Transcript Raadsvergadering 12 oktober 2022

Dan gaan we stemmen over het geamendeerde raadsvoorstel. Iemand nog de behoefte nu een stemverklaring af te leggen? Dat is niet het geval. Stemming is geopend. Stemming is gesloten. Het raadsvoorstel, het geamendeerde raadsvoorstel zeg ik erbij, is unaniem aangenomen. Dan gaan we over tot stemming over de moties. Is er behoefte aan een stemverklaring bij de motie Parkeerhubs van het CDA? Niet? Dan is de stemming geopend. De motie is unaniem aangenomen. Dan gaan we naar de motie Kwaliteitscriteria van GroenLinks. Is er behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet het geval. Stemming is geopend. De motie is verworpen met 29 stemmen tegen. De fracties van GroenLinks, SP en Deventer Sociaal hebben voorgestemd, de rest tegen.

18 Dan gaan we naar de motie Monitoring en Evaluatie van Deventer Sociaal. Is er behoefte aan een stemverklaring? De heer Elferink: Aangepast, hè! De voorzitter: De motie is inderdaad aangepast, ja. Het is goed dat nog even te melden. Geen stemverklaring? De stemming is geopend. Motie is unaniem aangenomen. Moties vreemd aan de orde 6.

Motie vreemd: Gezonde schone lucht door verstandig stookgedrag (GroenLinks)

De voorzitter: Dan is het 21:45 uur. Dat betekent dat we nog de gelegenheid hebben om ook de moties Vreemd te behandelen. Dat zijn er twee. Eén van GroenLinks, over gezonde schone lucht door verstandig stookgedrag. Ja. Zo vreemd was deze motie dus niet. Gaat uw gang, mijnheer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dank u wel, voorzitter. Ja, GroenLinks is altijd de partij met oog voor de actualiteit, vandaar deze motie. Het schijnt dat mijn fractie ook al bezig is met schriftelijke vragen, maar die zullen nog volgen. Voorzitter, toen u vandaag naar deze raadzaal kwam, is het u vast opgevallen dat het in deze stad en in de dorpen naar houtstook ruikt. Ik zie een paar mensen schudden. Dan raad ik u aan om even een coronatest te doen. Los van de sentimentele waarde die wij hechten aan houtvuur, openhaarden, houtkachels, hebben toch 1,2 miljoen Nederlanders een luchtwegaandoening. En dan gaat het om astma, het gaat om bronchitis, het gaat om COPD. En we hebben nog niet eens de mensen met long COVID meegerekend. En volgens het Longfonds hebben ruim 750.000 mensen daarvan, die ervaren overlast en gezondheidsschade aan houtrook. Daarom is mijn fractie vandaag met deze motie gekomen. Die het college verzoekt om met regels in de APV of in de Verordening fysieke leefomgeving te komen.

Om ervoor te zorgen dat wij als gemeente niet per se dingen gaan verbieden, maar dat wij er wel voor zorgen dat er duidelijke regels zijn die als meer dan advies worden aangeboden. Waarna we ook als maatschappij het gesprek hierover kunnen voeren. Want we weten dat het lastig is om als politiek gedrag te veranderen bij inwoners. Maar het gesprek hierover aangaan en ook elkaar kunnen aanspreken op gedrag, dat is een hele belangrijke eerste stap. De voorzitter: Dank u wel voor uw toelichting, mijnheer Van Straaten. Levert dat reacties op? Mevrouw Scholthof, gaat uw gang. Ja, ze stak als eerste haar hand op. Ja, dat is dan … Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Ja, de CDA-fractie is wel kritisch, en om twee redenen. Ten eerste echt de timing. Omdat, wij weten ook dat GroenLinks zich ook zorgen maakt om energie-armoede. En er zijn toch echt wel mensen in dit land die wat meer hout stoken, om de energierekening te drukken. En ik kan ze dat niet kwalijk nemen op dit moment. Dus volgens mij is de timing nogal ongelukkig. En moeten we eerst wachten tot we in betere tijden zitten voor dit plan. Maar ten tweede ook al, mijn CDA-collega noemde het ook al, gespreide verantwoordelijkheid. Ik geloof dat onze inwoners echt wel rekening willen houden met die mensen die last hebben van hun luchtwegen.

En mijn oplossing zou dan zijn om daar geen regels tegenaan te gooien, maar ook wel te vertrouwen op het feit dat mensen echt wel willen stoppen met stoken op het moment dat er iemand in hun omgeving is die op specifieke momenten echt last heeft daarvan. Want het gaat wel echt om specifieke momenten. Bijvoorbeeld bij windstil weer en andere omstandigheden die ervoor zorgen dat de luchtkwaliteit slecht is. Dat zijn de momenten waarop die 750.000 mensen daar juist last van hebben. En dan zijn de regels waar u dan om vraagt, is wat grof eigenlijk. Omdat dan te vragen. Een hele simpele oplossing is bijvoorbeeld om onze inwoners aan te moedigen zich aan te melden voor het RIVM-stookalert. Als die omstandigheden zich voordoen, dan krijg je een mailtje. En dan kun je voor je naaste stoppen met stoken. Dat lijkt ons als CDA-fractie veel beter dan om te vragen om regels. De voorzitter: De heer Van Straaten.

19 De heer Van Straaten: Ja, ik hoor drie punten. Ten eerste over de betaalbaarheid. Dat vind ik een heel terecht punt. En dat was ook wel een punt dat mij als eerste te binnen schoot bij het uitwerken van deze motie. Want het laatste dat wij willen is dat mensen letterlijk in de kou worden gezet door de politiek. Wat ik daarbij wel wil vertellen, is dat niet alleen de gasprijzen en de energieprijzen maar ook de houtprijzen zijn gestegen. U kunt op Marktplaats kijken wat een kuub haardhout kost. Die prijzen die zijn ook niet meer van vorig jaar. En daarnaast is een houtkachel behoorlijk inefficiënt als je kijkt naar het brandstofverbruik. Zo’n negentig procent van de warmte die gaat direct via de schoorsteen naar buiten. En als je dat vergelijkt bijvoorbeeld een CV-ketel, een normale CVketel, daar is het rendement bijna 100 procent. En dankzij Partij van de Arbeid en GroenLinks is er ook nog eens een heel mooi energieprijsplafond ingevoerd, dat ook gaat gelden voor aardgas. Dus ik snap uw punten over de betaalbaarheid. Maar GroenLinks is de laatste partij die mensen met een laag inkomen uit het oog zal verliezen. Dan uw punt over buren. Ja, als het gaat om gemeenschapszin en elkaar aanspreken, ben ik echt een CDA’er in hart en nieren.

Alleen is het probleem waar heel veel mensen hierbij wel op stuiten, dat wanneer je elkaar wil aanspreken, dat het dan eigenlijk alleen maar gevolgen kan hebben als buren sympathiek voor elkaar zijn. Wat daarbij ontbreekt, is dat de gemeente nu geen regels heeft. Inderdaad, er zijn adviezen zoals het stookalert, maar dat heeft de gemeente al onder de aandacht gebracht. Dus zodra we regels hiervoor opstellen -niet eens echt regels in de zin van met een zware handhavingsplicht of zo- maar gewoon regels om over te kunnen praten, dan kunnen buren ook elkaar op die regels wijzen. Want het is natuurlijk heel moeilijk om gedragsveranderingen te bewerkstelligen als je niet concrete dingen hebt om over te kunnen praten. De voorzitter: Ja, het leidt tot een verhit debat. Nog een keer mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Ja, dank u wel, voorzitter. Twee korte opmerkingen nog daarover. Want u heeft wel een goed betoog, maar ik ben toch niet overtuigd. Want ik denk gewoon niet dat regels ervoor zorgen dat mensen beter met elkaar om zullen gaan. Ik denk ook: hoe moet dat dan gehandhaafd worden? Maar goed, daarvoor vraagt u terecht denk ik een uitwerking van het college. En misschien nog een ander punt. Misschien is dat het verschil: u woont in een stad, ik woon niet in de stad. Wij halen ons hout gewoon uit het buitengebied en dat is nog niet heel veel duurder.

Maar… De voorzitter: Zullen we het even kort houden? Want u zei zelf ook dat u het kort ging houden. Mevrouw Scholthof: Ja, dat is waar. Dan afsluitend met nog een serieus punt. Ik denk dat wij allemaal ook wel beseffen dat de energie-armoede nog niet is opgelost met het energieplafond uit Den Haag. Dus de timing is voor ons nog steeds ongelukkig. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Zuijdam. De heer Zuijdam: Dank u, voorzitter. Wij zijn een beetje zoekende naar wat voor regels dat u bedoelt. Kunt u daar wat concreter in zijn? Want volgens ons kun je alleen maar stoken of niet stoken. En als je gaat opleggen dat er niet gestookt wordt op bepaalde momenten -of helemaal niet, of als er meer smog is, of noem maar op- dat betekent ook dat je het moet gaan handhaven. En dat betekent ook dat je achter de voordeur moet gaan komen. Ziet u het al gebeuren dat iedere keer de officier van justitie gebeld gaat worden van: wij willen even bij die mensen achter de deur kijken? Of hoe ziet u dat? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dit is echt een karikatuur van deze motie. Dat is ook niet wat wij hiermee bedoelen. En dat weet de heer Zuijdam ook wel. Het idee hierachter is dat er juist regels worden opgesteld. De regels daarvoor geven wij een groot deel van de vrijheid aan het college, waar ik groot vertrouwen in heb.

Ik hoor cynisch gelach, maar jammer dat de heer Schuring mij niet op mijn blauwe ogen gelooft. Mijn punt was dat zodra we regels hebben, dat we elkaar erop kunnen aanspreken. En dat betekent niet dat de officier van justitie wordt gebeld als er ergens

20 in de straat een houtkachel afgaat. Dat betekent dat wij naar de inwoners duidelijk communiceren welke eisen we mogen verwachten wanneer mensen hun houtkachel aansteken. Denk maar aan de kwaliteit van het hout, aan de weersomstandigheden, enzovoorts. De voorzitter: Is dat voldoende, mijnheer Zuijdam? De heer Zuijdam: Nee, dat is niet voldoende. Ik wou er zeker geen karikatuur van maken, maar je zit wel met een handhavingsprobleem. En als je zegt: ik wil eisen gaan stellen aan het soort hout, dan nog steeds moet er iemand gaan controleren. Ik weet niet hoe u dat voor u ziet. Kijk, als u met een motie komt van: kom met voorlichting. Of zoals mevrouw Scholthof vertelt: joh, heb je een schoorsteen, ga met zo’n app aan de slag, dan begrijp ik het. Los regels zonder enige inhoud kunnen wij niet met deze motie ingaan. De voorzitter: Dat is helder. Dan de heer Akdemir. We gaan even tempo maken, want zo langzamerhand wordt het wel echt een lang debat. De heer Akdemir: Nou, voorzitter, dank. Ik heb eigenlijk twee vragen. Ten eerste: inderdaad, als we regels in het APV gaan opnemen, moet er ook een soort van handhaving ten grondslag liggen. Kijk, als er hinder wordt geconstateerd, dan moeten we dat handhaven. Dus heeft u ook nagedacht over hoe dat zich verhoudt? Dat heeft u eigenlijk wel een beetje toegelicht.

Maar, u bent ook abstract in de bewoording van: het college moet dan regels bedenken. Maar volgens mij hebben wij hier een kaderstellende rol. Dus kunt u dat reflecteren, of u zelf geen bedenkingen heeft bij het formuleren van deze regels dan? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dat heb ik zeker wel. En over dat laatste punt: als ik een heel nauwkeurig lijstje had gemaakt met regels, dan werd mij weer verweten dat ik op de stoel van de uitvoering ga zitten. Maar, het stukje over handhaving. Het is niet de bedoeling van GroenLinks dat er straks tien boa’s door de gemeente gaan fietsen of rijden om te kijken waar een kachel brandt en of dat allemaal klopt. Het probleem is dat wij nu niks hebben om elkaar op aan te spreken, ook inwoners niet. Dat zei ik zonet ook al tegen mevrouw Scholthof. Het probleem is dat als je nu hinder ondervindt, dat je dan geen enkele grond hebt om elkaar op aan te spreken, behalve fatsoenlijk gedrag. Dus daarom denk ik dat het juist een goed idee is om hier wel dingen over op te nemen in de APV of in de Fysieke leefomgevingsverordening, zodat we er elkaar tenminste op kunnen aanspreken. Want heel veel andere dingen in de APV die zijn ook belangrijk, maar die worden ook niet per se gehandhaafd door boa’s of andere handhavingsinstanties. De voorzitter: De heer Akdemir.

De heer Akdemir: Voorzitter, toch ben ik niet helemaal overtuigd. In de zin van: ik weet niet of je dan het beoogde doel gaat bewerkstelligen. Je wilt denk ik buren in gesprek laten treden. Maar ik weet niet of het extra formuleren van regels per se leidt tot meer discussie en een goede relatie van die buren. Tweede vraag is: er is een EUwetgeving, Eco-design, dat is eigenlijk een wetregel die bedoeld is om nieuwe kachels vanaf 2022, eigenlijk 2020, te voorzien van bepaalde kwaliteitsstandaarden. Deze regels leiden tot in ieder geval meer dan 75 procent rendement. En tevens dat het minder dan veertig milligram fijnstof per kubieke meter uitstoot. Kunnen we dan misschien nu als gemeente -en dan kijk ik ook even de wethouder aan- kunnen we dit niet als norm meegeven, dat in ieder geval nieuwe en misschien zelfs oude kachels -waar het meeste fijnstof wordt uitgestoten- omdat in ieder geval verplicht te stellen per 2024 wellicht? De voorzitter: De heer Van Straaten.

21 De heer Van Straaten: Nou, als de EU iets verplicht, dan hebben wij daar als gemeente niet super veel meer over te vertellen. En daarnaast, dat punt over de buren: ik denk juist dat het heel goed is dat wij hier als overheid als een neutrale partner bij ingrijpen. U heeft het over een relatie tussen buren, ik denk juist dat het goed is als burgers naar de overheid kunnen wijzen, die de burgers beschermt. Beschermt, de gezondheid beschermt, maar ook de banden tussen buren, want ook die moeten warm blijven. De voorzitter: Dan de heer Varenbrink, sorry, de heer Akdemir nog? De heer Akdemir: Ja, tot slot. Ja, ik ben het ermee eens. We moeten denk ik deze gesprekken misschien op gang zetten. Maar ik ben niet overtuigd of deze insteek nou gaat leiden tot de doelstelling. De voorzitter: De heer Varenbrink. De heer Varenbrink: Ja, voorzitter, ik ben het volledig eens dat wij overlast moeten beperken, de luchtkwaliteit moeten verbeteren. Wij hebben alleen hele sterke twijfels inderdaad of dat met de regeldruk gaat. En mijn vraag is: heeft hij ook andere alternatieven overwogen om bijvoorbeeld bepaalde bemiddelingsachtig iets, of voorlichting daarin te doen? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ja, ik vraag me vooral af wat partijen die hier tegen zijn, of die zelf een beter plan hebben.

En daarnaast: voorlichting, daar doet de gemeente al aan, via sociale media. En ook op de website van de gemeente staan tips over hoe je schoner kunt stoken, in hoeverre houtstook schoon is. Dus dat gebeurt al. Dus ik weet niet waar u naar op zoek bent, maar meer kan ik er niet van maken. De voorzitter: Oké, dank u wel. Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij staan niet bij voorbaat negatief tegenover dit voorstel. Maar ik heb wel nog een vraag. Want GroenLinks zegt: het moet via de APV. En het is dan bedoeld als gespreksstof voor mensen die een verschil van inzicht hebben over houtstook, om die te helpen. Maar als dat onderlinge gesprek niet helpt, dan loop je dus de kans dat een van die mensen zegt: nou, de APV van de gemeente is daarop aangepast. En dat ze dan naar de gemeente komen en zeggen: u heeft de APV aangepast, u moet daar wel op handhaven. Want u zegt net van: ja, we gaan niet een extra regiment boa’s of handhavers uit de kast halen. Maar op het moment dat wij onze APV aanpassen, kunnen mensen dus ook van ons eisen dat we gaan handhaven. Hoe ziet u dat voor zich? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ja, het hoeft niet per se in de APV. Zoals in het dictum van de motie staat, het kan ook via de Verordening fysieke leefomgeving.

Maar inderdaad, dat risico is er en daar zijn we ons ook heel bewust van. Alleen hoop ik dat buren, voordat ze gelijk naar de gemeente stappen voor handhaving, dat ze ook bijvoorbeeld eerst kijken naar buurtbemiddeling. Als optie wanneer het echt tot een conflict leidt tussen meerdere buren over houtstook. De voorzitter: Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. We wachten even de reactie van de wethouder af. De voorzitter: Uitstekend. De heer De Niet.

22 De heer De Niet: Ja, dank u wel. U vraagt om een voorstel voor 1 januari 2023. Dat is al best wel snel. Waarom deze korte termijn? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Omdat we op dit beleidsvlak niet opnieuw als Deventer het wiel hoeven uit te vinden. Er zijn al meerdere gemeentes die hier wel meer beleid op hebben gemaakt. Ik zou zeggen: beter goed gejat dan slecht bedacht. Dus ik denk dat ook het college zichzelf flink wat werk kan besparen door gewoon te kijken naar andere gemeentes die al wat voortvarender te werk zijn gegaan. De heer De Niet: Dan zou mijn vraag aan het college zijn in hoeverre het college daar inderdaad die mening deelt, dat het op zo’n korte termijn kan. En een andere vraag die ik ook aan het college wil stellen: ik ben met u eens, wij hebben als gemeente het Schone Lucht Akkoord getekend, maar zijn wel vrij passief in de uitvoering vervolgens. Er zit wel in de komende begroting, zit wel weer geld ook voor de uitvoering volgens mij van het Schone Lucht Akkoord. Dus mijn vraag zou aan het college zijn van: wat doen we nou al? En kunnen we nog meer doen om in ieder geval een krachtiger en duidelijker geluid op dit vlak te laten horen? De voorzitter: Uitstekend! We gaan naar de zijde van het college. Wethouder Walder, gaat uw gang. De heer Walder: Ja, dank u wel. Houtstookoverlast is een belangrijk onderwerp.

Het gaat over de kwaliteit van de lucht, de kwaliteit van de leefomgeving en het onderwerp verdient ook meer aandacht van ons als gemeente. Echter, de motie grijpt gelijk naar een middel. Het middel is weer meer regels met bijbehorende, trouwens ook buitengewoon ingewikkelde handhaving. Er zijn geen landelijke normen. Je moet de relatie kunnen aantonen tussen stoker en overlast. Dat is ingewikkeld en ik ben het ook eens met raadsleden die zeggen van: als je die regels stelt, moet je ook bereid zijn ze te gaan handhaven. Maar ik wou een alternatief voorstel doen over hoe het college aan de slag wil gaan met dit belangrijke onderwerp. In het kader van het Schone Lucht Akkoord hebben wij al een subsidieaanvraag gedaan, om aan de slag te gaan met een onderzoek naar houtrookoverlast in Deventer. Als het gaat om stookgedrag, bewustzijn, overlast. En daarna willen we aan de slag gaan met een gerichte communicatiecampagne om stokers voor te lichten over goeie verbranding, slechte verbranding, Stookalert en gedragsbeïnvloeding. En wij vinden dat een veel effectiever middel, maar ook een veel sympathieker middel om mee aan de slag te gaan met houtrookoverlast. Dus om nú al te grijpen naar weer meer regels met bijbehorende praktisch lastige handhaving vinden we geen goed idee. Daarom ontraden we de motie. Maar de motie is wel sympathiek, hoor, voorzitter. Maar we ontraden hem wel.

De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ja, sinds ik in de gemeenteraad zit, gaan mij de nekharen overeind staan als ik het woord sympathiek hoor. Dan gaan bij mij alle alarmbellen rinkelen. De voorzitter: U leert snel. De heer Van Straaten: Ja, dank, dank, dank. Ja, ik vind het ook een sympathiek voorstel van het college om te gaan werken aan handhaving. Maar als de wereld zo mooi was dat we alleen met handhaving zulke problemen konden oplossen, dan zou ik hier niet staan met deze motie. En ik vind het jammer dat het college niet inziet dat zij er ook moet zijn om de volksgezondheid te beschermen van die duizenden Deventenaren die hier niet alleen overlast van ondervinden, maar ook gewoon gezondheidsproblemen. Dus ik had wat meer voortvarendheid en zorg vanuit het college verwacht. De voorzitter: Volgens mij was dat niet helemaal de boodschap van wethouder Walder. Wilt u nog daarop reageren, wethouder Walder? Nee, hoor, geen behoefte. Oké. De heer Van den Nieuwenhof, of u bent zich aan

23 het prepareren op het volgende? Ja. Ja, maar ik moet nog wel stemmen over dit voorstel. Ik begrijp dat u op hete kolen zit, maar … Even kijken of wij kunnen gaan stemmen over dit voorstel. Dus ik check even. Ja, in ieder geval de heer Varenbrink komt met een stemverklaring. De heer Varenbrink: Ja, zoals ik zojuist gemeld heb, ben ik voor schone lucht en tegen overlast van buren. De toezegging van het college vinden wij daarom ook een hele mooie. En daarom zullen wij de motie niet steunen. En dat zit hem met name omdat ik niet geloof, op het moment dat als je regels invoert, moet je gaan handhaven. Excuseer. En daarbij geloof ik heel erg dat onze burgers, onze inwoners van de stad met goed fatsoen met elkaar kunnen omgaan. Zodat zij het gesprek aankunnen ook zonder regels. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Varenbrink. De heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, wij vinden de timing ook niet helemaal. We vinden het niet helemaal het gepaste moment om dit nu te doen. Zeker nu mensen misschien noodgedwongen hun houtkachel moeten gebruiken. En daarnaast sluiten we ook aan bij mijn collega Varenbrink dat we in Deventer wonen en dat wij gewoon prima met elkaar het gesprek aankunnen gaan, zonder dat daar regels voor moeten worden opgesteld. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Muilerman. De heer Akdemir. De heer Akdemir: Voorzitter, kort en krachtig.

Wij zijn voor schone lucht, maar deze motie leidt niet per se tot schone lucht. Dus wij zijn tegen deze motie. Maar we zijn heel blij in ieder geval met de toezegging van de wethouder. De voorzitter: Uitstekend. De heer Zuijdam. De heer Zuijdam: Ook wij zijn blij met de wethouder, met wat hij heeft toegezegd. En ja, ik moet toch zeggen, wij vonden het een onsympathieke motie, dus wij zijn tegen. De voorzitter: Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, onze fractie deelt de zorgen van GroenLinks over de gezondheidsklachten van onze inwoners. Maar wij schatten in dat we op het moment dat we deze motie aannemen en dat we dus onze APV gaan aanpassen, dat dat om handhaving gaat vragen. Die capaciteit hebben wij op dit moment in Deventer ook gewoon niet. Dus we wachten met belangstelling het voorstel van het college af. En zullen daarna waarschijnlijk met GroenLinks en andere partijen misschien nog met een aanvullende motie komen. Maar op dit moment tegen. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Zieverink, gaat uw gang. Mevrouw Zieverink: Ja, bedankt, voorzitter. En ook bedankt GroenLinks voor deze motie. Hoewel wij gezondheid en maatregelen daarvoor stimuleren, sluiten we eigenlijk ook aan bij de voorgangers die zijn geweest.

Wij vinden het inhoudelijk degelijk onderbouwd en ook zojuist het debat kwamen er goede argumenten vanuit GroenLinks naar voren. Maar wij vinden het uitermate ongepast om in deze tijd nog meer van onze inwoners te gaan vragen op dit onderwerp. De voorzitter: Dank u wel. Als we nog een paar stemverklaringen hebben, hoeven we niet meer te stemmen. Maar het kan wel! Maar we gaan nu stemmen over deze motie. Stemming is gesloten. De motie is verworpen met 31 stemmen tegen en zes stemmen voor. Alleen de fractie van GroenLinks heeft voor gestemd.

24 7.

Motie vreemd: Inclusiviteit verkiezingen (DeventerNu)

De voorzitter: Dan komen we tot de behandeling van de tweede motie vreemd. Ik draag de vergadering over aan de heer Donkers. En ik stel voor dat u dan ook zo afsluit. Zullen we dat afspreken? Ja. (De heer Donkers neemt de voorzittershamer over) De voorzitter: Dames en heren, de laatste motie vreemd van deze raadsavond. En dat is de Motie vreemd Inclusiviteit verkiezingen, van DeventerNu. Geef ik de heer Van den Nieuwenhof het woord voor zijn toelichting. Aan u het woord. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, dank u wel, nieuwe voorzitter. Helemaal goed, eind van de avond. Mijn onderwerp, Inclusiviteit verkiezingen, daar bedoel ik eigenlijk mee dat de verkiezingen eigenlijk voor iedereen horen te zijn, om het woordje inclusiviteit nog even te benadrukken. Bij deze motie heb ik gekeken wat er beschikbaar wordt gesteld vanuit de rijksoverheid, en vervolgens op de site van de gemeente Deventer. Nou ja, wat is er bijvoorbeeld geregeld voor kiezers met een beperking? Dat vind ik heel belangrijk. Misschien zijn het kleine dingen waar we het nu over hebben, maar kunnen ze voor degenen die die beperking hebben heel belangrijk zijn. De Stemwet zegt bijvoorbeeld: de inrichting van het stemlokaal, het aantal mensen dat er moet zijn, hulp bij invaliden, enzovoort, enzovoort.

Maar als we kijken op de site waarismijnstemlokaal.nl en dan kies je bijvoorbeeld de gemeente Deventer en dan krijg je de locatie te zien, op die site, waar alle stemlokalen zijn. Maar als je kijkt op bijvoorbeeld toegankelijkheid en dan kies je de visuele hulpmiddelen, dan komt daar geen stemlokaal tevoorschijn. Kies je de auditieve hulpmiddelen, komt er ook geen stemlokaal tevoorschijn. En we willen toch als gemeente niet 51 hebben, maar we willen nog een hoger percentage hebben dat mensen participeren in het stemmen. Hoe hebben we dit nu dan … We hebben dit jaar een pilot gehad bij de gemeente. En daar was bijvoorbeeld mensen die blind waren, hadden ze een braille daar neergezet. Om te kijken van mensen om te gaan stemmen. Dus zo’n pilot juichen wij natuurlijk toe. Maar ik kan me ook wel voorstellen dat zulke stemlokalen, dat dat natuurlijk voor de gemeente Deventer een hele kostenpost zou kunnen zijn. Maar hoe het ook zij, het gaat er ons om: die pilot die we hadden in het gemeentehuis -en dat heb ik ook neergezet bij mijn bullet- hoever kan de gemeente Deventer, of de portefeuillehouder, daar iets aan toezeggen wat we hiermee kunnen doen om te zorgen dat de mensen toch met een visuele of andere handicap toch gaan stemmen, op een goeie manier. Dat was het. De voorzitter: Dank, mijnheer Van den Nieuwenhof, voor uw toelichting.

Zijn er vragen vanuit de raad aan de indiener? Mevrouw Schmidt, aan u het woord. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, een hele sympathieke motie van DeventerNu. Maar we zijn sinds een paar jaar zijn wij een inclusieve gemeente! Wij zijn Deventer zonder drempels! Dus ik wil er eigenlijk wel van uitgaan dat bij de volgende verkiezingen in Deventer, dat wij daar gewoon standaard rekening mee houden. Dus ik hoor graag van de wethouder, of van de portefeuillehouder, als dat zo is. Want dan kunnen we wel waarschijnlijk uw motie, als het goed is, als overbodig verklaren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dat is een vraag aan het college. Mevrouw Eekhuis, aan u het woord. Mevrouw Eekhuis: Ja, dank u wel voor uw motie. Het overviel ons. Ik heb nog wel eventjes, ik heb dus niet de site afgezocht. Ik ben wel even gaan bellen naar een aantal mensen die al langjarig bij stemlokalen zitten. Ik begrijp dat de loepen en dergelijke het punt niet is. Ik heb dan wel een vraag aan de portefeuillehouder over … Want wat ik wel meekreeg, is: loepen zijn er overal, maar rolstoeltoegankelijk is nog niet elke locatie. Dus dat is dan nog wel een vraag van mij aan de portefeuillehouder. En de laatste optie voor het stemmen voor blinden, begreep ik. En ik ben, wij zijn van de praktijkervaring, dus wij begrepen dat het legaal niet helemaal goed geregeld is.

Omdat je eigenlijk met z’n tweeën in een stemlokaaltje mag. Dus dat was nog wel een vraag van of dat goed geregeld kan worden, zodat de medewerkers van het stemlokaal ook daar zich aan vast kunnen houden.

25 De voorzitter: Ze maken het u makkelijk, mijnheer Van den Nieuwenhof. Want dit is weer een vraag voor het college. Mevrouw Te Boekhorst, aan u het woord. Mevrouw Te Boekhorst: Dank u, voorzitter. Ja, wij vonden het ook een mooie motie. Ik zal het woord sympathiek niet meer noemen. Wij vroegen ons wel af of u ook heeft nagedacht vanuit welk potje we dit gaan dekken, deze maatregelen. De voorzitter: Mijnheer Van den Nieuwenhof, aan u het woord. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, ik zou bijna zeggen: zet de vraag door naar mijn secondant, de portefeuillehouder, om te kijken waar dat vandaan komt. Ik zou het u niet kunnen zeggen. Maar het feit dat ze dat gaan moeten bekijken … Kijk, willen we die 51 procent opwaarderen en de mensen die willen kiezen, moeten we natuurlijk wel faciliteren. Dus hoe ze dat gaan doen, ja, ik ben ook heel benieuwd. Dank u wel. De voorzitter: Ik geef het woord aan mevrouw Zegel. Mevrouw Zegel-van Tiel: Dank u wel, voorzitter. Als ik mijnheer Van den Nieuwenhof goed begrijp, zegt hij dat er al wel van alles geregeld is. Maar dat het op de website, die hij benoemde, dat dat daar niet naar voren komt. Daar zitten een aantal keuzemogelijkheden. Als je die aanklikt, dan komt het niet naar voren. Kortom, daarin stopt eigenlijk een beetje de communicatie van wat er wel of niet mogelijk is.

En dat is ook de constatering die ik heb gehad toen ik het na ging kijken. Als we het hebben over inclusiviteit mag het wat mij betreft verdergaan. Dus ik weet nog niet wat de portefeuillehouder gaat vertellen, maar ik kan me voorstellen dat er ook meer gewezen wordt op een Steffie. Voor degenen die Steffie niet kennen, dat is een simpele uitleg voor mensen die een lichte verstandelijke beperking bijvoorbeeld hebben. Waarbij meer wordt uitgelegd hoe stemmen werkt. Dat we dat soort dingen ook duidelijker communiceren. Met name ook naar mensen die deze mensen ook weer begeleiden. Zodat zij meer handvatten hebben om deze mensen te helpen, om ook deel te kunnen nemen -volledig deel te kunnen nemen- aan de samenleving. De voorzitter: Mijnheer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, ik ben het er helemaal mee eens, wat mevrouw Zegel zegt. Ik ben ook benieuwd hoe dit dan wordt aangekleed. Ik denk dat je oproep daarin, als het college daarmee in kan stemmen dat het en-en is. Want het gaat natuurlijk om de mensen, dat is het allerbelangrijkste. Dus hoe ze dat gaan regelen, ik hoor graag van de portefeuillehouder. De voorzitter: Het lijkt me een prachtig bruggetje om naar het college te gaan. Ik geef de heer König het woord. De heer König: Voorzitter, dank u wel. Het college vindt dit een belangrijk onderwerp. We zijn er ook volop mee bezig.

De stemlokalen die we hebben, voldoen allemaal aan de rolstoeltoegankelijkheid. Dus mensen met een lichamelijke beperking kunnen de stembureaus in, ook met een hulphond eventueel. Dus daarmee voldoen we aan de minimale vereisten. Maar er worden ook aanvullende vereisten gesteld. En die zijn nog niet verplicht. Dat is een beetje lastig, je hebt verplichte maar je hebt ook nog aanvullende eisen. En in dat opzicht voldoen we nog niet. Dus inderdaad, als je op die criteria zoekt op de website waarismijnstemlokaal.nl, dan kom je tot de conclusie dat dat nog niet geregeld is. Het college vindt het belangrijk, is ook bezig om dit verder door te voeren. En kan de gedachte achter de motie ook wel goed begrijpen en ondersteunen. Ik heb nog wel een paar dingen waarvan ik denk: nou, daar zou ik toch wel graag de ruimte -zou het college ook graag de ruimte krijgen- om daar nog iets anders mee om te gaan. Wat we van plan zijn, is om met belangenorganisaties van mensen met een visuele of een audiovisuele beperking om tafel te gaan. En aan hen te vragen: wat is er nodig? Waar hebben jullie behoefte aan? En dan bijvoorbeeld ook niet te zeggen: alle stemlokalen moeten al die hulpmiddelen hebben. Want dan moet je álle stemlokalen gaan verbouwen. Je moet ook bovendien in alle stemlokalen mensen van het stembureau

26 hebben die opgeleid worden om daarmee om te kunnen gaan. Dat is een ontzettend dure manier van werken. Wat we eigenlijk ons voorstellen, is dat we met de belangenorganisaties om tafel gaan en dan bekijken: hoeveel stemlokalen zou je nou ook aan die aanvullende eisen moeten laten voldoen, zodat mensen toch makkelijk naar de stembus komen? En dan is het misschien wel simpeler om af en toe aan te bieden dat we een taxi laten rijden en naar een wat verder gelegen stembureau laten rijden, dan dat we alle stembureaus in Deventer -is meer dan vijftig- op die manier inrichten. Dus het voorstel, de motie roept op om minimaal 35 procent op die manier in te richten. Daar heeft het college dus aarzeling, gewoon vanuit een kosteneffectiviteitsprincipe. Want de gedachte is goed, maar we willen eigenlijk graag de ruimte krijgen van de raad om naar een goede invulling te gaan die pragmatisch is. Maar die ook tegelijkertijd alle mensen de gelegenheid biedt om te komen stemmen, ook als ze visueel of audiovisueel beperkt zijn. Dus de gedachte is goed, maar de manier … Ik zou graag wat meer ruimte willen krijgen in de uitvoering, dan hier gesuggereerd wordt. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank. Is er behoefte aan een tweede termijn? Mijnheer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Nou, ik vind de toezegging -zo hoor ik het dan maar even- prima.

Ik ben dan even benieuwd: is dat dan vóór 14 november? Dat is voor mij wel belangrijk. De voorzitter: De portefeuillehouder. De heer König: Ja, ik kan op dit moment dus ook niet overzien wat precies de kosten zijn, voorzitter. Dus het lijkt mij van belang dat wij in de komende weken -we zijn er namelijk al mee bezig, dus het is niet zo dat het helemaal van scratch af aan moeten worden opgebouwd- we zijn ermee bezig. Ik kan me voorstellen dat we zorgen dat er een memo naar de raad gaat waarin we in ieder geval laten zien: als we doen zoals we denken dat we moeten doen, dan is dit het extra budget wat daarvoor nodig is. En dan kunnen we dat voor de begrotingsbehandeling, kunt u dat desgewenst in een amendement vervatten en zorgen dat de begroting op dat punt geamendeerd wordt. De voorzitter: Dank. Wat betekent dat voor u, mijnheer Van den Nieuwenhof, voor de motie? De heer Van den Nieuwenhof: Ja, dan laat ik de motie voor wat het is. En dan trek ik het gewoon in. En dan gaan we kijken wat we dan krijgen van de portefeuillehouder. De voorzitter: Dank. Dan is de motie hierbij ingetrokken en komt het college nog met nadere informatie. Sluiting De voorzitter: En met die laatste motie vreemd zijn we aan het eind gekomen van deze raadsvergadering. Ik wil iedereen bedanken voor ieders bijdrage. En wens u verder een prettige avond. Dank u wel.