingen houden we het gewogen gemiddelde van de loon- en prĳsindexering aan (80% loon en 20% prĳs). De kosten van Duo+ bestaan voornamelĳk uit personeelskosten.

Daarom schakelen we de indexering van de bĳdrage aan Duo+ gelĳk aan onze eigen personeelskosten. Ook hier het voorstel om voor de bĳdrage aan Duo+ geen indexering op te nemen voor 2026. Prĳsindexering

2026

2027

2028

2029

Lasten Overige goederen en diensten (2,1%)

-240

Subsidies (2,0%)

-120

Bĳdrage aan verbonden partĳen (2,0%)

-105

Bĳdrage aan Duo+ (0,0%) Totaal lasten

-465

-390

Baten Huur- en pachtopbrengsten (2,1%) Huuropbrengsten sporthallen en zwembad (5,0%)

Totaal baten Totaal prĳsindexering 1

De energielasten van de sporthallen en het zwembad zĳn de afgelopen jaren fors gestegen. Als gevolg hiervan stellen wĳ voor om de tarieven van de sporthallen en het zwembad met 5% te verhogen. De hogere opbrengst als gevolg van de extra verhoging zetten we in ter dekking van de oplopende energielasten. Deze aanpassing heeft dus geen invloed op het saldo. Ten opzichte van de binnensporttarieven van omliggende gemeenten, zoals Amsterdam, zĳn de Diemense tarieven nog behoorlĳk lager.

Uitgangspunten begroting 2026: Personeelskosten

Pagina 16

Indexering belastingen en tarieven Voorstel is de belastingenontvangsten net als de prĳzen te indexeren met 2,1%. Uitzondering hierop is de indexering van het tarief onroerend zaakbelasting voor woningen. Over de afgelopen jaren heeft een stevige inflatie plaatsgevonden. De inflatie is niet meegenomen in de indexering van het OZB-tarief. In 2025 hebben we daar voor het eerst een inhaalslag gemaakt. Ook voor 2026 stellen wĳ voor deze inhaalslag door te zetten. Dit doen we alleen voor het OZB-tarief voor woningen. Het OZB-tarief voor woningen behoort nog steeds binnen de top 20 van laagste tarieven van alle gemeenten. Het voorstel is om het OZB-tarief voor niet-woningen met 2,1% te indexeren. Verhoudingsgewĳs is het tarief niet-woningen al hoger dan het artikel 12 tarief. Ook in verhouding met andere gemeenten is ons tarief voor niet-woningen bovengemiddeld. Indexering belastingen

2026

2027

2028

2029

OZB woningen (5,0%)

240

OZB niet-woningen (2,1%)

Overige belastingen (2,1%)

Totaal Indexering belastingen

345

Kostendekkende tarieven In het laatste kwartaal van 2025 staat de vaststeling van de geactualiseerde nota lokale heffingen gepland. In de nota lokale heffingen leggen we de uitgangspunten voor de tariefstelling van tarieven en belastingen vast. We verwerken hierbĳ de uitkomsten van het onderzoek naar de kostendekkendheid en de besluitvorming van deze Kadernota en de mogelĳk ingezette besparings- en ombuigingsmaatregelen.

Stelposten groei van Diemen In de begroting houden we via stelposten rekening met de groei van Diemen. Deze stelposten kunnen we inzetten voor kosten als gevolg van de groei. Onderstaand een overzicht van de stelposten "Groei van Diemen". De stelpost voor 2025 bedraagt € 400.000 en is beschikbaar. De jaren daarna is er weer ieder jaar € 400.000 extra beschikbaar. Stelposten Groei van Diemen

2026

2027

2028

2029

Uitbreiding formatie

150

300

450

600

Bedrĳfsvoering

100

Bĳdrage Duo+

100

200

300

400

Bĳdrage gemeenschappelĳke regelingen

100

200

300

400

Subsidies instellingen

100

Totaal Stelposten groei van Diemen

400

800

1.200

1.600

Aan de inkomstenkant houden we ook rekening met de groei van Diemen. Bĳ de berekening van de algemene uitkering houden we rekening met een groeiend aantal woningen en inwoners (zie uitgangspunten). Ook bĳ de OZB opbrengsten houden we rekening met meerinkomsten als gevolg van de groei/areaaluitbreiding.

Uitgangspunten begroting 2026: Indexering belastingen en tarieven

Pagina 17

Rente Voor het te hanteren interne rentepercentage sluiten we aan bĳ de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het BBV gaat uit van de gemiddelde rente van de uitstaande geldleningen. In onderstaande tabel de wĳze van berekening. Lening afgesloten bĳ:

Soort lening

Provincie Groningen2

Fixe

5.000.000

2025

1,300%

BNG

Fixe

7.500.000

2031

0,900%

Aegon Levensverzekering

Fixe

7.500.000

2035

1,030%

BNG

Fixe

6.000.000

2036

1,550%

BNG

Fixe

5.000.000

2040

1,958%

BNG

Fixe

7.500.000

2042

2,080%

BNG

Fixe

5.000.000

2043

3,110%

Totaal Gemiddeld rentepercentage

Hoofdsom (in €'s)

Jaar aflossing

Rente%

43.500.000 1,70%

Voor de te berekenen rente bĳ grondexploitaties gaan we uit van de omslagrente. De BBV geeft specifiek aan hoe deze rente berekend moet worden. Voor de resultaten van de grondexploitaties en de toerekening van rente naar de exploitatie is het van belang niet te veel renteschommelingen te hebben. Voorstel is de omslagrente voor 2026 op 1,5% vast te stellen. Rentepercentages begroting 2026: 1. Omslagrente grondexploitatie 1,5%; 2. Rente investeringen 1,5%; 3. Rente investeringen rioleringen blĳft gehandhaafd op 3,0% conform laatst vastgestelde Programma Klimaatadaptatie 2024-2028; 4. Rente langlopende leningen 3,5%3.

2 3

In 2025 herfinancieren Gebaseerd op rentestand bĳ aantrekken van langlopende leningen.

Uitgangspunten begroting 2026: Rente

Pagina 18

Algemene uitkering Als uitgangspunt voor deze concept Kadernota 2026 hebben we de verwachte doorrekening van de Voorjaarsnota van het kabinet gebruikt. De Meicirculaire 2025 moet straks meer duidelĳkheid geven over de exacte effecten. Aangezien de middelen vanuit het Rĳk een groot effect hebben op ons financiële toekomstperspectief is enige voorzichtigheid geboden. We hebben in de berekening wel alvast rekening gehouden met de aantallen woningen en inwoners zoals benoemd in de uitgangspunten van deze kadernota. Het jaar 2026 is niet langer op constante prĳzen berekend maar op basis van de verwachte indexering. De jaren 2026 tot en met 2028 zĳn, net zoals de uitgaven in de begroting, wel weer op basis van constante prĳzen berekend. Sinds 2023 is de berekening van de algemene uitkering gebaseerd op het nieuwe verdeelmodel. Voor het negatieve effect van het nieuwe verdeelmodel is een compensatieregeling in het leven geroepen. Sinds de herverdeling ontvangen wĳ een compensatie van € 3,2 miljoen. Of dit zo blĳft, is afhankelĳk van de evaluatie van het verdeelmodel. Op de onderzoeksagenda van het Gemeentefonds staat de oplevering van het evaluatierapport in 2025 gepland. Verwachting is dat de Meicirculaire 2025 meer duidelĳkheid geeft over de afbouw van de compensatieregeling.

Over de wĳzigingen als gevolg van de septembercirculaire 2024 en de Decembercirculaire 2024 bent u met aparte informatieve memo's geïnformeerd. In deze kadernota zĳn de financiële effecten van de Meicirculaire 2025 verwerkt. Zie onderstaande tabel met de effecten per wĳziging. Wĳziging Algemene Uitkering

2026

2027

2028

2029

Berekening Algemene Uitkering Begroting 2025 (Meicirculaire '24)

60.200

61.020

61.830

62.845

Totaal effect Septembercirculaire 2024

2.000

1.065

1.155

1.100

Totaal effect Decembercirculaire 2024

-990

215

350

Totaal effect Meicirculaire 2025

3.995

3.925

2.540

2.740

Berekening Algemene Uitkering Kadernota 2026 (Meicirculaire 2025)

65.205

66.095

65.740

67.035

De wĳzigingen als gevolg van de circulaires verwerken we in de begroting. In onderstaande tabel is af te lezen welk effect de verwerking op het meerjarenperspectief heeft. Over de financiële effecten van de September- en Decembercirculaire bent u al eerder via informatieve memo's geïnformeerd. In deze Kadernota lichten we alleen de belangrĳkste wĳzigingen uit de Meicirculaire toe. U ontvangt een aparte memo met een uitgebreide toelichting op alle wĳzigingen. Effect wĳzigingen Algemene Uitkering

2026

2027

2028

2029

Effecten Septembercirculaire 2024 Uitkeringsfactor

1.190

365

345

240

Taakmutaties - Wet op de lĳkbezorging

- Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI)

- Digitaal Stelsel Omgevingswet

-30

-40

-45

-50

- Bĳstand jongerennorm

-10

- Besparingsverlies jeugd

580

550

545

- Indexatie Wmo demografie

130

190

245

Uitgangspunten begroting 2026: Algemene uitkering

Pagina 19

Effect wĳzigingen Algemene Uitkering

2026

2027

2028

2029

Integrale, Decentrale en Specifieke Uitkeringen (IU / DU /SU) - Wet Betaalbare huur

- Openbare bibliotheken

100 20

-5

- Taakstelling Jeugdzorg verlagen

-580

-550

-545

- Stelpost WMO opnemen

-65

-130

-190

-245

- Bibliotheek gelden

-100

3D's in het sociaal domein - Participatie Stelposten - Budget Jeugdzorg Claims

- Wet Betaalbare huur

-75

-40

-35

-30

1.180

345

380

280

Uitkeringsfactor

-990

215

355

Totaal effect Decembercirculaire 2024

-990

215

355

Aanpassing aantallen woningen en inwoners en uitkeringsfactor

3.170

3.330

3.205

3.375

Jeugdzorg

1.465

1.430

420

450

- hogere korting algemene uitkering

-835

-830

- hogere OZB-opbrengsten

475

-450

-900

-1.350

Totaal effect Meicirculaire 2025

4.275

3.950

2.370

2.120

Totaal effect wĳzigingen Algemene Uitkering

4.465

4.380

2.965

2.755

Totaal effect Septembercirculaire 2024 Effecten Decembercirculaire 2024

Effecten Meicircuaire 2025

WOZ-waardeontwikkeling

Afbouwen compensatieregeling herverdeling

Belangrĳkste wĳzigingen • Uitkeringsfactor De uitwerking van de Voorjaarsnota 2025 van het Rĳk heeft geleid tot een hogere indexering. Tevens zĳn er extra middelen beschikbaar gesteld voor de terugval in 2026. Tesamen met de aangepaste uitgangspunten levert dit een groot positief effect op. • Jeugdzorg Het Rĳk heeft ook voor de jeugdzorg extra middelen vrĳgemaakt. Hierdoor kan in 2026 en 2027 de nog te realiseren taakstelling vervallen. In afwachting van verder onderzoek van de deskundigencommissie Van Ark zal blĳken of in 2028 de taakstellende bezuiniging gehandhaafd moet blĳven. Vanaf 2028 vindt er een korting plaats, aanname is dat de gemeenten vanaf 2028 voor jeugdzorg een eigen bĳdrage gaan innen. • WOZ-waardeontwikkeling In de Algemene Uitkering vindt een korting plaats van de door ons zelf ontvangen OZBopbrengsten. De werkelĳke totale WOZ-waarde van Diemen is hoger dan vooraf ingeschat. Dit komt door de hogere waardestĳging binnen Diemen ten opzichte van veel andere gemeenten binnen Nederland. Het ozb-verrekentarief is ook hoger dan onze reguliere indexering. Tegenover deze hogere korting staan hogere OZB-opbrengsten. Wanneer we daar onze voorgestelde indexering van de belastingen bĳ optellen resteert er per saldo een licht nadeel.

• Afbouwen compensatieregel herverdeling Gemeentefonds Middels een Kamerbrief heeft de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrĳkrelaties laten weten dat vanaf 2027 een volgende stap wordt gezet in het ingroeipad naar de nieuwe Uitgangspunten begroting 2026: Algemene uitkering

Pagina 20

verdeling. Tot op heden werden nadeelgemeenten gecompenseerd. Voor Diemen bedraagt deze compensatie jaarlĳks € 3,2 miljoen. Vanaf 2027 zal de compensatie jaarlĳks maximaal met een bedrag van € 15 per inwoner afnemen. Voor Diemen is dat grofweg € 450.000. De Minister zegt verder onderzoek toe. Op basis van geactualiseerde kostendata en nieuwe onderzoeksresultaten volgt waarschĳnlĳk een aanpassing van het ingroeipad.

Meerjaren investeringsplan In deze kadernota hebben we het meerjareninvesteringsplan geactualiseerd. Nieuwe investeringen zĳn toegevoegd. Dit betreft vooral investeringen in het laatste jaar. Ook zĳn er wĳzigingen aangebracht. Dit kan gaan om het jaar van uitvoering of om het benodigde investeringsbudget. Onder de programma's is een toelichting gegeven op nieuwe en gewĳzigde investeringen. In onderstaande tabel is het financieel effect op de kapitaallasten aangegeven. De grote wĳzigingen zĳn apart inzichtelĳk gemaakt. Let op, dit betreffen de extra kosten niet de totale kapitaallasten. In de bĳlage is het geactualiseerde meerjareninvesteringsplan opgenomen. Wĳzigingen kapitaallasten meerjaren investeringsplan 2026 - 2029

2025

2026

2027

2028

Nieuw zwembad/sportcomplex

-1.500

Bouw basisschool

-350

Meerjaren investeringsplan 2025

-1.850

Uitgangspunten begroting 2026: Meerjaren investeringsplan

Pagina 21

Uitgangspunten begroting 2026: Meerjaren investeringsplan

Pagina 22

Programma's

Sociaal

Veilig

Inkomen en Armoede

Vrĳe Tĳd

Onderwĳs

Gebiedsontwikkeling

Leefomgeving en klimaat

Verkeer

Samen besturen

Programma's

Pagina 23

Programma's

Pagina 24

Sociaal Portefeuillehouder: M. Everhardt en M. van den Berg

Doelstellingen in één oogopslag

Aanpassing indicatoren Op advies van de auditcommissie is gestart met de aanpassing van de prestatie-indicatoren. De eerste aanpassingen zĳn in de begroting 2025 opgenomen. De resultaten van de aanpassingen staan hieronder opgenomen en verwerken we in de begroting 2026. Doelen/subdoelen

Indicator (was)

Doel 2: Kwalitatief goede voorzieningen (individuele en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen

2.2.1 - Aantal activiteiten/bereik Huizen van Vervallen de Buurt

Doel 5: Alle inwoners uit Diemen hebben gelĳke kansen op een goede gezondheid

Programma's: Sociaal

Indicator (wordt)

Nieuw: Totaal aanbod voorzieningen (inclusief Stadspas voorzieningen)

2.3.1 - Aantal bemiddelingen Diemen voor elkaar

Vervallen

5.1.1 - Mate van eenzaamheid

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

5.1.2 - % Aantal psychosociale klachten

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

5.2.1 - % kinderen en jongeren dat een uur per dag beweegt (Jeugdgezondheidsmonitor)

Verplaatsen naar programma Vrĳe Tĳd

5.2.2 - % goed ervaren gezondheid

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

5.2.3 - % tevredenheid over de leefomgeving

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

5.2.4 – Mate van deelname bewegingsaanbod van Welzĳn Diemen

Vervallen

5.2.5 - % volwassenen dat een uur per dag beweegt

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

5.2.6 - mate van overgewicht

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

5.2.7 – Aantal activiteiten/ bereik buurt sportcoaches

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

Pagina 25

Doelen/subdoelen

Doel 6: Kansen creëren voor inwoners om veilig en passend te kunnen blĳven wonen in Diemen

Programma's: Sociaal

Indicator (was)

Indicator (wordt)

5.3.1 - Mate van genotsmiddelen- gebruik: Roken / Alcohol / Drugs

Vervallen (info Gezondheidsmonitor)

6.1.4 - Aantal woningen dat geschikt is om oud in te worden

Vervallen

6.1.5 -Aantal activiteiten in het kader van passend wonen

Vervallen

6.1.7 - Aantal en type Wmo maatwerkvoorzieningen

Verplaatsen naar doel 2

6.2.2 - Meldpunt WvGGZ

Vervallen

Pagina 26

Autonome ontwikkelingen GGD Amsterdam Amstelland (Veilig Thuis) De gemeente neemt deel aan de gemeenschappelĳke regeling GGD Amsterdam Amstelland waarmee invulling wordt gegeven aan de uitvoering van het advies- en meldpunt huiselĳk geweld en kindermishandeling (Veilig Thuis) en de taken van het Centrum Seksueel Geweld (CSG). De GR GGD is verantwoordelĳk voor het uitvoeren van deze wettelĳke taken binnen de regio. De afgelopen jaren zĳn de structurele tekorten bĳ de GR GGD incidenteel opgevangen vanuit de ruime financiële reserve. Deze reserve was hoog, o.a. als gevolg van jarenlange onderbezetting bĳ Veilig Thuis (minder lasten). Hierdoor hebben de deelnemende gemeenten geen aanvullende structurele bĳdrage hoeven leveren. Om de begroting structureel sluitend te krĳgen en de algemene reserve op het vereiste niveau (10% van de jaarlĳkse lasten) moet vanaf 2026 de gemeentelĳke bĳdragen worden verhoogd. De totale bĳdrage van alle deelnemende gemeenten stĳgt naar van € 7 miljoen naar € 11,8 miljoen. Voor Diemen, gebaseerd op het aantal inwoners, betekent dit een stĳging van € 180.000 naar € 340.000. Ontwikkelingen en risico’s Buiten het structurele aanbod zĳn er enkele regionale voorzieningen die voor een deel incidenteel worden gefinancierd. Het gaat hier om: 1. De zorg voor voldoende opvangplekken voor slachtoffers van huiselĳk geweld. Dit gaat o.a.

Over het bieden van onderdak en begeleiding aan personen die hun thuissituatie hebben verlaten vanwege risico's voor hun veiligheid als gevolg van huiselĳk geweld. 2. Het inloopcentrum CSG. Een in 2024 geopend integraal, toegankelĳk inloopcentrum voor slachtoffers van seksueel geweld. 3. Een inloopcentrum en expertisecentrum die nog worden opgericht voor integrale ondersteuning aan slachtoffers van huiselĳk geweld en kindermishandeling. Voor 2027 tot en met 2029 blĳft de totale bĳdrage naar verwachting stabiel; indexeringspercentages voor deze jaren zĳn nog niet opgenomen in de conceptbegroting. Gemeenschappelĳke Regeling Openbare gezondheidszorg (OGZ) De gemeente Diemen neemt deel aan de Gemeenschappelĳke Regeling GGD AmsterdamAmstelland (GR OGZ). Deze samenwerking richt zich op het bewaken en bevorderen van de publieke gezondheid binnen de regio. Conform de Wet publieke gezondheid (Wpg) voeren de deelnemende gemeenten gezamenlĳk taken uit binnen de veiligheidsregio. Dit zorgt ervoor dat – ook tĳdens crises – een effectieve regionale organisatie beschikbaar is ter ondersteuning van het lokaal bestuur en ter waarborging van een gecoördineerde aanpak van gezondheidsvraagstukken. Voor 2026 bedraagt de totale conceptbegroting van de GR OGZ € 9.969.530. De gemeentelĳke bĳdrage van Diemen wordt voor 2026 geraamd op € 1.630.000.

In de meerjarenbegroting van Diemen staat voor 2026 een bĳdrage opgenomen van € 1.560.000. Dit zou een stĳging van € 70.000betekenen. De stĳging in de bĳdrage wordt veroorzaakt door een generieke indexatie van 5% op de reguliere lasten.

Programma's: Sociaal

Pagina 27

Indexatie tarieven jeugdhulp De VNG adviseert om voor de indexering van Jeugdhulp tarieven een bepaalde indexatie aan te houden. De indexatie bestaat uit een indexatie voor personele kosten (weging 90%) en een indexatie voor materiële kosten (10%). Voor de personele kosten wordt gebruikt gemaakt van de index Overheidsbĳdrage arbeidsontwikkeling (OVA). Voor de materiële kosten gebruiken we de index Prĳs Particuliere Consumptie (PCC). We stellen voor om de tarieven jeugdhulp voor 2026 conform dezelfde formule te indexeren (net als in 2025). Het indexatiepercentage voor 2026 schatten we in op 4,0%. Dit komt neer op een budget van € 500.000. Bĳ het opstellen van de begroting is het daadwerkelĳke indexeringspercentage bekend. Dat percentage verwerken we in de begroting. Indexatie tarieven Wmo Binnen de Wmo wordt gebruik gemaakt van verschillende indexatiemethoden, zoals de Overheidsbĳdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) en de cao van Verpleeg-, Verzorgingshuizen, Thuiszorg en Jeugdgezondheidszorg (VVT). De gemeente heeft een verantwoordelĳkheid voor het beschikbaar en betaalbaar houden van de zorg. Het is hierbĳ belangrĳk om een marktconforme loonkostenontwikkeling aan te houden. De verschillende indexatiepercentages voor 2026 zĳn bĳ het opstellen van de Kadernota 2026 nog niet bekend. Het indexatiepercentage voor 2026 schatten we in op 4,0%.

Dit komt neer op een budget van € 200.000. Bĳ het opstellen van de begroting is het daadwerkelĳke indexeringspercentage bekend. Dat percentage verwerken we in de begroting.

Nieuwe ontwikkelingen Verwerking taakstelling Hervormingsagenda Jeugd De landelĳke Hervormingsagenda Jeugd bevat een pakket maatregelen om de jeugdhulp toekomstbestendig en financieel houdbaar te maken. Dit valt samen met een bezuiniging vanuit het Rĳk op de kosten voor jeugdhulp. In de voorjaarsnota 2025 heeft het kabinet besloten de bezuinigingen voor 2026 en 2027 te laten vervallen. Dit betekent dat de begroting in 2026 wordt verhoogd met € 990.000 en in 2027 met € 1.050.000. Dekking voor deze verhoging zĳn de middelen die wĳ via de Algemene uitkering ontvangen voor dit doel. In de tabel hieronder hebben we de effecten voor Diemen in beeld gebracht. Taakstelling bezuiniging jeugd (bedragen x € 1.000) Oorspronkelĳke hervormingsagenda

2026

2027

2028

2029

1.050

1.115

805

505

515

385

365

Totaal

1.555

1.630

1.190

1.170

Bĳstelling taakstelling Decembercirculaire

-565

-580

-180

-155

Bĳstelling taakstelling Meicirculaire 2025

-990

-1.050

Bĳstelling als gevolg van circulaires

-1.555

-1.630

-180

-155

1.010

1.015

Aanvullende maatregelen

Resterende taakstelling

805

Stevige Lokale Teams Voortkomend uit de Hervormingsagenda Jeugd gaat voor de DUO-gemeenten het programma Stevige Lokale Teams van start. Het doel is dat de gemeente zorgdraagt voor een laagdrempelige toegang tot ondersteuning die gemeenten binnen het sociaal domein verstrekken. Ook staan zĳ aan de lat voor krachtige, goed bereikbare lokale teams die aanwezig zĳn op plekken waar inwoners van nature komen, direct hulp bieden en, als nodig, schakelen met gemeentelĳke afdelingen, collectieve voorzieningen en aanvullende expertise. De teams vormen voor inwoners het vertrouwde gezicht en blĳven aanspreekpunt zo lang Programma's: Sociaal

Pagina 28

als nodig. Deze opgave is breder dan alleen het jeugddomein en beslaat het brede sociale domein en haar samenwerkingspartners, over de grenzen van wetten en domeinen heen. In Q2 van 2025 maken we een start met het programma Stevige Lokale Teams. Dit doen we gezamenlĳk met de gemeenten Ouder-Amstel en Uithoorn. Het programma loopt door in 2026. Voor de uitvoering van het programma in 2026 wordt € 100.000 incidenteel budget aangevraagd. Gebiedsgericht Samenwerken jeugdhulp Eén van de speerpunten in de jeugdhulpregio Amsterdam is het Gebiedsgericht Samenwerken. Dit is ook een actiepunt uit de Hervormingsagenda. Gebiedsgericht samenwerken in de jeugdhulp betekent dat de diverse verwĳzers, aanbieders van jeugdhulp, preventie en andere partĳen om de jongere en diens gezin heen samenwerken. Dat gaan ze onder andere doen met gebiedsknooppunten. Een gebiedsknooppunt centraliseert en prioriteert alle verwĳzingen waarna ze naar de juiste hulpverleners worden doorgestuurd. De hulpverleners overleggen vooraf en tĳdens het proces met elkaar en het gezin om de samenwerking te optimaliseren. Dit zorgt ervoor dat gezinnen altĳd een contactpersoon hebben. Gebiedsgericht samenwerken zorgt ervoor dat de juiste hulp bĳ de gezinnen terechtkomt die deze het hardst nodig hebben. In 2024 is er een start gemaakt met het Gebiedsgericht Samenwerken in de DUOgemeenten.

De verdere uitwerking en implementatie vindt plaats in 2025. Denk hierbĳ aan de inrichting van een digitaal gebiedsknooppunt voor de DUO-gemeenten. Om de ingezette koers te borgen wordt vanaf 2026 structureel € 80.000 aangevraagd voor uitvoeringskosten. Aanvullend vervoer Diemen Op 15 april 2025 heeft het college ingestemd met een subsidie voor de stichting Op & Neer Buurtvervoer Diemen. Met dit besluit geven we uitvoering aan de motie “Steun voor aanvullend vervoer Heen en Weer Diemen”. De dekking voor deze breed gedragen motie is gevonden in resterende middelen van Gezond in de stad (€ 62.000). Omdat de activiteiten van de stichting doorlopen in 2026, stellen wĳ voor € 35.000 van de middelen uit 2025 mee te nemen naar 2026. Steunpunt Wonen Diemen In 2022 is gestart met een pilot Steunpunt Wonen Diemen voor huurders met vragen over het huren van een woning. De gemeente heeft de wens uitgesproken om na de positieve eindevaluatie van de pilot in 2024 het Steunpunt Wonen structureel voort te zetten (zie informatie van het college 3 december 2024). Het Steunpunt Wonen Diemen sluit aan bĳ de kernboodschap en kaders van de nota Samen Diemen 2024 - 2027. We vinden het belangrĳk dat mensen een geschikte en schone woonruimte hebben, waarin ze zelfstandig en veilig kunnen wonen.

In de nota staat ook beschreven dat we preventief willen werken en voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Ondersteuning moet daarom goed, laagdrempelig en toegankelĳk zĳn voor inwoners. Wanneer mensen hulp en ondersteuning nodig hebben, zoeken we naar oplossingen om hun situatie te verbeteren. Het Steunpunt Wonen Diemen helpt daarbĳ. We stellen voor om structureel € 65.000 vrĳ te maken voor de voortzetting van het Steunpunt Wonen Diemen.

Programma's: Sociaal

Pagina 29

Van Groot Naar Beter In Diemen kennen we de regeling waarbĳ huurders van een grotere sociale huurwoning van een corporatie naar een kleinere sociale huurwoning verhuizen en zo een bĳdrage krĳgen in de verhuiskosten. Deze regeling heet ‘Van Groot naar Beter’ (VGNB). Met de corporaties en het Huurders Platform Diemen hebben we afgesproken dat de gemeente hier budget voor beschikbaar stelt. Dit budget bedroeg in de afgelopen jaren € 20.000 per jaar. In de Woonvisie 2024 is opgenomen dat we de VGNB regeling gaan verlengen en verbeteren. We willen de beschikbare sociale huurwoningen zo goed mogelĳk verdelen met zo kort mogelĳke wachttĳden. De schaarste aan woningen blĳft groot en doorstroming van onveranderd belang. Voorgesteld wordt om in 2026 incidenteel € 20.000 beschikbaar te stellen. We onderzoeken hoe we het nog beter onder de aandacht brengen en verwachten de regeling meer gebruikt gaat worden. Er zĳn daarnaast voor het nieuwbouwproject Buitenlust specifieke projectafspraken gemaakt over het toepassen van de VGNB regeling. Verwacht wordt dat 10 extra huishoudens via de regeling gaan verhuizen naar Buitenlust. We gaan gemiddeld uit van € 5.000 per regeling. Preventief aanbod door Ouder en Kindcoaches De ouder- en kindcoaches vervullen een onmisbare rol in het zorgnetwerk in Diemen. Ze werken op de basisscholen in Diemen en bieden laagdrempelige hulp aan kinderen en ouders.

Dit doen ze door in gesprek te gaan met kinderen en ouders en door groepsgericht hulpaanbod voor kinderen. Het groepsgerichte hulpaanbod bestaat onder andere uit de training 'Ik kies voor zelfcontrole' voor kinderen die vaak te heftig of te agressief reageren en uit een sociale vaardigheidstraining voor kleuters die nog schoolse vaardigheden moeten aanleren. Door dit vrĳ toegankelĳke aanbod zorgt Diemen dat we zorgvragen preventief oppakken en afhandelen. Dit is in lĳn met de ambities vanuit de Hervormingsagenda Jeugd. En als er toch meer preventieve of specialistische jeugdhulp of hulp voor ouders nodig is, vormen de ouderen kindcoaches de schakel naar verdere hulp en zĳn zĳ wegwĳzer en houvast voor kinderen, ouders en onderwĳs- en zorgprofessionals. Om het huidige aanbod en dienstverleningsniveau te waarborgen, is een uitbreiding van inzet noodzakelĳk. Hiervoor is structureel € 60.000 nodig. We stellen voor om hiervoor dekking te vinden vanuit de algemene middelen. Humanitas Eenzaamheid, Rouw en Verlies In 2021 stelde het college het Actieplan Eenzaamheid vast. Eén van de acties was het uitbreiden van de sociale basis met ondersteuning voor rouwverwerking, als gevolg van de coronacrisis en de bĳkomende eenzaamheid.

Sinds 2022 zet Humanitas zich hiervoor in door vrĳwilligers langdurig te koppelen aan inwoners, collectieve voorzieningen zoals het vriendencafé en het rouwcafé op te zetten, en bĳ te dragen aan de Week tegen Eenzaamheid. De vraag naar deze ondersteuning bleef ook na de coronacrisis groot, waardoor de incidentele subsidie is voortgezet. Tĳdens de raadsvergadering op 11 juli 2024 benadrukte Humanitas het belang van deze ondersteuning en de succesvolle inzet van vrĳwilligers. Van 2022 tot en met 2025 werd de ondersteuning gefinancierd met incidentele subsidies vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); Eén tegen Eenzaamheid. Vanaf 2026 is er echter geen budget meer beschikbaar vanuit GALA voor dit thema. Daarom stellen we voor om vanaf 2026 een structureel budget van € 25.000 beschikbaar te stellen voor Humanitas, Eenzaamheid, Rouw en Verlies, door het budget voor cliëntondersteuning te verhogen. Programma's: Sociaal

Pagina 30

Preventief aanbod door Ouder en Kindcoaches De ouder- en kindcoaches vervullen een onmisbare rol in het zorgnetwerk in Diemen. Ze werken op de basisscholen in Diemen en bieden laagdrempelige hulp aan kinderen en ouders. Dit doen ze door in gesprek te gaan met kinderen en ouders en door groepsgericht hulpaanbod voor kinderen. Het groepsgerichte hulpaanbod bestaat onder andere uit de training 'Ik kies voor zelfcontrole' voor kinderen die vaak te heftig of te agressief reageren en uit een sociale vaardigheidstraining voor kleuters die nog schoolse vaardigheden moeten aanleren. Door dit vrĳ toegankelĳke aanbod zorgt Diemen dat we zorgvragen preventief oppakken en afhandelen. Dit is in lĳn met de ambities vanuit de Hervormingsagenda Jeugd. En als er toch meer preventieve of specialistische jeugdhulp of hulp voor ouders nodig is, vormen de ouderen kindcoaches de schakel naar verdere hulp en zĳn zĳ wegwĳzer en houvast voor kinderen, ouders en onderwĳs- en zorgprofessionals. Om het huidige aanbod en dienstverleningsniveau te waarborgen, is een uitbreiding van inzet noodzakelĳk. Hiervoor is structureel € 60.000 nodig. We stellen voor om hiervoor dekking te vinden vanuit de algemene middelen.

Onderwĳszorggroepen Vanuit de gemeente Amsterdam, het samenwerkingsverband passend onderwĳs Amsterdam-Diemen en de gecontracteerde aanbieders voor specialistische jeugdhulp is er een ontwikkeling naar onderwĳszorggroepen gaande. Een onderwĳszorggroep is een samenwerking tussen het speciaal onderwĳs en de specialistische jeugdhulp. Een onderwĳszorggroep is gevestigd binnen de locaties van het regulier basisonderwĳs, zodat kinderen met een zorgvraag onderwĳs kunnen volgen in de buurt waar zĳ wonen. Een onderwĳszorggroep draagt bĳ aan het verminderen van de wachtlĳsten in het speciaal onderwĳs en dagbehandelingsplekken in de specialistische jeugdhulp. Deze beweging past binnen de Hervormingagenda Jeugd. Wĳ onderzoeken op dit moment of aansluiting op deze ontwikkeling in de gemeente Diemen mogelĳk is. Bĳ de programmabegroting 2026 komen we hierop terug met een nadere uitwerking en een voorstel voor financiële borging.

Programma's: Sociaal

Pagina 31

Wat gaat het kosten? Sociaal

2026

2027

2028

2029

Ontwikkeling GR GGD Amsterdam Amstelland - Veilig Thuis

-160

Openbare gezondheidszorg (OGZ)

-30

Openbare gezondheidszorg (OGZ) incidenteel

-40

Totaal ontwikkeling GR

-230

-190

Indexatie tarieven Jeugdhulp

-500

Indexatie tarieven Wmo

-200

Totaal autonome ontwikkeling

-700

-700 -155

Autonome ontwikkeling

Nieuwe ontwikkeling Hervormingsagenda Jeugd

-1.555

-1.630

-180

Stevige lokale teams

-100

Gebiedsgericht samenwerken Jeugdhulp

-80

Aanvullend vervoer Diemen

-35

Humanitas; Eenzaamheid, rouw en verlies

-20

Steunpunt Wonen Diemen

-65

Van Groot naar Beter

-20

Van Groot naar Beter (project Buitenlust)

-50

Ouder en Kindcoaches

-60

Onderwĳszorggroepen

Totaal nieuwe ontwikkeling

-1.985

-1.855

-405

-380

Totaal

-2.915

-2.745

-1.295

-1.270

Programma's: Sociaal

Pagina 32

Veilig Portefeuillehouder: E. Boog

Doelstellingen in één oogopslag

Indicator (was)

Indicator (wordt)

Subdoel 1.3

1.3.1 - Aantal harde kern jongeren per 10.000 inwoners

(vervallen)

1.3.3 – % dat in enige mate overlast heeft van buurtbewoners

(vervallen)

2.1.1 – Aantal geworden en ingezette vrĳwilligers die in het kader van het project Samen Veilig politie en/of brandweer ondersteunen

(vervallen)

Verhoogd gevoel van veiligheid in de eigen leefomgeving. Subdoel 2.2 Verhoogde zelfredzaamheid – Meer burgers nemen verantwoordelĳkheid voor de eigen veiligheid

Programma's: Veilig

Pagina 33

Autonome ontwikkelingen Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland Vanuit de actualisatie van de begroting 2025 van de Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland is gebleken dat een structurele verhoging van € 40.000 nodig is. In de conceptbegroting 2026 van de Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland is een indexatie van de bĳdrage voorzien van 5,07%. Dit zorgt voor een verhoging van de jaarlĳkse bĳdrage met € 100.000 structureel. De indexatiemethode is vanaf 2026 zodanig aangepast dat er geen tussentĳdse bĳstelling gedurende het jaar meer zal plaatsvinden.

Nieuwe ontwikkelingen Intensivering aanpak ondermĳning De gemeentelĳke veiligheidstaak wordt ingevuld op basis van het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2023-2026 (Verder bouwen aan een veilig Diemen). Afgelopen jaar is extern onderzoek gedaan naar de aanpak van ondermĳning binnen de Amstelland gemeenten. De onderzoekers doen een heldere oproep: een gestage groei van de gemeentelĳke openbare orde en veiligheidsorganisatie is noodzakelĳk. De onderzoekers constateren dat de ondermĳningsaanpak tegen haar grenzen aanloopt. De dagelĳkse praktĳk bevestigt dit beeld: het aantal zaken neemt toe en de complexiteit groeit. Zowel op het gebied van toezicht als juridische handhaving ervaren wĳ structurele knelpunten in capaciteit. Voor uitbreiding van capaciteit, het in huis halen van expertise en het verder digitaliseren van de processen vragen wĳ een budget van € 180.000 beschikbaar te stellen. Uitbreiding capaciteit en expertise Dat de capaciteit nu knelt is allereerst het resultaat van de algemene groei van de gemeentelĳke veiligheidstaak. Ook de inhoud van het werk verandert. Steeds vaker worden we geconfronteerd met complexe casussen waarin sprake is van verwevenheid tussen criminaliteit, sociale problematiek en vastgoed.

Denk aan jongeren met een sociaalmaatschappelĳke achterstand die in criminele netwerken terechtkomen, aan uitbuiting die zich achter voordeuren afspeelt of aan overlastsituaties die in werkelĳkheid blĳken te draaien om drugshandel, arbeidsuitbuiting of illegale bewoning. De gemeente ontwikkelt een steeds sterkere informatiepositie. Dit is een belangrĳke stap vooruit, maar het heeft ook gevolgen. Meer signalen leiden tot meer casuïstiek, meer werkvoorraad en meer interne en externe afstemming. Het vraagt om zorgvuldige triage, juridische toetsing en actie, vaak binnen complexe vraagstukken over kwetsbare personen, huisvesting van arbeidsmigranten of de rol van verhuurders. Bedrĳfswagen Voor de controle bĳ aanpak van ondermĳning, wordt sinds enige tĳd gebruik gemaakt van een leasecontract voor een bedrĳfsauto. Het gebruik van een eigen voertuig door medewerkers van de gemeente, bĳvoorbeeld bĳ huisbezoeken, levert ongewenste risico's op. De jaarlĳkse structurele kosten voor het leasen van een bedrĳfswagen bedragen € 10.000.

Programma's: Veilig

Pagina 34

Aanpak prostitutie De aanpak van (gedwongen) prostitutie is opgenomen in het uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid. Hiertoe willen we een "bestuurlĳk prostitutiecontroleteam" inzetten. Gezien het aantal gevallen in Diemen is het opzetten van een eigen team niet effectief. Daarom werken we hierop sinds 2024 samen met de gemeente Amstelveen. De gemeente Amstelveen heeft al enige jaren ervaring in de aanpak van prostitutie. We zĳn gestart met een pilot. De samenwerking is goed verlopen en de onderzoeken hebben meerdere keren tot goede resultaten geleid. In 2025 is deze samenwerking voortgezet. Gelet op de positieve ervaringen willen we deze samenwerking structureel maken. Het gaat hier om een uitgave van € 20.000 per jaar.

Wat gaat het kosten? Veilig

2026

2027

2028

2029

Ontwikkeling GR Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland

-140

Totaal ontwikkeling GR

-140

Intensiveren aanpak ondermĳning

-210

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-210

Eindtotaal

-350

Nieuwe ontwikkeling

Programma's: Veilig

Pagina 35

Programma's: Veilig

Pagina 36

Inkomen en Armoede Portefeuillehouder: M. Everhardt

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Inkomen en Armoede

Pagina 37

Autonome ontwikkelingen Bĳstandsuitkeringen (BUIG) De Rĳksoverheid stelt per gemeente budgetten beschikbaar om bĳstandsuitkeringen en loonkostensubsidies in het kader van de Participatiewet, de IOAW , IOAZ en de Bbz 2004 te betalen. Voor 2024 hebben wĳ de definitieve beschikking ontvangen. Hieruit blĳkt dat de uitkering is vastgesteld op € 8,8 miljoen. Omdat wĳ in de begroting 2025 en verder rekening hebben gehouden met een uitkering van € 7,9 miljoen, zou dit betekenen dat we het inkomstenbudget met € 900.000 kunnen verhogen. Verwachting is dat de uitgaven ook toe gaan nemen als gevolg van verhoging van het minimumloon en een toenemende instroom van bĳstandscliënten. De mutaties met betrekking tot de bĳstand werken we verder uit in de Programmabegroting 2026. Er volgt namelĳk nog een extra bĳstelling van de bĳdrage en we moeten de gevolgen voor de bĳstandsverstrekking nog nader uitwerken.

Nieuwe ontwikkelingen Armoedebeleid Op 24 april is door de raad het armoedebeleid vastgesteld. De Beleidsnota armoede 2025 beschrĳft de ambitie om inwoners van Diemen die in armoede (dreigen te) leven meer bestaanszekerheid te geven. Onderdeel van de besluitvorming was het uitvoeringsplan armoede 2025 met twee extra incidentele investeringen. Het gaat om een verlenging van het Stadspasaanbod voor kinderen t/m 2026. De begroting is verhoogd voor de periode van de pilot en de oprichting van een Noodhulpbureau in Diemen. Totaal is hiervoor een budget van € 215.000 nodig. De kosten voor het oprichten van een Noodhulpbureau voor een periode van twee jaar bedragen € 95.000. Er moet rekening gehouden worden met eenmalige inrichtingskosten van ongeveer € 15.000 en een jaarlĳkse bĳdrage van ongeveer € 5.000 voor bureaukosten en ongeveer € 35.000 voor salariskosten van een coördinator. Voor 2026 bedraagt het benodigde budget € 40.000. Kosten verlenging in 2026 huidig Stadspasaanbod zĳn geraamd op € 175.000. Of het kindtegoed wordt uitgebreid naar 15 t/m 17 jarigen hangt onder andere af van de te verwachten lagere uitgaven voor de Stadspas, bĳvoorbeeld als gevolg van mensen met AOW uitkering die niet tot de minima doelgroep behoren.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Diemen&id=2349356f-42ea-4286-b78e-3dc5b6f41f46