2024-425 Visie Deventer Circulair

achter de komma is uitgewerkt. We gaan aan de slag,

keling van de Omgevingsvisie en zal worden meegenomen (in

zetten stappen en al doende leren we.

samenhang met de Energievisie, het Klimaatadaptatieprogram-

De weg naar Deventer Circulair is een transitie. Dit vraagt

ma en het Biodiversiteitsplan i.o.) bij een mogelijk te ontwikkelen

een andere manier van denken en van werken. Dit vraagt

Omgevingsprogramma Duurzaamheid. De koppeling van Deven-

tijd. Het is een weg van experimenteren, leren, inspireren

ter Circulair met ander beleid van de gemeente Deventer staat in

en doorpakken. Kenmerkend voor een fase van transitie

bijlage 2.

is dat de toekomst ongewis is. Toch gaan we in Deventer stappen zetten. Samen kunnen we het verschil maken.

Concrete maatregelen in uitvoeringsprogramma Dit visiedocument geeft de hoofdlijnen voor de Deventer aanpak op het gebied van Deventer Circulair. Deze hoofdlijnen worden vertaald in een uitvoeringsprogramma. Daarin komt te staan waar de gemeente Deventer, samen met inwoners, organisaties, onderwijsinstellingen en bedrijven, aan gaat werken om daarmee stappen te zetten naar Deventer Circulair. Bij de drie thema’s zijn denkrichtingen gegeven voor uitvoering. Naast de uitwerking van de drie thema’s zijn er ook thema-overstijgende maatregelen. Hierbij gaat het onder andere over het verankeren van circulair denken en werken in aanpalend beleid. Ook vinden we het belangrijk om te laten zien wat er allemaal in Deventer gebeurt, door inwoners, organisaties, onderwijs- en kennisinstellingen en bedrijven. We brengen graag goede voorbeelden voor het voetlicht, in het kader van ‘goed voorbeeld doet goed volgen’.

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 27

6. Deventer aanpak

Gemeentelijke rollen

1

3

len die de gemeente bij Deventer Circulair vervult. Dit

Inkoop & opdrachtgeven (Realiserende overheid)

Samenwerken en regisseren (Samenwerkende overheid)

is een vrije vertaling van het model dat is ontwikkeld

Als gemeente willen we graag dat bewoners en partijen

We hebben samen met de inwoners en partners in de

door de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

meewerken aan Deventer circulair. Dan is het belang-

stad een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De ge-

(NSOB, 2014). Bij de verdere uitwerking van de thema’s

rijk dat de gemeente zelf het goede voorbeeld geeft. Dit

meente zal ook actief de samenwerking in de regio

in het uitvoeringsprogramma wordt bij elke maatre-

betekent bijvoorbeeld dat voor de inkoop van goederen

zoeken. Als we kunnen komen tot een gezamenlijke

gel aangegeven vanuit welke rol de gemeente dit doet.

voor de eigen bedrijfsvoering circulair wordt ingekocht.

aanpak kunnen we krachten bundelen en geeft dit hel-

Voor het ontwikkelen, beheren en renoveren van de

derheid vanuit de lokale overheden naar andere par-

openbare ruimte en van het eigen vastgoed staan we

tijen. Ook werkt de gemeente in de regio onder andere

als gemeente zelf aan de lat. Hierbij zijn we opdrachtge-

samen om de keten van biobased materialen vorm te

ver. Bij het ontwikkelen en onderhoud van de openbare

geven. Daarbij kijken we samen met de partners wie

ruimte en eigen vastgoed is circulair denken en werken

welke rol kan pakken om de volgende stap te zetten.

het principe. We zijn dan zelf aan zet om te zorgen dat

De gemeente kan het voortouw nemen om partijen bij

we circulair te werk gaan. We realiseren het zelf.

elkaar te brengen.

In onderstaand overzicht staan vier verschillende rol-

1

Realiserende overheid Inkoop & opdrachtgeven

2

2

Regulerende overheid Kaders stellen

3

Samenwerkende overheid Samenwerken en regisseren

4

Kaders stellen (Regulerende overheid)

Ondersteunen (Ondersteunende overheid)

Deze rol zit in de privaatrechtelijk en publiekrechtelijke

Veel bewoners en partijen staan positief tegenover

hoek. We zijn duidelijk over het ambitieniveau in Deven-

circulair maar missen soms de kennis en praktische

ter. Zoals al eerder beschreven vereist de ambitie voor

mogelijkheden om te kunnen handelen. Om tot actie

circulair een duidelijk en doelgericht beleidskader. Het

over te kunnen gaan is het belangrijk dat bewoners en

bouwbesluit is de wettelijke eis. Maar vanuit beleidska-

partijen ondersteund worden. Dit kan middels com-

ders kunnen we voor de diverse opgaven wel aanvul-

municatie, door de goede voorbeelden te laten zien, of

lende eisen meegeven.

bijvoorbeeld door het geven van subsidies aan partijen die circulair handelen mogelijk maken.

4

Ondersteunende overheid Ondersteunen van inwoners en partijen

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 28

7. Monitoring en financiën

7. Monitoring en financiën Nulmeting, monitoring en roadmap In het uitvoeringsprogramma zal ook expliciet aandacht worden besteed aan monitoring. We willen een nulmeting uitvoeren om te weten waar we op dit moment staan in Deventer. Daarnaast willen we elke 2 jaar de progressie kunnen meten. Het zal lastig zijn om de resultaten in harde cijfers uit te drukken. Wel kunnen we nauwkeurig bijhouden wat we in eigen projecten doen (openbare ruimte) en met de eigen inkoop (goederen). Bij de bouw en goederen kunnen we wel laten zien welke inspanningen zijn gepleegd en welke resultaten dit heeft opgeleverd. De monitoring voeren we parallel uit met de landelijke en provinciale monitoring: de Integrale Circulaire Economie Rapportage (ICER). De eerstvolgende komt uit in januari 2025 en zal als basis dienen voor de Deventer aanpak. De doelstellingen voor 2030 zijn ambitieus. In het uitvoeringsprogramma werken we in een roadmap uit welke belangrijke tussenstappen en doelen we willen halen op welk moment. Daarmee willen we zicht krijgen of we progressie boeken en op koers blijven.

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 29

7. Monitoring en financiën

Kosten lineair v.s. circulair In een circulaire economie is waarde behoud een van de uitgangspunten. Slimmer,

Benodigd budget komende twee jaar Deze visie is de basis om voor de drie thema’s Openbare ruimte, Bouwen en Goederen

langer en minder verbruik van materialen kan leiden tot lagere kosten. Gebleken is

concrete maatregelen uit te werken in het uitvoeringsprogramma. Voor het uitwerken

dat een fietsbrug weer toekomstbestendig maken, goedkoper is dan het plaatsen

van de drie thema’s, samen met inwoners, bedrijven, organisaties en onderwijsinstel-

van een nieuwe.

lingen, is extra expertise en capaciteit nodig. Het komende jaar willen we gebruiken om

De kosten van hergebruik van spullen liggen vaak lager: een tweedehands jas is

het uitvoeringsprogramma op te stellen. Bij het uitvoeringsprogramma wordt ook geke-

goedkoper dan een nieuwe. Het hergebruik van materialen en grondstoffen zal

ken welke partij welke rol speelt en welke kosten draagt.

soms meer kosten door bijvoorbeeld de extra arbeid die nodig is om materiaal weer geschikt te maken voor hergebruik. Soms zal het juist minder kosten doordat

Voor de komende twee jaar is per thema menskracht nodig om samen met bewoners en

het niet van ver hoeft te komen en er veel minder energie nodig is bij de productie.

partijen het uitvoeringsprogramma per thema vorm te geven. Deze personen hebben een rol in het aanjagen van circulariteit binnen en buiten de gemeentelijke organisatie

De biobased economie van materialen is aan het opschalen. De prijzen komen af-

en in het inspelen op kansen die zich voordoen. Naast menskracht vragen we ook bud-

gelopen jaren steeds dichter bij de prijs van fossiele materialen en worden - door

get voor een meetmethodiek om te weten waar we staan met circulariteit. Dat geeft ons

innovatie en schaal - zelfs al goedkoper. Nu al is het inblazen van stro als isolatie-

de mogelijkheid om gerichter te sturen.

materiaal door Strobox uit Deventer goedkoper dan het toepassen van glaswol. We kiezen bewust voor twee jaar om continuïteit te kunnen waarborgen, stappen te Parrallel aan deze ontwikkelingen wordt er landelijk onderzocht hoe de financie-

kunnen zetten en geschikte personen voor elk van de drie thema’s aan ons te kunnen

ringsmethodes kunnen worden aangepast. De financiële sector is nu nog lineair

binden. Bij het uitvoeringsprogramma wordt opnieuw concreet budget aangevraagd. We

ingericht en gaat uit van afschrijving. In een circulaire economie gelden andere

streven ernaar om in de loop van 2025 het uitvoeringsprogramma op te leveren.

principes. Er is sprake van waardebehoud. Als de totale kosten van een product of dienst gedurende de gehele levensduur worden berekend inclusief eindwaarde (To-

In het op te stellen uitvoeringsprogramma worden ook de financiële consequenties voor

tal Costs of Ownership) ontstaat een andere financiële werkelijkheid bij circulaire

de uitvoering door de gemeente inzichtelijk gemaakt. Deze zijn afhankelijk van de keuzes

investeringen. Zodra ook de verborgen kosten (true pricing) zoals de prijs van CO2

die in de uitwerking van het uitvoeringsprogramma worden gemaakt. Voor de verschil-

worden doorberekend (zie bijvoorbeeld werkwijze van het Waterschap Vallei en

lende kosten worden via de reguliere planning- en controlcyclus voorstellen voor finan-

Veluwe) ontstaat een ander financieel beeld.

ciering voorgelegd.

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 30

Bijlage 1: Deventer Circulair aansluitend op internationaal, landelijk en provinciaal beleid

Bijlage 1: Deventer Circulair aansluitend op internationaal, landelijk en provinciaal beleid

moet er een percentage aan gerecyclede materialen in verwerkt zijn.

Internationaal

In het in 2020 uitgevoerde Circularity Gap Report The Netherlands

Wereldwijd is 7,2% van alle economie circulair. De voornaamste re-

komt Nederland uit op 24,5% circulair. Om in de maatschappelijke

Provincie

den voor dit lage percentage ligt in het gegeven dat opkomende eco-

behoeften te voorzien van alle Nederlanders, zoals voor huisvesting,

Ook de Provincie Overijssel omarmt de nationale doelstellingen: de

nomieën momenteel nog een sterk groeiende vraag naar primaire

mobiliteit en voeding, is anno 2020 bijna een kwart van de materialen

economie in 2050 volledig laten draaien op producten en grondstof-

grondstoffen hebben. (Bron: Circularity GAP report 2024)

afkomstig uit niet primaire grondstoffen.

fen die worden hergebruikt. Ze doen dit samen met bedrijfsleven, on-

(bron: Europees Actie Plan Circulaire Economie 2020)

• Hergebruikte materialen: secundaire grondstoffen (o.a. hergebruik van bouw- en sloopmateriaal), of • Biobased materialen: hernieuwbare grondstoffen / geproduceerde

Landelijk

natuurlijke grondstoffen (hout, isolatiemateriaal)

derwijs, onderzoek, beleid, uitvoering en bestuur. In het UitvoeringsGlobal Goals

In het Rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050 uit 2016 be-

programma Circulaire Economie Provincie Overijssel 2020 – 2023,

De Verenigde Naties hebben de Global Goals opgesteld. De circulaire

noemt het kabinet de ambitie om toe te werken naar een 100% cir-

geactualiseerd per 1 januari 2022 staat beschreven dat de provincie

economie hangt nauw samen met Global Goal nummer 12, ‘Verant-

culaire economie in 2050, en halverwege (50%) te zijn in 2030. Dit

Overijssel wil groeien naar een circulaire economie. Het is onderdeel

woorde consumptie en productie’, maar ook met verschillende andere

laatste is vertaald in de richtinggevende doelstelling van 50 procent

van de centrale opgave: werken aan een krachtige, toekomstbestendi-

Global Goals.

minder gebruik van primaire abiotische grondstoffen.

ge en duurzame economie en een gezond woon- en leefklimaat

Deventer is sinds 2016 een Global Goals gemeente, zoals te lezen op

(bron: https://overijssel.notubiz.nl/document/11490098/1).

www.deventer4globalgoals.nl. De transitie naar een circulaire econo-

Een van de doorvertalingen vanuit de Europese richtlijnen is de invoe-

mie draagt direct en indirect bij aan de Global Goals

ring in Nederland van de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijk-

(zie tabel, bron CBS).

heid (UPV). Dit zorgt ervoor dat producenten niet alleen verantwoordelijk zijn voor de productie, maar ook voor de inzameling en recycling

Europa

van deze producten. Doordat producenten hiermee ook verantwoor-

Op Europees niveau is er sinds 2021 in het Europees Actieplan voor

delijk worden voor de afvalfase, is de verwachting dat ze geprikkeld

Circulaire Economie een agenda opgesteld voor het bereiken van een

worden om kosten van inzameling, sortering en recycling te verlagen

schoner en concurrerender Europa. Het is gericht op het versnellen

door langere levensduur, hergebruik, reparatie en recycling te stimu-

van de Europese Green Deal, dat voortbouwt op acties voor een circu-

leren. Uiteindelijk gaat het erom om via het grondstoffengebruik bij te

laire economie die sinds 2015 zijn ingevoerd. Het plan presenteert een

dragen aan de klimaatopgave, de biodiversiteitsopgave, het creëren

aantal initiatieven die ervoor zorgen dat er een sterk beleidskader tot

van een schoon milieu, een veilige en schone leefomgeving en het bij-

stand gebracht wordt waarmee duurzame producten, diensten en be-

dragen aan de leveringszekerheid van grondstoffen.

drijfsmodellen de norm worden en consumptiepatronen zodanig veranderen dat afvalproductie al vooraf wordt vermeden.

In het Nationaal Programma Circulaire Economie gaat het om een hal-

Momenteel worden de Europese doelen verwerkt in een aantal instru-

veringsdoelstelling van primaire abiotische grondstoffen in 2030. Dit

menten, zoals de ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulati-

zijn materialen zoals bijvoorbeeld metalen, fossiele grondstoffen en

on). Deze stuurt erop dat producten zo ontworpen worden dat ze een

mineralen. Primaire abiotische grondstoffen kunnen worden vervangen

lange levensduur hebben en daarnaast opnieuw te gebruiken, te up-

door hergebruik van grondstoffen of door het inzetten van duurzaam

graden en te repareren zijn. Daarnaast mogen er onder de ESPR geen

geproduceerde biogrondstoffen. Dit betekent dat 50% van de materia-

stoffen in een product verwerkt worden die circulariteit voorkomen en

len bestaat uit hergebruikte materialen of biobased materialen.

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 31

Bijlage 2: Deventer Circulair aansluitend op andere beleidsvelden binnen de gemeente Deventer

Bijlage 2: Deventer Circulair aansluitend op andere beleidsvelden binnen de gemeente Deventer

Bouwen en wonen: Op tijd versnellen van circulariteit in de bouw

Circulariteit is al opgenomen in het perspectief Ruimte voor Werken

vraagt een goede samenwerking met Wonen.

de Portefeuille strategie verduurzaming vastgoed, in de Ontwerp Visie

Gemeente Deventer kiest voor circulair in het Bestuursakkoord

sed economie verzilveren, dan is samenwerking met agrariers in het

2022-2026. Deze Visie Deventer Circulair geeft invulling aan

landelijk gebied nodig. Het zaaien en oogsten van biobased materia-

deze doelstelling.

len wordt afgestemd met gemeentelijk ecologie- en landbouwbeleid.

Ook in de Omgevingsvisie uit 2019 staat de ambitie voor een duurzame

Sociaal/ Meedoen: Om de positieve impact van circulair voor ie-

toekomst; met extra aandacht voor klimaatadaptatie, energietransitie en

dereen beschikbaar te maken is samenwerking met collega’s van het

circulariteit. Daarin is de verwachting uitgesproken dat er een ontwikke-

programma Meedoen van belang. Ook voor mensen met een kleinere

ling is naar een meer duurzame en circulaire agrarische bedrijfsvoering,

beurs is het van belang dat zij de beschikking hebben over kwalita-

mede door de regels rond volksgezondheid, dierenwelzijn en milieu. .

tief goede producten in plaats van goedkope producten die snel kapot

op Hoger Bouwen in Deventer, in de Woonvisie 2024 en in de Prestatie Landbouw en ecologie: Willen we de kansen van een nieuwe bioba-

afspraken 2024 met de woningcorporaties.

zijn. Relatie Circulair met Omgevingsvisie Deze visie Deventer Circulair wordt betrokken bij de doorontwikkeling

Ondernemersklimaat/ Economie: Ook de andere ondernemerskan-

van de Omgevingsvisie en zal worden meegenomen (in samenhang met

sen worden geinventariseerd in samenwerking met Economie.

de Energievisie, het Klimaatadaptatieprogramma en het Biodiversiteitsplan i.o.) bij een mogelijk te ontwikkelen Omgevingsprogramma Duur-

Inkoop: Circulair inkopen is onderdeel van MVOI (Maatschappelijk

zaamheid.

verantwoord opdrachtgeven en inkopen). Als er na alle inzet alsnog grondstoffen overbodig zijn, dan zorgt het nieuwe Grondstoffenplan

Samenhang tussen Deventer Circulair en andere beleidsvelden

voor maximale herbruikbaarheid.

De transitie naar een Circulair Deventer kan alleen door integrale aanpak en samenwerking tussen de verschillende beleidsvelden en afde-

Duurzaamheid: De circulaire economie is onderdeel van een duurza-

lingen. Hieronder volgt een (niet volledige) opsomming van samenhang

me samenleving. Een samenleving waarin we van eindige grondstof-

met andere beleidsvelden.

fen naar hernieuwbare grondstoffen gaan. Deventer Circulair heeft ook samenhang met de energie transitie. Zo bespaart circulariteit CO2

Openbare ruimte: Voor het langer en slimmer omgaan met de materi-

(of neemt zelfs CO2 op), wat ook het doel is van de energietransitie

alen in de openbare ruimte is Leefomgeving aan zet en is het vakmans-

(klimaatdoelstelling Parijs). Deventer Circulair heeft middels circulair

schap van de beheerders en ontwerpers essentieel. Hierbij is het van

watergebruik ook een koppeling met de doelen van Klimaatadaptatie.

belang om alle assets in beeld te hebben en te weten wat gesloopt en

Zo draagt Circulair bij aan veel opgaven: Samen maken we Deventer

gerenoveerd moet worden. Dan weten we ook welke materialen vrijko-

Circulair.

men en waar deze opnieuw ingezet kunnen worden bij nieuwbouw of re-

Dichtbij, Betrokken & Bevlogen BESTUURSAKKOORD 2022-2026

WWW.DEVENTER.NL

novatie.

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 32

Bijlage 3: Inbreng vanuit inwoners, bedrijven en organisaties op Deventer Circulair

Bijlage 3: Inbreng vanuit bedrijven en organisaties op Deventer Circulair

• Gestart in 2022 met de circulaire hotspots, op 3 thema’s met markten kennispartijen verkenning uitgevoerd; • Lidmaatschap Cirkelstad voor doorlopende voeding van kennis en

De afgelopen jaren is er veel gesproken met verschillende partijen over

verbinding

de kansen voor Deventer Circulair. Er is kennis opgedaan en er zijn initia-

•

tieven ondersteund die bijdragen aan een circulaire gemeente.

• Adviesraad Natuur en Milieu, aankondiging en formele adviesaan-

Boeren voor Biobased Bouwen vraag april 2024

De kracht van netwerken en ketens

•

Regulier overleg met het Duurzaamheidscentrum

Gemeente Deventer erkent de kracht van netwerken. In de transitie naar

•

Regulier overleg met Stichting de Ulebelt

de circulaire economie zijn er verschillende regionale en landelijke net-

•

Interne bijeenkomsten met Programmamanagers (2023/2024)

werken actief zoals Cirkelstad, Bouw Circulair, Building Balance. Ook bin-

• Interne bijeenkomst over duurzaamheid en circulair bij de uitvoering

nen de G40 en de Regio Stedendriehoek is circulariteit een thema waaraan gewerkt wordt. Actief betrokken zijn bij deze netwerken bundelt

van het meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP) (1 februari 2024) • Een goedbezochte klankbordsessie met bedrijven, architecten, wo-

kennis.

ningcorporaties, belangenorganisaties en betrokken collega's op de

Een transitie naar circulair vraagt aanpassingen in de hele keten. Als we biobased bouwen willen bevorderen, is het bijvoorbeeld ook belangrijk

thema's bouwen, leefomgeving en goederen (12 maart 2024). • Technische sessie voor raadsleden 13 maart, met lezing van Sabine

dat er biobased bouwmaterialen zijn. Voor biobased bouwmaterialen zijn biobased grondstoffen nodig. Dit is de reden dat gemeente Deven-

Oberhuber, Rau Architecten (14 maart) •

Bijeenkomst met Burgerberaad/Klimaatraad (16 maart 2024)

ter samenwerkt in de keten en waar het kan initiatieven ondersteunt die

•

Overleg met Ondernemershuis (3 april)

stappen zetten richting Deventer Circulair. Door samen te werken wordt

•

Overleg met MKB Deventer (10 april)

ook duidelijk wat nodig is om te doen als gemeente Deventer.

•

Interactieve presentatie aan Platform Wonen (22 mei 2023)

• Reflecties door partijen die zijn aangesloten bij Deventer Economisch Perspectief (DEP) (april 2024) Klankbordsessies Voor de totstandkoming van dit document is informatie opgehaald en

Op basis van de input die o.a. is opgehaald bij de klankbordsessies zijn

getoetst bij verschillende actoren. Zo zijn er in aanloop naar de totstand-

hoofd- en subdoelen en concrete denkrichtingen voor het uitvoerings-

koming van Deventer Circulair verschillende bijeenkomsten geweest om

programma geformuleerd. Deze staan beschreven in de hoofdstukken 3,

de ideeën voor de aanpak te toetsen en input op te halen. Al deze bij-

4 en 5.

eenkomsten hebben geleid tot aanscherping van dit document. Om Deventer Circulair mogelijk te maken, starten we na vaststelling van de visie met het invullen van het uitvoeringsprogramma. Dit doen we in samenwerking met ondernemers, inwoners, maatschappelijke organisaties en het onderwijs. Samen bepalen we hoe we Deventer

Uitnodiging klankbordsessie

Samen maken we Deventer Circulair

bijeenkomst over circulairiteit in Deventer

Stap voor stap werken we samen richting een samenleving waarin we niet meer grondstoffen van de planeet gebruiken dan zij aankan: een circulaire samenleving. Zo dragen we bij aan een leefbare planeet voor de volgende generaties. Wij gaan ons richten op drie thema's en willen hierover graag met u in gesprek tijdens de bijeenkomst: • • •

1 Bouwen/Gebouwen 2 Openbare ruimte 3 Goederen/ spullen

Deze middag geven deskundigen hun visie op bovengenoemde thema's en horen wij graag uw mening en ideeen over circulariteit in Deventer.

dinsdag 12 maart van 15.00 tot 18.00 uur Stadhuis, in de burgerzaal Grote Kerkhof 1 in Deventer. Programma 14.30u Inloop 15.00u Welkom en kennismaking 15.15u Presentatie Visie Deventer Circulair 16.00u Input en discussie per thema 16.45u Drie voorbeelden uit Deventer 17.30u Borrel

Visie Deventer Circulair De gemeente Deventer stelt momenteel een Visie Deventer Circulair op. De opbrengst van deze bijeenkomst gebruiken wij om deze visie verder inhoud te geven. In de visie gaat over drie onderdelen: 1. Gebouwen In het licht van de omvangrijke gemeentelijke opgaven voor woningbouw, renovatie en energie, is het van essentieel belang om circulair en biobased bouwen te stimuleren en mogelijk te maken. 2. Openbare ruimte De gemeente Deventer kan met de aanleg en beheer van de openbare ruimte grote stappen zetten als het gaat om circulariteit. Elk jaar wordt er geinvesteerd in onze openbare ruimte. 3. Goederen Als Deventer willen we af van een wegwerpmaatschappij. We gooien elk jaar enorme hoeveelheden producten weg. Het is belangrijk dat we minder producten gebruiken, langer gebruiken of hergebruiken. Aanmelden Wij stellen uw aanwezigheid zeer op prijs. U kunt zich aanmelden bij Hermien Eenkhoorn, bij voorkeur via email h.eenkhoorn@deventer.nl of 06 - 1164 5679. Om het goede gesprek te voeren tijdens deze verdiepende bijeenkomst nodigen we specifiek personen en vertegenwoordigers van organisaties in gemeente Deventer uit. Wilt u met meerdere mensen deelnemen? Neem dan graag vooraf contact op. Graag tot ziens op dinsdag 12 maart! Team Circulair Ellie Potiek, Guido de Vries, Els Beernink, Arnoud van Sisseren en Rik Zeeuwen

Circulair maken.

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 33

Bijlage 4: Enquête inwoners

Bijlage 4: Enquête inwoners

Deventer Circulair Mei 2024

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 34

Bijlage 4: Enquête inwoners

Bijlage 4: Enquête inwoners

Algemeen

n=374

Welke acties op het gebied van circulariteit onderneemt u zelf al?

Bent u bekend met circulaire economie en wat dit betekent?

Meerdere antwoorden mogelijk.

69%

Ik scheid mijn afval. 26% 4%

Ik koop spullen die lang meegaan.

0%

nee

ja, helemaal mee bekend wel eens van gehoord, maar ik weet niet wat het precies betekent.

weet ik niet / wil ik niet zeggen

59%

35%

3%

4,5*

Er ingezet wordt op dingen die de gemeente zelf doet.

44%

47%

6%

4,3*

Gemeente Deventer bedrijven helpt en inspireert op het gebied van circulariteit.

43%

44%

9%

4,2*

heel erg belangrijk

belangrijk

niet belangrijk

helemaal niet belangrijk

*Gemiddelde score vijfpuntsschaal (1 = helemaal niet belangrijk, 5 = heel erg belangrijk)

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

75%

Ik repareer spullen die kapot zijn of laat mijn spullen repareren.

71%

Ik pak sneller de fiets of het openbaar vervoer, dan de auto.

Gemeente Deventer kan op verschillende manieren inzetten op een circulaire economie. In hoeverre vindt u het belangrijk dat: Gemeente Deventer inwoners helpt bij circulariteit.

96%

neutraal weet ik niet

66%

Ik koop producten die lokaal gemaakt zijn.

48%

Ik koop tweedehands kleding.

41%

Anders

Ik onderneem geen van deze acties.

11%

1%

Pagina 35

Bijlage 4: Enquête inwoners

Bijlage 4: Enquête inwoners

Openbare ruimte

n=374

Hieronder volgen een aantal stellingen over circulariteit in de openbare ruimte. Kunt u per stelling aangeven in hoeverre u het hiermee eens bent? De gemeente moet stenen en tegels opnieuw gebruiken bij de bestrating in plaats van nieuwe stenen en tegels. De gemeente moet natuurlijke bouwmaterialen laten telen zoals hennep en vlas isolatie.

53%

36%

28%

Het gebruik van compost van eigen gescheiden groenafval is een goed idee.

30%

29%

42% helemaal eens

7% 6% 3% 5%

37% eens

neutraal

oneens

14% helemaal oneens

3%

weet ik niet

Bouw Hieronder volgen een aantal stellingen over circulariteit in de bouw. Kunt u per stelling aangeven in hoeverre u het hiermee eens bent? Voordat er iets nieuws wordt gebouwd, moet er eerst gekeken worden of een bestaand gebouw geschikt is.

61%

De gemeente moet de beschikbare kennis delen met bouwers in de regio zodat circulair bouwen normaal wordt.

32%

56%

6%

35%

5%

De gemeente moet opslagruimte organiseren voor tweedehands bouwmateriaal en materialen voor de openbare ruimte.

38%

35%

19%

Er moet worden gebouwd met circulaire materialen, ook als dit nu nog iets duurder is dan nieuwe reguliere materialen

36%

38%

17%

helemaal eens

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

eens

neutraal

oneens

helemaal oneens

4% 6% weet ik niet

Pagina 36

Bijlage 4: Enquête inwoners

Bijlage 4: Enquête inwoners

Goederen Hieronder volgen een aantal stellingen over circulariteit in goederen. Kunt u per stelling aangeven in hoeverre u het hiermee eens bent? Ik gebruik geen wegwerpproducten zoals plastic zakjes en papier koffiebekers.

11%

Ik ben bereid meer te betalen voor circulaire producten.

19%

Ik deel en leen graag spullen met vrienden en buren.

25%

Ik bespaar geld door spullen tweedehands te kopen. helemaal eens

eens

neutraal

24%

38%

18% 41%

27%

41%

oneens

13% 6%

21%

43%

22% 23%

helemaal oneens

6%

8% 9%

weet ik niet

Hoe kan de gemeente u ondersteunen? Meerdere antwoorden mogelijk. Makkelijker maken om bij repaircafé’s spullen of kleding te laten repareren. Tweedehands spullen makkelijker kunnen inleveren op recycleplein.

56%

47%

Zorgen voor meer inzamelpunten in de wijk voor tweedehands spullen.

39%

Meer afvalpunten in de wijk voor het scheiden van afval zoals glas, papier en textiel.

35%

Platforms inrichten voor delen van bv gereedschap.

34%

Meer informatie geven over mogelijkheden voor afvalvermindering. Anders

20% 8%

Ik heb geen ondersteuning nodig.

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Weet ik niet / wil ik niet zeggen.

12% 1%

n=374 Wat vindt u op dit moment nog lastig in het hergebruiken van spullen? Meerdere antwoorden mogelijk. Reparatie is vaak duur. Nieuwe spullen zijn goedkoper.

59%

Veel spullen zijn van slechte kwaliteit, waardoor ze niet lang meegaan.

47%

Ik weet niet waar ik mijn spullen kan laten repareren.

33%

Ik koop liever nieuwe spullen dan tweedehands.

16%

Ik zou best spullen willen delen, maar weet niet hoe ik dat met buren kan organiseren.

15%

Ik kan mijn gescheiden afval niet goed kwijt.

12%

Ik weet niet wat ik wel en niet bij een kringloop kan brengen.

11%

Anders

7%

10%

Ik vind dit niet lastig.

Weet ik niet / wil ik niet zeggen.

1%

Pagina 37

Bijlage 4: Enquête inwoners

Bijlage 4: Enquête inwoners

Achtergrondkenmerken respondenten Wijk

n

%

Binnenstad

59

16%

De Hoven

9

2%

Zandweerd

49

13%

Voorstad

40

11%

Borgele en Platvoet

23

6%

Keizerslanden

25

7%

Rivierenwijk en Bergweide

13

4%

Colmschate-Noord

17

5%

Colmschate-Vijfhoek

36

10%

Colmschate-Zuid

36

10%

Diepenveen

15

4%

Schalkhaar

10

3%

Okkenbroek

1

<1%

Lettele

5

1%

Bathmen

13

4%

geen antwoord

23

6%

totaal

374

100%

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Geslacht

n

%

Man

174

47%

Vrouw

194

52%

Anders

3

1%

geen antwoord

3

1%

totaal

374

100%

Leeftijd

n

%

18 t/m 29 jaar

42

11%

30 t/m 44 jaar

107

29%

45 t/m 59 jaar

137

37%

60 t/m 74 jaar

80

21%

75 jaar of ouder

6

2%

geen antwoord

2

1%

totaal

374

100%

n=374

Pagina 38

Bijlage 4: Woningbouw binnen planetaire grenzen

Bijlage 5: Woningbouw binnen planetaire grenzen In de publicatie Woningbouw binnen planetaire grenzen van Copper8

Het CO2-budget is een essentiële maatstaf om de opwarming van de

De bouwsector staat voor een transformatie. Er liggen grote kansen

staat het volgende beschreven:

aarde tot 1,5 °C te beperken. Dit is een cruciale grens om onze planeet

voor hergebruik van materialen en biobased materialen. In onder-

gezond, veilig en bewoonbaar te houden. Een deel van de tempera-

staand plaatje is te zien dat biobased materialen juist CO2 vasthouden

“De bouwsector in Nederland staat op een spannend kruispunt van

tuurstijging wordt veroorzaakt door de bouwsector. Hoewel de huidi-

en daarmee het CO2 gehalte verminderen. Daarmee kan de bouwsec-

kansen en uitdagingen. Met de ambitieuze doelstelling om jaarlijks

ge bouwpraktijken het CO2-budget in 2027 dreigen te overschrijden,

tor een voorbeeld worden van circulaire economie en klimaatbewust-

100.000 nieuwe woningen te bouwen, werkt Nederland hard aan het

biedt dit juist ook een unieke kans om innovatieve bouwmethoden en

zijn, terwijl Nederland zijn bouwambities waarmaakt.

verminderen van het woningtekort en het creëren van aangename

duurzame materialen te omarmen die zowel de CO2-uitstoot als de mi-

leefomgevingen voor iedereen. Tegelijkertijd streeft Nederland naar

lieu-impact verminderen.” (Bron https://www.copper8.com/woning-

een groenere toekomst met indrukwekkende doelen voor 2030: een

bouw-binnen-planetaire-grenzen/)

reductie van 55-60% in CO2-uitstoot, een halvering van de milieu-impact van materialen (circulaire economie) en een 50% vermindering van stikstofuitstoot.

Bron: Marjet Rutten

Illustratie overgenomen van: https://www.copper8.com/woningbouw-binnen-planetaire-grenzen/

Visie Deventer Circulair | Samen maken we Deventer Circulair

Pagina 39

Colofon Productie Gemeente Deventer Oog voor Ruimte | Rik Zeeuwen Vormgeving Bestwerk Mei 2024