2025-848-bijlage-0004 VERSLAG Participatieverslag ontwerp omgevingsvisie V2
Tekst van het document
Verslag participatie Ontwerp omgevingsvisie Deventer
Deventer | September 2025
Inhoud Aanleiding................................................................................................................................................... 4 Proces omgevingsvisie. ........................................................................................................................ 4 Samen maken we Deventer: het koersdocument is de basis voor (ontwerp) omgevingsvisie.......................................................................................................... 5 Wat staat in het Koersdocument?. .......................................................................................... 6 De vertaling van Koersdocument naar ontwerp omgevingsvisie............................... 6 Samen maken we Deventer: meedenken met de impact van concept ontwerp omgevingsvisie. ........................................................................................... 8 Opbrengst voor besluitvorming................................................................................................ 9 Terugkoppeling aan inwoners.
..................................................................................................10 Samen maken we Deventer: meedenken tijdens de toekomstgesprekken...................12 Toelichting op de toekomstgesprekken................................................................................12 Terugblik op de Toekomstgesprek concept ontwerp omgevingvisie gemeente Deventer.........................................................................................14 Inwoners helpen bij het begrijpen van complexe informatie. ......................................14 Terugkoppeling op de reacties. ................................................................................................16 Toekomstgesprekken en een digitale vragenlijst over de 4 zoeklocaties woningbouw: Baarlerhoek, Vijfhoek Zuid-Oost, Stadsland en Bergweide 3. ........................................................................................................18 Toekomstgesprek over landbouw in concept ontwerp omgevingsvisie..................19 Toekomstgesprek met jongeren op Het Vlier.....................................................................19 Toelichting toekomstgesprekken, met overzicht belangrijkste punten per bijeenkomst.......................................................................................................................
20 Keten- en professionele partners............................................................................................21 Communicatie over de participatie. ............................................................................................... 23 Benadering van doelgroepen............................................................................................................ 24 Communicatiemiddelen. ..................................................................................................................... 24
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
2
Inhoud
Website en artikelen. ............................................................................................................................ 25
Advertentiecampagnes. ...................................................................................................................... 27
Offline communicatiemiddelen. .......................................................................................................31
Bijlage.......................................................................................................................................................... 33
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘wonen en groen’.............................................................................................................. 34
Bijlage 2. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘gezondheid en voorzieningen’................................................................................... 44
Bijlage 3. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘economie en energie’.................................................................................................... 54
Bijlage 4. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘duurzaamheid. landbouw en mobiliteit’................................................................ 63
Bijlage 5. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken -overig-. ................... 72
Bijlage 6. Participatienota Extra Toekomstgesprekken met belangenorganisaties. ........................................................................................................ 76
Bijlage 7. Participatienota Toekomstgesprekken over landbouw............................ 82
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
3
Aanleiding De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 van kracht. Deze wet zorgt ervoor dat alle regels over de fysieke leefomgeving nu op 1 plek staan. Gemeenten moeten volgens de wet nadenken over de toekomst van hun gemeente. Dit toekomstbeeld leggen we vast in een geactualiseerde omgevingsvisie. Onze huidige omgevingsvisie is in 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. Sinds 2019 is er veel gebeurd en staan we voor een aantal grote uitdagingen, zoals de woningbouw, verduurzaming, bereikbaarheid en klimaatverandering. De ruimte die we hebben wordt steeds schaarser. Hierover moeten we keuzes maken. Dat doen we in onze nieuwe omgevingsvisie. Eind 2026 moet de definitieve omgevingsvisie voor de gemeente Deventer vastgesteld zijn.
Proces omgevingsvisie Onder de Omgevingswet is de omgevingsvisie voor de raad hét sturingsinstrument voor beleid in de fysieke leefomgeving. Met de kaders die de raad stelt in de omgevingsvisie, werkt het college aan uitwerking in gebiedsgerichte en thematische omgevingsprogramma’s. Om tot een omgevingsvisie voor gemeente Deventer te komen, bestaat het project ‘omgevingsvisie Deventer’ uit 5 projectfases. Deze fases zijn ook in beeld gebracht op afbeelding ‘proces omgevingsvisie’. Dit verslag gaat over de 4e fase van het project, de participatie over de ontwerp omgevingsvisie.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
4
FIGUUR 1: PROCES OMGEVINGSVISIE VOOR DE GEMEENTE DEVENTER
Samen maken we Deventer: het koersdocument is de basis voor (ontwerp) omgevingsvisie Op 9 juli 2025 heeft de gemeenteraad het koersdocument voor de nieuwe omgevingsvisie vastgesteld. Met dit document heeft het college de raad gevraagd richting te geven op hoofdlijnen, zodat een ontwerp-omgevingsvisie gemaakt kon worden. Met de opgehaalde informatie uit de toekomstgesprekken, interviews en de inhoudelijke onderzoeken is het Koersdocument geschreven. Het Koersdocument, de Omgevingseffectrapportage en de opbrengst van de participatie vormden samen het advies van het college aan de raad. Ook onderzoeken en het advies van verschillende adviesgroepen wegen daarin mee. De opbrengst van de participatie werd gebruikt om de gemeenteraad te ondersteunen bij de besluitvorming over het Koersdocument. Eén van de vereisten van de Omgevingswet is samenhang: om goed te kunnen sturen, is het van belang dat de omgevingsvisie op hoofdlijnen samenhangende kaders en keuzes bevat en er geen tegenstrijdigheden in staan. Om te komen tot samenhang, zijn tijden het opstellen van het Koersdocument de verschillende ambities gecombineerd in 4 verschillende scenario’s, waardoor zichtbaar werd welke ambities met elkaar te verenigen zijn en aan welke ambities dan in mindere mate
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
5
wordt voldaan. Het koersdocument is uiteindelijk samengesteld uit onderdelen uit de scenario’s. Het is nog niet concreter of gebiedsgerichter dan dat wat in de scenario’s is beschreven. Dat volgt in de ontwerp-omgevingsvisie; ons plan waarin staat hoe we in de toekomst (2040) met onze fysieke leefomgeving om willen gaan.
Wat staat in het Koersdocument? In het koersdocument staan de keuzes op de thema’s op hoofdlijnen. De keuzes in het koersdocument borduren voort op het DNA van Deventer. Het laat zien hoe de gemeente er in 2040 wil uitzien en daarna. Zo wil Deventer in ieder geval inzetten op een groei van minimaal 10.000 woningen ten opzichte van 2021, met woningen in de bestaande stad en in de bestaande dorpen, en op de nieuwe woningbouwlocaties Haveneiland en Wechelerhoek. In het Koersdocument kiest Deventer voor de ‘compacte stad’, met behoud van ademruimte, groenblauwe structuren en voorzieningen. Ook het streven naar een 3e brug en een station in Bathmen staan in het Koersdocument.
AMBITIES KOERSDOCUMENT, VOORKANT, ZIE BIJLAGE 8 VOOR EEN GROTE WEERGAVE.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
6
De vertaling van Koersdocument naar ontwerp omgevingsvisie In oktober 2025 presenteert de gemeente Deventer de ontwerp omgevingsvisie. Daarin laat de gemeente zien hoe deze compacte stad eruit gaat zien. En ook wat dit betekent voor de dorpskernen, het buitengebied en de natuur. Groei is nodig om de arbeidsmarkt te versterken, minder te vergrijzen en om grootstedelijke voorzieningen te houden. Verdere groei wil Deventer alleen als deze de brede welvaart niet aantast en bijdraagt aan het welzijn, leefbaarheid en kansen voor alle inwoners van Deventer. Bij de verdere uitwerking heeft de gemeente ook oog voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking. De gemeente wil een grotere sturende rol nemen op het gebied van duurzaam bouwen en het duurzaam inrichten en beheren van de openbare ruimte. Hierbij is een gezonde leefomgeving een randvoorwaarde voor toekomstige ontwikkelingen.
AMBITIES KOERSDOCUMENT, ACHTERKANT, ZIE BIJLAGE 8 VOOR EEN GROTE WEERGAVE.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
7
Samen maken we Deventer: meedenken met de impact van concept ontwerp omgevingsvisie Het opstellen van de nieuwe omgevingsvisie doen we samen met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen door naar het concept ontwerp omgevingsvisie te kijken. Van 1 tot en met 23 september hebben we verschillende toekomst- en straatgesprekken georganiseerd om met inwoners in gesprek te gaan over het ontwerp omgevingsvisie. Verderop leest u wat tijdens deze toekomst- en straatgesprekken is besproken en welke ideeën de deelnemers meegegeven hebben. Ook is een online vragenlijst gedeeld van 28 augustus tot en met 21 september 2025. Over de resultaten van deze peiling is een aparte rapportage gemaakt door Kennis en Verkenning van gemeente Deventer. Deze aparte rapportage is te vinden op www.deventer.nl/omgevingsvisie
Opbrengst voor besluitvorming We hebben alle ideeën en reacties die we gehoord hebben tijdens de participatie verzameld. De projectteam Omgevingsvisie en Wonen, ruimte, stad en andere betrokken inhoudsdeskundigen van gemeente Deventer hebben gekeken hoe en of ze deze konden verwerken in de ontwerp-omgevingsvisie. De kaart concept ontwerp omgevingsvisie is daarop aangepast.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
8
Met de opgehaalde informatie uit deze gesprekken en de inhoudelijke onderzoeken is ontwerp omgevingsvisie geschreven. Het ontwerp omgevingsvisie, de Omgevingseffectrapportage (OER) en de opbrengst van de participatie vormen samen het advies van het college aan de raad. Burgemeester en wethouders hebben de uitkomsten van de participatie meegewogen in dit voorstel. Ook onderzoeken en het advies van verschillende adviesgroepen wegen daarin mee. We hebben de volgende adviesgroepen meegenomen in het proces en vragen hen om gevraagd en ongevraagd advies: Platform Wonen Deventer (PWD), Deventer Economic Board (DEB), Adviesraad Natuur en Milieu (ANM), Planadviesraad (PAR) en Adviesraad Sociaal Domein Deventer (ASDD). De opbrengst van de participatie wordt gebruikt om de gemeenteraad te ondersteunen bij de besluitvorming over het ontwerp omgevingsvisie. De raad stelt het ontwerp omgevingsvisie vast: ons plan waarin staat hoe we in de toekomst (2040) met onze fysieke leefomgeving om willen gaan. In oktober 2025 besluit het college over de ontwerp-omgevingsvisie. De gemeenteraad buigt zich in november en december over het voorstel. De definitieve omgevingsvisie wordt in de 2e helft van 2026 ter vaststelling aangeboden aan de nieuwe gemeenteraad. Eind 2026 moet de definitieve omgevingsvisie voor de gemeente Deventer vastgesteld zijn.
Daarna wordt de Omgevingsvisie bij nieuwe ontwikkelingen steeds geactualiseerd.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
9
Terugkoppeling aan inwoners Na vaststelling van ontwerp omgevingsvisie informeren we alle betrokken organisaties, inwoners en andere belanghebbenden via de gemeentelijke website, het raadsinformatiesysteem en de projectpagina op doemee.deventer.nl/omgevingsvisie. Op deze projectpagina laten we ook de opbrengsten uit de online vragenlijst weten. Betrokkenen die hebben aangegeven geïnformeerd te willen worden, sturen we een e-mail met een link naar de projectpagina. Hen informeren we ook weer direct per e-mail als we meer weten over het besluitvorming traject. Inwoners en andere belanghebbenden kunnen tijdens de raadsbehandeling dan ook inspreken. Als de gemeenteraad eind december 2025 de ontwerp-omgevingsvisie heeft vastgesteld, is er ook de mogelijkheid om vanaf januari 2026 met een zienswijze te reageren op het voorstel. Deze zienswijzen nemen we mee bij het maken van de definitieve omgevingsvisie. Tijdens deze periode willen we één of meerdere (fysieke) bijeenkomst(en) organiseren om inwoners en andere belanghebbenden de gelegenheid te geven zich (opnieuw) te informeren over het onderwerp en te helpen bij het begrijpen van deze complexe informatie. Mogelijk dat dit bijdraagt aan het voeren van het goede en relevante gesprek in de raadszaal.
FIGUUR 2: PROCES OMGEVINGSVISIE VOOR DE GEMEENTE DEVENTER
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
10
Samen maken we Deventer: meedenken tijdens de toekomstgesprekken
Toelichting op de toekomstgesprekken In juli en augustus 2025 werkten we de hoofdlijnen uit tot een ontwerp omgevingsvisie. Inwoners en organisaties konden hierover meepraten tijdens diverse bijeenkomsten en ontmoetingen. We lieten op een geografische kaart zien wat er op dat moment in de concept ontwerp omgevingsvisie stond. Tussen 28 augustus en 21 september 2025 kon je hier op verschillende manieren over meedenken. Opgesomd:
Toekomst- en straatgesprekken op een rij (met aantal deelnemers): Toekomstgesprekken over de concept ontwerp omgevingsvisie Datum
Bijeenkomsten
Deelnemers
1 september
Met professionele en ketenpartners in stadhuis van gemeente Deventer in de middag
51
1 september
Met maatschappelijke organisaties in stadhuis van gemeente Deventer in de avond
20
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
11
Toekomstgesprekken voor inwoners en andere belanghebbenden in de avonden Datum
Bijeenkomsten
Deelnemers
2 september
In Het OpenHof in Keizerslanden
14
8 september
In binnenstad in stadhuis van gemeente Deventer
28
9 september
In het clubhuis van Koninklijke UD in Vijfhoek/ Colmschate
19
Straatgesprekken Per straatgesprek hebben we 10-15 gesprekken gevoerd Datum
Bijeenkomsten
9 september
Toekomstgesprek met professionele en ketenpartners in stadhuis van gemeente Deventer in de middag
11 september
‘S ochtends in winkelcentrum Flora (Colmschate)
11 september
Eerste helft middag naast de kleine markt in Schalkhaar
11 september
Einde middag naast de viskraam op Johannes van Vlotenlaan op de Zandweerd
16 september
Einde ochtend en begin middag naast de kleine markt op de Beestenmarkt
Toekomstgesprek over landbouw in het concept ontwerp omgevingsvisie Datum
Bijeenkomsten
Deelnemers
8 september
Boode in Bathmen
51
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
12
Toekomstgesprek met jongeren (1 klas Havo 5 en 1 klas VWO 6) Datum
Bijeenkomsten
Deelnemers
23 september
Op bovenbouwlocatie Het Vlier van het Etty Hillesum Lyceum
49
Toekomstgesprekken over zoeklocaties woningbouw in de avonden Datum
Bijeenkomsten
Deelnemers
11 september
Over zoeklocatie Stadsland in Het Hovenhuus in De Hoven (ook bekend als De Worp)
65
15 september
Over zoeklocatie Vijfhoek Zuid-oost in het clubhuis van Koninklijke UD in Vijfhoek/ Colmschate
60
16 september
Over zoeklocatie Baarlerhoek in een loods op Oerdijk 83 in Schalkhaar
117
18 september
Over zoeklocatie Bergweide 3 in in stadhuis van gemeente Deventer
20
Datum
Bijeenkomsten
Deelnemers
28 augustus t/m 21 september
Online vragenlijst over de zoeklocaties woningbouw
1.232
Overige
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
13
Terugblik op de Toekomstgesprek concept ontwerp omgevingvisie gemeente Deventer De locaties voor alle toekomstgesprekken zijn gekozen op basis van de ambities en keuzes die in de concept ontwerp omgevingsvisie staan. Het projectteam Omgevingsvisie en het projectteam Wonen, Ruimte Stad hebben bewust gekozen om de toekomstgesprekken niet op 1 moment op het stadhuis te voeren. Maar om naar de inwoners toe te gaan. Daar waar ambities en keuzes veel inwoners raken, relevant zijn en waar zij zelf ook graag willen weten wat inwoners en andere belanghebbenden ervan vinden. In afwisselende samenstellingen hebben zij zelf de toekomstgesprekken over de zoeklocaties woningbouw bijgewoond. Collegabeleidsmedewerkers zijn voor specifiek onderwerpen ook aan tafel geschoven.
Inwoners helpen bij het begrijpen van complexe informatie Het programma van de toekomstgesprekken bestond uit 2 delen. Tijdens de 1e half uur was een plenaire presentatie en waarna 1 of 2 gesprekronde volgden. Zowel het ontwerpproces, besluitvormingstraject als de inhoud van het ontwerp is complex. Tijdens de plenaire presentatie werd een uitlegvideo getoond. Een medewerker van gemeente Deventer legde hierin de complexe informatie over ontwerp omgevingsvisie op een duidelijke, bondige en begrijpelijke manier zelf uit.
Kaart bij praatplaat gemeente Deventer
KAART BIJ PRAATPLAAT GEMEENTE DEVENTER
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
14
Op de gesprekstafels lagen op tafel een uitlegposter en een praatplaat. Op de uitlegposter stond het concept ontwerp omgevingsvisie gemeente Deventer met tekstwolkjes. Medewerkers van gemeente Deventer konden op deze manier de deelnemers in een korte tijd de inhoud van het ontwerp omgevingsvisie uitleggen en toelichten. In de tekstwolkjes stonden de ambities en/of keuzes genoemd die in het concept ontwerp omgevingsvisie ‘meest belangrijk of meest impactvol zijn’. Die ontwikkelingen die inwoners in hun leefomgeving (direct) raken. Aan de aanwezigen zijn onder ander de volgende vragen gesteld: •
In de omgevingsvisie staan ambities voor de toekomst van Deventer. Wat betekenen de ambities voor uw buurt of omgeving?
• Wat moet er volgens u geregeld of veranderd worden voordat we echt aan de slag kunnen? (Moeten we bijvoorbeeld bepaalde ambities aanscherpen of zijn er extra eisen of afspraken nodig?) • Deventer werkt graag samen met inwoners, organisaties en bedrijven. Wat zou u zelf willen of kunnen bijdragen? Wat verwacht u van de gemeente? En wat kunnen we samen oppakken?
OMGEVINGSVISIE DEVENTER Praatplaat gemeente Deventer
DE PARTICIPATIEVRAGEN WAREN AFGEDRUKT OP EEN PRAATPLAAT. DEZE VRAGEN WAREN BEDOELD OM HET GESPREK OP GANG TE BRENGEN.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
15
Terugkoppeling op de reacties Het gemeentebestuur en de medewerkers van gemeente Deventer waarderen de betrokkenheid van alle deelnemers aan de Toekomstgesprekken en de digitale enquête en de vele reacties die we hebben ontvangen. Ook via e-mail, de reactieformulieren en de reacties onder onze social berichten. Hun input bevat veel bruikbare inzichten die we meenemen in de verdere uitwerking van de ontwerp omgevingsvisie Deventer. Daar blijft het niet bij. Deze informatie wordt ook op het stadhuis gedeeld met alle vakcollega’s, die dit meenemen in hun werk. Onder de subtitel ‘Toelichting toekomstgesprekken, met overzicht belangrijkste punten per bijeenkomst’ hebben we per thema de belangrijkste reacties samengevat: Wonen & groen, Gezondheid & voorzieningen, Economie & Energie en Mobiliteit, duurzaamheid & Landbouw. In de bijlage staat een overzicht van de reacties. Die reacties zijn gebundeld en onder de thema’s verdeeld. Daarbij is genoteerd tijdens welke toekomst-of straatgesprekken deze reacties gegeven zijn. Dit zijn reacties die de deelnemers op een post-it (een geel papiertje) hebben geschreven of door een gespreksbegeleider zijn genoteerd. Het projectteam Omgevingsvisie en projectteam Wonen, ruimte en stad heeft per reactie een reflectie erop gegeven. Bij een aantal reacties wordt ook toegelicht hoe dit verder in ontwerp omgevingsvisie wordt gezien of verwerkt.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
16
Wat kan het projectteam met de inbreng van anderen?
“Je hebt als specialist veel kennis in huis en door de toekomstgesprekken komt je kennis met de praktijk bij elkaar. Het gaf mij een betere basis voor het onderbouwen van ons concept ontwerp omgevingsvisie. Het was ook geweldig om de mensen met elkaar in gesprek te zien. Het hielp mij om bepaalde belangen van de sector beter te omschrijven en te benoemen. De grote betrokkenheid tijdens de bijeenkomsten motiveert me om me te blijven inzetten voor de doelgroep en hun opgave.”
- Marieke, beleidsadviseur landelijk gebied
Voor de groep jongeren op Het Vlier was het een interessante ervaring. Niet iedereen krijgt de kans om mee te denken op het niveau van beleid. Juist door naar de school toe te gaan, komt het onderwerp omgevingsvisie op tafel. Een onderwerp wat thuis misschien niet zo snel op de keukentafel ter sprake komt. Op school kom je in gesprek met jongeren die ergens helemaal niet mee eens zijn. Het draagt bij in met elkaar kritisch (leren) denken over het onderwerp. Het was erg leuk dat de wethouder bij een keuze uur erbij was, om mee te luisteren en te praten tijdens de sessie en bij de afsluiting de jongeren te bedanken voor hun waardevolle bijdrage.”
- Annemieke, Regiocoördinator Overijssel Tienskip
“In meerdere gesprekken met inwoners werd de mooie term ‘ademruimte’ gebruikt, om aan te geven wat de omgeving van Deventer zo aantrekkelijk maakt. Daardoor ben ik me nog meer bewust van het belang om zorgvuldig met het groen in en om de stad om te gaan. Veel mensen begrijpen meteen wat met ademruimte bedoeld wordt.”
- Jan Pieter, Stedenbouwkundige
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
17
Toekomstgesprekken en een digitale vragenlijst over de 4 zoeklocaties woningbouw: Baarlerhoek, Vijfhoek Zuid-Oost, Stadsland en Bergweide 3 In het raadsvoorstel Kansenkaart Wonen, Ruimte Stad is vastgelegd dat uitkomsten van de verkenning onderdeel uit gaan maken van de nieuw op te stellen Omgevingsvisie voor Deventer. In de Omgevingsvisie wordt een integrale afweging gemaakt waar woningbouw gerealiseerd kan worden. En daar wordt ook bepaald welke (kwalitatieve) randvoorwaarden belangrijk zijn om tot ontwikkeling over te gaan. De Ruimtelijke verkenningen (augustus 2025) en het participatieverslag van deze toekomstgesprekken zoeklocaties woningbouw maken onderdeel uit van de keuzes en afwegingen die in het kader van de Omgevingsvisie gemaakt worden. De participatie over deze zoeklocaties is daarom onderdeel geworden van het 2e deel van de participatie over de ontwerp Omgevingsvisie. Onder de noemer toekomstgesprekken zoeklocaties woningbouw, zijn 4 avonden georganiseerd voor de locaties: Baarlerhoek, Vijfhoek Zuid-Oost, Bergweide 3 en Stadsland. De verkenningen (en daarmee de voorlopige conclusies) 4 zoeklocaties woningbouw gaven eerste inzichten en waren bedoeld om het gesprek met inwoners en belanghebbenden vroegtijdig in de participatie aan te gaan.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
18
Digitaal meedenken over de zoeklocaties woningbouw Naast de 4 toekomstgesprekken was er ook de mogelijkheid om een online enquête in te vullen. Over de resultaten van deze toekomstgesprekken en de peiling zijn aparte rapportages gemaakt.
Toekomstgesprek over landbouw in concept ontwerp omgevingsvisie Alle agrariërs in gemeente Deventer met een Kamer van Koophandel nummer hebben een brief ontvangen met een uitnodiging voor de bijeenkomst op maandag 8 september in Boode Bathmen. Ruim 50 (voormalig) agrariërs kwamen. Het gezelschap liet goed zien hoe divers de sector is: van jong tot oud, van veehouderij tot zorgboerderij, van biologische tot gangbare boer, van gestopte boer met grond tot jonge ondernemer met ambities. Tijdens de bijeenkomst gingen we in groepen uiteen. Aan de hand van de conceptomgevingsvisiekaart, waarop de belangrijkste gemeentelijke ambities voor de landbouw in tekstwolken stonden, zijn we met elkaar in gesprek gegaan. Er waren veel vragen over de ecologische verbindingszones. Ook werden de zorgen gedeeld over het toenemend aantal woningen op het platteland en de gevolgen die het heeft voor de bedrijfsvoering. Daar tegenover werd ook een oproep gedaan voor meer mogelijkheden voor woningbouw op het erf. Ook gaf een groep deelnemers aan dat er zorgen zijn of er voldoende ruimte blijft om te ondernemen. In de bijlage staat een overzicht van de reacties.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
19
Toekomstgesprek met jongeren op Het Vlier Participatie zorgt ervoor dat het gemeentebestuur zo goed mogelijk rekening kan houden met de belangen van de omgeving. We vinden het dan ook belangrijk dat er voldoende wordt geluisterd naar iedereen voor wie een plan of initiatief iets gaat betekenen of veranderen. En nog mooier is het als betrokkenen kunnen meedenken. Op die manier komen verschillende belangen op tafel en kunnen die worden meegewogen in een besluit. In de huidige participatietrajecten missen we vaak een aantal groepen, waaronder jongeren. Dat vraagt om extra aandacht en een specifieke aanpak gericht op jongeren. Het is belangrijk dat jongeren een stem hebben in concept ontwerp omgevingsvisie, omdat die hun directe leefomgeving raakt. Het ontwerp gaat over ontwikkelingen de komende 15 jaar. In deze periode doorlopen jongeren van 15/16/17 jaar verschillende levensfases; van middelbaar scholier naar student of jong werkende, van thuiswonend naar zelfstandig wonen en misschien ook wel van alleenstaand naar samenwonend of zelfs naar ouder van een jong gezin.
TEKST?
Met het concept ontwerp omgevingsvisie naar de jongeren toe Echter jongeren zijn veelal meer geïnteresseerd in onderwerpen die in het nu afspelen en meer bij hun eigen levensstijl passen. Hun toekomst op een geografische kaart is voor veel jongeren in eerste instantie nog niet zo relevant. Om deze doelgroep te bereiken hebben we organisatie Tienskip ingeschakeld. Een jongerenorganisatie die zich inzet om jongeren te enthousiasmeren voor een actieve rol in de (lokale) democratie en ervaring hebben met sessies organiseren
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
20
waarbij jongeren werken aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken in hun eigen leefomgeving. Samen met Tienskip zijn we op 23 september 2025 naar de bovenbouw Het Vlier van het Etty Hillesum Lyceum gegaan om het perspectief van jongeren op het ontwerp omgevingsvisie op te halen. Tijdens 2 Keuze-uren is aan een Havo-5 klas en een Vwo-6 klas het concept ontwerp omgevingsvisie Deventer gepresenteerd en raadpleegt wat deze 2 groepen jongeren ervan vinden. Over de resultaten van dit toekomstgesprek is een aparte rapportage gemaakt door tienskip, zie bijlage.
Over de resultaten van dit toekomstgesprek is een aparte rapportage gemaakt door tienskip. Let op, de rapportage is één op één weergave van wat de leerlingen zelf tijdens de gesprekken in de klas hebben opgeschreven. Het taalgebruik kan als aanstootgevend ervaren worden. Wij hebben bewust gekozen om de inbreng niet te rectificeren. Het geeft een beeld hoe jongeren denken en wat zij vinden.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
21
Toelichting toekomstgesprekken, met overzicht belangrijkste punten per bijeenkomst In alle gesprekken komt naar voren dat er grote behoefte is aan betaalbare en diverse woonvormen (met nadruk op jongeren en senioren). Bij woningen voor senioren ging het om een combinatie van appartementen grondgebondenwoningen, zowel huur als koop in verschillende prijsklasse. Woningen moeten dichtbij voorzieningen zijn. Het belang van doorstroming werd vaak onderschreven. Dit betekent dat huishoudens verhuizen van de ene naar de andere woning, waardoor de achtergelaten woning weer beschikbaar komt voor andere huishoudens. Groen en natuur worden breed gezien als basis voor een leefbare gemeente, zowel voor gezondheid, ecologie als voor klimaatadaptatie. Nieuwe ontwikkelingen moeten altijd in balans moet zijn met behoud en versterking van groen. Wat betreft gezondheid en voorzieningen benadrukken alle partijen het belang van nabijheid en spreiding van basisvoorzieningen, zoals gezondheidszorg, scholen en supermarkten. Ook laagdrempelige ontmoetingsplekken voor ontmoeting, zoals buurthuizen en parken, worden in alle gesprekken belangrijk gevonden. Gezondheid moet niet los staan, maar integraal worden meegenomen in ruimtelijke keuzes. Op het vlak van economie en energie klinkt breed steun voor het beter gebruik van bestaande bedrijventerreinen.
Verouderde bedrijventerreinen moeten verbeterd worden, zodat ze efficiënter gebruikt kunnen worden. De voorkeur ging naar functiemenging van wonen en werken waar mogelijk. De inzet op duurzame energie vonden veel partijen goed, maar er waren wel zorgen over de impact die dit heeft op het landschap en gezondheid.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
22
Wat betreft duurzaamheid, landbouw en mobiliteit zien alle partijen kansen in versterking van wandel-, fiets- en openbaar vervoers-netwerken. Verkeersveiligheid en -overlast zijn terugkerende zorgen, met name rond sluiproutes en verkeersdrukte in wijken en dorpen. Over de derde IJsselbrug waren de meningen verdeeld. De brug zorgt enerzijds voor kansen om te groeien en mobiliteit beter te verdelen, anderzijds heeft het grote landschappelijke en ecologische impact, niet alleen voor de gemeente maar ook voor omliggende gemeenten. Veel mensen onderschreven het belang van de landbouw en waren voor het behoud van vruchtbare landbouwgrond. Daarnaast waren er specifiekere opmerkingen die bij de verschillende bijeenkomsten ter sprake kwamen:
Keten- en professionele partners De keten- en professionele partners zien kansen in inbreiding. Daarbij zien zij aanleiding om de huidige parkeernormen te herzien: de huidige parkeernormen vinden zij te hoog waardoor er bij ontwikkelingen te veel ruimte voor parkeren nodig is. Ze geven wel aan dat het om een combinatie van inbreiding en uitbreiding moet gaan, om tot voldoende woningen komen. Daarnaast pleiten zij voor regelmatige evaluaties van de woonbehoeften en flexibiliteit in de kaders om tijdig op veranderingen te kunnen inspelen. Gezondheid moet volgens deze partners integraal worden meegenomen in alle keuzes, en niet als apart hoofdstuk in de omgevingsvisie beschreven worden. Er is extra aandacht nodig voor gezondheidspreventie, het vroegtijdig integreren van gezondheid in ontwikkelingen en het versterken van wijkverbetering, met nadruk op sociale cohesie en functiemenging. Op economisch gebied geven ze aan dat economische groei vraagt om een betere bereikbaarheid en aantrekkelijke woon- en leefmilieus om jonge werknemers te binden. Maatschappelijke organisaties Maatschappelijke organisaties benadrukken dat groen beleefbaar en toegankelijk moet zijn, en goed verbonden moet worden met het buitengebied zodat robuuste groene longen ontstaan. Zij zien kansen in het benutten van industrieel erfgoed en de verbinding tussen stad en water als basis voor vernieuwing.
Op het gebied van energie pleiten zij voor het beschermen van belangrijke landschappen zodat energievoorzieningen hier geen afbreuk aan doen. Keizerslanden In Keizerslanden lag de nadruk op de kansen voor het benutten van leegstaande gebouwen voor woonruimte. Op het gebied van leefbaarheid bestaat er bezorgdheid over overlast (geluid, afval, laden/lossen) en het gebrek aan handhaving bij overlast in de wijk. Oplossingen werden gezocht in buurtbemiddeling, community building en meer ontmoetingsactiviteiten. Binnenstad In de binnenstad kan verdichting plaatsvinden, mits de groene structuren en zichtlijnen behouden blijven. Qua mobiliteit lag de nadruk op wandelen en fietsen. Knelpunten
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
23
moeten aangepakt worden, zoals de te smalle spoorbrug, drukke fietspaden en slechte oversteekpunten. Ondergrondse fietsparkeergelegenheid in het centrum is een wens. Vijfhoek/Colmschate In de Vijfhoek/Colmschate werd gesproken over de grote vraag naar knarren- en seniorenhofjes, betaalbare middenhuur en starterswoningen. Er is behoefte aan duidelijke kaders voor natuur en islamitische begraafplaatsen. Het sociale aspect van de wijk wordt benadrukt: noaberschap en ontmoetingsplekken zijn belangrijk voor de leefbaarheid.
Overige locaties In Bathmen, Schalkhaar, Zandweerd, Colmschate en op de Beestenmarkt werd gepleit voor meer betaalbare woningen voor senioren, dichtbij voorzieningen. Knarrenhoven waar sociale cohesie en noaberschap centraal staan werden als gewenst gezien. Op de Beestenmarkt was onder de inwoners die we spraken, ook interesse voor tiny houses en samenwoonconcepten. In Bathmen en Schalkhaar werd opgeroepen om het karakter van de kernen te behouden. Het aanwezige groen werd hierin als belangrijk geien. In Zandweerd en Colmschate waren mensen positief over de derde brug omdat die veel verkeersproblemen kan oplossen. In Bathmen werd het mogelijke station als een pluspunt gezien en op de Beestenmarkt was men voor meer autovrije zones.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
24
Communicatie over de participatie Benadering van doelgroepen Voor de participatie van zowel de digitale peiling als de fysieke bijeenkomsten hebben we vooraf een aantal doelgroepen benoemd: ■
Professionele organisaties, keten- en regiopartners
■
Maatschappelijke organisaties en verenigingen
■
Inwoners van Deventer
■
Jongeren
Vervolgens hebben we deze doelgroepen benaderd via diverse communicatiemiddelen om bekendheid te geven aan dit deel van de actualisatie van de omgevingsvisie en de verkenningen voor Wonen Ruimte Stad naar de zoeklocaties voor woningbouw. Tijdens toekomstgesprekken kunnen we diepgang bereiken en met de straatinterviews richten we ons op inwoners die minder vaak participeren. Gemeente Deventer vindt het belangrijk dat we ook inwoners bereiken die vaak ongezien zijn in het publieke debat ofwel bij onze inwonersbijeenkomsten. Deze groep vormt een grote groep in onze samenleving, die wij ook het ‘stille midden’ noemen. Deze groep vertegenwoordigt ook een belangrijke stem. Ook bereiken we daarmee een jongere groep inwoners. Met de online enquête bereiken we een grote groep inwoners (1232 inzendingen). De locaties van de toekomstgesprekken en straatinterviews hebben we bepaald op basis van de volgende vragen: ‘Waar raken de ontwikkelingen in de verschillende scenario’s inwoners het meest?’ en ‘op welke wijze komen we op zoveel mogelijk gebieden binnen gemeente Deventer met de beschikbare capaciteit van het projectteam en middelen.’
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
25
Communicatiemiddelen Om de toekomstgesprekken en de digitale vragenlijst onder de aandacht te brengen zijn er verschillende communicatiemiddelen gebruikt. Prikkelende ‘Stel dat...’ zinnen gebruikten we als triggers. De communicatie rondom de toekomstgesprekken en digitale vragenlijst kende twee periodes. Vanaf 18 augustus, twee weken voor de start van de toekomstgesprekken, zijn we gestart met de algemene communicatie over de toekomstgesprekken. Vanaf 28 augustus, het moment dat de vragenlijst online stond, zijn we gerichter gaan communiceren over de vragenlijst en over de specifieke toekomstgesprekken. Daarnaast hebben deelnemers uit de vorige participatieronde voor de zomer al een save the date ontvangen voor de toekomstgesprekken, daarbij waren de locaties nog niet bekend. Hieronder staan de verschillende middelen/kanalen die zijn gebruikt weergegeven, inclusief resultaat. De middelen en kanalen zijn opgedeeld in drie onderdelen: ■
Website en artikelen
■
Advertentiecampagnes
■
Offline communicatiemiddelen
HALVERWEGE DE CAMPAGNE IS ER NOG EEN NIEUWSBERICHT NAAR DEZELFDE KANALEN GESTUURD, MET DAARIN DE FOCUS OP DE VRAGENLIJST. OOK DIT BERICHT IS GOED OPGEPAKT.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
26
Website Projectpagina’s op de gemeentelijke website, tussen 18 augustus en 22 september: ■
www.deventer.nl/omgevingsvisie
4985 weergaven, 3746 unieke bezoekers
■
www.deventer.nl/deventerbouwt
2025 weergaven, 1327 unieke bezoekers
■
Op de projectpagina Omgevingsvisie een animatie waarin het proces van de omgevingsvisie wordt uitgelegd.
■
Op de projectpagina Omgevingsvisie een link naar de kaart en een uitlegvideo over de kaart die ook tijdens de bijeenkomsten wordt gebruikt (Uitleg kaart toekomstgesprekken)
■
Persbericht op 18 augustus (deze is overgenomen in de Stentor en opgepikt door onder andere Salland 1, Het Deventer nieuws, Deventers Dagblad, Dorpsplein Diepenveen, InSchalkhaar, AD, Lettele.nl)
ARTIKELEN IN DIGITALE WEKELIJKSE NIEUWSBRIEF GEMEENTE DEVENTER (BIJNA 3000 ABONNEES) IN WEEK 34 T/M WEEK 38.
Artikelen Artikelen in digitale wekelijkse nieuwsbrief gemeente Deventer (bijna 3000 abonnees) in week 34 t/m week 38. ■
Week 34 (19 augustus 2025): 224 unieke klikken,
304 totaal
■
Week 35 (26 augustus 2025): 91 unieke klikken,
130 totaal
■
Week 36 (2 september 2025): 337 unieke klikken,
465 totaal
■
Week 37 (9 september 2025): 284 unieke klikken,
433 totaal
■
Week 38 (16 september 2025): 202 unieke klikken,
275 totaal
In totaal 1607 kliks. De unieke klikken worden per week gemeten en zijn daarom niet bij elkaar op te tellen voor de hele campagneperiode.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
27
Advertentiecampagnes ■
Social media campagnes
■
Betaalde advertenties op Facebook en Instagram
■
De campagne is opgesplitst in 2 delen:
■
Vragenlijst Omgevingsvisie/Zoeklocaties Woningbouw
■
Toekomstgesprekken Omgevingsvisie/Zoeklocaties Woningbouw
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
28
Toekomstgesprekken Looptijd
29 augustus tot en met 18 september
Afbeelding
Per locatie een aangepast ontwerp
Bereik
62.921
Vertoningen
142.391
Klikken
1.367
Doorklikratio (CTR)
4%
ˆ Bij het vaststellen van de doorklikratio (CTR) en het aantal klikken worden, naast de klikken op de website link, ook de klikken op de afbeelding of de ‘vind ik leuk’-knop meegerekend.
ˆ De campagne optimaliseert op het bereik en niet op het aantal klikken. Het feit dat mensen hebben doorgeklikt is een mooie extra bijkomstigheid van de campagne.
Campagneconcept Voor de verschillende toekomstgesprekken zijn ook verschillende advertenties ingezet, gericht op bewoners en ondernemers uit het gebied rondom de locatie van het toekomstgesprek. Voorbeeld: Toekomstgesprek zoeklocatie woningbouw Stadsland. Deze advertenties werden ook door lokale kanalen opgepakt en gedeeld. Zoals te zien is bij de advertentie over Baarlerhoek, gedeeld door In Schalkhaar. Zoals te zien is bij de advertentie over Baarlerhoek, gedeeld door InSchalkaar op pagina 28.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
29
Vragenlijst Looptijd
29 augustus tot en met 18 september
Afbeelding
Per locatie een aangepast ontwerp
Bereik
20.034
Vertoningen
86.525
Klikken
2.942
Doorklikratio (CTR)
10%
Campagneconcept Voor de vragenlijst zijn ook verschillende advertenties ingezet, gericht op bewoners en ondernemers uit de hele gemeente en uit de gebieden rondom de zoeklocaties voor woningbouw. Voorbeeld: Focus vragenlijst op zoeklocatie woningbouw Stadsland. Bij het vaststellen van de doorklikratio (CTR) en het aantal klikken worden, naast de klikken op de website link, ook de klikken op de afbeelding of de ‘vind ik leuk’-knop meegerekend.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
30
Offline communicatiemiddelen ■
Duurzame ‘groei’ kaarten van afbreekbaar papier (met biologisch zaadmengel) met daarop de weblink naar www.deventer.nl/omgevingsvisie. 1000 stuks uitgedeeld.
■
Narrowcasting op de schermen in het stadhuis, zowel bij de publieksbalies als op de werkvloer.
■
Artikelen in Stedendriehoek: DeventerNu. Wekelijks tussen 18 augustus en 21 september
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
31
Bijlage Reacties toekomst- en straatgesprekken zoeklocaties
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken Thema ‘wonen en groen’ Bijlage 2. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken Thema ‘gezondheid en voorzieningen’ Bijlage 3. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken Thema ‘economie en energie’ Bijlage 4. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken Thema ‘duurzaamheid. landbouw en mobiliteit’ Bijlage 5. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken -overigOverig Bijlage 6. Participatienota Extra Toekomstgesprekkenmet belangenorganisaties Bijlage 7. Participatienota Toekomstgesprekken over landbouw Bijlage 8. Voor- en achterkant koersdocument ambities
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
32
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘wonen en groen’ Thema wonen en groen Verwerkt in omgevingsvisie.
Toelichting op verwerking in omgevingsvisie
Ja
In de omgevingsvisie hebben we opgenomen dat verstedelijking (meer mensen die naar de stad trekken) en vergroening van de omgeving hand in hand moeten gaan. Dit staat bijvoorbeeld in de leidende principes in hoofdstuk 3 en bij de verschillende deelgebieden in hoofdstuk 5. In de omgevingsvisie
Winkelcentrum Colmschate
Beestenmarkt
Bathmen, Schalkhaar en Zandweerd
Colmschate
Straatgesprekken
Binnenstad
Toekomstgesprekken
Keizerslanden
Maatschappelijke partners
Genoemd tijdens
Ketenpartners en professionele partners
Reacties op de conceptontwerp omgevingsvisie
Wonen 1.
Als woningen bouwt, ga dan ook vergroenen.
x
x
x
beschrijven we de verschillende waarden van het groen, bijvoorbeeld voor natuur, waterberging en voor recreatie.
2.
Kijk breder dan alleen de compacte stad. Het moet een combinatie zijn van inbreiden en uitbreiden als de gemeente zoveel woningen wil realiseren.
x
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
x
x
x
Ja
De woningbouwopgave zal zowel in de bestaande stad (inbreiding) als aan de randen van de stad en dorpen opgelost moeten worden. Daarbij hanteren we het principe van de ‘15-minuten fietsstad’, nieuwe woningen willen we zo veel mogelijk op fietsafstand van de belangrijke voorzieningencentra (plek waar winkels, gezondheidszorg, scholen zitten) en stations realiseren.
33
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘wonen en groen’ 3.
Als de gemeente meer woningen wil bouwen, zullen we de hoogte in moeten. Dit gaat alleen niet met de huidige parkeernorm.
x
x
Gedeeltelijk
We bieden ruimte voor hoger bouwen. Dit willen we onder andere in Centrum & Schil en bij de winkelcentra stimuleren. Het huidige parkeerbeleid biedt de ruimte om maatwerk toe te passen bij het bepalen van de parkeerbehoefte. Los van de parkeernorm vraagt het bouwen in hogere dichtheden (meer woningen in een bepaald gebied) om andere parkeeroplossingen, bijvoorbeeld in of onder bebouwing of geconcentreerd in een parkeerhub.
4.
Zorg bij woonconcepten, zoals zorgwoningen, voor voldoende aantallen zodat het rendabel is.
5.
Zorg voor voldoende woningen en huisvesting voor jongeren, waaronder studentenwoningen, woningen voor jongeren uit een instelling of gezinnen met lage inkomens. Focus hierbij op betaalbaarheid.
x
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
x
Gedeeltelijk
Het realiseren van bijzondere geclusterde woonconcepten (bijvoorbeeld voor ouderen) is een belangrijke ambitie in het beleid voor wonen. In hoofdstuk 4 is dit beschreven. De gemeente denkt uiteraard graag mee met initiatiefnemers om tot haalbare geclusterde woonzorgcomplexen te komen, maar we leggen geen minimale norm op. Invulling van zo’n ontwikkeling is in veel gevallen maatwerk.
Ja
Het realiseren van woningen voor jongeren en/of betaalbare woningen is een van de speerpunten in het woonbeleid. Dit hebben we beschreven in hoofdstuk 4.
34
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘wonen en groen’ 6.
Zorg voor woningen voor senioren met een combinatie van appartementen grondgebondenwoningen, zowel huur als koop in verschillende prijsklasse. Woningen moeten dichtbij voorzieningen zijn. Met name knarrenhofjes, waar mensen omkijken naar elkaar (noaberplicht), worden als wenselijk gezien. Geclusterd wonen is wenselijk voor senioren die meer zorg nodig hebben. Dan zijn grote aantallen noodzakelijk om het rendabel te houden.
7.
Bouw meer betaalbare en kleinere woningen, zowel koop als huur. Wellicht kleiner bouwen tussen de 50 en 70 m² voor jongeren, starters en ouderen.
8.
Maak een visie op de doorstroming van woningen, omdat dit veel ruimte kan bieden op de woningmarkt.
9.
Ga flexibeler om met woningmogelijkheden. Stimuleer woningen splitsen, hopsitaverhuur, flexwonen en kangoeroewoningen. Daarnaast is woningen in leegstaande panden ook een idee.
x
x
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Ja
In het woonbeleid in hoofdstuk 4 (Fijn wonen en samenleven) hebben we opgenomen dat we willen dat in alle wijken, buurten en dorpen een gevarieerd woningaanbod aanwezig is. In een samenleving waar buren elkaar af en toe even kunnen helpen is het nodig om een goede balans te vinden tussen mensen die hulp nodig hebben (vragers) en mensen die kunnen ondersteunen (dragers). Meer variatie in woningaanbod in de wijk kan bijvoorbeeld doorstroming van een gezinswoning naar een appartement in de eigen wijk mogelijk maken. Hierdoor blijft het mogelijk om te verhuizen binnen je eigen sociale netwerk.
x
Ja
In de woningbouw ambities in hoofdstuk 4 (passend en gevarieerd woningaanbod) hebben we opgenomen dat een groot deel van de woningen in het sociale- (30%) en betaalbare segment wordt gebouwd. Daarnaast zetten we in op doorstroming om verhuisbewegingen op gang te brengen met als doel om meer betaalbare woningen voor bijvoorbeeld starters beschikbaar te krijgen.
x
Ja
In de woningbouw ambities in hoofdstuk 4 (passend en gevarieerd woningaanbod) hebben we opgenomen dat we in bestaande wijken levensloopbestendige woningen (een huis dat zo is ontworpen dat bewoners er hun hele leven in kunnen blijven wonen) willen toevoegen om doorstroming op gang te brengen.
Gedeeltelijk
Het beter benutten van bestaande woningen en gebouwen is een mooi idee waar de omgevingsvisie in principe ruimte voor biedt. Het zal wel per situatie verschillen of het mogelijk is om een leegstaand gebouw (bijvoorbeeld een kantoor) voor woningen te gebruiken, omdat dit ook afhankelijk is van de omgeving van het gebouw.
35
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘wonen en groen’ 10.
Ruimte bieden voor wonen op voormalige agrarische erven, zeker in groene plattelandsgebieden.
x
Ja
In de omgevingsvisie is opgenomen dat vrijkomende agrarische erven ruimte kunnen bieden aan nieuwe gebruiksmogelijkheden, waaronder wonen.
11.
Woningen op Stadsland zetten de natuur in aangrenzend Natura 2000 gebied onder druk.
x
Gedeeltelijk
In de verkenning van wonen-ruimte-stad en in de omgevingsvisie beschrijven we de ecologische- en natuurwaarden. Bij een invulling van het Stadsland met woningbouw zal nader onderzoek moeten aantonen wat de effecten op de natuur zijn, op dit moment is dat nog niet te beoordelen.
12.
Evalueer tijdig de ontwikkelingen op het gebied van wonen en zorg dat je de koers kan bijstellen.
x
Ja
De woningbouwproductie wordt continu gemonitord, als het nodig blijkt zal de koers in de omgevingsvisie bijgesteld worden.
13.
Verlaging van de parkeernorm. De huidige parkeernorm is te hoog, waardoor bij woningbouw te veel ruimte gereserveerd moet worden voor parkeren. Auto’s in een parkeerhub nemen minder ruimte in op straat.
x
Gedeeltelijk
De Omgevingsvisie stelt verhogen van de leefkwaliteit met meer ruimte voor fietsers en voetgangers als ambitie. Duidelijk is dat meer ruimte voor de fiets en het verminderen van ‘blik op straat’ door bijvoorbeeld mobiliteitshubs (centrale fysieke plek waar verschillende vervoersvormen samenkomen, zoals openbaar vervoer, deelfietsen en -auto’s) daarbij een rol spelen.
x
x
x
Verlagen van parkeernormen wordt echter door de een wel, maar door anderen juist niet als oplossing gezien. In de omgevingsvisie worden geen parkeernormen vastgelegd.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
36
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘wonen en groen’ 14.
Combineer woningbouw met het benutten van openbaar vervoer en voorzieningen, bijvoorbeeld door woningbouw rondom stations of winkelcentra. Met name voor senioren is het belangrijk dat dit niet te ver weg is. In Bathmen liggen kansen gezien de(potentiële) infrastructuur in het dorp. Extra woningen vergroot de kans op een verbetering van de huidige infrastructuur en openbaar vervoer.
x
x
x
x
x
x
Ja
Een belangrijke keuze in de omgevingsvisie is om vooral ook woningbouw in de directe omgeving van voorzieningen en stations, binnen 15-minuten fietsafstand, te realiseren. Dit komt krijgt concreet in de gebiedsprogramma’s Centrum & Schil en Keizerslanden, en daarnaast ook in de ambitie om in Colmschate verder te verdichten. Dit doen we ook om de mate van acceptatie voor bijvoorbeeld duurzame (deel)mobiliteit te vergroten. Dit is onder meer beschreven in het leidende principe van de 15-minuten stad in hoofdstuk 3. In het koersdocument is ook opgenomen dat we streven naar een station in Bathmen met een schaalsprong.
Groen 15.
Beschermen van de groenblauwe kwaliteiten en dit gebruiken als leidraad bij ontwikkelingen. Zorg bij groei en inbreiding dat er voldoende ‘ademruimte’ blijft met voldoende groen en visuele doorkijkjes en zichtlijnen. Behoud daarbij de groene longstructuur met verbinding naar het
x
x
x
x
x
x
x
Ja
Een belangrijke keuze in de omgevingsvisie is om het ontwikkelen van de groene ruimte te koppelen aan verstedelijking. Dit is onder andere vertaald in het principe: ‘water, bodem, landschap en stad als samenhangend systeem’, zoals beschreven in hoofdstuk 3. In het thematische hoofdstuk 4 in de paragraaf ‘Bodem, water en groen als dragers van de ruimte’ zijn de verschillende ambities en kwaliteiten van het groen in en om de stad beschreven.
Gedeeltelijk
In de omgevingsvisie in het thematische hoofdstuk 4 (de paragraaf ‘Bodem, water en groen als dragers van de ruimte’) zijn de verschillende ambities en kwaliteiten van de stedelijke groenstructuur (zoals parken, bomen, struiken en groenstroken) beschreven. Vanuit het beheer van sportparken is het niet altijd mogelijk om alle sportvelden toegankelijk te maken. In de Groen-Blauwe hoofdstructuur (een uitwerking van de omgevingsvisie) zijn de verschillende onderdelen van de groen-blauwe hoofdstructuur beschreven.
buitengebied. Zet in op meer natuur in en om de stad, ook met oog op ecologie en klimaatadaptatie. Ontwikkelen vanuit de draagkracht van de bodem is daarbij de basis. 16.
Zorg voor het beleefbaar en toegankelijk maken van de gehele groene hoofdstructuur, inclusief de sportvelden.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
x
37
Bijlage 1. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘wonen en groen’ 17.
Beleefbaar groen wat gebruikt wordt door mensen kan een bedreiging vormen voor de natuurwaarden.
18.
Zorg voor groene wandelmogelijkheden, zodat mensen een ommetje kunnen maken. Bijvoorbeeld een wandelrondje van 30 minuten in elke wijk.
19.
Denk na over (financiële) economische dragers voor natuur- en landschapsbeheer.
20.
Kunnen de landgoederen in de gemeente een NSW-status krijgen waardoor deze levensvatbaar blijven voor de toekomst?
21.
Versterk de verbinding met de stad en het water en trek dit door tot aan de Gasfabriek.
x
x
x
x
x
x
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
x
x
x
x
Gedeeltelijk
In de omgevingsvisie staan de waarden en kwaliteiten van de natuur en het groen in en om de stad (onder andere in Natura 2000 gebieden en Natuur Netwerk Nederland). De omgevingsvisie beschrijft op hoofdlijnen de te beschermen waarden, Daar kunnen later in het omgevingsplan mogelijk concrete regels aan gekoppeld worden.
Ja
We snappen het belang van van groen in het dagelijks leven van inwoners. Dit hebben we onder andere vertaald in het principe: ‘water, bodem, landschap en stad als samenhangend systeem’, zoals beschreven in hoofdstuk 3. Ook in het thematische hoofdstuk 4 in de paragraaf ‘Bodem, water en groen als dragers van de ruimte’ zijn de verschillende ambities en kwaliteiten van het groen in en om de stad beschreven. We onderzoeken of een groennorm daaraan kan bijdragen.
Ja
In de omgevingsvisie hebben we een link gelegd tussen de brede maatschappelijke waarde van natuur en landschap en het betalen hiervan in het landelijk gebied. De ‘hoe’ vraagt nadere uitwerking.
Gedeeltelijk
Om in aanmerking te komen voor een NSW-status (Natuurschoonwet) moet een landgoed voldoen aan voorwaarden. Niet alle landgoederen in onze gemeente komen vanwege deze voorwaarden in aanmerking voor een NSW-status. Het is aan een landgoed zelf of zij een NSW-status wil aanvragen. Een NSW-status kan bijdragen aan de levensvatbaarheid van een landgoed, maar in de meeste gevallen is dit niet voldoende.
Ja
Het versterken van de verbinding tussen de stad en de IJssel is een belangrijke ambitie die onder meer is beschreven in het principe: ‘water, bodem, landschap en stad als samenhangend systeem’ in hoofdstuk 3. De ambitie is ook weergegeven op de kaart van de omgevingsvisie.
38
Bijlage 2. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘gezondheid en voorzieningen’ Thema gezondheid en voorzieningen Verwerkt in omgevingsvisie.
Toelichting op verwerking in omgevingsvisie
Ja
Met deze organisaties gaan we bij de uitwerking van de ambities in de andere kerninstrumenten in gesprek over mogelijke maatregelen om de gezondheidsambities in de omgevingsvisie te realiseren.
Ja
Gezondheid is één van de vier grote opgaven en is daarmee een rode draad door de hele omgevingsvisie: het is een kwart van het afwegingskader en komt zo ook in alle deelgebieden terug.
Ja
Hoe ruimtelijke plannen kunnen helpen bij een betere mentale gezondheid en welzijn, wordt verder uitgelegd de zes aspecten van positieve gezondheid. Hier wordt op tijd en vooraf aandacht aan besteed.
Flora
Beestenmarkt
Bathmen, Schalkhaar en Zandweerd
Colmschate
Straatgesprekken
Binnenstad
Toekomstgesprekken
Keizerslanden
Maatschappelijke partners
Genoemd tijdens
Ketenpartners en professionele partners
Reacties op de concept-ontwerp omgevingsvisie
Gezondheid 22.
Diverse organisaties kunnen meedenken en advies geven op het gebied van gezondheidsbevordering en bescherming. Neem hun advies mee in de ontwikkeling van plannen.
x
23.
Zorg dat gezondheid een integraal onderdeel wordt van de omgevingsvisie en niet alleen in één hoofdstuk benoemd wordt. Laat dit ook doorwerken in keuzes in beleid en uitvoering, zodat gezondheid een leidend principe is bij de ontwikkeling van de gemeente.
x
24.
Zet in op welzijn als onderdeel van preventieve gezondheid.
x
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
x
39
Bijlage 2. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘gezondheid en voorzieningen’ 25.
Proactief omgaan met initiatieven vanuit de samenleving die gezond gedrag bevorderen. Denk hierbij ook aan de rol die (sport)voorzieningen kunnen spelen in het bevorderen van gezond gedrag.
26.
Zorgen over verkeersdrukte, wat zorgt voor onveilige situatie en slecht is voor de gezondheid. Zorgen over groei van de gemeente en toenemende drukte.
x
x
x
Gedeeltelijk
We hebben opgenomen at (sport)voorzieningen een belangrijke rol spelen bij meerdere aspecten van positieve gezondheid.
Gedeeltelijk
Verkeersveiligheid Milieueffecten van verkeer Vanaf 2026 gaat de gemeente geluidaandachtsgebieden aanwijzen langs gemeentelijke wegen. Dit doen we om bewoners te beschermen tegen te veel verkeerslawaai. Als er een maximum voor geluid is vastgesteld en dat wordt bereikt, gaan we kijken welke maatregelen nodig zijn. Schone lucht Deventer doet mee aan het Schone Lucht Akkoord. We willen dat de luchtkwaliteit in 2030 meer dan 50% beter is dan in 2016. Dat is goed voor de gezondheid van inwoners. Groei met ademruimte Als Deventer groeit in aantal inwoners, moet ook de openbare ruimte en de voorzieningen beter worden. In de ontwerpomgevingsvisie is dit uitgewerkt: we willen groeien op een manier waarbij er genoeg (groene) ruimte en voorzieningen zijn voor iedereen. De ontwikkeling van Deventer gaat op mobiliteitsgebied uit van meer duurzame mobiliteitsvormen, zoals de fiets en het openbaar vervoer. Dit betekent voor grotere delen van Deventer een minder dominante rol voor de auto en meer ruimte voor de fiets en de voetganger. Deze ontwikkeling faciliteren we onder meer door een verlaging van de maximumsnelheid naar 30 km/ uur op een groot aantal ontsluitingswegen. We verwachten dat hierdoor de verkeersonveiligheid afneemt.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
40
Bijlage 2. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘gezondheid en voorzieningen’ 27.
x
Zorgen over energievoorzieningen en de effecten op de gezondheid, zoals het beoogde hoogspanningsstation in Wechelerhoek of de effecten van windturbines of geothermie.
Gedeeltelijk
Bij het zoeken naar plekken voor nieuwe energievoorzieningen in Deventer houden we rekening met landelijke regels voor veiligheid en gezondheid. Energieprojecten volgen het gewone vergunningentraject en worden gecontroleerd op de geldende wetten en regels. Het beoogde hoogspanningsstation ligt in het gebied Baarlerhoek.
Om een extra stroomstation mogelijk te maken hebben we een voorkeursrech’ gevestigd op de gronden in het gebied Baarlerhoek-Zuid. En niet in Wechelerhoek. Het voorkeursrecht betekent dat eigenaren van grond dit niet zomaar meer aan anderen dan de gemeente kunnen 28.
Begeleid vluchtelingen beter met hun integratie in de wijk en betrek daarbij de inwoners van de wijk daarbij.
x
Ja
We streven naar het vinden van een duurzame participatieplek voor inburgeraars, bij voorkeur in hun eigen wijk.
29.
Ondersteun ouderen beter, bijvoorbeeld met organisaties zoals Humanitas of passende inrichting van de openbare ruimte.
x
Ja
We ondersteunen ouderen door samen te werken met organisaties die zich actief inzetten in de wijk. We werken aan een openbare ruimte die goed past bij de omgeving en waar iedereen zich welkom voelt en mee kan doen.
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
41
Bijlage 2. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘gezondheid en voorzieningen’ 30.
Evenementen worden soms te groot, waardoor overlast ontstaat.
x
Gedeeltelijk
Met de ontwikkeling van de “schil” rondom de historische binnenstad en het beter verbinden van deze gebieden, wordt er ademruimte voor de historische binnenstad gecreëerd. Ook voor centrumfuncties als bepaalde evenementen. Wel is en blijft de binnenstad een ‘podium’ voor onze beeldbepalende en kleinere evenementen. Voor grotere evenementen die niet binnen de stad passen, willen we (ruimte voor) een evenemententerrein in de gemeente houden.
In de Dorpen, waar evenementen vooral lokaal georiënteerd zijn, voorzien we dit risico op groeiende overlast minder. 31.
Zorg voor een goede balans tussen enerzijds bebouwd en anderzijds groen en ontmoeting met ook voldoende aandacht voor plekken waar mensen tot rust kunnen komen.
x
32.
Zorg voor een goed inrichting van de openbare ruimte die schoon, heel en veilig is.
x
Verslag participatie ontwerp omgevingsvisie Deventer
x
Ja
We hebben opgeschreven dat de groei in inwoneraantal samen moet gaan met het verbeteren van de openbare ruimte en de voorzieningen. In het koersdocument schreven we over ‘groeien met ademruimte. Dit hebben we in de ontwerp omgevingsvisie vertaald naar: groeien waarbij (groene) openbare ruimte en voorzieningen worden verbeterd.
Ja
We hebben 6 uitgangspunten voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte opgenomen in een tekstkader binnen het thema ‘Bodem, water en groen als dragers van de ruimte’.
42
Bijlage 2. Participatienota Toekomst- en straatgesprekken thema ‘gezondheid en voorzieningen’ 33.
Werk met functiemenging aan de integrale verbetering van wijken, om zo informele en formele zorg beter te faciliteren.