2024-713 Cultuurvisie Deventer 2025-2028

Aandacht voor jongeren We vinden het belangrijk dat Deventer aantrekkelijk blijft voor jongere generaties. We realiseren ons dat dit geen homogene doelgroep is en er een grote diversiteit is in achtergronden en leefstijlvoorkeuren. Het is belangrijk om ruimte te bieden aan deze diversiteit en te komen tot nieuwe initiatieven: dit is belangrijk voor de

Hanzejaar 24 uur Hanze Fotograaf: Bart Ros

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

verjonging en ontwikkeling van de stad.

Pagina 26

Een evenwichtig ecosysteem

Een evenwichtig ecosysteem In Deventer hechten we veel waarde aan creativiteit en het vermogen om te maken en te creëren. We geloven dat een evenwichtig cultureel ecosysteem belangrijk is om deze creativiteit de ruimte te geven en verder te ontwikkelen.

Wat bedoelen we met een cultureel ecosysteem? Dit is een netwerk van interacties tussen verschillende cultuurdisciplines (zoals beeldende kunst, theater, muziek, literatuur), culturele instellingen en culturele makers en de omgeving waarin ze bestaan. Vergelijkbaar met hoe verschillende organismen en elementen in een natuurlijk ecosysteem voortdurend met elkaar in uitwisseling zijn en elkaar beïnvloeden, is er in ons culturele ecosysteem ook een beweging en uitwisseling tussen de verschillende culturele elementen. Wanneer dit culturele ecosysteem in evenwicht is, krijgt iedereen de kans om zich op cultureel gebied te ontwikkelen en positioneren. Dit evenwicht is een belangrijke voorwaarde om onze doelen uit deze pijler en de pijlers ‘Cultuur voor en door iedereen’ en ‘Geworteld in stad en land’ te bereiken.

Zeger Reyers Fotograaf: Viorica Cernica

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 27

Een evenwichtig ecosysteem

Er zijn aspecten binnen dit culturele ecosysteem die extra aandacht nodig hebben omdat randvoorwaarden onder druk staan of ontbreken. Een belangrijke randvoorwaarde is de fysieke ruimte waar kunst en cultuur gemaakt en gepresenteerd kunnen worden. Ook de toegang en doorstroommogelijkheden voor kunstbeoefening kennen knelpunten. Door hier aandacht aan te besteden, kunnen we ervoor zorgen dat ons culturele ecosysteem blijft innoveren, bloeien en groeien. In de komende periode willen we meer inzetten op de relatie tussen het maken en presenteren van kunst en cultuur. Daarbij hebben zowel de individuele makers en collectieven van makers ruimte en aandacht nodig, als ook de culturele instellingen die kunst en cultuur ontsluiten voor publiek. In een onderlinge wisselwerking zijn zij met elkaar verbonden en van elkaar afhankelijk. Daarnaast is binnen een evenwichtig cultureel ecosysteem ruimte voor verschillende disciplines. Het moet ruimte bieden voor nieuwe ontwikkelingen, cross-disciplinaire initiatieven en niche-uitingen zodat ook jongere generaties makers en een divers publiek zich aangesproken voelen.

Poolshoogte Poolshoogte Fotograaf: Christine van Hoffen

Een evenwichtig ecosysteem heeft ook betrekking op de arbeidsomstandigheden van de mensen die in de sector werken, bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsvoorwaarden, duurzaamheid en

Het festival Poolshoogte biedt ruimte voor performances van jonge

bedrijfsvoering. Ook ten aanzien van deze aspecten is het van belang

podiumkunstmakers. Zowel jonge professionals als jongeren die aan

om te komen tot een evenwicht zodat de sector aantrekkelijk blijft voor

de vooravond staan van het kunstvakonderwijs kunnen hiervoor

huidige en toekomstige professionals die in de sector werkzaam willen

hun voorstellingen ontwikkelen en uitvoeren. De voorstellingen

zijn.

richten zich op een jong publiek en bestaan uit acrobatiek, theater, dans en muziektheater. Poolshoogte is een samenwerking van het

Binnen deze pijler zetten wij de komende vier jaar extra in op ruimte voor

Theaterschip met Deventer op Stelten.

maken en makers- en atelierbeleid en talentontwikkeling en creativiteit.

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 28

Een evenwichtig ecosysteem

Ruimte voor maken en makers- en atelierbeleid Deventer is een stad met een rijke geschiedenis in beeldende kunst en speelt tevens een cruciale rol in de ontwikkeling van kunst in Oost-Nederland. De stad trekt kunstenaars en creatief ondernemers aan, mede dankzij de levendige sfeer en infrastructuur. Gebiedsontwikkeling begint vaak bij activiteiten van makers en kunstenaars die zorgen voor aantrekkingskracht en levendigheid. Wij geloven dat groepen makers bijdragen aan de verbetering van de leefomgeving. Dit heeft bijvoorbeeld geleid tot een flinke (economische) opleving in het Havenkwartier van Deventer.

ook voor de huren ten aanzien van het culturele aanbod: om dit aanbod te kunnen waarborgen, moet in de komende periode worden ingezet op betaalbare huur. Wij zien de urgentie om actief te zoeken naar ruimtes voor makers en manieren waarop we deze ruimtes kunnen realiseren. De ambities gaan hierin hand in hand met financiering; deze kunnen wij immers zonder financiële middelen en plannen niet waarmaken. De komende periode wordt extra ingezet op het zoeken naar middelen. Het faciliteren van vrije ruimtes waar makers makkelijk, snel en low profile iets kunnen organiseren, draagt bij aan de levendigheid en veiligheid van de stad en versterkt de sociale cohesie. Dit kan ook nieuwe economische mogelijkheden

Kunstenaars hebben of hadden ateliers op diverse locaties, soms

creëren voor inwoners en bezoekers en stimuleert lokale

op tijdelijke plekken die wachten op herontwikkeling. Door de ontwikkeling van deze locaties staat het aantal ateliers onder druk. De sloop van de tijdelijke atelierlocatie aan de Van Hetenstraat heeft bijvoorbeeld geleid tot een aanzienlijk verlies van ateliercapaciteit. Hierdoor is er minder ruimte voor starters en mid-career kunstenaars, en trekken makers die een belangrijke rol vervullen in het culturele ecosysteem weg uit Deventer. De afgelopen periode hebben we ons gericht op het creëren van

Wij geloven dat groepen makers bijdragen aan de verbetering van de leefomgeving.

creatieve werkruimtes in bijvoorbeeld wijken, en het onderzoeken van mogelijkheden voor creatieve makersplaatsen in nieuwe projecten. Daarnaast hebben we bestaande voorzieningen slim gematcht en synergie gezocht tussen verschillende beleidsterreinen. Om bij te blijven dragen aan de economische vitaliteit van Deventer en met de stad mee te groeien op voorzieningenniveau heeft de creatieve sector vier soorten ruimten nodig: fysieke ruimte, ontwikkelruimte, vrije ruimte en financiële ruimte. Het faciliteren van fysieke ruimtes voor kunstenaars en cultuurmakers is een directe investering in de creatieve economie van onze stad. Door een mix van tijdelijke en langdurige huurcontracten aan te bieden, kunnen we zowel zekerheid als doorstroming borgen, wat bijdraagt aan een dynamische en veerkrachtige creatieve sector. Dit geldt

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

bedrijvigheid. De ontwikkelruimte is de inhoudelijke context waarbinnen makers hun talent kunnen ontplooien, verdiepend onderzoek kunnen doen, nieuwe ideeën en richtingen kunnen verkennen en een stevige en weerbare beroepspraktijk kunnen opbouwen. Ontwikkelruimte wordt gestut door een infrastructuur van makers, organisaties en mogelijk-makers; een netwerk van collega-makers en andere relevante stakeholders. Deze infrastructuur geeft toegang tot kennis, faciliteiten en netwerken. We sluiten aan bij regionale, provinciale en landelijke netwerken en zien kansen in de verbinding

met andere domeinen. Er wordt gestreefd naar laagdrempelige, flexibele en eenvoudige subsidiemogelijkheden. De cultuursector wordt gezien als een belangrijke partner in dit proces. Wij zien dat de inzet op een makers- en atelierbeleid leidt tot economische spin-offs in de vorm van nieuwe bedrijven, banen en verhoogde economische activiteit en bijdraagt aan het voorzieningenniveau en aantrekkelijk vestigingsklimaat voor potentiële inwoners zoals creatieve starters en mid-careers. In het door de raad vastgestelde kadernota vastgoed van de gemeente Deventer is opgenomen dat bij verhuur aan maatschappelijke partijen kostprijsdekkende huur

Pagina 29

Een evenwichtig ecosysteem

wordt gehanteerd. Dit betekent dat de huurprijs is

Na het vakonderwijs kunnen jonge professionals

gebaseerd op de werkelijke kosten die de gemeente

die ervaring willen opdoen terecht bij

maakt voor het beheer en onderhoud van het pand,

talentontwikkelingstrajecten zoals aangeboden door

zonder winst te maken. Als gevolg hiervan zal voor een

BRUT, De Werf en de startersateliers van Kunstenlab.

aantal culturele huurders -waaronder atelierhoudersde kosten van vastgoed stijgen. Het te actualiseren

In de keten van talentontwikkeling rondom de

atelierbeleid moet antwoord geven op de vraag hoe

beroepspraktijk halen alle betrokken partijen voordeel

we ervoor kunnen zorgen dat werkruimten ook voor

uit hun deelname. Binnen een duurzaam ecosysteem

creatieve ondernemers betaalbaar blijven en welke

kunnen creatieve makers zich verder ontwikkelen, hun

rol we hier als overheid in kunnen vervullen binnen de

(boven)lokaal netwerk uitbreiden en behouden voor de

kaders van het vastgoed- én cultuurbeleid.

stad en regio. Dit continuüm biedt toegang tot onderwijs, begeleiding, ervaringen en kansen die helpen om

Talentontwikkeling en Creativiteit In ons streven naar een gezond en duurzaam ecosysteem, speelt het concept van de ‘lange keten van talentontwikkeling’ een cruciale rol. In deze keten worden creatieve makers vanaf het begin ondersteund en begeleid in het ontwikkelen van hun creatieve vaardigheden door middel van een reeks samenhangende stappen. Dit betekent dat er mogelijkheden zijn voor instroom en doorstroom op verschillende leeftijden en niveaus. Binnen deze pijler is de focus gericht op talentontwikkeling die leidt tot de beroepspraktijk omdat deze noodzakelijk is voor een goed functionerend

om talent te herkennen en te ontwikkelen, en om bij te dragen aan de groei en ontwikkeling van de kunstsector. Ze kunnen ook profiteren van de innovatieve ideeën en frisse perspectieven die jonge kunstenaars en makers inbrengen. Talentontwikkeling kan ook van grote waarde zijn voor de stad en de gemeenschap wanneer er crossovers plaatsvinden tussen de eigen praktijk en andere sectoren. Hier kan de inzet van talent zorgen voor creatieve oplossingen op maatschappelijke vraagstukken. Ook zorgt toptalent voor innovatie en bloei van het culturele leven. Ze profiteren van een levendige en dynamische kunstscene, die bijdraagt

Cultuur op school en in de vrije tijd vormen netwerken en

publiek krijgt de kans om te genieten van een breed

vervolgens doorgroeien en eventueel worden voorbereid

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

ontwikkelen en te verfijnen. Instellingen krijgen de kans

ecosysteem.

vindplaatsen voor (jonge) talenten. Deze talenten kunnen Stadhuis Fotograaf: Bart Ros

potentieel te ontdekken en artistieke vaardigheden te

op het vakonderwijs.

aan de culturele rijkdom en diversiteit van de stad. Het scala aan kunstwerken en culturele evenementen, en deel te nemen aan het culturele leven van de stad. Van vroege herkenning van talent tot gerichte training,

Pagina 30

Een evenwichtig ecosysteem

mentorship, presentaties en professionele kansen: elk stadium in deze keten draagt bij aan een gezond cultureel ecosysteem. Dit ecosysteem trekt ook jonge makers aan en verbindt en behoudt hen in een voortdurende cyclus van talentontwikkeling. Professionals spelen een cruciale rol bij het verder ontwikkelen van nieuw en jong talent in de bijdrage aan kwaliteit en vernieuwing. Het is belangrijk om de lange keten van talentontwikkeling in stand te houden voor de diversiteit en verdieping in de verschillende kunstdisciplines. Talenten blijven zich altijd ontwikkelen; ook wanneer er al sprake is van een beroepspraktijk. Dit betekent dat we het ook belangrijk vinden dat culturele instellingen zich (blijven) inzetten op het gebied van talentontwikkeling. Talenten begeleiden vraagt maatwerk en

Toepassen van de codes Er bestaan drie gedragscodes in de cultuursector: de Governance Code Cultuur, de Fair Practice Code en de Code Diversiteit & Inclusie. Deze codes zijn bedoeld voor een gezonde en veerkrachtige cultuursector, met elk een eigen focus: de Governance Code Cultuur richt zich op fatsoenlijk bestuur en toezicht, de Fair Practice Code op een stevigere arbeidsmarktpositie van mensen werkzaam in de sector en de Code Diversiteit & Inclusie op een structurele verankering van diversiteit en inclusie binnen de organisatie. Alle drie de codes zijn opgesteld voor én door de cultuursector: ze kwamen tot stand in overleg met en op aanraden van culturele organisaties. De codes sluiten inhoudelijk op elkaar aan en versterken elkaar. De gemeente Deventer verwacht van instellingen die subsidie ontvangen dat deze codes worden toegepast.

kennis van het culturele veld. Op deze manier kunnen talenten zich ontwikkelen en eventueel ook betekenisvolle crossovers maken naar andere disciplines en doelgroepen en daarmee bijdragen aan het doorbreken van de scheiding tussen amateurs en professionals.

Kunstresidentie De Ruimte De Ruimte is in coronatijd opgezet om makers te ondersteunen en daadwerkelijke ruimte te bieden om te werken aan hun kunst, muziek of nieuw werk. Het project heeft in 2024-2025 een vervolg gekregen. Centraal tijdens dit project staat de gedachte ‘ruimte om te maken’. De ruimte om te maken slaat in dit geval op de ruimte waarin de maker zich begeeft; in een winkelpand, aan een plein, in de buurt van een park, omgeven door Deventenaren, publiek en toeristen. Belangrijk is dat makers tijdens de residentie zoveel mogelijk vrijheid en autonomie voelen. De Ruimte wordt mogelijk gemaakt door de gemeente Deventer in samenwerking met productiehuis BRUT, Events dEVENTer en Kunstenlab. De Ruimte Fotograaf: Anne Unverzagt

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 31

Inzet voor Kunst, Cultuur en Erfgoed in relatie tot (hogere) overheden

Inzet voor Kunst, Cultuur en Erfgoed in relatie tot (hogere) overheden

Cultuur- en erfgoedbeleid in Nederland is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid tussen het rijk, de provincies en gemeenten. Het beleid draagt bij aan de instandhouding, ontwikkeling en verspreiding van kunst, cultuur en erfgoed. De verantwoordelijkheden zijn helder verdeeld:

Het rijk draagt de verantwoordelijkheid voor het culturele aanbod van landelijke betekenis, de culturele basisinfrastructuur inclusief de landelijke cultuurfondsen (https://www.cultuursubsidie.nl/over-het-cultuurstelsel/rijkscultuurfondsen) en de collecties die eigendom zijn van het rijk. Het rijk zorgt voor een goed functionerend systeem van zorg voor cultureel erfgoed, het subsidiesysteem voor rijksmonumenten, voert wettelijke taken uit op basis van de Erfgoeden Omgevingswet (zoals het aanwijzen van rijksen archeologische monumenten) en stelt kaders die in internationale verdragen en resoluties zijn vastgesteld (Verdragen). De provincies opereren op bovengemeentelijk, en op regionaal niveau. Ze streven naar diversiteit en spreiding van culturele voorzieningen in de regio en hebben een rol bij de verbinding van erfgoed met ruimtelijk beleid via de provinciale omgevingsvisie. Daarnaast zijn ze verantwoordelijk voor de distributie van boeken, innovaties voor lokale bibliotheken, het onderhouden van archeologische depots, de inzet van rijksen provinciale middelen voor restauratie van niet-woonhuis rijksmonumenten en het interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van

De provincies streven naar diversiteit en spreiding van culturele voorzieningen in de regio.

gemeentelijke wettelijke taken voor archeologie en monumentenzorg.

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 32

Inzet voor Kunst, Cultuur en Erfgoed in relatie tot (hogere) overheden

De gemeenten zijn verantwoordelijk voor accommodaties in de podiumkunsten. Ze kunnen autonoom cultuur- en erfgoedbeleid opstellen. Als basis van de culturele infrastructuur spelen ze een essentiële rol in het bevorderen van lokale cultuur en het behouden en ontsluiten van erfgoed voor hun inwoners. De gemeente heeft wettelijke taken vanuit de Erfgoedwet en de Omgevingswet; de gemeente is bijvoorbeeld bevoegd gezag voor archeologie, vergunningverlening en handhaving van beschermde monumenten en gezichten, en verantwoordelijk voor het vastleggen van (instructie)regels voor erfgoed in de omgevingsvisie en het omgevingsplan om zo invulling te geven aan het in de wet gestelde om rekening te houden met het belang en behoud van cultureel erfgoed.

Talentontwikkeling bij BRUT BRUT, als onderdeel van De Nieuwe Oost, biedt talentontwikkelingstrajecten aan zowel muzikanten als ´mogelijkmakers’ (programmamakers, zakelijk leiders, curatoren etc.). De trajecten zijn specifiek voor makers ingericht die interdisciplinair willen werken en om geijkte scheidslijnen tussen genres te doorbreken. BRUT is ook aanjager geweest van het Basis tot Booster convenant waarin de grotere organisaties, die zich bezighouden met talentontwikkeling in Oost-Nederland, zijn aangesloten. Op deze manier werken deze organisaties aan een weerbaar en duurzaam ecosysteem.

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Talentontwikkeling BRUT Fotograaf: Viorica Cernica

Pagina 33

Inzet voor Kunst, Cultuur en Erfgoed in relatie tot (hogere) overheden

Naar een nieuw cultuurbestel

onderschrijven het belang van een nieuw cultuurbestel en zien kansen voor onze culturele

Het huidige cultuurbestel staat onder druk en kent een groot aantal knelpunten

instellingen en makers om beter in positie te komen.

waaronder de te beperkte regionale spreiding van de rijksfinanciering, de diversiteit

Voor de inwoners van onze gemeente en regio zou het nieuwe cultuurbestel moeten leiden

van het aanbod en te beperkt publieksbereik. Zowel de Raad van Cultuur als VNG

tot bredere en betere toegang en een passend aanbod.

(Vereniging Nederlandse Gemeenten) heeft in de stukken ‘Advies toegang tot cultuur op weg naar een nieuw bestel in 2029’ en 'Samen Cultuur Borgen’ adviezen uitgebracht om te komen tot een nieuw cultuurbestel vanaf 2029 waarbij nauwe samenwerking met de sector centraal staat. De VNG-propositie, gefundeerd op de pijlers cultuurwaarde, cultuurstimulering,

Cultuurregio de Stedendriehoek en Landsdeel Oost In de aanloop naar de cultuurperiode 2021-2024 zijn 15 cultuurregio’s

cultuurspreiding en cultuurfinanciering, benadrukt dat cultuur een publiek goed is dat structurele investeringen vereist. Ze pleit

gevormd, elk met specifieke ambities voor hun eigen regio. Deventer

Voor de inwoners van van cultuurregio's en verdere professionalisering van de sector. onze gemeente en Bovendien ziet ze gemeenten als de belangrijkste cultuurfinanciers en regio zou het nieuwe streeft ze ernaar dat elke gemeente vanaf 2029 een voorziening voor cultuureducatie en -participatie heeft. cultuurbestel moeten Voor de cultuurnotaperiode 2025-2028 verwachten we dat vier leiden tot bredere en instellingen in Deventer rijksfinanciering ontvangen (conform het betere toegang en een advies van de Raad voor Cultuur van 3 juli 2024, besluitvorming door de Tweede Kamer in september 2024). Het betreft BRUT (als passend aanbod. voor samenhang in het cultuurbeleid, vernieuwing, waardering

onderdeel van De Nieuwe Oost), Events dEVENTer, Kunstenlab en Theaterschip. Om voor rijksfinanciering in aanmerking te komen is cofinanciering van de gemeente Deventer noodzakelijk. In de

Uitvoeringsagenda 2025-2028 worden de subsidies op instellingniveau opgenomen. Gedurende de cultuurperiode 2025-2028 zal de gemeente Deventer binnen de kaders van het huidige cultuurbestel inzetten op de samenwerking met de provincie Overijssel, de samenwerking binnen de Stedendriehoek en vanuit deze samenwerking

vormt samen met Apeldoorn, Zutphen en vijf omliggende kleinere gemeenten de Stedendriehoek. Binnen de Stedendriehoek werken we samen op thema’s die onze grenzen overstijgen en om een gecoördineerde aanpak vragen. Voor de periode 2025-2028 werken we samen op de thema’s Festivals en evenementen, Talentontwikkeling en Buiten als podium en inspiratiebron. De cultuurregio’s, VNG, IPO (Interprovinciaal Overleg) en het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap stemmen regelmatig (beleids)ontwikkelingen met elkaar af. Binnen de provincie Overijssel zijn drie cultuurregio’s actief. Naast de Stedendriehoek zijn dit de cultuurregio’s Twente en Zwolle. De provincie Overijssel kiest in haar cultuurbeleid een benadering waarbij op grote thema’s wordt samengewerkt met de cultuurregio’s.

Deventer participeert ook in Landsdeel Oost, een samenwerking tussen de provincies Gelderland en Overijssel en de cultuurregio’s uit beide provincies. De inzet vanuit Landsdeel Oost is om gezamenlijk te komen tot afstemming en samenwerking binnen het landsdeel en onze lobby richting het rijk.

komen tot afstemming met het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. We

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 34

Inzet voor Kunst, Cultuur en Erfgoed in relatie tot (hogere) overheden

Doorontwikkeling Erfgoedwet en implementatie omgevingswet Ook het erfgoedbestel is in beweging. Hier is de eerste

essentieel is voor de erfgoedzorg, de uitvoering van

evaluatie van de Erfgoedwet net achter de rug en

(wettelijke) taken en kwaliteitszorg in de (commerciële) markt.

wordt gewerkt aan de invulling en implementatie van

De evaluatie van het archeologiebeleid vraagt daarnaast

de verbeterpunten. De grootste uitdaging ligt voor het

aandacht voor het sluiten van de beleidscyclus. Hiervoor is

erfgoedbestel in de implementatie van de op 1 januari 2024

het nodig de resultaten van archeologisch onderzoek in het

ingevoerde Omgevingswet, maar dit valt grotendeels buiten

ruimtelijk domein op hoger niveau samen te brengen en

de scope van de cultuurvisie. Een goed overzicht van de

analyseren om zo zinvolle vragen te blijven stellen en door de

knelpunten geven bijvoorbeeld de meerjarenbrief en evaluatie

juiste keuzes zinvol onderzoek te blijven doen.

van de Erfgoedwet (meerjarenbrief- beleidsdoorlichting

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap vertaalt

erfgoed rijk en beleidsreactie erfgoed). Er zijn grote

ambities en geconstateerde druk op het erfgoedveld in

uitdagingen voor de gemeentelijke erfgoedzorg door

concrete acties en programma's zoals het programma Erfgoed

ruimtelijke druk, nieuwe taken en actuele ontwikkelingen.

en overheid, waarin het rijk met gemeenten en provincies

Gesteld wordt dat de kwaliteit en capaciteit bij gemeenten

eind 2024 zoekt naar concrete maatwerkoplossingen en ondersteuning voor gemeenten. Samen beantwoorden de overheden de vraag hoe een passende invulling van de gemeentelijke (regie)rol er in de toekomst uit zou moeten zien. Met de komst van de Omgevingswet is het gewenst om naast het beschermen van erfgoed meer in te zetten op het delen van kennis als bouwsteen voor participatie om zo de samenleving tijdig te voorzien van de juiste kennis bij ruimtelijke ontwikkelingen. Vaststelling van het Verdrag van Faro zet in op participatie van inwoners binnen het erfgoedbeleid, hetgeen kansen biedt om gebruik te maken van kennis van bijvoorbeeld erfgoedpartijen maar ook de uitdaging om te komen tot echt brede vertegenwoordiging van het veld bij de afwegingen en besluiten.

Kunstfietsroute 2022 Fotograaf: Viorica Cernica

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 35

Deventer is een makerstad

weer een lege zin die kul vermoedt elke stad wil zich promoten glimmend van gebakken lucht een maker die zich maker noemt bouwt kaas of straten of horloges maar wij zijn schrijvers dichters muzikanten schilders fotografen beeldhouwers acteurs ontwerpers meer maar stel je voor mijn naam is martin ik ben stadsmaker praatjesmaker kunst maakt geen plaatjes voor goede sier

in brochures vol holle frasen een contradictie in terminis

een bijzaak die niets mag kosten maar wel casht zie het havenkwartier eens vol kunsten vrij en rauw alom geliefd ontmoetingsplek voor velen maar ongeregeld dus niets waard

maar ook de kunsten huilen bitter alles wordt ons afgepakt kom sta op en bundel krachten wees zelfstandig doe het met ballen firma’s overheden en bestuur wees trots niet bang voor onderbuik en raaskaltoeter investeer in kunst en stad opdat zij beiden profiteren en al maakt dat nog geen makerstad het maakt een stad met makers een stad die zelfverzekerd en rechtop haar rijkdom toont van ooit en straks martin knaapen deventer dichter

de grond werd goud de kunst verdreven en marketing loog k a r a k t e r w ij k

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 36

Financieel kader

Financieel kader Het beschikbare budget voor het programma Kunst, Cultuur en Erfgoed is in totaal € 31.064.446 (peiljaar 2024). Dit budget is grofweg onder te verdelen in subsidies, cultureel vastgoed en overige begrotingsposten. Het grootste deel van het budget wordt ingezet voor het verlenen van subsidies, hetzij als budget- of meerjarige subsidie aan een culturele instelling óf voor een culturele activiteit in de vorm van een programmasubsidie. De overige begrotingsposten betreffen monumentenzorg, ambtelijke capaciteit en overige kosten. Onder overige kosten vallen bijvoorbeeld de kosten van De Gulden Adelaar, de Stadstroubadour en Stadsdichter, maar ook kosten voor bijvoorbeeld kapitaallasten, inkomsten vanuit rijksen provinciale bijdrages, participatie en communicatie.

Onderverdeling van totaalbudget programma Kunst, Cultuur en Erfgoed (in euro’s).

Overzicht begroot budget 2024

Subsidies Ambtelijke capaciteit

174.773

-861.591

Monumentenzorg

1.304.160

Overige kosten

1.445.011

Rijks- en provinciale bijdragen

15.938.179

Hanze Experience Fotograaf: Bart Ros

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 37

Financieel kader

Subsidies De gemeente Deventer kent binnen het programma Kunst, Cultuur en Erfgoed twee systemen op basis waarvan de beschikbare middelen worden verdeeld. Subsidie aan instellingen wordt beschikbaar gesteld in de vorm van budgetsubsidies. Voor culturele activiteiten wordt subsidie beschikbaar gesteld door middel van een programmasubsidie.

Subsidies onderverdeling begroot 2024

1.131.692 893.757

Subsidie aan culturele instellingen Budgetsubsidies Kunst, cultuur en erfgoed worden toegekend binnen de 13.912.730

programmalijnen aan culturele instellingen voor de functie die zij binnen een programmalijn vervullen. Deze instellingen ontvangen in 2025 subsidie op basis van de uitgangspunten zoals geformuleerd in de cultuurvisie 2021-2024.  eerjarige subsidies Kunst, M cultuur & erfgoed  rogrammasubsidies Kunst, P cultuur & erfgoed

Vanaf 2026 ontvangen deze instellingen een meerjarige budgetsubsidie voor de periode 2026-2028. Met deze instellingen worden prestatieafspraken gemaakt op basis waarvan de subsidie kan worden toegekend. In afwachting van een nieuw landelijk cultuurbestel in 2029 onderzoeken we de komende jaren of onze huidige subsidiesystematiek nog binnen de nog vast te stellen landelijke kaders

 verige subsidies niet aan O instellingen

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

past die vanaf 2029 zullen ingaan.

Pagina 38

Financieel kader

De instellingen die binnen de programmalijnen meerjarige subsidie ontvangen zijn:

Programmalijnen begroot 2024 1.712.448

- Podia en evenementen: Deventer Schouwburg, MIMIK, Burgerweeshuis, Productiehuis De Nieuwe Oost/BRUT en Events

4.702.556

dEVENTer - Beeldende kunst: Kunstenlab, IJsselbiënnale en Kunst in de Openbare Ruimte

Podia en evenementen

- Erfgoed: Collectie Overijssel, Deventer Verhaal, Athenaeumbibliotheek

5.528.921

en Overijsselacademie -

Beeldende kunst

Taal literatuur en media: Bibliotheek en Salland 1 414.169

Educatie en participatie: Kunstcircuit en Theaterschip-De Werf

2.686.328

Erfgoed Taal, literatuur en media Educatie & participatie

Subsidie voor culturele activiteiten Vanaf 2021 bestaat de subsidieregeling Programmasubsidie Cultuur. Het doel van deze regeling is om (culturele) organisaties te ondersteunen bij de realisatie van culturele en creatieve activiteiten met aantoonbare toegevoegde waarde voor de gemeente Deventer, haar bewoners en bezoekers. De subsidieaanvragen binnen deze regeling worden beoordeeld door de Adviesraad Cultuur op basis van artistiek-inhoudelijke kwaliteit, zakelijke kwaliteit en de betekenis van de activiteit voor de

Overzicht Programmasubsidies begroot 2024 234.547

gemeente Deventer. De Programmasubsidie Cultuur is onderverdeeld in regelingen voor: -

Professionele culturele producties en/of presentaties;

-

Activiteiten cultuureducatie;

375.484

- Culturele projecten met aantoonbare betekenis voor de economie van

 rofessionele culturele P producties en/of presentaties

de gemeente Deventer; -

Amateurkunst en volkscultuur

283.726

Activiteiten cultuureducatie Amateurkunst en volkscultuur

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 39

Financieel kader

Overige subsidies, niet aan instellingen Binnen de begroting is er nog een aantal posten van waaruit wel subsidie wordt verstrekt, maar die niet vallen onder de budgetsubsidies of de regeling Programmasubsidie Cultuur. Dit zijn o.a. subsidies voor beeldende kunst, boeken over de geschiedenis van Deventer en de regeling Impuls Jongerencultuur (geld vanuit het rijk dat we doorzetten middels deze regeling).

Cultureel Vastgoed

2025-2028. Instellingen mogen er vooralsnog van uitgaan dat de subsidie jaarlijks wordt geïndexeerd. Er is geen ruimte voor structurele verhoging van de subsidie. Ten gevolge van de kostenstijgingen veroorzaakt door bijvoorbeeld de Fair Practice en daarmee Fair Pay regelingen betekent dit dat een aantal instellingen in hun ambitie zal moeten teruggaan om een sluitende exploitatie te kunnen realiseren. Welke instellingen dit concreet betreft en welke consequenties dit heeft voor het ambitieniveau wordt opgenomen in de Uitvoeringsagenda 2025-2028. Bij gelijkblijvend budget voor het programma Kunst, Cultuur en Erfgoed is het niet mogelijk om het aantal instellingen dat een budgetsubsidie ontvangt uit te breiden. Dat betekent dat

Cultureel vastgoed is een hoge kostenpost binnen de cultuurbegroting. Dat is niet vreemd

instellingen zoals bijvoorbeeld EICAS voor hun reguliere instellingskosten geen financiering

omdat we voor de verschillende functies ruimten nodig hebben die aan specifieke eisen

van de gemeente Deventer kunnen ontvangen. De waardering voor dit particuliere initiatief

moeten voldoen op het gebied van geluid, licht, klimaat en sfeer. Uitgangspunt bij

is groot. In Deventer ontbreekt een kunstmuseum waardoor EICAS een leemte opvult in het

gemeentelijk vastgoed is dat de financiering van cultureel vastgoed via de cultuurbegroting

cultuuraanbod. Met een enorme inzet van een groot aantal zeer kundige vrijwilligers is het

loopt en dat de kosten van een pand worden doorberekend aan de hurende instelling.

gelukt om een inspirerend museum te exploiteren met aansprekende tentoonstellingen. De

Vervolgens wordt in de meeste gevallen bij de bepaling van het subsidiebedrag rekening

acceptatie als museum voor de Museumkaart-regeling is lovenswaardig. De waardering is ook

gehouden met deze huisvestingslasten.

groot vanwege de bij start geformuleerde ambitie om als zelfstandige culturele instelling de ambities te willen realiseren. De incidentele financiële bijdragen van de gemeente Deventer

Financieel perspectief

in de afgelopen jaren zijn bedoeld als vliegwiel om de organisatie op weg te helpen. Een structurele subsidierelatie is niet eerder aan de orde geweest noch in het vooruitzicht gesteld.

Het huidige perspectief van de gemeentelijke financiën voor de periode 2025-2028 is

Het past niet binnen de huidige financiële kaders van de cultuurbegroting en sluit niet aan bij

zorgwekkend. De rijksoverheid verandert de financieringssystematiek aan gemeenten per

de focus die is aangebracht in de Cultuurvisie ‘Cultuur voor en door iedereen.’

2026 waardoor de inkomsten voor gemeenten vanuit bijdragen van het rijk sterk afnemen. Vooralsnog wordt daarom voor deze cultuurvisie uitgegaan dat een stijging van het budget

Voor een aantal ambities in deze Cultuurvisie geldt dat de mate waarin deze gerealiseerd

voor het programma Kunst, cultuur en erfgoed helaas niet mogelijk is. Binnen de huidige

kunnen worden beperkt is bij gelijkblijvend budget. Dit betreft heel specifiek de ambities ten

begroting van het programma is geen ‘onbestede’ ruimte die ingezet kan worden voor

aanzien van ateliers en werkruimten voor makers. Het is niet mogelijk om een substantieel

nieuwe ambities.

aantal ateliers en werkruimten beschikbaar te maken zonder financiële middelen. Ook de ambities ten aanzien van erfgoededucatie vragen een investering waarvoor de financiële

Onder de culturele instellingen die in de periode 2021-2024 een meerjarige subsidie

middelen binnen het programma ontbreken. Indien een positiever financieel perspectief zich

ontvangen - en daarmee tot de basis behoren van het culturele aanbod in de gemeente

aandient, dan zullen eventuele extra middelen voor het programma Kunst, Cultuur en Erfgoed

Deventer - is geen instelling waarvan de functie als overbodig wordt gezien. Dat betekent

ingezet worden voor de focusgebieden die in deze cultuurvisie staan omschreven in de pijlers.

concreet dat we ervoor kiezen om de huidige verdeling te blijven hanteren voor de periode

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 40

Bijlage

Participatie

Welkom + intro

Verslag bijeenkomst Cultuurvisie, 25 april 2024, gemeente Deventer

cultuurvisie. We gaan vanmiddag samen met culturele instellingen, makers en

De middagvoorzitter Anja Wormeester heet de deelnemers welkom namens de gemeente Deventer. Er is een goede opkomst van ruim 50 deelnemers. Anja schetst de aanleiding van deze bijeenkomst: de gemeente werkt aan een nieuwe kunstenaars uit Deventer in gesprek. Er zijn ook raadsleden aanwezig. Maar waar gaat de cultuurvisie nou over? Daarover gaat Anja in gesprek met Ilse Duursma, wethouder cultuur.

In gesprek met Ilse Duursma In de uitnodiging stond: Met een frisse kijk op cultuur, zorgen we dat Deventer klaar is voor toekomst.

Wat was de aanleiding voor de nieuwe visie? Allereerst wil Ilse benadrukken dat ze heel blij is met deze goede opkomst. De huidige cultuurvisie loopt tot 2024. De cultuurvisie moet daarom geactualiseerd worden en het is fijn dat de deelnemers hierover willen meedenken. Het cultureel perspectief kan nu verder geladen worden. De actualisatie sluit ook aan op provinciale en landelijke ontwikkelingen. Veel instellingen zijn afhankelijk van deze geldstromen. We volgen daarom ook deze beleidscyclus. Ik begrijp dat de gemeente niet bij nul begint; er zijn al veel gesprekken gevoerd. Er is geen blanco canvas.

Wat is de basis voor de nieuwe cultuurvisie? We hebben inderdaad veel gesprekken gevoerd met culturele partijen en partijen buiten de sector met de vraag: wat willen we in Deventer? Wat voor stad willen we zijn? Met wat we hebben opgehaald en nu ophalen, willen we meer richting geven en de visie actualiseren. Het bestuursakkoord is daarvoor de basis. We hebben met de raad afgesproken dat we het evenementenbeleid en atelierbeleid actualiseren. We willen makers een plek geven, maar wat is daarvoor nodig en voor welke makers. We vinden jongeren heel belangrijk, maar we willen ook andere doelgroepen niet Weerlicht Fotograaf: Viorica Cernica

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

vergeten.

Pagina 41

Bijlage - Participatie

In de uitnodiging staat ook “we gaan graag met je in gesprek om te reflecteren op een aantal thema's”.

Wil je ons meenemen in de thema's?

Mentimeter Vervolgens worden aan de genodigden een aantal vragen gesteld aan de hand van de mentimeter. Er is veel opgehaald. Hieronder enkele steekwoorden...

Ilse vertelt over de 3 pijlers of thema's van de cultuurvisie: Cultuur voor en door iedereen. Een heleboel mensen zijn zich er niet van bewust dat ze met cultuur bezig zijn of te maken hebben, bijvoorbeeld als ze muziek luisteren of naar een festival gaan. We willen ook dat de mensen

Vraag 1

in wijken en dorpen kunnen kennismaken met cultuur en dat willen we in de

Vanuit welke organisatie of achtergrond ben je hier?

toekomst nog meer. Deventer Op Stelten is ook de wijk in gegaan. Ilse was

Er is veel diversiteit aan organisaties, makers en kunstenaars, en er zijn veel raadsleden

geraakt door een bezoeker die niet de stad in gaat voor Deventer Op Stelten

aanwezig. Er zijn meer organisaties dan we hadden verwacht.

en er in zijn eigen wijk van kon genieten. Geworteld in stad en land. We hebben een prachtige monumentale stad en

Vraag 2

de IJssel die door ons mooie landschap stroomt. Ook in de dorpen wordt veel

Wat verwacht jij van vanmiddag?

gedaan met cultuur en dat vinden we belangrijk (bijv. kermissen, paasvuren). Voor en door iedereen, betekent ook in de dorpen. We kennen de 3 grote evenementen: Dickens, Deventer Op Stelten en Deventer Boekenstad. Maar ook de IJsselbiënnale is een belangrijk evenement waarmee we de IJssel en het

Dat we echt kunnen meedenken met kunst en cultuur in Deventer en dat er wat mee gebeurt. Ruimhartig beleid, visie, breed beeld van wat er speelt en wat er gevraagd wordt, samenwerking. Zicht op wat de gemeente echt wil. Helder over gemeentelijke

landschap in en rond Deventer in de etalage zetten.

inzet, kwaliteit, brede budgetten. Gedeeld toekomstbeeld. Verbinding.

Een evenwichtig ecosysteem. Met podiumkunsten willen we op een goede

Vraag 3

manier zorgen dat het toegankelijk is en voor en door iedereen. Ook voor de amateurkunst en talentontwikkeling die een plek krijgen op de plek van de huidige schouwburg. De cultuurwereld is een kwetsbare wereld. Als gevolg van corona moesten de instellingen opnieuw opgebouwd worden. Creativiteit is belangrijk en nodig, maar hoe zorgen we voor een evenwichtig ecoysteem.

Wat breng jij mee/in vandaag? Vragen, eigenzinnigheid, ervaring, meningen en gedachten, helder inzicht, ervaring en passie, bereidheid tot samenwerking, kennis, kritisch luisteren, broedplekken, ruimte voor makers, luisteren, ervaring, nieuwsgierigheid, een kijkje voorbij de stadsgrens, museale functie, kennis over kunsteducatie en een groot netwerk, geschiedenis zichtbaar maken.

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 42

Bijlage - Participatie

Gesprekken in groepen In de deelsessies zijn 3 vragen gesteld aan de deelnemers aan de hand van de 3 thema’s: 1. Voor en door iedereen: cultuur en erfgoed in relatie tot educatie, bibliotheek van de toekomst, podiumkunsten onder één dak 2. Geworteld in stad en land: evenementen, cultureel erfgoed in de fysieke omgeving, kunst in de (openbare) ruimte 3. Een evenwichtig ecosysteem: ruimte voor maken en makers- atelierbeleid, lange keten talentontwikkeling educatie participatie, erfgoed toegankelijk en beleefbaar Vragen aan de deelnemers 1. Benoem een voorbeeld (bij thema) uit je eigen praktijk en stel je aan de hand daarvan voor. 2. Herken je de ambitie? Wat is er goed aan en wat zijn verbeterpunten? 3. Wat kun je zelf bijdragen om deze ontwikkeling mogelijk te maken en wie heb je daar nog meer bij nodig?

Plenaire terugkoppeling & in gesprek Na een uur samen in gesprek geven de gespreksleiders een toelichting op de opbrengst

Programma + toelichting op groepssessies

per groep op basis van de vragen: voorbeelden, herkenbaarheid van de ambitie, wat goed gaat en wat beter kan.

Anja geeft een korte toelichting op het programma. De hoofdmoot van vanmiddag is het gesprek aan de hand van de thema’s. De thema’s zijn gelijk aan de 3 pijlers voor de nieuwe cultuurvisie die door Ilse zijn toegelicht.

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 43

Bijlage - Participatie

Thema Kunst, cultuur en erfgoed ‘Voor en door iedereen’

Thema Kunst, cultuur en erfgoed 'Geworteld in stad en land'

Groep 1:

Groep 3:

- Tips: meer focus, sommige doelgroepen missen we (jongeren, mensen in kwetsbare

- Er mag een tandje bij in de ambitie. Gebruik creativiteit en vernieuwingskracht uit het

wijken, nieuwkomers), verbinding met sociale domein, verduurzaming mag meer op ingezet worden.

veld. - Nu inzet op grote evenementen. Hoe geef je ruimte aan nieuwe evenementen en

- Vraag is wel bij de verbinding met het sociaal domein; moet dat allemaal met cultuurgeld -

doelgroepen?

bekostigd worden?

-

Er gaat veel goed, maar we moeten zeker niet achteroverleunen.

- Maak van Deventer elke dag een evenementenstad en maak gebruik van de faciliteiten

- Wat nu nog mist: laten zien voor welke uitdagingen we staan, dan weet je waar je naartoe wil en geef dan antwoord daarop. Verwacht meer een keuze zien.

Groep 2:

Gaat het bij evenementen over economie of cultuur? die we hebben. Maak integrale keuzes en maak een stad met diverse plekken.

-

Voorkom dat de stad een platte pannenkoek wordt met alleen maar woningbouw.

-

Zorg dat de visie concreet is. Ik hoorde van veel mensen dat het nog te abstract was.

-

Neem mensen vooral mee in de planning om de verwachtingen te managen.

-

Laat weten wanneer er nog meedenk/inspraak momenten zijn.

- Educatie en participatie: aandacht voor erfgoed online. Online kunnen we onze erfgoedcollectie beter en meer ontsluiten. Juist ook aan mensen thuis en voor het onderwijs. - Aandacht voor verschillende geluiden en perspectieven, mensen zijn verschillend en komen uit verschillende groepen. Daar moet je je bewust van zijn als je ze wil bedienen. - Podiumkunsten onder één dak: kijk naar de samenleving. Bestaat niet uit 1 groep en niet op 1 plek. De charme van Deventer is dat het aanbod verspreid is door stad en dorpen. - Verhuur van atelierruimtes op de Keizerstraat heeft meer toelichting nodig over welke gedachte erachter zit. Neem ons daarin mee. Nu te algemeen. - Cultuur en gezondheid: mentale gezondheid van de jeugd, daar moeten we wat aan doen. Cultuur kan voor deze groep iets bieden: buurthuizen, cultuur in dorpen. Manier van helpen of ondersteunen kan heel simpel en klein. Waak voor ‘institutionaliseren’. - Bibliotheek verschuift steeds meer naar maatschappelijk werk. Gemeente, wees open en transparant waar welke middelen heen gaan en met welk doel. De bieb is een plek voor ontmoeting, jong en oud. -

Jongeren moeten perspectief hebben en uitgenodigd worden. Zij dragen ook bij!

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 44

Bijlage - Participatie

Thema Kunst, cultuur en erfgoed 'Een evenwichtig ecosysteem' Groep 4: - We herkennen ons in gebrek aan ruimte voor makers, veel focus op woningbouw, -

Top: kruisbestuiving, zodat mensen elkaar kunnen vinden.

Groep 5: - Goede voorbeelden zijn gedeeld: Stroom en Burnside, Platform Samen Vrij, Beursvloer Deventer zijn goede voorbeelden, maar niet iedereen is hiermee

- Te weinig tentoonstellingsruimte (in bijvoorbeeld De Waag of de Bergkerk) voor de tentoonstellingsplannen die er zijn. - Talentonwikkeling is voor iedereen belangrijk, draagt bij aan jouw vorming als mens, niet alleen als kunstenaar. - Behoefte aan 1 plek waar we op langere termijn kunnen blijven: een echte

bekend. - Het stuk is nog wel abstract: maak het concreet. Hang er een visie boven en duid die. - Ecosysteem is heel belangrijk en is een overkoepelend thema. Hang deze boven alle thema’s, leg het uit en hang er waarde aan. Niet alleen voor deze

broedplaats. -

Investeer in kunstenaars, zij brengen ook iets op. Zij maken de stad aantrekkelijk.

- Besteed ook aandacht aan amateurkunstenaars: belangrijk in de keten van

onderdelen. - Laten we het breder trekken en samenwerking zoeken met andere domeinen. Cultuur hoeft niet alles te betalen, kan ook vanuit andere domeinen/

talent. - Gemeente moet projecten goed op elkaar aansluiten zodat we efficiënter kunnen werken.

programma's. - Ruimte voor maken-makers: belangrijke ambitie, zoektocht naar ruimte wordt erkend. En als er ruimte is, zijn de omstandigheden regelmatig beperkend (tijdelijk of niet vindbaar, beperkte tijden qua openstelling). Ook ruimte in het hoofd nodig. Onbekend maakt onbemind. -

Ketenbenadering: iedereen was het ermee eens dat we een leven lang leren.

- Het woord jongeren wordt veel gebruikt. Is dat nou onze doelgroep? Daar was discussie over. We moeten geen groepen uitsluiten. Maar een deel van de groep benadrukt ook dat er focus nodig is, anders gebeurt er van alles een klein beetje. - Erfgoed is belangrijk: meer dan wat we in onze kelders hebben. Aandacht voor landschap en de dorpen. Kelderfest als mooi voorbeeld om erfgoed ook zichtbaar te maken. Laten we niet alleen kijken naar wat we hebben, maar ook naar wat we nieuw kunnen ontwikkelen.

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 45

Bijlage - Participatie

Slotvraag + afsluiting De slotvraag is of we nog iets vergeten zijn vanmiddag. Dit

“Is er een evaluatie geweest?”

kunnen de deelnemers op een wild card kwijt. De gemeente

Er is een evaluatie geweest en de Rekenkamer heeft

neemt de opbrengst van de dag mee in de uitwerking van

onderzoek gedaan en hier met de raad over gesproken.

de nieuwe cultuurvisie. Ilse en Anja bedanken de aanwezigen en de middag wordt Ilse vond het mooi om te zien hoe mensen met elkaar in

afgesloten met een wrap up van de middag door de spoken

gesprek zijn gegaan. De vraag: “Ga je alle geeltjes lezen?”

word performer Tiemen Hageman (zie de literaire notulen).

beantwoordt Ilse met dat ze misschien niet alles leest, maar het wordt wel verzameld en verwerkt. Er komt een

Tijdens de borrel wordt nog volop nagepraat, en de

verslag en het landt ook in de cultuurvisie. Niet alles wordt

nabranders belanden op wildcards aan de muur.

Tijdens de borrel wordt nog volop nagepraat, en de nabranders belanden op wildcards aan de muur.

overgenomen en niet iedereen zal blij zijn met de uitkomst, maar we zullen goed beargumenteren wat we wel of niet doen. Soms zit het ook in de uitvoering of is het een brug te ver. “We gaan de slag maken en komen nogmaals met jullie bij elkaar om te laten zien wat we met de input gedaan hebben. Dat gebeurt voor de zomer.” De vraag is gesteld of er ook een mogelijkheid is om op een concept te reageren. Het antwoord van Ilse is dat we erover zullen nadenken en kijken hoe we dat gaan organiseren. Het concept gaat voor de zomer naar het college en na de zomer wordt dit zo snel mogelijk in de raad besproken. “Hoe zorgt de gemeente hoe ondernemers en publiek worden betrokken?” Ilse en de collega's cultuur hebben veel gesprekken gevoerd, ook met ondernemers en publiek. De opbrengst van afgelopen jaar wordt meegenomen. Deze bijeenkomst is in feite de afsluitende participatieronde.

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 46

Literaire notulen van Tieman Hageman

I. je bent 14 en je leert de stad kennen via google maps je hebt nog geen internet dus je zet van tevoren thuis pinnetjes op de kaart en fietst dan naar je bestemming wijk voor wijk straat voor straat van schoolgebouw naar schouwburg van jongerencentrum naar concertzaal het eerste geld wat je verdient met je krantenwijk en later bij de albert heijn geef je uit aan dichtbundels concertkaartjes lp’s voor op de platenspeler die je van je ouders voor je verjaardag hebt gekregen je wil dj worden omdat je broer dat is en filmmaker omdat je net inception hebt gezien je gaat op breakdance omdat dat volgens je ouders de enige kunstvorm is die ook als sport kwalificeert je maakt vrienden die alles willen en alles kunnen rappers, skaters, dichters en gitaristen dansers, graffiti-artiesten en multi-instrumentalisten je bent een onbeschreven blad dat meewaait met de wind een kind eigenlijk nog voor wie een wereld opengaat

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 47

II. je bent 18 en je leert de stad kennen op een andere manier je gaat op pad met vrienden gaat de kroeg in, drinkt bier je probeert tevergeefs binnen te komen bij een feest voor 21+ gaat met je vrienden naar de bathmense kermis blijft nachten hangen aan de ijssel ziet de zon opkomen en je bent je nauwelijks bewust van hoe zorgeloos je leven dan nog is je feest, je leert, je doet examen, je flirt, je sport, je slaapt een gat in de dag in wezen doe je alles wat van een 18-jarige wordt verwacht maar je doet nog zo veel meer je maakt een korte film die wordt vertoond in filmhuis de keizer treedt op in burgerweeshuis en bouwkunde gaat naar workshops en geeft ook zelf af en toe les je betrekt al je vrienden in projecten maakt muziek ondanks het ontbreken van talent en je bent overal te vinden filmhuis, bioscoop, concert, deventer stadsfestival, expositie in de bergkerk, performance in de lebuinus, open podium in het burgercafé, kelderfest, cabaret, boekpresentatie, jamsessies op het vogeleiland, dickens, deventer op stelten… …en al die andere dingen die ergens in je geheugen worden gegraveerd

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 48

wat jullie zien door jullie culturele

er is te weinig

bril is een versplinterd landschap

geld te weinig

je bent 23 en woont niet meer in de stad

te weinig ruimte om als kunstenaar een ander te

subsidies

als je terugkomt zie je dat er veel

ontmoeten koffie te drinken, te praten, hoe doe jij dat,

als het puntje bij paaltje komt is ook cultuur een

verandert

wat doe ik

economie kunstenaars zijn geld waard

het lukt niet om door dezelfde lens te

ieder festival een investering in de stad

bouwkunde en filmhuis de keizer samen in een schitterend gebouw

kijken met twee kwasten op hetzelfde

musea zijn ons collectief geheugen

ontwikkelingen in het havenkwartier

doek

de kluizen van ons cultureel kapitaal

het burgerweeshuis dat verhuist

in gelijke ritmes te

er is te weinig geld om alles tegelijkertijd en naast

poëziefestival het tuinfeest bestaat niet

bewegen te spreken uit

elkaar te laten bestaan

meer verschuivingen in het culturele veld

dezelfde mond

III.

er zijn te veel ideeën en nu sta je hier

er is te weinig ruimte

jullie zitten er vol

om je heen tientallen culturele

of er is ruimte op de verkeerde plek, verkeerde

mee

gezichten organisaties die je heel goed

tijd er is te weinig ruimte in het hoofd

knal- en ondernemingsdrang

kent

te weinig ruimte voor ontwikkeling van

schrijf die ideeën op, gemeente, werk ze

of waar je nog nooit van hebt

identiteit als alles onder één dak moet

uit in heldere taal en graag concreet

gehoord de tandwielen van de c

verwatering van

maar geef ons

ulturele klok zonder jullie staat de

disciplines te weinig

vrijheid jullie zijn

tijd stil

oefenruimtes

veeleisend maar

te weinig ateliers

terecht

tien jaar lang luisterden jullie naar

te weinig ruimte om ten toon te stellen

mij direct of indirect gaven jullie

waar ons leven van dag tot dag om

er is te weinig

mij

draait

ruimte te weinig tijd te weinig geld

een podium, een atelier, feedback, inspiratie, een leeg canvas en kwasten jullie waren de inkt in mijn pen

er is te weinig tijd

maar we gaan

vandaag leerde ik jullie kennen

te weinig tijd op scholen, te weinig tijd voor cultuuronderwijs

door

zijn waar jullie naar verlangen

is de toekomst cultuur-proof?

want de diesel in de motor

wat jullie missen

wie zijn de stemmen van de nieuwe

of de stroom in onze elektrische

generatie? in wat voor stad groeien zij op?

fiets dat zijn die ideeën

wat jullie drijft, wat jullie doen, wie jullie

schrijf ze op, gemeente, koester ze

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 49

IV. straks ben je 28, naar wat voor stad keer je dan terug? herken je nog de plekken waar je bent opgegroeid? plaats je dan nog pinnetjes op de kaart? zie je dan een jongen van 18 zich voorzichtig stap voor stap bewegen in het culturele veld een jongen die nog overal voor open staat zie je dan een jongen op zijn fiets 14 jaar, een kind eigenlijk nog, maar toch een kind voor wie een wereld opengaat

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 50

Participatie

Colofon

Overzicht van afgenomen

Samenstelling

interviews met het culturele veld

Programma Kunst, Cultuur en Erfgoed

Athenaeumbibliotheek

Deventer Verhaal

Vormgeving en ontwerp

Bibliotheek Deventer

Events dEVENTer

Bestwerk

BRUT

IJsselbiënnale

Burgerweeshuis

Kunstcircuit

Uitgever

Collectie Overijssel

Kunstenlab

Gemeente Deventer

Dev&ter Jong

MIMIK

Deventer Schouwburg

Theaterschip

Datum September 2024

Cultuur voor en door iedereen | Cultuurvisie 2025-2028 | Kunst, cultuur en erfgoed

Pagina 51

14 0570 info@deventer.nl www.deventer.nl