2025-399 Jaarverslaglegging 2024 - versie definitief (OUD)
Tekst van het document
Begroot budget Gerealiseerd
Prestatie
We sturen op het verbeteren van de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte in de binnenstad.
Toelichting
Het motto voor de binnenstad luidt; 'van place to buy' naar 'place to be'. Sfeer en beleving in de openbare ruimte van onze binnenstad is belangrijk en daarom gaan we op het gebied van verlichting (lichtleidraad), meubilair en (fiets)voorzieningen door met het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving . Momenteel zijn we dit aan het onderzoeken in het kader van de binnenstadsagenda. p.m.
Begroot budget Gerealiseerd
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 66
Doelstelling
Prognose tableCell28
Doelstelling gewijzigd Gewijzigde doelstelling Prestaties Prestatie
We voldoen aan de beeldmeetlatten zoals vastgelegd in de 'Uitvoeringsagenda bij de visie Leefomgeving' (monitoren d.m.v. de maandelijkse schouwresultaten). Inwoners waarderen de openbare ruimte in 2023 gemiddeld met een 6,7. (monitoren met 2-jaarlijks bewonersonderzoek). Goed Het is van groot belang voor het functioneren van de gemeente Deventer als geheel dat de fysieke leefomgeving goed functioneert er mooi en aantrekkelijk uitziet en duurzaam in stand gehouden wordt. Het functioneren uit zich in de bovengrondse infrastructuur bij bereikbaarheid, ondergrondse infrastructuur voor waterhuishouding, sociale ontmoetingsplekken voor beleving, gezonde ruimtes om te sporten spelen en bewegen, ecologische dragers voor flora en fauna etc. Uiteraard dient deze openbare ruimte heel en veilig te zijn waardoor alle genoemde en bedoelde functionaliteiten door middel van het beheer/onderhoud en soms herinrichting in stand gehouden wordt. Die fysieke openbare leefomgeving/ruimte moet er ook mooi, goed en aantrekkelijk uitzien om er prettig te kunnen wonen, leven recreëren, ontmoeten, verblijven om zo mensen een fijn en prettig woon - en leefklimaat te kunnen blijven bieden. budget aangepast
We combineren de opgave en de middelen voor groot onderhoud (MJOP), voor vervanging (MJOP) en voor de voor het optimaliseren van de verkeersinfrastructuur (MIND) in de hele openbare ruimte tot één integrale opgave. Daarbij streven we naar maximaal rendement en maximale meerwaarde. Een belangrijke werkwijze hierbij is de buurtgerichte aanpak waarbij geografisch en technisch de middelen worden gebundeld.
Gewijzigde prestatie Prognose
> 75%
De groot-onderhoudsopgave (MJOP-MIND) wordt om de 2 jaar opnieuw opgesteld met een planningshorizon van 4 jaar waarvan 2 jaar hard en 2 jaar zacht wordt geprogrammeerd. De projecten hebben betrekking op diverse producten/taakvelden binnen het programma Leefomgeving en Bereikbaarheid. De technische noodzaak is de aanleiding om onderdelen in te gaan plannen die dan zoveel mogelijk integraal en gecombineerd met andere opgaven worden geprogrammeerd, waarbij tevens direct wordt gekeken naar doorstroming en veiligheid van verkeer en mobiliteit. Bij de aanpak van MJOP-MIND projecten wordt aan de voorkant de scope van de opgave verbreed (buurtagenda-aanpak). Van daaruit wordt bepaald hoe integraal een project wordt ingevuld. Hierbij wordt ook onderzocht of beleidsdoelstellingen van ander domeinen meegenomen kunnen worden. Om deze prestaties waar te kunnen maken op de afgesproken kwaliteitsniveaus is aanvulling nodig van de beschikbare budgetten. De voortgang van een aantal projecten is geringer dan bij het opstellen van het MJOP-MIND voorzien. Dit leidt tot de nodige budgetoverhevelingen. (zie verder onder afwijkingen)
Prestatie gewijzigd?
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 67
Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
Er zijn contracten en overeenkomsten met onze verbonden partijen en met marktpartijen om het dagelijks onderhoud aan de openbare ruimte te realiseren. Het regulier of dagelijks onderhoud is deels belegd bij de verbonden partijen als HGB (groen) en Circulus (reiniging). In de dienstverleningsovereenkomsten (DVO's) wordt dit jaarlijks vastgelegd.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
We monitoren of we met de verkregen middelen, die via de VJN2023 worden toegevoegd aan het programma, de minimale kwaliteit en de veiligheid van de openbare ruimte kunnen blijven garanderen. Gewijzigde prestatie Rekening houdend met de huidige financiële situatie van de gemeentebegroting wordt bezien of er werkwijze mogelijk is om de implementatie van de NKG meer getemporiseerd in te voeren zonder al teveel technische, maatschappelijke en financiële risico's te lopen. Daarom gaan we dit jaar nog met aanvullende voorstellen komen om op de juiste manier te prioriteren per product en per kostenpost. Prognose Goed
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 68
Programma Leefomgeving beheert veel kapitaalgoederen. Denk aan wegen, groen, civiele kunstwerken, openbare verlichting e.d. De waarde van de openbare ruimte bedraagt circa €1,6 miljard. Deze openbare ruimte is voor een groot deel aangelegd met eenmalige middelen (grondexploitaties bij nieuwbouw en subsidies). Er zijn daarbij geen middelen gereserveerd om bij einde levensduur deze openbare ruimte te kunnen vervangen. Op enig moment bereikt deze openbare ruimte, of delen daarvan, onvermijdelijk het einde van haar levensduur en zal dus vervangen moeten worden. Dat betekent logischerwijs dat bij einde levensduur altijd nieuwe middelen gevonden moeten worden om vervanging te kunnen dekken. Periodiek zal dus gekeken moeten worden of de middelen die voor vervanging gereserveerd zijn nog aansluiten bij de opgave. Dat gebeurt in de vorm van een nota kapitaalgoederen. In de nota kapitaalgoederen is tevens geanalyseerd of het onderhoudsbudget nog sluitend is op de onderhoudsopgave. De laatste keer dat er structureel een verbinding is gemaakt tussen de beschikbare middelen en de te beheren kapitaalgoederen is zo'n 20 jaar geleden geweest.
Door diverse bezuinigingsrondes, indexeringen die geen gelijke tred hielden met de ontwikkelingen in de markt maar zeker ook door het complexer worden van de opgave (denk aan zaken als participatie maar ook aan het complexer worden van technische systemen), sluit het financieel kader voor het onderhouden van de openbare ruimte niet meer aan bij de opgave waar programma Leefomgeving voor gesteld is. De verkregen middelen zijn ook na de behandeling VJN 2024 nog niet toereikend en bij de voorjaarsnota 2025 komen we hier wederom bij u op terug. Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Rekening houdend met de huidige financiële situatie van de gemeentebegroting wordt bezien of er werkwijze mogelijk is om de implementatie van de NKG meer getemporiseerd in te voeren zonder al teveel technische, maatschappelijke en financiële risico's te lopen. Daarom gaan we dit jaar nog met aanvullende voorstellen komen om op de juiste manier te prioriteren per product en per kostenpost. Budgetaanpassing?
Prestatie
We gaan onderzoeken of er bij het geplande onderhoud van het stuk Spoorbrug-Haven extra ingezet kan worden op het verbeteren van de kwaliteit (Groen en Toegankelijkheid) van de wandelpaden langs de IJssel (het stuk Spoorbrug-Haven) en het stadslab en de initiatiefnemer IJsselpromenade, duurzaamheidsteam Zandweerd, te betrekken in de voorbereiding en uitvoering van dit onderhoud. Deze partijen zijn al met elkaar verbonden en denken al na over verbetering van het stuk Spoorbrug-Haven.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Hoogst noodzakelijk knelpunten worden verholpen in afwachting van middelen voor grootschalige herinrichting.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 69
Budgetaanpassing?
Doelstelling Prognose tableCell28
Doelstelling gewijzigd Gewijzigde doelstelling Prestaties Prestatie
Bij het (groot) onderhoud aan de openbare ruimte sturen we niet alleen op de technische toestand van de leefomgeving maar sturen we op een inrichting die past bij de functionele eisen die daar op dit moment aan gesteld worden. Goed Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte richten we ons op goede leefbaarheid duurzaamheid, beheerbaarheid, veiligheid, ecologie en beheersvriendelijkheid van de openbare ruimte. We gaan daarbij de komende jaren steeds verder kijken naar het realiseren doelstellingen vanuit andere domeinen zoals gezondheid, circulariteit, klimaatadaptatie, participatie en inclusiviteit. budget aangepast
In 2023 is gestart met het vergroenen van de binnenstad. Dit betreft een nieuwe opgave voortvloeiend uit het coalitie akkoord. In 2024 gaan we hier mee verder.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Dit betreft een nieuwe opgave voortvloeiend uit het coalitie akkoord. In het coalitieakkoord is €100.000 beschikbaar gesteld om de binnenstad te vergroenen. Hier wordt in 2023 in samenspraak met SDBM uitvoering aan gegeven. Voordat er fysiek iets op straat gebeurt dient er wel eerst een plan gemaakt te worden waarin staat waar we wat gaan doen om hier inhoud aan te kunnen geven. In 2024 zetten we dit voort. De verwachting is dat het 'plan' nog dit jaar wordt vastgesteld en dat er vervolgens in 2025 uitvoering gegeven kan worden aan enkele projecten in de binnenstad. Met daarbij 100K van SDBM en 100K uit het voormalig gevelfonds moet een stuk vergroening goed mogelijk zijn.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
We geven, conform het coalitieakkoord, uitvoering aan het in 2021 vastgestelde klimaatadaptatieprogramma.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
In 2021 is het klimaatadaptatieprogramma door ons college vastgesteld. Hierin zit een 35-tal maatregelen. We gaan door met het uitvoering geven aan deze maatregelen.
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 70
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
We nemen de speeltoestellen over van stichting Tevreden waardoor ze terug zijn bij het gemeentelijk onderhoudsareaal.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
De toestellen zijn overgenomen en in eigen beheer.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
De komend drie jaar het totale boomkroonvolume in Deventer te monitoren en hierover jaarlijks aan de raad te rapporteren.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Na drie jaar te bepalen of het zinvol is de boomkroonrapportage structureel in de zetten.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Doelstelling Prognose tableCell28
Doelstelling gewijzigd
Bij het werken in de leefomgeving krijgt beleving (en gedrag) in de openbare ruimte een zwaar accent naast het maken van economische en sociale verbindingen. Goed Bij de planning van het onderhoud laten we ons niet alleen leiden door de technische staat maar ook door de beleving en het gedrag van mensen. We houden ook rekening met de effecten van de het onderhoud op andere beleidsterreinen zoals de aantrekkelijkheid van de stad als woon- en vestigingsklimaat. Het incidenteel bieden van mogelijkheden voor werkgelegenheid en het opdoen van werkervaring. budget aangepast
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 71
Gewijzigde doelstelling Prestaties Prestatie
We sturen op het verbeteren van de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte in de binnenstad.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Het motto voor de binnenstad luidt; 'van place to buy' naar 'place to be'. Sfeer en beleving in de openbare ruimte van onze binnenstad is belangrijk en daarom gaan we op het gebied van verlichting (lichtleidraad), meubilair en (fiets)voorzieningen door met het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving . Momenteel zijn we dit aan het onderzoeken in het kader van de binnenstadsagenda.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
in 2024 voorstellen voorleggen aan het college om de binnenstad nog verder door te laten ontwikkelen van 'place to buy' naar 'place to be' d.m.v. verlichting.
Gewijzigde prestatie Prognose
> 75%
Door veelvuldige personele wisselingen blijkt het erg lastig om in 2024 met voorstellen te komen. Dit schuift door naar 2025.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
In 2024 worden voorstellen voorgesteld voor kleinschalige kwaliteitsverbeteringen in openbare ruimte van de binnenstad.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
We zitten op schema met de voorbereiding van diverse voorstellen voor kwaliteitsverbetering. Denk aan nieuwe bebording voor routes (wayfinding), kaders voor geveltuintjes en vergroeningsplannen.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 72
Budgetaanpassing?
Prestatie
In 2024 een procesmatig overzicht aan te bieden van wat er per plein benodigd is om te komen tot een (herinrichtings-)plan.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
In de begroting 2024-2027 een bedrag van €3 mio te reserveren om voor elk van de triple B pleinen een passend plan te maken, alsmede een basis voor realisatie te leggen. Deze reservering gaat uit van een indicatief bedrag van €1 mio per plein. Naar verwachting zullen deze bedragen gespreid over meerdere kalenderjaren uitgegeven worden te beginnen in 2024 tot waarschijnlijk in het jaar 2026. Het kan zijn dat t.z.t. meer middelen nodig zijn om het een en ander te realiseren. Dat hangt sterk af van de inrichtingsvoorstellen van dat moment en de raming die daar bij hoort. Bij de derde kwartaalrapportage 2024 komen we met een raadsmededeling over de voortgang.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Doelstelling Prognose tableCell28 Doelstelling gewijzigd Gewijzigde doelstelling Prestaties Prestatie
We doen een beroep op inwoners en bedrijfsleven om samen met ons te zorgen voor de kwaliteit van de leefomgeving. (tekst uit het coalitieakkoord) Goed De inzet van bewoners en ondernemers kan verschillende vormen krijgen. We onderscheiden bewonersinitiatieven en zelfbeheer. De ruimte voor initiatief vertalen we naar het motto; 'wij de basis en u de plus". budget aangepast
In 2024 worden weer diverse initiatieven gefaciliteerd in de openbare ruimte.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 73
Er zijn jaarlijks talloze initiatieven in de gemeente Deventer waarvan een aanzienlijk deel betrekking heeft op de openbare ruimte. Deels komen deze via het meldsysteem, KCC, Wij-Deventer wijkenbeheer en deels direct bij het programma of het bestuur binnen. Om er voor te zorgen dat deze verzoeken en initiatieven een kort en efficiënt traject binnen de organisatie doorlopen wordt nu een duidelijk podium/locatie gecreëerd binnen de organisatie. Dit gaat ervoor zorgen dat zowel de initiatiefnemers als de betrokken adviseurs en belanghebbenden weten waar alle initiatieven bij elkaar moeten komen. De opzet is vergelijkbaar met de carrousel waar al sinds geruime tijd alle ruimtelijke (bouw) initiatieven bij elkaar komen en beoordeeld worden. Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
Bij de uitvoering van het onderdeel van de Van Vlotenlaan uit MJOP-MIND na te gaan welke meekoppelkansen er zijn om – naar aanleiding van de ideeën van de bewoners - het winkelplein De Hoogstraat aantrekkelijker te maken. De raad tijdig te informeren over de mogelijkheden, meekoppelkansen en de eventuele (financiële) consequenties daarvan.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
project is inmiddels opgestart en dit wordt meegenomen.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
In overleg met de jongeren, freerunners en andere betrokkenen na te gaan wat de voorwaarden en wensen zijn ten aanzien van een attractief en duurzaam freerunpark, aanvullend op de bestaande voorzieningen en op basis hiervan een ‘houtkoolschets’ te maken en na te gaan welke potentiële geschikte locaties op Deventer grondgebied bestaan voor de realisatie van dit volwaardige freerunpark, en in samenspraak met de voornoemde betrokkenen tot een voorkeurslocatie te komen.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 74
Prestatie gewijzigd?
Nee
In overleg met de jongeren, freerunners en andere betrokkenen na te gaan wat de voorwaarden en wensen zijn ten aanzien van een attractief en duurzaam freerunpark, aanvullend op de bestaande voorzieningen en op basis hiervan een ‘houtkoolschets’ te maken; • Na te gaan welke potentiële geschikte locaties op Deventer grondgebied bestaan voor de realisatie van dit volwaardige freerunpark, en in samenspraak met de voornoemde betrokkenen tot een voorkeurslocatie te komen; • Inzicht te geven in de eenmalige investeringskosten en de structurele kosten; • In de vierde kwartaalrapportage komen we via een raadsmededeling met een update. Nee
Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Doelstelling Prognose tableCell28
Doelstelling gewijzigd Gewijzigde doelstelling Prestaties Prestatie
We zorgen voor een goede (duurzame) bereikbaarheid van Deventer. Goed Zorgen dat Deventer zo goed als redelijkerwijs mogelijk is, fysiek bereikbaar is en blijft voor de diverse modaliteiten en verkeersgebruikers. Daarbij kijkend naar duurzaamheid, veiligheid gezondheid en efficiënt ruimtegebruik binnen onze gemeente en in aansluiting op de omgeving. budget aangepast
We onderzoeken de mogelijkheden naar het vergroten van parkeermogelijkheden rondom de binnenstad. Na onderzoek en positieve resultaten wordt overgegaan tot planvorming en realisatie.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
In verband met de ontwikkelingen in de Binnenstad en in de Centrum schil en de Stadscampus is meer parkeercapaciteit nodig. De aanleg van parkeerplaatsen op deze locatie biedt meer ruimte aan bezoekers, bewoners en bedrijven aan een deel van de Binnenstad. Ook hier een belangrijke en directe relatie met de centrumschil en de ontwikkelingen daar op het vlak van woningen en voorzieningen.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 75
Prestatie
Naar aanleiding van de door de raad aangenomen motie bij de VJN2023 gaan we in samenwerking met de centrum(parkeer)garage, een bewaakte fietsenstalling in het centrum van Deventer realiseren.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
In de tweede kwartaalrapportage komen we met een raadsmededeling. Dit hebben we gedaan. Deze heeft een inhoudelijk en financieel een directe relatie met de versnellingsgelden van de centrumschil en de woningbouwontwikkeling daar.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
Aan de hand van de monitoring van de ongevalslocaties worden de concentratiepunten in beeld gebracht en waar nodig aangepakt.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Dit wordt meegenomen in de aanpak MJOP-MIND. In de recent vastgestelde programmering zit een drietal locaties die aangepakt gaan worden.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
Om de bereikbaarheid van de haven blijvend te garanderen gaan we een deel van de haven uitbaggeren in 2024.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Het baggeren heeft plaatsgevonden, het project is gereed.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 76
Prestatie
Het huidige systeem voor een tijdelijke hoogwaterkering met bigbags is vrijwel op en kan nog maar een keer ingezet worden. Op incidentele momenten is het echter noodzakelijk om over een tijdelijke en flexibele hoogwaterkering te blijven beschikken. Komend jaar wordt onderzocht wat een duurzame en verantwoorde manier is om de hoogwaterkering in te blijven vullen.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Het technisch deel van het onderzoek is afgerond. Er vind overleg plaats met Rijkswaterstaat over de mogelijkheden. We komen hier bij de voorjaarsnota 2025 op terug.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Prestatie
We gaan in 2024 een haalbaarheidsonderzoek instellen om vervolgens over te kunnen gaan tot realisatie van een vrijliggend fietspad langs de Oostermaatsdijk. Het fietspad zal conform richtlijnen BBV geactiveerd worden. Hier komen ter zijne tijd kapitaallasten uit voort.
Gewijzigde prestatie Prognose
Goed
Het haalbaarheidsonderzoek is gestart, de resultaten worden in Q4-2024 verwacht en zullen aan de raad worden aangeboden.
Prestatie gewijzigd? Bijgestelde prestatie Budgetaanpassing?
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 77
Exploitatie (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Lasten
47.089
56.084
48.128
-7.957
Baten
17.042
20.513
19.634
-879
Voor resultaatbestemming
-30.047
-35.571
-28.494
7.078
Stortingen in reserves
827
4.459
5.040
581
Puttingen uit reserves
2.108
8.239
4.227
-4.013
Na resultaatbestemming
-28.765
-31.791
-29.307
2.484
Budgetoverhevelingen (bedragen x €1.000) Onderwerp
Lasten
Baten
Saldo
Meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP-projecten) Straten, Wegen en Pleinen
765
360
-405
Woonwagenstandplaatsen
52
52
0
Glasvezel Buitengebied
46
0
-46
Onkruidbestrijding op verhardingen
250
200
-50
Transitiekosten/huisvesting Circulus/ Het Groenbedrijf (HGB)
100
0
-100
MJOP-projecten Openbare Verlichting
230
0
-230
NABO-overwegen (Niet Actief Beveiligde Overwegen)
217
217
0
Viaduct Brinkgreverweg
1.590
1.780
190
Fietsparkeren projectplan
49
49
0
Uitvoeren verlichtingsplan
84
84
0
Projectplan Openbare ruimte
20
20
0
Meekoppel budget
570
270
-300
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 78
Opdrachtgeverschap buitenruimte
56
56
0
Holterweg-Storminkstraat
61
61
0
Rotonde Hoge Hondstraat
120
0
-120
Andriessenplein
34
0
-34
Actualisatie visie Leefomgeving
100
0
-100
DUVV Overstichtlaan-Dreef
458
229
-229
DUVV Ceintuurbaan-Laan van Borgele
495
273
-221
DUVV Raalterweg-Brinkgreverweg
525
403
-122
Vergroenen Binnenstad
184
184
0
Boomwortel problematiek
383
0
-383
Snippergroen
50
0
-50
MJOP-Projecten Openbare Speelgelegenheden
208
0
-208
MJOP-Projecten Verkeerslogistiek
76
0
-76
Aanbesteding onderhoud verkeersregelinstallaties (VRI's)
251
0
-251
Talud Amstellaan
250
250
0
MJOP-Projecten Civieltechnische Kunstwerken
664
0
-664
0
0
0
7.886
4.488
-3.398
0 Totaal
Saldo na resultaatbestemming en budgetoverheveling (bedragen x €1.000) Saldo Saldo na resultaatbestemming
2.484
Saldo budgetoverheveling
-3.398
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 79
Saldo na budgetoverheveling
-914
Toelichting saldo na budgetoverheveling (nadeel €914.000) De voorlopige inschatting van het jaarrekening resultaat van Programma 3 Leefomgeving komt uit op een overschot van €2,7 miljoen. Bij de budgetoverheveling wordt het resultaat meegenomen naar 2025 ten behoeve van doorlopende/ overlopende projecten van 2024 naar 2025. De budgetoverheveling bestaat uit lasten van € 7,9 miljoen en baten van €4,5 miljoen. Zodoende resulteert de voorlopige inschatting van het jaarrekening resultaat na budgetoverheveling in een nadeel van €914.000 voor Programma 3 Leefomgeving. Het programma bestaat uit de taakvelden 0.63 Parkeerbelasting 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische havens en waterwegen 2.5 Openbaar vervoer 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.5 Begraafplaatsen en crematoria
Er wordt €3,4 miljoen overgeheveld naar 2025 voor taakveld 2.1. Verkeer en vervoer en taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie. Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer (nadeel €891.000) Diverse afrekeningen met betrekking tot het energiegebruik over 2022 en 2023 leiden tot een nadeel van €280.000. De apparaatslasten binnen het programma zijn €475.000 hoger door (duurdere) inhuur en deels door toename van de kosten van eigen personeel. De overschrijding bedraagt 10% van het totale budget voor apparaatskosten. Dit komt door krapte op de arbeidsmarkt waardoor soms met iets hogere schalen geworven moet worden, er is ook meer (interne) vraag en soms is extra personeel nodig. Binnen het klein onderhoud en calamiteiten onderhoud contract is het budget met €251.000 overschreden omdat er technisch gezien echt noodzaak voor was maar ook omdat de algemene kosten binnen het nog lopende contract hoger uitgevallen zijn dan oorspronkelijk was verwacht. Aan de hand van de schadeclaims zijn dit jaar grotere inkomsten gegenereerd van €115.000. Dit resulteert in een meevaller in de jaarrekening voor Leefomgeving.
Voorzieningen
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 80
(bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Uitgaven t.l.v. voorzieningen
0
300
300
0
Inkomsten t.g.v. voorzieningen
0
0
442
442
Saldo
0
-300
142
442
Toelichting Voorziening riolering en gemalen (€506.000) Dit is het resultaat 2024 dat wordt verrekend met de voorziening riolering en gemalen. Hierin zit het resultaat van het tarief en de lasten voor groot onderhoud en de investeringen (kapitaallasten). Dit wordt verrekend met de voorziening riolering en gemalen.
Investeringen (bedragen x €1.000) Rekening
Verschil
Uitgaven t.l.v. investeringen
Primitieve begroting Begroting na wijziging 0
24.307
11.351
-12.956
Inkomsten t.g.v. investeringen
0
1.382
1.362
-20
Saldo
0
-22.925
-9.989
12.936
Toelichting De verschillen op de uitgaven en inkomsten van de investeringen is grotendeels te verklaren op de volgende taakvelden:
Taakveld Verkeer en Vervoer (voordeel €7.971.000) Voor een aantal projecten binnen taakveld Verkeer en vervoer geldt dat er al investeringskredieten beschikbaar zijn gesteld, maar dat de voorbereiding, realisatie of uitvoering door verschillende oorzaken (zoals verkeersafwikkeling in de gemeente in relatie tot andere projecten, complexiteit van het project, participatie of beperkte personele capaciteit,) vertraging heeft opgelopen. Deze investeringskredieten worden meegenomen naar 2025.
Taakveld Riolering (voordeel €4.982.000) Binnen taakveld Riolering zijn een aantal investeringskredieten geprogrammeerd, maar de voorbereiding, realisatie of uitvoering van deze investeringen loopt vertraging op door verschillende oorzaken. Een aanzienlijk deel is het gevolg van de nieuwe planning in project buurtaanpak Oranjekwartier. Daarnaast blijkt
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 81
de situatie, die in het klimaatadaptatieprogramma is omschreven inzake wateroverlast die bij hevige neerslag in Voorstad optreedt, erg lastig op te lossen. Er wordt gezocht naar technisch passende oplossingen. Ook werkzaamheden aan de klimaat adaptatie Douweler Wetering hebben vertraging opgelopen. Deze investeringskredieten worden meegenomen naar 2025.
Taakveld Parkeren (voordeel €719.000) Dit verschil wordt met name veroorzaakt door het bij het bestuursakkoord 2023-2026 gereserveerde investeringskrediet voor uitbreiding van het parkeren op de Worp (Melksterweide). De uitvoering van deze uitbreiding wordt later opgestart. Dit investeringskrediet wordt meegenomen naar 2025.
Dashboard
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 82
Gerelateerde informatie
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 83
Milieu en duurzaamheid Omschrijving Het programma omvat twee onderdelen: • 4a. De zorg van de gemeente voor milieu en duurzaamheid; • 4b. De transitie naar een fossiel vrije en klimaatneutrale energievoorziening. 4a. Milieu en duurzaamheid Ook in 2024 heeft het programma zich gericht op het verbeteren van milieu en duurzaamheid. Dit omvatte het verminderen van milieugevolgen zoals geluidshinder, luchtvervuiling, geuroverlast, en bodemverontreiniging, evenals het bevorderen van de biodiversiteit, de circulaire economie en hergebruik van grondstoffen. De gemeente werkte nauw samen met verschillende partijen, waaronder de Omgevingsdienst IJsselland, Circulus, de Stichting Ulebelt, en het Duurzaamheidscentrum, om deze doelen te bereiken. Belangrijke initiatieven waren onder andere de vaststelling van het nieuwe grondstoffenplan 2025-2028 en de implementatie van de Visie Deventer Circulair, die streeft naar 50% circulariteit in 2030. Daarnaast heeft de gemeente zich ingezet voor biodiversiteit en ecologie door waardevolle natuurgebieden in kaart te brengen en ecologische kennis te benutten bij ruimtelijke ontwikkelingen. Er werden ook stappen gezet om de energievoorziening van bedrijventerreinen te verduurzamen en bedrijven te adviseren over energiebesparing. De samenwerking met de Omgevingsdienst IJsselland was cruciaal voor toezicht en handhaving op het gebied van milieuaspecten.
Tot slot werden er initiatieven genomen om de bewustwording en educatie over duurzaamheid te vergroten, onder andere via het Duurzaamheidscentrum en de Ulebelt.
4b. Energietransitie Het programma omvat de transitie naar een toekomstbestendige, fossielvrije en klimaatneutrale energievoorziening in Deventer. Het gaat daarbij om een energiezuiniger gebouwde omgeving (woongebieden en bedrijventerreinen), een aardgasvrije warmtevoorziening waarbij zo veel mogelijk lokale duurzame warmtebronnen worden benut en (grootschalige) opwek van duurzame energie met zon, wind en alternatieve technieken. Randvoorwaardelijk voor de energietransitie is een toekomstbestendige energie-infrastructuur. Daarbij gaat het om voldoende netcapaciteit, een goede netinpassing, slim koppelen van vraag en aanbod van energie en energieopslag (waaronder waterstof). In het Klimaatakkoord (mei 2019) is een stevige regierol gelegd bij de gemeente om de landelijke doelstelling van 49% (in EU-verband wordt dit mogelijk verhoogd tot 55%) CO2-reductie in 2030 te realiseren. Het Energieplan Deventer (vastgesteld juli 2020), de Transitievisie Warmte (vastgesteld februari 2021) en de Regionale Energiestrategie (vastgesteld juli 2021) beschrijven de doelstellingen en de strategie voor de energietransitie in Deventer.
2024 in vogelvlucht
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 84
Programma 4a Milieu en Duurzaamheid Het programma 4a Milieu en Duurzaamheid werkt aan het bereiken van een viertal overkoepelde doelstellingen. Allereerst staat het verminderen van de milieugevolgen in het kader van geluid, lucht, geur en bodemverontreiniging centraal. De tweede belangrijke doelstelling is het vergroten van het hergebruik van afval- en grondstoffen. Het gaat om het op- en ombouwen en het streven naar een circulaire economie, waarbij we aan willen sluiten bij de landelijke ambitie van 50% in het jaar 2030. Ook in Deventer geven we deels al handen en voeten aan circulariteit. Daarnaast zetten we in op lokale ecologische kennis via onze stadsecologen en we werken aan een doorgaande verbetering van duurzaamheidseffecten en het verminderen van de milieugevolgen. Dit doen we in samenwerking met veel partijen, intern en extern. We werken nauw samen met onze verbonden partijen: de Omgevingsdienst IJsselland en Circulus. Daarnaast voeren we ook werkzaamheden uit in samenwerking met de Stichting Ulebelt, het Duurzaamheidscentrum, vrijwilligers en bedrijven op het gebied van klimaat, afval- en grondstoffen en biodiversiteit. Afval en Grondstoffen Op 27 november 2024 heeft de gemeenteraad het grondstoffenplan 2025 - 2028 vastgesteld. Waarbij wordt voort geborduurd op het huidige inzamelsysteem van bronscheiding.
Gezien de resultaten op het vlak van milieu en kosten is er geen ander inzamelsysteem die de resultaten van 2024 op een andere manier kan realiseren. Ook in 2024 heeft de focus gelegen op de verbetering van de kwaliteit van de grondstofstromen met name op GFT en PMD. Het aantal bezoekers van de Milieustraat is weer toegenomen. Daarnaast is ook de omvang van de illegale stort en bijplaatsingen is toegenomen met 35%. Deventer is hierin niet uniek; veel gemeenten worden geconfronteerd met een toename. Circulus heeft een projectgroep opgericht om de Circulus-gemeenten te helpen bij de aanpak van bijplaatsingen en illegale stort. Circulariteit In 2024 zijn de opgedane ervaringen op het gebied van circulariteit samengekomen in de Visie Deventer Circulair. Deze visie is in juni 2024 vastgesteld door de raad en legt de gemeentelijke ambitie vast op 50% circulair in 2030 op de thema's Goederen, Openbare Ruimte en Bouwen. Om te komen tot deze documenten is veel samengewerkt met in- en externe stakeholders. Woningcorporaties, Platform Wonen, leveranciers zoals Dusseldorp en Bam en organisaties als de Ulebelt en het Duurzaamheidscentrum (onderdeel inwoners) zijn betrokken bij het tot stand komen van de visie. Zo waren er ruim 100 mensen aanwezig tijdens de 1e klankbordsessie op 12 maart.
De energiecoaches woonden de masterclass biobased isoleren bij van Joost van der Waal in de IJsselzaal. Vervolgens zijn er samplekistjes met de energiecoaches meegegaan bij adviesgesprekken. Na de zomer zijn kennissessies georganiseerd voor ontwerpend en bouwend Deventer met de focus op biobased bouwen en bouwen met hergebruikt materiaal. 9 december is in samenwerking met de Turnclub, Waterschap Vallei en Veluwe en ingenieursbureau Tauw een congres "Meer met Minder" georganiseerd in Sion. Gestart is met het opstellen van een "route kaart circulaire openbare ruimte". Samen met Architectuur centrum Rondeel is de 1e Nacht van Biobased Bouwen georganiseerd in Mimik. Tijdens deze avond is de uitvraag voor de Havendame gepresenteerd. Deze uitvraag met ambitieuze eis van 50% biobased bouwen is na vele indrukwekkende inzendingen eind 2024 gegund. Onder de nieuwe titel Silo zal dit project in 2025 verder uitgewerkt worden. De expositie van biobased bouwmaterialen die voor deze nacht ontwikkeld is staat sindsdien op de afdeling 1D. De gemeente participeert in bijeenkomsten van Cirkelstad en levert actief een bijdrage aan de regionale afdeling van Building Balance: Boeren voor Biobased Bouwen. In het kader van biobased bouwen heeft wethouder Jaimi van Essen deelgenomen aan de bestuurlijke kopgroep om te komen tot de regionale deal 30/30/30 Biobased (ver)bouwen. Deze deal is ambtelijk
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 85
voorbereid in samenwerking met de regio Stedendriehoek en Building Balance en op 6 december ondertekend door woningbouwcorporaties, gemeenten en het waterschap. Om de transitie naar biobased bouwen te versterken, te versnellen en de economische kansen in de regio te laten landen heeft de gemeente Deventer als penvoerder het projectplan Vezelvallei ontwikkeld in samenwerking met o.a. stichting IJssellandschap, Strobox. Dit plan is ingediend voor de Regiodeal (en is toegekend begin 2025). In november heeft Thomas Rau een lezing gegeven in het auditorium van het stadhuis. Gestart is met de campagne "Houd van wat je hebt" op DuurzaamDeventer.nl, welke begin 2025 in de stad zichtbaar was. Onderdeel hiervan is de samenwerking met verschillende reparateurs in de stad. Er is input gegeven over circulariteit bij de klimaatraad. In samenwerking met de Ulebelt is op basisscholen aan leerlingen geleerd hoe je energie kunt besparen met o.a. biobased isolatiemateriaal. Benoemenswaardig zijn enkele projecten van partijen in de gemeente: Zo was daar de oplevering van gebouw X van vastgoed 1618 op het Gasfabriek terrein waarbij Strobox de strobouw van de binnengevels verzorgde, de inventarisatie van Ieder1 van de hergebruikpotentie van gebouwen in het Ludgeruskwartier. Het verduurzamen van de Polstraat 8-10 is gedaan met o.a. hergebruik van materialen en biobased isolatiemateriaal.
Een deel van de materialen die zijn vrijgekomen bij het vergroenen van de Nieuwe Rij is in hetzelfde project weer toegepast. Verder hebben we bruggen opgeknapt waarbij hout wat vrijkwam opnieuw is behandeld en ingezet, en zijn twee bruggen vervangen waarbij materialen opnieuw zijn gecoat en hergebruikt. De materialen die vrij zijn gekomen bij de herinrichting van de Grote Kerkhof zijn opnieuw gebruikt, de bestrating van de fietspaden Onder de Linden is uitgevoerd in cementloos beton. Met de opgedane kennis en ervaringen is vanaf juli gewerkt aan het Uitvoeringsprogramma Circulair welke in 2025 voorgelegd zal worden aan het college. Ecologie Ecologie adviseert bij projecten met betrekking tot de natuurbepalingen uit de Omgevingswet. Daarbij dient de ecoloog aan de ene kant de biodiversiteitsdoelstellingen te realiseren en anderzijds te voorkomen dat projecten vertraging ondervinden wegens de aanwezigheid van beschermde soorten. In 2024 waren dat tientallen grote en kleinere projecten waarvan genoemd worden: Kop van Handelskade, Flexwoningen, Lettele-Oost, Wittenstein. Geadviseerd is verder voor projecten als Wonen-Ruimte-Stad, Omgevingsvisie, Visie Landelijk Gebied en zaken die in de Carrousel aan de orde komen. Over Omgevingsvergunningaanvragen waarbij ecologische aspecten een rol spelen wordt geadviseerd. Dit gaat voor een groot deel over kapvergunningen.
Hiernaast zijn jaarlijks terugkerende aandachtspunten de locatiekeuze van festivals en evenementen. Er zijn locatieprofielen opgesteld waarin ook de ecologische waarden een rol spelen. Bij evenementen op afwijkende plaatsen wordt maatwerk geleverd waarbij ecologie input levert. Er wordt deelgenomen aan het Kwaliteitsteam Buitengebied om de ecologische aspecten van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving te borgen. Ook aan de Initiatieftafel wordt deelgenomen om bewoners te kunnen adviseren omtrent de ecologische inpassing en de natuurwetgeving. Verder is aan de orde de aanleg en/of het onderhoud van faunavoorzieningen, adviseren over Roeken, Steenmarters, Kauwen, wespen, vleermuizen, visstekken etc. Naar aanleiding van moties in de gemeenteraad is een aanzet gemaakt voor een meer ecologisch grasbeheer en het maken van een Biodiversiteitsplan. De Basiskaart Natuur Deventer is tot stand gekomen. Dit is een kaart waarop alle beschermde natuurgebieden staan vermeld met daar overheen de bewerkte data van beleidsrelevante soorten. De data-bron hiervoor komt uit de Nederlandse Databank Flora en Fauna waarin alle bekende soortendata zijn ondergebracht. Deze data gedreven kaart dient als ecologische kaartlaag voor de Omgevingsvisie, de Visie Landelijk Gebied en de Groen-Blauwe Hoofdstructuur. Ten behoeve van het Biodiversiteitsplan is in 2024 een Ambitiekaart Ecologie opgesteld.
Deze kaart zal in het Biodiversiteitsplan van 2025 opgenomen worden. Het Natuur Inclusief Bouwen (NIB) is een onderdeel dat uitgerold en verankerd is in de organisatie. Voor een hoop grote en kleine
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 86
projecten is maatwerk geleverd om het NIB voor elkaar te krijgen. De Tuinen van Zandweerd, Steenbrugge en het A1-bedrijventerrein zijn daarbij de grotere projecten. Ook voor de tientallen kleinere bouwprojecten zijn NIB-maatregelen, in samenspraak met de desbetreffende ontwikkelaar, opgesteld. In zeer specifieke gevallen zoals een klein stroomverdeelstation of reclamemasten langs de A1, zijn de mogelijkheden beperkt maar kan er toch nog wel iets aan NIB gedaan worden. De energietransitie brengt met zich mee dat, zonder beleid en afspraken, de Natuurbepalingen uit de Omgevingswet op grote schaal overtreden zou worden. Door volgens bepaalde protocollen te werken kan dat voorkomen worden. In nauwe samenspraak met ons Team Energietransitie is dit alles verwerkt in het Soort Management Programma (SMP) dat met de Provincie en de Woningcorporaties is voorbereid. Momenteel geldt het SMP voor alle bebouwde kommen met uitzondering van de bedrijventerreinen. Het belangrijkste voordeel hiervan is dat beschermde soorten ontzien worden en dat particulieren in de meeste gevallen niet zelf een natuurtoets hoeven te organiseren. Opvang zwerfdieren De opvang van zwerfdieren is een wettelijke taak van de gemeente. Deze taak wordt, met een overeenkomst, uitgevoerd door de Dierenbescherming. Dierenambulance vervoert de zwerfdieren en dierenasiel Kuipershoek in Klarenbeek vangt ze op.
Uit de rapportage over 2023 (2024 is er nog niet) blijkt dat 233 zwerfdieren afkomstig uit Deventer zijn opgevangen. Uit de rapportage 2023 blijkt dat aanvullend, met donaties voor noodhulp, in Deventer 815 dieren met de dierenambulance zijn vervoerd (gehouden dieren, in het wild leven de dieren en dode dieren). Basistaken Milieu in samenwerking met de Omgevingsdienst IJsselland Jaarlijks wordt door de Omgevingsdienst IJsselland (ODIJ) een VTH-uitvoeringsprogramma opgesteld met daarin opgenomen de vergunningverlening en geprioriteerde toezicht- en handhavingstaken op het gebied van de fysieke leefomgeving. Onderdeel van het VTH-uitvoeringsprogramma is de jaaropdracht, waarin meer specifiek staat waar de ODIJ de beschikbare uren aan besteedt. Na vaststelling van het VTH-uitvoeringsprogramma heeft de Raad van State een uitspraak gedaan over het intern salderen ten aanzien van Stikstof. De volledige impact van deze uitspraak is nog niet duidelijk, maar de verwachting is dat deze consequenties heeft voor (milieu-) vergunningverlening en daarmee voor de jaaropdracht van ODIJ. De Omgevingswet is in werking getreden. De wet blijkt complex en het kost tijd om de wet eigen te maken. Tevens is het ‘omzetten’ van milieu-inrichtingen naar milieubelastende activiteiten een enorme opgave. Landelijk zijn er robuustheidseisen opgesteld voor Omgevingsdiensten.
Per april 2026 moeten alle Omgevingsdiensten aan deze robuustheidseisen voldoen, ook de ODIJ. Aan de hand van een plan van aanpak en een routekaart heeft de ODIJ geconcludeerd dat het voldoen aan de robuustheidseisen per april 2026 niet reëel is. Realistischer wordt een robuuste ODIJ per 2028 geacht. Het is nog niet duidelijk of de staatssecretaris hiermee akkoord gaat, maar desondanks wordt het door ODIJ ingezette robuustheidstraject doorgezet. Onderdeel hiervan is het actualiseren van vergunningen en het herstellen van de balans in toezichtcapaciteit. In de begroting 2026 moet de financiële impact van een robuuste ODIJ duidelijk worden. Asfaltcentrale AsfaltNu Deventer
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 87
De asfaltcentrale staat onder verscherpt toezicht sinds geconstateerde overschrijding van uitstootnormen in 2022. De omwonenden worden geïnformeerd met onder andere e-mailberichten en via een website. In 2024 is de uitstoot tweemaal gecontroleerd door middel van metingen. Hieruit bleek dat in november 2024 de norm voor benzeen in ruime mate werd overschreden, waardoor opnieuw een dwangsom is verbeurd. Sinds juli 2023 heeft de asfaltcentrale een actief koolfilter in gebruik dat moet leiden tot minder uitstoot. Bij meerdere metingen in 2023 met het koolfilter in werking werd aan de normen voldaan. In november 2024 bleek het koolfilter niet tijdig te zijn vervangen nadat het verzadigd was. Dit is formeel in 2025 geconstateerd, maar omdat het feit in 2024 is gepleegd wordt dit wel verwerkt in de jaarrekening 2024. De asfaltcentrale is voornemens uiteindelijk een volledig nieuwe centrale bouwen met de best beschikbare technieken om de milieubelasting zoveel mogelijk te beperken. Asbest • Asbestdaken: stand van zaken Het aantal asbestverdachte daken is met 722 afgenomen. Het oppervlak van asbestverdachte daken is met 91.201 m2 afgenomen. Deze grote afname is deels te verklaren door een update van de kaart met asbestverdachte daken met nieuwe luchtfoto’s.
Door asbestverwijdering is in 2024 het aantal panden met asbestverdachte dak met 373 afgenomen en het totaal oppervlak met 21.840 m2 afgenomen. Op 1 januari 2025 zijn er nog 1420 panden met asbestverdachte dak en is er nog 207.933 m2 asbestverdacht dak • Buurtacties asbestschuurtje Zandweerd In de Worp en Zandweerd zijn bewoners gestimuleerd en ontzorgt om het asbestdak van hun schuurtje te verwijderen. In totaal hebben 29 adressen meegedaan in 2024. De bewoners zijn geholpen met een collectieve sloopmelding, veiligheidspakket, inpakfolie, instructies, advies, nieuwe dakplaten en het ophalen van ingepakt asbest aan huis. Bewoners reageren positief en zien de buurtacties als een stimulans om eindelijk deze klus op te pakken. Voor bewoners die zelfstandig aan de slag willen is er op vertoon van een sloopmelding ook een veiligheidspakket met inpakfolie op te halen bij het Recycleplein. Verkabelen hoogspanningslijnen Op basis van een ministeriële regeling komt in Deventer ca. 8 km bovengrondse hoogspanningsleiding in aanmerking om onder de grond brengen. Het betreft de tracés in Diepenveen/bij de Platvoet en langs de N348 en Snipperling. Verschillende varianten voor het leggen van de kabels zijn in 2021 met haalbaarheidsstudies onderzocht.
De raad heeft toen de voorkeur uitgesproken om, als de kabels onder de grond gaan, deze neer te leggen op de plek van de huidige bovengrondse kabels. Het verkabelproces is in 2024 de volgende fase ingegaan met de uitwerking van basisontwerpen. Netbeheerder TenneT werkt deze uit in opdracht van de gemeente Deventer. Op uitwerking van de basisontwerpen is gestart in januari 2024 en duurt totaal 2,5 jaar. In deze fase wordt uitgewerkt waar de ondergrondse kabels exact kunnen komen te liggen en welke technieken daarbij het best kunnen worden gebruikt. Bewoners en stakeholders zijn 16 december 2024 geïnformeerd over de voortgang tijdens een informatiebijeenkomst. Bewoners hebben het ondergronds brengen van de hoogspanningskabels op de politieke agenda gezet. De nu ingezette fase moet leiden tot een gedetailleerder inzicht in de kosten. Zowel over het onderzoek als over de kosten worden raad en de omwonenden geïnformeerd. TenneT rekent vooralsnog met een maximale decentrale bijdrage van €1,3 miljoen per kilometer (prijspeil 2023). De duidelijkheid over de kosten en over de aanpak zijn noodzakelijk voor de gemeenteraad om tot een definitief besluit te kunnen nemen over de investering. Daarmee bepaalt de gemeenteraad ook of de volgende stap in het proces gezet kan worden, namelijk het opstellen van
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 88
definitieve ontwerpen en de realisatie. Op dat moment zal ook definitief besloten moeten worden of de kabels onder de grond gaan. De verwachting is dat dit besluit in 2026 kan worden genomen
Natuur en milieueducatie en duurzaamheid algemeen • Ulebelt De Ulebelt heeft sinds 2024 een nieuwe directeur die werkt aan de plannen uit het Uitvoeringsprogramma van de Ulebelt dat is opgeleverd in maart 2024. De raad heeft de volgende prioriteiten daarin aangegeven: 1. Basis op Orde. 2. Stabiele governance. 3. Herijken en optimaliseren van aparte bedrijfsonderdelen passend binnen de Kadernota Vastgoed 4. Goede buurtvoorziening. 5. Vastgoed en terrein op orde conform de Kadernota Vastgoed. Er worden goede stappen gezet in het realiseren van deze plannen. Aanvullend aan het opleveren van het uitvoeringsprogramma is een aanvullende ambitiebegroting toegezegd van EUR 55.000, voor 3 jaar (t/m 2026) De verwachting is dat deze extra subsidie na 2026 niet meer nodig is en dat de Ulebelt deze inkomsten zelf aanvult uit horeca, zorg en educatie. Er is nauw contact tussen gemeente en Ulebelt over de afgesproken doelstellingen uit het uitvoeringsprogramma. • Duurzaamheidscentrum Dit jaar heeft een grote evaluatie plaatsgevonden over het Duurzaamheidscentrum (DCD). In deze evaluatie zijn de jaarlijkse Digipanel uitkomsten meegenomen. Het bereik van DCD en de andere prestaties groeien elk jaar en hun adviezen worden goed beoordeeld. DCD is inmiddels een gevestigde partij voor de stad en voor de gemeente een belangrijke samenwerkingspartner.
Duurzaamheidscentrum zal hun positie in de wijken en dorpen versterken conform de wens uit het bestuursakkoord. Hierbij is een kleinere vaste plek in de stadsetalage passend zodat er na 5 jaar ook weer ruimte in de stadsetalage ontstaat voor andere maatschappelijk relevante thema’s. DCD is erg blij met deze ontwikkeling en ziet het als een kans om hun boodschap nog meer te verspreiden, in samenwerking met de gemeente. • Adviesraad Natuur en Milieu De adviesraad is een officieel adviesorgaan van het college. De samenwerking in 2024 is geïntensiveerd. De Adviesraad wordt tijdig bij projecten betrokken door de desbetreffende projectleider. Daarbij wordt regelmatig in het voorstadium van het opstellen van nieuw beleid, al kennis gedeeld en adviezen meegegeven.
Programma 4b Energietransitie Algemeen Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 89
• Energievisie In het eerste kwartaal van 2024 heeft de raad de Energievisie Deventer vastgesteld. In de energievisie wordt richting gegeven aan het bereiken van de klimaatdoelstellingen voor 2025-2030 met een doorkijk naar 2050. De landelijke doelen uit het klimaatakkoord zijn vertaald naar Deventer doelstellingen voor de totale opgave voor energietransitie. In het uitvoeringsprogramma is in beeld gebracht wat we als gemeente Deventer in 2024 en 2025 doen als concrete bijdrage om de doelstellingen te behalen. Het college informeert de raad jaarlijks over de voortgang en de verantwoording van de bereikte resultaten van het uitvoeringsprogramma. Uit doorrekening van de energievisie en het uitvoeringsprogramma bleek dat er extra maatregelen nodig zijn om de CO2-doelstellingen voor 2030 en 2050 te halen. Via de voorjaarsnota 2024 heeft de raad hiervoor extra financiële middelen beschikbaar gesteld.
• Burgerberaad Op 19 juli 2023 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om een burgerberaad uit te voeren op het thema ‘klimaat’. Op 10 februari 2024 vond de eerste bijeenkomst van de Klimaatraad plaats. De Klimaatraad is op 29 juni 2024 afgerond. Diezelfde dag zijn alle 30 adviezen door de Klimaatraad overhandigd aan de burgemeester in zijn rol als voorzitter van de gemeenteraad. Het college heeft alle adviezen langs de ‘meetlat’ (juridisch, financieel of praktisch wel of niet haalbaar) gelegd. Begin 2025 zal de besluitvorming in de raad plaats vinden.
• Broeikasgasreductie De CO2-uitstoot in Deventer laat sinds 2013 een lichte daling zien en vanaf 2018 een sterkere daling. In 2023 (meest recente beschikbare gegevens) was de totale uitstoot van CO2 381 kton. In 2021 was dit nog 656 kton. Er is dus sprake van een CO2-reductie van 42%. Cijfers van de overige broeikasgassen zoals methaan en fluorgassen voor 2023 zijn nog niet bekend. In 2021 was de uitstoot van deze gassen 105 kton CO 2-equivalenten. De tussentijdse doelstelling van 32% broeikasreductie in 2025 is gerealiseerd.
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 90
• Communicatie In 2023 waren de eerste stappen gezet voor een overkoepelend concept -Duurzaam Deventer- voor communicatie vanuit de programma’s Energietransitie, Milieu & Duurzaamheid en Leefomgeving/Klimaatadaptie. Het doel is om overzicht te bieden voor inwoners en bedrijven, herkenbaarder te zijn en meer focus aan te brengen in de communicatie. In het derde kwartaal van 2024 is de eerste campagne van Duurzaam Deventer officieel gelanceerd met de slogan 'Kies een ander standje'. Via o.a. advertenties op social media, huis-aan-huisbladen, de Stentor, borden langs de weg en ledschermen is gewerkt aan de naamsbekendheid. Tot eind 2024 was energiebesparing het centrale thema. Ook de website DuurzaamDeventer.nl is life gegaan. ook onze duurzaamheidspartners als het Duurzaamheidscentrum, energiecoöperaties en Ulebelt hanteren het beeldmerk van DuurzaamDeventer. Gebouwde omgeving
Wijkuitvoeringsplannen
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 91
Er zijn drie wijkuitvoeringsplannen in uitvoering, voor Colmschate is een voorverkenning gedaan en is gestart met het opstellen van een wijkuitvoeringsplan (warmteplan) en er is gestart met de voorverkenning Deltabuurt. In uitvoering: • Zandweerd De Proeftuin Zandweerd bestaat uit twee onderdelen. De aanleg van het Slim Warmtenet Zandweerd en de Wijkaanpak, gericht op isolatie en verduurzaming van woningen ‘achter de voordeur’ en het zorgen voor aansluitingen op het warmtenet. De aanleg van het warmtenet heeft vertraging opgelopen die onder andere zijn ontstaan door het terugtrekken van Ennatuurlijk eind 2022. De wijkaanpak ‘aansluitingen’ volgt de planning van het warmtenet. De uitvoering van de wijkaanpak verloopt in nauwe samenwerking met het duurzaamheidsteam Zandweerd. In 2024 is de energieopbouwwerker vanuit het duurzaamheidsteam succesvol gestart. Samen met de isolatieaanpak en de klussendienst worden inwoners van Zandweerd ondersteund bij de verduurzaming van hun woningen.
• Bathmen Onder de noemer ‘Battum Up’ zijn verschillende activiteiten georganiseerd die als doel hebben het verlagen van het aardgasverbruik in Bathmen. Voorbeelden van activiteiten zijn energiecafés, specifieke informatieavonden, webinar over geld, keukentafelgesprekken met energiecoaches en een collectieve inkoopactie ‘Gas d’r bie!’. Daarnaast meerder ludiek acties zoals Cash veur de Keet, samen met een supermarkt waarbij de winnaar een hybride warmtepomp geïnstalleerd heeft gekregen. In Bathmen ontvingen we 50 aanvragen voor isolatiesubsidie. Dit is 20% van de 252 woningen die in aanmerking komen op basis van WOZ-waarde. In de rest van de gemeente ontvingen we 561 aanvragen. Dat is 6% van de 9334 woningen die in aanmerking komen.
• De Worp Uitvoering wijkaanpak is gestart in 2024. Daarbij wordt nauw samengewerkt met inwonersgroep Worp Duurzaam Doen. Het wijkuitvoeringsplan richt zich op een isolatieaanpak en vervolgens de overstap naar een hybride of all-electric warmtepomp. Iedere woensdag is er inloopmiddag in 't Hovenhuus voor de inwoners van de wijk. De energiecoaches het ruim 50 huisbezoeken afgelegd. Meer dan 100 aanvragen heeft de collectieve inkoopactie (isolatie, warmtepomp en isolatieglas) opgeleverd. Voor de typische gebogen vensters is aan een collectieve aanpak voor verduurzaming gewerkt. Daarnaast is er onderzoek gedaan naar toepassingsmogelijkheden blokverwarming. Dit bleek vooral financieel gezien niet de beste oplossing.
• Colmschate Eind oktober is de verkenning warmtetransitie Colmschate afgerond en is het Warmteplan voor Colmschate opgestart. “Colmschate-Zuid” en “Het Oostrik, Blauwenoord en Groot-Douwel” worden twee deelplannen. De wijk heeft relatief veel woningen voor een warmteplan. We willen daarmee de uitvoering efficiënter maken. Daarbij gaan we samenwerken met collega’s van Team IBL om meerdere thema’s in de wijk tegelijk op te pakken. Met de twee opstartende
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 92
duurzaamheidsteams van bewoners werken we actief samen. Dat geldt ook voor de pilot klussendienst in Colmschate-Zuid die opgepakt wordt door bij Tjoonk. Op Het Oostrik gaan we intensief VVE’s ondersteunen om tot verduurzaming (isoleren) te komen. Met de woningcorporaties afgesproken om de mogelijkheden te verkennen voor het duurzaam verwarmen van woningen waarbij we naar het hele energiesysteem kijken en innovatieve oplossingen verkennen.
In voorbereiding: •
Deltabuurt
Eind ’24 is gestart met een verkenning voor het warmteplan Deltabuurt. In de verkenning wordt goed ingegaan op de complexe situatie in de Deltabuurt. Daarbij kijken we niet alleen naar het complexe verwarmingssysteem (een verouderd warmtenet met een ongebruikelijke eigendomssituatie) maar zoeken we nadrukkelijk ook de relatie met de lopende buurtagenda waarin verschillende partijen aan de sociale en veiligheidsvraagstukken werken.
• Subsidies woningisolatie Gemeente Deventer ontvangt, net als alle andere gemeenten in Nederland, diverse specifieke uitkeringen bedoeld voor energiebesparende maatregelen. In Deventer is daarmee het project Deventer Helpt opgezet (www.deventerhelpt.nl). Inwoners met een eigen koopwoning van voor 1994 en een inkomen onder de 140% van het sociaal minimum krijgen via deze regeling een gratis grote energiebesparende maatregel (vloerisolatie, dubbel glas of spouwmuurisolatie). Inmiddels zijn er 364 aanvragen gedaan, waarvan 146 zijn toegekend. Het is een moeilijke doelgroep om te bereiken maar in combinatie met de nieuwe isolatieaanpak sinds begin 2024 zijn de aanvragen toegenomen. Daarnaast heeft de gemeente Deventer een specifieke uitkering ontvangen die bedoeld is voor de inzet van de zogenaamde energiefixers. In Deventer hebben we al een mooi voorbeeld met de Energieklussendienst in Zandweerd. Naar dit voorbeeld worden zijn in de wijken Voorstad, Colmschate Zuid en Keizerslanden klussendiensten opgezet. Ook de energieklussendienst Diepenveen (Vrijwillige Hulpdienst Diepenveen) maakt nu onderdeel uit van de pilot. .In ’24 is onderzocht hoe deze klussendiensten het beste ondersteund kunnen worden in bijvoorbeeld werkgeverschap (verzekeringen, uitbetaling etc), materialen, communicatie etc.
Conclusie van deze verkenning is dat een lokale partner deze ondersteuning gaat organiseren. Tot slot ontvangt Deventer subsidie uit het Nationaal Isolatie Programma, bedoeld voor slecht geïsoleerde woningen met een WOZ waarde onder de €340.000. Hiervoor is een langjarig Deventer Isolatie Programma voor woningeigenaren opgesteld. De voorbereiding hiervoor is gedaan in 2023, de regeling is vanaf 1 januari 2024 opengesteld. Eind 2024 zijn er 287 subsidie aanvragen (€1.300,- per woning) toegekend en zijn er nog 270 aanvragen in behandeling. Hiermee liggen we op schema.
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 93
• Soorten Management Plan De woningbouwverduurzaming staat op gespannen voet met de Wet natuurbescherming, omdat isoleren het leefgebied van een aantal bedreigde diersoorten flink kan verstoren, waardoor zij in aantal kunnen afnemen. Om toch versneld te kunnen verduurzamen, heeft de gemeente hard gewerkt aan een soortenmanagementplan (SMP) voor de hele bebouwde omgeving van de gemeente Deventer, met onder andere een groot ecologisch onderzoek in de resterende gebieden. Provincie heeft een gemeentebrede ontheffing afgegeven voor 10 jaar. Het SMP en de ontheffing is in nauwe samenwerking met de woningcorporaties tot stand gekomen. Voor het verplicht compenseren van grotere verblijfplaatsen is een bureaustudie en veldonderzoek gedaan. Er is subsidie aangevraagd en toegekend voor verdere implementatie en procesborging. Voor het verplicht compenseren van grotere verblijfplaatsen is een marktconsultatie uitgevoerd en inkoopstrategie bepaald. • Energieloket Vanaf 1 januari 2024 heeft de gemeente een volledig Energieloket zodat inwoners goede en betrouwbare informatie krijgen voor het verduurzamen van hun woning. Deventer Energiecoöperatie zet hun energiecoaches in voor huisbezoeken. In 2024 lag de focus op goede samenwerking en doorverwijzing is tussen de diverse duurzame organisaties in Deventer. In 2024 hebben 426 unieke woningen advies gehad.
Dit kan zijn via de telefoon of bezoek website. De subsidiechecker is het meest populair, en informatie over isoleren van de woning. • Energiecoaches Een andere manier om inwoners te helpen met de verduurzaming van hun huis is de inzet van energiecoaches. Ze zijn allemaal opgeleid en aan de slag via de Deventer Energie Coöperatie. Deze 20 energiecoaches zijn bedoeld voor alle inwoners van de gemeente Deventer, zowel huurders als kopers. Ze komen gratis langs en kijken samen met inwoners welke besparingsmogelijkheden er zijn in huis. In 2024 zijn 569 bezoeken afgelegd. De energiecoaches zetten zich ook in voor de wijkgerichte aanpak en werken mee aan de Deventer Helpt regeling en de isolatieaanpak voor het Nationaal Isolatieprogramma. Op verzoek van projectleiders van de gemeente, bewoners en andere organisaties zijn de energiecoaches actief in de wijken. Denk bijvoorbeeld aan bewonersbijeenkomsten, energiecafés en energie-bespaarparty. Vanaf het derde kwartaal 2023 is er professionele ondersteuning van de energiecoaches, gefinancierd vanuit een motie van de raad. • Fossielvrij en Betaalbaar Wonen (FBW) Het samenwerkingsverband Fossielvrij en Betaalbaar Wonen tussen de gemeente, de Deventer woningcorporaties en Enexis loopt goed. Elke twee jaar wordt een programmaplan gemaakt waarin partijen afspraken maken over waaraan gewerkt wordt de komende twee jaar.
In de organisaties wordt op basis van deze afspraken capaciteit vrijgemaakt. Jaarlijks worden de verschillende investeringsplanningen naast elkaar gelegd en worden op basis daarvan afspraken gemaakt over nieuwe wijkuitvoeringsplannen, isolatieaanpakken en gezamenlijk te verkennen innovaties.
Duurzame energie •
Regionale energiestrategie (RES)
Jaarverslaglegging 2024 | gemeente Deventer | 94
In 2023 stond het maken en vaststellen van de RES 2.0 West-Overijssel op de planning. Daarbij is ook een planMER gemaakt ter onderbouwing. Door gewijzigd wind- en zonbeleid van provincie Overijssel, en de onduidelijkheid die dit meebracht in het RES-proces, is gekozen voor het pauzeren van de RES 2.0. In 2024 wordt verder gewerkt aan de RES 2.0 waarin ook het beleid van provincie Overijssel is opgenomen. • Zonne-energie Duurzame energie opwekken met zonnepanelen is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Deze groei is in 2024sterk afgenomen. Bij particulieren heeft dat te maken met het afschaffen van de salderingsregeling. Op bedrijventerreinen vormt de beperkte capaciteit op het stroomnet een belemmering voor uitbreiding van zonne-energie op bedrijfsdaken. In het concept van Smart Energy Hubs is opwek via zonnepanelen vaak een deel van de oplossing. Het nieuwe beleid van provincie Overijssel maakt het realiseren van zon op veld nog maar beperkt en op kleine schaal mogelijk. Deventer heeft nog drie lopende zon-op-veld initiatieven die onder de overgangsregeling van de provincie nog mogen worden afgerond voor 2030. Zonnepanelen boven parkeerplaatsen (solar carports) is vaak niet rendabel. De mogelijkheden voor solar caports op het parkeerterrein bij het Borgelerbad en de Scheg worden nader onderzocht.