Bijlage 10 - Plan van Aanpak RES 2 0
Tekst van het document
Toch lukt het niet altijd om bij duurzame energieprojecten minimaal 50% lokaal eigendom te realiseren omdat dit door gemeentes juridisch niet af te dwingen is. Financiële participatie bij duurzame energieprojecten is namelijk geen afweging in een ruimtelijke procedure. Handelingsperspectief: Afgesproken is om tussen gemeentes meer kennis en ervaringen uit te wisselen om lokaal eigendom voor duurzame energieprojecten in de regio te versterken, zowel beleidsmatig als uitvoeringsgericht. De samenwerkende energiecoöperaties willen hierbij graag helpen met hun ervaringen, kennis en kunde. Lokaal eigendom wordt ook een thema binnen het op te richten regionale ‘Ondersteunings- en Kenniscentrum voor Energie initiatieven’ om in een vroeg stadium projecten te ondersteunen in de mogelijke opzet van lokaal eigendom.
21
5. RES op nationaal niveau Een interessante recente ontwikkeling is dat de nationale regie met betrekking tot het toekomstige energiesysteem (Nationaal Programma Energiesysteem) en de energiehoofdinfrastructuur (Programma Energie Hoofdinfrastructuur) contouren begint te vertonen die in de komende jaren mede bepalend worden voor de plannen, ambities en noodzaak van opwek en opslag van duurzame energie in onze regio. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de door minister Jetten gestimuleerde uitrol van batterijen bij grote zonne-energie projecten en de benodigde subsidie hiervoor. Deze programma’s worden gebaseerd op scenario’s en Integrale Effecten Analyses (IEA met een “ingebouwde’ PlanMER). Hoewel die scenario’s behoorlijk uiteenlopen zijn er met betrekking tot Energie Hoofd Infrastructuur al wel twee interessante ontwikkelingen die in alle scenario’s zitten: Met betrekking tot elektriciteitsinfra is onze regio een “low interest” gebied in vergelijking met veel andere delen van Nederland. De waterstof backbone loopt dwars door onze regio. Daarnaast laat het PEH ook een paar andere structuurkeuzes zien die interessant zijn; bijvoorbeeld dat in de IEA clustering van duurzame opwek op nationale schaal beter scoort dan verspreide opstelling. Deze ontwikkelingen bieden zowel kansen als bedreigingen en die moeten we beter in beeld krijgen.
We zijn met onze actieve participatie in de GEIS/pMIEK processen en onze contacten met NPRES goed aangehaakt bij deze ontwikkelingen.
22
6. Organisatie & Governance Altijd met iedereen samenwerken is weinig efficiënt. We werken daarom samen in een structuur van project- en werkgroepen waarin onderwerpen om onze doelen te behalen slim belegd zijn om de (lokale) werkdruk te verlichten. Deels zijn wij trekker van deze project- en werkgroepen vanuit de RES en deels nemen wij deel in door partners georganiseerde bijeenkomsten. Daarnaast wordt er vanuit onze RES deel genomen aan provinciale en nationale ambtelijke en bestuurlijke afstemmingstafels. ‘Last but not least’ is er een governance structuur opgetuigd die onze wijze van samenwerken en het proces van besluitvorming vormgeeft. De governance is beschreven in de Startnotitie en in het Samenwerkingsconvenant, dat is opgenomen in bijlage 4. De kern van de governance komt, samen met de genoemde organisatie- en overlegstructuur, terug in dit hoofdstuk van het PvA RES 2.0. En in bijlage 1 met daarin de nadere uitwerking van de rol en samenstelling van de belangrijkste gremia in de organisatie- en governance structuur.
6.1 Overlegstructuur In de figuur hieronder (ook opgenomen in groot formaat in bijlage 5) is de overlegstructuur van onze RES gevisualiseerd.
* Ambtelijk projectteam: Carla Fransen (Apeldoorn), Henk Posthuma (Epe), Frank Berghuis (Heerde), Jan Wesseldijk (Voorst), Rico Grol (Provincie Gelderland), Geerte van der Steen/ Ferry Hendriks (Liander), Els Holsappel (Samenwerkende Energiecoöperaties), Joost Leferink (maatschappelijke stakeholders), Joris Benninga (RES), Matthijs van der Jagt (RES) Projectteam RWS: Nadinja Hettinga (projectleider), Femke Stoverinck (omgevingsmanager), Leonie Bouma (technisch manager)
23
Binnen de organisatiestructuur onderscheiden we de volgende projectgroepen, werkgroepen, bijeenkomsten en afstemmingstafels. RES projectgroepen Ondersteunings- en Kenniscentrum voor Energie initiatieven (OKE) In de nieuwe overlegstructuur vervangt de Project- en werkgroep OKE de voormalige inhoudelijke werkgroepen ‘Grootschalige opwek & energiesysteem’, ‘Omgevingsbeleid’, ‘Participatie & Eigendom’ en ‘ZODOEN’. De waardevolle elementen en taken uit de voormalige overlegstructuur zijn geïnventariseerd en blijven behouden. Binnen de werkgroepen werden praktische energievraagstukken snel met diepgang geadresseerd en binnen een termijn van dagen tot weken van oplossingsrichtingen voorzien. Bijvoorbeeld de thema’s data & informatie, mogelijke rollen van nieuwe technologieën, ontwikkeling van regelgeving en inschatting van kosten niveaus, zijn op deze wijze bij de kop gepakt; binnen het OKE wordt deze lijn doorgezet. Door de thema’s van deze voormalige overleggen direct te koppelen aan het OKE focussen we op het nemen van actie om daadwerkelijk tot realisatie te komen, sluiten we aan op de behoeften in de praktijk en delen we waardevolle informatie hieromtrent. Op deze wijze worden project- en uitvoering gerelateerde onderwerpen los gekoppeld van strategische en beleidsmatige onderwerpen, die aan de orde komen in de Cogro- en Stuurgroep bijeenkomsten.
OER Zie presentatie in bijlage 2.
RES werkgroepen Kerngroep RES De Kerngroep RES bestaat in ieder geval uit de programmamanager RES, projectleider RES, projectsecretaris, communicatieadviseur, de vertegenwoordiger van de provincie Gelderland en de functionaris die namens onze RES betrokken is bij de PlanMER trajecten. De kerngroep is het hart van de RES werkorganisatie en bereidt de ambtelijke coördinatiegroep voor en monitort de voortgang van de werkgroepen en zorgt voor afstemming tussen werkgroepen wanneer nodig.
Communicatie In de communicatiewerkgroep, met daarin vertegenwoordiging van de communicatie functionarissen van de RES partners, wisselen we informatie uit over actuele lopende zaken op landelijk, de provinciaal, regionaal en op gemeentelijk niveau. We bespreken, besluiten en bereiden adviezen voor hoe we, bijvoorbeeld provinciaal beleid eenduidig kunnen communiceren richting de portefeuillehouders, raadsleden en inwoners. De gezamenlijke uitstraling bereiken we door ook online regelmatig duurzame projecten uit de verschillende gemeenten, die passen binnen de RES, voor het voetlicht te brengen. Uitgangspunt is dat de regio de lokale communicatie ondersteunt. Communicatie over de energietransitie in de regio als geheel op basis van de monitoring, en over de ontwikkeling van regionale strategie richting RES 2.0 worden door de regio voorbereid en afgestemd met de RES partners. Waar mogelijk blijven de gemeenten afzender van de boodschap waarin de regionale ontwikkelingen worden meegenomen. Gemeenten hebben daarvoor een eigen website en nieuwsbrieven waarin zij inwoners informeren over lokale gebiedsprocessen, de lokale energietransitie en waar nodig het regionale proces.
24
Bijeenkomsten waarin de RES deelneemt
Werkgroep Energietransitie en Warmte: Onderdeel van de RES is de Regionale Structuur Warmte (RSW). In de RES 1.0 is voor onze regio een uitgebreide analyse gemaakt waar bovenlokale bronnen aanwezig zijn en waar aan de vraagkant zich grote warmteclusters bevinden. Binnen de regio Stedendriehoek is de werkgroep ‘Energietransitie en Warmte’ actief, die zich onder andere richt op de Warmtetransitie. Formeel valt deze regionale overlegtafel niet onder de bevoegdheid van de RES, maar deze werkgroep is wel de producteigenaar en hoeder van de RSW. Ten behoeve van de RES ondersteunt de werkgroep ‘Energietransitie en Warmte’ bij de actualisering van de RSW.
GEIS en pMIEK De Regio Stedendriehoek is via de RES ambtelijk en bestuurlijk vertegenwoordigd in het kernteam en het BO voor GEIS en pMIEK. Beide provinciale programma’s gaan over het plannen en prioriteren van energie infrastructuur van provinciaal belang. Met name bij GEIS wordt ingezet op integraal programmeren en gebiedsontwikkeling en is de reikwijdte van het overleg breder dan de RES (opwek). Zowel GEIS als pMIEK zijn in 2022 opgestart met een soort oefenfase. Het komende jaar zullen GEIS en pMIEK meer impact gaan krijgen bij de transitie (plannen & prioriteren) van de hoofd energie infra in Gelderland. Als GEIS en pMIEK goed functioneren komen regionale, provinciale en nationale energieplanning (NPE, PEH, MIEK etc.) in deze programma’s bij elkaar. Alle deelnemers zijn zich ervan bewust dat integraal programmeren tegelijk beloftevol en spannend is, dus ook het komende jaar zal nog een leerjaar zijn.
NPE en PEH Het Nationaal Plan Energiesyteem, het Programma Energie Hoofdinfrastructuur en andere nationale en EU plannen bepalen ook op regionaal en lokaal niveau steeds meer het energietransitie speelveld. Vanuit het RES team houden we ambtelijk een vinger aan de pols, maken we analyses en informeren we onze regionale partners. Waar nodig en nuttig doen we beperkt mee met consultatie en inspraak activiteiten die regelmatig nationaal worden georganiseerd.
Kerngroep PlanMER Voor de provinciale PlanMER ‘Windbeleid en RES Gelderland’ is een ambtelijke werkgroep geformeerd met afvaardiging uit de zes Gelderse RES regio’s om mee te praten in dit traject, dat ook uitmondt in een regionale rapportage voor de Regio Stedendriehoek.
Ruimtelijke Puzzel en Ruimtelijk Regioverhaal Vanuit de RES wordt het thema Energie(systeem) ambtelijk vertegenwoordigd in de totstandkoming van het Regio Arrangement. Andersom levert ‘onze’ afvaardiging in de ambtelijke werkgroep waardevolle input op voor het nader vormgeven van onze RES 2.0, door aan te sluiten bij de voorziene integrale ruimtelijke ontwikkelingen binnen de regio Stedendriehoek.
Programmamanagers overleg GR regio Stedendriehoek: Tweewekelijks overleg met de regiosecretaris en de programma managers van de verschillende programma’s die lopen binnen de GR regio Stedendriehoek voor afstemming, integraliteit en kennisuitwisseling.
25
Afstemmingstafels Voor het realiseren van onze doelen is naast samenwerking binnen de regio tevens afstemming nodig met aanpalende energieregio’s, de provincie en het Rijk/ NPRES. Deze partners beschikken over veel informatie en kennis over de uitvoering van de energietransitie en is daarmee ondersteunend aan onze regionale samenwerking.
Gelders Energie Akkoord: o Ambtelijk overleg – Expertteam regionale samenwerking: afstemmingsoverleg tussen de programmamanagers RES van de 6 energieregio’s binnen de provincie Gelderland. o Bestuurlijke overleg Regionale Samenwerking: afstemmingsoverleg tussen de voorzitters van de Stuurgroep RES van de 6 energieregio’s binnen de provincie Gelderland. Nationaal Programma RES: o Ambtelijk overleg - regio coördinatoren bijeenkomst: afstemmingsoverleg tussen de procesregisseurs/ programmamanagers van de 30 energieregio’s in Nederland. o Diverse ambtelijke kennis- en samenwerkingsbijeenkomsten NPRES, bijvoorbeeld voor verbinding met het Nationaal Programma Lokale Warmte. o Bestuurlijk RES beraad: afstemmingsoverleg tussen de voorzitters van de Stuurgroep RES van de 30 energieregio’s in Nederland. o Bestuurlijk voor- en najaarsoverleg: Voortgangsoverleg tussen de opdrachtgevers namens het Rijk en de voorzitter en programmamanager RES Regio stedendriehoek.
6.2 Organisatiestructuur & Governance
In onderstaande figuur (ook opgenomen in groot formaat in bijlage 5) is de organisatie- en governance structuur weergegeven.
26
Binnen de governance onderscheiden we de volgende gremia.
Adviestafel RES Het is van belang maatschappelijke partners, natuurorganisaties, energiecoöperaties, het onderwijs en het bedrijfsleven te betrekken bij de RES en het regionale proces. Het realiseren van deze opgave komt immers maar ten dele voor de rekening van de overheid, terwijl deze partners een belangrijke rol hebben in de uitvoering van de RES én over veel informatie en kennis beschikken. Daarom zijn zij op regionaal niveau aangemerkt als direct belanghebbenden en zetten wij op regionaal niveau in op de informele dialoog met deze partners via de Adviestafel RES. De Adviestafel RES is vanaf september 2022 actief. De Regionale Adviestafel RES is een denktank van maatschappelijke partners gericht op inhoud en uitvoering via het OKE en wordt informeel geraadpleegd door de RES-werkorganisatie ten gunste van het stimuleren van de energietransitie. Ook heeft de Adviestafel een formele rol in het adviseren van de Stuurgroep op de interbestuurlijke plannen en geven adviezen aan de Stuurgroep RES op basis van hun deskundigheid en kennis. De Stuurgroep RES informeert de Adviestafel over besluiten en hoe het advies van de Adviestafel is betrokken in de besluitvorming. Maatschappelijke partners die willen deelnemen aan de regionale adviestafel kunnen daarvoor een verzoek indienen bij de voorzitter van de Adviestafel.
Ambtelijke Coördinatiegroep De ambtelijke Coördinatiegroep bestaat uit ambtelijke vertegenwoordiging van de RES samenwerkingspartners en is verantwoordelijk voor de voorbereiding van de Stuurgroep vergaderingen en bewaking van de integraliteit tussen de verschillende werkgroepen. Periodiek staan er intervisies voor uitwisseling en verdieping op best practices & actuele thema’s op de agenda.
Stuurgroep RES De Stuurgroep RES is het bestuurlijke afstemmingsoverleg en is opdrachtgever van het RES proces. De Stuurgroep stelt de bestuurlijke afspraken op in de RES Herijking 2.0 (en verder) en rapporteert de voortgang van het RES proces in het RES Voortgangsdocument. De RES Stuurgroep begeleidt de regionale bestuurlijke afspraken door naar het bevoegd gezag voor besluitvorming. De Stuurgroep bestaat uit de portefeuillehouders duurzaamheid/energie en portefeuillehouders RO van de samenwerkende gemeentes, de gedeputeerden, heemraden, vertegenwoordiging vanuit de netbeheerder en stichting strategische board Regio Stedendriehoek. Het voorzitterschap is in handen van een lid van het Dagelijks Bestuur van de Regio Stedendriehoek. Periodiek staan er intervisies voor uitwisseling en verdieping op ‘best practices’ en actuele thema’s op de agenda.
Regionale Raadsadviescommissie Deze tafel adviseert op welke wijze volksvertegenwoordigers het beste betrokken kunnen worden bij de totstandkoming van de Regionale Energie Strategie, welke vragen zij graag beantwoord zien en over wijze van voorleggen van regionale besluitvorming.
In bijlage 1 worden de rol en samenstelling van de belangrijkste gremia in de organisatie- en governance structuur nader uiteengezet.
27
6.3 Samenwerkingsconvenant
Het Samenwerkingsconvenant is opgenomen in bijlage 4 en heeft twee doelstellingen: Actualiseren en aanvullen van de governance afspraken in de Startnotitie: De RES Regio Stedendriehoek wordt ontwikkeld en uitgevoerd als onderdeel van de bestaande samenwerking in de regio, namelijk die binnen de Gemeenschappelijke Regeling Regio Stedendriehoek (GR). Bij het vaststellen van de Startnotitie is (al) besloten en door de Raden vastgesteld om voor de RES geen nieuw samenwerkingsverband op te tuigen, maar de bestaande structuur te benutten. De eerste doelstelling van dit Samenwerkingsconvenant is om de governance structuur uit de Startnotitie te actualiseren en aan te vullen. Daarbij blijven wij binnen de kaders van de Startnotitie en borgen wij direct dat alle thema’s die in een Samenwerkingsconvenant geregeld moeten worden, ook geregeld/ vastgelegd zijn. Vastleggen van de facilitering van de RES vanuit de GR: De facilitering vanuit de GR is anders van aard dan de bijdragen vanuit het Rijk, de Provincie, de Waterschappen en de gemeenten, die jaarlijks worden vastgesteld in de programmabegroting RES. Met behulp van dit samenwerkingsconvenant leggen wij de ondersteuning vanuit de GR voor de komende periode concreet vast.
28
7. Proces & planning De RES wordt herijkt: bij verhogen of verlagen van het bod uit RES 1.0; bij een andere balans tussen zon en wind; bij nieuwe zoekgebieden die niet in RES 1.0 stonden; bij vervallen van zoekgebieden die wel in RES 1.0 stonden; bij detaillering van zoekgebieden uit RES 1.0; bij keuze voor andere technieken dan zon en wind; en/ of bij nieuwe regels/ normen die invloed hebben op de bedachte mogelijkheden. RES regio’s bepalen zelf wanneer een herijking van de RES noodzakelijk is, met inachtneming van de Gelderse Provinciale Omgevingsverordening, die voorschrijft dat de RES minimaal iedere vier jaar moet worden herijkt met de volgende kanttekening: “mocht er geen aanleiding zijn om te herijken dan kan dit ook in regionaal (RES-)verband besloten worden.” Vanuit NPRES is er het advies om de RES 2.0 vast te stellen voor 1 januari 2025. Projecten die voor deze datum een vergunning hebben verkregen, worden beschouwd als gerealiseerd voor 2030. De belangrijkste hobbels waardoor een project geen doorgang kan vinden, zijn immers bij vergunningverlening genomen. Dit geldt in het bijzonder voor wind omdat zowel de voorbereidende werkzaamheden als de realisatie van het project langdurige processen zijn. Duidelijk is dat niet alle benodigde Wind- en Zon projecten voor het realiseren van ons bod voor 2025 vergund zullen zijn.
Dit uitgangspunt uit het Klimaatakkoord is voor ons van ondergeschikt belang omdat ‘Zon op land’ projecten ook na 2025 vergund kunnen worden ten behoeve van realisatie voor 2030. Dit betekent wel dat mogelijk enkele doorslaggevende ontwikkelingen nog niet in hun geheel zijn doorlopen. Dit zou het geval kunnen zijn voor de integratie van de ruimtelijke opgaven in het Ruimtelijke Regioverhaal, het OER-project en de bestuurlijke en participatieve processen rondom wind. In de periode richting RES 2.0 zal hierover het bestuurlijke gesprek gevoerd worden om tot een besluit te komen over het bod dat onze regio vóór 2030 kan realiseren. Ten aanzien van het proces tot aan indiening van RES 2.0 bij NPRES gelden de volgende uitgangspunten. We willen onszelf voldoende tijd geven voor: de te voeren bestuurlijke gesprekken bij gereedkomen van de provinciale PlanMER’s; stimulering van lokale initiatieven en gebiedsprocessen om een realistisch beeld te vormen van de grootschalige opwek die hiermee gepaard gaat tot 2030; de realisatie van een definitieve RES 2.0 met bijbehorende besluitvorming en een (mogelijke) ter inzagelegging. Daarbij willen onszelf voldoende druk opleggen om de voortgang erin te houden en moeten we scherp krijgen of ter inzagelegging van de RES 2.0 verplicht is.
Ter inzagelegging Omdat besluitvorming over RES 2.0 na 1 januari 2024 plaatsvindt is de nieuwe Omgevingswet in werking getreden. Met als gevolg dat de RES 2.0 mogelijk ter inzage moet komen te liggen. De reden hiervoor is dat de Omgevingswet voorschrijft dat inwoners vanaf het eerste stadium invloed moet kunnen hebben op ruimtelijke keuzes, hoe globaal ze ook zijn.
29
We gaan er in de planning vanuit dat RES 2.0 inderdaad ter inzage gaat worden gelegd. Daarbij zullen wij met elkaar onderzoeken hoe de nieuwe Omgevingswet gaat uitwerken. Voorstel daarbij is om RES 2.0 niet ter inzage te leggen als dit niet verplicht is, omdat de inspanning die hiermee gepaard gaat niet opweegt tegen de toegevoegde waarde die ermee bereikt wordt. Participatie vindt in principe lokaal plaats (per gemeente) tijdens beleidsvorming en bij projecten (tijdens vergunningverlening en realisatie). Dit is conform de uitkomsten van de evaluatie van de ter inzagelegging van RES 1.0 in onze regio, waarin naar voren kwam dat er voorkeur is voor lokale participatieprocessen rondom lokaal beleid, gebiedsprocessen en projecten omdat inwoners zo in gelegenheid worden gesteld om op meer concreet niveau mee te denken en belangen kenbaar te maken. Handelingsperspectief: Wij zullen met elkaar onderzoeken hoe de nieuwe Omgevingswet gaat uitwerken en gaan er nu in de planning vanuit dat RES 2.0 ter inzage moet worden gelegd. Besluitvorming Uitgangspunt voor het nu voorgestelde proces van besluitvorming en de bijbehorende planning is dat de besluitvorming eerst plaatsvindt in de Stuurgroep en aansluitend in de Colleges, GS en DB’s. Daarna volgt de (mogelijke) ter inzagelegging en vervolgens vindt besluitvorming plaats in de Raden, PS en AB’s.
Besluitvorming door de gemeenteraden vindt plaats in twee ronden (met een tussenperiode voor verwerking van moties en eventuele amendementen), zoals gebruikelijk is binnen onze regio. Planning De PlanMER Windbeleid en RES Gelderland wordt in maart 2024 ter inzage gelegd en wij ontvangen de regionale rapportage eind februari 2024. Op dat moment zijn alle ‘puzzelstukken’ beschikbaar op basis waarvan de bestuurlijke gesprekken over RES 2.0 in zijn geheel kunnen worden gevoerd. Input voor de bestuurlijke gesprekken zal naast de PlanMER’s onder andere bestaan uit de laatste stand van zaken omtrent de netcongestie, aangescherpte voorkeursvolgorde zon, landelijke milieunormen wind en de regionale ruimtelijke ontwikkelingen. Gezien recente ontwikkelingen op gebied van de netcongestie en de aangescherpte voorkeursvolgorde zon, starten wij vanaf nu de (bestuurlijke) gesprekken over hoe hier als regio op in te spelen. Vóór 1 juli 2025 dienen wij onze RES 2.0 in bij NPRES, wat mooi aansluit bij de 4-jaarlijkse herijking die de Provinciale Omgevingsverordening voorschrijft en bij het moment waarop de volgende voortgangsrapportage wordt verwacht door NPRES. Daarbij ligt deze deadline nog ver genoeg voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen.
In de voorgestelde planning is nu aangehouden om na gereed komen van de PlanMER zeven maanden te nemen om tot besluitvorming over RES 2.0 en het herijkte bod te komen in de Stuurgroep. Gaandeweg de rit starten wij de uitwerking van RES 2.0, die ook weer voeding zal opleveren voor het bestuurlijke gesprek. Parallel lopen lokale initiatieven en gebiedsprocessen door en werken wij met elkaar aan het OER project. Dit leidt tot de volgende gevisualiseerde planning op hoofdlijnen.
30
jaar
2023
maand 11
12
2024 1
2
3
4
5
6
7
2025 8
9
10 11 12
1
2
3
4
5
6
OER & Gebiedsprocessen PlanMER's Bestuurlijke gesprekken Uitwerking RES 2.0 Besluitvorming RES 2.0 Stuurgroep --> B&W, GS, DB's Ter inzagelegging Raden, Staten, AB's (twee ronden)
Handelingsperspectief: Deze planning is ambitieus, ook voor wat betreft de besluitvorming. Dit vraagt om een goeie aansluiting van de Colleges van B&W, GS en de DB’s van de Waterschappen én van de volksvertegenwoordigers. Hiervoor staan wij met elkaar aan de lat. Op het moment dat er ambtelijk en bestuurlijk overeenstemming is over het proces tot indiening van onze RES 2.0 en de bijbehorende planning, zal vanuit de RES op basis hiervan een gedetailleerde planning worden opgesteld voor de fase tot RES 2.0.
31
Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.
Rol en samenstelling verschillende gremia Presentatie OER (separaat document) Memo ontwikkeling en implementatie OKE (separaat document) Samenwerkingsconvenant (separaat document) Overleg- en organisatiestructuur groot formaat (separaat document)
32
Bijlage 1: rol en samenstelling verschillende gremia Gemeenteraden, Provinciale Staten, Algemeen Besturen Waterschappen De volksvertegenwoordigers stellen de kaders vast:
Vaststelling RES 1.0. RES Herijking 2.0 (en verder) Gemeenteraden besluiten over lokaal beleid binnen de kaders van de RES (lokaal energiebeleid, lokaal omgevingsbeleid, lokale projecten).
Colleges van B&W, Gedeputeerde Staten, Dagelijks Besturen Waterschappen
De colleges van B&W, Gedeputeerde Staten en het Dagelijks Bestuur van de beide Waterschappen zijn bestuurlijk opdrachtgever voor de RES. Elke gemeente heeft uiteindelijk een eigen en zelfstandige verantwoordelijkheid in de uitvoering van de RES.
Stuurgroep RES
De Stuurgroep RES werkt in opdracht van de colleges van B&W, Gedeputeerde Staten en het Dagelijks Bestuur van beide waterschappen. Is bestuurlijk opdrachtgever voor de RES en externe partijen die bijvoorbeeld voor werkgroepen werkzaamheden uitvoeren. Is de bestuurlijk opdrachtgever van de programmamanager RES. o NB: Het ambtelijk opdrachtgeverschap van de programmamanager RES is in handen van de regiosecretaris van de Regio Stedendriehoek; Is bestuurlijk opdrachtgever voor de ambtelijke coördinatiegroep. De Stuurgroep RES bestaat uit: o Een voorzitter geleverd door het DB van de Regio Stedendriehoek; o Bestuurlijk vertegenwoordigers namens de gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen; o Bestuurlijk vertegenwoordiger namens de provincie Gelderland; o Bestuurlijke vertegenwoordigers namens de waterschappen Vallei & Veluwe en Rijn & IJssel; o Een vertegenwoordiger van Liander in de rol van adviseur; o Een vertegenwoordiger van de Adviestafel RES in de rol van adviseur. De leden van de Stuurgroep vervullen een schakelfunctie naar de eigen organisatie en achterban. De Stuurgroep RES heeft de volgende verantwoordelijkheden: o Is eindverantwoordelijk voor de totstandkoming van een RES Voortgangsdocument (2023, 2025, 2027, 2029).
o Is eindverantwoordelijk voor de totstandkoming van een RES Herijking 2.0 (en verder) dat het besluitvormingsproces kan doorlopen in colleges, besturen, raden en Staten. Neemt het besluit de documenten naar de besluitvormende gremia te sturen. In principe neemt de Stuurgroep dit besluit unaniem (consensus). Stuurt vervolgens de definitieve documenten naar het Rijk. Is bestuurlijk eindverantwoordelijk voor de regie op een ordentelijk communicatie en participatieproces richting diverse doelgroepen. Is eindverantwoordelijk voor de besteding van de procesmiddelen van het Rijk.
33
Dagelijks Bestuur Regio Stedendriehoek
Het DB faciliteert de Stuurgroep RES en heeft geen opdracht gevende rol richting de Stuurgroep RES. Het DB monitort op integraliteit. De RES-ambities worden in samenhang beschouwd met de andere (ruimtelijke)opgaven in de regio zoals Wonen, Werken, Mobiliteit en Landelijk Gebied. Het toezien in procesmatige zin op uitvoering van het werkplan Regio Stedendriehoek waarvan de totstandkoming van de RES-onderdeel is. Het ter beschikking stellen van menskracht om het proces in goede banen te leiden. Het erop toezien dat verbinding wordt gelegd met de andere inhoudelijke regionale thema’s om de integraliteit te bewaken. De voorzitter van de Stuurgroep RES is een DB lid van de Regio Stedendriehoek.
Ambtelijke coördinatiegroep RES
De ambtelijke coördinatiegroep RES is de ambtelijke afspiegeling van de Stuurgroep. De ambtelijke coördinatiegroep RES is verantwoordelijk voor: o Regie op totaalopgave om te komen tot uitvoering van de RES. o Voorbereiden agenda (met integrale en afgestemde adviezen) voor de Stuurgroep RES o Toezien op resultaten werkgroepen. o Verbinding leggen en afstemming tussen de werkgroepen. o Verbinding leggen tussen werkgroepen en Stuurgroep wanneer nodig o Betrekken externe stakeholders. o Ervoor zorgdragen dat alle overheden goed zijn aangesloten. o Alle leden van het programmateam hebben een oog en oor functie naar wat er speelt in hun eigen organisaties, zowel inhoudelijk als procesmatig. De ambtelijke coördinatiegroep wordt aangestuurd door de programmamanager RES. De programmamanager is voorzitter van de coördinatiegroep en werkt in opdracht van de Stuurgroep. De voorzitter is het eerste aanspreekpunt voor de programmamanager. De programmamanager neemt in de rol van secretaris deel aan de Stuurgroep vergaderingen.
Adviestafel RES (stakeholders)
De adviestafel RES geeft gevraagd en ongevraagd advies aan de Stuurgroep RES. Voorstellen die een besluit vragen worden door de werkgroepen voorgelegd aan de Adviestafel RES. De ambtelijke coördinatiegroep bekijkt op welke wijze het advies van de Adviestafel kan worden geïntegreerd in het voorstel. Bij niet overnemen van het voorstel, wordt het advies van de Adviestafel RES separaat bijgevoegd aan de stukken die ter besluitvorming gaan naar de Stuurgroep RES. De Adviesgroep RES bestaat uit vertegenwoordigers van de natuur- en milieuorganisaties, woningcorporaties, lokale energiecorporaties, bedrijvenverenigingen, JongRES, de energieproductiesector en kennisinstellingen. De Adviesgroep RES komt ongeveer 6 keer per jaar bij elkaar. Een vertegenwoordiger van De Adviestafel RES is als adviseur lid van de Stuurgroep RES. De Adviestafel heeft ook een vertegenwoordiger in de Ambtelijke coördinatiegroep
34
Werkorganisatie RES
De programmamanager RES: o Is ambtelijk opdrachtnemer, eindverantwoordelijk voor het totale RES proces, de activiteiten die zich daarin afspelen en de producten die worden opgeleverd. Tevens verzorgt de programmamanager de aansturing van de ambtelijke coördinatiegroep, de afstemming met NPRES en is hij/zij budgetverantwoordelijk. o Verzorgt de afstemming richting besluitvorming via de ambtelijke coördinatiegroep, Adviestafel RES en de Stuurgroep. o Vervult de rol van secretaris van de Stuurgroep. De projectleider RES: o Is de inhoudelijke rechterhand van de programmamanager en kan de programmamanager bij gelegenheid of noodzaak ook vertegenwoordigen. o Bewaakt als intern adviseur in het RES team dat de ontwikkelingen in het kader van de RES zoveel mogelijk bijdragen aan een duurzaam en betaalbaar regionaal energiesysteem, passend in landelijke en lokale ontwikkelingen. Draagt als (co)auteur in belangrijke mate bij aan beleidsstukken en rapportages. o Is verantwoordelijk voor de verdere ontwikkelingen rond data, monitoring en informatiedeling via die werkgroep. o Is verantwoordelijk voor de organisatie van ondersteunende activiteiten voor grootschalige opwek & energiesysteem via die werkgroep. o Draagt inhoudelijk bij beantwoording van vragen en het oplossen van uitdagingen die bij het OKE worden neergelegd. o Is RES-lid in de werkgroep ‘Energietransitie en Warmte’.
o Vertegenwoordigt de RES regio ambtelijk in het GEIS/pMiek programma. o Coördineert informatie-vergaring - analyse en eventuele annotaties m.b.t. impact van landelijke beleidsontwikkelingen rond de energietransitie. De projectsecretaris RES: o Verantwoordelijk voor de vergadercyclus adviestafel, ambtelijke coördinatiegroep, stuurgroep. Inplannen, uitnodigen, verspreiden van stukken, notuleren, actie-en besluitenlijst opstellen en bewaken. o Bijhouden van het overzicht financiën, facturen laten accorderen en verwerken. o Nieuwe offertes en opdrachten verwerken, aanbestedingen uitzetten. o Contacten met NPRES en beheren mailbox RES Regio Stedendriehoek. o Actueel houden website i.s.m. communicatieadviseur. o Ondersteuning van de RES programmamanager o.a. met inplannen van afspraken, redigeren en klaarmaken van memo’s en stukken en de organisatie van bijeenkomsten. Communicatieadviseur RES: o Coördinatie van de communicatieactiviteiten vanuit de RES in samenwerking met de RES- en maatschappelijke partners. o Verantwoordelijk voor de regionale website, nieuws- en persberichten. Adviseur strategie & Ruimtelijke Ordening RES: o Strategisch sparringpartners voor de programmamanager en projectleider RES. o Sluit namens de RES aan in provinciale en regionale Ruimtelijke Ordeningstrajecten.
35
Expert- en proces ondersteuning ODV / ODA o ODV is langjarig inhoudelijk en procesmatig betrokken bij ondersteuning van het RES. o Er komen steeds meer lokale energie transitie componenten (opwek, opslag, conversie) in de uitvoeringsfase, en er komen steeds meer regels (handhaving en advisering). De impact van de energietransitie op de omgeving wordt groter en de rol van omgevingsdiensten daarmee belangrijker. o ODV experts zullen structureel of ad hoc deelnemen in het OKE, de Werkgroep ‘Energietransitie en Warmte’, de werkgroepen Data en monitoring, Grootschalige opwek & energiesysteem en de Cogro. De rol van ODV zal daarbij vooral draaien om optimalisatie en haalbaarheid van uitvoeringsprocessen. o Er is contact gelegd met de ODA om mogelijkheden te verkennen voor betrokkenheid in onze RES.
36