2025-02-26 Transcript Raadsvergadering Gemeenteraad Deventer 26 februari 2025

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 26 februari 2025

Opening De voorzitter: Dames en heren, neemt u uw plaats in. Dames en heren, goedenavond. Van harte welkom bij de raadsvergadering van woensdag 26 februari. Van harte welkom raadsleden, gasten van de raad vanavond, leden van het college, aanwezigen in de raadszaal en kijkers thuis. We hebben met elkaar een uitdagende agenda te gaan. U heeft initiatief genomen om op links en rechts een aantal voorstellen en een flink aantal voorstellen ter verbetering van het toch al zo goede voorstel, dus we zullen zien hoever we komen met elkaar. We hebben geconstateerd dat het wenselijk is, met name de agendacommissie heeft dat gedaan, in afstemming met het college om te kijken, welke onderwerpen moeten echt in februari klaar. Dat geldt voor de uitvoering van de adviezen burgerberaad klimaat, het voorstel Notitie Reikwijdte en Detail en het voorstel Basisvoorkeursvariant Hoofdwegenstructuur. Die gaan we proberen vanavond af te ronden. Lukt dat niet, dan hebben we morgenavond een extra raadsvergadering en we handelen die onderwerpen af. Andere onderwerpen die niet af zijn of komen vanavond, gaan we dan doorschuiven naar maart. En daar hebben we een punt van orde. Ga uw gang. De heer Smeenk: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik wil graag even een punt van orde maken, we hebben het Hoofdwegenstructuur en het Mobiliteitsplan hebben we gewoon altijd in dezelfde raadstafels behandeld.

Is het niet verstandig om ook deze dan in deze raadsvergadering samen ook te, ja, ter tafel te brengen? Dat lijkt mij een beter plan, als dat we ze weer nu uit elkaar gaan trekken. De voorzitter: Maar, het stuk over de Binnenstadsvisie, de Mobiliteitsvisie hebben we van afgesproken in de agendacommissie begrijp ik, dat die naar maart kan als die vanavond niet behandeld wordt. En dat is de orde, het

2 voorstel dat of, dat is het voorstel dat nu voorligt. Is er behoefte om dat stuk … Ja, ik voorzie, dat dat praktisch toch heel ingewikkeld wordt om het allemaal deze dagen af te handelen. Mevrouw Eekhuis, gaat uw gang. Mevrouw Eekhuis: Ja, excuus, voorzitter. Misschien heb ik niet helemaal goed opgelet. Ik wilde vooral even opmerken dat het, vooral heel belangrijk vind dat het vandaag en of morgen allemaal behandeld wordt. Ik begreep, dat er ook gesproken werd over eventueel naar volgende maand. Daar is de PvdA absoluut niet van, niet voor. De voorzitter: Maar dames en heren, we hebben, agendacommissie die heeft er verstandig over nagedacht. Ik maak me wel even zorgen. Als we nu met zijn allen hier nu tien minuten gaan praten over de orde van deze vergadering, dan hadden we dat eerder moeten doen. Niet nu. Dus mijnheer Akdemir nog even en dan gaan we wat mij betreft, gewoon door. De heer Akdemir: Ja, voorzitter, ik sta er toch. Wij vertrouwen op de wijsheid van de agendacommissie en wij volgen graag de lijn. De voorzitter: Dus gaan we dat doen. We hebben bericht van de verhindering van de heer De Kok. Verder zijn we compleet. Vragenkwartier (VERVALLEN) De voorzitter: Er is geen, zijn geen vragen ingediend voor het vragenkwartier, dus dat gaat over. Hamerstukken 1.

Haalbaarheidsonderzoek inbreng functies in nieuwe Collectiecentrum Overijssel

De voorzitter: Dan komen we tot drie hamerstukken. En we beginnen met het Haalbaarheidsonderzoek inbreng functies nieuwe Collectiecentrum Overijssel. Zijn er leden die een stemverklaring willen afleggen? Dat is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. 2.

TAM-omgevingsplan Oerdijk ongenummerd (naast 119) Lettele

De voorzitter: Dan de TAM-omgevingsplan Oerdijk ongenummerd (naast 119) in Lettele. Behoefte aan een stemverklaring? Mevrouw Te Riele, ga uw gang. Mevrouw Te Riele: Bij Gemeentebelang zijn er wel zorgen over de gewasbeschermingszone. Maar met de toezegging van het college dat er constructieve gesprekken plaatsvinden met de grondeigenaren, kunnen wij instemmen met het Omgevingsplan en het Beeldkwaliteitsplan. De voorzitter Dank u wel, mevrouw Te Riele. Dan andere stemverklaringen nog? Niet? Kunt u zich vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. 3.

Positief bindend advies voor het verlenen van de omgevingsvergunning-BOPA 1e fase voor het Kindcentrum (w.o. basisschool Sancta Maria) Sportweg 1 in Lettele

De voorzitter: Dan het Positief bindend advies voor het verlenen van de omgevingsvergunning, BOPA eerste fase voor het Kindcentrum Sportweg 1 in Lettele. Behoefte aan een stemverklaring? Help me. Mevrouw Te Boekhorst. Mevrouw Te Boekhorst: Dank u, voorzitter. In de aanloop naar de besluitvorming rondom deze BOPA is Gemeentebelang kritisch geweest, om duidelijkheid te scheppen over de mogelijke aanwezigheid van beperkende

3 maatregelen voor de omliggende ondernemers of, en of organisaties. Al met al is het een erg technisch verhaal gebleken. Maar naar aanleiding van de beantwoording van de vragen van het, en het juridische adviesrapport van Henkelman hebben wij er vertrouwen in, dat het college dit plan zorgvuldig en met de beste intenties heeft vormgegeven. Wij rekenen erop, dat de komst van het kindcentrum de omliggende bedrijven en organisaties niet zal hinderen. Daarom stemmen wij vanavond voor de BOPA, maar we zullen kritisch blijven in het vervolgproces. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Te Boekhorst. Dan mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Naast, namens CDA Deventer willen wij ook aangeven dat deze, dat wij voor zullen stemmen, omdat de school in Lettele echt aan vernieuwing toe moet. En wij zijn dus voor snelheid. Wij zouden niet willen, dat er juridische belemmeringen optreden voor agrarische bedrijven in de omgeving. Er is een juridisch verschil van inzicht of dat wel of niet het geval is. Wij vertrouwen er ook op, dat dat niet het geval is. En wij vinden ook zeker, dat we daar als raad niet het oordeel over moeten vellen. Dus wij zullen voorstemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, dank u wel, voorzitter. DeventerNu is blij, dat we dit in een raadstafel besproken hebben.

We erkennen het belang van verschillende partijen en vinden dit, dat we als gemeenteraad hier rekening mee moeten houden. In de vervolgfase zullen we dan ook scherp zijn. We hebben vertrouwen in de wethouder en de ambtelijke organisatie, dat zij alles doen wat in hun macht ligt voor alle belangen. Daarom zullen wij voorstemmen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Van den Nieuwenhof. De heer Kamphuis. De heer Kamphuis: Dank u wel, voorzitter. Als eerste, sluiten wij ons aan bij wat er allemaal is gezegd door de collega van de fractie van Gemeentebelang. Daarnaast, ja, de, het proces waar en de manier waarop dit uiteindelijk voor de raad is gekomen, was voor ons wel wat rommelig. We hopen, dat het in de toekomst iets minder rommelig zal gaan. En we zullen uiteindelijk voorstemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kamphuis. Verder geen stemverklaring? Kunt u zich allen vinden in het voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. Debatstukken 4.

Masterplan Topicus

De voorzitter: Dan gaan we verder met de debatstukken en beginnen we met het Masterplan Topicus. Op dit voorstel is een amendement ingediend en een tweetal moties door GroenLinks en de PvdA. We beginnen met het amendement Dromen van inheemse bomen. De heer Varenbrink, ga uw gang. De heer Varenbrink: Iedereen klaar? Voorzitter, dank u wel. De titel Dromen van inheemse bomen, u verwacht het niet van mij. U verwacht dat eerder van mijn collega van GroenLinks. Alleen, ja, we hebben de motie dan ook samen gemaakt. De werktitel was Eigen bomen eerst, maar dat vonden we toch wel erg op het randje. De vraag is eigenlijk heel simpel. Op dit moment staan er in het plan een aantal uitheemse boom- en plantensoorten. En diverse studies tonen aan, dat dat niet wenselijk is, dat de voorkeur gegeven moet worden aan inheemse soorten. Dat willen wij dan ook bewerkstelligen met deze motie en dat heeft als reden, de biodiversiteit kan daarmee vergroot worden. Het is beter voor de inheemse planten en dieren en het sluit beter aan op het huidige klimaatbeeld. De voorzitter: Voor de goede orde, het is een amendement en geen motie. Vragen aan de heer Varenbrink? Gaan we direct door naar de zijde van het college. Wethouder Wijnhoud, ga uw gang.

4 De heer Wijnhoud: Dank u, voorzitter. Ja, ik zou willen beginnen met, de meeste dromen zijn bedrog. Maar dat was voor mij een nummer van Marco Borsato. Even terug naar uw amendement, voorzitter. Het Q-team heeft ons geadviseerd om in lijn met de historie van de tuinen van de villa's aan de Singel, enkele uitheemse soorten mogelijk te maken. En als de raad met het oog op de biodiversiteit liever inheemse soorten wil, kan het college daarmee uit de voeten. Derhalve, laten wij deze, dit amendement aan oordeel raad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, lijkt mij helder. Geen discussie verder? Dan gaan we naar de motie Koester onze bomen. Inheems of uitheems, dat maakt niet uit. De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dank u wel, voorzitter. Ja, zo leer je nog eens wat over bomen. Voorzitter, gisteren was ik op een symposium in de stad en daar ging het over de bescherm, waardigheid van de natuur. En daar vallen de bomen ook onder. Wat GroenLinks en PvdA betreft, heeft de politiek een rol in het beschermen van de natuur en behouden wat we hebben. Wat ons betreft past het dan ook niet om voor een tijdelijke ontwikkeling, namelijk de bouw van het nieuwe Topicus-terrein gezonde bomen te kappen. Het duurt immers jaren, voordat nieuwe aanplant weer op het niveau is van de bomen die wij nu hebben.

En daarom vragen wij het college om in tijden van de biodiversiteitscrisis en het klimaatcrisis geen gezonde bomen te kappen. Daarvoor hebben wij deze motie ingediend om een inspanningsverplichting aan te gaan om ervoor te zorgen, dat zo veel mogelijk bomen behouden blijven. Al dan niet, door bomen tijdelijk of permanent te verplaatsen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Reacties vanuit de raad? Niet? Wethouder Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Ja, dank u, voorzitter. Allereerst, een compliment aan uw raad. Als dit het tempo voor vanavond wordt, dan goede hoop. Voorzitter, ik heb deze toezegging al gedaan tijdens de raadstafels. Wat mij betreft, is daarmee deze motie niet nodig. Maar vanzelfsprekend, als de raad dit wil bevestigen met deze motie, dan is dat uiteraard prima. Immers, de bomen in de openbare ruimte aan de Brinkpoortstraat zijn onderdeel van nader onderzoek, of ze tijdens de bouw wel behouden kunnen blijven. En als dat niet mogelijk blijkt, dan zal er een inspanningsverplichting zijn om ze te behouden, door ze wellicht tijdelijk ergens anders te gaan plaatsen. Dank u. De voorzitter: Oké. Voldoende, denk ik? Ja, uitstekend. Dan gaan we naar de motie … De heer Wijnhoud: Ik zie nog een vraag. Mevrouw Schol: Ik rende nog wel, voorzitter, maar … De voorzitter: Ik probeer het tempo erin te houden. Ga uw gang. Mevrouw Schol: Ik zal het proberen in te houden.

Want ik hoor de wethouder eigenlijk zeggen een beetje, deze motie is overbodig. Wij gaan er ook vanuit, dat het college zich altijd inspant om bomen te behouden. Dus mijn vraag is meer, moeten we nu elke keer deze motie gaan behandelen of, kan het college gewoon toezeggen altijd bomen te zullen behouden, waar het mogelijk is? De voorzitter: Op deze vraag is het college niet voorbereid, mevrouw Schol. Maar ik begrijp de intentie van de vraag. Wethouder Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Dank u, inderdaad, voorzitter. We zijn er niet op voorbereid, maar ik kan er wel wat op zeggen uiteraard. Wat ik al zei, deze motie … Ik heb het toegezegd in de raadstafel, maar ik vind dat als raad om haar moverende redenen die toch wil bekrachtigen, dan is dat prima. Maar ik ga hier geen toezegging doen voor alle bomen in de toekomst, kan ik gewoon op dit moment niet overzien. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Uitstekend.

5 De heer Van Straaten: Dat is dan weer de tegenvaller van de avond, voorzitter. De voorzitter: Ja, ja, ja. De heer Van Straaten: Zo vroeg al. De voorzitter: Verder nog reactie? De heer Wijnhoud: Nee. De voorzitter: Dan gaan we naar de motie Stedenbouwkundige inpassing. De heer Van Straaten: Ja, voorzitter. Er gaat behoorlijk wat veranderen op een heel prominente plek in onze stad. En in principe, passen die ontwikkelingen binnen de kaders. Maar we hebben met de omwonenden gesproken en het is begrijpelijk dat er bij omwonenden zorgen leven, als je de plaatjes in het masterplan ziet en daar gipskleurige blokken ziet verrijzen in jouw wijk. Terwijl we weten, dat het uiteindelijk mooier uit zal gaan zien dan die witte blokken in de wijk. En om dat beter te visualiseren en ook opvolging te geven aan het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, lijkt het GroenLinks en PvdA een goed idee om voordat wij overgaan op het vaststellen van het Omgevingsplan, ook een visual impact assessment en een kwalitatieve inpassing en stedenbouwkundige inpassing van het gebouw van het volume F mee te nemen. Zodat wij op die manier goed kunnen beoordelen of dit past binnen de kaders, die wij hebben gesteld en binnen het beschermd stadsgezicht om zo onze mooie stad mooi te houden. De voorzitter: Uitstekend. Reactie van, mevrouw Schmidt, ga uw gang.

Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Even een verduidelijkende vraag aan de indieners. Waarom is er alleen maar gekozen voor het blok F en niet het aanzicht vanaf het station en in de Brinkpoortstraat? Want dat was ook een suggestie of een vraag van de omwonenden. Dus waarom dit beperkte deel? De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Goede vraag. Het volume F, dat is het hoogste volume in het plangebied. Wij hebben hierbij ook het advies van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed opgevolgd. Omdat het hier om een beschermd stadsgezicht gaat, heeft die organisatie zich, van zich laten horen. Zij vragen het college, om in ieder geval voor gebouw F die impact assessment te maken. Ik denk, dat het goed is om ons te voegen naar dat advies en vandaar, dat wij dat ook zo hebben overgenomen. De voorzitter: Dank u wel voor deze toelichting. De heer Evers. De heer Evers: Ja, dank u wel, voorzitter. En misschien ook een vraag, die gelijk aan het college gesteld kan worden. We moeten nog de stedenbouwkundige architectonische kwaliteit uit laten werken. Wat voegt dit precies toe aan de stappen, die we überhaupt nog moeten zetten in deze planontwikkeling? Een vraag aan de indiener en daarna ook aan het college. De voorzitter: De heer Van Straaten.

De heer Van Straaten: Ja, wat ons betreft is het een goed idee, om een volledig beeld te krijgen van het te ontwikkelen gebied. Inderdaad hoort daar ook nog een beeldkwaliteitsplan bij. Dat zullen we sowieso krijgen als raad. Maar deze vraagt ook om extra aandacht te geven aan de stedenbouwkundige en visuele inpassing van het hoogste gebouw in het plangebied. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed komt niet zomaar met zo'n

6 aanbeveling. Zij weten ook, dat er natuurlijk altijd een beeldkwaliteitsplan bij hoort. Maar voor de volledigheid denken wij, dat het een goed besluit is en ook uitvoerbaar en vandaar, dat wij dit hebben ingediend. De voorzitter: De heer Evers. De heer Evers: Ja, voorzitter. In onze beleving is dit onderdeel van de vervolgstappen die we nog moeten zetten, maar ik hoor het graag van het college. De voorzitter: Uitstekend. Gaan we naar de zijde van het college, wethouder Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Dank u, voorzitter. En voorzitter, op dit, op deze motie kunnen we positief adviseren. Immers, in alle adviezen die de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Planadviesraad gegeven hebben, staat nadrukkelijk beschreven waar ze bij de verdere uitwerking op zullen gaan toetsen. En ook antwoord op de vraag van de fractie van het CDA, hierbij is gebouw F in het bijzonder genoemd. En derhalve, is een visual impact assessment ja, maakt de impact van de ruimtelijk inzichtelijk en is derhalve wat het college betreft, een goed idee. Dank u. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel voor de toelichting. Verder geen debat. Dan zijn we toe aan stemmen. Dat betekent, dat we eerst gaan stemmen over het amendement, daarna over het raadsvoorstel en ten slotte over de twee ingediende moties. Is er behoefte aan een stemverklaring over het amendement? Niemand.

Dan kunnen we overgaan tot stemming over het amendement. Stemming is geopend. Zijn nog twee stemmen, die we missen. We gaan even opnieuw stemmen. Stemming wordt geopend. Er is gestemd. Er zijn 38 stemmen uitgebracht, waarvan 33 voor en vijf tegen. En tegen hebben gestemd VVD en DeventerNu. Daarmee is het amendement aangenomen. Dan gaan we stemmen over het gewijzigde raadsvoorstel. Stemverklaring? Mevrouw Zieverink, ga uw gang. Mevrouw Zieverink: Ja, dank, voorzitter. We hebben in de oordeelsvorming al uitgebreid als fractie gereflecteerd op dit plan. Maar onze fractie geeft aan of zal vanavond tegen stemmen. Dat heeft te maken, niet alleen met de zorgen die de inwoners al gedeeld hebben. Maar dat heeft ook te maken met het niet voldoen aan de parkeernorm en onduidelijke beantwoording over, hoe dat dan wel later ingevuld gaat worden. Over niet bestaande parkeerplaatsen, dat het daar misschien wel opgelost gaat worden, vinden wij echt een onvoldoende invulling van dit plan. Wij zullen daarom tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Zieverink. Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. De fractie van Deventer Sociaal zal vanavond ook tegenstemmen. Dat komt, omdat er nog veel onduidelijkheden zijn over het vervolgproces en nog heel veel vragen leven bij omwonenden. Daarom zien wij op dit moment geen mogelijkheid om voor te stemmen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. De heer Evers. De heer Evers: Dank u wel, voorzitter. Als CDA Deventer zijn we positief over dit plan. Snappen de zorgen bij bewoners wel over het volume, wat in dit gebied komt. Denken dat een stedenbouwkundige architectonische uitwerking ook nog een hoop zicht gaat geven op, hoe het er nu precies uitziet. Waar we moeite hebben in het eind van dit proces, we zijn heel tevreden over het Q-team wat hier een rol heeft gespeeld. Maar de moeite die bewoners hebben om met dat Q-team van gedachten te wisselen, vinden we eigenlijk jammer in dit proces. Qteam blijft betrokken bij dit proces. We zouden het college willen vragen om na te denken, of daar in een iets andere rol in het vervolgproces een rol tussen Q-team en de bewoners kan komen. Maar per saldo, zullen we voorstemmen.

7 De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Evers. Dan gaan we stemmen over het geamendeerde raadsvoorstel. Ga uw gang. Het voorstel is aangenomen met 34 stemmen, vier stemmen tegen. Tegen hebben gestemd de fractie van Deventer Belang en Deventer Sociaal. We gaan naar de motie Koester de bomen. Behoefte aan stemverklaring hierover? Mevrouw Schol, ga uw gang. Mevrouw Schol: Ja, voor mijn fractie is deze motie overbodig, omdat wij verwachten dat het college altijd de bomen zal sparen waar dat, waar dat kan. Dus overbodig voor ons. De voorzitter: Uitstekend. Dan andere stemverklaringen nog? Niet? Dan gaan we over tot stemming. Als mevrouw Schol ook de, ja, goed zo. Gaan we beginnen. Motie is aangenomen met 33 stemmen voor en vijf stemmen tegen. Tegen hebben gestemd, de VVD en DeventerNu. Dan gaan we naar de motie Stedenbouwkundige inpassing. Is er behoefte aan een stemverklaring daarover? Is niet het geval. Kunt u nu stemmen. Motie is aangenomen met 36 stemmen voor, twee stemmen tegen. DeventerNu en Deventer Sociaal hebben tegengestemd. 5.

Uitvoering adviezen burgerberaad klimaat 2024

De voorzitter: Dan gaan we nu wel naar de Uitvoering van de adviezen van de burgerberaad klimaat 2024. Op 29 juni heeft de Klimaatraad daar adviezen overhandigd. College heeft deze getoetst op juridische financiële en praktische haalbaarheid. En vervolgens is een voorstel gedaan voor de uitvoering van die adviezen. Daarover gaan we vanavond besluiten. Op 29 januari, 5 februari en 12 februari is er in raadstafels gesproken over dit voorstel en zijn er ook diverse insprekers geweest. Er zijn drie amendementen ingediend door ChristenUnie, GroenLinks en PvdA gezamenlijk en die gaan we behandelen, zoals de volgorde van het RIS aangeeft. We starten dus met het amendement Denk in mogelijkheden. De heer De Niet gaat dat toelichten. De heer De Niet: Ja, we dachten, we verdelen dat een beetje wie, welke, over welke amendementen het woord voert. Het amendement Denk in mogelijkheden en zoek creatieve oplossingen. Het burgerberaad voor klimaat was een interessant en ook een spannend democratisch experiment. Er zijn heus, er zijn heus leerpunten, maar de ChristenUnie is in ieder geval blij met het resultaat. We waarderen het ook zeer, dat een heel diverse groep inwoners een aantal zaterdagen hard heeft gewerkt om met adviezen te komen, voor wat Deventer kan doen op het thema klimaat. De lat voor en dan wil ik graag in herinnering, de lat voor het aannemen van adviezen lag hoog.

Ze hebben brede steun binnen het burgerraad en het resultaat moeten we ook daarom serieus nemen. Het college heeft een op zich logische indeling gemaakt in de adviezen, dus een advies wordt uitgevoerd. Of als tweede, een advies wordt nader uitgewerkt om duidelijk te maken hoe het kan worden uitgevoerd. Of als derde, een advies wordt niet uitgevoerd om juridische, financiële of praktische redenen. De tekst van het raadsbesluit laat wat ruimte voor interpretatie als het gaat om de tweede groep, de adviezen die nader worden uitgewerkt. Het is ook te lezen als, we werken deze adviezen nader uit en nemen daarna pas een beslissing, of we ze overnemen of niet. Dat is niet de intentie van het college. En ook de toelichting bij het raadsbesluit zoals verwoord in het raadsvoorstel, is wat dat betreft een stuk duidelijker. En ook in de beeldvormende en oordeelsvormende raadstafel is het college bij monde van wethouder Van Essen, daar eigenlijk heel helder over geweest. Wij omarmen de adviezen, maar er is een nadere uitwerking nodig om te bepalen, hoe we ze gaan uitvoeren. Laten we dat dan ook duidelijk in ons besluit opnemen en ook een beetje tempo houden, zodat we bij de Perspectiefnota van 2025 dat ook zo veel mogelijk kunnen aftikken. En dat is precies wat dit amendement beoogt. Om meer duidelijkheid te geven, welke keuze we nu eigenlijk maken.

Het is goed om te benadrukken, dat het geen vrijbrief is om onbeperkt geld uit te geven aan de uitvoering van die adviezen. Bij het beschikbaar stellen van het budget is een integrale afweging nodig en die maken we zoals gebruikelijk, bij de Perspectiefnota. En daar verandert dit amendement niets aan. Het is nog wel goed om te melden, dat ook het burgerberaad zich bij de adviezen echt bewust is, dat we geen oneindige pot geld hebben. In het voorwoord bij de adviezen heeft de burgerberaad opgeroepen, om bij het lezen

8 en het uitvoeren te denken in mogelijkheden en creatieve oplossingen te zoeken. Laten we dat ter harte nemen en met die intentie aan de slag gaan. Ook met een beperkt budget is veel mogelijk, als we er samen de schouders onder zetten. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Niet. De heer Akdemir, ga uw gang. De heer Akdemir: Voorzitter, allereerst zou ik de indieners willen complimenteren voor het schrijven van dit mooie amendement. Als D66 klimaatpartij zijnde, zouden we graag deze willen mee-indienen. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter, een verduidelijkende vraag. Stel nu, dat uit de uitwerking zoals het college die voorstelt, zoals u die ook voorstelt, blijkt dat de juridische, praktische of financiële haalbaarheid toch tegenvalt. Biedt dit amendement dan nog steeds daarvoor de ruimte om te zeggen, oké, ja, dan kunnen we ze toch niet uitvoeren? De voorzitter: De heer De Niet. De heer De Niet: Dat, eigenlijk, zeker uiteindelijk, ja. Daar biedt dit amendement zeker de ruimte voor. Uiteindelijk gaat het om, want we weten niet hoe die uitwerking eruit ziet. En dan zal natuurlijk de vraag zijn, ja, ben je inderdaad creatief geweest en heb je inderdaad gedacht in mogelijkheden? Dus dat is dan wel wat op tafel moet liggen en waar we naar zullen vragen.

Want ik denk niet, dat wij als indieners denken dat er best wel, juist ook in de lijn van de adviezen die de Klimaatraad heeft gegeven, zoek naar die mogelijkheden. Want ja, bij voorbaat zeggen, het kan niet of het, want we hebben geen budget. Dat is, er zijn soms ook andere wegen. En dat ja, als ik de adviezen lees, dan is het Klimaatraad zich daar zelf ook heel bewust van. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Donkers. De heer Donkers: Dank u, voorzitter. De Perspectiefnota is toch juist het moment, dat we een integrale afweging maken van alles wat wij als raad willen? Wat voegt deze, dit amendement dan toe? De voorzitter: De heer De Niet. De heer De Niet: Dat heb ik geprobeerd uit te leggen in mijn introductie. Het voegt vooral toe, dat het de besluittekst gewoon aanscherpt en duidelijker maakt. Het verandert niet die afweging, die blijft bij de Perspectiefnota. Maar het verandert wel de uitspraak zeg maar, die wij als raad doen dat we de intentie hebben om wel, dat we in principe die adviezen van de Klimaatraad ook die categorie twee nader uit te werken, de intentie daarvan omarmen. En daarmee ook aangeven, dat wij in ieder geval als raad en het college in opdracht van de raad onze uiterste best doen, om die adviezen ter harte te nemen en tot uitvoering te brengen. En daar, mogelijk moet daar geld bij. Dat krijgen we nog te horen.

Misschien moet daar veel geld bij, misschien moet er weinig geld bij. Misschien valt er iets te kiezen, hoeveel geld erbij moet, hoeveel geld er voor de uitvoering nodig is. Die keuze, die maken we bij de Perspectiefnota. De voorzitter: De heer Donkers. De heer Donkers: Ja, dank, voorzitter. Dan concludeer ik, dat het niet het uitspreken van een intentie is, maar het doen van een belofte, een valse belofte dat we het gaan uitvoeren. Dat is niet zo. Want u zegt of de heer De Niet zegt zelf, dat het gaat om een integrale afweging. Dus die afweging of we die adviezen uit gaan voeren, maken we alsnog niet met dit amendement, maar stellen we uit tot de Perspectiefnota en uiteindelijk de begroting. En dat is hetgeen, wat we volgens mij twee weken terug al concludeerden. Dank, voorzitter.

9 De voorzitter: De heer De Niet nog. De heer De Niet: Daar ben ik het niet eens met de heer Donkers. Want het gaat, er valt iets te kiezen in de hoe. De, er valt weinig niet, wat ons betreft niet veel te kiezen in de of we iets gaan doen met de adviezen, maar wel hoe we iets gaan doen met de adviezen. En daar, daar in de uitvoering zijn gewoon keuzes te maken. En met dit amendement spreken we veel duidelijker uit, ja, we gaan ermee aan de slag. En we werken nog uit, hoe. In de oorspronkelijke tekst is eigenlijk die ja, we gaan ermee aan de slag, is eigenlijk zwakker. En die willen we graag als raad sterk uitspreken. De voorzitter: Dank u. Dan gaan we naar de zijde van het college, wethouder Van Essen. De heer Van Essen: Ja, voorzitter, dank. Ik denk dat dit amendement weerspiegelt het gesprek wat we hebben gehad aan de raadstafels over dit onderwerp. Dat het college ook richting de mensen die zich hebben ingespannen hebben gezegd, dat we een aantal criteria hebben, maar dat de houding is dat we positief zijn en het uit wensen te voeren. Dat hebben we ook met uw raad besproken. Dus in die zin kunnen we het amendement volgen en zou ik zeggen, dat is ook onze insteek. Tegelijkertijd, maar ik ben ook blij voorzitter, dat de heer De Niet die opmerking zelf ook al maakt, is denk ik ook belangrijk dat het in het verslag goed terugkomt. Heel fijn.

Dat het niet betekent, dat we dan als dit amendement zou worden aangenomen, altijd alles in volle financiële omvang kunnen gaan doen. Want dat is iets en daar moet ik de heer Donkers ook gelijk geven, dat wordt natuurlijk duidelijk ook bij de Perspectiefnota. Maar de houding is, dat we het sowieso willen uitvoeren, maar nog niet kunnen overzien in wat voor vorm. Als voorbeeld klimaatbestendige bedrijventerreinen. Ja, dan kun je zeggen, dat moet je allemaal in één keer doen en dat kost enkele miljoenen. Of, we hebben maar een klein bedrag en we beginnen met, om eens de bedrijventerreinen en de erfafscheidingen groen te maken. Dus ik snap ook de gedachtegang van de heer De Niet wel. Maar het is heel belangrijk om wel op te merken, dat dit amendement dan voor het college niet inhoudt, dat alle adviezen in volle omvang al uitgevoerd kunnen worden, maar dat hoor ik hem ook zo net niet zeggen. De voorzitter: Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank, voorzitter. Ja, de wethouder maakt nu de financiële kanttekening, want als we het financieel niet uit kunnen voeren. Maar ik heb ook gevraagd naar de juridische en uitvoerbare kans. Dus stel dat in de uitwerking komende halfjaar blijkt, dat er ook een juridische of praktische uitvoerbaarheidsprobleem is, ja, dan hebben we alsnog denk ik, een goed gesprek nodig. En ja, dat staat nu niet zozeer in het amendement.

De heer Van Essen: Ja, voorzitter. We gaan ervan uit, dat veel van deze adviezen die in deze categorie zitten ook gewoon uitvoerbaar zijn, maar nadere uitwerking nodig hebben. En we hebben net inderdaad ingezoomd op het financiële aspect. Mochten we toch tegen dingen aanlopen, dan zullen we zeker dat goede gesprek hier hebben. Maar het gaat volgens mij, de indiener of de indieners om de houding van het college en die herken ik, maar ik vind die kanttekening zeker op financiën wel even belangrijk om te maken. De voorzitter: Uitstekend. Voldoende gewisseld? Ja? De heer De Niet: Mag ik nog een laatste … De voorzitter: Ja, zeker. Aan u het laatste woord. De heer De Niet: Dank u wel, voorzitter. Blij met de reactie van het college inderdaad. En uiteraard, bij die uitwerking komen die aspecten, ook financieel, ook juridisch en natuurlijk een praktisch aanbod. Dat mogen we ook het college aan houden, denk ik. En mocht het nodig zijn, maken we op dat moment daar de afweging. Daar verandert dit amendement op zich niks aan.

10 De voorzitter: Uitstekend. Voldoende gewisseld, denk ik. Dan gaan we naar het tweede amendement. Dat is het amendement Uitvoering advies burgerberaad 3.1. Om niet in de war te raken over alle nummers, dit advies gaat over de mogelijkheden of onmogelijkheden bij openbaar vervoer. En mevrouw Visser licht het amendement toe. Mevrouw Visser: Dank u wel, voorzitter. Ja, Advies 3.1 gaat over, maak het ov aantrekkelijker en toegankelijker zodat mensen kiezen voor duurzame vervoersopties. Ik ga niet het hele advies verder voorlezen, maar kunt u het eventueel bij pakken. Wij als indieners PvdA, GroenLinks, ChristenUnie en mede-indiener Deventer Sociaal vinden het nu, dat dit advies nu niet op de juiste plek staat. Het staat namelijk bij beslispunt drie, geen uitvoering geven aan dit advies. Wij stellen voor om dit advies te verplaatsen naar beslispunt twee namelijk, nader te onderzoeken. Want wij menen, dat het college echt wel wat kan doen aan het ov. Klopt, we gaan niet over de concessies, maar we gaan wel over hoe onze openbare ruimte is ingericht. Denk aan maatregelen als busbanen, aantrekkelijke haltes, aanvullend collectief, eventueel gemeentelijk vervoer en eventueel stimuleren van slimme routes, betaalbare tickets of lobby mogelijkheden en de gesprekken met de provincie, die daar wel over gaat.

Daarnaast sluit ook aan bij de hoofdwegenstructuur en mobiliteitsvisie die vandaag ook voor liggen, waar dit punt ook nog vaak terug gaat komen. Nou, dat. De voorzitter: Dank u wel. Behoefte aan debat in eerste termijn? Niemand? Dan gaan we naar de zijde van het college en deze vraag wordt door wethouder Elferink beantwoord. Of dit, de reactie van het college komt van de wethouder Elferink. De, we schorsen heel even. We gaan verder. Wethouder Elferink heeft het woord. De heer Elferink: Dank u, voorzitter. Er was even wat verwarring in de taakverdeling. Mijn excuses daarvoor. Even kijken. In reactie op het advies heeft het college aangegeven het, dit advies niet uit te willen voeren, vanwege de geringe juridische invloed die wij op het ov zelf hebben. Echter, met inachtneming van die beperkte juridische invloed van het college op het ov zelf, onderschrijft het college de intenties van het advies wel. Daarom hebben we echt geen bezwaar tegen om dit over te nemen, want veel van de werkzaamheden doen we eigenlijk al. De voorzitter: Oké. Dus het oordeel van de raad wacht het college af op dat punt. Ja. Verder geen behoefte aan tweede termijn? Oké. Dan gaan we naar het amendement Uitvoering advies burgerberaad klimaat 7.5. Dit gaat, goed, ga uw gang. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter, de laatste in de rij.

Met het advies van de ja, Klimaatraad heeft de gemeente Deventer een hele mooie opdracht gekregen. 30 adviezen, soms daar, sommige daarvan zijn mooi in lijn met wat de gemeente al doet. En andere adviezen wat minder gemakkelijk. We hebben grote waardering. Volgens mij is dat ook in de vorige sessie al wel gebleken, grote waardering voor de deelnemers en de organisatie en willen hen op deze plaats ook nog een keer hartelijk bedanken. Er is een hele goede energie losgekomen en dat vraagt om meer. Bij de opdracht aan het burgerberaad heeft de raad in meerderheid besloten, dat het zwaarwegende adviezen zijn en die uitsluitend om financiële, praktische of juridische redenen niet zullen worden overgenomen. Het voorstel van het college om voorstel 7.5 Deventer roept de klimaatnoodtoestand uit, om die in de wacht te zetten, dus in het rijtje onder twee te zetten en verder uit te zoeken. Is om die reden niet navolgbaar. Het college trekt die maatregel zelfs in twijfel en wil graag met de raad in gesprek over de nut en de noodzaak daarvan. De vraag over de nut en noodzaak hoeven wij hier echter niet meer te beantwoorden, want die discussie heeft de Klimaatraad al gedaan en die heeft met 84 procent voorgestemd. De echte verandering en dat is ook het verhaal van die Klimaatraad, die begint met het erkennen dat we in een noodsituatie verkeren.

De Verenigde Naties hebben overheden wereldwijd gevraagd, om de klimaatnoodtoestand uit te roepen. Veel Nederland, steden in Nederland hebben dat ook al gedaan. En dat wordt ook in het advies van de Klimaatraad genoemd en wordt gevraagd, om daar samenwerking bij te zoeken. En ja, wij vinden gewoon dat dat advies moet worden overgenomen, want er zijn geen praktische, juridische of financiële belemmeringen. Dat is de reden van dit raadsvoorstel, om het onder één te zetten en gewoon uit te voeren en de klimaatnoodtoestand uit te roepen. Dank u.

11 De voorzitter: Het amendement gaat hierover. Dan mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de complimenten voor het burgerberaad. In de motivatie van het college staat inderdaad, de twijfel over nut en noodzaak. Maar de zin daarna is, wij willen uitzoeken wat de implicaties zijn. En vooral de juridische implicaties, is mijn fractie wel benieuwd naar. De indiener zegt heel stellig, dat is er niet. Kan hij daar wat toelichting op geven? En kan het college daar ook iets over zeggen? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel. Het uitroepen van die klimaatnoodtoestand, dat is het erkennen dat die er is. Dat er een ernstige situatie is. De Verenigde Naties, die roepen daartoe op overheden en heel veel overheden hebben dat gedaan en daar zitten geen juridische consequenties aan vast. Het is niet zo, dat wij onze eigen regelgeving of wetten moeten gaan veranderen of allerlei verordeningen in werking moeten zetten. Het is puur de erkenning. Het is een verklaring die we uitgeven, die we communiceren naar alle inwoners, naar andere overheden in de omgeving of in Nederland en dat we laten zien, dat het echt menens is. Niet meer en niet minder. De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ja, dank u, voorzitter. Ik heb mijnheer Van der Meulen nu hele tijd in veelvoud horen spreken.

En ik ben ook heel blij, dat hij de Verenigde Naties erbij haalt. En ik, dat is echt een onderwerp wat we hier in deze zaal als leidraad moeten gebruiken. Zeker. Maar mijnheer Van der Meulen, volgens mij hebben we 342 gemeenten in Nederland. En als ik ga googelen en ik ga zoeken, daar ben ik al een paar weken mee bezig. Ik vind een handjevol gemeentes in Deventer, in Nederland die nu de klimaattoestand hebben uitgeroepen. En allemaal, heel veel gemeentes die dat nog niet hebben gedaan, omdat ze juist zeggen van, we worstelen ermee, we kennen de implicatie niet. Dus voorzitter, hoe ziet mijnheer Van der Meulen dat? Welke aantallen massa, gemeentes in Nederland hebben dit nu, zijn ons al voorgegaan? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, volgens mij zouden we die discussie hier niet moeten, hoeven te voeren. We hebben hier nu een advies van de Klimaatraad. Die heeft, wij hebben als raad gevraagd aan de, om adviezen uit te brengen aan ons. En wij hebben afgesproken om ons daaraan te committeren. Alleen, als er geen juridische, praktische of financiële consequenties zijn, dan zouden ze mogelijk in de wacht gezet moeten worden. Ja, die zijn er niet. Die zijn er niet. En het feit dat andere gemeenten het niet doen, ja, die hebben misschien geen, niet zo'n mooi initiatief zoals wij in Deventer hebben.

Die hebben geen Klimaatraad en wij wel. En daarom staan we hier vanavond. De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ja, voorzitter, ik blijf erbij. Mijnheer Van der Meulen doet het heel leuk. Maar hij ontwijkt de vraag, want de vraag is heel simpel. Hoeveel gemeenten in Nederland hebben dit al gedaan? Dit is een achterliggende gedachte, waarom ik dat vraag. Want ik snap, dat de Klimaatraad dat doet. De perceptie daarin waarom het college dit niet overneemt, hebben ze ook heel duidelijk gegeven. Dus voorzitter, als mijnheer Van der Meulen dat niet wil zien, dat snap ik. Dan blijft het alleen roepen van het is veel, maar u vult het niet nader in. Dat vind ik jammer. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik bestrijd het, dat het college dat duidelijk heeft aangegeven. In het advies van het college staat, wij betwijfelen de nut en noodzaak. En we weten niet, of er juridische consequenties zijn. Ja, op het moment dat je dat, even een telefoontje doet of even kijkt op de site van,

12 nu ben ik even de naam kwijt. Maar bijvoorbeeld de Verenigde Naties die dat zelf ook aangeeft, het is een verklaring en niet meer en niet minder. Ik kan best wel veel gemeenten opnoemen en dan kom ik er niet tot 342, maar volgens mij gaat het daar vanavond niet om. Het gaat erom, dat we adviezen van de Klimaatraad serieus nemen. De voorzitter: Ja, oké. Dan de heer Donkers. De heer Donkers: Ja, dank, voorzitter. Ik ben een beetje teleurgesteld in mijnheer Van der Meulen. En dat komt, omdat mijnheer Van der Meulen in de regel veel voor elkaar krijgt voor klimaat hier in Deventer. En vandaag ook de mogelijkheid had om constructieve, maar ook vooral effectieve voorstellen te doen om bepaalde onderwerpen uit dit klimaatbeleid op te lichten en verder te dragen. Progressiever te maken of ander beleid progressiever te maken. Maar mijnheer Van der Meulen kiest er juist voor, om het enige stukje wat geen enkel effect heeft, wat een goede lobby is geweest, een goede framing van Extension Rebellion vier, vijf jaar geleden, op te pakken. Mijnheer Van der Meulen heeft het vier jaar geleden al geprobeerd met de klimaatnoodtoestand. Toen is het niet gelukt. Mijn oproep zou zijn en ik hoop dat het college me daarin volgt, dat GroenLinks zich echt weer gaat richten op het werk wat ze normaal gesproken doen. En dat is, Deventer progressiever en klimaatvriendelijker maken.

De voorzitter: Dat roept vast reactie op van de heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel voor de oproep en natuurlijk nemen we die zeer ter harte, daar gaan we gewoon mee door. Maar u heeft punt niet helemaal gesnapt. En de associatie met Extinction Rebellion, die wil ik toch niet leggen. Het gaat hier om een oproep vanuit de Verenigde Naties en dat, daar hoeven we het verder niet over te hebben. Maar het gaat nu om uw eigen Klimaatraad. De Klimaatraad, die Deventer raad heeft ingesteld. En dat advies, daar praten we vanavond over. En om het af te doen als een, alleen maar symboolpolitiek. Ja, dat werp ik ook ver van mij. Het is, het gaat om een verklaring waarin we erkenning uitspreken, voordat er echt iets aan de hand is. De voorzitter: De heer De Niet. Ja, de heer Donkers eerst, ja. U houdt zelf de tussenstanden bij in Eindhoven, neem ik aan. Dat … De heer Donkers: Als ik hier niet sta, dan ben ik aan … Nee. Ik, mijnheer Van der Meulen geeft een prachtige definitie van de, het woord symboolpolitiek als hij zijn amendement omschrijft, dus daar wil ik hem voor bedanken. Maar doet niet af van, wat ik eerder zei. De voorzitter: De heer De Niet. De heer De Niet: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb toch ook wel een, volgens mij begrijpt de heer Donkers het niet helemaal goed wat, waar we hier eigenlijk bespreken.

We bespreken hier helemaal geen voorstel van GroenLinks voor het, voor een, van ChristenUnie-PvdA voor een klimaatnoodtoestand. We bespreken een voorstel of een advies van de Klimaatraad, die door burgerberaad voor klimaat, die wij als raad in de breedte hebben ingesteld. En dat advies bespreken we. Niet het voorstel, niet een voorstel van een paar fracties. En daar zit het grote verschil. En dat is ook een groot verschil met, ten opzichte van vier of vijf jaar geleden, toen het voorstel wellicht ook in deze raad lag. Nu heeft, hebben, heeft een groep burgers, inwoners in Deventer die wij hebben geloot, die hier over na hebben gedacht. Die hebben gezegd, wij vinden het, dit een urgent probleem. Staat ook in de opening in het voorwoord, dit is een urgent probleem, spreek dat ook uit, doe iets. En in die lijn volgen, is, lijkt het ons niet meer dan logisch om als het Klimaatraad zich daarover uitspreekt, dat te volgen. De voorzitter: Ja, dank u. De heer Muilerman ziet af van zijn bijdrage. Uitstekend. Dan gaan we naar de reactie van het college, wethouder Van Essen.

13 De heer Van Essen: Ja, voorzitter. Het college uiteraard ook over dit amendement gehad. We hebben het advies wat we hebben opgeschreven over dit amendement natuurlijk zo opgeschreven, omdat en dan beantwoord ik ook hopelijk ook een beetje de vraag van mevrouw Scholthof, omdat er nog zaken zijn die we uit willen zoeken. Wat zijn dan precies de implicaties? Ik heb niet het gevoel, dat er direct juridische implicaties zijn. Maar dat is nu juist, wat we zouden willen uitzoeken hebben we geschreven. We willen ook, willen ook weten, moeten we ons dan of willen we ons dan ergens bij aansluiten? Dat zijn vragen die het college nog had en die we wilden bekijken. Tegelijkertijd hebben we hier ook wel gezegd, dat dit een van de meest politieke adviezen is die erbij zit. En dat we daar volgens mij, heel open ook op de heer De Niet geantwoord in de raad zelf. Dat we daar ook in die zin mee worstelen, dat er ook echt wel een uitspraak van de raad is, hoe je hiermee om zou willen gaan. En dat zijn twee aspecten die we ja, die we wel meewegen. Waarbij onze insteek is het uit te zoeken, voordat we een ja zeggen, maar ook hebben aangegeven dat het ja, toch het meest politieke advies is en ook een uitspraak van u daar bij nodig hebben. Dus tot zover, voorzitter en dat laat ons bij oordeel raad. De voorzitter: Oké.

De heer Van der Meulen nog? De heer Van der Meulen: Ja, misschien nog een korte vraag ter verduidelijking. Stel, dat dit amendement niet wordt aangenomen, dan komt hij terug bij het college op de tafel, want dan staat hij in het rijtje ja, of het raadsbesluit ofwel het amendement. Hij komt in ieder geval dan weer terug. En dan moeten we alsnog als raad daar een oordeel over vellen. Dus hij komt hoe dan ook, welke manier dan ook terug, de snelle route of de wat langzamere route. Klopt dat? De voorzitter: Wethouder Van Essen. De heer Van Essen: Ja, voorzitter. Er werd net gezegd van, het advies zit in de wachtkamer. Nee, het advies zit in een bakje, bakje twee om maar zo te noemen waar we zeggen, dat willen we graag uitzoeken en uitwerken voor u, omdat u daarna een, daar een oordeel over kunt vormen. Maar zoals ik al zei, het is ook een heel politiek advies. Links of rechts ja, zal hij dan terugkomen. Of vanavond doet u daar een uitspraak over of als we het uitgewerkt hebben, doet u daar een uitspraak over. De voorzitter: Helder. Ja? Dan hebben we de amendementen behandeld. De heer Donkers. De heer Donkers: Ja, voorzitter. Dan zou mijn oproep zijn aan de indieners om hem aan te houden, of om hem nu in te trekken en gewoon te wachten op het juridisch advies. Dan kunnen we er, op een later moment kunnen we erover spreken en ook een weloverwogen besluit nemen.

De voorzitter: Dat, deze oproep wordt niet overgenomen, denk ik. Of heeft u behoefte? Nee? Nee, wordt niet afgenomen. Dan gaan we naar de stemming. En dan beginnen we met het eerste amendement en dat is het amendement Denk in mogelijkheden en zoek creatieve oplossingen. Mevrouw Scholthof voor een stemverklaring? Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Ja, CDA-fractie gaat voorstemmen. Wel leek hij bijna overbodig, want dat is al uitgesproken, dat het college voornemens was om bakje twee uit te voeren. Maar dat bakje twee goed eerst wordt uitgezocht. Maar met de ja, met deze duidelijke uitspraken dat er nog steeds way outs zijn mocht er toch juridische, praktische of financiële onhaalbaarheden zijn, kunnen wij daarmee instemmen. De voorzitter: Uitstekend. Dan de heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij vinden deze overbodig, dus zullen tegenstemmen. De voorzitter: Uitstekend. Dan gaan we stemmen over het amendement Denk in mogelijkheden en zoek creatieve oplossingen. Even iedereen aan boord, met de pasjes. Ja? Dan gaan we de stemming openen. Het amendement

14 is aangenomen met 21 stemmen voor en 17 stemmen tegen. Tegen hebben gestemd Gemeentebelang, VVD, Deventer Belang, DeventerNu. Daarmee is het amendement aangenomen. Dan gaan we naar het amendement Uitvoering advies burgerberaad klimaat 2024 3.1. Behoefte aan stemverklaringen? Niemand? Dan gaan we stemmen over dit amendement. Amendement is aangenomen met 29 stemmen voor en negen stemmen tegen. Tegen hebben gestemd, alleen Gemeentebelang. Amendement is aangenomen. Dan gaan we naar het amendement Klimaatnoodtoestand, dat is 7.5. Behoefte aan een stemverklaring? De heer Muilerman, ga uw gang. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik wilde het net ook niet aanhalen in het debat zelf, omdat we niet weten wat de juridische bezwaren of kunnen zijn, of wat dan ook. En we niet weten wat het voordeel voor onze inwoners is, als we dit wel of niet doen, zullen wij tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel. Verder geen stemverklaringen? Gaan we over tot stemming over het amendement 7.5, zeg maar. Amendement is verworpen met 20 stemmen tegen en 18 stemmen voor. Voor hebben gestemd GroenLinks, PvdA, VVD, sorry, D66. Sorry, ik vergis me, D66, ChristenUnie, DENK en Deventer Sociaal. Dus amendement is verworpen. Daarmee gaan door, even kijken. Gaan we naar het geamendeerde raadsvoorstel.

Behoefte aan stemverklaringen over het raadsvoorstel Klimaatraad? Dan de heer Muilerman, ga uw gang. De heer Muilerman: Ja, dank u wel. Ik zal even netjes voorlezen. Zoals aangeven in de raadstafel heeft dit onderwerp binnen onze fractie goede discussies opgeleverd. We danken nogmaals de leden van de burgerberaad voor hun inzet en het leveren van de vele voorstellen. We kunnen als fractie instemmen met het raadsvoorstel, zoals door het college voorgelegd. Echter, zoals ik ook in de raadstafel heb aangeven, het onderliggende rapport van het beraad bevat wel inhoud, die volgens een aantal van ons niet verbindend werkt en de grote inzet van bepaalde groepen op het thema klimaat, volledig teniet doet. Om principiële redenen zal onze fractie dus verdeeld stemmen. De voorzitter: Dank u wel voor uw toelichting. Verder geen behoefte aan toelichting, aan stemverklaring? Dan gaan we stemmen over het geamendeerde raadsvoorstel Klimaatraad. Het geamendeerde voorstel is aangenomen met 29 stemmen voor, negen stemmen tegen. Tegen hebben gestemd een deel van de fractie van Gemeentebelang, de VVD en DeventerNu. Daarmee hebben we dit onderwerp afgerond en gaan we … Oh, daar kunnen we zien voor de analen wie er tegen hebben gestemd. 6.

Notitie Reikwijdte en Detailniveau omgevingsvisie Deventer

De voorzitter: We gaan naar de notitie Reikwijdte en Detailniveau Omgevingsvisie Deventer. Mag ik stilte in de zaal? Over dit voorstel is in beeldvormende en oordeelsvormende sessies gesproken op 12 maart en het voorstel ligt nu voor met twee amendementen en twee moties vanuit de raad. We bespreken ze één voor één in volgorde van het raadsinformatiesysteem. We beginnen dus met het amendement van D66, NRD indicatoren bij biodiversiteit. De heer Van Wijk heeft het woord. De heer Van Wijk: Dank, voorzitter. Met uw permissie, doe ik de toelichting gelijk op alle twee mijn amendementen. Als we niet weten hoe gezond onze leefomgeving is, hoe kunnen we dan haar beschermen? D66 Deventer staat voor een gezonde leefomgeving en biodiversiteit. Er is veel discussie over de impact van gewasbeschermingsmiddelen op onze gezondheid. De gemeente heeft hierin een beperkte rol, maar wel een zorgplicht. We moeten weten of onze leefomgeving gezond is en of we de natuur voldoende beschermen. Recent oordeelde de Raad van State, dat de gemeente Deventer in de zaak bij Lettele een zorgplicht heeft bij spuitzones.

15 Dit benadrukt hoe belangrijk is, dat we inzicht krijgen in de effecten van gewasbestrijdingsmiddelen. In de Notitie Reikwijdte en detailniveau in, voor de omgeving’…’ wordt het nu nauwelijks meegenomen. Zonder duidelijke normen en signaleringen missen we grip op een gezonde leefomgeving. Daarom dienen wij twee amendementen in. Het eerste amendement voegt een indicator toe aan het thema gezonde natuur, drinkwaternormen. De Europese drinkwaterrichtlijn bepaalt hoeveel pesticiden in drinkwater mogen zitten. Dit is een belangrijke graadmeter voor biodiversiteit en gezondheid. Het tweede amendement voegt een indicator toe aan het thema gezonde leefomgeving, norm omtrent pesticiden. Het verminderen van deze deeltjes, zoals glyfosaat onder andere is essentieel voor een gezonde leefomgeving. En dat ontbreekt nu in de notitie, terwijl het een cruciale toetsingsfactor is. Met deze amendementen krijgen we als gemeente zicht, beter zicht op de invloed van deze stoffen en kunnen we waar nodig, actie ondernemen. Zo werken we samen aan een gezondere leefomgeving en een sterkere biodiversiteit. Ik hoop op uw steun. De voorzitter: Uitstekend. Reacties vanuit de zaal. De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb het drinkwaterbesluit nog even doorgenomen. Dat bepaalt wettelijk het drinkwater.

Dat is een wettelijke regeling, daar staan de wettelijke kwaliteitseisen in voor ons drinkwater. Dat doet Vitens en andere. De Omgevingswet en de Omgevingsvisie, die beschrijft de kwaliteit van de bronnen van ons drinkwater. En dat is het grondwater en het oppervlaktewater. Deze bronnen, dat hoort, want daar gaat het om, dat hoort in de Omgevingsvisie. Kwaliteit van drinkwater hoort volgens mij niet in de Omgevingsvisie, daar gaan we niet over. Dat is mijn redenering. Mijn vraag aan de heer Van Wijk is, of hij deze redenering kan volgen. En vraag aan de wethouder is, of deze redenering correct is. De voorzitter: Dan de heer Van Wijk. De heer Van Wijk: Dank. Goede vraag van de heer Van der Linde. Ik deel niet helemaal die redenering. De redenering die ik volgde, was meer van, je hebt als gemeente een zorgplicht om effecten of wat er gebeurt op onze leefomgeving, ook op drinkwater, dat in kaart te brengen. Er zijn discussies over wat nu precies het effect is. De causaliteit is nog niet aangetoond, wel een relatie met. Het leek mij essentieel om daar wel iets in op te nemen, want juist met deze Notitie Reikwijdte kunnen we wat handvatten krijgen voor de toekomst om hierop te sturen. Daar zijn al gemeenten mee bezig. En het kan een effect hebben op ons drinkwater, vandaar dat ik dit toevoeg. Maar … De voorzitter: De heer Van der Linde.

De heer Van der Linde: Ja, ik ben blij, dat u mij begrijpt. De kwaliteit van drinkwater hoort echt niet in de Omgevingsvisie. De kwaliteit van drinkwater is een, drinkwater is een eindproduct. Grondwater? Ja, helemaal met u eens. Oppervlaktewater, ja. Bovendien is grondwater voor Deventer het allerbelangrijkste, daar moeten we naar kijken. Dat hoort in de Omgevingsvisie, drinkwater niet. De voorzitter: De heer Van Wijk nog? Niet. Nee. Dan de heer Smeenk. De heer Smeenk: Ja, voorzitter. Ik zit een beetje op dezelfde lijn als heer Van der Linde, die namens ons verschrikken. Volgens mij drinkwaternormen, gouden grondwater en over oppervlaktewater en al dat gedoe. Volgens mij, hebben we daar het waterschap en de provincie voor die aan de lat staan. De gemeente heeft alleen een signaleringsfunctie. Dus ja, als de heer Van Wijk bedoelt om op te roepen, om een signaleringsfunctie te doen. Dan kan ik hem een klein beetje volgen. En met de pesticiden, heeft de heer Van der Linde ook aangeven, volgens mij zijn dat landelijke normen. Dus ja, het voegt in de gemeente of in de NAD niks toe, volgens mij. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Wijk nog.

16 De heer Van Wijk: Ja, dank, voorzitter, ook dank voor deze vraag. De signaleringsfunctie snap ik ook. Daarom is het ook zo ingeregeld, dat we die zorgplicht vervullen. Maar dat betekent niet als we een zorgplicht hebben, dat we ook de eigenaar zijn om dat probleem op te lossen. Dan moet je inderdaad naar een waterschap of naar een provincie toe gaan. Het tweede gedeelte van de vraag was meer, ben hem even kwijt. Kan de vragensteller deze nog even herhalen? De voorzitter: De heer Smeenk. De heer Smeenk: Dat ging over de gewasbeschermingsmiddelen. Dat zijn gewoon landelijke regels of Europese regels al wel zowat, wat er gebruikt mag worden dus. Dat wordt al voldoende getoetst, volgens mij. De voorzitter: De heer van Wijk. De heer Van Wijk: Ja, dank, voorzitter. Dat was inderdaad de vraag. Je ziet nu, dat bepaalde uitspraken van rechters en de zorgen die er zijn en ook acties die worden ondernomen, dat gemeentes veel meer aan hun zorgplicht moeten doen om ook inzicht te bieden in, hoeveel deeltjes er dan ook zijn. En daar eventueel ook stappen in te ondernemen, te gaan meten. Daartoe roept deze op, dus ik ben het met de heer Smeenk eens. De gemeente heeft niet per se een wettelijke taak hierin. Maar ik vind wel, dat we veel meer zicht moeten krijgen op die kwaliteit en dus ook beter moeten meten. En daarom, moet die ook in een toetsingskader. De voorzitter: De heer Smeenk.

De heer Smeenk: Ik hoop, dat het college hier ook antwoord op kan geven. De voorzitter: Ja, uitstekend. Dan gaan we naar de zijde van het college, wethouder Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Dank u, voorzitter. Voorzitter, laat mij allereerst zeggen, dat ik de Notitie Reikwijdte en detail, waarmee we de uitgangspunten vastleggen om de effecten van mogelijke toekomstscenario's te toetsen, best een ingewikkeld verhaal vind. Op een zeer hoog abstractieniveau. Des te meer waardeer ik de grote betrokkenheid, die is gebleken uit de inspraakreacties en de grote betrokkenheid van de raad bij deze stap in het langlopende proces van de Omgevingsvisie. Goed om even te memoreren, dat we keuzes maken in het koersdocument straks. Vanavond in deze NRD besluiten we over hoe we de effecten onderzoeken. Welke effecten onderzoeken we? Welke kennis hebben we nodig, om in het koersdocument en de ontwerp Omgevingsvisie die keuzes te maken? Dan voorzitter, nu mijn toelichting vanuit het college op de beide amendementen, stel ik voor. Het eerste amendement. Ja, het is al even een paar keer genoemd, maar de gemeente heeft via haar beleid weinig invloed op het halen van de drinkwaternormen. Dat is de taak van waterschappen en drinkwaterbedrijven. En het opnemen van deze indicator suggereert, dat de gemeente hier meer invloed op heeft dan het geval is, voorzitter.

De indicator is ook niet nodig, want er is al een indicator over waterkwaliteit die de systematiek van de beoordelingen van de Kaderrichtlijn Water gebruikt. Op basis van het verwachte effect wat uit de omgevingseffectrapportage gaat komen, kunnen we dan een keuze maken in het koersdocument en het ontwerp Omgevingsvisie. Voorzitter, dan de tweede, het tweede amendement. Dus even voor de goede orde, het college ontraadt het eerste amendement. Het tweede amendement. Daar is simpelweg nog te weinig wetenschappelijk onderbouwd kader beschikbaar, die aangeeft wat een veilige afstand tot woningen is. Het is daarom nog moeilijk aan te tonen, wat het effect is van wonen dichtbij percelen waar pesticiden worden gebruikt. Er wordt op dit moment onderzoek naar gedaan, maar er is dus nu nog geen wetenschappelijk onderbouwd kader voor een afstand. Daarbij kan de afstand verschillen per type pesticiden. En er is ook nog geen jurisprudentie over, hoever het zorgbeginsel reikt waar gebruikers van gewasbescherming zich aan moeten houden. In de omgevingseffectrapportage wordt duidelijk gemaakt, dat er een maatschappelijke discussie is over de negatieve invloed van pesticiden op mensen. Voorzitter, de raad kan uiteindelijk bij het bepalen van het voorkeursalternatief, het koersdocument sturen op de mate van

17 kringlooplandbouw en biologische landbouw. Dus ook hier zou ik adviseren om dit amendement te ontraden. Dank u, voorzitter. De voorzitter: De heer Van Wijk. De heer Van Wijk: Dank, voorzitter. Ook dank, college voor uw toelichting. Begrijp ik het goed bij het eerste amendement, dat u eigenlijk aangeeft dat dit onderwerp of de vraag of de zorg beter op een later moment geadresseerd kan worden en geldt dat ook voor het tweede amendement? Is dat wat u zegt? De voorzitter: Wethouder Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Excuus, dank u, voorzitter. Heeft u inderdaad goed begrepen. Dat komt inderdaad, bij het koersdocument en bij de Omgevings-, bij het concept Omgevingsvisie komt het terug. Dank u. De voorzitter: De heer Smeenk. De heer Smeenk: Dank, voorzitter. Ik heb een vraag aan de wethouder. Bedoelt de wethouder met pesticiden, gewasbeschermingsmiddelen? Want pesticiden is maar een klein stukje van het gewasbeschermingsmiddelen verhaal. De voorzitter: De heer van, Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Ja, volgens mij is dat een algemeen begrip, pesticide. Dus ik hou even ... Nee? De voorzitter: Ik zou de heer Smeenk volgen op dit punt. Dat is … Ik stel voor, dat we doorgaan naar de … Nee, we gaan ja, we gaan de moties doen, hè? Ja. De eerste motie is het Tussentijds advies van de onafhankelijke commissie Milieueffectrapportage. De heer Van der Meulen.

De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. De motie, moet ik het goed zeggen, is ook mede-ingediend door Deventer Sociaal en Deventer Belang. Ja, in de vorige sessie is ook al wel aan de orde gekomen, dat er wat twijfel is bij meerdere partijen of die onderzoeksaanpak die redelijk inderdaad abstract is beschreven, voldoende helder is. En, of ook de alternatieven voldoende onderscheidend zijn, of de alternatieven, de scenario's, moet ik zeggen. De OER, de Omgevingseffectrapportage, die wordt zo meteen getoetst door de commissie MER. Dat krijgen we als raad zo meteen te zien. Onafhankelijke commissie die dit ja, eigenlijk als dagelijkse taak heeft en aardig wat van dat soort documenten onder ogen krijgt. Alleen, veel gemeenten maken ook de keus om de Notitie Reikwijdte en Detailniveau te toetsen. En wij vinden het eigenlijk wel een gemiste kans, dat we dat in Deventer niet hebben gedaan, want misschien waren we dan heel veel van dat soort vragen de vorige keer voor geweest. Maar we willen ook niet vertragen en er is gezocht naar een naar een oplossing. En dat is het zogenaamde tussentijdse toetsingsadvies, waarbij we dan ja, tijd, op tijd weten of op de goede weg zitten. En ambtelijk is het nagevraagd, dat het ook inderdaad mogelijk is om een dergelijk advies te vragen.