OUD 2025-865-bijlage-Horeca- en Detailhandelsvisie Deventer 11112025
Tekst van het document
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer Versie november 2025
Voorwoord
Voorwoord wethouder Economie Jaimi van Essen
Deventer, meer dan de som der delen Energieke en actieve dorpen en wijken waar het heerlijk wonen
Dat heeft onze gemeenteraad ook gezien en gevraagd aan
is, ook dat is Deventer. In aansluiting op de binnenstad, ligt
het college om met een voorstel te komen voor een nieuwe
daar een enorm ontwikkelpotentieel. Bewoners en onderne-
Horeca- en Detailhandelsvisie. Daar zijn we mee aan de slag
mers zien dat ook en nemen verantwoordelijkheid. En wij als
gegaan. Veel mensen en organisaties gesproken die het
gemeente helpen ze daarbij.
belang van zo’n visie met ons delen. Onderzoek laten doen en vervolgens opschrijven in een Horeca- en detailhandelsvisie
Om de stad, de wijken en de dorpen aantrekkelijk te houden
en die ligt hier voor u. Deze visie is kaderstellend voor het nog
zijn goede horeca en goede winkels in de buurt belangrijk. In
op te stellen ‘Omgevingsprogramma Horeca en Detailhandel’.
eerste instantie voor de bewoners, want horeca en detailhandel
De hoofdkeuzes uit deze visie gaan onderdeel uitmaken van
in de buurt zorgen voor sfeer, gemak en voor een thuisgevoel.
de Omgevingsvisie waarin wij de ruimtelijk ontwikkeling van
De dagelijkse boodschappen, een simpele, lekkere maaltijd op
Deventer vastleggen. De uitwerking van de hoofdkeuzes in deze
loopafstand; het past bij het karakter van de stad en dorpen en
visie en de Omgevingsvisie in concrete acties vinden plaats in
zorgt ervoor dat we daar fijn kunnen wonen.
het Omgevingsprogramma Horeca en Detailhandel.
Met een goed plan ga ik graag het gesprek aan met de gemeenteraad om te zoeken naar
Daarnaast zijn horeca en detailhandel belangrijke economi-
Veel ‘visie’ in de vorige alinea, maar het moet tot resultaten
sche sectoren voor Deventer. Het trekt ondernemers, nieuwe
leiden voor inwoners en ondernemers. En dat gaat lukken. We
inwoners en toeristen aan. En jongeren en starters willen we
hebben al een aantal heel concrete maatregelen benoemd in
Niets mooiers dan deze ontwikkeling te realiseren
verleiden om naar onze gemeente te komen door in te zetten
deze visie. We kennen de binnenstadsmanager die z’n vruchten
met inwoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en
op vernieuwende concepten en meer diversiteit in het aanbod.
heeft afgeworpen. Er komt nu ook een dorps- en winkelstraat-
andere partners. Dorpen, wijken en stad versterken
Deventer verkoopt zichzelf, maar hier moeten we de stad,
manager die zich bezig gaat houden met de ontwikkeling van
elkaar; Deventer, meer dan de som der delen.
wijken en dorpen een handje bij helpen.
de winkelgebieden in de wijken en de dorpen. En we willen
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
verantwoorde financiering.
werk maken van de verbetering van Runshoppingcentre De
Jaimi van Essen,
Snipperling in samenwerking met de eigenaren.
Wethouder Economie
2
Inhoudsopgave
Inhoud Voorwoord wethouder Economie Jaimi van Essen
2
Inleiding
4
Hoofdstuk 1 Trends en ontwikkelingen
6
Hoofdstuk 2 Hoofduitgangspunten
8
2.1 Detailhandel en horeca versterken elkaar
8
2.2 Ruimte voor horeca en detailhandel groeit mee met toename inwoneraantal
detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer
20
4.1 Hoofdstructuur detailhandel in ontwikkeling
21
4.2 Supermarkten
23
4.3 Volumineuze (perifere) detailhandelsvestigingen (PDV) en grootschalige detailhandelsvestigingen (GDV) 24 Hoofdstuk 5 Horeca en detailhandel per gebied
28
9
5.1 Centrum&Schil
28
2.3 Compacte stadsgedachte
9
5.2 Horeca en detailhandel in wijken en buurten
37
2.4 Toekomstbestendigheid hoofdstructuur
10
5.3 Horeca en detailhandel in de dorpen en
2.5 Lokale helden en sterke merken
10
2.6 Ondernemersondersteuning
11
2.7 Samenwerkingspartners
13
2.8 Het belang van investeringen in de openbare ruimte
13
Hoofdstuk 3 Groei van horeca in de gemeente Deventer
14
3.1 Gevarieerd en vernieuwend aanbod
15
3.2 Wonen en leven in de binnenstad
16
3.3 Bruisend uitgaansleven
16
3.4 Hotel- en overnachtingsaanbod
17
3.5 Terrassen, horecacategorieën, ondersteunende en paracommerciële horeca, sluitingstijden en coffeeshops 19
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
Hoofdstuk 4 Verstevigen en verfijnen van
3
het buitengebied Hoofdstuk 6 Financiële paragraaf, monitoring en evaluatie
45 51
Financiële paragraaf
51
Monitoring en evaluatie
51
Inleiding
Inleiding
De ontwikkeling van horeca en detailhandel in een groeiende gemeente Deventer is een dynamische gemeente met een rijke historie, een sterke binnenstad en levendige wijken en dorpen. Horeca en detailhandel spelen een essentiële rol in het dagelijks leven van onze inwoners en bezoekers. Ze zorgen voor levendigheid en bieden ontmoetingsplekken. Bovendien versterken ze de lokale economie en de arbeidsmarkt doordat ze werkgelegenheid bieden. Tegelijkertijd staan deze sectoren onder druk door ontwikkelingen als online winkelen, veranderend consumentengedrag, stijgende kosten en personeelstekorten. Ook opgaven rond duurzaamheid, bereik baarheid en ruimtegebruik vragen om een heldere koers.
Met deze visie schetsen we de richting voor de ontwikkeling van horeca en detailhandel in onze gemeente voor de komende jaren. We gaan uit van horeca- en detailhandelsbeleid dat past bij de schaal en identiteit van onze stad en dorpen. Daarbij is er extra aandacht voor een aantrekkelijk en vernieuwend aanbod dat aansluit bij de wensen van jongeren, studenten en starters die bijdragen aan de levendigheid en vernieuwing van onze gemeente. Het doel is een gevarieerd, economisch vitaal en inclusief aanbod te stimuleren, met oog voor zowel de binnenstad als de wijken en omliggende dorpskernen. Deventer heeft de ambitie om met ca. 10.000 woningen te groeien richting 120.000 inwoners in het jaar 2035. Dit betekent dat meer inwoners een beroep gaan doen op de voorzieningen in onze gemeente waaronder detailhandel en horeca. Om te voldoen aan de toenemende en veranderende vraag is ruimte nodig om horeca en detailhandel aanbod op logische plekken toe te voegen. De ruimtelijke puzzel voor de groei en ontwikkeling van Deventer voor de komende jaren wordt gelegd in de nieuwe Omgevingsvisie.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
4
Inleiding
Deze Horeca- en Detailhandelsvisie loopt vooruit op de (definitieve) vaststelling hiervan in 2026. We zorgen ervoor dat wat er in de Omgevingsvisie wordt opgenomen over horeca en detailhandel in lijn is met deze Horeca- en Detailhandelsvisie. Dit stuk biedt nu alvast een richtinggevend kader voor de raad, met uitgangspunten en leidende principes voor de uitwerking van horeca- en detailhandelsbeleid in een omgevingsprogramma en uiteindelijk een omgevingsplan. Hiermee krijgt het een formele status onder de Omgevingswet.
Foto Bart Ros
Naast het behouden van de huidige ruimte en creëren
thuis voelt en daarom is het versterken van de bestaande
De visie is tot stand gekomen in samenwerking met verschil-
van nieuwe ruimte voor horeca en detailhandel, willen
horeca en detailhandel net zo belangrijk.
lende adviesbureaus. In meerdere separate rapporten uit
we bovendien een kwalitatieve slag slaan. We vinden
2024 en 2025 is inzicht gegeven in de belangrijkste aanbod- en
het belangrijk dat nieuw aanbod smaken toevoegt aan
Horeca en detailhandel staan niet op zichzelf, maar
leegstandsontwikkelingen, de koopstromen, de consumenten-
het huidige, zodat Deventer aantrekkelijker wordt voor
zijn onderdeel van een bredere economische dyna-
beoordeling, trends en de behoefteramingen (distributieplano-
doelgroepen als young professionals en talent (jong en
miek en raken andere beleidsonderwerpen. Deze visie
logisch onderzoek, DPO). Achtereenvolgens gaat het om:
oud). Hiermee versterken we ook de arbeidsmarkt. Een
sluit aan op andere beleidsstukken zoals de Agenda
gevarieerder aanbod draagt bij aan het creëren van een
Binnenstad 2.0 (en de Transformatieopgave Binnenstad),
creatieve, bruisende dynamiek waarmee de binnenstad
het Gebiedsprogramma Centrum&Schil en het
en de schil eromheen een meer stedelijk karakter krijgt.
Uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie.
•
Transformatieopgave binnenstad Deventer 2024, BRDG Advies, juni 2024;
•
Tegelijkertijd willen we de stad blijven waar iedereen zich
Horeca-inzichten, Analyse 2024 en richtinggevend ontwikkelkader horeca Deventer, Bureau Contrast, oktober 2024;
•
Analyse Wijk- buurt en dorpscentra Deventer, BRDG Advies, juli 2025.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
5
Hoofdstuk 1 | Trends en ontwikkelingen
Hoofdstuk 1
Trends en ontwikkelingen Veranderende behoefte consumenten Het gebruik van internet voor het doen van aankopen is de afgelopen jaren sterk blijven stijgen. Consumenten zijn gewend geraakt aan het gemak, de snelheid en het brede aanbod van webshops. Omnichannel is een strategie binnen de detailhandel waarbij verschillende verkoop- en communicatiekanalen (zoals fysieke winkels, webshops, sociale media, apps en klantenservice) naadloos met elkaar worden geïntegreerd. Het doel is om de klant een consistente en soepele winkelervaring te bieden, ongeacht het kanaal dat hij of zij gebruikt. Deze trends beïnvloeden fysieke winkels en ondernemers. De
Een andere trend is dat inwoners en bezoekers nog steeds
Daarnaast maken consumenten steeds vaker bewuste keuzes.
rol van de fysieke winkel verandert van alleen een verkoop-
graag in een binnenstad komen, maar in plaats van alleen
Duurzaamheid, de herkomst van producten, verpakkingsma-
plek naar een showroom, servicepunt en belevenislocatie.
winkelen gaat het steeds meer over een combinatie van
teriaal en energiegebruik spelen een rol. Van retailers wordt
Klanten oriënteren zich vaak online en komen gericht naar de
ontmoeten, verblijven, ervaren en winkelen. De binnenstad
verwacht dat ze transparant zijn en duurzame alternatieven
winkel voor advies en het passen of ophalen van producten.
wordt een ‘place to be’ in plaats van alleen een ‘place to
bieden. Ook in de horeca is dit groeiende bewustzijn zicht-
Het leidt tot hogere verwachtingen bij klanten waarbij de
buy’ en vervult steeds meer de rol van moderne agora, een
baar. Klanten hebben behoefte aan biologische, fairtrade,
winkel dezelfde kwaliteit en snelheid moet bieden als online.
concept ontwikkeld door Platform De Nieuwe Winkelstraat:
vegetarische en veganistische keuzemogelijkheden. Ook
Het vraagt investeringen van ondernemers in technologische
een levendige plek waar sociale, culturele en economische
kiezen consumenten vaker voor gebruik in plaats van bezit.
ontwikkelingen en logistiek. Met name voor kleinere, zelf-
functies samenkomen.Bestedingen verschuiven daarbij: meer
Denk aan deelplatforms, abonnementen, verhuur en twee-
standige ondernemers vormt dit een uitdaging.
horeca, minder detailhandel.
dehands. Dit vraagt om nieuwe businessmodellen en een andere inrichting van winkelconcepten.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
6
Hoofdstuk 1 | Trends en ontwikkelingen
Fysieke winkelstraat weer meer in trek
ontwikkelingen. Dit zet het verdienmodel onder druk.
Tegelijkertijd is er een herwaardering van de fysieke winkel
Bovendien nemen grotere ketens en formules een steeds
zichtbaar. Consumenten zoeken beleving, sociale interactie
groter deel van de markt in. Ze hebben schaalvoordelen op
en authenticiteit. Historische binnensteden, zoals Deventer,
het gebied van inkoop, marketing en technologie. Dit zet druk
en karaktervolle winkelgebieden profiteren hiervan, mits
op zelfstandige ondernemers, die zich moeten onderscheiden
er wordt ingespeeld op kwaliteit, diversiteit en sfeer. Retail
op kwaliteit, service en lokale binding.
verschuift van puur verkoopgericht naar een bredere rol als ‘attractie’. Winkels worden plekken waar mensen graag
Specifiek voor de hotelbranche vormt de aangekondigde
verblijven, geïnspireerd raken en iets beleven. Denk aan
btw-verhoging van 9% naar 21% vanaf 1 januari 2026 een
conceptstores, workshops, exposities en de combinatie
grote uitdaging. Hogere prijzen maken overnachtingen
met horeca.
minder aantrekkelijk voor toeristen. Dit kan leiden tot omzet verlies en druk op de winstgevendheid, vooral bij kleinere
Dit betekent ook dat de grenzen tussen sectoren vervagen.
hotels. Bovendien betekent minder overnachtingen ook min-
Retail, horeca, dienstverlening en cultuur lopen in elkaar
der bestedingen in horeca en winkels.
over. Een kledingwinkel met een koffiebar, een boekhandel met lezingen of een kapsalon met kunstexposities zijn
Naast de personeelstekorten is er ook sprake van opvolgings-
voorbeelden van blurring. Nieuwe combinaties zorgen voor
problematiek onder de huidige mkb’ers. De vergrijzing onder
meer beleving, verlenging van de verblijfsduur en verhoging
deze groep neemt toe en het aantal ondernemers dat de pen-
van bestedingen. Maar het vraagt ook om meer flexibiliteit in
sioengerechtigde leeftijd bereikt stijgt. De opvolging van het
regelgeving en omgevingsprogramma’s en -plannen (voor-
bedrijf is echter steeds vaker een probleem. Door lage vaste
heen bestemmingsplan).
lasten (vanwege het eigendom van het pand) kunnen huidige ondernemers het nog lang volhouden, maar voor nieuwe
Uitdagingen voor de ondernemer
ondernemers is het vaak niet rendabel te maken.
De arbeidsmarkt is krap, ook in de horeca en detailhandel. Er is een tekort aan goed opgeleid personeel en de sectoren
In de volgende hoofdstukken worden deze trends en ontwik-
kampen met een relatief laag imago. Dit maakt het moeilijk
kelingen vertaald naar de effecten in de gemeente Deventer
om goed personeel te werven en te behouden. Ondernemers
en de instrumenten die we tot onze beschikking hebben,
hebben te maken met stijgende kosten (energie, huur, per-
gericht op ruimtelijke ontwikkeling, economische stimulering
soneel) en onzekerheid door economische en geopolitieke
en maatschappelijke waarde. Foto Bart Ros
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
7
Hoofdstuk 2 | Hoofduitgangspunten
Hoofdstuk 2
Hoofduitgangs punten 2.1 Detailhandel en horeca versterken elkaar Detailhandel en horeca dragen samen bij aan levendigheid in de stad, wijken en dorpen. Winkelgebieden worden sterker wanneer horeca een rol speelt bij het vormgeven van hun karakter. Horeca biedt sfeer, ontmoeting en dynamiek wat bijdraagt aan een herkenbare identiteit en aantrekkelijkheid, zeker als dit samenkomt met cultuur en erfgoed, evenementen en uniek lokaal aanbod. Dynamische winkelen horecagebieden zorgen voor fijne ontmoetingsplekken en voegen sfeer en beleving toe aan wijken en buurten. Dankzij toeristisch onderzoek weten we dat bezoekers die winkelen en horecabezoek combineren langer blijven en vaker terugkeren. Daarnaast blijkt ook dat mensen die kennismaken met Deventer via een winkel- of horecabezoek eerder geneigd zijn de stad te overwegen voor een studie of baan. Bovendien zijn horeca en detailhandel een belangrijke economische motor voor de Deventer binnenstad, de wijken en de dorpen. De samenwerking tussen horeca en detailhandel is dan ook van wezenlijk belang om de aantrekkingskracht van de stad, de wijken en de dorpen te versterken. Daarom kiezen we voor een gecombineerde horeca- en detailhandelsvisie.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
8
Hoofdstuk 2 | Hoofduitgangspunten
2.2 Ruimte voor horeca en detailhandel groeit mee met toe name inwoneraantal Er worden de komende jaren veel nieuwe woningen gebouwd, in bestaande en nieuwe gebieden in de gemeente. Het groeiend aantal inwoners is enerzijds nodig om het bestaande voorzieningenniveau, waaronder horeca en detailhandel, op peil te houden. Daarnaast vinden we het belangrijk dat het horeca- en detailhandelsaanbod meegroeit met de komst van nieuwe inwoners om het voorzieningenniveau voor heel Deventer robuust te houden. Daarvoor is voldoende ruimte van belang en daarbij hanteren we een aantal uitgangspunten: •
De wijk-, buurt-, en dorpscentra blijven dé plek voor het toevoegen van nieuwe horeca en detailhandel.
•
Ook bewoners van nieuwe (bv. Steenbrugge) of nog nieuw te ontwikkelen (bv. Rotokwartier) woningbouwgebieden kunnen terecht in de bestaande centra. We realiseren in principe geen nieuwe winkelcentra.
•
Extra inwoners kunnen bijdragen aan de versterking van een bestaand winkelgebied, doordat ondernemers inspelen op veranderende behoeften en de diversiteit van het aanbod toeneemt.
In het hierna te ontwikkelen ‘Omgevingsprogramma Horeca en Detailhandel’ wordt voor elke gebiedsontwikkeling een profiel opgesteld waarin de gewenste balans tussen wonen, werken en vrije tijd wordt beschreven. Hiermee wordt duidelijk hoeveel en welk type voorzieningen er in een gebied
2.3 Compacte stadsgedachte Ook met de groei van Deventer blijft het streven dat dage-
Hier is het horeca- en detailhandelsaanbod het meest geva-
lijkse boodschappen, een kopje koffie en een hapje eten,
rieerd. Als ‘place to be’ is dit de plek waar inwoners komen
naast de binnenstad, in een wijk-, buurt- of dorpscentrum
voor plezier, ontmoeting, cultuur, ontspanning en beleving,
kunnen worden gekocht of genuttigd. Dit wordt onder-
en uiteraard voor winkelen. Ten tweede, de bovenwijkse win-
steund door de spreiding van het supermarktaanbod (c.q.
kelcentra Colmschate, Keizerslanden en de Boreel bieden een
de hoofdstructuur van bovenwijkse-, wijk- en buurtwinkel-
ruim aanbod aan dagelijks en niet dagelijks winkelaanbod
centra) over Deventer, waardoor bijna alle inwoners een
en gelegenheid voor horecabezoek. Ten derde, als we verder
supermarkt - en vaak een centrum met maatschappelijke en
afzakken in de structuur komen we op dagelijkse boodschap-
zorgvoorzieningen - op loopafstand hebben. Deze afstand
pen locaties in wijken, buurten en dorpen.
staat echter wel onder druk vanwege mogelijke toekomstige ontwikkelingen in bepaalde winkelcentra. Denk hierbij aan de niet toereikende schaalgrootte van de supermarkt in een winkelcentrum. Hierbij maken we per geval telkens een brede afweging, onder andere tussen het behouden van de loopafstand en het gezond functioneren van een supermarkt. In de gebiedshoofdstukken wordt duidelijk om welke winkelcentra het gaat. De loopafstand komt neer op 500-1.000 meter afstand, die gemiddeld genomen in 10 tot 20 minuten wandelend of 4 minuten fietsend (niet elektrisch) is af te leggen. Naast gemak heeft het als bijkomend voordeel dat men hiervoor eerder geneigd is om te voet of met de fiets te gaan. Dit geldt grotendeels ook voor de dorpen Bathmen, Diepenveen en Schalkhaar. In het buitengebied en de kleinere kernen/buurtschappen is dat logischerwijs niet haalbaar. Om dit zoveel mogelijk te behouden willen we vasthouden aan de huidige opbouw: ten eerste is en blijft de binnenstad de voornaamste plek voor winkel- en horecabezoek.
nodig zijn, waaronder horeca en detailhandel. Foto Bart Ros
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
9
Hoofdstuk 2 | Hoofduitgangspunten
2.4 Toekomst bestendigheid hoofdstructuur Zoals gezegd staat deze hoofdstructuur van de detailhandel onder druk, vooral in de wijkwinkelcentra het Deltaplein en Zwaluwenburg. Deze centra hebben moeite om toekomstbestendig te blijven, mede door de beperkte schaalgrootte van de aanwezige supermarkten en het gebrek aan binding met de wijk – zowel qua inwoners als koopkracht. Hoewel het behoud van alle voorzieningen wenselijk is, is dat
2.5 Lokale helden en sterke merken
niet vanzelfsprekend. Deventer is trots op lokale helden die geworteld zijn Als gemeente hebben we een belangrijke rol in
in onze gemeente en die Deventer een uniek, karak-
het bewaken van de bereikbaarheid van dagelijkse
teristiek en sfeervol horeca- en detailhandelsaanbod
voorzieningen, zoals supermarkten op loopafstand.
bieden. Zij bedienen de lokale markt en zijn bereid
Tegelijkertijd ligt de uiteindelijke keuze om een
om te investeren om de toekomst van hun bedrijf in
supermarkt open te houden bij marktpartijen, waarop
Deventer te bestendigen. Deze bedrijven behouden
onze directe invloed beperkt is. Wat we wél kunnen
en faciliteren we graag. Tegelijkertijd vinden we het
doen is actief het gesprek aangaan met ondernemers,
belangrijk dat sterke merken, landelijke ketens en
bewoners en vastgoedeigenaren en samen zoeken
filialen zich (blijven) vestigen in onze gemeente. Zij
naar slimme combinaties van functies, ruimtelijke
voorzien in een voldoende toestroom van bezoekers
aanpassingen en investeringen die bijdragen aan een
aan onze centra en nemen een belangrijk deel van de
vitaal en passend voorzieningenaanbod per wijk.
omzet en werkgelegenheid voor hun rekening.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
10
Hoofdstuk 2 | Hoofduitgangspunten
2.6 Ondernemers ondersteuning De trends en ontwikkelingen die eerder in deze visie zijn omschreven vormen grote uitdagingen voor onze horeca- en detailhandelondernemers. Als gemeente vinden we het belangrijk om ze hierbij te ondersteunen. Immers, het gezond functioneren van een winkel of horecagelegenheid is noodzakelijk om het aanbod in wijk-, buurt- en dorpscentra op peil te houden. Om die ondersteu ning te bieden maken we gebruik van bestaande en nieuwe instrumenten.
Ondernemersdienstverlening Ondernemingen maken verschillende fasen door. Van starter naar scale-up (opschalen bedrijf) tot volwassen bedrijf. In elke fase zijn er kansen en bedreigingen. We streven naar een gezonde bedrijvendynamiek door waar nodig bedrijven steun te bieden. Dit kan bijvoorbeeld door MKB-ondernemers te adviseren over financieringsmogelijkheden om te innoveren,
Bij het Ondernemershuis kunnen ondernemers terecht voor
Starten in de Binnenstad
te verduurzamen en om de uitdagingen van de tijd het hoofd
kennis en kunde over hun businessmodel, financiering en
Daarnaast is Stichting Deventer Binnenstadmanagement
te bieden. Of advies en ondersteuning bij het aanpassen
belastingen, personeel, bedrijfsvoering, verduurzaming, huis-
(SDBM) actief betrokken bij ondersteuning van detailhandel
naar nieuwe wet- en regelgeving, zoals de zero-emissiezone.
vesting en innovatie. MKB-Deventer is van oudsher een van
en horecaondernemers. Samen met de gemeente en het
Daarmee stimuleren we de werkgelegenheid, voorkomen
de grootste MKB-verenigingen van Nederland en organiseert
Ondernemershuis en met steun van de provincie Overijssel,
we maatschappelijke kosten (faillissementen, uitkeringen en
doorlopend kennis- en netwerkevenementen, voor en door
MKB Deventer, Saxion en Aventus, heeft SDBM het initiatief
schulden) en jagen we de vernieuwing van de economie aan.
de ondernemer.
genomen voor ‘Starten in de Binnenstad’. Dit is bedoeld voor
We doen dit samen met onze economische partners, zoals
ondernemers die een eigen winkel of horecabedrijf willen
het Ondernemershuis en MKB Deventer, en via het Deventer
beginnen. Ze worden begeleid met het ondernemings- en
Economic Board.
financieel plan, locatie, vergunningen, marketing en meer.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
11
Hoofdstuk 2 | Hoofduitgangspunten
Winkelstraat- en dorpsmanager
Aanvullend zou een winkelstraat- of dorpsmana-
De geschatte kosten per jaar worden in eerste instantie
Bij ondernemers in de wijk-, buurt- en dorpscentra is
ger budget moeten krijgen om bijvoorbeeld lokale
geschat bij het aanstellen van een winkelstraat- en dorps
een grote behoefte aan meer samenwerking, coör-
ondernemersverenigingen te ondersteunen bij het
manager voor 3 dagen per week op € 110.000.
dinatie en ondersteuning. Naast de binnenstad en
organiseren van activiteiten die de samen-
Keizerlanden en Colmschate hebben diverse wijk- en
werking verbeteren.
Voor het budget voor ondersteunende activiteiten om
buurtcentra zoals De Vijfhoek, Voorstad en de dorpen
de samenwerking te stimuleren wordt in eerste instantie
(behalve Okkenbroek) een ondernemersvereniging
We gaan zo snel mogelijk in een aantal wijk-, buurt-
of een werkgroep die zich met ondernemen bezig-
en dorpscentra starten met een pilot met een win-
houdt. In enkele gevallen is deze vereniging actief en
kelstraat- en dorpsmanager. Hiervoor moet nog wel
betrokken, maar in veel andere gevallen is dit helaas
budget worden gevonden. Hierbij wordt onderzocht
in veel mindere mate het geval. In sommige wijken
of een pilot op de korte termijn gefinancierd kan
en buurten, zoals het Deltaplein of Zwaluwenburg, is
worden uit bestaande economische middelen. Om dit
helemaal geen ondernemersvereniging actief.
voor de langere termijn te borgen wordt de winkelstraat- en dorpsmanager en budget voor ondersteu-
Uit gesprekken is gebleken dat het vooral een gebrek
nende activiteiten ingebracht bij de Perspectiefnota.
aan tijd, energie en het gevoel ‘iets voor elkaar te
Ook onderzoeken we of er aanvullende subsidie
kunnen krijgen’ is. De wil om meer samen te werken
mogelijkheden zijn.
is er wel. Verschillende gebieden geven aan dat zij
gedacht aan een jaarlijks budget van € 50.000.
Prioriteit
Hoog
Rol
Stimuleren
Actie
Aanstellen winkelstraat- en dorpsmanager
Wie
Gemeente, mogelijk in samenwerking met MKB-Deventer en in overleg met ondernemersverenigingen
Wanneer
ondersteund zouden willen worden door een winkel-
beschikbaar zijn
straat- of dorpsmanager: een persoon die exper-
Kosten
tise heeft met de aanpak van lokale vraagstukken,
Ca. € 110.000 per jaar voor winkelstraat- en dorpsmanager en € 50.000 per jaar voor
constateringen om kan zetten naar gerichte acties en
ondersteunende (samenwerkings)activiteiten.
organisatorisch vermogen heeft om samenwerking te
Benodigd budget van € 160.000 wordt
bevorderen en draagvlak te creëren. Daarnaast kan
meegenomen als nieuw beleid in de integrale
deze persoon ondersteunende diensten verlenen aan
afweging bij de Perspectiefnota 2027-2030.
het betreffende winkelgebied of de ondernemersvereniging bij uiteenlopende zaken zoals het oplossen van collectieve problemen, het behartigen van belangen, het organiseren van kleinschalige evenementen, het beheren van sociale media, enzovoort.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
Zodra hiervoor financiële middelen
12
Hoofdstuk 2 | Hoofduitgangspunten
2.7 Samenwerkings partners Op het gebied van horeca en detailhandel heeft de
We gaan verkennen of en hoe zo’n commissie goed recht
gemeente een aantal belangrijke gesprekspartners. Op
kan doen aan de hedendaagse dynamiek op gebied
het gebied van horeca is dit de Deventer afdeling van
van horeca, detailhandel en ambulante handel. Goede
Koninklijke Horeca Nederland (KHN). Circa vijf keer per
voorbeelden uit andere gemeenten kunnen hiervoor
jaar voeren de gemeente en KHN het horecabeleidsover-
inspiratie bieden. Voor de binnenstad is de Stichting Deventer Binnenstad management (SDBM) een belangrijke partner waarmee
Daarnaast hebben de hotels het Hoteloverleg Deventer
doorlopend overleg plaatsvindt. Daarnaast kent de
geïnitieerd. Vertegenwoordigers van de hotelsector
Deventer binnenstad verschillende actieve bewoners-
bespreken onderling beleidsontwikkelingen en knelpunten.
en buurtcomités. Deze zijn verenigd in de Stichting
Indien nodig schuift de gemeente hierbij aan. Beide over-
Bewonersbelangen Binnenstad Deventer. De veelheid
leggen worden door alle partijen als zinvol en waardevol
van functies die samenkomen in de binnenstad staat
ervaren en daar gaan we dan ook mee door.
soms op gespannen voet met het woon- en leefklimaat voor bewoners. We zijn ons hiervan bewust en vinden het
Op het gebied van detailhandel zijn de ondernemers
daarom van belang om ontwikkelingen en plannen tijdig te
verenigingen en eigenaren van de buurt-, wijk-, en
delen met bewoners. We waarderen de actieve inbreng van
dorpscentra waardevolle gesprekspartners. Ook is MKB-
de comités en blijven doorlopend in gesprek met elkaar
Deventer een belangrijke samenwerkingspartner. Er vindt
om een goede balans te bewaren tussen levendigheid en
structureel overleg plaats jaarlijks met het bestuur en via
leefbaarheid. We gaan samen met hen onderzoeken waar
het Deventer Economic Board.In de verkenning naar een
dit nog beter zou kunnen. Daarnaast gaan we onderzoe-
winkelstraat- en dorpsmanager onderzoeken we of en
ken hoe we als gemeente de dialoog tussen de horeca en
welke rol MKB Deventer hierin kan vervullen.
binnenstadsbewoners kunnen faciliteren.
Daarnaast is er van oudsher de commissie Horeca,
Vastgoedpartijen hebben een belangrijke positie als
Ambulante Handel en Detailhandel (HAD), die het college
mede-investeerders in de ruimtelijke en economische kwa-
van B&W gevraagd en ongevraagd advies geeft. De
liteit van de gemeente. In gebiedsontwikkelingen als het
gemeente beschouwt de adviezen altijd als zeer waarde-
Rotokwartier trekt de gemeente samen met deze partijen
vol. Wel gaan we verkennen of de samenstelling en werk-
op om woningbouw en nieuwe voorzieningen, waaronder
wijze van dit type commissie aangepast moet worden.
horeca en detailhandel, te realiseren.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
De openbare ruimte speelt een cruciale rol in het aantrekkelijker en leefbaarder maken van Deventer en vormt daarmee een belangrijke stimulans voor horeca en detailhandel. Een goed ingerichte, toegankelijke en
leg. Hier worden relevante beleidsontwikkelingen en ontwikkelingen in de horecasector gedeeld.
2.8 Het belang van investeringen in de openbare ruimte
13
groene omgeving nodigt uit tot verblijf, ontmoeting en winkelbezoek. De gemeente heeft hierin een sleutelrol: door te investeren in de kwaliteit van pleinen, straten en groenvoorzieningen wordt niet alleen de beleving versterkt, maar ook ingespeeld op actuele uitdagingen zoals klimaatbestendigheid en hittestress. Vergroening van de stad draagt bij aan verkoeling, biodiversiteit en een prettige sfeer. Tegelijkertijd zijn randvoorwaarden zoals voldoende parkeergelegenheid essentieel om het winkelgebied bereikbaar en aantrekkelijk te houden voor zowel inwoners als bezoekers. We blijven erop inzetten dat het verbeteren van bestaande winkelcentra en het toevoegen van ruimte voor horeca en detailhandel in gebiedsontwikkelingen hand in hand gaat met het verbeteren van de verblijfskwaliteit en de toegankelijkheid en bereikbaarheid.
Hoofdstuk 3 | Groei van horeca in de gemeente Deventer
Hoofdstuk 3
Groei van horeca in de gemeente Deventer Deventer heeft de ambitie om te groeien en te ontwikkelen op het niveau van een grotere stad. Om de arbeidsmarkt te versterken en de gemeente te verjongen willen we nieuwe inwoners aantrekken, in het bijzonder young professionals, studenten en talent – jong en oud. We willen een stedelijke omgeving creëren die modern en vol mogelijkheden is en waar deze ambitiedoelgroepen zich tot aangetrokken voelen. In de dorpen en het buitengebied staan, naast levendigheid in de dorpen, rust, ruimte en ontspanning cen traal. De combinatie van stad en platteland, rust en reuring, is wat Deventer aantrekke lijk maakt om te wonen, werken, studeren, recreëren en leven. Voor onze hele gemeente geldt dat we de plek willen blijven waar iedereen zich welkom voelt.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
14
In onze gemeente zijn ca. 250 horecabe drijven gevestigd (peildatum juli 2024). Deze bedrijven zijn goed voor bijna 26.000 m2 horeca aanbod gevestigd, waarbij restaurants (31%), café-restaurants (21%) en lunchrooms (10%) de sterkst vertegen woordigde sectoren zijn. Contrast heeft met een bandbreedte berekend dat, gelet op de toename van het aantal inwoners met 20.000 tot 2035, de marktruimte voor horeca in Deventer nog 6.000-8.800 m2 is. Deze ruimte wordt nader uitgewerkt in het ‘Omgevingsprogramma Horeca en Detailhandel’.
Hoofdstuk 3 | Groei van horeca in de gemeente Deventer
3.1 Gevarieerd en vernieuwend aanbod
Horecaprofielen onderzoeksbureau Contrast
Het huidige horeca-aanbod in onze gemeente bestaat
De invulling van horeca is in principe aan de markt,
• Vertrouwd en makkelijk - met de waarden rust, vertrouwd
voor meer dan de helft uit de categorie vertrouwd
een spel van vraag en aanbod. Maar als gemeente
en ‘doe maar gewoon’ gaat het groene horecaprofiel
en makkelijk (groen profiel). Vaste adressen voor
kunnen we samen met economische partners wel een
graag naar vaste adressen. Het menu is herkenbaar en
een borrel of een hapje eten. Uit onderzoek blijkt dat
stimulerende rol spelen. Bijvoorbeeld door vroegtijdig
eenvoudig en de inrichting al jaren hetzelfde. De bezoek-
huidige, en ook toekomstige, inwoners daarnaast ook
in gesprek te gaan met nieuwe horeca-ondernemers
behoefte hebben aan exclusieve en moderne hore-
en met eigenaren van wijk-, buurt- en dorpscentra.
caconcepten (blauw en oranje profiel), meer dan het
Ook SDBM en KHN hebben hier een aandeel in. Ook
samen en plezier gaat het gele horecaprofiel regelmatig
aanbod op dit moment bevat. Jongere en stedelijke
willen we het onderzoeksrapport van adviesbureau
naar knusse, vrolijke horecazaken voor Jan en Alleman
doelgroepen houden van horecagelegenheden die
Contrast delen met horecabedrijven om hen aan te
met op de kaart veel keuze en aandacht voor de kids.
milieubewust, duurzaam, creatief en innovatief zijn.
zetten en uit te dagen tot vernieuwing.
frequentie en besteding is laag.
• Spontaan en gezellig - met de waarden gezelligheid,
Gevoelig voor aanbiedingen.
Ze zijn op zoek naar een goed verhaal, een unieke
• Authentiek en bewust - met de waarden eigenzinnig en
ervaring en een tikkeltje alternatief (oranje en rood
innovatief is het hyperbewuste rode horecaprofiel op
profiel). Er ligt dus een uitdaging én een kans om met
zoek naar een goed verhaal en unieke ervaring, het liefst
de groei van Deventer in te zetten op een meer divers
een tikkeltje alternatief. Regelmatig in de horeca en zijn
horeca-aanbod voor bestaande en nieuwe inwoners.
bereid meer te betalen voor lokale duurzame parels.
• Modern en frequent - met de waarden trendy, fun en een
De Brink, het Grote Kerkhof en de Centrum&Schil zien
tikkeltje rebels is het oranje horecaprofiel op zoek naar
we als belangrijkste gebieden om het horeca-aanbod
vernieuwende, hippe en spannende ervaringen. Ze komen
voor de ambitiedoelgroepen te versterken. Concreet
vaak met vrienden in de horeca met een wauw-factor en
betekent dit dat we groene concepten op de Brink
de besteding is bovengemiddeld. De hotspot in town is
willen behouden, maar ook verkleuring naar oranje
Instagrammable; van verrassend menu tot uitgesproken
(modern) aanmoedigen, en op het Grote Kerkhof
speelse inrichting.
meer blauw (exclusief). In de Centrum&Schil zetten
• Exclusief en kieskeurig - met de waarden controle, sta-
Foto Barbara Trienen
we in op toevoeging van rode (authentiek) en oranje
tusgericht en kritisch is het blauwe horecaprofiel op zoek
(modern) concepten.
naar hoge kwaliteit en luxe. Dit vinden ze in stijlvolle en exclusieve zaken waar het tot in de puntjes is verzorgd. Op het menu bekende premium merken en klassiekers. De frequentie ligt lager, maar de besteding ligt hoog. Horecaprofielen onderzoeksbureau Contrast
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
15
Hoofdstuk 3 | Groei van horeca in de gemeente Deventer
3.2 Wonen en leven in de binnenstad
3.3 Bruisend uitgaansleven Het aandeel uitgaansgelegenheden, met name nachthoreca, is voor
De historische binnenstad is dé plek in Deventer waar
Als gemeente hebben we hier oog voor en proberen we de
bewoners en bezoekers komen om te winkelen en gebruik
ruimte zo goed mogelijk te verdelen en in te delen, zodat alle
te maken van horeca, van vroeg in de ochtend tot in de late
functies zoveel mogelijk in balans met elkaar en naast elkaar
uurtjes. Met de gebiedsontwikkelingen in de Centrum&Schil
kunnen bestaan. Bewoners leveren een belangrijke bijdrage
wordt de Deventer binnenstad aantrekkelijker voor meer
aan de kwaliteit van de binnenstad. Bewoning zorgt voor rust,
verschillende doelgroepen, van werknemers van bedrijven in
veiligheid en schone straten. Het maakt de binnenstad aan-
de Kien tot studenten van Saxion en Aventus.
trekkelijk, sociaal en zorgt voor een vriendelijke uitstraling. Denk aan de prachtig onderhouden groene gevel- en stads-
Minstens zo belangrijk is de binnenstad als plek waar
tuintjes in bijvoorbeeld het Berg- en Noordenbergkwartier.
bewoners hun kinderen opvoeden, de toekomst plannen, lief en leed delen met familie en vrienden en genieten van de
Om de leefbaarheid in de binnenstad te beschermen hante-
ontspannen sfeer en het historische erfgoed. Kortom, waar
ren we een aantal uitgangspunten voor nachthoreca:
Deventenaren wonen en leven. De komende jaren gaat de binnenstad van Deventer veranderen en de balans tussen
•
Om mogelijke overlast in de binnenstad zoveel mogelijk
levendigheid en leefbaarheid zal verschuiven. Er komen meer
te beperken blijven de Brink en het Grote Kerkhof de
woningen, maar ook meer voorzieningen. Dat leidt tot meer
aangewezen kernhorecagebieden. Hier is ook nachthoreca
reuring en beleving, maar ook tot meer frictie tussen functies.
mogelijk. Bewoning willen we op die plekken beperkt houden, juist om de leefbaarheid te beschermen. •
Nachthoreca komt ook voor op enkele locaties in het dwaalmilieu en in het binnenstedelijk woonmilieu. Deze blijven daar toegestaan, maar verdere uitbreiding vinden we in principe niet wenselijk.
•
We streven naar een goede vertegenwoordiging van bewoners aan de voorkant bij gesprekken over nieuwe ontwikkelingen.
•
Er is toezicht en handhaving op de naleving van regels.
de bruisende, dynamische en verjongende stad die Deventer wil zijn beperkt. Een bruisend uitgaansleven past bij een Deventer met grootstedelijke allure. Die wens is breed verkend bij bijvoorbeeld jongeren (16-35) in Deventer, onder andere met onderzoek door ‘Deventer Jong’. De huidige locaties in de binnenstad voorzien daarin gedeeltelijk en die willen we behouden. Bestaande nachthoreca-ondernemers en de veiligheidspartners geven bij de gemeente aan dat er veel drukte is in het Deventer nachtleven en dat dit soms tot onveilige situaties leidt. De vraag naar nachthoreca is groter dan het huidige aanbod. Dit onderschrijven wij. Uitgangspunt blijft dat nachthoreca zich moet concentreren in de kernhorecagebieden: de Brink en het Grote Kerkhof. Ook de nachthoreca op bestaande locaties buiten deze gebieden in de binnenstad mogen hun exploitatie voortzetten. Daarnaast constateren we dat er behoefte is aan extra én meer divers aanbod van uitgaansgelegenheden, zowel voor bestaande inwoners als nieuwe doelgroepen die we willen aantrekken. De historische binnenstad als huiskamer voor de groeiende stad wordt te klein. Uitbreiding van functies naar de schil rondom het centrum is de volgende stap. Met name jongere doelgroepen zoeken naar verrassende plekken om uit te gaan. We vinden de Centrum&Schil een geschikte plek om deze behoefte vorm te gaan geven de komende jaren.
Indien nodig passen we de regels voor sluitingstijden hierop aan. Ook willen we ruimte houden voor uitgaansgelegenheden op andere bijzondere plekken in de stad als zich een kans voor doet, mits het woon-leefklimaat in voldoende mate gewaarborgd is. Dit betreft maatwerk. We beschouwen nachtcultuur als iets anders dan nachthoreca. Nachtcultuur verdient ook onze aandacht, maar dit wordt behandeld in het Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
16
Hoofdstuk 3 | Groei van horeca in de gemeente Deventer
3.4 Hotel- en overnachtings aanbod Het overnachtingsaanbod in Deventer is in kwantiteit, kwa-
Voor de schil rondom de binnenstad wordt bij de beoor-
liteit én diversiteit stevig ontwikkeld de afgelopen jaren.
deling van initiatieven rekening gehouden met bestaande
Van kleinschalige hotels in het centrum tot grootschalige
mogelijkheden voor hotels in het Sluiskwartier en het
hotels nabij de A1 en van hotelappartementen in de bin-
Rotokwartier die nog verzilverd kunnen worden. Als deze
nenstad tot plattelandskamers in het buitengebied.
ontwikkelingen doorgang vinden, dan is er in schil rondom de binnenstad voorlopig voldoende aanbod.
Hotels Door de ontwikkeling van de grootschalige hotels (meer
Bedrijventerrein/omgeving A1
dan 25 kamers), met ook veel zakelijke overnachtingen,
Met drie grootschalige hotels nabij de A1 is er voldoende
is de markt voor grootschalige hotels in onze gemeente
aanbod van hotels die zich ook stevig op de zakelijke
voorlopig verzadigd. Hier werken we dan ook niet meer
markt concentreren. Meer hotels in dit gebied staan we
aan mee. Voor kleinschalig hotelaanbod (tot en met 25
dan ook niet toe.
kamers), met concepten die iets toevoegen ten opzichte van het huidige aanbod, is nog wel enige ruimte, met
Dorpen
name in de binnenstad, de Centrum&Schil, de dorpen en
In de dorpen zien we kansen voor toename van het hote-
het buitengebied. Bij uitbreiding van bestaande hotels
laanbod. Dit is op dit moment vrij beperkt en bedient weer
hebben we een positieve grondhouding. Ook dit blijft
een andere doelgroep. Ook hier dient het te gaan om klein-
echter maatwerk.
schalig aanbod (tot en met 25 kamers) met bij voorkeur een blauw (exclusief) profiel. Anders dan in de binnenstad
Binnenstad en schil rondom binnenstad
en de schil rondom de binnenstad hoeven initiatieven niet
Voor de binnenstad zijn we, naast de al bestaande
aan aanvullende eisen te voldoen, omdat het een smaak is
mogelijkheden in het omgevingsplan, terughoudend met
die we nu nog nauwelijks hebben. We verwachten niet dat
kleinschalige hotelinitiatieven en geldt dat een initia-
het zal concurreren met hotels in de binnenstad. Dit aan-
tief vernieuwend en complementair moet zijn aan het
bod kan ook een bijdrage leveren aan meerdaags verblijf
bestaande aanbod. Initiatiefnemers moeten de meer-
inclusief bezoek aan de binnenstad.
waarde aantonen door middel van marktonderzoek.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
17
Hoofdstuk 3 | Groei van horeca in de gemeente Deventer
Particulier aanbod Kleinschalig particulier aanbod zoals bed & breakfast, vaak aangeboden via online platforms, blijft onder voorwaarden mogelijk bij een woonfunctie. Dit aanbod is in onze gemeente nog geen punt van zorg of aandacht qua overlast. We blijven het aanbod scherp in de gaten houden met het oog op ongewenste concurrentie en impact op de leefbaarheid in wijken en straten. Als het nodig is, komen we met aanvullende regelgeving hiervoor.
Ander aanbod in het buitengebied en de dorpen In het buitengebied bieden we ruimte voor kleinschalige (t/m 25 kamers), kwalitatieve verblijfsaccommodaties. Denk aan Foto Barbara Trienen
boerderijhotels, plattelandskamers, b&bs en natuurhuisjes. We staan open voor creatieve en vernieuwende concepten. Met kwalitatief bedoelen we dat nieuwe initiatieven
Buitengebied
Voor nu en de komende jaren zijn we terughoudend met het
meerwaarde bieden in lijn met de Kwaliteitsimpuls Groene
Voor het buitengebied geldt in principe hetzelfde als voor de
toevoegen van nieuwe hotelappartementen. Er is inmiddels
Omgeving (KGO) en passen in het landschap. Aandacht voor
dorpen met als belangrijke aanvulling dat we vooral kansen
voldoende aanbod. Ook zijn de gemiddelde bestedingen in de
beschermd dorpsgezicht en de lokale cultuurhistorie is hierbij
zien in hergebruik van bestaande (voormalige agrarische)
stad van iemand die in een hotelappartement verblijft lager
van belang.
gebouwen. Verder dient het initiatief aan te sluiten bij het
dan die van een hotelgast. Dit komt onder andere door het
karakter, de sfeer en de beleving van het buitengebied.
zelfvoorzienende karakter van hotelappartementen waardoor
De bestaande mogelijkheden voor plattelandskamers in
gasten minder buiten de deur eten.
het omgevingsplan koesteren we en blijven in stand. Met
Hotelappartementen
de steeds hogere eisen die de verblijfstoerist stelt staan we
De afgelopen jaren zijn diverse initiatieven op gebied van
Als zich echter een mooie kans in de binnenstad voordoet
zowel een keuken- als een sanitair gedeelte toe. De maximale
hotelappartementen in de binnenstad gehonoreerd. Dit
(m.u.v. het stedelijke en binnenstedelijke woonmilieu) op een
maat van een plattelandskamer is momenteel gesteld op
zien we als een positieve ontwikkeling, omdat dit concept
geschikte locatie maken we een brede afweging of het initia-
50 m2. Bij initiatieven waar deze maat wordt overschreden
er nauwelijks was en voorziet in een behoefte. Het is een
tief passend is. Hierbij wordt o.a. meegewogen of de locatie
passen we maatwerk toe. Mede gelet op het feit dat nu zowel
andersoortig aanbod dan een hotel en vergroot daarmee de
ook geschikt is voor bewoning.
sanitair als een keuken is toegestaan is het logisch dat het
diversiteit van het aanbod.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
aantal m2 toeneemt. Dit betreft maatwerk per initiatief.
18
Hoofdstuk 3 | Groei van horeca in de gemeente Deventer
3.5 Terrassen, horecacategorieën, ondersteunende en paracommerciële horeca, sluitingstijden en coffeeshops Terrassen
Horecacategorieën
Terrassen zijn vandaag de dag een zeer belangrijk onderdeel
Onderzoeksbureau Contrast heeft een voorzet gedaan voor
van de exploitatie van een horecabedrijf en verhogen de aan-
het aanpassen van de (systematiek van de) horecacate-
trekkelijkheid van het horeca-aanbod en de sfeer in onze stad.
gorieën. Ter voorbereiding op het ‘Omgevingsprogramma
Voor terrassen is in onze gemeente een ‘Terrassenplan’ vast-
Horeca en Detailhandel’ onderzoeken we de meerwaarde
gesteld. Verder zijn er door de burgemeester de ‘Beleidsregels
hiervan, wat ervoor nodig is en wat de juridische consequen-
Terrassen 2016’ vastgesteld. Deze beleidsregels worden in
ties zijn.
2026 geactualiseerd. Dit is een apart traject. Daarom wordt in
Ondersteunende en paracommerciële horeca
Sluitingstijden
Naast reguliere horecabedrijven is er ook veel horeca in de
De sluitingstijden van de horeca zijn geregeld in de
78% van de Nederlandse bevolking is graag buiten (bron:
ondersteunende sfeer. Er is dan een andere hoofdfunctie,
‘Beleidsregels sluitingstijden openbare inrichtingen
Contrast). Er wordt bijna jaarrond gebruik gemaakt van ter-
bijvoorbeeld een maatschappelijke, waarbij de horeca een
gemeente Deventer’. Reguliere horecabedrijven mogen in
rassen, ook in Deventer. Horecazaken met een aantrekkelijk
ondersteunend onderdeel is. Voor ondersteunende horeca
onze gemeente in principe tot 01.00 uur geopend zijn. Voor
ingericht terras krijgen de voorkeur, horecazaken ‘zonder’
gelden momenteel een aantal regels. Deze regels gaan we
nachthoreca zijn er ruimere mogelijkheden (voor bepaalde
zullen simpelweg minder bezocht worden. Daarom is er in
nog eens onder de loep nemen en eventueel aanpassen. Ook
gebieden in de binnenstad zijn er zelfs mogelijkheden voor
onze gemeente ook volop aandacht voor terrassen en het
dit gebeurt in eerdergenoemd omgevingsprogramma.
vrije openingstijden) en voor daghoreca kan het sluitings-
deze visie slechts kort stilgestaan bij de terrassen.
belang ervan.
tijdstip via de exploitatievergunning naar een eerder tijdstip Van paracommerciële horeca is o.a. sprake bij sportvereni-
worden bijgesteld. Als er op enig moment aanleiding is tot
De uitgangspunten van het ‘Terrassenplan 2010’ voor de
gingen en buurt- en verzorgingshuizen. Onlangs zijn door de
het aanpassen van de ‘Beleidsregels sluitingstijden openbare
binnenstad blijven van kracht: uniforme terrasschermen per
burgemeester de regels voor paracommerciële horecabe-
inrichtingen gemeente Deventer’, wordt dit via een apart
plein, voorgeschreven kleuren parasols zonder reclame erop
drijven aangepast in een separaat traject. Dit betreft een
traject geregeld. Dit betreft een bevoegdheid van
(alleen van het horecabedrijf) en het meubilair dient ‘chique
aanpassing van de regels rondom schenktijden en activiteiten
de burgemeester.
en ingetogen te zijn’. Vooral op het gebied van terraselemen-
waarbij kan worden geschonken. In deze visie wordt hier dan
ten, denk aan bestekkasten en planten, willen we deregule-
ook niet nader op ingegaan.
Coffeeshops
ren en het daarmee minder belastend voor de ondernemer
Het beleid over coffeeshops (integraal drugsbeleid) wordt
maken. Verder staan we positief tegenover tentdoeken op
herzien. Coffeeshops worden dan ook expliciet uitgesloten
terrassen buiten de binnenstad. Dit blijft wel maatwerk
van deze visie, omdat er een afzonderlijk beleidskader voor
per horecabedrijf.
opgesteld wordt.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
19
Hoofdstuk 4 | Verstevigen en verfijnen van detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer
Hoofdstuk 4
Verstevigen en verfijnen van detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in de Deventer binnenstad en in verschillende wijk- en buurtcentra, door eigenaren van winkelcentra en de gemeente. Rond 2035 zal Deventer zijn uitgegroeid tot een stad van ruim 120.000 inwoners. Dit betekent een toenemende druk op de ruimte van onder andere nieuwe woningen, werkgebieden en voorzieningen als horeca en detailhandel. Diverse grootschalige gebiedsontwikkelingen geven hier de komende jaren invulling aan. Dit heeft effect op de detailhandel structuur in de wijken, buurten en dorpen.
Om de leefbaarheid van de binnenstad en de wijk-, buurt-, en dorpscentra goed te houden moet de detailhandelsstructuur mee ontwikkelen, in kwaliteit en kwantiteit. De groeiambitie van Deventer met 10.000 extra woningen tot 2035 biedt mogelijkheden om de structuur te verstevigen en waar nodig verder te verfijnen. Hieronder volgen de leidende principes op thematische onderwerpen aangaande detailhandel. Verderop in de gebiedsgerichte hoofdstukken worden leidende principes en ambities in relatie tot de wijk- buurt-, en dorpscentra behandeld.
Foto Bart Ros
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
20
Hoofdstuk 4 | Verstevigen en verfijnen van detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer
4.1 Hoofdstructuur detail handel in ontwikkeling In de opbouw van de hoofdstructuur is en blijft de binnenstad de voornaamste plek voor winkelbezoek en hier is het aanbod het meest gevarieerd. Daaropvolgend worden de winkelcentra Colmschate (zuid), Keizerslanden en de Boreel aangeduid als bovenwijkse centra. Dit betekent dat ze niet alleen bewoners trekken uit de respectievelijke wijken en buurten, maar ook van daarbuiten. Zoals gezegd zal Deventer rond 2035 20.000 extra inwoners tellen, die voor een aanzienlijk deel zullen landen in nieuwe woningbouwgebieden rondom Schalkhaar zoals Wechelerhoek en in gebieden van de Centrum&Schil zoals Rotokwartier, het Havengebied en De Kien. Het is niet de bedoeling om in deze gebieden een nieuw winkelcentrum te creëren. Daarvoor is het aantal inwoners en daarmee het draagvlak gewoonweg te gering. Vanuit de loopafstand-gedachte is de verwachting dat nieuwe bewoners in de Centrum&Schil voor dagelijkse boodschappen en kort horecabezoek een groter beroep gaan doen op de Boreel en de Beestenmarkt. Voor nieuwe bewoners rondom Schalkhaar zal dit het dorpscentrum van Schalkhaar en Keizerslanden zijn. Schalkhaar zal de komende jaren naar verwachting een belangrijkere rol gaan innemen in de hoofdstructuur detailhandel.
Verbetering en toekomstbestendigheid van het dorpscentrum, ook op het gebied van horeca en detailhandel, wordt de komende jaren aangepakt met een nieuwe visie op het centrum van Schalkhaar. Mogelijk kan het zich ontwikkelen tot een bovenwijks winkelcentrum.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
21
Hoofdstuk 4 | Verstevigen en verfijnen van detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer
Foto Bart Ros
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
22
Hoofdstuk 4 | Verstevigen en verfijnen van detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer
4.2 Supermarkten In 2025 zijn in onze gemeente 24 supermarkten aanwe-
buurt- en dorpscentra om het serviceniveau en het gemak
Magazijnen voor flitsbezorging en dark stores
zig met een winkelvloeroppervlakte van 350 m2 of meer.
voor de consument te verhogen. Door mee te werken aan
Hoewel de piek achter ons lijkt te liggen, blijven we oog
Kwantitatief gezien is er in 2025 een overschot aan winkelme-
schaalvergroting kan dit probleem tot een bepaalde hoogte
houden voor goede inpassing van zogenaamde dark stores
ters van 3.500 m2. Gelet op de groei naar 120.000 inwoners
worden opgelost.
(niet-toegankelijke, fysieke locaties die functioneren als een
in 2035 is er echter nog marktruimte van 2.350 m2. De
magazijn of distributiecentrum voor online bestellingen) in
komende jaren komt het supermarktaanbod dus steeds meer
Daarnaast constateren we dat er aan de oostzijde van de
o.a. de binnenstad. In de kernwinkelgebieden staan we deze
in balans met de marktvraag.
gemeente relatief weinig aanbod is van discountsupermark-
sowieso niet toe. Als er nieuwe aanvragen komen behandelen
ten. Een oplossing hiervoor binnen de bestaande winkel-
we deze als maatwerk. Hierbij beoordelen we aan de hand
De bestaande wijk-, buurt- en dorpscentra zijn en blijven
centra ligt echter niet zomaar voorhanden. Als er zich toch
van de uitstraling op de betreffende plek en de gevolgen van
de aangewezen plek waar bewoners terecht kunnen voor
kansen voordoen om deze zoekopgave op te lossen, gaan we
de aanrijroutes van bezorgers en de verkeersveiligheid
boodschappen. Dit betekent dat we de huidige detailhandels-
hierover in gesprek.
de mogelijkheden.
structuur met bijbehorende supermarkten zoveel mogelijk willen behouden.
Omdat supermarkten tot nu toe niet specifiek werden
Gelet op het belang van supermarkten voor een wijk-,
bestemd, maar ook niet specifiek werden uitgesloten, kon
buurt- en dorpscentrum worden geen solitaire supermark-
overal waar de bestemming ‘detailhandel’ op rust zich in
ten toegestaan buiten genoemde centra. Supermarkten
principe een supermarkt vestigen. In het nog te ontwikkelen
waren altijd het stabiele motorblok van winkelcentra, maar
‘Omgevingsprogramma Horeca en Detailhandel’ besteden
ze staan onder druk. Kleine supermarkten van 800-900
we hieraan aandacht en in het omgevingsplan gaan we in
m2 winkelvloeroppervlakte (wvo) hebben het vooral lastig.
principe latente ruimte buiten de structuur weg bestemmen.
Vele supermarkten in onze gemeente hebben deze schaal-
Bij het weg bestemmen dient echter wel rekening te worden
grootte. Het fundament onder veel winkelcentra is hierdoor
gehouden met eventuele nadeelcompensatie. Dit risico wordt
wankel. We werken dan ook in principe mee bij verzoeken
bij de afwegingen om het wel of niet te doen meegewogen.
om schaalvergroting van bestaande supermarkten in wijk-,
Prioriteit
Hoog
Rol
Actief
Actie
Weg bestemmen latente, mogelijke, supermarktruimte buiten structuur
Wie?
Gemeente
Wanneer?
2026, in overleg met juridisch planologen
Kosten
Ambtelijke capaciteit, nog nader te b epalen. Eventuele nadeelcompensatie
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
23
Hoofdstuk 4 | Verstevigen en verfijnen van detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer
4.3 Volumineuze (perifere) detailhandelsvestigingen (PDV) en grootschalige detailhandelsvestigingen (GDV) Volumineuze detailhandel (PDV) Runshoppingcentre De Snipperling
maken voor PDV-aanbieders om zich er te vestigen is, naast
Het concentreren van volumineuze detailhandel (PDV) op
eerdergenoemde onderwerpen, o.a. het aanbieden van koop-
Runshopping Centre de Snipperling (hierna RSC) blijft het uit-
locaties (in plaats van alleen huur zoals nu het geval is).
gangspunt. Daarom zetten we, in samenwerking met de eigenaren, de komende jaren in op verbetering van dit centrum.
Een aanpassing die in het ‘Omgevingsprogramma Horeca
Het RSC vervult een functie voor de stad Deventer en de regio
en Detailhandel’ moet gaan landen is het loslaten van het
met name op het gebied van producten voor de doelgerichte
maximum van 3.500 m2 voor wit- en bruingoed. We halen
‘in en rondom het huis’- sector.
deze beperking er af, om meer ruimte te bieden voor deze branche op het RSC. Ook zijn we van plan baby- en kinder-
Prioriteit
Hoog
Rol
Stimuleren
Actie
Gezamenlijk met eigenaren plan
Het RSC functioneert op dit moment echter niet naar beho-
speciaalzaken toe te staan. Deze worden vaak doelgericht
ren. Onderzoek van adviesbureau BRDG (2025) benoemt een
bezocht en het gaat vaak over volumineuze goederen, waar-
aantal flinke uitdagingen. Het ontbreekt het RSC aan een
door het goed op het RSC zou passen en niet concurreert
duidelijk profiel en er is weinig samenhang tussen de diverse
met de binnenstad. Dit is een branche die ook op veel andere
winkels. Bovendien is het huidige aanbod onvolledig. De sfeer
PDV-locaties in Nederland aanwezig is. De minimumeis van
en de commerciële uitstraling zijn erg matig. Dit komt door
750 m2 winkelvloeroppervlakte (wvo) blijft wel gelden om het
(langdurige) leegstand, de kwaliteit van het vastgoed, de
grootschalige karakter van winkels op het RSC te waarbor-
herontwikkeling zijn al gaande,
maat en schaal van het gebied, het ontbreken van faciliteiten,
gen. Door het functioneren van het RSC te verbeteren willen
opstellen plan van aanpak zo spoe-
o.a. horeca en het ontbreken van groen.
we huidige PDV-ondernemingen langs uitvalswegen verleiden
dig mogelijk nadat de financiële
om zich te vestigen op het RSC.
middelen hiervoor beschikbaar zijn
Om het algehele functioneren van het RSC en de uitdagingen op het gebied van uitstraling en aanbod aan te pakken, willen
Op de panden op het RSC rust naast de bestemming ‘PDV-
we samen met de eigenaren een plan van aanpak maken
grootschalig’ ook o.a. de bestemming ‘Bedrijventerrein-
voor de verbetering van het gebied in de komende jaren. We
categorie 2’. We gaan hierover in overleg met de eigenaren
vinden het belangrijk dat de eigenaren hiervoor het initiatief
met als insteek om deze bestemming eraf te halen. Het RSC
nemen. Zij zijn immers ook eigenaar van de buitenruimte.
moet immers voorzien in de behoefte aan een PDV-locatie in
Een optie die we willen verkennen om het aantrekkelijker te
onze gemeente.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer
24
van aanpak opstellen Wie?
Eigenaren en gemeente (o.a. ruimtelijke ontwikkeling en stedenbouw)
Wanneer?
Kosten
Gesprekken met eigenaren over
€ 75.000 verspreid over 3 jaar. Benodigd budget van € 75.000, - wordt meegenomen als nieuw beleid in de integrale afweging bij de Perspectiefnota 2027-2030.
Hoofdstuk 4 | Verstevigen en verfijnen van detailhandelsstructuur in de gemeente Deventer
Volumineuze detailhandel langs enkele uitvalswegen en andere locaties Door de jaren heen zijn er, met medewerking van de
Van oudsher zijn op de Smeenkhof (Colmschate, enkele
gemeente, een aantal volumineuze detailhandelsvestigingen
bedrijven) en op verschillende plekken aan de derde haven-
geland langs enkele grote Deventer uitvalswegen. Dit kwam
arm (Hanzestrook) en De Weteringen (vooral autobedrijven)
voort uit een behoefte van ondernemers die om bepaalde
een aantal PDV-functies aanwezig. De huidige willen we con-
redenen niet terecht konden op het RSC. Denk aan vastgoed-
solideren, maar we breiden de PDV-bestemmingen op deze
wensen en de eigendomssituatie. In de praktijk blijkt dat zich
losstaande locaties niet verder uit.
hier, in tegenstelling tot het RSC, voornamelijk (groothandels) bedrijven vestigen die hoofdzakelijk gericht zijn op de zake-
Door het concentreren van grootschalige volumineuze
lijke markt (business to business), maar waarbij ook verkoop
detailhandel op het RSC met een duidelijk profiel, aange-
aan particulieren plaatsvindt. In de loop van de jaren hebben
vuld met de huidige, unieke PDV-formules langs uitvalswe-
zich er ook enkele PDV-bedrijven gevestigd.
gen en andere locaties, ontstaat er de komende jaren een toekomstbestendige PDV-structuur. Hier kan de consument
Het gaat bij deze invalswegen om een diverse groep aan-
terecht voor winkelaanbod waar in de historische binnenstad
bieders van bijvoorbeeld wooninrichting, bedrijfskleding,
geen ruimte voor is. Een belangrijke randvoorwaarde bij de
badkamers, keukens, tuininrichting en kantoormeubelen.
doorontwikkeling van de PDV-structuur in Deventer is dat de
Dit zijn zowel groothandels als PDV-bedrijven. Gezien de
structuur het aanbod van de binnenstad en andere wijkwin-
Deventer groeiambitie voorzien we de komende jaren een
kelcentra aanvult in plaats van beconcurreert.
toenemende lokale marktbehoefte voor deze branches. Daarom continueren we de mogelijkheden voor PDV en
Gezien de groeiambitie van Deventer en gewenste bereik-
groothandel langs delen van deze uitvalswegen. Het gaat om
baarheid van voorzieningen willen we de optie openhouden
de Hanzeweg, Gotlandstraat, Snipperlingsdijk, Zweedsestraat,
om in de toekomst ook bij uitzondering volumineuze detail-
Dortmundstraat en de Holterweg. Toevoeging van PDV op
handel op andere plekken toe te staan. Bijvoorbeeld met
nieuwe locaties langs uitvalswegen staan we in principe niet
maatwerk op specifieke locaties zoals gebiedsontwikkelingen.
toe om de opwaardering van het RSC te ondersteunen. Dit is
Deze ontwikkelingen moeten een aantoonbare meerwaarde
ook ingegeven door de ambities op gebied van ruimte voor
opleveren aan de algehele detailhandels- structuur en het
werken waarbij bedrijvigheid de voorrang krijgt boven
verzorgingsgebied.
andere functies.
Horeca- en Detailhandelsvisie Gemeente Deventer