Transcript raadsvergadering 22 februari 2023

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 22 februari 2023

Opening De voorzitter: Beste raadsleden, van harte welkom bij de raadsvergadering van 22 februari 2023. En ook een hartelijk welkom vanaf deze plek voor de gasten van de raad, familie en vrienden van Jan-Auwke Diepenhorst en Meryem Kaya. Mensen die met interesse ook een belangstelling hebben voor deze raad en die vanavond online kijken, leden van het college en ambtelijke ondersteuning, van harte welkom. Ik wil vanavond beginnen om met elkaar stil te staan bij de aardbevingsramp in Turkije en Syrië. Stilstaan bij het lot van de duizenden mensen daar. Ik zal even vanaf het spreekgestoelte spreken. Op 6 februari 2023, om 4:17 in de ochtend, werden Turkije en Syrië getroffen door een zware aardbeving. De schok, en ook de emotionele schok, trof ook Deventer. Menigeen keek vol ongeloof naar de beelden van de ramp. Voor velen waren de beelden te heftig om te aanschouwen. De ramp heeft ook een aantal van ons van dichtbij betrokken. We staan om hen heen. Iedereen in Deventer leeft mee met de getroffenen, en zeker ook met de Turkse en Syrische Deventenaren. Velen van u, leden van de raad, hebben net als ik contact gehad met leden van de Turkse en Syrische gemeenschap in Deventer. We zien het verdriet in hun ogen. Deventer was één van de eerste gemeenten die een donatie schok aan Giro 555. Eén euro per inwoner.

Die donatie maakt duidelijk hoezeer Deventer meeleeft met de bewoners van de getroffen gebieden. Onze bijdrage wordt door de samenwerkende hulporganisaties besteed aan noodhulp in beide landen. En ook hier in Deventer zelf hebben we al het één en ander in gang gezet. Zo heeft de GGD IJsselland mede namens de gemeente Deventer contact gelegd met organisaties in de Turkse gemeenschap en hulp aangeboden. We zien dat de gemeenschap hecht is, en in de eerste weken vooral ook troost en steun bij elkaar zoekt en vindt. Een groep Syrische Deventenaren is tijdelijk op het schip aan het Pothoofd gevestigd. En andere Syriërs zijn woonachtig in het azc. Slachtofferhulp Nederland en GGD IJsselland zijn met hen in contact. Voor wie dat nodig heeft, wordt gezorgd voor persoonlijke hulp of begeleiding. Onze eigen Voor Elkaar-teams staan ook klaar en hebben hun netwerk in buurten en wijken ingezet om ook daar hulp te verlenen, daar waar er behoefte is. Het Deventer Ziekenhuis is bereid gevonden om samen met de toegangsteams en de Voor Elkaar-teams te onderzoeken of en hoe we psychologen, geestelijk verzorgers en maatschappelijk werkers kunnen inzetten, ter ondersteuning van de Turkse en Syrische gemeenschap. Hier wil ik ook mijn grote waardering uitspreken voor de Turkse en Syrische Deventenaren. Zij hebben met steun van velen uit onze samenleving

2 hulpacties opgezet. Geld, kleding, dekens en medicijnen zijn ingezameld. En het is hartverwarmend om te zien hoe Deventer meeleeft en meehelpt om de pijn enigszins te verzachten. En die pijn is groot. Ontelbare gewonden. Meer dan 44 duizend doden, zesduizend in Syrië en 38 duizend in Turkije. En onder die duizenden doden is er één die uit ons midden kwam. De nummer zes van voetbalclub Turkse Kracht, een begenadigd voetballer, een aardige, rustige, getalenteerde en ook jonge man. Mag ik u vragen om op te staan? We noemen hier de naam van Furkan Kazci. We gedenken hem en de vele andere slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië. We zijn in gedachten bij Furkans familie, zijn vrienden, en zijn makkers van Turkse Kracht. We zijn in gedachten bij iedereen die getroffen is door deze ramp. Ik vraag u om een minuut stilte in acht te nemen. Dank u wel. Dan vervolgen we onze raadsvergadering. Er is een bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Sipman, VVD en mevrouw Eltink, Gemeentebelang. Dat betekent dat we vanavond met 37 raadsleden zijn. We behandelen een heel diverse agenda. Ik loop even met u samen door de agenda. We beginnen zo met het vragenkwartier, daarna gaan we over tot de beëdiging en installatie van een raadslid en de beëdiging van een raadsopvolger. Vervolgens behandelen we de hamerstukken.

En dan is er een aantal debatonderwerpen met ingediende amendementen en moties. En als het past, dan sluiten we af bij een motie vreemd aan de orde. Vragenkwartier Fractie GroenLinks: Prioritering en stagnatie van projecten als gevolg van het personeelstekort bij de gemeente Deventer. De voorzitter: Om te beginnen dus het vragenkwartier, met een mondelinge vraag van de fractie van GroenLinks. Met de titel Prioritering en stagnatie van projecten als gevolg van het personeelstekort bij de gemeente Deventer. De heer Van Straaten heeft de vraag gesteld en krijgt nu het woord. De heer Van Straaten: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter. In de Stentor van 13 februari stelde de gemeentelijke woordvoerder dat nieuwe bouwprojecten van private partners niet langer worden aangenomen als gevolg van het personeelstekort in onze gemeente. Bij gemeenten en regio knelt het personeelsbestand op zaken als woningbouw, ruimtelijke ordening, milieu, energie, financiën en digitalisering. Deventer had vorig jaar 120 vacatures op 850 ambtenaren. Als kortetermijnoplossing worden veel tijdelijke krachten ingehuurd, wat de kosten voor de gemeente opdrijft. Voor GroenLinks is het belangrijk dat de gemeenteraad als hoogste orgaan sturing houdt op de prioritering van projecten, om de bouw en andere ontwikkelingen in onze gemeente op peil te houden.

De fractie van GroenLinks heeft daarom de volgende vragen over dit onderwerp. Vraag één. Wanneer komt het college naar de gemeenteraad met een bijgestelde prioriteringslijst voor projecten? Aangezien de informatie in de Stentor afwijkt van, en verstrekkender is dan, de informatie die in een raadsmededeling van 22 december is gedeeld. Vraag twee. Op welke wijze wordt de gemeenteraad in positie gebracht om zich uit te spreken over de prioritering van projecten? En tot slot, vraag drie. Hoe verhouden de uitspraken van de woordvoerder zich tot de uitspraak van wethouder Grijsen in de raadstafel ruimtelijk actueel van 26 oktober, waarin de wethouder aangaf de raad mee te nemen in de prioritering? Namens wie sprak de woordvoerder en wanneer heeft het college zich hierover uitgesproken? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder Grijsen. Mevrouw Grijsen: Ja voorzitter, dank. Het klopt dat het college uw raad afgelopen najaar heeft bijgepraat over het personeelstekort, de grote opgave waar we voor staan en ook de aankomende prioritering van projecten. We hebben u daarover eind december een raadsmededeling gestuurd en daarin is aangegeven dat het college begin dit jaar zou komen met nadere informatie. En we zijn bijna zover dat we ook richting raad kunnen. Maar we hebben wel gemerkt dat het een enorm complexe puzzel is.

Want los van de enorme werkdruk die we al kennen. In oktober zijn daar de versnellingsgelden bijgekomen, wat dus betekende dat de puzzel nog wat complexer werd en dat we nog meer projecten in uitvoering zouden moeten nemen. De puzzel is zo goed als gelegd en op 7 maart neemt het college hier een besluit over. Wij zullen u meenemen in de consequenties van dit besluit middels een raadsmededeling. En vanwege de consequenties van het besluit stelt het college ook voor dat wij de komende tijd elke drie maand voorafgaand aan de kwartaalrapportage met elkaar die prioriteringsdiscussie voeren en dat we u bij de kwartaalrapportage zullen rapporteren over de uitkomst van die discussie. Zodat u steeds een actueel beeld heeft als het gaat om de prioriteringsdiscussie. In de raadsmededeling van 22 december hebben we al verwezen naar mogelijke afwegingskaders. Zo hebben we verwezen naar contractuele verplichtingen, financiële afspraken,

3 bouwafspraken. En we hebben ook al eerder u meegenomen in het uitgangspunt dat we eerst afmaken waar we aan begonnen zijn, om daarmee onze inzet zo effectief en efficiënt mogelijk te maken, en daarna nieuwe projecten op te pakken. Op basis van de informatie die wij u gaan verstrekken kunt u de prioritering en uitgangspunten erbij agenderen, en krijgt u ook de mogelijkheid om bij te sturen indien u dat wenst. En natuurlijk zijn wij bereid in te gaan op gemaakte keuzes, en we stellen u voor dat we bij de eerste keer mogelijk ook gewoon een ambtelijke presentatie geven zodat u ook weet wat er aan de keuzes ten grondslag ligt. Voor wat betreft de uitspraken in de krant. De werkelijke situatie is iets genuanceerder als wat daar uitgesproken is. Edoch, als wij melden dat we eerst afmaken waar we aan begonnen zijn en daar komen nu nieuwe projecten binnen waar op korte termijn nog geen capaciteit voor beschikbaar is, ja, dan is het denkbaar dat projecten even moeten wachten en dat wij dus eerst andere projecten afronden. En dit geldt voor zowel de nieuwe projecten vanuit de gemeente, als ook projecten die van buiten de gemeente komen. De voorzitter: Dank u wel wethouder Grijsen.

Leidt dat nog tot een vervolgvraag, de heer Van Straaten? De heer Van Straaten: Ik wil de wethouder bedanken, en ook haar ambtenaren bedanken, voor de beantwoording van deze vragen en ik ben blij dat de raad hierin duidelijk wordt meegenomen en dat wij ook in positie worden gebracht om eventueel dingen te agenderen. Dus ik bedankt de wethouder van harte. Benoemingen De voorzitter: Dank u wel. Dan is dat onderwerp afgehandeld en gaan we over tot de benoeming en de beëdiging. Onlangs heb ik tot mijn spijt raadslid Van Wilgen van GroenLinks vanaf 24 januari jongstleden tijdelijk ontslag moeten verlenen, in verband met haar gezondheid. In de periode van haar afwezigheid, en dat is dus tot 16 mei aanstaande, zal zij worden vervangen door de heer Diepenhorst. Daarnaast heeft de fractie van DENK aangegeven mevrouw Kaya als raadsopvolger te willen benoemen. Namens de raad is een commissie van de geloofsbrieven ingesteld en die is geleid door mevrouw Leget. En verder waren de leden de heer De Kok en de heer Muilerman. En ze hebben de stukken gecontroleerd en ik vraag mevrouw Leget om de rapportage van de commissie geloofsbrieven te melden. Mevrouw Leget: Voorzitter. Voor de heer Diepenhorst heeft de commissie zich met inachtneming van zowel dat wat is beschreven in de Kieswet, als in de Gemeentewet, gebogen over de door de heer Diepenhorst aangeleverde stukken met verklaringen.

De commissie heeft de stukken gecontroleerd en in orde bevonden. Er is uit de stukken niets gebleken dat een benoeming van de heer Diepenhorst tot lid van de raad in de weg staat. Voor mevrouw Kaya heeft de commissie zich eveneens gebogen over de door haar aangeleverde stukken, zoals beschreven in ons reglement van orde. Er is uit deze stukken niets gebleken dat de beëdiging van mevrouw Kaya tot raadsopvolger van onze raad in de weg staat. Tot zover, voorzitter. 1.

a. Onderzoek geloofsbrieven en beëdiging van raadslid J.A. Diepenhorst (Groenlinks) b. Onderzoek geloofsbrieven en beëdiging raadsopvolger M. Kaya (DENK)

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Leget. Dan dank ik uw commissie en uzelf voor de moeite en dan ontbind ik ook weer de commissie. Dan mag ik de heer Diepenhorst en mevrouw Kaya vragen om naar voren te komen. Ik ga zo de belofte afnemen. Eerst van de heer Diepenhorst en daarna aansluitend dus van mevrouw Kaya. Daarna schors ik de vergadering en is er een moment om te feliciteren. Mag ik iedereen vragen om te gaan staan. We beginnen met de heer Diepenhorst. U heeft aangegeven de belofte te willen afleggen. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de Raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de Raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Diepenhorst: Dat verklaar en beloof ik.

4 De voorzitter: Dank u wel. En dan gaan we direct door met mevrouw Kaya. Ik verklaar dat ik, om als raadsopvolger van de Raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets als raadsopvolger te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadsopvolger van de Raad naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Kaya: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd, allebei. SCHORSING De voorzitter: Dames en heren, ik stel voor dat we de vergadering vervolgen. Mocht u tussentijds de raad willen verlaten, ik zeg het even voor het publiek, dan kunt u de zijdeur gebruiken. Dat is wel zo handig. En verder is het goed om vanaf deze plek Meryem en trouwens ook jou, Ahmet, te feliciteren met de achttienjarige verjaardag van jouw dochter afgelopen zaterdag. Want dat is ook de reden dat ze nu de raad zal volgen. Ja, mooi. Je hebt er even op moeten wachten, Meryem, maar het is zover. Je wordt vanzelf achttien, hè. Hamerstukken 2.

Donatie voor hulp na aardbeving in Turkije en Syrië

De voorzitter: We gaan door met de hamerstukken. We beginnen met de donatie voor de hulp na de aardbevingen in Turkije en Syrië. En de heer Akdemir heeft aangegeven een stemverklaring te willen afleggen. De heer Akdemir: Ja, dank, voorzitter. En dank dat ik toch iets extra de tijd mag nemen om deze stemverklaring af te geven. Dit onderwerp is in mijn beleving politiek overstijgend. Dit gaat over mensen en humanitaire hulp. Deze stemverklaring geef ik af als individuele raadslid, en dus niet als woordvoerder van mijn fractie. Voorzitter. De natuurramp van 6 februari jongstleden heeft de Deventer samenleving diep geraakt. We hebben zojuist ook stilgestaan bij Furkan, maar vele stadsgenoten hadden in de regio familie of vrienden wonen. Het leed en verdriet kwam daarom heel dichtbij. Dat we uit respect en solidariteit een minuut stilte nemen in deze raadszaal is veelzeggend en van grote betekenis. Wat mij afgelopen week opviel, is dat de grote aantallen raadsleden hier, en raadsopvolgers, de getroffen gemeenschappen hebben bezocht en een hart onder de riem hebben gestoken. De volksvertegenwoordigers van onze mooie handelsstad hebben laten zien dat ze in tijden van nood ook er gewoon staan. Iedereen is solidair. En dan nog het college, voorzitter. En u in het bijzonder. Ik heb veel lof over uw betrokkenheid en uw optreden als burgervader van Deventer.

Dan nu ter afsluiting dit raadsbesluit. Het is een stemverklaring, dus ik moet het kort houden. Maar ik wil wel even het volgende vertellen, want dit is een mooi verhaal. Dit zou namelijk niet de eerste keer zijn dat Deventer bijschiet in tijden van nood. Op 17 augustus 1999 vond in Izmit, en stad nabij Istanbul, een grote aardbeving plaats waarbij ook vele doden te betreuren waren. En uit de Deventer bevolking hebben toen vier inwoners die dag het leven verloren. En in Deventer is een actiecomité gevormd dat ruim 320 duizend gulden heeft ingezameld voor de bouw van een ziekenhuis in die stad. De gemeenteraad van Deventer heeft 85 duizend gulden bijgedragen aan deze geldinzameling in het jaar 2000. Dus een gulden per inwoner. En vandaag, met dit hamerstuk, wederom per inwoner één euro. Voorzitter, dit geeft mij als Deventenaar veel trots. Trots dat wij in de tijden van nood zo solidair zijn. Uiteraard steun voor dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Akdemir. We hadden ook afgesproken dat u wat meer tijd zou krijgen. De heer Kaya. De heer Kaya: Ja, voorzitter. Vanuit mijn kant ook enorm dank. De heer Akdemir heeft al heel veel gezegd, waar ik ook volledig achter sta. Wij zijn allemaal zeer onder de indruk geweest van de gemeenschap in Deventer die dag in dag uit steunbetuigingen hebben gedaan richting de Turkse en Syrische gemeenschap.

Ik zeg altijd: ramp kent geen kleur. En dat hebben we allemaal laten zien hier in de raad. Ik dank iedereen. Ik kijk ook iedereen aan. En ja, meer kan ik niet meer zeggen. Dank jullie wel.

5 De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaya. Verder geen behoefte aan een stemverklaring? Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. 3.

Bekrachtiging geheimhouding raadsmededeling NV Luchthaven Teuge (2023-99)

De voorzitter: Dan de bekrachtiging geheimhouding raadsmededeling NV Luchthaven Teuge. Mevrouw Schmidt, niet geheel ter verrassing. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter. De overgang is megagroot, maar toch. Onze fractie heeft de stukken bestudeerd en wij hebben geen reden gezien om deze stukken geheim te houden. Dus wij zullen geheel in de traditie van Deventer Sociaal tegen stemmen. De voorzitter: Waarvan akte. Kunt u zich overigens allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u het besluit aangenomen, dien verstande dat de fractie van Deventer Sociaal geacht worden te hebben tegengestemd. 4.

Eerste begrotingswijziging 2023 Sallcon GR en begroting 2023 KonnecteD BV

De voorzitter: Dan de eerste begrotingswijziging 2023, van de Sallcon Gemeenschappelijke Regeling en de begroting 2023 van KonnecteD BV. Is er iemand die de behoefte heeft om een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. 5.

Verordening Leningen asbestsanering gemeente Deventer

De voorzitter: Verordening Leningen asbestsanering gemeente Deventer. Is er iemand die de behoefte heeft om een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is zo. Dan heeft u aldus besloten. 6.

Aanvraag suppletieuitkering bommenregeling 2023

De voorzitter: Aanvraag suppletieuitkering bomregeling 2023. Iemand behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. 7.

Financieel inzicht tussenvoorziening Schalkhaar.

De voorzitter: Het financieel inzicht tussenvoorziening Schalkhaar. Iemand behoefte om een stemverklaring af te leggen? Dan de heer De Niet. De heer De Niet: Ja, dank u wel. Mijn stemverklaring gaat niet over de inhoud van het stuk, want daar zullen we van harte mee instemmen. Maar wel over de titel van het stuk. Het is nogal een cryptische omschrijving. Waarvan zeker iemand op afstand geen enkel idee waar het over gaat, terwijl dit wel belangrijk is. Maar het gaat natuurlijk over de voorziening in Schalkhaar voor de opvang van onze statushouders. Dus bij dezen het verzoek aan het college om in het gevolg wat duidelijkere titels aan de stukken mee te geven. De voorzitter: Waarvan akte. Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja, dank u wel voorzitter. We zullen instemmen met dit voorstel. Ik wil via deze weg toch nogmaals een klemmend beroep doen op het college om in gesprek te blijven met de omwonenden. Want we zijn met dit besluit natuurlijk wel afgeweken van, nou ja, alle bestemmingsprocedures die we normaal doorlopen. Dus daar wil ik nog wel aandacht voor vragen. En voor de rest veel succes met het huisvesten van mensen die een woning heel hard nodig hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. De heer Hoogenberg.

6 De heer Hoogenberg: Dank u wel, voorzitter. De fractie van de Partij van de Arbeid herkent en deelt de urgentie die het college voelt om gevluchte mensen hulp te bieden en nieuwe Deventenaren huisvesting te bieden, en de doorstroom in azc's te verbeteren. Volgens mij zijn we daar allemaal bij gebaat. Het is pijnlijk dat het moet. Maar goed dat het zo gebeurt. En dat daarmee de druk op de woningmarkt wordt verlaagd is een fijn neveneffect. Maar we willen het college, net als mevrouw Schmidt, wel meegeven om in gesprek te blijven met de dorpsbewoners van Schalkhaar. Ook door de terechte zorgen die zij soms uitspreken. Maar gebaseerd op het verleden hebben wij er alle vertrouwen in dat het college dat zal doen. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoogenberg, voor uw stemverklaring. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. Debatstukken 8.

Gebiedsperspectief Bathmen

De voorzitter: Dan gaan wij over tot de debatstukken. En dan komen we om te beginnen bij het gebiedsperspectief Bathmen. Voor dat voorstel is een amendement ingediend, betaalbaar wonen in Bathman. Door de fractie van GroenLinks met steun van de fracties van Deventer Belang en Deventer Sociaal. De heer Van Straaten, kunt u het amendement toelichten? De heer Van Straaten: Voorzitter, dank u wel. En dit amendement wordt ook mede ingediend door DeventerNU, en door DENK. Voorzitter, dank u wel. GroenLinks is overwegend positief over het gebiedsperspectief Bathmen. Geleidelijke groei is goed voor het dorp. Toch heeft mijn fractie één grote zorg bij dit project, en dat is de betaalbaarheid van de woningen. In de afgelopen tien jaar zijn in Nederland honderdduizend sociale huurwoningen verdwenen, verkocht, geprivatiseerd of gesloopt. En daarom is het nu nodig om ook te investeren in betaalbaar wonen, ook in Bathmen. En dat is dus iets anders dan dertig procent dure koopwoningen. Want zolang op elke vrijgekomen sociale huurwoning honderden mensen reageren, moeten we meer sociale huurwoningen bouwen. Voor onze juffen, verplegers, gezinnen en politieagenten. Met dit amendement houden de indieners vast aan de eerder gestelde kaders. Met 25 procent sociale huur in Bathmen zorgen we voor een goede spreiding van sociale huurwoningen over onze gemeente.

En voor wie bang is dat we hiermee de participatie van de inwoners tenietdoen: met dit plan krijgt hooguit dertig woningen een andere bestemming, een betaalbare bestemming. Voor een gemeente waar betaalbaar wonen weer voor iedereen wordt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Straaten. Reactie van het college? Nee, laten we eerst even kijken voor reacties uit de zaal. De heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. U stelt die 25 procent, dat het lager is dan in de routekaart in het gebiedsperspectief. Maar als ik mijn berekening erop loslaat is het in het gebiedsperspectief juist hoger. Maar om discussie over getallen hier te voorkomen, denk ik, is mijn vraag dan ook aan het college of dat zo is, of die getallen wel kloppen? Maar mijn tweede vraag is: u stelt voor om die sociale huur ten koste te laten gaan van de dure koop. Hoe ziet u dat voor zich? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dat eerste punt kan ik reageren dat in de vastgestelde routekaart van juni 2021, uit mijn hoofd, dat daar nog … Die trouwens ook met participatie tot stand is gekomen. Dat daarin nog 25 procent sociale huur was voorzien. En in wat nu voorligt, het gebiedsperspectief Bathmen, daar staat als je het omrekent naar percentages: 18 tot 22 procent sociale huur. Dus dat is wel significant lager.

En dat tweede punt, dat ging over die koopwoningen, die dure koopwoningen. Ja, dat heb ik in het amendement geschreven omdat ik de zorg heb dat wanneer wij dat niet in het amendement zetten, dat dan misschien wel die 25 procent sociale huur wordt gerealiseerd maar dat dat dan afgaat van de goedkope koop of de middel dure huur. Dat is mijn zorg, en daarom

7 heb ik besloten om de categorie dure koopwoningen te verminderen, want mensen die in een dure koopwoning kunnen wonen zijn niet de slachtoffers van de wooncrisis. De voorzitter: De heer Muilerman, gaat uw gang. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. Vaak is het wel zo dat die dure koop ervoor moet zorgen dat die sociale huur en de sociale koop mogelijk wordt. Want om het voor de ontwikkelaren aantrekkelijk te maken. En zeker met deze bouwkosten. Dus vandaar mijn vraag ook. De voorzitter: Reactie nog van de heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ja, ik begrijp inderdaad heel erg goed de opmerking van de heer Muilerman. Maar daarbij wil ik wel zeggen dat dertig procent wel een behoorlijke afwijking is van wat we eerder hadden vastgesteld. Eerder hadden we vijftien procent vastgesteld, en dat is nu verdubbeld naar dertig procent. En als ik dan vraag om daarvan dertig woningen in een andere prijscategorie te brengen, denk ik dat dat voor projectontwikkelaars echt wel uit kan, op een ontwikkeling van vijfhonderd woningen. De voorzitter: De heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, dank u wel. Dat is dan mijn vraag misschien wel aan de wethouder, hoe zij hier tegenaan kijkt? En u begon terecht over die participatie. Want we hebben geen enkele inspreker gehad tijdens de raadstafels. Dus dat geeft ook wel aan dat de participatie goed is.

We hebben het met zijn allen de hele tijd over dat de participatie overal beter moet. Nu is hij een keer goed gegaan, nu gaan wij er als raad aan voorbij. Wat vindt u daarvan? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ik heb inderdaad gezien hoe het participatieverslag van Bathmen eruitzag en daar ben ik in grote lijnen heel erg tevreden mee. Maar wat mij wel zorgen baart is dat er in Bathmen natuurlijk heel veel Bathmenaren aan tafel zaten, maar er waren ook heel veel mensen niet aan tafel. En ik vraag me af wat de heer Muilerman dan zou zeggen tegen de mensen niet aan tafel zaten. De jongeren van de Zandweert, die nog bij hun ouders thuis wonen. Het gescheiden stel in Lettele dat nog steeds verplicht samenwoont omdat er geen betaalbare huizen zijn. De statushouders die nog langer in het azc moeten blijven wonen omdat er geen sociale huurwoningen zijn. Wat zegt de heer Muilerman, voorzitter, tegen die mensen? De voorzitter: De heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. Dat vind ik niet relevant, want het gaat over de autonome groei van Bathmen. De voorzitter: Heren. We zijn nu op het niveau stellingen beland. Ik hoor geen vraag meer, dus ik stel voor dat we naar de heer Kleine Schaars gaan. De heer Kleine Schaars: Ja, dank u voorzitter. Eerst via de voorzitter aan mijnheer Muilerman beterschap. Als ik dat niet vergis.

Maar ik heb nog wel een vraag aan mijnheer Muilerman. Want participatie, maar participatie en de routekaart gaat ook over de gemeente Deventer. Gaat over de gemeente Deventer, de gemeenschap van de gemeente Deventer. Terugkomend op de participatie, Bathmen wil graag een levend dorp. Daar investeert deze stad, deze gemeenschap in zijn geheel, bijna 17 miljoen in een nieuwe sportvoorziening. Die mag toch wel voor iedereen gelden? Dan mogen we toch wel dertig dure koopwoningen voor laten vallen, voor sociale huur. Vindt u dat ook niet?

8 De voorzitter: De heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, sorry, ik ben niet zo snel met links. Dank u wel, voorzitter. Ik vind het prima wat mijnheer Kleine Schaars zegt, om die dure koopwoningen dan te laten vallen. Maar ik vraag mij dan wel af hoe interessant het nog wordt voor zo'n ontwikkelaar. Volgens mij waren de percentages prima, maar inderdaad, het gaat over een aantal woningen. Dus mijn grootste bezwaar was dat we voorbijgaan aan de participatie. De voorzitter: Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Verstegen: Ja, dank u wel, voorzitter. Aansluitend op wat mijnheer Kleine Schaars en mijnheer Straaten al hebben gezegd. Bathmen is onderdeel van de gemeente Deventer. En volgens mij moet het ook mogelijk zijn voor mensen die nu niet in Bathmen wonen, die dat willen, dat daarvoor ook een betaalbare woning in Bathmen te krijgen is. We moeten er toch niet naartoe dat Bathmen alleen voor de Bathmenaren betaalbaar is, mijnheer Muilerman, of wel? De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Dan de heer Varenbrink. De heer Varenbrink: Dank, voorzitter. Ik ben wel even benieuwd wat op het moment dat het amendement aangenomen zou worden, wat dan de gevolgen zijn voor de snelheid in het project. Want ik kan me voorstellen dat dit de snelheid in een project niet ten goede komt. De voorzitter: Dat is een vraag aan het college, de facto. Mevrouw Scholthof.

Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Eén korte vraag. Heeft u contact gehad over dit voorstel met de werkgroep Wonen, of de belangenvereniging Bathmen, die al twee jaar lang hebben gewerkt aan dit participatietraject? De voorzitter: Via de voorzitter aan de heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Via de voorzitter, zeg ik tegen mevrouw Scholthof dat dat niet het geval is. De voorzitter: Dan de heer De Niet. De heer De Niet: Dank u wel. Complimenten voor dit amendement. Ik denk een goede correctie. Ik denk ook wel, het participatieproces is gewoon goed verlopen, maar ik denk ook dat de inwoners van Bathmen vooral met al de dingen, de keuzes die aan de grondslag liggen, bezig zijn. En iets minder precies met die verdeling. En daar hebben we in Deventer breed gewoon een opgave. En die heb je goed benoemd. Dus wij zullen dit amendement steunen. Waarbij ik ook nog wel wil meegeven, ook richting de wethouder, want er komen nog veel meer plannen aan, dat we daar wel consequent inderdaad zijn in het invullen van die woningbehoefte die we als Deventer breed hebben. En daar ook aandacht houden voor de goedkope koopwoningen. Want die is hier wel behoorlijk klein, die categorie. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Niet. Mevrouw Schol heeft zich bedacht. Dan gaan we nu naar de zijde van college, en dat is wethouder Grijsen. Gaat uw gang. Mevrouw Grijsen: Voorzitter, dank.

Wij kijken hier terug op een geweldig mooi doorlopen participatieproces, waar iedereen die daaraan deel had willen nemen ook ruimte heeft gekregen om zijn zegje te doen. Van een debatavond met jongeren, van enquêtes van een swipe-o-cratie, om de jongeren ook vooral mee te nemen. En dit allemaal getrokken door een zeer enthousiaste projectleider vanuit de gemeente Deventer, die we hiervoor ook heel veel dank verschuldigd zijn. En ook alle mensen die hem daarbij geholpen hebben. En dit is vooral zo'n mooi proces geweest, omdat de inwoners uit Bathmen niet gezegd hebben wat we in heel veel andere dorpen, ook buiten onze

9 gemeentegrenzen, zien. Dat men eigenlijk liever geen huizen meer wil, maar zeker geen huizen voor mensen van buiten het dorp. Daar heeft het dorp Bathmen aangegeven: we hebben voor autonome groei zo'n 250 woningen nodig, en voor de extra groei, mede ook voor het accommoderen van de extra gewenste groei in de hele gemeente Deventer, vinden wij het heel acceptabel dat daar vierhonderd extra woningen aan toegevoegd worden. Dus daarmee heeft het dorp Bathmen, wat ik hier eigenlijk een beetje door hoorde klinken in het debat net, een enorme handreiking gedaan naar de hele gemeente. Als we dan kijken naar de routekaart die u heeft vastgesteld in december ’21, dan stonden daar twee getallen in. De één was autonome groei voor het dorp Bathmen, en de ander was de extra groei voor ook andere inwoners. En daar stonden verschillende percentages in, en dat hebben we u niet makkelijk gemaakt. Verschillende percentages voor sociale huur, sociale koop, midden dure huur. En als we dat allemaal bij elkaar optellen, en ik ga nu met u geen getallendiscussie voeren, maar wij zijn ten alle tijden bereid om u die informatie toe te doen komen, dan zien we dat er in het gebiedsperspectief Bathmen meer ruimte is voor sociale en midden dure huur, dat de middel dure en dure koop, dat met name de dure koop een beetje is verlaagd. Als we dan kijken naar het voorliggende amendement.

In Bathmen zijn nu, als u het gebiedsperspectief vaststelt, een aantal voorkeurslocaties opgenomen. Ook weer samen met alle betrokkenen gekozen: waar gaan we starten met bouwen? Die voorkeurslocaties zijn niet in eigendom van de gemeente Deventer, die zijn in eigendom van ontwikkelende partijen. En wat wij normaal gesproken doen bij inbreidingslocaties, nemen we u vaker in mee, dan spreken we een percentage goedkope koop of sociale huur af. En dan geven we de ontwikkelaar wat ruimte in het ontwikkelen van dure koop. En waarom? Omdat de ontwikkelaar wel moet kunnen ontwikkelen. Dat betekent dus dat op het moment dat een ontwikkelaar geld toe zou moeten leggen op een ontwikkeling, dan wordt er geen huis meer gebouwd. Geen sociale huur, geen sociale koop, ook geen midden en dure huur. En dat betekent dus dat het amendement zoals het nu voorligt, extra sociale huur realiseren ten koste van dure koop, maakt de ontwikkelkansen kleiner. Nou, en daarnaast heb ik al gewisseld, en die informatie is er ook gewoon, dat we ons netjes begeven binnen de kaders zoals u eerder heeft vastgesteld in de routekaart. En niet onbelangrijk, iedereen die hier wat van wilde vinden, is geconsulteerd. En die informatie hebben we gebruikt voor dit programma. En let wel, we kijken nu vooruit. We moeten nog alle planwijzigingen doen. Het duurt nog enige tijd voordat deze woningen gerealiseerd worden.

Ook al zouden we graag sneller willen. En het helpt ons om op het moment dat er gerealiseerd wordt, dat we ook dan de marktomstandigheden en ook zeg maar de wachtlijsten voor welke categorie woningen ook goed kunnen beschouwen. Het college ontraadt dus dit amendement. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Grijsen. Dan de heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dank u wel, voorzitter. Ik vind het jammer dat er bijna een tegenstelling wordt gecreëerd tussen ofwel heel veel dure koopwoningen, of geen woningen. En ik zou willen dat het college niet alleen met projectontwikkelaars zou spreken, maar ook een keer met mensen die op zoek zijn naar een sociale huurwoning, mensen die op de wachtlijst staan voor een sociale huurwoning. Want die gesprekken, die mis ik wel in dit beleid. Maar goed, we hebben gehoord wat het college adviseert en we zullen gaan stemmen. De voorzitter: Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel voorzitter. Ik ben bang dat misschien de heer Van Straaten zich wat blind staart op sociale huur. Want er wordt ook best veel goedkope koop toegevoegd. En tegenwoordig is dat onder de 250 duizend euro. Dat is toch iets waar een doelgroep, zeker in de dorpen, heel erg naar op zoek is, hè, goedkope koop. Dat is iets, als je zeker weet dat je de rest van je leven daar wil wonen, en dan is dat gewoon heel aantrekkelijk.

Ik heb ook het college horen zeggen: dertig procent sociale huur in de hele gemeente. Dat blijft het percentage waar we aan zullen voldoen. Is het dan niet juist oké, dat je misschien in Bathmen dan een klein percentage minder hebt voor deze nieuwbouwwijk? En in Deventer, waar misschien die behoefte juist groter is, dat percentage wat groter dan die dertig procent? De voorzitter: De heer Van Straaten.

10 De heer Van Straaten: Ik vind het jammer dat mevrouw Scholthof zegt dat ik te veel zou blindstaren op sociale huurwoningen. Want ik vind dat de politiek in Nederland sinds de jaren tachtig veel te weinig heeft gekeken naar sociale huurwoningen. Die worden door de overheid nog steeds een beetje gezien als huurders met een vlekje. Dus ik vind het belangrijk om ervoor te zorgen dat daar genoeg woningen bijkomen. En natuurlijk is het belangrijk dat er ook sociale koop wordt gebouwd. Maar ik denk ook dat het belangrijk is dat wij zorgen voor een goede spreiding van alle sociale klassen door de hele stad. En daarin moeten ook de dorpen hun steentje bijdragen, en ook de dorpen moeten echt meer sociale huur gaan bouwen. De voorzitter: Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Nou, ik bestrijd niet dat er in deze raad niet onvoldoende gekeken wordt naar sociale huur. En een vlekje, ja, dat zijn uw woorden. Dat is het voor mij absoluut niet. Onze fractie van het CDA vindt het belangrijk dat we in Deventer dertig procent sociale huur hebben, maar dat mag naar aanleiding van behoefte mag dat wat verschillen per dorp, per stad, per wijk. Want we willen graag aansluiten op de woonbehoefte. Sorry. Dat moest natuurlijk een vraag worden.

Ja, de vraag is dan natuurlijk: mag de woonbehoefte dan niet verschillen per wijk in Deventer? Wilt u alles over één kam scheren met de 25 of 30 procent? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Nee, en dat doe ik ook niet. Alleen, wat ik wel zie is dat we … Natuurlijk snap ik best dat er in BathmEn dat er wat minder sociale huur is en wat meer dure koop, dat snap ik. En dat is ook logisch voor dorpen. Maar tegelijkertijd wil ik wel dat die sociale huur goed wordt verspreid. En als ik dan kijk naar alle andere bouwprojecten, dan is er met uitzondering van Kop Handelskade zijn er bijna geen projecten waar meer dan dertig procent sociale huur wordt gebouwd. Dus ik zou willen dat mevrouw Scholthof zich ook wat ambitieuzer zou opstellen en zich ook echt harder zou maken voor de groepen die in de verdringing zitten. Want mensen die recht hebben op een sociale huurwoning, dat is echt een hele grote groep in Nederland, dat is tot 44 duizend euro inkomen per jaar. En ik vind dat we voor die groep er echt moeten zijn en ze ook die erkenning te geven door meer sociale huurwoningen te bouwen. De voorzitter: Ik begrijp dat de heer Kaya op dit punt wil doorgaan, mevrouw Scholthof, is dat akkoord? Sorry, dan kom ik zo bij jou. De heer Kaya: Ja, voorzitter.

Hoor ik nou mevrouw Scholthof zeggen dat er onderscheid gemaakt mag worden in huizen en mensen, in percentages en dergelijke. Hoor ik dat nou allemaal goed? De voorzitter: Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Uiteraard willen wij aansluiten bij de woonbehoefte van wijken, dorpen in onze gemeente. Dus die percentages mogen verschillen. Het college heeft toegezegd dat wij over de hele gemeente breed dertig procent sociale huur willen blijven verwezenlijken. De voorzitter: Dan geef ik nu het woord aan de heer Kleine Schaars. En dan komt u zo, mevrouw Schuiling. De heer Kleine Schaars: Ja, dank u, voorzitter, dan ik ook nog een interruptie op mevrouw Scholthof. Want ik hoorde gewoon eigenlijk zeggen wat ze bij de raadstafel ook al zei: ze wil een uitzonderingspositie voor Bathmen. Is mevrouw Scholthof het met ons eens: gelijke monniken, gelijke kappen in de gemeente. En dat is het enige antwoord, ja of nee. De voorzitter: Nou, mevrouw Scholthof. De keuze is beperkt.

11 Mevrouw Scholthof: Ik ga hem heel onbeleefd, voorzitter, met een wedervraag … Vindt u dat alle dorpen en wijken Deventer hetzelfde zijn en dus precies dezelfde percentages in woningen moeten krijgen? De voorzitter: Voor de gasten van de raad, we zijn nu bij de kwestie retorische vragen. De heer Kleine Schaars: Dat is een heel simpel antwoord voorzitter. Ja, dat zijn wij wel van mening, Daar gaat de routekaart over, gelijke monniken gelijke kappen, één gemeente. De voorzitter: Ik stel voor dat mevrouw Schuiling het woord neemt. Mevrouw Schuiling: Dank u, voorzitter. Ik zit een beetje met het schaamrood op de kaken dat we zo’n goed participatietraject hebben doorlopen, en dan gaan we hier bakkeleien over dertig sociale huurwoningen. Terwijl, Bathmen is toch duidelijk. Dit willen wij voor Bathmen. Dit is waar hun voor strijden. En ja, dan voelt het heel ongemakkelijk om met dit amendement voor te stemmen. Want ja, we doen allemaal zo … We willen allemaal zoveel aan participatie doen, laat ons ook als raad zien dat we aan participatie doen en dat we de inwoners serieus nemen, en ook dat we ook Bathmen serieus nemen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Straaten wil daar nog op reageren. De heer Van Straaten: Natuurlijk staat het als paal boven water dat alle partijen in deze raad zich sterk maken voor goede participatie. En dat is ook in Bathmen gebeurd.

En dat is niet alleen op het gebied van het woningaanbod, maar ook op allerlei andere thema's. Hoe gaan we om met groen, hoe gaan we om met duurzaamheid, hoe gaan we om met verkeer, en dat is allemaal hartstikke belangrijk. Maar ik zou ook van mevrouw Schuiling willen vragen of zij zich dan ook zorgen zou willen maken om mensen die op dit moment echt dringend op zoek zijn naar een woning. Want ik hoor heel veel terechte zorgen over participatie, maar ook bij haar minder zorgen over mensen die nu geen betaalbare woning kunnen vinden. Hoe kijkt ze daarnaar? De voorzitter: Mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Betrouwbaarheid is ook betaalbare koopwoningen. En zeventig procent van de woningen in Bathmen valt onder de NHG-grens. Dus mensen die een … Ja, voor onze leeftijd, onder de dertig, we kunnen geen koopwoning in Deventer vinden. Onder de tweeënhalve ton kunnen wij geen woning vinden. Wij zitten ook in problemen met mensen die … Jonge mensen, daar hoor ik zoveel mensen ook over, dus daardoor is het een afweging. Wat nu voorligt is met alle doelgroepen komen hier aan bod, gelijkwaardig en met participatie. Dus laten we dat ook serieus nemen, laten we ook gewoon het raadsvoorstel wat nu voorligt voorstemmen. De voorzitter: Mevrouw Schol. Mevrouw Schol: Ja. Nou ben ik bijna kwijt wat ik wou zeggen.

Ik hoor het debat zo aan en ik denk: waarom houdt u zin één niet aan en laat u zin twee vallen? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Bedankt voor deze vraag. Ik had het antwoord op deze vraag een week geleden ook al toegestuurd naar mevrouw Schol. Mijn zorg als wij wel vasthouden aan die 25 procent, maar niet aan het tweede deel van de zin waar staat: bij voorkeur gaat het aantal extra te bouwen sociale huurwoningen ten koste van een categorie dure koop, dus bij voorkeur, het is niet in beton gegoten. Dit heb ik er bewust ingezet omdat mijn zorg is dat als wij dit amendement aannemen zonder die tweede zin, dat het college dan keurig die 25 procent gaat bouwen maar dat vervolgens wel wordt vastgehouden aan die dure koop, en dat uiteindelijk dan die goedkope koop en middel dure huur, die ook echt nodig is voor de mensen met een hele normale baan met een heel normaal

12 inkomen, dat daar dan minder van wordt gebouwd. En dat is denk ik iets wat wij niet willen, en daarom heb ik het amendement zo geschreven. De voorzitter: Mevrouw Schol. Mevrouw Schol: Ja. Ik stop ermee straks. U kunt er ook voor kiezen om het evenredig te verdelen. Heeft u daar bijvoorbeeld over nagedacht? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dat zou kunnen. Alleen denk ik niet dat dat … Kijk, die evenredige verdeling zou kunnen, maar de lasten van de wooncrisis zijn ook niet evenredig verdeeld over de groepen Nederlanders die we allemaal kennen. Dus ik zou dat niet eerlijk vinden. Ik denk dat mensen die een duur koophuis kunnen betalen al genoeg belastingvoordeeltjes hebben gekregen. Dus op deze manier heb ik het zo geschreven. De voorzitter: De heer Varenbrink. De heer Varenbrink: Voorzitter, er moet me wat van het hart. We hadden net een discussie. Zijn alle dorpen en wijken gelijk aan elkaar? En ik heb daar in mijn huiswerk voor dit amendement, heb ik daar navraag aan gedaan bij de woningbouwvereniging. En daarbij kreeg ik bijvoorbeeld het voorbeeld van Okkenbroek, waar een aantal sociale huurwoningen een tijdlang leeggestaan hebben. Bent u daarvan op de hoogte, dat er gewoon behoefteverschil is op locatie waar woningen gebouwd worden? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ja, daarvan ben ik op de hoogte.

Alleen moet de heer Varenbrink hierbij ook wel benoemen dat Okkenbroek een dorp is met een paar honderd inwoners, en Bathmen een dorp met een paar duizend inwoners, waar we nu ook nog eens vijfhonderd huizen bij gaan bouwen, en in de toekomst nog meer. Dus ik denk niet dat deze twee dorpen met elkaar zijn te vergelijken. De voorzitter: De heer Varenbrink. De heer Varenbrink: Daar ben ik het mee eens. Maar ik hoor u nu dus duidelijk zeggen dat er een totaal verschil is in gebieden, en net hoorde ik u wat anders zeggen. Het spijt me zeer. Bent u het met mij eens? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: De dorpen en wijken van Deventer zijn gelijkwaardig, maar niet gelijk. En ik denk dat we daarom moeten kijken naar behoeftes. En tegelijkertijd zou ik ook willen zeggen dat we, omdat Bathmen niet alleen gaat bouwen voor autonome groei maar ook voor extra groei daarbovenop om het dorp leefbaar en vitaal te houden, dat we dan ook moeten kijken naar mogelijkheden om ervoor te zorgen dat die nieuwe huizen die in Bathmen worden gebouwd, ook voor mensen van buiten Bathmen betaalbaar zijn. En daarom ben ik tot het percentage van 25 procent gekomen. Waar een paar jaar geleden de hele raad mee had mee ingestemd. Ook de Partij van de Arbeid. De voorzitter: De heer Muilerman. Nu gaan we de tabellen in. De heer Muilerman: Ja, nu heb ik de getallen er maar even bij gepakt.

Want u zegt: voor de extra groei. En in de routekaart, sociale en middel dure huur 25 procent. Goedkope sociale koop staat er niet in. Middel dure en dure koop 75 procent. En dan gaan we nu naar het gebiedsperspectief. Sociale en middel dure huur, 28 tot 34 procent. Goedkope en sociale koop, 8 tot 12 procent. Middel dure en dure koop 56 tot 64 procent. Dus ik zie …

13 De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ik zie het probleem wel, namelijk dat we niet genoeg betaalbare sociale huurwoningen bouwen. Want dat zien we vaker in deze raad, dat sociale huur en sociale koop op één hoop worden gegooid als zijnde sociaal, of dat we het hebben over sociale huur en middel dure huur als zijnde huur. Maar ik denk dat we daar echt nauwkeuriger naar moeten kijken. Niet iedereen in een sociale huurwoning kan een middel dure huurwoning betalen. Mensen zijn een steeds groter percentage van hun inkomen kwijt aan woonlasten. En ik denk dat we voor die mensen er moeten zijn door meer sociale huur te bouwen. De voorzitter: Dan stel ik voor dat we gaan afronden en gaan stemmen. Kan dat? Dan gaan we eerst stemmen over het amendement en daarna over het raadsvoorstel. Mijn verzoek is om als u een stemverklaring heeft, om die nu voor beide voorstellen of één van tweeën, nu te uiten. De heer Varenbrink heeft behoefte om een stemverklaring af te leggen. De heer Varenbrink: Dank u, voorzitter. Allereerst wil ik de indiener van het amendement ontzettend bedanken voor de vraag … De indieners, moet ik zeggen. Voor de vraag naar sociale huur. De PvdA is uiteraard altijd voor sociale huur, maar daarbij vind ik wel dat wij het raadsbesluit uit 2018 in acht moeten nemen waarbij we dus dertig procent over de hele stad halen.

En daarom zullen wij ook niet instemmen met het amendement. Wat betreft de woningbouw. Nou, dat lijkt me inherent. Wij zijn blij dat er op zo goed mogelijke termijn flink gebouwd wordt, ook in Bathmen, waarbij een goed participatietraject is doorlopen. En ontzettend veel dank aan de mensen die meegewerkt hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Varenbrink. Mevrouw Scholthof, Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Nog een kort statement over het amendement. Wij zullen samen met GroenLinks ervoor waken dat de dertig procent in Deventer sociale huur wordt bewaakt. Maar naar behoefte bouwen. Dat betekent dat je daarvan mag afwijken bij dorp of stad. Dan mijn stemverklaring over het volledige gebiedsperspectief. Complimenten aan de werkgroep Wonen die dit goed heeft getrokken, een mooi participatieproces. En de CDA-fractie zal zich ervoor inzetten dat, zodra er de landelijke wet is met de voorrangsregeling voor mensen met lokale binding, dat wij dit graag nog voor deze woningbouwlocaties zouden willen inzetten. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Scholthof. Mevrouw Schol. Mevrouw Schol: Wij delen de mening van mijnheer Van Straaten over de 25 procent sociale huur, maar wij willen ook dat er gebouwd wordt en daar hebben we ook gewoon de dure koopwoningen voor nodig. Dus wij zullen helaas tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schol. De heer Muilerman.

De heer Muilerman: Ja, dank u wel. Stemverklaring voor het raadsvoorstel. Als Gemeentebelang zijn we erg blij met deze kans voor de jongeren in Bathmen die graag uit huis willen, en de ouderen die graag willen doorstromen. En zoals collega Scholthof hier al aangaf blijven we graag meekijken dat zodra de huisvestingswet er is, dat deze ook meegenomen wordt in dit gebiedsperspectief zodat mensen met sociale en economische betrokkenheid in het dorp voorrang kunnen krijgen op een woning. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Ja, dank u wel. Wij gaan tegenstemmen. En dat heeft te maken met het participatietraject. Om nu na anderhalf jaar, waarbij goed het participatietraject is doorlopen, met een zwaar middel, een amendement, waar we drie procent gaan aanpassen. Ja, dat kan ik niet uitleggen aan de inwoner. En ik wil graag

14 het vertrouwen terugwinnen van de inwoner. En dan moeten we niet gaan doen last minute paar minuten voor de besluitvorming om besluit aan te gaan passen. De voorzitter: Dank, mevrouw Schuiling. Kunnen we overgaan tot stemming? Ja. Stemming is geopend. Over het amendement dus, hè, voor de zekerheid. Het amendement is verworpen met 23 stemmen tegen en 14 stemmen voor. Dan gaan we stemmen over het raadsvoorstel. Ik had gevraagd om één keer stemverklaring. Maar goed. Nu … Ja, ik kan me voorstellen dat u nog behoefte heeft aan een stemverklaring. De heer Van Straaten: Dank u wel, voorzitter. Nu dit amendement helaas is verworpen, kan ik mededelen dat de fractie van GroenLinks vandaag verdeeld zou stemmen. Want wij zijn natuurlijk altijd voor woningbouw, maar als daar niet genoeg sociale of betaalbare woningen bij zitten dan is dat natuurlijk niets. Dan is het erg jammer, en ik zou willen dat de raad niet alleen in campagnetijd maar ook daarna zich inzet voor betaalbare woningen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Kaya. De heer Kaya: Ja, voorzitter, ik kan niet verdeeld stemmen. Ik zal het voorstellen. De voorzitter: Dan gaan we nu wel over tot stemmen. Stemming over het raadsvoorstel. Stemming is gesloten. Het raadsvoorstel is aangenomen met 34 stemmen voor, 3 stemmen tegen, waarbij drie leden van de fractie van GroenLinks tegen hebben gestemd. 9.

Aanpassing percentage laanboomverjonging

De voorzitter: Dan gaan wij door met de aanpassing percentage laanboomvernieuwing. Er ligt een amendement voor. De raad heeft meerdere keren van gedachten gewisseld, en dan ligt nu een amendement met de titel: maatwerk en transparantie bij laanbomenkap. De heer Van der Meulen heeft het woord. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. En beste collega's. In de raad van 7 juli 2021, is alweer een tijdje geleden, stond ik hier op dezelfde plek te pleiten voor een amendement op het bomenbeleidsplan. Het belang van het behoud van volwassen bomen in verband met klimaatadaptatie, hittestress, CO2-buffering en behoud van biodiversiteit werd onderkend door de meerderheid van de raad. Inclusief, met volle overtuiging, de Partij van de Arbeid en D66. En met dat nieuwe beleid maakten we Deventer boomvriendelijker. Minder snel gezonde bomen omhakken. Want, en ga ik toch nog even een keer die voordelen van volwassen bomen, het gaat niet om het aantal bomen, het gaat om volwassen bomen, benoemen. Grote bomen ondersteunen de biodiversiteit, en tegelijkertijd zijn ze er onderdeel van. Grote bomen bieden voedsel, leefruimte, bescherming en nestgelegenheid voor insecten, vogels, kleine zoogdieren en korstmossen. Bomen zetten CO2 om in zuurstof. Ondergronds zorgen de enorme wortelstelsels, die zijn bijna net zo groot als de kroon, voor een vitale bodem.

Het kan niet voldoende gezegd worden hoe waardevol volwassen bomen zijn voor het hele ecosysteem. Hun effecten zijn vele malen groter dan die van een kleine boom. Veel van de voordelen van bomen zijn evenredig met het totale bladoppervlak. Een jonge boom heeft maar één procent van het aantal blaadjes van de volwassen boom, en levert dus maar één procent van die zuurstof, verkoeling, CO2-reductie. Veel vogels en vleermuizen broeden in holen zoals je die alleen in oude bomen ziet, en ja, kleine boompjes die hebben die mogelijkheid nog niet. Dus nee, gezonde bomen omzagen en vervangen door jonge boompjes is niet de oplossing. Daarom noemen we onze eigen ecologen, van de gemeente Deventer, de vijftig procent grens ook te rigoureus, en gaan andere gemeenten, bijvoorbeeld Apeldoorn - ik ben niet vaak jaloers op Apeldoorn, vanavond wel - zuiniger om met hun biodiversiteit want die hanteren zeventig procent. Maar goed. GroenLinks was koud uit de coalitie vertrokken, en in het coalitieakkoord werden we verrast met de mededeling: het college wil weer sneller gezonde bomen om gaan hakken. Terug naar de vijftig procent. We waren verrast, en hebben de verkiezingsprogramma's nageplozen. We hebben geen letter

15 over een versoepeld kapbeleid gelezen. Het is dus nog steeds een raadsel waar en hoe deze draai is gemaakt. Maar uit de raadstafels blijkt eigenlijk ook dat iedereen het belang van groen in de leefomgeving inziet, alleen de waardering daarvan verschilt. Wij, en samen met de mede-indieners, ChristenUnie, Deventer Sociaal, DENK en DeventerNU, vinden het belang van het behoud van volwassen gezonde bomen in verband met biodiversiteit en de gevolgen van de klimaatverandering belangrijker dan de kosten, het praktische en het esthetische effect. Mooie rechte lanen met allemaal dezelfde hoogte bomen. Dat is eigenlijk een soort natuur in een menselijk keurslijf geperst. Het moet er mooi uitzien, strak uitzien, allemaal hetzelfde. Wij zien dat anders. En inderdaad, als je die zeventig procent met de één op één vervanging aanhoudt, dan kan de laan er soms wat rommeliger uitzien. De wethouder heeft dat in de raadstafel de gatenkaas genoemd. Die heeft gezegd: dat ziet er dan niet uit. Nou, beste wethouder, een gatenkaas ziet er misschien een beetje vreemd uit, een beetje anders uit, maar is ook ontzettend lekker. En voor de insecten, de vogels, de verkoeling en de buien maakt een gatenkaas niet zoveel uit. Het gaat ons om de biodiversiteit. En gelukkig zien ook steeds meer inwoners daar het belang van in, en zijn ze boos en ongerust als er gezonde bomen worden omgehakt.

We hadden natuurlijk vanavond dit raadsvoorstel als een hamerstuk kunnen laten passeren en met een stevige stemverklaring tegen kunnen stemmen. Want er is nou eenmaal een coalitiemeerderheid. Er is een deal gemaakt voor die zeventig procent naar vijftig procent. En nou, dat hadden we kunnen doen, hebben we niet gedaan. Willen graag constructief blijven. Want we hebben tijdens de raadstafels ook goed geluisterd en ook gehoord dat bijna elke partij zorgvuldigheid en transparantie over de gemaakte keuze vooropstelt. En ook zien heel veel partijen, inclusief de wethouder, de redelijkheid van het hanteren van maatwerk. En de indieners van dit amendement zien in ook dat de ene laan de andere niet is. En daarom stellen we voor om maatwerk per project in het beleid te verankeren, en de inwoners voluit te informeren waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. Want die vraag is ernaar. Die betrokkenheid en bezorgdheid van de inwoners bij de leefomgeving, die moeten we koesteren. En daarom willen we maximaal transparant zijn door die informatie ruim voordat een laan dan wordt omgehakt te delen op de website, zodat iedereen kan zien waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Eén kleine toevoeging daarbij, want gisteravond keek ik even op de website van de gemeente Deventer over hoe er nu over laanbomen wordt gecommuniceerd en dan, ik heb hem even uitgeprint, dan zie je dit plaatje.

Waarbij dit dan de laan is met de bomen, en vervolgens staat er: jaar één. Nou, dat zijn dan kleinere bomen. En na jaar vijf, dan zijn de bomen op dezelfde grootte en hoogte als de bomen die zijn omgehakt. Nou, dat is ontzettend bijzonder. Maar laten we vooral eerlijk, open, daarover communiceren. Laten we mensen niet wijsmaken dat bomen zo snel groeien. Het gaat er gewoon anders uitzien. Dat is een bewuste keuze, maar laten we daar open en eerlijk over zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van der Meulen. Nog indieners die behoefte hebben om een verdere toelichten te geven? De heer De Niet. De heer De Niet: Ja, ik heb hier samen met de heer Van der Meulen aan dit amendement gewerkt, maar ook mijn opvolger Jasper Buist en fractievolger Janneke Lindenholz hebben daaraan meegedacht en meegewerkt. Toch belangrijk om ze even te benoemen, want ik doe het niet helemaal alleen, ook al kan ik niet verdeeld stemmen in zaken. Gelukkig maar. Maar inderdaad, eigenlijk alleen maar aansluiten bij de woorden. Het is belangrijk. In feite bestendigen we met dit amendement ook het beleid wat er al is. Wat ook goed is, eigenlijk best wel goed is toegelicht ook door de ambtenaren, ambtelijke ondersteuning. Ook dank daarvoor.

Maar in feite verandert, sluit het aan bij de keuzes die op zich worden gemaakt en door de zorgvuldigheid die er ook is en het maatwerk wat er in de praktijk is. Maar laten we dat ook duidelijk vastleggen en daar transparant over zijn. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Niet. Vragen, opmerkingen in de richting van de indieners. Geen behoefte aan debat? Jawel, de heer Varenbrink. De heer Varenbrink: Dank u, voorzitter. Ik vraag mij toch af wat er redelijkerwijs verandert uit punt 1 van het amendement: in acht nemend aan het niveau van maatwerk. Want volgens mij brengen wij het terug naar vijftig procent, maar dat betekent een bandbreedte tussen de vijftig en de honderd procent. Afhankelijk van de inspecties, de keuringen en de plaatselijke situatie.

16 De voorzitter: De vraag is? De heer Varenbrink: Klopt dit? De voorzitter: Ik zat erop te wachten. Mijnheer Van der Meulen, klopt dit? De heer Van der Meulen: Dank u wel, voorzitter. Nee. Er verandert wel degelijk wat. Want dan moet u even goed het amendement lezen, want daar staat dat we per laan beoordelen. Dus per project. Dus op het moment dat je als gemeentebeleid vastlegt, en je noemt zomaar een percentage van minimaal vijftig procent, dan is dat te algemeen. Hier staat maatwerk per laan, per project. Dus dat is wel degelijk een bijzondering. En dat is niet … Ja, kijk, een ambtenaar die zal natuurlijk inderdaad weten: nou, vijftig procent, dat is het dan. Maar het gaat ook om de inwoners duidelijkheid verschaffen. Juist omdat heel veel, en dat weet u ook, heel veel inwoners heel erg betrokken zijn bij het groen in hun leefomgeving. En daarom dus per project maatwerk. De voorzitter: Dank u wel. Zullen we naar de reactie gaan van de zijde van het college. Wethouder Elferink. De heer Elferink: Hij doet het. We spreken vanavond over het onderwerp aanpassing percentage laanboomverjonging. We hebben er al uitgebreid over gesproken in diverse raadstafels. We gaan heel zorgvuldig om met laanboomverjonging. En het raadsvoorstel van het college zorgt voor een helder en uitvoerbaar kader. Binnen het staande vigerende bomenbeleidsplan wat uw raad in 2021 heeft vastgesteld.

U noemde net heel direct het percentage vijftig procent, wat we nu mogelijk gaan maken als u als raad dit voorstel aanneemt van het college. Dat laanboomverjonging kan worden ingezet bij minimaal vijftig procent. Dus van vijftig tot honderd procent. Daarbij kijken we altijd wat er mogelijk is om maatwerk toe te passen om gezonde bomen, en dan ben ik het helemaal met u eens, als het kan, moet je ze laten staan. Moet je ze proberen te behouden. Gemeente en het groenbedrijf hebben diverse specialisten die kritisch meekijken in de uitvoering. Verder zijn we ook heel zorgvuldig in de informatievoorziening rondom laanboomverjonging. Er wordt uitgebreid gecommuniceerd, bordjes geplaatst, een link naar de website waar u kunt zien welke projecten we doen. Inspraakavonden georganiseerd et cetera. Sinds we op deze manier werken, zijn er nauwelijks vragen, aanvullende vragen, door bewoners gesteld om meer en gedetailleerde informatie. In Diepeveen is het laatste project recent uitgevoerd. Het voorliggende amendement, wat u nu indient. Maatwerk en transparantie. Dat oogt sympathiek. Echter, als je er goed naar kijkt, hebben we wel de nodige kanttekeningen. Er staat: alle relevante omstandigheden beoordelen. De groeiplaats meenemen, bomen in die laan of segment met een levensverwachting van vijf jaar of minder beoordelen. Per project wordt besloten tot een kapcriterium.

Dat vinden wij vrij ver gaan. En minimaal zes maanden aan de gang gaan met het gekozen percentage. Ik neem aan dat u dan dat kapcriterium bedoelt. Segmentering, levensverwachting, bomen, uitvoering kap et cetera. En motivering van de gekozen uitgangspunten. Wij hebben daar wel moeite mee. Met name dat per project besluiten tot een kapcriterium. Dat betekent nogal wat voor de uitvoering, als we dit amendement gaan aannemen. En verder staat er in de toelichting ook nog de wens om allerlei rapportages beschikbaar te maken en te stellen. Wij vragen ons af wie daar mee gediend is. Kortom, het amendement zorgt voor meer onduidelijkheid, voor veel meer werk en mogelijk ook weer voor problemen in de uitvoering. Wij ontraden het amendement. Trouwens, nog één vraag. De infographic waar u het over heeft. Ik heb er nog even kort naar gekeken. Inderdaad, daar wordt de suggestie gewekt dat er na vijf jaar weer eenzelfde grote boom staat. Het is symbolisch bedoeld, om duidelijk te maken wat we hier nu eigenlijk … Het is een heel technisch onderwerp wat we hier nu eigenlijk vaststellen, en we gaan er nog even nader naar kijken. Want ik ben wel met u eens, daar staat: na vijf jaar die bomen zijn even groot. Maar het is symbolisch bedoeld. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, symbolisch bedoeld, er staat gewoon vijf jaar, het is gewoon misleiding.