Woningbouwambitie voor Deventer

RAADSMEDEDELING Onderwerp

Wensen en bedenkingen op verschillende strategieën voor ambitie wonen en voorzieningen

Mededelingennr Team

2020-002194 DEV-PRO

Portef.houder BenW-besluit d.d.:

Weth. De Geest 15 december 2020

1. Inleiding: waarom deze mededeling De gemeente Deventer wil haar ambitie voor het woningbouwprogramma tot 2035 vastleggen. Op dit moment is het woningbouwprogramma vooral gericht op de opvang van de autonome bevolkingsgroei. Daarmee groeit het inwonersaantal de komende jaren licht. Maar, geeft een extra bevolkingsgroei ons meer mogelijkheden om onze voorzieningen, werkgelegenheid en onderwijs de komende jaren op peil te houden? Aan welke doelen kan extra woningbouw bijdragen en waarop moet die extra groei zich dan richten en om hoeveel woningen gaat het dan? Met andere woorden: welke ambitie heeft deventer voor de stad en de dorpen. Dit staat verwoord in het document "woningbouwambities voor Deventer", en bijlagen, die u bij deze ontvangt. 2. Kader Motie: Toekomstige uitbreiding woningaanbod Deventer, 7 november 2018 Plan van aanpak Wonen en Voorzieningen Woonvisie 'Meer dan geWoon' 3. Kern van de boodschap Het college vraagt om wensen en bedenkingen van de raad op de ambities voor stad en dorpen ten aanzien van Wonen & Voorzieningen. Met het ophalen van de wensen en bedenkingen van de raad wordt duiding gegeven aan welke doelen en ambities Deventer na wil streven op het gebied van wonen en voorzieningen. Deze wensen en bedenkingen staan vervolgens aan de basis van een routekaart (fase 3 plan van aanpak) die aangeeft hoe de gekozen ambitie gerealiseerd kan worden.

Het uiteindelijke doel is om aan de hand van een strategie, het ambitiedocument en de nog op te leveren routekaart de Deventer stad en dorpen de komende 15 jaar het ontwikkelperspectief te kunnen geven voor Wonen en Voorzieningen. 4. Nadere toelichting Op basis van de motie "Toekomstige uitbreiding woningaanbod Deventer" is het college gestart met het traject Wonen & Voorzieningen. We definiëren onze ambities en beschrijven hoe we de ambities willen realiseren. Ondertussen blijven we werken aan de realisatie van woningbouw om de huidige autonome groei te kunnen ondervangen. Het is voor nu de vraag in hoeverre er boven op die autonome groei nog een extra woningbouwopgave gewenst is en hoe die dan ingevuld kan worden. In de dorpen is voor de zomer 2020 is met besturen van sportverenigingen, directeuren van scholen, besturen van belangenverenigingen en ondernemers gesproken over hun mening over een ambitie voor wonen en voorzieningen. Op basis van deze meningen is vervolgens een ambitie per dorp geformuleerd. Dit is in juni 2020 aangeboden aan de raad. Een meerderheid van fracties heeft vervolgens aangegeven dit document nog niet willen bespreken, maar eerst de ambitie voor de stad Deventer af te wachten, en deze dan in samenhang als een integrale ambitie te kunnen bespreken.

Inmiddels waren de gesprekken met vertegenwoordigers van allerlei voorzieningen in de stad ook in volle gang. Door corona maatregelen waren die in het voorjaar geschrapt waardoor het formuleren van een ambitie voor de stad achterliep op die van de dorpen. Die achterstand is nu ingelopen en in het document "woningbouwambitie voor Deventer" is de integrale ambitie voor stad en dorpen beschreven. De ambitie voor de dorpen is qua inhoud ongewijzigd ten opzichte van de versie die de raad heeft ontvangen in juni 2020.

Voor de stad is gekozen om de ambitie te beschrijven aan de hand van 5 verschillende strategieen. Elke strategie draagt in min of meerdere mate aan doelen die de raad voor ogen heeft met de stad. Door het aanbieden van verschillende strategieen wil het college de raad in positie brengen om een brede afweging te kunnen maken. Een definitief besluit over de ambitie volgt in de zomer van 2021, na de wensen en bedenkingen van de raad én pas op het moment dat ook de routekaart (fase3) beschikbaar is over de invulling van de ambities. De wensen en bedenkingen van de raad zullen als basis dienen voor de nadere uitwerking van de zogenoemde routekaart. Tevens stelt het college, op basis van de wensen bedenkingen, bij de nadere uitwerking van de strategieën een voorkeursvariant voor. Het is mogelijk dat er bij het opstellen van de routekaart mogelijkheden en beperkingen naar voren komen die wellicht een bijstelling van de ambtitie wenselijk maken. Daarom worden ambitie en routekaart gezamenlijk vastgesteld. Dat is nu voorzien voor de zomer 2021. In het proces van de komende maanden vindt afstemming plaats met het proces 'Deventer 2040'.

BIJLAGE Deventer Woningbouwambitie Maatwerk bij woningbouw in de dorpen en kernen in de gemeente Deventer CONCEPT 2 december 2020 Vertaling van de autonome woningvraag naar een woningbouwprogramma per dorp Met de dorpen (en kernen) Bathmen, Diepenveen, Lettele, Loo, Okkenbroek en Schalkhaar zijn gesprekken gevoerd over de plaatselijke woningbehoefte, de voorzieningen, het behoud van de vitaliteit en wat dat betekent voor het woningbouwprogramma. De Woonvisie ‘Meer dan geWoon’ is in 2018 vastgesteld. Deze geeft aan met welke ambities we werken aan het invullen van de autonome woningbehoefte. De uitgangspunten uit de Woonvisie zijn vertaald naar de woningbouwopgave voor heel Deventer zonder dat dat is vertaald in de specifieke opgave in de verschillende dorpen. Dat is nu wel gedaan op basis van de gesprekken die in de dorpen zijn gevoerd. Daarbij is per dorp bepaald hoe de lokale autonome woningbehoefte het best vertaald kan worden in het plaatselijke woningbouwprogramma. Dat is opgenomen in dit document. Woningbouw voor de autonome behoefte in de dorpen vraagt om een extra inzet. De woningbehoefte ligt in de komende jaren hoger dan waar we tot nu toe van uit waren gegaan (net als in heel Deventer). Voor de invulling daarvan zijn nog nieuwe woningbouwlocaties nodig.

Deze opgave dien we in eerste aanzet los van de uitwerking van de strategieën over de extra groei van de gemeente Deventer bovenop de autonome groei: mogelijk leidt dat tot een aanvullende bouwopgave.

Gesprekken met vertegenwoordigers per dorp In de eerste helft van 2020 zijn in alle dorpen gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van belangenverenigingen en organisaties in de dorpen en kernen zoals Plaatselijk Belang, Kulturhusen, ondernemersverenigingen, sportverenigingen, basisscholen, verzorgingshuizen en lokaal actieve werkgroepen. Samen met hen is per dorp dit ambitiedocument opgesteld.

Rode draad in de dorpen De rode draad voor alle dorpen is dat nieuwbouw noodzakelijk is om de vitaliteit en leefbaarheid in de dorpen te behouden en versterken. De vitaliteit van dorpen ligt op een hoog niveau. Mensen kennen elkaar, burenhulp is voor velen een vanzelfsprekendheid en verenigingen floreren. Tegelijkertijd komen er maatschappelijke ontwikkelingen op de kernen af: vergrijzing van de bevolking en de economische schaalvergroting. Het aantal leerlingen op basisscholen staat onder druk en winkels moeten steeds meer concurreren met internet en grote winkels in de stad. Het verenigingsleven en de voorzieningen die door de vrijwilligers van de gemeenschap gedragen worden, staan onder druk omdat het aantal vrijwilligers en leden afneemt. Voor de sociale cohesie en de vitaliteit zijn vooral jongeren en jonge gezinnen onmisbaar. Zij zijn lid van verenigingen, zorgen dat de school blijft voortbestaan en zijn bereid samen te werken aan de verbetering van de vitaliteit. Voor deze groepen zijn er niet genoeg betaalbare woningen en daarin moet het woningbouwprogramma gaan voorzien. Daarnaast heeft ieder dorp zijn eigen accenten waarbij woningbouw voor ouderen in een aantal dorpen ook prioriteit heeft.

1

Er is een verschil in de omvang van de groeiambitie. Diepenveen, Schalkhaar, Okkenbroek en de kern Loo zijn vooral gericht op de lokale woningvraag met beperkt ruimte en kansen voor groei van buiten. Bathmen en Lettele willen zich naast de lokale vraag ook richten op extra groei door nieuwe inwoners van buiten aan te trekken. Vooral Bathmen heeft daarbij een hoge ambitie.

Invulling woningbouwprogramma Hoe gestuurd kan worden op het gewenste woningbouwprogramma verschilt: in de kleinere dorpen (Lettele, Okkenbroek en de kern Loo) is een sterke sturing en maatwerk in het woningaanbod nodig om ervoor te zorgen dat er woningen worden gebouwd die aansluiten op de kleine lokale woningvraag. Dat vraagt ook een goede fasering op het juiste moment in de tijd. In de grote dorpen (Diepenveen, Bathmen en Schalkaar) kan die sturing meer op hoofdlijnen omdat er naast de nieuwbouw meer woningen vrijkomen in de bestaande woningvoorraad.

Er is weer ruimte voor nieuwe woningbouwplannen in de dorpen Met het huidige beleid koerst de gemeente Deventer al jaren op voornamelijk autonome bevolkingsgroei en een bescheiden plus. Op basis van de Woonvisie 2018 en afspraken met de provincie werd ingezet op een gemeentelijk woningbouwprogramma van ongeveer 350 woningen per jaar. Inmiddels is de druk op de woningmarkt in lijn met het landelijk beeld in de gemeente groter en wijzen de laatste prognoses op een veel grotere woningbouwopgave. De woningbehoefte zit nu in de orde van grootte van 500 woningen per jaar en het woningbouwprogramma moet daarvoor naar boven toe worden bijgesteld. Met de regio en provincie wordt op dit moment gewerkt de bijstelling van de ambitie voor het woningbouwprogramma voor de komende jaren. Op basis van de Woonvisie 2018 waren in de dorpen en kernen voor de komende jaren relatief weinig nieuwbouwwoningen gepland. Op basis van de bevolkingsprognoses waren we in het verleden beducht voor het risico dat er te veel gebouwd zou worden. Dat is inmiddels anders, ook in de dorpen ligt de woningbehoefte hoger dan de eerdere aannamen. Daarom herzien we ook voor de dorpen en werken we aan een woningbouwprogramma die goed past bij de lokale autonome behoefte. De in dit document opgenomen ambitie per dorp vormt de als basis daarvoor.

De ambitie voor extra groei nemen we mee in de strategie op gemeentelijk niveau De kernen Bathmen en Lettele hebben de wens om duidelijk meer te bouwen dan wat er voor de lokale autonome behoefte nodig is. In Bathmen wil men echt een schaalsprong in omvang maken en in Lettele wil men een plus op de autonome groei om de vitaliteit in het dorp te vergroten. Met name voor Bathmen moeten we dat doen als onderdeel van de groeiopgave van de gehele gemeente Deventer. De groeiambitie van Bathmen heeft door de omvang ervan en de ligging nabij Deventer een mooie wisselwerking op de opgave in de stad Deventer. Die moeten we in samenhang bekijken en gericht inzetten.

Vervolg: van ambitie naar een routekaart voor de uitvoering Met de vaststelling van ambities wordt fase 2 van het ‘Plan van aanpak Wonen en Voorzieningen’ afgerond en worden in fase 3 ambities uit dit document vertaald naar een routekaart voor de uitvoering. Die routekaart gaat over het gewenste woningbouwprogramma, de te ontwikkelen locaties, aanvullende voorwaarden zoals infrastructuur, het benodigde instrumentarium en de rollen en verantwoordelijkheden van overheid en partners. De concept-routekaart wordt opgesteld met de woningbouwpartners en een vertegenwoordiging van de kernen.

2

De opbrengst van de gesprekken per dorp In de volgende hoofdstukken is de opbrengst van het gesprek per dorp opgenomen. Naast de ambities uit de dorpen hebben we in deze notitie per dorp opgenomen welke aandachtspunten en dilemma’s aanwezig zijn op basis van het huidige beleid en risico’s op de woningmarkt. Die aandachtspunten zullen we meenemen bij de uitwerking per dorp.

Inhoud Bathmen ................................................................................................................................................................................... 4 Diepenveen .............................................................................................................................................................................. 7 Lettele .................................................................................................................................................................................... 10 Loo ......................................................................................................................................................................................... 13 Okkenbroek ............................................................................................................................................................................ 16 Schalkhaar .............................................................................................................................................................................. 19

Uitvoeringsstrategie: gerichte woningbouw om de dorpen vitaal te houden .......................................... 22

Samenvatting uit de gesprekken: Opgaven en groeiambitie   

We zetten in op het realiseren van woningtypen die nu nog niet of onvoldoende in de dorpen aanwezig zijn. Het gaat vooral om betaalbare woonruimte voor jongeren en startende gezinnen. We borgen daarbij zoveel mogelijk dat deze woningen ook op termijn voor de bedoelde doelgroepen beschikbaar en betaalbaar blijven. Voor de kleine kernen en dorpen zetten we in op vraag-gestuurd bouwen: woningbouw moet goed aansluiten op de woningvraag van de inwoners. De woningvraag brengen we samen met de bewoners van de dorpen in beeld. Ook het aanbod in de bestaande voorraad moeten we in de gaten houden om te voorkomen dat er te veel woningen tegelijk op de markt komen en zo leegstand ontstaat. Bathmen Schalkhaar Diepenveen Lettele Okkenbroek Loo

Jongeren en starters behouden Ouderen geschikte woningen Aantrekken inwoners van buiten*

*wordt onderdeel van strategie van de gehele gemeente.

Omvang extra groeiambitie

++

+

++

++

++

++

++

++

++

+

-

-/(?)

Een nieuwe woonwijk met ruim en groen wonen. Goede ontsluiting en mogelijk een treinstation.

Niet gericht op sturen.

Niet gericht op sturen.

Extra woningen voor: opvangen verdunning en extra groei van buiten om de voorzieningen op peil te houden.

Niet gericht op sturen. Gebeurt in de bestaande woningen en nieuwbouw op erven in het buitengebied.

Niet gericht op sturen. Gebeurt in de bestaande woningen en nieuwbouw op erven in het buitengebied.

Op korte termijn extra bouwen. Als richtinggevend aantal wordt een groei naar 1.000 á 1.500 extra inwoners in 2035 genoemd.

Kansen voor inbreiding benutten en sportvoorziening en benutten. De wegeninfrastructuur is een beperkende factor.

Als aanvulling op de huidige woningbouwloc aties 40 tot 60 woningen op vrijkomende locaties binnen de kern.

130 woningen in en bij de kern en 20 in het buitengebied tot 2030. Tenminste 40 daarvan zijn om extra inwoners te trekken.

Gericht nieuwbouw voor jongeren en jonge gezinnen bouwen zodat zij niet hoeven weg te trekken.

Gericht nieuwbouw van 30 tot 50 woningen in de kern Loo voor jongeren en jonge gezinnen zodat zij niet hoeven weg te trekken.

3

Bathmen Wat wil men in Bathmen? Op maandag 24 februari hebben we gesproken met 12 vertegenwoordigers uit Bathmen. Van de BelangenVereniging Bathmen, de Werkgroep Bathmen 2035, basisscholen, sportverenigingen (ABS), plattelandsjongeren en woonzorginstelling. De ondernemers waren niet vertegenwoordigd. Het was te merken dat men in Bathmen zelf al begonnen is met het maken van een visie op de toekomst, het wonen en de voorzieningen (Bathmen 2035). Tijdens de avond was er al snel een behoorlijk eensluidend beeld. Het dorp gaat zelf verder aan de slag om een dorpsvisie te maken. In het gesprek kwam naar voren dat Bathmen een duidelijke groeiambitie heeft die men op korte termijn wil invullen. Versnelling van de groei is de komende jaren essentieel om het dorp bruisend te houden met voldoende draagvlak voor het behouden en versterken van de voorzieningen, de verenigingen en het levendige centrum. Wat betreft de orde van grootte wil men (inclusief het buitengebied) geleidelijk groeien naar zo’n 7.000 tot 7.500 inwoners. Dat zijn ruim 1.000 inwoners meer dan nu en een groei die ruim het dubbele is van de bevolkingsgroei die nu geprognotiseerd is voor het dorp Bathmen. De genoemde aantallen zijn geen doel op zich. Daarom moet de komende jaren gemonitord worden wat er nodig is om het dorp vitaal te houden.

Die groeiambitie is duidelijk hoger dan de autonome groei en daarvoor zullen dan ook huishoudens van buiten Bathmen moeten komen. Die extra groei is haalbaar door de kwaliteit van het wonen in Bathmen: rust, ruimte en groen in en om de woongebieden, gunstige, goed ontsloten ligging langs de A1 en de voorzieningen die Bathmen te bieden heeft. Het realiseren van een treinstation is een belangrijke ambitie voor Bathmen. De ambitie moet ook op de agenda van andere overheden komen. Het station is ondersteunend aan de bevolkingsgroei, maar niet bepalend daarvoor. Door het relatief eenzijdig woningaanbod van vrijstaande en duurdere woningen in Bathmen is er onvoldoende geschikt woningaanbod voor starters en ouderen. In het woningbouwprogramma moet daar actief op gestuurd worden. Voor jongeren gaat het om betaalbare kleinere woningen van een basiskwaliteit (denk aan studio’s/ één slaapkamer appartementen), ze hebben nu onvoldoende mogelijkheden om in hun dorp te blijven wonen. Door te kiezen voor een basiskwaliteit zullen jongeren op een gegeven moment doorverhuizen en komen de woningen weer vrij voor nieuwe jongeren. Naast koop gaat het ook om (sociale) huurwoningen voor jongeren.

Voor ouderen is er behoefte aan woningtypen die het gat vullen tussen hun huidige vaak te grote woningen en het verpleegtehuis: multifunctionele levensloopbestendige woningen, bij voorkeur in het centrum van Bathmen nabij voorzieningen.

Bathmen in Cijfers Ligging Omvang kern Bathmen Omvang inclusief buitengebied Groei 2010-2019 Woningvoorraad Bevolkingsopbouw Voorzieningen

10 km naar centrum Deventer 1.864 woningen 4.454 inwoners 2.405 woningen 5.802 inwoners Huishoudensgroei +1,3% Meeste woningen zijn uit de bouwperiode 1960-1989 (58%) 39% huishoudens met kinderen

15 minuten met de auto 684 huishoudens met kinderen 1.097 huishoudens zonder kinderen

Groei woningvoorraad + 2,6% 15% sociale huurwoningen 22% WOZ tot € 200.000 26% 65+ers (na Diepenveen het hoogste aandeel) 1 Supermarkt, 3 Basisscholen, winkels voor overige boodschappen, 2 Huisartspraktijken, Apotheek, Fysiotherapeut, Tandartspraktijk en Sportpark

4

Wensen van Bathmen Doelstellingen

Onze Ambities

Doelgroepen

Behouden en versterken van de leefbaarheid: met het levendige centrum met verschillende voorzieningen, het rustige wonen en uitgebreid verenigingsleven. Doel Benut de groeipotentie.

Een breder aanbod van woningtypen. Zet in op de groei naar 7.000 inwoners in de komende 10 tot 15 jaar. Voor jongeren: goedkope kleine woonruimte

Gezinnen van buiten trekken Voor ouderen: gelijkvloerse woningen

Woningopgave

Nieuwe woonwijken (Vrijkomende) locaties binnen de kern

Opsplitsen van grote panden Regie op het woningbouwprogramma

Hoe 1) Woonkwaliteit met rust, ruimte en groen in en om de woongebieden 2) Een dorp met een levendig centrum en basisvoorzieningen. 3) Gunstig gelegen langs de A1 en op korte afstand van de stedelijke voorzieningen van Deventer. 4) Wens (geen noodzaak) is een NS-station 1) Uitbreiding aanbod (gelijkvloerse) etagewoningen. 2) Uitbreiden van het aanbod betaalbare woonruimte. Nieuwe woonwijken bouwen om die groei te kunnen realiseren. 1) Woningen met een basiskwaliteit (studio’s) waardoor ze na verloop van tijd weer beschikbaar komen voor een volgende generatie jongeren. 2) Als het kan in of nabij het centrum (gemengd dorpsmilieu) anders erbuiten Extra nieuwbouwlocaties aan de rand van de kern 1) Het liefst bij voorzieningen in of nabij het centrum, anders erbuiten 2) Geclusterd, zodat ouderen zorg kunnen inkopen en elkaar kunnen ondersteunen Voorbereiding van nieuwbouwwijk na Bathmense Enk III zodat het bouwaanbod de komende jaren continu blijft. Bij bouwplannen voorwaarden stellen aan woningtypen op het volgende woningbouwprogramma: 1) Betaalbare woningen voor jongeren, 2) Gelijkvloerse levensloopgeschikte woningen, 3) Een mix van meer generaties. Onderzoek kansen om functies vanuit het centrum te verplaatsen naar de rand van de kern. Voor woonruimte voor jongeren 1) Gemeente stuurt actief op het te realiseren woningbouwprogramma: vooral op de doelgroep jongeren en ouderen.

2) Woningbehoefte in beeld laten brengen door vertegenwoordigers Bathmen. 3) Bij belangstelling in eigen beheer bouwen (en CPO) mogelijk maken. 4) Soepele parkeernormen in het centrum

5

Aandachtspunten en dilemma’s bij de uitwerking van de nieuwbouwopgave Bij het opstellen van de agenda voor de uitvoering zullen we rekening houden met de onderstaande punten: Consensus in In het dorp wordt gewerkt aan een visie op Bathmen 2035. Een belangrijk deel van de de kern wensen was opgehaald tijdens een goed bezocht debatavond over wonen in Bathmen. Omgevingsvisie In basis sluiten de wensen aan op de Omgevingsvisie: maar er wordt nu wel veel meer ruimte gevraagd voor extra woningbouw buiten de bebouwde kom. Realiteit Het aanbod van nieuwbouw was de afgelopen tien jaar in Bathmen zeer beperkt. Dat groeiambitie komt mede door de vertraging bij de ontwikkeling van de Bathmense Enk fase 3. Er lijkt ruimte voor een inhaalslag om te voorzien in de vraag uit het dorp. Daarnaast is Bathmen ook voor vestigers van buiten interessant omdat het direct langs de A1 ligt, goede basisvoorzieningen kent en vlak bij de stedelijke voorzieningen van de stad Deventer ligt. In de jaren ’70 heeft Bathmen een groeispurt kunnen maken als forenzen plaats. Ruimte voor Ruimte voor nieuwbouw in de kern zelf is zeer beperkt. In het centrum worden een aantal groeiambitie gebouwen herontwikkeld naar woningen. De mogelijkheden voor meer van dergelijke herontwikkeling lijken beperkt.

Om de groeiambitie waar te kunnen maken is er een flinke uitleglocatie nodig: de mogelijkheden voor een goede ruimtelijke inpassing bepalen de mogelijke omvang. Inzet Naast een programma voor de (inhaalslag) in de lokale vraag is Bathmen geschikt om gemeente een deel van de extra groeiambitie van de gemeente te realiseren.

6

Diepenveen Wat wil men in Diepenveen? Op dinsdag 3 maart hebben we met acht vertegenwoordigers uit Diepenveen gesproken. Van het Dorpsplatform Diepenveen, het Kultuurhus, Netwerk Diepenveen, Diepenveen van boven en de basisschool (telefonisch). Het gesprek werd gebruikt om met de aanwezigen de koers voor woningbouw in Diepenveen te verkennen want op dit moment is er geen actieve werkgroep die zich bezighoudt met de woonopgaven in Diepenveen. Uitgangspunt is het behouden van het dorpse karakter van Diepenveen met veel groen, lage bebouwing en een groene barrière naar de stad. Aantrekkelijk aan Diepenveen is dat het een aantal basisvoorzieningen heeft en daarnaast op een korte afstand alle voorzieningen van de stad heeft. Diepenveen heeft nu en in de komende jaren voldoende draagvlak voor het behoud van de belangrijkste voorzieningen. Ook de bouw van Steenbrugge heeft bijgedragen aan dat draagvlak, met name voor de basisschool. De kwaliteit van het voorzieningenaanbod in het centrum kan wel een impuls gebruiken door voorzieningen beter te clusteren en een levendig dorpsplein te creëren. De opgave ligt in het creëren van meer diversiteit in woningen en de bewonerssamenstelling: een betere balans tussen jong en oud en alle inkomensgroepen.

Daarvoor moeten kansen voor woningbouw in de kern en aan de rand ervan benut worden voor nieuwbouw van kleinere levensloopbestendige woningen en goedkope woningen. Dit kan door op sommige plekken te verdichten, woningsplitsing en bijvoorbeeld twee laags appartementen te bouwen (zoals in de Draaiomsbuurt). Het is wenselijk om woningen te realiseren die voor ouderen het gat vullen tussen het zelfstandig wonen en het verpleegtehuis. Die behoefte is al gebleken uit eerdere enquêtes in het dorp. In totaal werd ingeschat dat het gaat om twee tot drie keer een inbreidingslocatie met ongeveer 20 kleinere woningen in de kern en locaties aan de randen van het dorp. Als aanvulling op het huidige woningbouwprogramma dat vooral uit dure woningen in Eikendal bestaat. Na het gesprek van 3 maart is in de zomer een dorps enquête uitgevoerd. Op basis daarvan is nog eens kritisch gekeken naar de opgave in Diepenveen en is deze tekst op basis daarvan een aantal punten nog aangescherpt.

Diepenveen in Cijfers Ligging Omvang Groei 2010-2019 Woningvoorraad Bevolkingsopbouw

Voorzieningen

4 km van het centrum van Deventer 9 minuten met de auto 2.030 woningen 679 huishoudens met kinderen 4.719 inwoners 1275 huishoudens zonder kinderen Groei woningvoorraad + 7,1 % Huishoudensgroei +6,9% Meeste woningen van 1960-’74 (28%) 19% Sociale huurwoningen verder spreiding over alle perioden. 20% WOZ tot € 200.000 (koop én huur) 36% huishoudens met kinderen 29% 65+ers (het hoogste aandeel van alle (samen met Okkenbroek het laagste dorpen) aandeel van alle dorpen) 1 Supermarkt, 2 Basisscholen, 3 Winkels overige boodschappen, 2 Huisartsen, 1 Apotheek, 1 Tandarts, 1 Fysiotherapeut, 1 Sportpark en 2 Gymzalen

7

Wensen van Diepenveen Doelstellingen

Onze Ambities

Doelgroepen

Woningopgave

Diepenveen heeft nu en in de komende jaren voldoende draagvlak voor het behoud van de belangrijkste voorzieningen. De opgave ligt in het creëren van meer diversiteit in woningen en de bewonerssamenstelling: een betere balans tussen jong en oud en alle inkomensgroepen. Doel Hoe Behouden van het dorps Beperkt nieuwe woningbouwlocaties aan de rand en karakter met veel groen. benut vrijkomende locaties in de kern voor woningbouw. Creëren van een betere Benut locaties in de kern voor nieuwbouw van kleinere balans tussen jong en oud en levensloopbestendige en goedkope woningen. alle inkomensgroepen Het voorzieningenaanbod Clusteren van voorzieningen aan de Dorpsstraat en een kan nog versterkt worden. levendig dorpsplein creëren als prettig verblijfsgebied. Vul voor ouderen het gat Bouw (voor 80+ers) multifunctionele tussen zelfstandig wonen en levensloopbestendige woningen, bij voorkeur bij het verpleegtehuis voorzieningen. Bouw specifiek voor lokale Bouw een project starterswoningen. jongeren/starters. Betere balans naar Bouw betaalbare woningen aan de onderkant van de inkomensgroepen. woningmarkt (tot €300.000) als aanvulling op het huidige woningbouwprogramma met veel dure woningen in Eikendal. Huishoudens van buiten Diepenveen is door de kwaliteit van wonen voldoende in vragen geen extra inzet. trek.

Ook bij gezinnen vanuit de randstad (dat blijkt uit de instroom van nieuwe leerlingen op de basisschool). Zoek naar kansen voor 1) Benut vrijkomende locaties in de kern. woningbouw in de kern, 2) Op enkele plekken verdichten, woningsplitsing en liefst nabij voorzieningen bijvoorbeeld twee laags appartementen te bouwen. Een kleine uitbereiding op Twee tot drie keer een inbreidingslocatie in de kern het huidige bouwen van ongeveer 20 kleinere woningen én woningbouwprogramma. woningbouw aan de randen van het dorp. Stuur op een 1) Stel bij nieuwe woningbouwprojecten aan gedifferentieerd ontwikkelaars de eis dat een deel van de woningen in woningaanbod in de de betaalbare categorie valt én geschikt is voor nieuwbouw ouderen (multifunctioneel/ levensloopbestendig). 2) Betrek De Marken bij deze opgaven.

8

Aandachtspunten en dilemma’s bij de uitwerking van de nieuwbouwopgave Bij het opstellen van de agenda voor de uitvoering zullen we rekening houden met de onderstaande punten: Consensus in Het Netwerk Diepenveen is betrokken bij het bepalen van de woonopgaven en is een de kern breed actieve werkgroep met korte lijnen met de dorpsbewoners. Het verhaal dat we in het gesprek hebben opgehaald sluit grotendeels aan bij wat we in de Omgevingsvisie hebben opgeschreven, aanvullend daarop is er vanuit het dorp ook behoefte aan en draagvlak voor woningbouw aan de randen van het dorp. Wat zegt de “Nieuwbouw is vooral binnen de bebouwde kom mogelijk. Kleine, relatief goedkope Omgevingsvisie woningen voor starters en/of ouderen zullen zorgen voor meer diversiteit in de bevolkingssamenstelling. Ook bij het verbouwen van bestaande gebouwen zijn starters en ouderen een kansrijke doelgroep.

In delen van Diepenveen biedt het ‘boswonen’ een exclusief aanbod dat van toegevoegde waarde is op het aanbod in de hele gemeente.” Realiteit De ambitie sluit aan bij het huidige beleid uit de Omgevingsvisie en daarvoor zijn al een groeiambitie aantal locaties binnen Diepenveen in beeld (116 nieuwbouwwoningen 2019-2026) Ruimte voor Om de (beperkte) behoefte aan extra nieuwbouwlocaties in de kern in te vullen zullen we groeiambitie mee moeten weken aan de her invulling van vrijkomende locaties met woningbouw, bij voorkeur in of bij het centrum. Inzet De in het gesprek geformuleerde ambitie sluiten redelijk aan bij wat we in de gemeente Omgevingsvisie hebben opgenomen. Daarbij moet er wel op gestuurd worden dat (extra) vrijkomende locaties in de kern én aan de randen benut worden voor betaalbare woningen.

9

Lettele Wat wil men in Lettele? Op maandag 3 maart hebben we met tien vertegenwoordigers uit Lettele gesproken van Plaatselijk Belang Lettele, de Wooncommissie Plaatselijk Belang Lettele en de Sportverenigingen Lettele. De Wooncommissie presenteerde de uitkomsten van hun enquête over de woonbehoefte in Lettele. Op basis daarvan is men bezig met het Masterplan Lettele 2030. Dit vormde de basis voor het gesprek. De school vormt het hart voor het dorp. De is een belangrijke bron van alle vrijwilligers die nodig zijn om de voorzieningen overeind te houden. De woningbouw moet een bijdrage leveren aan het behouden en aantrekken van gezinnen met kinderen. Naast gezinnen zou er gefaseerd voor lokale jongeren gebouwd moeten worden zodat die in Lettele kunnen blijven wonen. Daarnaast is er de wens om een woonzorgvoorziening te realiseren waarin ouderen met wat ondersteuning in Lettele kunnen blijven wonen. Ook in het buitengebied moet er ruimte zijn voor groei, aangezien ook bewoners in het grote buitengebied een bijdrage leveren aan de voorzieningen in Lettele. De aantrekkingskracht van Lettele is de kleinschaligheid, de bereidheid van bewoners om zich in te zetten, de ruimte rondom de woningen, grote kavels én de nabijheid van Bathmen én Deventer met alle voorzieningen. Met die kwaliteiten kan je ook mensen van buiten aantrekken.

Lettele zet in op gefaseerde woningbouw voor de lokale woningvraag én een extra groei door te bouwen voor inwoners van buiten Lettele. Daarmee kan de huishoudensverdunning opgevangen worden zodat er voldoende inwoners blijven om de voorzieningen op peil te houden. Mensen van buiten zijn welkom want zij zorgen ook voor nieuwe dynamiek. Het is wenselijk om gedifferentieerd te bouwen (appartementen, eengezinswoningen en bouwkavels) en gefaseerd in de tijd. Daarmee kan ervoor gezorgd worden dat de lokale jeugd en jonge gezinnen een woning kunnen kopen als zij toe zijn aan een volgende stap in hun wooncarrière. De komende tien jaar zou het moeten gaan om 13 woningen per jaar in Lettele, naast de woningen die op de erven in het buitengebied komen. De afgelopen jaren is gefaseerd gebouwd in Lettele (Kapelweide), maar nu alle woningen daar gebouwd zijn moet snel werk worden gemaakt van nieuwe locaties om te kunnen blijven bouwen. Men wil op korte termijn starten met potentiële locaties die binnen de bebouwde kom zijn geïnventariseerd en die passen binnen de Omgevingsvisie. Voor het vervolg zijn locaties daarnaast nog extra locaties nodig net buiten de bebouwde kom. Men werkt aan een integraal masterplan. Daarin wordt naast de woningbouwlocaties ook een relatie gelegd met de plannen voor de nieuwbouw van de school, toekomst van de sporthal en vernieuwing van sportvelden.

Die ontwikkelingen moeten in relatie met elkaar worden opgepakt zodat de opbrengsten van woningbouw gebruikt kunnen worden voor de financiering van andere projecten. Om regie te kunnen hebben op het woningbouwprogramma is een grondpositie nodig en zijn is het dorp afhankelijk van de eigenaren van de gronden. Dat wordt nog uitgewerkt en kan in eigen beheer, door ontwikkelaars of met een rol voor de gemeente.

Lettele in Cijfers Ligging Omvang Groei 2010-2019 Woningvoorraad

Bevolkingsopbouw Voorzieningen

10 km naar centrum Deventer 17 minuten met de auto 4 km naar Bathmen 6 minuten met de auto 643 woningen 270 huishoudens met kinderen 1.693 inwoners 344 huishoudens zonder kinderen Groei woningvoorraad + 24,1 % Huishoudensgroei + 17,2 % Meeste woningen van voor 1945 7,5% sociale huurwoningen (32%) daarna gevolgd door na 2004 22% WOZ tot € 200.000 (koop én huur) en ’75-’90 (beide 17%). Het hoogste aandeel huishoudens met kinderen van alle kernen (43%) 1 Supermarkt, 1 Basisschool, 2 Winkels overige boodschappen, 1 Fysiotherapeut, 1 Sportpark en 1 Gymzaal

10

Wensen van Lettele Doelstellingen

Ambities

Doelgroepen

Woningopgave

Voor het behoud van de leefbaarheid voor de langere termijn (de school en de vrijwilligers voor de dorpsvoorzieningen) moeten jongeren en gezinnen in Lettele behouden blijven én de aantrekkingskracht worden benutten om ook inwoners van buiten te trekken. Daarvoor is een geleidelijke uitbreiding van het woningaanbod noodzakelijk. Doel Hoe Blijf gefaseerd Nu de Kapelweide volgebouwd is moeten snel werk nieuwbouwwoningen gemaakt worden van nieuwe woningbouwlocaties. toevoegen in de komende De komende jaren moeten ongeveer 13 woningen per jaren jaar gebouwd worden, naast de ongeveer 2 woningen per jaar die op de erven in het buitengebied komen. Zorg voor een passend 1) Voor lokale woningzoekenden moet er regelmatig woningbouwtempo nieuwbouwaanbod zijn zodat zij een woning kunnen kopen als zij toe zijn aan de volgende stap in hun wooncarrière. 2) Groei niet te snel want dan loop je het risico dat nieuwkomers niet geabsorbeerd worden in het dorp. Speel in op de vraag van Zorg voor een gedifferentieerd nieuwbouw aanbod diverse doelgroepen en (appartementen, huurwoningen, koopwoningen en specifiek voor jongeren en bouwkavels) inclusief kleinere en betaalbare woningen jonge gezinnen voor jongeren en jonge gezinnen.

Zet in op het versterken van Bouw meer woningen dan alleen voor de lokale de vitaliteit van de woningvraag: trek extra inwoners van buiten om de voorzieningen en vrijwilligers gezinsverdunning te compenseren. Realiseer woningen voor 1) Realiseer nieuwe kleine betaalbare woningen, die zijn jongeren die in Lettele willen er nu niet. blijven wonen 2) De enquête wijst uit dat een groot deel van de jongeren in Lettele willen blijven wonen (7 per jaar). 3) Flexwoningen zijn interessant goedkoop alternatief. 4) Huurwoningen passen minder goed omdat daar vaker mensen zonder lokale binding in komen. Zorg dat ouderen (ook met 1) Uit de enquête blijkt dat ouderen graag willen een zorgvraag) in Lettele verhuizen naar een kleine woning in de dorpskern en kunnen blijven wonen. zo nodig naar een verzorg-/ verpleeghuis (4 per jaar). 2) Naast geschikt wonen gaat het om de mogelijkheid om lichte zorg te krijgen. Een woonzorgvoorziening in Lettele als dependance van ouderenzorg elders. Trek gezinnen (van buiten) Bouw naast de lokale vraag ook voor de groei van buiten aan. (4 per woningen per jaar). Woningbouw als onderdeel In het Masterplan Lettele 2030 leggen we een relatie van van een integraal Masterplan de woningbouw met de plannen voor de nieuwbouw van met het de school, de sporthal en sportvelden.

De opbrengsten voorzieningenaanbod van woningbouw kunnen dan gebruikt worden voor de financiering van de bouwkosten van andere projecten. Voeg de nieuwbouw Bepaal elke drie jaar aan welke woningtypen de meeste gefaseerd toe. behoefte is. Stuur de nieuwe bouwfases daarop bij. Bouwlocaties zoeken om Benut op korte termijn de groeimogelijkheden binnen de voldoende aantallen te bebouwde kom (o.a. de schoollocatie en kerkgebouwen). realiseren Om voldoende te kunnen bouwen moeten ook woninglocaties buiten de kern ontwikkeld worden. Woningen toevoegen in het Naast de rood-voor-rood regelingen moet woningsplitsing buitengebied toegestaan worden om de grote karakteristieke boerderijen van het buitengebied te behouden.

11

Aandachtspunten en dilemma’s bij de uitwerking van de nieuwbouwopgave Bij het opstellen van de agenda voor de uitvoering zullen we rekening houden met de onderstaande punten: Consensus in Er zijn diverse werkgroepen in Lettele bezig met de woningbouwopgave en het opstellen de kern van een Masterplan Lettele 2030. Begin 2020 is er een enquête uitgevoerd om de woningvraag in Lettele en het buitengebied in beeld te brengen. Wat zegt de “Bewoners hebben veel waardering voor de woonkwaliteit met veel rust, ruimte en groen Omgevingsvisie en zetten zich daarvoor in. Die woonkwaliteit willen we bewaren. Ruimte voor ontwikkeling zien we vooral binnen de kern.” Realiteit Lettele kent een groot aandeel gezinnen met kinderen dat voor autonome groei kan groeiambitie zorgen. Als we die groei van het aantal huishoudens van de afgelopen 10 jaar doortrekken zal een gefaseerde groei van ca 10 per jaar realistisch zijn. De ambitie van Lettele is hoger. De haalbaarheid van een woonzorgvoorziening voor ouderen lijkt beperkt, door de beperkte vraag en de moeite die zorginstellingen hebben om kleine verpleeghuizen rendabel te exploiteren. Ruimte voor De Omgevingsvisie zet vooral in op groei binnen de kern. Hoewel de verplaatsing van de groeiambitie basisschool extra woningbouwruimte binnen de kern geeft, zal er voor de ambitie ook buiten de kern naar nieuwbouwlocatie(s) gezocht moeten worden.

Daarop is een aanpassing van de Omgevingsvisie nodig. Inzet We zien dat er nieuwe woningbouwlocaties in Lettele nodig zijn. Als dat onvoldoende gemeente lukt binnen de kern zal er ook buiten de kern gekeken worden. De extra groei van buiten hoeft niet altijd met nieuwbouw, die kan ook een plek krijgen in de bestaande woningvoorraad.

12

Loo Wat wil men in Loo? Op vrijdag 6 maart hebben we met 10 vertegenwoordigers uit Loo gesproken. Van het Noaborlokaal, directie en MR van de Looschool, afgevaardigden vanuit de wijkaanpak en de bewoners van de starterswoningen Loo). Er is woningbouw in Loo nodig om jongeren en gezinnen uit Loo en het buitengebied de mogelijkheid te geven hier te kunnen blijven wonen. Dat zal eraan bijdragen dat ook op lange termijn de Looschool behouden kan worden want die vervult samen met het Noaborlokaal een belangrijke functie voor de leefbaarheid en vitaliteit. Als het om woningbouw in de kern Loo gaat is er een inhaalslag nodig. Er is, behalve het recente project van starterswoningen, al jaren niet meer gebouwd in de kern. Die nieuwbouw moet gericht zijn op jongeren en gezinnen uit de lokale gemeenschap, zowel voor de groep die in Loo woont als die in het buitengebied woont. Er is voor deze groep te weinig aanbod van betaalbare woningen. Het idee is dat er geen seniorenwoningen gebouwd hoeven te worden, ouderen gaan naar Bathmen als zij niet langer in hun eigen woning kunnen blijven wonen. Naast wat er nu al gebouwd wordt op de erven in het buitengebied (meestal duurdere woningen, vaak voor mensen van buiten) moet er gebouwd worden in en bij de kern Loo (voor lokale starters en jonge gezinnen).

De woningen die in Loo gebouwd worden voor starters en gezinswoningen moeten in de betaalbare prijsklassen vallen. Het idee is om een aantal kleine bouwlocaties in en bij de kern Loo voor te bereiden. Die zouden vervolgens gefaseerd gebouwd moeten worden met een gemiddelde van 2 tot mogelijk 4 woningen per jaar. Om voldoende locaties te krijgen moet afgeweken kunnen worden van de lintbebouwing en ook buiten de kern gekeken worden. Om te zorgen dat er inderdaad op tijd voor de lokale vraag gebouwd kan worden moet de ruimte voor woningbouw geregeld zijn. Op die manier voorkom je dat de woningen te laat beschikbaar komen voor de lokale woningvragers als die op zoek gaan naar een woningen en daardoor alsnog uit Loo vertrekken. Van de gemeenschap vraagt het dat goed wordt geïnventariseerd wat de lokale behoefte is en welke behoefte te verwachten is. Hou daarbij wel in de gaten wanneer de woningen van 75+ers vrij gaan komen om te voorkomen dat er te veel wordt gebouwd en woningen onverkoopbaar worden. De werkgroep “Dynamisch Wonen in Loo” heeft in april van dit jaar een woningbehoefte enquête uitgevoerd die bevestigt dat er behoefte is aan een geleidelijke groei met nieuwe woningen. Niet in één keer veel huizen bouwen, maar meer naar behoefte. Veel jongeren willen binnen nu en tien jaar graag (blijven) wonen in Loo.

Het zijn betrokkenen jongeren die, als ze de kans krijgen, een betaalbare woning willen. Ook wordt veel genoemd dat er behoefte is aan verscheidenheid aan woningen. Kortom, er is behoefte aan maatwerk. Opvallend is ook dat 9 % aangeeft in een seniorenwoning te willen wonen. Hier zal meer onderzoek voor nodig zijn want tijdens het gesprek was het idee dat deze groep niet binnen Loo wil verhuizen.

Loo in Cijfers (inclusief buitengebied) Ligging Omvang Groei 2010-2019 Woningvoorraad Bevolkingsopbouw

Voorzieningen

7 km naar Holten 14 km naar centrum Deventer 541 woningen 1.348 inwoners Groei woningvoorraad + 3,8% Grootste deel voor 1945 (46%) en daarnaast de periode 1960-’74 (22%) 38% huishoudens met kinderen (rond het gemiddelde in alle dorpen) 1 basisschool

8 minuten met de auto 17 minuten met de auto 207 huishoudens met kinderen 301 huishoudens zonder kinderen Huishoudensgroei + 2,4 % 0% sociale huurwoningen 15% WOZ tot € 200.000 (koop én huur) 26% 65+ers (samen met Bathmen en Diepenveen het hoogte aandeel in de dorpen)

13

Wensen van Loo Doelstellingen

Onze Ambities

Doelgroepen

Jongeren en jonge gezinnen uit Loo (en het buitengebied) moeten de mogelijkheid krijgen om in Loo te kunnen blijven wonen. Dat draagt eraan bij dat de Looschool ook op lange termijn behouden kan blijven want deze vervult samen met het Noaborlokaal een belangrijke functie voor de leefbaarheid en vitaliteit in Loo. Doel Hoe Zorg ervoor dat jongeren en Bouw betaalbare woningen, die zijn er niet beschikbaar in gezinnen uit Loo de het huidige woningaanbod. mogelijkheid krijgen om hier te blijven wonen. De betaalbare woningbouw Gefaseerd kleine projecten realiseren op diverse locaties moet in de kern Loo in Loo. Betaalbaar bouwen in het buitengebied is niet geconcentreerd worden. haalbaar. Zorg dat jongeren en jonge gezinnen uit de lokale gemeenschap in Loo kunnen blijven. Goed wonen voor ouderen

Vestigers van buiten in het buitengebied. Woningopgave

Zorg voor voldoende aanbod van nieuwbouwwoningen

Zorg dat er locaties klaarliggen om in te spelen op de behoefte

Nieuwbouw voor de lokale woningvraag is maatwerk

Bouw goedkope (kleine) woningen voor starters en daarnaast betaalbare rijwoningen waar die starters vervolgens weer naar door kunnen stromen. Het gaat om de groep die in Loo én het buitengebied woont en nu in de leeftijd is tussen de 15 en 25 jaar. Bekijk wat ouderen willen. 1) Het idee is dat er geen seniorenwoningen nodig zijn want ouderen gaan naar Bathmen als zij niet langer in hun eigen woning kunnen blijven wonen. 2) Opvallend is dat in de enquête 9 % aangeeft in een seniorenwoning in Loo te willen wonen. Woningen in het buitengebied, verbouwde boerderijtjes, zijn voor lokale jongeren te duur en worden gekocht door mensen van buiten. 1) Bouw gefaseerd met een gemiddelde van 2 woningen tot mogelijk 4 per jaar in Loo. Door soms een paar jaar over te slaan kunnen er meerdere woningen tegelijk gebouwd worden. 2) Het gaat om 30 tot 50 woningen in de kern Loo in de komende jaren verdeeld over een aantal locaties. 1) Het recente project met de starterswoningen heeft een lange voorbereidingstijd gehad en er dreigt nu weer een periode niks gebouwd te worden. 2) Om te zorgen dat er op tijd voor de lokale vraag gebouwd kan worden moeten locaties al klaarliggen. Zo voorkom je dat door de procedures woningen te laat beschikbaar komen voor de lokale woningvragers en zij alsnog vertrekken. Van de gemeenschap vraagt het dat goed wordt geïnventariseerd welke behoefte te verwachten is.

Geïnteresseerden moeten zich organiseren om een project met betaalbare woningen van de grond te krijgen.

14

Aandachtspunten en dilemma’s bij de uitwerking van de nieuwbouwopgave Bij het opstellen van de agenda voor de uitvoering zullen we rekening houden met de onderstaande punten: Consensus in Het gesprek in Loo is aanleiding geweest om daar werkgroep “Dynamisch Wonen in Loo” de kern op te starten, een woningbehoefte enquête uit te voeren en de gemeente te vragen om samen invulling te gaan geven aan de woningbouw. Wat zegt de “Bewoners hebben veel waardering voor de woonkwaliteit met veel rust, ruimte en groen Omgevingsvisie en zetten zich daarvoor in. Die woonkwaliteit willen we bewaren. Ruimte voor ontwikkeling zien we vooral binnen de kern.” Realiteit De enquête wijst uit dat er vraag is en er zijn behalve de recente starterswoningen in de groeiambitie kern Loo geen woningen meer gebouwd. De vraag naar betaalbare woningen lijkt reëel. Wel is het de vraag of de kern Loo voor alle bewoners van het buitengebied interessant genoeg is en niet Bathmen met dorps wonen met meer voorzieningen de voorkeur heeft. Ruimte voor De kern Loo heeft een open structuur, ruimte voor enkele kleine locaties lijkt mogelijk. groeiambitie Maar dan zal afgeweken moeten worden van de lintbebouwing of buiten de kern gebouwd worden. Inzet We zien dat er nieuwbouw in Loo nodig is omdat er nu geen geschikt aanbod is voor gemeente jongeren en startende gezinnen.

Op uitnodiging van de lokale werkgroep willen we meekijken hoe we daaraan invulling kunnen geven.

15

Okkenbroek Wat wil men in Okkenbroek? Op dinsdag 10 maart hebben we met 6 vertegenwoordigers uit Okkenbroek gesproken. Van Plaatselijk Belang Okkenbroek en omgeving, het bestuur van het Dorpshuis Ons Centrum en het Kulturhus en de Basisschool WereldWijzer Okkenbroek. Wonen in Okkenbroek is aantrekkelijk door de rustige ligging, met veel ruimte én de nabijheid van de natuur. Gelegen in een kleinschalig landschap aan de Oostermaet. Daarbij hoort wonen met een ruime tuin in de lintbebouwing nabij het landschap. Behouden van de basisschool is erg belangrijk voor Okkenbroek. De school zorgt voor de samenhang in het dorp. De school heeft toekomst, maar voor de lange termijn moet er dan wel voldoende aanwas zijn van jonge gezinnen. Er moet woningbouw zijn voor het opvangen van de autonome groei én van de vraag van jongeren die terug willen keren naar Okkenbroek. Er is redelijk wat betaalbaar aanbod in de kern Okkenbroek, maar dat komt maar heel beperkt vrij omdat ouderen lang in hun woning blijven wonen. Dit gebrek aan doorstroming maakt het lastig voor jongeren om een betaalbare woning te vinden. Het woningbouwprogramma moet gericht zijn op jonge stellen en gezinnen. Als er niet op tijd een bestaande woning beschikbaar komt dan zullen zij uitwijken naar elders en is de kans dat ze daarna nog terugkomen gering omdat ze zich dan elders settelen.

Het heeft geen zin om te bouwen voor de doorstroming voor ouderen. Als die niet langer thuis kunnen blijven wonen verhuizen ze naar bijvoorbeeld Bathmen omdat er in Okkenbroek onvoldoende ondersteunen voorzieningen zijn Betaalbare woningbouw moet passend binnen het lint in de kern gebouwd worden. Betaalbare woningbouw in het buitengebied is nu beperkt mogelijk, hoewel meerder adressen op een kavel deze wel voor meer huishoudens betaalbaar maken. Bewoners in het buitengebied dragen bij aan de kracht van Okkenbroek. Om voor de lokale vraag te kunnen bouwen moet actief gestuurd worden op het programma en de fasering. Het vraagt organisatiekracht van het dorp om dat voor Okkenbroek in beeld te brengen. Om bewoners betrokken te krijgen moet er ook vertrouwen zijn dat er ook wat met de wensen van de bewoners wordt gedaan. De gemeente moet dan ook haar rol pakken en actief sturen op het woningbouwprogramma. De huidige houding van de gemeente helpt daarbij en heeft nu geresulteerd in het gemengd woningbouwproject aan de Dijkmanstraat.

Okkenbroek in Cijfers Ligging Omvang Groei 2010-2019 Woningvoorraad

Bevolkingsopbouw

Voorzieningen

9 km naar Holten 10 minuten met de auto 14 km naar centrum Deventer 20 minuten met de auto 131 woningen 46 huishoudens met kinderen 295 inwoners 82 huishoudens zonder kinderen Groei woningvoorraad + 4,9% Huishoudensgroei +4% Meeste woningen zijn van voor 1945 22% sociale huurwoningen (22%) gevolgd door 1990-2004 en na 31% WOZ tot € 200.000 (koop én huur) 2005 (beiden 21%) 36% huishoudens met kinderen (na 17,2 % 65+ers (laagte aandeel van alle dorpen Diepenveen het laagste aandeel van en kernen) alle dorpen en kernen) Basisscholen, Gymzaal, Kulturhus en gemeenschapsruimte Ons Centrum.

16

Wensen van Okkenbroek Doelstellingen

Onze ambities

Doelgroepen

Woningopgave

Invulling

Behouden van de basisschool is erg belangrijk. Samen met het Kulturhus en Ons Centrum vormt die het hart van Okkenbroek. Daarvoor moet er voldoende woningaanbod zijn voor de jongeren die willen blijven en jongeren/jonge gezinnen die een binding met Okkenbroek hebben en graag terug willen komen. Doel Hoe Rust, ruimte en natuur als 1) Bouw in het lint met behoud van open plekken in het belangrijke kwaliteit lint. Voeg niet een nieuwe wijk toe. 2) Bij de kwaliteiten van ruimte en de natuur hoort ook een ruime tuin, ook bij betaalbare woningen. Juist dat maakt wonen in Okkenbroek aantrekkelijk. Behouden van starters en 1) Er is al redelijk wat betaalbaar aanbod, maar die jonge gezinnen komt maar heel beperkt vrij. Dan wijken ze uit naar elders, de kans dat ze daarna terugkomen is klein. 2) Zorg met nieuwbouw dat er wel regelmatig woningaanbod is voor de lokale vraag. Betaalbare nieuwbouw voor Betaalbare woningen zijn nodig die bestaan uit een mix starters en jonge gezinnen van rijwoningen en twee-onder-een-kap woningen. Niet voor ouderen bouwen Ouderen blijven lang in hun woning wonen. Het heeft geen zin om te bouwen voor de doorstroming voor ouderen. Als die niet langer thuis kunnen blijven wonen verhuizen ze naar bijvoorbeeld Bathmen. Wonen in het buitengebied De huidige regelingen voor woningbouw op erven (KGO) draag bij aan de kracht van draagt daaraan bij.

Meer betaalbare woningbouw (meer Okkenbroek en kleinere woningen op een erf) in het buitengebied is wenselijk, het biedt een kans om gezinnen te trekken. Voorlopig nog genoeg Voorlopig is er met de locatie van 8 woningen aan de nieuwbouwaanbod Dijkmanstraat de potentiele locatie in het Hoge Veld voldoende nieuwbouw aanbod. Maak ruimte voor verdere Start de voorbereiding van nieuwe woningbouwlocaties groei voordat alle potentiële bouwlocaties ontwikkeld zijn. Sturen op wenselijk Als dorp wil men in beeld hebben wie een woning zoeken. woningaanbod Dat vraagt ook om organisatiekracht in het dorp. Die is niet altijd even sterk op dit moment. Dat vraagt vertrouwen en bij een initiatief moet de bouwlocatie en het bestemmingsplan snel geregeld kunnen worden. Om voor de lokale vraag te kunnen bouwen moet actief gestuurd worden op het programma en de fasering.

17

Aandachtspunten en dilemma’s bij de uitwerking van de nieuwbouwopgave Bij het opstellen van de agenda voor de uitvoering zullen we rekening houden met de onderstaande punten: Consensus in Er is geen specifieke werkgroep actief met woonbeleid. De input is tijdens het gesprek de kern ingebracht door meerdere vertegenwoordigers uit de kern. Wat zegt de De wensen sluiten aan op de Omgevingsvisie: passend binnen de kwaliteit van het Omgevingsvisie landschap, binnen de kern beperkt woningen toevoegen. Realiteit Nieuwbouw is de afgelopen jaren in Okkenbroek niet of met moeite van de grond groeiambitie gekomen. Die beperkte woningvraag zien we ook terug in het naastgelegen Heeten. Ruimte voor Okkenbroek is klein en het aantal jongeren dat daar op de woningmarkt komt is heel groeiambitie beperkt. Ook de vraag van buiten is beperkt omdat Okkenbroek op grotere afstand van stedelijke voorzieningen ligt en minder goed bereikbaar is door de aftand tot de snelweg, doorgaande wegen en geen aansluiting heeft op het OV. Inzet Dat alles vraagt op een bescheiden nieuwbouwopgave, waarbij we de verkoop op gemeente nieuwbouwlocatie aan de Dijkmanstraat afwachten om te bepalen in wat er hierna aan nieuwbouw gewenst is.

18

Schalkhaar Wat wil men in Schalkhaar? Het gesprek met Schalkhaar werd op 18 mei in verband met de corona-maatregelen in de vorm van beeldbellen georganiseerd. Er waren 6 vertegenwoordigers uit Schalkaar: van het Platform Schalkhaar, Sportverenigingen Schalkhaar, Vereniging in oprichting Wonen in Schalkhaar 55+ en zorgorganisatie Carinova. Schalkhaar is een gewilde plek om te wonen. Wat je ook bouwt, het wordt altijd wel verkocht. Voor het behoud van draagvlak voor voorzieningen en scholen is niet veel extra woningbouw nodig. Schalkhaar loopt tegen haar buitengrenzen aan en de ruimte om te groeien is beperkt. Er liggen versnipperd in de woonwijken nog enkele inbreidingslocaties die benut kunnen worden. De verkeersontsluiting is een knelpunt: die versterkt de versnippering en is bovendien niet berekend op meer woningen. De groei van de stad en de kernen rond Deventer zal nog meer doorgaand verkeer genereren op de ontsluitingsroutes in Schalkhaar. Met die groei moet dan ook geïnvesteerd worden in het verbeteren van de infrastructuur. De opgave is om het aanbod in het dorp beter in balans te brengen. Er is extra woningbouw voor ouderen nodig zodat zij in Schalkhaar naar een geschikte woning kunnen doorstromen. Bij die plannen zou het wenselijk zijn om erop te sturen dat vooral woningzoekenden uit de lokale gemeenschap hier terecht kunnen.

Woningbouw voor starters is achtergebleven bij de laatste nieuwbouwplannen die vooral op gezinswoningen was gericht. Jongeren hebben weinig kansen om te starten in het dorp. Er is vraag naar sociale huurwoningen. Bouw echt voor starters: kleine woningen voor een lage prijs. Het zal niet om grote aantallen hoeven te gaan, voor jongeren is er geschikt woningaanbod nabij in de stad. Er zit wel meer potentieel in het winkelaanbod. Die worden niet optimaal benut door de versnipperde ligging. Er is behoefte aan een echt centrum in het dorp. Er zijn zonder succes al meerdere pogingen gedaan om voorzieningen te verschuiven en te clusteren. Dat moeten we nu loslaten en locaties los van elkaar oppakken. Sportvoorzieningen zijn ook versnipperd over het dorp (Sporthal Schalkhaar, Haarhuis en sportpark Horsterhoek). Daar liggen kansen en is er de bereidheid van partijen om dit op te pakken. Als de Horsterhoek een centrale rol krijgt kunnen vrijkomende locaties benut worden voor woningbouw. Laat sportvoorzieningen meegroeien met de bevolkingsgroei en compenseer het wegvallen van de voorziening zoals de manege. De zorgvraag van ouderen neemt toe, maar het aanbod woonzorg groeit niet, zij moeten in een eigen woning blijven of verhuizen naar een geschikte woning. Op inbreidingslocaties in en rond het centrum, zou meer van dergelijk aanbod gerealiseerd moeten worden. De Vereniging i.o.

Wonen in Schalkhaar 55+ is met 25 geïnteresseerde (20 uit Schalkhaar) al een paar jaar bezig om een duurzaam, levensloopbestendig en dorps woningbouwproject met grondgebonden wonen te realiseren. Naast ouderen is er ook ruimte voor jongeren. Maar deze burgerparticipatie is afhankelijk van andere partijen. Onder andere voor de grond, dan helpt het als de gemeente actief grondbeleid heeft.

Schalkhaar in Cijfers Ligging Omvang Groei 2010-2019 Woningvoorraad

Bevolkingsopbouw Voorzieningen

3 kilometer van centrum Deventer 10 minuten met de auto 2.177 woningen 890 huishoudens met kinderen 5.695 inwoners 1220 huishoudens zonder kinderen Huishoudensgroei + 18,7 % Groei woningvoorraad + 20,1 % Meeste woningen zijn van 1960-1975 20% sociale huur (33%). Klein deel vooroorlogs (10%). 27% WOZ tot € 200.000 (koop én huur) 50% is gespreid na 1975. (Met Lettele) Het hoogste aandeel 19% 65+ers (duidelijk lager dan andere grote huishoudens met kinderen (43%) dorpen Diepenveen en Bathmen) 2 Supermarkten, 2 Basisscholen, 3 Winkels overige boodschappen, 2 Huisartspraktijken, 1 Apotheek, 1 Tandarts, 3 Fysiotherapeutpraktijken, 1 Sportpark en 1 Sporthal, 1 Sportzaal

19

Wensen van Schalkhaar Doelstellingen

Onze Ambities

Doelgroepen

Woningopgave

De voorzieningen in Schalkhaar draaien op zich goed. Daarvoor is weinig extra groei nodig. De opgave is een beter in balans op een drie thema’s: In het type woonaanbod: meer voor ouderen geschikte woningen. In de wegen-infrastructuur: daarin moet geïnvesteerd worden bij extra groei. De sportvoorzieningen: het aanbod moet meegroeien met de bevolkingsgroei. Doel Hoe De komende jaren is er geen Benut kansen binnen Schalkhaar voor woningbouw. Op sterke groei nodig de nu braakliggende plekken of nieuwe plekken die vrijkomen bij het verplaatsen van voorzieningen. Versterk de Laat het aanbod van sportvoorzieningen meegroeien met sportvoorzieningen de bevolkingsgroei. Zet daarbij in op het clusteren van sportvoorzieningen en benut vrijkomende locaties om woningen te bouwen. Breng het woningaanbod Bouw naast het huidige aanbod (vooral beter in balans met de eengezinswoningen) gericht voor ouderen en deels diversiteit van de jongeren. Er is onvoldoende geschikt woningaanbod voor woningvraag hen. Zo creëer je ook doorstroming. Ouderen Realiseer levensloopbestendig woningaanbod voor ouderen. Waar het kan op inbreidingslocaties in en rond het centrum, maar ook elders in Schalkhaar. Jongeren Voeg op beperkte schaal kleine woningen met een lage prijs toe: duplexwoningen of kleine appartementen. Woningzoekenden uit de Bied woningen eerst aan lokale woningvragers aan.

lokale gemeenschap Collectief particulier opdrachtgeverschap past hierbij want dan bepaal je op voorhand wie er meedoen. Benut potentiële locaties 1) Benut braakliggende inbreidingslocaties in de voor woningbouw woonwijken. 2) Zet in op het clusteren van winkelvoorzieningen. Maar stel dit niet als harde eis om te voorkomen dat de ontwikkeling (woningbouw) op individuele locaties niet van de grond komen. Maak ruimte voor 1) Cluster sportvoorzieningen (op de Horsterhoek) en woningbouw door benut de vrijkomende locaties voor woningbouw; (sport)voorzieningen te 2) Investeer de opbrengsten van de woningbouw in clusteren. (sport-)voorzieningen. De wegen-infrastructuur laat De woningbouw in de stad en de kernen rond Deventer verdere groei niet toe. zal nog meer doorgaand verkeer genereren: met die groei moet ook geïnvesteerd worden in de infrastructuur. Lokale initiatiefgroepen Dit initiatief sluit aan op de gemeentelijke Woonvisie ondersteunen (55+) maar komt in Schalkhaar niet van de grond, het helpt als de gemeente dat actief ondersteunt.

20

Aandachtspunten en dilemma’s bij de uitwerking van de nieuwbouwopgave Bij het opstellen van de agenda voor de uitvoering zullen we rekening houden met de onderstaande punten: Consensus in In het gesprek waren de sportverenigingen sterk vertegenwoordigd. Buiten het CPOde kern project voor 55+ is er geen commissie die zich bezighoudt met woningbouw in Schalkhaar. Bij de verdere uitwerking van het vraagstuk woningbouw is een bredere vertegenwoordigen uit Schalkhaar wenselijk. Wat zegt de “Schalkhaar binnen de huidige bebouwingsgrenzen doorontwikkelen als een woondorp Omgevingsvisie met een lommerrijke en landelijke uitstraling. Nieuwe ontwikkelingen moeten het historische gegroeide karakter versterken. Om karakteristieke panden te behouden werken we mee aan herbestemming met passende functies.” Realiteit De groei ambitie is beperkt en richt zich op specifiek aanbod voor jongeren en ouderen. groeiambitie Die is heel reëel. Door de recente groei van Schalkhaar is er nu geen uitbreidingsbehoefte maar op termijn (vóór 2035) is die wel te verwachten. Ruimte voor Er zijn een aantal potentiële woningbouwlocaties, die zijn veelal afhankelijk van groeiambitie functieverandering. Dat roept vragen op of er niet actief gezicht moet worden naar nieuwe locaties. De capaciteit van de wegen infrastructuur is steeds een aandachtspunt. Inzet Meedenken bij de functieverandering naar wonen.

Oriënteren op andere gemeente mogelijkheden om ook de lokale woningbehoefte die er op lange termijn zal zijn een plek te kunnen geven. Schalkhaar heeft veel gezinnen en daarmee op de langere termijn een groeiende lokale woningvraag.