Gemeente Deventer Accountantsverslag 2024 (getekend)

omtrent de continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautoma-

inrichting van de nieuwe financiële applicatie.

tiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen specifieke opdracht van het management ontvangen. Evenwel wordt IT een steeds

Ook hebben we dit jaar weer naar Cyber Security gekeken, waarbij we vast

belangrijker onderdeel van de bedrijfsvoering en daarmee ook van de

hebben gesteld dat de gemeente op dit onderdeel wederom bovengemiddeld

jaarrekening-controle.

scoort.

pagina | 40

6

Overige onderwerpen

pagina | 41

6. Overige onderwerpen Bevestiging onafhankelijkheid

•

Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de

Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten;

objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming

•

In- en extern kwaliteitsonderzoek;

met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij

•

Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten;

assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountants-

•

Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter

organisaties (Wta).

waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel.

Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting

Op deze controleopdracht zijn geen specifieke maatregelen getroffen om

van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van

onze onafhankelijkheid te waarborgen.

meer dan honderd euro.

Schriftelijke bevestigingen

Kwaliteitsborging Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: •

Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals

Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie.

en ondersteunende stafdiensten; Wij hebben de schriftelijke bevestigingen van het management verkregen.

pagina | 42

6. Overige onderwerpen Aanpassing BADO en BBV

Daarnaast wijzigt ook de grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten

Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording (BBV) en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gepubliceerd

inclusief toevoegingen aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De lat komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen.

in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de imperfecte wet- en regelgeving, die ontstond met het aanpassen van de Gemeentewet. Met die aanpassing werd geen rechtmatigheidsoordeel meer van de accountant gevraagd. Ter vervanging zou in de jaarrekening van de decentrale overheden op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een rechtmatigheidsverantwoording

worden

opgenomen.

De

Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025 maximaal 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag bedragen, waar dat in 2023 en 2024 nog maximaal 3% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves mocht zijn.

gedelegeerde

regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.

Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te kijken of aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening, het controleprotocol en het interne controleplan aan de orde is.

In de aanpassing van BADO is echter nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld.

pagina | 43

6. Overige onderwerpen Duurzaamheidsverslaggeving: last of must have?

Onlangs hebben wij een webinar gehouden voor de publieke sector.

De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability

Duurzaamheidsverslaggeving kwam hierin ook aan de orde. In dit webinar

Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel

spraken Michiel Ellens, business developer decentrale overheid van de BNG,

geworden. Hoewel op dit moment ter discussie staat welke bedrijven wanneer

en David Zijlmans, partner Business Advisory van Baker Tilly, over dit

verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt ingezet.

onderwerp. Bij een poll onder de deelnemers aan het webinar blijkt dat van de populatie van gemeenten, waterschappen en provincies, 40% een zelfstandig

Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen

programma duurzaamheid heeft opgenomen in de P&C documenten. In 26%

bedrijven dat rapporteren over hun prestaties rondom milieu (Environment),

van de aanwezige populatie wordt gebruik gemaakt van een paragraaf

mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren,

duurzaamheid. De overige 34% heeft geen specifiek onderdeel in begroting en

zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde

jaarrekening opgenomen.

aan hechten. Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen en de verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd

Michiel Ellens gaf aan dat de BNG, als belangrijke financier van de decentrale

vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord,

overheid, te maken heeft met de verplichtingen vanuit de EU om zorg te dragen

programmabegroting of jaarstukken. Ook zaken als de Regionale Energie

voor sustainable finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook

Strategie (RES), Brede Welvaart en de relatie tussen inwoners en publiek

inzicht moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld

bestuur ontbreken niet, stuk voor stuk onderdelen van ESG (Environment,

dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de doel-

Social, Governance). Het rapporteren ten aanzien van duurzaamheid is dus

stellingen van het verdrag van Parijs (zoals halvering van de CO2-uitstoot in

niet iets wat bij nul begint.

2030 ten opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame initiatieven duurder wordt voor de decentrale overheid.

pagina | 44

6. Overige onderwerpen Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor andere

handreiking aangeboden aan de commissie BBV, de commissie BADO en het

banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van gemeenten,

Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG Overheidskompas

provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.

ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-vragen aan de orde: •Wat willen we bereiken? •Wat gaan we daarvoor doen? •Wat mag het kosten? Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de

David Zijlmans ging in op mogelijke instrumenten die kunnen worden ingezet

programmabegroting en -verantwoording.

om de duurzaamheidsprestaties in kaart te brengen. Hij riep daarbij op om selectief te zijn, zeker in het begin, start bij zaken die al meetbaar zijn en dus

En dan wilt u natuurlijk nog het antwoord op de vraag: duurzaamheids-

ook kunnen worden gerapporteerd. Maak ook gebruik van bronnen en data die

verslaggeving een last of een must have? – In onze overtuiging een must have

al beschikbaar zijn. Wees daarbij alert dat een publieke organisatie enerzijds te

voor de publieke sector. Daarbij uitdrukkelijk de kanttekening: stel alleen

maken heeft met de prestaties van de eigen organisatie, maar anderzijds ook

doelstellingen daar waar je ook significante invloed op kan uitoefenen, draag

de

prestaties

beleidsvorming.

van

het

eigen

Landelijk

zijn

areaal er

kan

beïnvloeden

meerdere

door

gerichte

dan ook zorg voor de juiste brondata en stuur op basis van de uitkomsten. Dan

initiatieven

rondom

is het een must have voor beleidsontwikkeling.

duurzaamheidsverslaggeving door de decentrale overheid. Zo is er een

pagina | 45

6. Overige onderwerpen Grip op grote projecten Grote projecten komen vooral voor bij (lokale) overheden: waterschappen, gemeenten, provincies. In een snel veranderende wereld beïnvloeden interne en externe factoren de uitvoering van grote projecten. Budgetoverschrijdingen en vertragingen liggen op de loer, maar met een sterke voorbereiding en strategische sturing zet je risico’s om in kansen. Transparantie over je projectdoelen en (samen)werkprocessen geven je grip. De juiste strategische aanpak maakt grote projecten succesvol en toekomstbestendig.

In het kader van natuurlijk advies delen wij praktische inzichten met u om te zien hoe dit er in de praktijk uitziet. In dit praktijkverhaal vertellen we over het omvangrijke Zeeuwse project ‘Dijkversterking Hansweert’, dat binnen tijd én budget wordt uitgevoerd.

pagina | 46

6. Overige onderwerpen Audit Wet politiegegevens (Wpg)

Hoe ziet de cyclus eruit?

Zet uw organisatie opsporingsambtenaren in? Heeft u als gemeente boa's in dienst? In dat geval zijn de Wet politiegegevens (Wpg) en Besluit politiegegevens

buitengewoon

opsporingsambtenaren

(Bpg

boa)

Interne audit (jaarlijks)

Doorvoeren verbeteringen (jaarlijks; indien nodig)

waarschijnlijk voor uw organisatie van toepassing. Wij informeren u graag over de auditplicht.

Verschil Wpg en AVG? Bij specifieke taken op het gebied van opsporing is voor de beveiliging van

Rapporteren aan AP (voor 1 maart 2026)

Externe audit (één keer in de vier jaar; nu over 2024)

persoonsgegevens de Wet politiegegevens van toepassing, niet de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Wpg komt in grote

Wpg-audit 2024

lijnen overeen met de AVG. Toch zijn er ook belangrijke verschillen. Het

In 2025 dient de externe Wpg audit over 2024 te worden uitgevoerd. Uiterlijk

meest in het oog springende verschil is de auditplicht op de gegevens-

1 maart 2026 dienen Boa-werkgevers de Wpg assurance rapportage over

verwerking bij opsporingstaken. Jaarlijks bent u verplicht om een interne

2024 in te leveren bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is van

Wpg audit uit te voeren. Eenmaal in de vier jaar dient uw organisatie een

belang dat uw organisatie tijdig de Wpg audit laat uitvoeren. Baker Tilly voert

externe Wpg audit uit te laten voeren. De diepgang van de externe Wpg

bij een groot aantal organisaties in de publieke sector de Wpg audit uit.

audit betreft opzet, bestaan en werking.

Graag gaan wij met uw organisatie in gesprek over de Wpg audit en op welke wijze Baker Tilly u hierbij kan ondersteunen.

pagina | 47

7

Bijlagen

pagina | 48

Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2025 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer

Specifieke uitkering

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden toeslagenproblematiek

C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertraging

D21

Specifieke uitkering impuls jongerencultuur

D28

Impuls jongeren en talent

E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

E104

Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

E113

Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

E53

Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord

Fout of onzekerheid

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

pagina | 49

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023 Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden)

E87B E97 F51 G2

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023 Eenmalige specifieke uitkering in verband met de uitvoering van ontwikkelplannen (pilots) ten behoeve van Actieagenda MKB-dienstverlening Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Fout

€ 367.943

Toelichting fout/onzekerheid

bij één dossier inzake loonkostensubsidie geconstateerd dat op basis van artikel 10d lid 4 van de Participatiewet € 37 te weinig loonkostensubsidie is uitbetaald. Na extrapolatie bedraagt de maximale financiële impact van deze bevinding € 34.663. Daarnaast is bij 1 dossier geconstateerd dat de inkomstenverrekening niet juist plaats gevonden, waardoor er € 135 minder is toegekend aan de cliënt dan had gemoeten. Na extrapolatie bedraagt de maximale financiële impact van deze bevinding € 333.280.

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 50

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer G2 G3 G3 G3

G3

G3

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2024 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T(exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024

G4

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen gemeentedeel 2024

G4

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

G4

Tozo 2 gemeentedeel 2024

G4

Tozo 3 gemeentedeel 2024

G4

Tozo 4 gemeentedeel 2024

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 51

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer G4 G4

G4

G10 G12

G12

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Tozo 5 gemeentedeel 2024 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T gemeentedeel 2024 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024 Wet inburgering gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024

G13

Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2024

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024

H1

Ministeriële regeling heroïnebehandeling

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 52

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer H12 H30

Specifieke uitkering

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

H39

Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken zonder centraal persoon_2024

J9

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

J105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls Regeling specifieke uitkering versnelling natuur inclusief isoleren (SiSa tussen medeoverheden)

J209

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

H35

J117B

Fout of onzekerheid

J210B

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

J30

Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 2e ronde

J55

Aanpak energiearmoede

J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

J75B

Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)

J85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 53

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

J94

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen en eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

M16

Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2023 en 2024 Bekostigingsregeling eerste opvang ontheemden Oekraïne door Regionale openbare lichamen

M24

M29

Fout of onzekerheid

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

pagina | 54

Bijlage B: Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten en onzekerheden ten aanzien van getrouwheid zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Fouten

Aard van de controleverschillen Geconstateerde afwijkingen dossiercontrole Participatiewet

€ 368.000

Totaal ongecorrigeerde controleverschillen

€ 368.000 €0

Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening Totaal

Onzekerheden

Aard van de controleverschillen

€ 368.000 Getrouwheid

Prestatielevering Jeugdwet – zorg in natura

€ 2.058.000

Prestatielevering Wmo – zorg in natura

€ 2.651.000

Prestatielevering Beschermd wonen – zorg in natura

€ 179.000

Prestatielevering PGB

€ 2.139.000

Totaal onzekerheden

€ 7.027.000

pagina | 55

Contact M.C.J.M. (Marc) Bekker RA Externe accountant T +31 (0)6 15 30 36 59 m.bekker@bakertilly.nl Postbus 508, 8000 AM ZWOLLE

Baker Tilly (Netherlands) B.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht, gesloten met Baker Tilly (Netherlands) B.V., waarop van toepassing zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560. In deze voorwaarden is een beperking van aansprakelijkheid opgenomen.