2024-667 Programmabegroting 2025 incl bijlagen

Op de verschillende terreinen gebeurt er onder de noemer van deze begrippen al heel veel. Dit doen we in samenwerking met veel partijen, zowel intern als extern. We werken nauw samen met onze verbonden partijen: de Omgevingsdienst IJsselland en Circulus. Daarnaast voeren we werkzaamheden uit in samenwerking met de Stichting Ulebelt, het Duurzaamheidscentrum, vrijwilligers en bedrijven. Sinds 2016 is Deventer een Global Goals Gemeente. De 17 Sustainable Development Goals zijn enorm belangrijk voor klimaat en maatschappij. Daarnaast bieden ze kansen voor innovatie van bestaande en nieuwe business. Volgens internationaal onderzoek zorgen de Global Goals wereldwijd voor een economische groei van mogelijk 30 biljoen euro en 380 miljoen nieuwe banen (onderzoek Better Business, Better World). De Global Goals dragen bij aan de verdere groei en (inter)nationale profilering van Deventer. Deventer wordt van oudsher gekenmerkt door een open houding naar de wereld om haar heen. Vanuit die houding heeft Deventer zich gecommitteerd aan de 17 Global Goals. Toen de VN in 2015 de 17 Global Goals vaststelden, werden deze direct geadopteerd door alle lidstaten. En de reden is helder: waar de eerdere Milleniumdoelen nog vooral gericht waren op ontwikkelingslanden, zijn de Global Goals belangrijk voor de hele wereld, dus ook voor Deventer.

Ontwikkelingen met betrekking tot de Global Goals zijn te volgen via www.deventer4globalgoals.nl. Op het gebied van inzameling en verwerking van afval zijn diverse (externe) ontwikkelingen gaande die van invloed zijn op de afvalstoffenheffing. De afgelopen jaren zijn deze ontwikkelingen opgevangen binnen de afvalreserve, waardoor de afvaltarieven nagenoeg gelijk konden blijven, maar de dekking daaruit heeft de bodem bereikt. Voor 2025 zal de afvalstoffenheffing voor de burger van de gemeente Deventer stijgen. We blijven hiermee nog onder de tarieven van vergelijkbare gemeenten als Apeldoorn, Enschede en Zwolle. In 2024 zijn we gestart met de actualisatie van het grondstoffenplan (GSP), deze loopt eind 2024 af. Eind 2024/ begin 2025 komen we bij u terug voor de besluitvorming rondom het nieuwe grondstoffenplan 2025-2028. In dit plan zal extra nadruk liggen op "Schone Stromen", de inzameling rondom PMD en voorlichting/communicatie Het is helder dat er een omslag nodig is naar een "circulaire economie'. Hierbij gaat het erom om via het grondstoffengebruik bij te dragen aan de klimaatopgave, de biodiversiteitsopgave, het creëren van een schoon milieu en een veilige en schone leefomgeving en het bijdragen aan de leveringszekerheid van grondstoffen. In een circulaire economie zijn vrijwel alleen herbruikbare primaire, secundaire en duurzame biogrondstoffen in omloop.

Producten worden binnen gesloten kringlopen geproduceerd, gedistribueerd en geconsumeerd. Zodoende wordt de waarde van grondstoffen, materialen en producten zo lang mogelijk behouden. In 2024 is de visie "Deventer Circulair' vastgesteld, waarbij we aansluiten bij de rijksdoelstellingen circulariteit: 50% in 2030 en 100% in 2050. In 2025 werken we deze visie "Deventer Circulair" samen met de vakafdelingen uit in een uitvoeringsprogramma. Hiermee zijn we

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 79

gestart na de vaststelling van de visie in juli 2024. Het streven is om deze uitwerkingen gereed te hebben bij de voorjaarsnota 2025. Het uitvoeringsprogramma zullen we ter consultatie aan uw raad voorleggen. Op dit moment werken we aan het opstellen van het biodiversiteitsplan en de "Groen / Blauwe Hoofdstructuur", Deze willen we in 2025 gereed hebben, zodat besluitvorming kan plaatsvinden. Besluitvorming omtrent de eerder ingediende motie "Bermen in Bloei" verwachten we in Q3 2024. De voorbereidingen voor het opstellen van het Basisontwerp van het "verkabelen"; het onder de grond brengen van hoogspanningskabels is in 2024 opgestart. In maart 2024 was het eerste ambtelijk Kernteamoverleg. De benodigde (GIS-)data voor de BO-fase aangereikt aan Tennet. De planning is besproken en een communicatie- en participatieplan is opgesteld. In Q3/Q4 2024 zal gestart worden met de communicatie in de wijken waar werkzaamheden moeten gaat plaatsvinden. Dit is relatief vroeg in het proces. Dat heeft te maken dat Tennet betredingstoestemmingen moet verkrijgen van grondeigenaren i.v.m. benodigde bodemonderzoeken voor de BO-fase. Duurzaam Deventer is het communicatieplatform dat in samenwerking met programma 4b in 2024 is gelanceerd. In 2025 zullen alle duurzame initiatieven (energietransitie, ecologie, circulariteit en klimaatadaptatie) via dit communicatieplatform plaatsvinden.

www.duurzaamdeventer.nl. Laadpalen en Laadinfra is een onderwerp dat in 2025 in samenwerking met mobiliteit en energietransitie extra aandacht behoeft. Vanuit extra middelen zal worden ingezet op versterkt energietoezicht bij bedrijven. Deze handhaving krijgt al een aantal jaar extra aandacht, deze zal in 2025 worden versterkt, mede vanuit voorgestelde middelen vanuit programma 4b Energietransitie.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 80

4b. Energietransitie Regionale Energiestrategie (grootschalige opwek en bovenlokale warmte) Als uitvloeisel van het Klimaatakkoord zijn in 30 regio’s in Nederland Regionale Energiestrategieën (RES) opgesteld. De RES gaat voornamelijk in op grootschalige opwek van elektriciteit met grote zonnedaken, zonneparken en windenergie en (voor zover van toepassing) op de verdeling van bovenlokale warmtebronnen. De RES-en zijn onderdeel van een totaalpakket aan maatregelen dat nodig is om de klimaatdoelen te realiseren. Deventer valt binnen de RES West Overijssel. Het Deventer RES-bod (door raad vastgesteld juli 2021) bedraagt 212 GWh aan grootschalige opwek. Dit dient uiterlijk in 2030 gerealiseerd te zijn en in 2025 moeten de benodigde vergunningen zijn verstrekt. Er zijn in Deventer geen bovenlokale warmtebronnen. De RES wordt iedere 2 jaar geactualiseerd waarbij nieuwe inzichten en (technologische) ontwikkelingen kunnen worden meegenomen. In de geactualiseerde versie moet het Deventer-bod nader worden geconcretiseerd (verdeling zon-wind en concrete zoeklocaties). De actualisatie vindt plaats in 2024. Transitievisie Warmte (aardgasvrij wonen en energiebesparing) Een andere opdracht uit het Klimaatakkoord is dat iedere gemeente een Transitievisie Warmte (TVW) opstelt.

In de TVW wordt per wijk/dorp weergegeven wat het beste en meest passende alternatief voor aardgas is (energetisch, technisch en economisch) en of de overgang in het betreffende gebied voor of na 2030 is voorzien. De TVW voor Deventer is vastgesteld in februari 2021 en geactualiseerd in juni 2023. De concrete uitwerking van de TVW per buurt vindt plaats in Wijk Uitvoeringsplannen (WUP’s). De WUP's voor Zandweerd, Bathmen en De Hoven zijn inmiddels vastgesteld en in uitvoering. De realisatie van het Slim Warmtenet Zandweerd is onderdeel van het WUP Zandweerd. Bij het opstellen van de WUP’s wordt een wijkaanpak gehanteerd. Daarbij worden de bewoners en de andere partners in de betreffende buurt nadrukkelijk betrokken en worden koppelkansen (verduurzaming woningbezit corporaties, sociaal, klimaatadoptie, ruimtelijke kwaliteit, MJOP, etc.) zoveel mogelijk benut. Jaarlijks willen wij één á twee nieuwe WUP-trajecten opstarten. Het realiseren van het Slim Warmtenet Zandweerd, nieuwe collectieve warmte projecten (waaronder opschaling van de productie van groen gas) en het verduurzamen van de bestaande aardgas gestookte warmtenetten is onderdeel van de warmtetransitie. Faciliteren bewoners, betaalbaarheid en energiearmoede In de energietransitie wordt veel gevraagd van bewoners, bedrijven en organisaties. De gemeente heeft hierbij een belangrijke faciliterende rol.

Naast beschikbare regelingen vanuit o.a. het rijk en de provincie ontwikkelen wij aanvullend instrumentarium en specifieke regelingen om bewoners te helpen stappen te maken om fossielvrij en betaalbaar te wonen. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar de aanpak van energiearmoede door het structureel verduurzamen van energie-onzuinige woningen. Dit wordt in afstemming met Werk en Inkomen opgepakt. Met bijvoorbeeld Deventer Helpt Isoleren, het Deventer Isolatieprogramma, Energieloket en bespaarhulp Charlie worden instrumenten en een werkwijze (door)ontwikkelt die we breed in de wijkaanpakken kunnen inzetten. Toekomstbestendige netinfrastructuur In Deventer is netcongestie voor zowel de afname als teruglevering van elektriciteit gemeld door Enexis voor grootverbruikersaansluitingen. Om de (terug)levering van elektriciteit goed te kunnen faciliteren moet de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk (van hoogspanningsnet tot en met de wijken) structureel worden uitgebreid. De netbeheerders Tennet, Enexis en Liander zijn hiervoor verantwoordelijk. In overleg met de netbeheerders wordt daarbij zoveel mogelijk aangesloten bij de ruimtelijke ontwikkeling in Deventer. Gemeente faciliteert de netbeheerders optimaal zodat de verzwaring van het netwerkwerk niet langer duurt dan noodzakelijk.

In een toekomstbestendige energievoorzieningen is naast voldoende netcapaciteit “slimme” netinfrastructuur essentieel. Daarmee kan worden gestuurd op vraag en aanbod, opslag en toepassing van alternatieve energiebronnen en -dragers. Dit vraagt om samenwerking tussen grote energiegebruikers en -opwekkers waarbij (elektrische) mobiliteit hierin een belangrijke rol speelt. Samen met onder andere het Deventer Economisch Perspectief (DEP) werken we aan energie HUB’s op bedrijventerreinen.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 81

• • • • • • •

Leidende principes bij de realisatie De energietransitie is een gedeelde verantwoordelijkheid van overheid, bedrijven, organisaties en inwoners. Essentieel: samenwerking met alle partners binnen en buiten de gemeente. Open staan voor en zoveel mogelijk meebewegen met initiatieven van inwoners, organisaties en bedrijven. Uitvoerende en financiële verantwoordelijkheid durven nemen als de markt daar niet toe in staat blijkt. Proactief volgen van nieuwe (technische, financiële en juridische) ontwikkelingen. Proactief lobbyactiviteiten ondernemen om wetgeving in goede haven te brengen. Accepteren van onzekerheden en durven experimenteren om de juiste route te ontdekken.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 82

Doelen & prestaties Programma

Taakveld

Milieu en duurzaamheid

0.5 Treasury; 6.3 Inkomensregelingen; 7.3 Afval; 7.4 Milieubeheer; 0.10 Mutaties reserves. Opgave

Doelstelling: A: Biodiversiteit en ecologie - Sustainable Development Goal 15: leven op het land

1

2

De maatschappelijke roep om het behoud en herstel van biodiversiteit groeit. De inwoners van gemeente Deventer verwachten dat hier meer aandacht aangegeven wordt. Dit maakt dat het nodig is om de waardevolle gebieden goed in kaart te hebben en te beheren. Daarbij dient een beleidskader en waarden vastgesteld te worden voor gezonde ecosystemen en biodiversiteit. Er is een steeds grotere vraag naar de inzet van de functie van de stadsecoloog. Het is de bedoeling dat in 2025 het Biodiversiteitsplan is vastgesteld en dat we verder werken aan het opstellen van de "Groen / Blauwe Hoofdstructuur" Prestatie

Het vaststellen en handhaven van beleid blauw / groene hoofdstructuur, ecologie en biodiversiteit

We brengen waardevolle blauw / groene hoofdstructuren in kaart. Dit vormt de basis voor het nieuwe op te stellen beleidskader biodiversiteit. Prestatie

Budget €50.000

Het inzetten van lokale ecologische kennis

Door inzet van (lokale) ecologische kennis en advies bij ruimtelijke ontwikkelingen, vergunningverlening en onderhoud van de openbare ruimte streven we ecologisch optimale situaties na. Hierbij benutten we actief het netwerk van vrijwilligers. Prestatie

Budget €30.000

Het uitvoeren van het hernieuwde biodiversiteitsbeleid inclusief het uitvoeren van de moties bermen in Budget bloei, bloeiende slootkanten en het amendement "Meer biodiversiteit in de verstedelijkte stad". Bij het nieuw op te stellen biodiversiteitsbeleid horen ook verdere uitvoeringstaken. Deze worden deels uitgevoerd binnen de €100.000 bestaande formatieruimte en door het in de VJN beschikbaar gestelde budget. De afgelopen twee jaar zijn er meerdere moties rondom biodiversiteit ingediend en aangenomen. Deze moties vragen in meer of mindere mate om koerswijziging in het beleid en uitvoering. Hieraan zijn kosten verbonden die - hoe gering soms ook - niet uit de huidige begroting gedekt kunnen worden. We voeren budget op om de komende tien jaar middelen te hebben waarmee we quick-wins kunnen benutten.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 83

3

4

Opgave Doelstelling: A: Doorgaande verbetering duurzaamheid en het verminderen van milieugevolgen - Sustainable Development Goal 11: duurzame steden Doorgaande verbetering van duurzaamheid in de hele gemeente. Duurzaamheid speelt op allerlei terreinen; bij groen- en waterstructuren, bouwen, mobiliteit, binnen de maak- en kenniseconomie, bedrijventerreinen, binnen droge en natte ecologische verbindingszones. Prestatie

1

2

3

4 ✔

Kennis en advies duurzaamheidsthema's

Budget

Het begrip duurzaamheid voor de gemeente met de vakafdelingen vertalen in concrete voorbeelden en toetsbare normen. Door inzet van kennis en advies over duurzaamheidsthema's worden initiatieven (in het voortraject) van o.a. ruimtelijke ontwikkelingen, bij groen- en waterstructuren, Klimaatadaptatie, mobiliteit, binnen de maak- en kenniseconomie, bedrijventerreinen, binnen droge en natte ecologische verbindingszones gefaciliteerd. Onder duurzaamheidsthema's verstaan we: Circulariteit, Ecologie en biodiversiteit, Klimaatadaptatie (programma 3) en Energietransitie (15) Prestatie

Uitvoeren visie Deventer Circulair

Opstellen uitvoeringsprogramma met interne afdelingen, bedrijven, inwoners en maatschappelijke instellingen.

Prestatie

Budget €100.000

Bewustwording van zorg voor leefomgeving

Door middel van natuur- en milieueducatie worden inwoners, met name via de basisscholen, bewust gemaakt van de zorg voor de eigen leefomgeving en dierenwelzijn.

Budget €625.000

Opgave Doelstelling: A: Gezonde leefbare toekomstbestendige stad - Sustainable Development Goal 9: duurzame industrie Het doel van de huidige milieuregelgeving is het terugdringen van de milieugevolgen, met name op de aspecten geluid, luchtkwaliteit, geuroverlast, bodemverontreinigng en energiegebruik. Vaak is deze bescherming nog sectoraal, maar we werken naar een steeds meer integrale bescherming, die vanaf 1 januari 2024 wettelijk is vastgelegd in de nieuwe Omgevingswet. Het begrip omgevingswaarde speelt een belangrijke rol in de Omgevingswet, die doorvertaald moeten worden in de Omgevingsvisie. Vooruitlopen hierop brengen we beleid en waarden in kaart. Door de integraliteit gaat het om het afwegen van alle belangen en waarden die in de fysieke leefomgeving een rol spelen, het gaat over de wijze waarop we al die belangen laten meewegen in het proces. Het gaat over duurzame, ecologische, ruimtelijke, economische, sociale, financiële, klimaat, of energietransitie belangen. Hoe zorgen we er met elkaar voor dat al deze – tegenstrijdige - belangen voldoende tot zijn recht komen. En hoe zorgen we ervoor dat we hierin initiatieven van bewoners en bedrijven voldoende kunnen ondersteunen.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 84

1

2

3

4 ✔

Prestatie

Omgevingsdienst IJsselland - Vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies Omgevingswet

De Omgevingsdienst IJsselland verzorgt de gemeente Deventer de vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies op gebied van de milieuaspecten van de regelgeving in de Omgevingswet. Dit om structurele overschrijdingen van milieunormen in de fysieke leefomgeving tegen te gaan waarbij er extra aandacht is voor energietoezicht op energierelevante bedrijven. Prestatie

Budget €2.044.000

Het extra investeren in handhaving Milieuregelgeving voor energiebesparing

Budget

Naast de wettelijke verplichtingen willen we de energiebesparing bij grote bedrijven verder stimuleren. Deze inzet combineren €50.000 we met het verder toekomstbestendig maken van bedrijven(terreinen), waarbij ook de thema’s klimaatadaptatie, tegengaan hittestress, circulariteit en andere besparingen aan bod komen. Vanuit de regio Stedendriehoek in samenwerking met het DEP (programma economie en energie) werken we hieraan. Prestatie

Het in beeld brengen van omgevingswaarden fysieke leefomgeving (in het Omgevingsplan)

In de nieuwe Omgevingswet staat het begrip “fysieke leefomgeving” centraal. Bij de uitvoering van deze wet komen alle aspecten van de fysieke leefomgeving samen: Op dit moment werken we aan de ontwikkelingen die samenhangen met de vertaling van het tijdelijke deel van het Omgevingsplan naar definitieve voorschriften. Integrale gebiedsontwikkeling is in dit kader onontbeerlijk en het is zaak om hierin een evenwichtige afweging te maken. Elk gebied heeft eigen kwaliteiten die versterkt kunnen worden en hoe kunnen we daarbij de dilemma’s (stikstof, ecologische kwaliteit, ruimte, economie, klimaat, financieel) helder maken en bepalen welke waarden – in een bepaald gebied- voor gaan? Veel kennis is al binnen de gemeente aanwezig, vaak nog wel versnipperd en gefragmenteerd. Zo is er bijvoorbeeld al veel informatie over bodemonderzoeken, luchtkwaliteit, externe veiligheid, geluid, natuurwaarden, ecologische kennis, landschapselementen, enzovoorts. In het kader van de Omgevingswet, de op te stellen Omgevingsvisie en het Digitaal Stelsel Omgevingswet, de DSO zal deze informatie verder ontsloten en in kaart gebracht moeten worden. Prestatie

€100.000

Het bewaken, centraal gegevensbeheer, uniforme processen bodemkwaliteit

Het onderzoeken en monitoren van de kwaliteit van bodem en grondwater en het waar nodig saneren van verontreinigingen zodat alle risico’s als gevolg van bodemverontreiniging zijn weggenomen of beheerst. Het preventief (laten) beoordelen van de kwaliteit van de bodem bij aangewezen milieubelastende activiteiten. Prestatie

Budget

Budget p.m.

Het verder terugdringen van geluidsoverlast

Het verder terugdringen van geluidoverlast als gevolg van verkeer en geluidoverlast van milieubelastende activiteiten zoveel als mogelijk voorkomen middels wettelijke vereisten. Het verminderen van geluidoverlast als gevolg van auto- en treinverkeer door het uitvoeren van saneringsmaatregelen, zodat de geluidoverlast in geen enkele woning in Deventer boven de wettelijke norm ligt.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 85

Budget p.m.

Prestatie

Het uitvoering geven aan de eisen van het Schone Lucht Akkoord

In 2018 heeft de gemeente Deventer het Schone Lucht Akkoord (SLA) getekend waarmee het zich heeft verplicht om op verschillende taakvelden extra inzet te plegen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Jaarlijks rapporteren we over de genomen maatregelen.

Budget €100.000

Opgave Doelstelling: A: Zorgvuldig omgaan met grondstoffen, circulariteit bevorderen - Sustainable Development Goal 12: verantwoorde consumptie Er is steeds meer noodzaak aanwezig om zorgvuldiger om te gaan met grondstoffen. Veel grondstoffen zijn kostbaar en – uiteindelijk – schaars. De gestelde doelstellingen zijn om 50% circulair te zijn in 2030 en om volledig (100%) circulair te zijn in 2050. We dienen de transitie naar een circulaire samenleving te versnellen. Het gaat om het op- en ombouwen naar een circulaire economie. We starten met het uitvoeringsprogramma waarin we de in 2024 vastgestelde visie "Deventer Circulair" verder uitwerken

Prestatie

1

Het uitwerken van de visie "Deventer Circulair"

2

Budget

Het bewuster omgaan met grondstoffen, producten en afval.

Initiatieven ondernemen om zuiniger om te gaan met kostbare grondstoffen en producten en daarbij het hergebruik van grondstoffen bevorderen. Meer aandacht voor de kwaliteit van steeds meer specifieke grondstofstromen (bouwmaterialen, grind, stenen, hout, biomassa). Ook zullen we verwerkingsinitiatieven meer en meer beoordelen op totale milieu en sociale; inclusief de impact van de materialen (CO2 belasting, grondstoffen kompas, klimaatzaken en biodiversiteitsverlies in internationale verplichte CSRD rapportage (milieu en sociale impact van bedrijfsactiviteiten). Het is belangrijk om expertise over de ontwikkelingen van de verwerkingstechnieken te combineren met vragen in de markt. Prestatie

Budget €50.000

Het verder verminderen van de hoeveelheid restafval, betere scheiding en optimalisering inzameling.

Een aanzet hiervoor is gedaan in het Grondstoffenplan 2022-2024 van de gemeente, dat in samenwerking met Circulus is opgezet. Het zoveel mogelijk gescheiden inzamelen van huishoudelijk afval, onder meer door hogere scheidingspercentages gft, papier, glas en plastic staat hierin centraal.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 86

Budget €250.000

4 ✔

Circulaire principes worden steeds meer integraal onderdeel van het beleid- en besluitvormingsproces en de uitvoering van de €100.000 gemeente. Het is een manier van denken over hoe we met grondstoffen, producten en afval omgaan. Binnen de gemeente gebeurt al veel. Vaak nog wel ad hoc en afhankelijk van de betreffende medewerker en zijn of haar expertise. Aan ons de taak om deze acties verder te versterken, door dit in samenwerking op te pakken en dit breder uit te zetten. We richten ons op Bouwen, Leefomgeving en Goederen. Prestatie

3

Opgave Doelstelling: B: Bewoners helpen hun woning te verduurzamen

1

2

Doorontwikkelen en beschikbaar stellen van faciliteiten die bewoners helpen te verduurzamen

Budget

Doorontwikkelen en beschikbaar stellen van instrumenten en faciliteiten die bewoners helpen te verduurzamen: • inzet energiecoaches, minimaal 1000 huisbezoeken per jaar • organiseren (buurt)gerichte collectieve (inkoop)acties • energie klussendiensten • bespaarhulp Charlie • ondersteuning bij aanvragen subsidies en/of financiering • ondersteuning particuliere verhuurders • ondersteuning van VVe's • natuurvriendelijk isoleren (SMP) Prestatie

Realisatie en exploitatie Slim Warmtenet Zandweerd

Budget

Gefaseerde realisatie en start exploitatie Slim Warmtenet Zandweerd (2000 woningen aardgasloos in periode 2022 – 2028).

Prestatie

Wijk uitvoeringsplannen

In twee wijken/dorpen met de bewoners aan de slag met het opstellen van een Wijk Uitvoeringsplannen (in samenwerkingsverband Fossielvrij en Betaalbaar Wonen). Daarnaast de uitvoering van de reeds vastgestelde plannen voor Bathmen, de Worp en Zandweerd. Prestatie

Deventer Isolatie Programma

Met de beschikbare rijksmiddelen energie-onzuinige koopwoningen van bewoners met een “kleine beurs” verduurzamen waarmee hun energierekening structureel lager wordt. Deventer Isolatieprogramma richt zich op slecht geïsoleerde woningen met DEFG-labels of met een in die labelklasse vergelijkbare energetische staat, een WOZ-waarde onder de € 340.000,-.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 87

4 ✔

Bewoners helpen hun woning te verduurzamen: besparen gebruik (fossiele) energie, duurzaam verwarmen, zelf energie opwekken. De betaalbaarheid van de energierekening/woonlasten is belangrijk aandachtpunt. Dit draagt bij aan de CO2-reductie doelstellingen en een toekomstbestendige betaalbare energievoorziening. Prestatie

3

Budget €506.850

Budget

Opgave Doelstelling: B: Bijdragen aan verminderen van de effecten van netcongestie

1

2

De energietransitie leidt tot vergroting van het stroomgebruik voor verwarming van gebouwen, mobiliteit, industriële processen en het gebruik van electriciteit in huishoudens, bijvoorbeeld voor verwarming en elektrisch rijden. Er wordt verwacht dat het stroomgebruik tot 2050 zal verviervoudigen. De capaciteit van ons elektriciteitsnet is niet berekend op deze groei, wat ‘drukke’ tijden leidt tot files op het stroomnet, netcongestie. Het gevolg daarvan is dat niet op elk moment en op elke plaats de gevraagde hoeveelheid stroom kan worden geleverd. Medio 2023 manifesteerden zich ook Deventer de eerste problemen: in sommige wijken knipperden soms de lichten, vielen warmtepompen uit en werden zonnepanelen afgeschakeld. Ook kregen bedrijven geen nieuwe of grotere stroomaansluitingen. De gemeente stelt alles in het werk om de netcongestieproblemen, uiteraard in nauwe samenwerking met de netbeheerders, zo snel mogelijk te verhelpen. De aanpak bestaat uit drie sporen: verzwaren van het electriciteitsnet, slimmer gebruiken van de beschikbare netcapaciteit en het bepalen van prioriteiten op basis inzicht in data.

Prestatie

Verzwaren van laag- en middenspanningsnetten

Enexis is als netbeheerder verantwoordelijk voor het verzwaren van het laag- en middenspanningsnet in Deventer. Dat is een grote en langjarige operatie waarbij het gaat om de aanleg van vele kilometers kabels, het uitbreiden van het bestaande laagspanningsnet door het plaatsen van trafohuisjes en middenspanningsstations. De rol van de gemeente is met name gericht op de inpassing in de openbare ruimte en de publiekrechtelijke procedures. De prestatie in 2025 bestaat hoofdzakelijk uit het in de praktijk ontwikkelen van een uniforme werkwijze en het vaststellen van de juridische, communicatie en inpassingskaders waarmee de netbeheerder de komende 10 tot 20 jaar hun werk zonder veel obstakels kan uitvoeren.

Prestatie

Budget €816.000

Verzwaren hoogspanningsnetwerk

Door de netbeheerder is aangegeven dat er in Deventer waarschijnlijk een 3e hoogspanningsstation moet worden gebouwd. De gemeente heeft hierbij gekozen voor een proactieve en ondersteunende rol, zowel in het zoeken naar een geschikte locatie als het nadenken over de ruimtelijke inpassing in relatie tot andere ontwikkelingen. De prestatie is dat zo snel mogelijk gestart wordt met de bouw van het 3de hoogspanningsstation. Tweede deel van deze prestatie is het verzwaren van de bestaande HS/MS stations Platvoet en Bergweide. Als gemeente faciliteren we dit proces qua inpassing en publiekrechtelijke procedure.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 88

Budget €136.000

3

4

Prestatie

Slimmer gebruik van het stroomnet op bedrijventerreinen

Budget

Het stroomnet op bedrijventerreinen kan slimmer worden gebruikt door pieken en dalen in de vraag en het aanbod van stroom €272.000 af te vlakken. Dat kan door het gebruik in de tijd af te stemmen op het gebruik van andere bedrijven, door overtollige stroom te leveren aan andere bedrijven of op te slaan in de vorm van batterijen, warmte of waterstof. Deze collectieve oplossingen worden georganiseerd in zogenaamde Smart Energy Hubs. In samenwerking met Deventer Economisch Perspectief (DEP) en betrokken bedrijven wordt de haalbaarheid (technisch, financieel organisatorisch) van 2 tot 5 SEH’s onderzocht. Op het A1 Bedrijvenpark wordt er concreet een SEH gerealiseerd. Vanwege het belang van opslag voor een maximaal efficiënt gebruik van het stroomnet is de gemeente in faciliterende zin betrokken bij het waterstofproject GROHW.

Prestatie

Slimmer gebruik van het stroomnet in woonwijken

Ook in bestaande en nieuwe woonwijken kan slimmer gebruik van het stroomnet bijdragen aan vermindering van de netcongestie. In samenwerking met de netbeheerder wordt onderzocht hoe dit in de praktijk kan worden gerealiseerd. Hierbij wordt met name gekeken naar tijdelijke opslag van stroom en warmte. Prestatie: in beeld brengen van de mogelijkheden om ‘netneutraal’ of ‘netzuinig’ te bouwen.

Budget €136.000

Opgave Doelstelling: B: Energieverbruik en - voorziening bedrijventerreinen

1

2

3

✔

Bedrijven helpen om hun gebouwen en bedrijfsvoering te verduurzamen: besparen gebruik (fossiele) energie, duurzaam verwarmen, zelf energie opwekken. Samenwerken tussen bedrijven voor realisatie en uitwisseling van energie is belangrijk aandachtspunt. Dit draagt bij aan de CO2-reductie doelstellingen en een toekomstbestendige betrouwbare energievoorziening voor bedrijven. Prestatie

4

Adviseren bedrijven over energie maatregelen

Budget

Energiescans en advisering aan bedrijven over energiebesparing en opwek. Hierbij slimme combinatie zoeken met toezicht en €175.000 handhaving door de Omgevingsdienst en de smart energy hub's. Opgave Doelstelling: B: Informeren en samenwerken met bewoners en bedrijven/organisaties Informeren van en samenwerken met bewoners en bedrijven/organisaties bij het vormgeven en invullen van de energietransitie in Deventer. Dit draagt bij aan een gevoelde gezamenlijke verantwoordelijkheid en goede democratische besluitvorming ten aanzien van de energietransitie.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 89

1

2

3

4 ✔

Prestatie

Uitvoering geven aan adviezen Klimaatraad

Uitvoering geven aan de adviezen van de Klimaatraad (Burgerberaad) op het gebied van de energietransitie die de gemeenteraad heeft overgenomen. Prestatie

Budget €100.000

Versterken van de samenwerking met lokale coöperaties

Budget

Verder versterken van de samenwerking met lokale coöperaties (Deventer Energie en Noaber Energie, Duurzaamheidscentrum) om bewoners eenduidig en goed vindbaar te voorzien van informatie, inspiratie, hulp en handelingsperspectief in de energietransitie. Opgave Doelstelling: B: Langetermijnstrategie grootschalige opwek duurzame energie

1

2

Regionale Energiestrategie

Concretisering en uitvoering van het RES-bod (212 GWh in 2030) en het actualiseren van RES 1.0.

Prestatie

Ondersteuning mestvergistingsinitiatieven en productie van groen gas.

Prestatie

Budget €50.000

Budget €25.000

Windenergie

Budget

Ontwikkeling van windopgave in provinciaal clustergebied A1-zone in samenwerking met de provincie Overijssel.

Prestatie

€50.000

Verkennen van de mogelijkheden van aardwarmte

Samen met de provincie en de drinkwaterbedrijven verkennen van de mogelijkheid voor toepassingen van aardwarmte in Deventer. Beoordelen potentie op basis van resultaten van de EBN proefboring in onderzoeksgebied Deventer-Apeldoorn. Prestatie

Budget

Opschalen van de productie van groen gas uit mest

€50.000

Zonne-energie

Budget

Faciliteren van initiatieven voor zonneparken en stimuleren van binnenstedelijke toepassingen zoals solar carports en zonnepanelen op grote daken.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 90

€50.000

4 ✔

Een langetermijnstrategie voor de grootschalige opwek van duurzame elektriciteit en alternatieve bronnen voor aardgas. Dit draagt bij aan lokale productie en gebruik van duurzame energie en daarmee aan de CO2-reductie doelstellingen. Prestatie

3

Prestatie

Samen met stakeholders het energiesysteem van de toekomst (energiemix en ruimtevraag) in kaart brengen. Ons energiesysteem gaat veranderen. Dat heeft gevolgen voor bedrijven en de keuzes die we als gemeente maken in de toekomst. . Bij grote investeringen, zoals nieuwbouw of aanpassing van bedrijfsprocessen, is het van belang om een beeld te hebben van de toekomstige energievoorziening. De gemeente neemt het voortouw in het uitvoeren van een verkenning naar ons toekomstig energiesysteem. Daarbij wordt gebruikt gemaakt van verkenningen door het rijk en de provincie en samen gewerkt met stakeholders.

Budget €50.000

Opgave Doelstelling: B: Meten en monitoren

1

2

Jaarlijks meten en monitoren resultaten van het Energieplan, klimaatambities en (per kwartaal) de spaarde CO2-uitstoot ten opzichte van 1990. Prestatie

Deventer Energietool

Budget

Meter en monitoren energieverbruik (elektriciteit en warmte) in de gebouwde omgeving, mobiliteit e de hoeveelheid opgewekte duurzame energie. gegevens worden verwerkt in de Deventer Energietool. Prestatie

Bepalen van de hoeveelheid CO2 -reductie

Monitoring hoeveelheid gereduceerde CO2-uitstoot als gevolg van gemeentelijk beleid en uitvoering.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 91

Budget

3

4

Beleidsindicatoren Nummer Taakveld 33

Naam

Volksgezondheid en milieu

Toelichting

Omvang huishoudelijk restafval

Jaar

2025

2024

2023

2022

Waarde

69

69

73

78

Nummer Taakveld 34

Naam

Volksgezondheid en milieu

Kg/inwoner

Toelichting

Hernieuwbare elektriciteit

Jaar

2025

2024

2023

2022

Waarde

19,70

19,70

12,70

10,70

%

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 92

Bron CBS

Bron RWS

Exploitatie (bedragen x €1.000)

2024

2025

2026

2027

2028

Lasten

29.653

26.346

24.974

23.781

23.424

Baten

22.690

19.091

20.341

19.433

19.288

Saldo exclusief reserves

-6.963

-7.255

-4.634

-4.348

-4.136

Storting in reserves

72

73

24

25

25

Putting uit reserves

2.756

1.076

51

51

1

Saldo reserves (taakveld Mutaties reserves)

2.684

1.002

27

26

-24

Saldo inclusief reserves

-4.279

-6.252

-4.607

-4.322

-4.160

De wijziging van het saldo inclusief reserves met €1.973.000 in 2025 ten opzichte van 2024 is als volgt te verklaren:

• • • • •

• • • • • • • •

Duurzaamheid Duurzaamheid laat in 2025 een stijging van het saldo (€2.091.000) zien ten opzichte van 2024. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door toegekende middelen bij de VJN 2024. Dit betreft: VJN 2024 Energietransitie t/m 2023 €682.000 stijging; VJN 2024 Netcongestie €1.360.000 stijging; Budget 2024 Burgerberaad €100.000 daling; Geen rentelast meer op geldleningen conform rentenotitie €10.000 daling; Daarnaast is de loon- en prijsindex in 2024 gestegen met €160.000. Bodem/geluid/milieu/afval Het begrotingssaldo 2024 voor het programma onderdeel Bodem/geluid/milieu daalt met €163.000. Hieronder wordt dit saldo grotendeels verklaard: Als gevolg van loon- en prijsontwikkeling stijgen de lasten met €93.000; De omgevingsdienst IJsselland berekent een incidentele verhoging in 2025 van €48.000 door. Daarnaast is er nog de stijging als gevolg van loon- en prijsindex van €121.000; Bij de VJN 2024 is er voor €60.000 middelen beschikbaar gesteld voor de begroting 2025 voor bermbeheer; In Q1 2024 is er een putting uit de reserve overlopende uitgaven bodem ad. €112.000 geweest, omdat het Rijk hier onvoldoende middelen voor verstrekt; In 2024 is er budget ad. €105.000 ter beschikking gesteld voor datagedreven werken; Vanuit 2023 is het budget voor een haalbaarheidsonderzoek verkabeling ad.

€326.000 overgeheveld naar 2024; Er is nog een restant budget van €108.200 in 2024 voor groen kan het dak op; Er heeft een herschikking van het budget biodiversiteit plaatsgevonden in 2024 door een storting van €50.000 in de reserve.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 93

Taakvelden (bedragen x €1.000)

Milieu en Duurzaamheid

2024

2025

2026

2027

2028

Afval

868

1.248

2.127

2.180

2.180

Inkomensregelingen

-750

-775

-775

-775

-775

-7.089

-7.738

-5.996

-5.764

-5.552

8

10

10

10

10

-6.963

-7.255

-4.634

-4.348

-4.136

Milieubeheer Treasury Saldo exclusief reserves

Gerelateerde informatie Documenten Documentnaam Grondstoffenplan 2020-2024 Beleidsnota ecologie Gebiedsgericht Grondwaterbeheerplan Omgevingsvisie externe veiligheid 2015 Uitvoeringsagenda Duurzaamheid Deventer Energievisie Energievisie uitvoeringsprogramma

Bestandsgrootte 1,2 Mb 2,5 Mb 1,7 Mb 4,7 Mb 1,3 Mb 3,2 Mb 1.2 MB

Openen Grondstoffenplan Deventer 2020-2024 Beleidsnota ecologie Gebiedsgericht Grondwaterbeheerplan Omgevingsvisie externe veiligheid 2015 Uitvoeringsagenda Duurzaamheid Deventer Energievisie Energievisie uitvoeringsprogramma

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 94

Ruimtelijke ontwikkeling Omschrijving Het programma omvat de zorg en verantwoordelijkheid voor een goede ruimtelijke ontwikkeling en inrichting van de gemeente, zowel de stad als het platteland inclusief de dorpen en kernen. Dit gebeurt onder andere door beleidsvoorbereiding en -uitvoering. Daartoe behoren het opstellen van planologisch kaders met een goede ruimtelijke onderbouwing, voor initiatieven uit de samenleving (een omgevingsplan of een omgevingsvergunning). Steeds belangrijker onderdeel is het verzorgen van de kaders en uitgangspunten voor integrale locatie- en gebiedsontwikkelingen die veelal samen met marktpartijen worden opgepakt. Deventer heeft al enkele jaren geleden de oorspronkelijke uitgangspunten van de Omgevingswet omarmd. Deventer erkent door haar manier van werken dat we het als overheid niet alleen kunnen. Voor onze grote ambitie hebben we de samenleving nodig. De samenleving is voornamelijk als eerste aan zet, en komt met ideeën en initiatieven. Deventer is trots op zijn gemeente, zowel stad als landelijk gebied. De grote kwaliteit is tot stand gekomen samen met de mensen die er wonen, werken en verblijven. Dat koesteren we en willen we doorontwikkelen. De Deventer kwaliteiten en karakteristiek, het DNA, zijn daartoe randvoorwaardelijk.

De gemeente geeft vooral de hoofdlijnen, inspirerende ambities en een set spelregels mee overeenkomstig onze Omgevingsvisie 2019. De belangen van omwonenden en andere belanghebbenden worden in een zorgvuldig participatietraject geborgd. De overheid is daarbij steeds meer de verbinder en bewaker van de spelregels, en dus vooral regisseur, maar soms ook zelf de realisator. De gemeente blijft echter altijd degene die uiteindelijk beslist op een initiatief, vanuit haar publieke rol en verantwoordelijkheid. We werken structureel aan de ruimtelijke kwaliteit van stad, land en dorpen. Deventer groeit en we kiezen er vanuit de compacte stad gedachte voor om deze groei eerst op te vangen in de bestaande stad, zo maken we optimaal gebruik van de nabijheid van station, werk en voorzieningen. Dit maakt Deventer aantrekkelijk om te wonen en te werken, we zien dan ook meer en meer nieuwe initiatieven in de bestaande stad voor met name woningbouw. De ontwikkeling van een locatie biedt soms kansen om de ruimtelijke kwaliteit op gebiedsniveau te vergroten. Bij Beleid ligt dan de taak/ verantwoordelijkheid om dit te signaleren en door middel van ontwerpend onderzoek en visievorming deze kansen nader te onderzoeken. Verder leggen wij via het ruimtelijke spoor vaak de basis voor de realisatie van de doelstellingen van andere beleidsvelden, zoals Bereikbaarheid, Parkeren en Wonen.

Wij dragen bij aan goede afspraken met o.a. de corporaties over de volkshuisvesting. We zijn actief richting onze partners om de grote woningbouwopgave te helpen realiseren. Deventer heeft grote ambities uitgesproken om een bijdrage te leveren aan het oplossen van de ‘woningnood’. We onderzoeken hoe en onder welke voorwaarden we tot 2035 11.000 woningen aan de huidige voorraad toe kunnen voegen. We bewaken daarbij de kwaliteit van het landelijk gebied dat zich geconfronteerd ziet met een grote druk op de ruimte, vanwege de vraag naar nieuwe woningen, maar ook door ruimtevragen vanuit de ruimtelijke sector zelf, vanuit energie (wind, zon), natuur, water, recreatie etc. We zien dat deze integrale vraagstukken niet meer passen binnen de huidige Omgevingsvisie 2019. Daarom werken wij in 2025 toe naar een actualisatie van de Omgevingsvisie als integraal afwegingskader conform de Omgevingswet.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 95

Actuele beleidscontext Omgevingswet De Omgevingswet is in werking getreden en we doen inmiddels ervaring op met het leveren van producten en diensten (bijvoorbeeld een omgevingsvergunning en het publiceren van een omgevingsplan) en de nieuwe werkprocessen en systemen. We zorgen dat er voldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar is om deze producten en diensten te leveren. Ook informeren we de inwoners en initiatiefnemers welke dienstverlening en ondersteuning wij kunnen geven onder de Omgevingswet. We ontwikkelen het werken met de Omgevingswet verder door. De wet en bijbehorende kerninstrumenten bieden diverse mogelijkheden voor lokale afwegingen. Doordat in eerste instantie onder de nieuwe wet bestaande regels in stand blijven (de bruidsschat), kunnen we in de komende jaren werken aan de invulling van een eigen visie en deze vertalen in regels waar wij dat willen en in samenwerking met begrotingsprogramma's waaronder milieu, duurzaamheid en leefomgeving. Actualisatie Omgevingsvisie Onder de Omgevingswet is de omgevingsvisie het enige ambitiedocument voor de fysieke leefomgeving. De eerste Deventer Omgevingsvisie is in december 2019 vastgesteld. Deze visie gaan we actualiseren op deelvisies, plannen en bouwstenen die nadien ontwikkeld zijn en specifieker ingaan op thema's gezondheid, energietransitie en klimaatadaptatie.

De actualisatie van de Omgevingsvisie wordt in samenhang voorbereid met de verkenningen ten behoeve van een integraal toekomstbeeld voor de ontwikkeling van Deventer. We zetten ook een stap in de doorontwikkeling van de vorm van de Omgevingsvisie in de geest van de Omgevingswet: digitaal, geografisch, toegankelijk en in samenhang. We zorgen ervoor dat we vóór de wettelijke deadline van 1 januari 2027 een geactualiseerde omgevingsvisie hebben die past binnen de uitgangspunten van de Omgevingswet.Voor de uitwerking van de omgevingsvisie biedt de Omgevingswet het instrument "programma in het kader van de Omgevingswet". We verkennen hoe we gaan werken met thematische en gebiedsgerichte programma’s in het kader van de Omgevingswet, zowel met de (binnenkort) verplichte als ook met de vrijwillige programma’s. Er wordt gewerkt aan twee pilotprogramma’s die in de Deventer Omgevingsvisie 2019 werden aangekondigd, te weten Gezonde leefomgeving en Voorzieningen. Bouwstenen (Woonvisie, Visie Landelijk gebied, Herijking hoofdwegenstructuur, Groen blauwe Hoofdstructuur) In het kader van het project Wonen Ruimte Stad hebben we in beeld wat mogelijke woningbouwlocaties kunnen zijn (fase 1), deze vertaald naar denkrichtingen (groeiscenario's)voor de stad en hierbij een afwegingskader opgesteld om concrete locaties te kunnen toetsen (fase 2).

Afgelopen jaar is met Wonen Ruimte Stad een afwegingskader ontwikkeld. Vanuit de Compacte stad gedachte en met gezondheid als overkoepelend thema, wordt een aantal mogelijke woningbouwlocaties nader verkend en wordt fasering aangebracht. Deze opbrengsten worden meegenomen in het omgevingsvisietraject. Ook onderzoeken we de doelgroepen en hun woonwensen. We actualiseren het instrumentarium dat hoort bij geactualiseerde Woonvisie en houden daarbij de focus op het betaalbare en middensegment, om juist die groepen wat ruimte te bieden. Bijzondere aandacht gaat bovendien uit naar het huisvesten van statushouders, vluchtelingen, arbeidsmigranten, en andere huisvestingsurgenten. We blijven ook inzetten op het realiseren van flexwoningen. Verder proberen we vooral jonge mensen aan onze gemeente te binden, mede met het oog op het versterken van de arbeidsmarkt. We willen een bereikbare en leefbare gemeente zijn. Dat houdt in dat we gaan werken aan het versterken van onze hoofdwegenstructuur, en aan de fietsbereikbaarheid van Deventer. Dat draagt bij aan ons uitgangspunt om de binnenstad autoluw te maken. We gaan daarbij inzetten op parkeercapaciteit (Melksterweide, stationsomgeving, Roto-terrein) en zoeken naar een locatie voor een fietsenstalling in de binnenstad. We stimuleren nieuwe vormen van duurzame mobiliteit. Veel aandacht zal uitgaan naar ons landelijk gebied.

Langs alle kanten verhevigt de druk op de ruimte: bouwen van woningen, zoeken naar werkterreinen, ruimte voor natuur, water, energie, landschap etc. Bovendien vraagt een duurzame agrarische sector ook om de nodige ruimte. Dat maakt dat we bezig zijn met een visie op het landelijk gebied: wat kan de betekenis daarvan in de toekomst zijn?

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 96

We zien dat de behoefte aan ruimte in en om de stad toeneemt door o.a. beleidsambities vanuit de energietransitie, woningbouwontwikkeling en de economische ontwikkeling. Tegelijkertijd zijn ook ons groen, de natuur en waterstructuren belangrijk voor de leefomgeving en een kwaliteit om te behouden en te ontwikkelen. We gaan daarom onze kennis en informatie over groen-blauwe structuren inbrengen in het traject van de Omgevingsvisie. Projecten Het mogelijk maken van ontwikkelingen die mede verder vorm geven aan Deventer, vragen om een afweging van alle belangen die spelen in onze fysieke leefomgeving. We doen dat zorgvuldig en met behoud van de kwaliteiten en met onze inwoners samen. Dat is ook een van de rode draden uit het Bestuursakkoord 2022-2026, Dichtbij, Betrokken&Bevlogen. Samen met partijen uit de samenleving geven we invulling aan gebiedsontwikkelingen. We zien veel voormalige werklocaties (gedeeltelijk) van functie veranderen waardoor er mooie woongebieden kunnen ontstaan, of juist een menging van wonen, zorg, werken, leren en ontspannen. De gemeente is daarbij verantwoordelijk voor het creëren van een goed leefklimaat. We maken daarover afspraken met ontwikkelende partijen (ook over realisatietermijnen) en spreken daarover met de directe omgeving (participatie).

De gemeente blijft daarbij publiekrechtelijk verantwoordelijk voor het al dan niet doorgaan van een project. Mooie actuele voorbeelden zijn de ontwikkelingen op en rondom het Havenkwartier en de voormalige Tapijtfabriek.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 97

Doelen & prestaties Programma

Taakveld

Ruimtelijke ontwikkeling

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden; 0.5 Treasury; 2.1 Verkeer en vervoer; 8.1 Ruimtelijke ordening; 8.3 Wonen en bouwen; 0.10 Mutaties reserves. Opgave

Doelstelling: Evenwichtige Woningvoorraad

1

We zorgen in samenspraak met onze partners voor een evenwichtig aanbod van voldoende woningen in wijken en dorpen, passend bij de behoefte en de aanvullende ambitie van Deventer. We streven naar ongedeelde wijken en buurten met aandacht voor een goede verdeling van draagkracht en -last. Prestatie

Woningen voor inwoners van Deventer

We onderzoeken op grond van actuele wetgeving in hoeverre we inwoners die sociaal en/of economisch aan Deventer gebonden zijn voorrang kunnen geven op nieuw woningaanbod. Dit verwerken we in een bredere herziening van de huisvestingsverordening. Deze bieden wij in 2025 bij de raad aan. Prestatie

Prestatie

Prestatie

✔

Budget

Budget 20.000

Woningbouwproductie

In de prestatieafspraken leggen we vast waar woningcorporaties de komende jaren (sociale huur)woningen realiseren. In Domiportal houden we met alle deelnemers van het Platform Wonen Deventer de woningbouwplannen voor Deventer bij en sturen bij waar nodig. Middels het MPG informeren wij de raad hierover (meerjaren perspectief grondzaken).

Budget Geen afzonderlijk budget

Aandachtsgroepen

Budget

Ter voorbereiding op de Wet Versterking regie volkshuisvesting werken we in regionaal verband aan een lokale urgentieverordening.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 98

3

5.000

Prestatieafspraken met corporaties

We maken nieuwe afspraken met de corporaties (prestatieafspraken) en informeren de raad hierover.

2

8.000

4

Prestatie

Kansen voor jongeren

We onderzoeken de mogelijkheden om instrumentarium in te zetten voor het versterken van de kansen van jongeren. We bekijken in hoeverre het instrumentarium dat we inzetten nog aansluit bij de doelen en opgaven van de geactualiseerde woonvisie. Zo nodig passen we dit aan of zetten nieuw instrumentarium in.

Budget Geen afzonderlijk budget

Opgave Doelstelling: Mobiliteit

1

We streven naar een duurzame mobiliteit in Deventer. Dit doen we door het verbeteren van de bereikbaarheid van Deventer: we richten ons op de bovenlokale bereikbaarheid voor auto, trein en fiets en op de bereikbaarheid in stad, dorpen en platteland. Het uitgangspunt is daarbij het STOMP principe; (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a service, Privéauto). Daarnaast zetten we in op het vergroten van de leefbaarheid: zo veel mogelijk voorkomen van hinder als gevolg van verkeer en vervoer en het verbeteren van de leefbaarheid onder andere in wijken. Hierbij betrekken we ook de opgave uit het Klimaatakkoord en vinden we de optimale balans tussen nieuwe ontwikkelingen en het verbeteren van de bestaande infrastructuur. Het verbeteren van de verkeersveiligheid loopt als een rode draad door al onze inspanningen. Daarbij behartigen we de belangen van mobiliteit binnen de grotere ruimtelijke opgaven van project- en gebiedsontwikkelingen (zoals De Kien en Poort Van Deventer) en kaderstellende beleidsdocumenten zoals de omgevingsvisie. Via de samenwerking met de Regio Stedendriehoek werken we aan onze lobbydoelstellingen, de inbreng van mobiliteit in de verstedelijkingsstrategie, de samenwerking op het stimuleren van fiets (fietsvisie, fietsstimulering) en de samenwerking op deelmobiliteit en mobiliteithubs.

Prestatie

Mobiliteitsplan Binnenstad en Periferie

Het mobiliteitsplan geeft richting aan de komende vijf jaar voor de binnenstad en de buurten en wijken die daaraan grenzen, de periferie. We werken aan projecten, zoals toevoegen van stallingsopties voor de fiets, verandering van de rijsnelheid op doorgaande wegen, evenementsplaatsen bij Melksterweide. Ook actualiseren we het parkeerbeleid en de parkeernorm en komen met een voorstel naar de raad. Prestatie

2 ✔

Budget Geen afzonderlijk budget

Openbaar vervoer

Budget

We leveren inbreng en voeren lobby voor het optimaliseren van de bereikbaarheid per spoor voor personen en goederen. Onder meer in het traject Goederencorridor Oost Europa, het aanbod aan personenvervoer per trein en de gewenste productstappen, het verminderen van hinder langs het spoor. Ook geven we invulling aan de BO MIRT afspraak voor het station Deventer. We stellen ons pro-actief op bij het optimaliseren van de stadsdiensten en de regionale verbindingen van de busconcessie, we pleiten voor faire prijsstellingen en voor aanvullende, vraagafhankelijke toevoegingen op het aanbod.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 99

3

13.000

4 ✔

Prestatie

Verduurzaming Mobiliteit (Klimaatakkoord)

We voeren concrete projecten uit die invloed hebben op de te behalen doelstelling van reductie van schadelijke uitstoot. Zo faciliteren we de uitrol van laadinfrastructuur door besluiten voor te bereiden en in overleg met energiebedrijven locaties te kiezen om energiekrapte zoveel mogelijk te voorkomen en stellen we uiterlijk 31 december 2027 een nul emissiezone voor de binnenstad van Deventer in. Prestatie

Hoofdwegenstructuur

We werken de vastgestelde Basisvoorkeursvariant 2030 en ambities van de herijkte Hoofdwegenstructuur verder uit en starten met de maatregelen die hieruit voortvloeien. Prestatie

Budget 50.000

Budget P.m.

Deelmobiliteit

Budget

We zetten ons in voor een aantrekkelijk aanbod van (gemeentegrensoverschrijdende) deelmobiliteit in de regio door samen Geen afzonderlijk budget met Apeldoorn en Voorst uit te werken hoe we aanbieders onder dezelfde voorwaarden hun diensten kunnen laten aanbieden, zodat voor hen schaalgrootte ontstaat. Ook faciliteren we waar mogelijk deelautoaanbieders in de binnenstad, woonwijken en kernen. Deelmobiliteit jaagt hiermee de mobiliteitstransitie aan en is een aanvulling op de ketenreis. Prestatie

Fiets

Budget

We werken aan de mobiliteitstransitie door het versterken van de positie van de fiets door o.a. de uitrol van een 15.000 deelfietsconcept op de fietscorridor Deventer-Apeldoorn en het verbeteren van de zowel de gemeentelijke als provinciale fietsinfrastructuur. Voorbeelden zijn de de sterfietsroute naar Diepenveen, het fietsnetwerk op het bedrijventerrein Kloosterlanden en het uitwerken van de snelfietsroutes naar Twello, Bathmen (Schipbeek) en Raalte (Overijsselskanaal). We blijven actief betrokken bij de realisatievoorbereiding van de snelfietsroute naar Zutphen door de provincie Gelderland. Tot slot starten we met het actualiseren we het Programma Fiets 2021-2025 in lijn met genoemde transitie. Prestatie

Ruimtelijke opgave

Budget

We behartigen de belangen van mobiliteit binnen de grotere ruimtelijke opgaven van project- en gebiedsontwikkelingen (zoals Geen afzonderlijk budget De Kien en Poort Van Deventer) en kaderstellende beleidsdocumenten zoals de omgevingsvisie. Dat houdt o.a. een sluitende parkeerbalans in conform ons raadskader, het benutten van kansen voor gezonde alternatieven voor autogebruik, het inbedden van hoofdverbindingen in de ontsluitingsstructuur en het voorkomen van negatieve effecten van mobiliteit in de directe omgeving.

Programmabegroting 2025 Meerjarenbegroting 2026-2028 | gemeente Deventer | 100