2024-309 Bijlage 2 Projectplan Slim Warmtenet Zandweerd april 2024

Projectplan realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

Projectteam SWZ, April 2024

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

part

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ..........................................................................................................................................................3

2.

Voortgang .......................................................................................................................................................5

3.

4.

2.1

Realisatie..................................................................................................................................................5

2.2

Projectbesluitvorming..............................................................................................................................5

2.3

Resultaten initiatief- en verkenningsfase ................................................................................................6

Projectbeschrijving..........................................................................................................................................7 3.1

Onderdelen technisch concept ................................................................................................................7

3.2

Projectonderdelen en -werkzaamheden .................................................................................................8

3.3

Raakvlakken .............................................................................................................................................9

Financiën en risico’s ......................................................................................................................................10

4.1 Projectexploitatie..........................................................................................................................................10 4.2 Prijsprincipes.................................................................................................................................................11 4.3 Tarieven 2024 ...............................................................................................................................................12 4.4 Risico's en risicobeheersing ..........................................................................................................................13 4.5 Second opinion business case.......................................................................................................................13 5.

Planning ........................................................................................................................................................14

5.1 Inrichting besluitvorming ..............................................................................................................................14 5.2 Integrale projectplanning..............................................................................................................................14 5.3 Beïnvloedingfactoren....................................................................................................................................14 5.4 Planning ........................................................................................................................................................14 6.

Contractstructuur en overeenkomsten ........................................................................................................16

6.1 Contractstructuur Realisatiefase Slim Warmtenet fase 1.............................................................................16 6.2 Getekende overeenkomsten ........................................................................................................................16 7.

Koersbepaling governance, inkoopstrategie en oprichting Warmtebedrijf..................................................18

7.1 Inleiding ........................................................................................................................................................18 7.2 Huidige governance-model...........................................................................................................................18 7.3 Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw)..............................................................................................18 7.4 Informatievergadering heroriëntatie governance ........................................................................................19 7.5 Koersbepaling governance............................................................................................................................19 7.6 Keuze: Integraal warmtebedrijf ....................................................................................................................21 7.7 Aankondiging oprichting entiteit cq.BV ........................................................................................................22 8.

Inkoopstrategie .............................................................................................................................................24

8.1 Marktconsultatie...........................................................................................................................................24 9.

Organisatie....................................................................................................................................................27

9.1 Opzet volgens Prince 2..................................................................................................................................27 10. Informatie: Besluitvorming, betrokkenheid van de raad, rapportage ..........................................................29 10.1 Taken en rollen in de besluitvorming............................................................................................................29 10.2 Raadsbesluiten..............................................................................................................................................29 1

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

10.3 Stapsgewijze besluitvorming.........................................................................................................................29 11. Kwartaalrapportages.....................................................................................................................................31

2

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

1. Inleiding Achtergrond De gemeente Deventer heeft het landelijk Klimaatakkoord en haar eigen doelstellingen uit de omgevingsvisie vertaald in het Energieplan Deventer en nader uitgewerkt in de transitievisie warmte. Een belangrijk onderdeel van het Energieplan is het realiseren van 10.000 aardgasvrije woningen in 2030. Sinds 2017 wordt hier met de strategische partners in de stad (corporaties en netwerkbedrijf Enexis) invulling aan gegeven op basis van de uitvoeringsagenda FBW: Fossielvrij en Betaalbaar Wonen. Onderdeel van de Uitvoeringsagenda is het in uitvoering brengen van kansrijke projecten. Slim Warmtenet Zandweerd is hier een voorbeeld van. Slim Warmtenet Zandweerd is bedoeld om minimaal 2200 woningen in de wijk Zandweerd van duurzame warmte te voorzien. Maatschappelijke doelen SWZ Het Slim Warmtenet Zandweerd streeft de volgende maatschappelijke doelen naar voor de aangesloten woningen:

Raadsbesluit 21 juni 2023 21 juni 2023 heeft de Raad samenvattend het volgende besloten: 1. De projectexploitatie SWZ inclusief een projectgebonden weerstandsvermogen vast te stellen, onder voorwaarde van subsidietoekenning Nieuwe Warmte Nu, financiële second opinion 2. Door te gaan met realisatie van fase 1 en te starten van de realisatie van fase 2; 3. Kennis te nemen van het koersdocument governance warmtenetten met daarbij eigendom van de gemeente als uitgangspunt en het college op te dragen voorbereidingen te treffen voor oprichting van een warmtenetwerkbedrijf en daarin de mogelijkheid voor een belang of (mede)zeggenschap door samenwerkende partijen te onderzoeken en de besluitvorming hiervoor aan de raad voor te leggen. Uitwerking projectplan In november 2023 is de Nieuwe Warmte Nu subsidie toegekend. Het project is op grond van genoemd Raadsbesluit verder uitgewerkt en geconcretiseerd op de volgende zes elementen: A. Inkoopstrategie; B. Governance-inrichting tbv op te richting warmtebedrijf Deventer; C. Governance inrichting interne projectorganisatie; D. Second opinion op het Projectexploitatie; E. Contractuitwerking samenwerkende partners; 3

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

F. Inrichting besluitvorming. De uitwerking van de zes elementen is in dit projectplan verwerkt. Doel projectplan Het projectplan vormt een toelichtende bijlage op het Raadsbesluit voor het verstrekken van het krediet voor de verdere realisatie van fase 1 van het Slim Warmtenet, parallel aan de verder inrichting en oprichting van Warmtebedrijf Deventer.

4

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

2. Voortgang 2.1 Realisatie Op basis van het raadsbesluit van juni 2023 is de realisatie van het SWZ verder gegaan en zijn de voorbereiding voor fase 2 gestart. Onderstaand is een weergave van de voortgang weergegeven. Deze is ook reeds in de kwartaalrapportages conform Leidraad Grote Projecten beschreven.

2.2 Projectbesluitvorming Achtereenvolgende college- en raadsbesluiten hebben de structurering en opbouw van het project op onderdelen herzien. In bijlage 1 is een overzicht van alle besluitvormende momenten door college danwel raad opgenomen. Het raadsbesluit van 7 oktober 2020 heeft tot uitvoering van de realisatie van fase 1 en de voorbereiding van fase 2 geleidt. In bijlage 1 is een samenvatting van de besluitvorming opgenomen. Gemakshalve wordt hier alleen het meest recente raadsbesluit samenvattend omschreven. 21 juni 2023 Raadsbesluit over vervolg Slim Warmtenet. De volgende besluiten zijn genomen 1. De projectexploitatie van Slim warmtenet Zandweerd vast te stellen. 2. Voor de planontwikkeling in 2023 een bedrag van€ 800.000 beschikbaar te stellen en dit te dekken uit de projectexploitatie en hiertoe de begroting te wijzigen. 3. Het projectgebonden weerstandsvermogen van € 5.600.000 ten laste te brengen van de projectexploitatie. 4. Onder voorwaarde van toekenning van de beschikking van het Nationaal Groeifonds van € 12.600.000 de verkenningsfase van de oorspronkelijke fase 2 af te sluiten en hiervan de realisatiefase te starten conform de Leidraad Grote Projecten. 5. De subsidie van het Nationaal Groeifonds op te nemen in een reserve en deze vrij te laten vallen door middel vaneen besluit van de raad. 6.

De Egalisatiereserve Slim Warmtenet Zandweerd in te stellen voor het jaarlijks egaliseren van fluctuaties in de exploitatiekosten. 7. De Onderhoudsvoorziening Slim Warmtenet Zandweerd in te stellen voor het jaarlijks egaliseren van de onderhoudskosten. 8. Kennis te nemen van het koersdocument governance warmtenetten met daarbij eigendom van de gemeente als uitgangspunt. Het college op te dragen voorbereidingen te treffen voor oprichting van een warmtenetwerkbedrijf en daarin de mogelijkheid voor een belang of (mede)zeggenschap door samenwerkende partijen te onderzoeken en de besluitvorming hiervoor aan de raad voor te leggen.

5

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

2.3 Resultaten initiatief- en verkenningsfase Met het beoogde nieuwe raadsbesluit wordt voor het gehele project Slim Warmtenet Zandweerd de realisatiefase gestart. Het project Slim Warmtenet Zandweerd ontwikkelt zich langs de volgende fasen: a) Initiatieffase; b) Verkenningsfase; c) Realisatiefase; d) Nazorgfase. Het project bevindt zich in de volgende fases:

A. Fase 1: o Het warmtenet in de Tuinen van Zandweerd, de appartementen in de Rubensstraat, de gasketelcentrale- Gebruikersfase. o De aansluiting van de Rembrandflat – Realisatiefase o De realisatie en het onderhoud van dan wel warmtelevering aan i. i. De RWZI uitkoppeling; ii. ii. (deel)warmtecentrales t.b.v. zoekgebied 1; iii. iii. Alle nog resterende aansluitingen in zoekgebied 1; B. Fase 2: o De realisatie en het onderhoud van, dan wel warmtelevering aan Voorbereidingsfase i. i. Inpassing wijkwarmtecentrale in zoekgebied 2 en 4; ii. ii. Aansluiting van de woningen in zoekgebied 2 en 4, waaronder de corporatiewoningen; C. Parallel wordt de governance inrichting van Warmtenetwerkbedrijf Deventer in samenwerking met de relevante stakeholders vormgegeven. Dit Projectplan handelt over de realisatiefase van Slim Warmtenet Zandweerd.

6

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

3. Projectbeschrijving In dit hoofdstuk is het concept van het SWZ beknopt omschreven. (in bijlage 1 is een weergave van het SWZ) opgenomen.

3.1 Onderdelen technisch concept Restwarmte-uitkoppeling In de te realiseren technische ruimte op de RWZI wordt warmte onttrokken uit de effluentstroom van de RWZI (‘Effluentwarmte’). Het Waterschap geeft Opdrachtnemer (in de Effluentovereenkomst) toestemming om de warmte uit de effluentstroom te onttrekken. De uitkoppeling van warmte komt tot stand door een installatie met pompen en warmtewisselaars. Het basis-ontwerp van deze uitkoppeling is in afstemming met Waterschap tot stand gekomen. ZLT-net In de Warmte-uitkoppeling wordt de onttrokken warmte uit de effluentstroom overgedragen op het Zeer Laag Temperatuur (ZLT)-net. Via het ZLT-net wordt de ZLT-warmte getransporteerd naar de Warmtecentrales in de bestaande wijk. Het ZLT-net is deels gerealiseerd. In het ZLT-net zijn aftakkingen gemaakt waarop de nieuwbouwwoningen in de nieuwbouwontwikkeling “Tuinen van Zandweerd” aangesloten zijn en kunnen worden. Bovenstaande is grotendeels gerealiseerd, het ZLT-net wordt verder doorgetrokken naar de andere Warmtecentrale(s) en, als die zich voordoen, nieuwe ZLT-Afnemers. Warmtecentrale(s) Ten zuiden van de nieuwbouwwijk Tuinen van Zandweerd ligt de bestaande wijk Zandweerd. De RWZI heeft capaciteit om circa 2.200 ((151 ZLT-aansluitingen in de Tuinen van Zandweerd en 2049 bestaande Woningen in Zandweerd) van duurzame warmte te voorzien.

Uitgangspunt is dat de bestaande bouw MT-warmte krijgt aangeleverd zodat woningaanpassingen tot een minimum beperkt kunnen worden, uitzonderingen daargelaten. Om de ZLT-warmte op te waarderen tot MT-warmte zijn Warmtecentrales nodig. In de Warmtecentrales staan warmtepompen die de ZLT-warmte opwaarderen tot MT-warmte. In de koude periode hebben de warmtepompen echter onvoldoende vermogen om MT-warmte te produceren. Daarom zijn er ook gasketels in het ontwerp opgenomen die piekvermogen als naverwarmer kunnen toevoegen. Ook hebben deze gasketels een back-up functie voor gevallen dat er te weinig tot geen Effluentwarmte beschikbaar is. De gasketels moeten dan het MT-net van MTwarmte voorzien. De Warmtecentrale met centrale warmtepompen en gasketels zijn het uitgangspunt voor het SWZ. Voor Zoekgebied 1 is hier in het kader van het hergebruik van oude technische ruimtes en de projectplanning van afgeweken. Hoewel het principe hetzelfde is als bij de andere Warmtecentrale, zijn in Zoekgebied 1 de warmtepompen centraal opgesteld en de gasketels in oude technische ruimtes waar voorheen blokverwarminginstallaties waren opgenomen. Bij één van deze decentrale gasketelcentrales zijn de gasketels groter uitgevoerd zodat deze naast hun back-up en piekfunctie voor het MT-net ook een back-up functie hebben voor het ZLT-net.

Afbeelding 1 in bijlage 1 geeft een weergave van de geografische inpassing van het concept. De afbeelding is indicatief: er ligt een uitgewerkt ontwerp aan ten grondslag. Voor wat betreft de locatie van de tweede Warmtecentrale is gebleken dat;  7

Het gebied binnen de rode cirkel (rondom Warmtecentrale 2) de voorkeur heeft. 6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd



De locatie van Warmtecentrale 3 is de alternatieve locatie voor als bovenstaande locatie niet mogelijk blijkt te zijn.

MT-net In de Warmtecentrale wordt de geproduceerde MT-warmte overgedragen op het MT-net. Via het MT-net wordt de MT-warmte getransporteerd naar de Afnemers. Aansluitingen woningen en/of gebouwen met Aansluitset Voor de Woning/gebouwaansluitingen zijn de volgende drie basis-aansluitconfiguraties voorzien: Nieuwbouw in de Tuinen van Zandweerd: Nieuwbouw in de Tuinen van Zandweerd krijgt een Aansluiting op het ZLT-net. Dit zijn twee leidingen die het Gebouw /de Woning inkomt en eindigt met afsluiters. Dat op deze afsluiter een warmtepomp wordt aangesloten (deze maakt onderdeel uit van de Binneninstallatie) is de verantwoordelijkheid van de Afnemer. Met de warmtepomp kan dan de ZLT-warmte die via het ZLT-net is aangeleverd worden opgewaardeerd zodat deze geschikt is voor ruimteverwarming en/of de bereiding van warm tapwater; ook (beperkte) koeling behoort tot de mogelijkheden. Grondgebonden woningen, bestaande bouw: De bestaande grondgebonden Woningen krijgen een individuele Aansluiting op het MT-warmtenet met per Woning een Afleverset. Gestapelde woningen, bestaande bouw: Uitgangspunt is dat de Woningen die onderdeel uitmaken van de bestaande gestapelde bouw worden voorzien van individuele Aansluitingen met Afleversets.

Indien deze wijze van aansluiten niet gewenst of mogelijk blijkt, bijvoorbeeld omdat de benodigde 70% instemming van de huurders niet wordt gehaald, kan worden gekozen voor een collectieve Aansluiting van het betreffende Gebouw (zogenaamde blokverwarming), waarop Opdrachtnemer warmte zal leveren. De gebouweigenaar is in dat geval Afnemer (en met hem wordt dan ook een Leveringsovereenkomst gesloten) en is zelf verantwoordelijk voor de doorlevering van warmte aan de verschillende gebruikers van haar Gebouw.

3.2 Projectonderdelen en -werkzaamheden Het project Slim Warmtenet Zandweerd omvat de volgende onderdelen rondom voorbereiding en uitvoering van fase 1 en fase 2: 1. Technisch/planologisch: a. De stapsgewijze realisatie van het technisch concept met alle projectonderdelen zoals in paragraaf 3 is omschreven en het structureel onderhoud en instandhouding van de gerealiseerde onderdelen; b. De planologische en juridische voorbereiding en verankering van alle voornoemde onderdelen. 2. Het contracteren van de juiste partijen voor de uitvoering: a. Een of meerdere aannemer voor de realisatie van de projectonderdelen b. Een warmteleverancier voor het leveren van de warmte c. Het organiseren van de energie-inkoop t.b.v. van de warmtecentrales 3. Het leveren van de juiste input om het onderzoeksvraagstuk rondom de governance-inrichting gestoeld uit onder andere ervaringen en inzichten vanuit dit project, vorm te geven; 4. Het afstemmen van communicatie en participatie in het kader van het project Wijkaanpak, de buurtagenda, alsmede input leveren in het aanbod aardgasvrij dat aan bewoners van Zandweerd wordt gedaan; 5. Het organiseren van samenwerking en effectieve besluitvorming op bestuurlijk niveau. Zowel binnen de gemeente als met haar samenwerkende partners; 6. Het monitoren en verantwoorden van de subsidieverplichtingen. 8

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

Parallel aan het realisatietraject wordt het proces tot oprichting van Warmtebedrijf Deventer vormgegeven. Hierin worden de volgende stappen doorlopen: 1. Opstellen en ter informatie aanbieden van het koersdocument governance (reeds uitgevoerd bij raadsbesluit 21 juni 2023); 2. Stap 1: College en raadsbesluit rol warmteleverancier: in of buiten het warmtebedrijf. Q1 2024 3. Stap 2: Besluit tot voorbereiding oprichting Warmtebedrijf Deventer op basis van advies governance: najaar 2024 4. Stap 3: Besluit tot oprichting Warmtebedrijf Deventer: eerste helft 2025.

3.3 Raakvlakken Het project kent de volgende raakvlakken met andere (grote) gemeentelijke projecten. Per project is in tabel 1 aangegeven op welke wijze borging en afstemming plaatsvindt. Tabel 1: Raakvlakprojecten Nr

(Groot) project

Borging raakvlak

1.

Ontwikkeling Tuinen van Zandweerd

Streven is om zoveel mogelijk woningen in dit gebied aan te sluiten op het warmtenet. Deelname in elkaars projectorganisatie. Periodiek planningsoverleg. Zie hoofdstuk organisatie.

2.

Wijkaanpak Aardgasvrij Zandweerd

De ontwikkeling van het warmtenet is een essentieel onderdeel om de wijk aardgasvrij te maken. Hiervoor is een project opgezet waarin op basis van een brede wijkaanpak dit wordt uitgevoerd. De gemeente vervult hierin een regierol. Het SWZ heeft vanwege de omvang van het project zijn eigen projectorganisatie. Deze maakt onderdeel uit van een grotere projectorganisatie. Zie voor afstemming hierin hoofdstuk organisatie.

3.

Fossielvrij en Betaalbaar Wonen (programma, geen groot project)

FBW is een programma gemeentebreed. Zandweerd aardgasvrij (en daarmee ook de aanleg van het SWZ) is een uitvoeringsopdracht vanuit FBW. Afstemming vindt plaats door deelname in elkaars projectorganisatie. Zie hoofdstuk organisatie.

Buurtagenda

In Zandweerd is op veel plaatsen groot of vervangingsonderhoud nodig voor groen, verharding en / of riolering. Dat geldt ook voor de corporaties die veel plannen hebben voor groot onderhoud in de komende jaren. Samen met de energietransitie zijn dit belangrijke zaken om mogelijke koppelkansen in beeld te brengen. In overleg met stakeholders is een buurtplanning opgesteld die de basis is voor de toekomstige investeringen van de Gemeente. De uitwerking is een samenhangende buurtagenda voor de komende 10 jaar.

4.

Projecten die wel raakvlakken kennen maar niet vanuit de gemeente Deventer worden aangestuurd zijn de projecten vanuit de woningcorporaties die nu in de wijk spelen. Dit betreffen de projecten die samenhangen met de woningverbeteringen die door Stichting Eigen Bouw, woningcorporatie Rentree en woningcorporatie Ieder1 op dit moment worden uitgevoerd. De huurwoningen worden door de corporaties ‘aardgasvrij-ready’ gemaakt zodat, wanneer het SWZ wordt gerealiseerd, aansluiting daarop mogelijk is.

9

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

4. Financiën en risico’s Comment [KM1]: @Woerds, Karin ter graag iom @SintNicolaas, Ron actualisatie hiervan

4.1 Projectexploitatie Het gehele SWZ is uitgelegd op een businesscase voor de aansluiting van ca 2200 woningen. Voor de aansluiting van deze woningen op het SWZ is een businesscase ontwikkeld en een projectexploitatie opgesteld. De hoofdkenmerken van de projectexploitatie zijn in tabel 2 opgenomen. Tabel 2: financiële hoofdkenmerken business case SWZ, kosten en exploitatie (x1000 euro, ex BTW) Onderdelen Opbrengst vast en variabel tarief Aansluitbijdrage Subsidie provincie Overijssel ISDE+ Subsidie Nationaal Groeifonds Totaal inkomsten Investeringen in aanleg en installaties 50 Onderhoud en beheerskosten Risicodossier Diverse verrekeningen en ontwikkelkosten Buffer voor mogelijke tarief aanpassing Rentekosten Totaal uitgaven Saldo

Uitgaven

Inkomsten 116,0 13,4 1,7 1,9 13,0 146,0

48,6 50,9 23,3 5,6 3,4 3,5 10,7 146,0 0,0

In onderstaande staafdiagram zijn de financiën gevisualiseerd.

Toelichting en relaties in de diagram: 1. Uitgaven: a. De investeringen en herinvesteringen, (oranje) bepalen voor een groot deel de structurele onderhoud- en beheerkosten (gestreept oranje); b. De investeringen en onderhoudskosten in het energieconcept SWZ leiden tot structurele inkoop van elektra en gas voor de warmtevoorziening (geel); c. Op basis van het risicodossier is een risicoreservering opgenomen (donkergrijs). Afhankelijk van het type risico vinden deze hun grondslag in de (deel)investeringen 10

6-december-23

Comment [SR2R1]: Gedaan.

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

of -onderhoudskosten inclusief een kans en impact inschatting. De sommatie leidt tot de begrootte risicoreservering; d. De investeringen bepalen de rente-afdracht (licht grijs); 2. Inkomsten worden veroorzaak door: a. de aansluitkosten per woning die betaald wordt door de woningeigenaren (oranje); b. warmteverkoop op basis van het voorgestelde tarief (geel); c. de subsidiebijdragen vormen een inkomstenbron die nodig is om de businesscase te neutraliseren.

4.2 Prijsprincipes De inkomsten van het warmtenet bestaan uit drie componenten gelijk aan bij gas en stroom: • • •

Een variabel tarief per verbruikte hoeveelheid energie. Voor warmte is de eenheid “GigaJoule” (GJ). Een vastrecht. Dit bestaat uit drie onderdelen: onderhoud, meetkosten, huur warmteset. Een eenmalige aansluitbijdrage voor een nieuwe aansluiting met inbegrip van de inpandige kosten die nodig zijn.

Het variabele tarief wordt (net als bij gas en stroom) volledig betaald door de bewoner (particuliere eigenaar en huurder). Het vastrecht wordt voor 50% bij de bewoner en voor 50% bij de eigenaar in rekening gebracht. Bij de particulier is dit dezelfde persoon. Bij huurwoningen is de eerste de huurder en de tweede de woningbouwcorporatie. De reden hiervan is dat anders dan bij gas en stroom een groot deel van de kosten (naast aansluiting van het warmtenet) inpandige kosten zijn. De aansluitbijdrage komt voor rekening van de woningeigenaar. Bij het vaststellen van de tarieven zijn vijf zaken van belang: 1. De gemeente stelt vooraf de genoemde tarieven vast die gezamenlijk de inkomsten vormen in de businesscase en dus gelijk zijn aan kosten minus ontvangen subsidies. Dit om aan de eis van de nieuwe warmtewet te voldoen dat die ‘kostprijs gebaseerd’ moet zijn. Dus aantoonbaar relatie moeten hebben met de werkelijke kosten van het warmtenet. 2. De ACM stelt jaarlijks de maximale tarieven vast. Dit is een wettelijke bovengrens. Elk warmtebedrijf heeft de vrijheid dit lager vast te stellen. Ter illustratie: het maximale variabele tarief was in 2021 € 26,83, in 2022 € 53,95 en in 2023 € 90,91. Het prijsplafond in 2023 is € 47,38. Het maximale tarief voor 2024 is vastgesteld op € 46,69.

Het tarief van het warmtebedrijf blijft met € 39,86 ruim onder dit maximaal vastgestelde ACM tarief. 3. Met de corporaties is afgesproken om tot betaalbare warmtetarieven te komen. In 2020 (dus ruim voor de energiecrisis) is deze afspraak destijds concreet gemaakt (commitmentbrief DEVPRO/276487-2020 d.d. 1 oktober 2020). Vertrekpunt was een prijs die ruim onder de vergelijkbare gasprijzen zou liggen. Toen was de warmteprijs ca. € 21. Afgesproken was het warmtetarief € 2 onder het omgerekende gastarief vast te stellen. Het is duidelijk dat we nu in een volstrekt andere dynamiek aan energieprijzen zitten. Een harde procentuele reductie zou in geld mogelijk tot een onnodig hoge reductie leiden. Daarom stellen wij voor om de genoemde 2 euro te handhaven als referentiepunt zoals gezamenlijk afgesproken is in de commitmentbrief. Bovendien staat dit in de gezamenlijke commitmentbrief. 4. In 2018 is al afgesproken (ook met de corporaties) dat de totale warmterekening met alle bijkomende inpandige kosten niet hoger zal zijn dan:  Het vaste en variabele gastarief.  De vervangingskosten van de cv-ketel.  De onderhoudskosten.  Verminderd met een bedrag van de door de particuliere bewoner te ontvangen ISDEsubsidie en door de corporatie te ontvangen SAH-subsidie. 11

6-december-23

Comment [KM3]: @Woerds, Karin ter graag paragraaf en vervolgparagraaf checken

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

5.

Na vaststelling van de tarieven voor 2024 vindt jaarlijkse indexering plaats van de tarieven. Conform de projectexploitatie is het beleid als volgt:  Variabel tarief: conform stijging van de werkelijke exploitatielasten. Dit betreffen zowel de algemene lasten, als ook de inkoopkosten van stroom en gas voor de collectieve warmtepompinstallatie. Hierdoor is de index naar verwachting hoger dan de algemene prijsindex, maar lager dan de stijging van de energieprijzen.  Vastrecht: index conform de CBS-prijsindex (Consumenten Prijs Index).  Aansluitbijdrage: conform de bouwindex (CBS prijsindex nummers 4211a, 4211b, 4221 en 4312). De tarieven zullen, conform de hiervoor beschreven uitgangspunten, jaarlijks door college worden vastgesteld sluitend aan de projectexploitatie. Dit na voorafgaand advies van de corporaties in bestuurlijk overleg.

4.3 Tarieven 2024 Bij de vaststelling van de tarieven wordt het principe kostprijs-plus gehanteerd zoals dit in de warmte wet (Wet Collectieve Warmte) vanaf 2025 is bepaald. De referentie met de gasprijs is hiermee losgelaten. Variabel tarief Het variabele tarief vloeit voort uit de businesscase van het Slim Warmtenet Zandweerd die de basis was van de in juni 2023 vastgestelde projectexploitatie (PREX). De berekening is geheel in lijn met de in de PREX bepaalde uitgangspunten. Het tarief voor 2024 € 39,86 per GJ incl. BTW. Vastrecht. Het vastrecht wordt bepaald op 90% van het door de ACM vastgestelde maximale tarief. Dit komt voor 2024 neer op € 716,29. Dit komt voor 50% voor rekening van bewoner (particuliere woningeigenaar en huurder) en voor 50% bij de woningeigenaar (particulier of corporatie). Bijdrage aansluitkosten (BAK). In 2018 is reeds bepaald dat de referentie voor dit bedrag werd bepaald door de vervangingskosten van de CV plus onderhoud. In 2019 is hiervoor een bedrag van € 2.800 voor laagbouw en € 3.800 voor hoogbouw bepaald. Omdat voor de aansluitbijdrage en de inpandige kosten subsidie wordt ontvangen (ISDE voor particulieren en SAH voor corporaties) zijn deze bedragen in de afgelopen jaren verhoogd met € 1.500 en € 1.250 voor inpandige kosten. Tenslotte is dit bedrag geïndexeerd naar 2023. Hiermee is de BAK (exclusief BTW) op resp.

€ 5.800 en € 6.800 vastgesteld. Inclusief BTW en indexering voor 2024 is de BAK voor laagbouw € 7.298,72 en voor hoogbouw € 8.557,12. Zoals eerder aangegeven komen hierop de subsidies nog in mindering. De mogelijkheid wordt geboden deze bedragen per maand te betalen. Wellicht ten overvloede: dit bedrag is inclusief de woning gebonden kosten. Er komt dus geen rekening na zoals bij veel warmtenetten in het land. Dit sluit aan bij de belofte die is gedaan naar de bewoners. Samengevat levert dit voor 2024 levert dit de volgende tarieven op:

12

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

2024

Maximale Warmtenet tarieven ACM Zandweerd

Alle tarieven zijn inclusief BTW

Variabel

Per GJ warmte

€

46,69

€

39,86

Vastrecht (= meten verbruik + verwarming + warm kraanwater)

Per jaar

€

795,88 €

716,29

Aansluitbijdrage laagbouw

Eenmalig

€

3.838,12

Aansluitbijdrage gestapelde bouw

Eenmalig

€

5.096,52

Woninggebonden kosten

Eenmalig

€

3.460,60

€

5.250,24

4.4 Risico's en risicobeheersing Met alle beschikbare kennis en informatie is door het projectteam een risicobeheersplan opgesteld. Deze is integraal onderdeel van de projectexploitatie en is in dat document uitgewerkt. Het risicobeheersplan wordt periodiek geactualiseerd en maakt integraal onderdeel uit van de kwartaalrapportages grote projecten. Hierbij wordt een actualisatie van kans en impact per risico opgenomen en worden de beheersmaatregelen waar nodig bijgesteld. Daarnaast wordt gerapporteerd in welke mate het vastgestelde risicobudget is aangesproken. 4.5 Second opinion business case

College en Raad hebben in het voorjaar gevraagd om een financiële second opinion. Deze is uitgevoerd door de Brink Groep. De belangrijkste conclusie is: Ten aanzien van de berekeningen en het gebruik van parameters in het model, zijn er geen grote bevindingen. De investeringsbedragen en BAK-inkomsten liggen in lijn met andere warmtenet projecten waarbij Brink betrokken is. Daarnaast is naar de risico-analyse gekeken en worden een aantal beheersingsmaatregelen voorgesteld die reeds opgenomen zijn in ons eigen risicobeheersplan.

13

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

5. Planning 5.1 Inrichting besluitvorming De planning is gebaseerd op de inrichting van de besluitvorming zoals die ook in voorgaand projectplan van april 2023 is beschreven. Hierin zijn drie stappen te onderscheiden.

5.2 Integrale projectplanning Met het projectteam is een integrale doorloopplanning opgesteld gebaseerd op de volgende uitgangspunten: 1. Aansluitplanning vastgoed zoals afgestemd met de Verhuurders; 2. Inkoopprocedures en inkoopstrategie; 3. Ruimtelijke en vergunningstechnische procedures; 4. Stappen tot het oprichten van Warmtebedrijf Deventer.

5.3 Beïnvloedingfactoren De realisatie van het SWZ strekt zich over een periode van 8 jaar uit. Het Slim Warmtenet Zandweerd zal in ieder geval voor een periode van 30 jaar geëxploiteerd worden. De realisatieperiode van circa 5 jaar wordt bepaald door de volgende vier factoren: 1. Commitment op aansluiting; 2. Marktomstandigheden; 3. Vergunningtrajecten, onder andere stikstof; 4. Doorlooptijden voor net-aansluitingen (Enexis).

5.4 Planning Vanuit voorgaande inzichten is de volgende doorloopplanning voor SWZ opgesteld. In lichtblauw is hierbij aangegeven wat de benodigde voorbereidingstijd is voor de daadwerkelijke realisatie per onderdeel.

14

6-december-23

Comment [JDS4]: Wat betekenen de kleuren?

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

Eigenaar

2023

2024

2025

2026

2027

2028

> 2028

Opwekking

RWZI-uitkoppeling

Gemeente

Warmtecentrale Wc1 (garageboxen)

Gemeente

Warmtecentrale wc1b (ijsselflat)

Gemeente

Wijkwarmtecentrale WC 2 (speeltuinver.)

Gemeente

Aansluiting Tuinen van Zandweerd

Part.

Fase 1

Rembrandflat

SEB

IJsselflat

SEB

Van Vlotenlaan

Ieder1

Uiterwaarde

SEB

Zone 4

Particulieren

Part

Vondellaan en PC Hooftlaan

WbIeder1

Zone 1-2-3

Particulieren

Part

Zandweerdseweg

Rentree

15

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

IJsselkade

Rentree

Ter Borghstraat

Rentree/Ieder1

Legenda

16

en verder

Voorbereiding & vergunningen

Realisatie

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

6. Contractstructuur en overeenkomsten 6.1 Contractstructuur Realisatiefase Slim Warmtenet fase 1 In figuur I.1 is een weergave van de contractstructuur opgenomen. In tabel I.1 is per contract de inhoud en de status weergegeven.

Figuur I.1: contractstructuur

6.2 Getekende overeenkomsten In het kader van de uitvoering van het project zijn reeds diverse overeenkomsten gesloten en zijn een aantal besluiten genomen. Het vorenstaande is in onderstaande tabel weergegeven: Tabel 3: Aan te leveren documenten Relatie Rijk/gemeente Deventer Provincie/gemeente Deventer Enpuls/ Gemeente Deventer

WDOD

Soort afspraak Specifieke uitkering ihkv Proeftuin Aardgasvrije Wijken 1. Subsidie 2. Leenovereenkomst SOK

SOK/ gemeente Deventer

Status Verleend

Onderwerp Financiering Fase 2 SWZ

Verleend Getekend Getekend

Financiering Financiering 1 Advisering

Actie = verlengen SOK in 2024

2 Intentie overname SWZ

Getekend

Beschikbaar stellen Effluentwarmte

Actie = SOK verlengen/ Addendum opstellen in 2024

Aannemers/ Gemeente Deventer

Gemeente/Ennatuurlijk

17

Effluentovereenkomst/ warmteleverancier en gemeente Deventer Opstalrecht/ gemeente Deventer Aannemingsovereenkomst voor verschillende vooropdrachten

Gereed voor tekenen

Beschikbaar stellen Effluentwarmte aan Opdrachtnemer

In proces Gegund

Dienstverleningsovereenkomst

Gegund

Warmte-uitkoppeling Aanleg ZLT-net fase 1 Aansluiting Rubensstraat Realisatie warmtecentrale 1a Rembrandflat Aansluiting Rembrandflat Werkzaamheden en dienstverlening voor aangesloten woningen tot en met 31 december 2023

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

Overeenkomst voor Hosting

Gegund

Dienstverlening in verband met de levering van warmte door een leverancier tot en met 31 december 2024.

Overeenkomst voor Facturatie en Administratie

Gegund

Gemeente/ Veolia

Overeenkomst voor technisch beheer en onderhoud

Gegund

Technisch beheer en onderhoud wordt niet meer door Ennatuurlijk gedaan. Gedurende geheel 2024 ligt dit bij Veolia.

Eigenaar ondergrond Warmtepompcentrale, indien niet openbare ruimte Bewoners TvZ

Opstalrecht of koopovereenkomst

In proces

Realisatie Warmtepompcentrale

Aansluitovereenkomst

Getekend

Leveringsovereenkomst Koopovereenkomst bouwkavel

Aansluiting ZLT-net met kaders voor leveringsovereenkomst Levering ZLT-warmte aan woningen. Kwalitatieve verplichting/opstalrecht t.b.v. eigenaar van het SWZ. Aansluiting op het SWZ + levering van warmte aan Tiny Houses in de Tuinen van Zandweerd.

Woningstichting Rentree

Aansluitovereenkomst B2C

In proces Optie: overeenkomst al dan niet getekend Getekend in 2024

Stichting Eigen Bouw (voor Rubensstraat)

Aansluitovereenkomst B2C

Getekend

Aansluiting op het SWZ + levering van warmte aan Rubensstraat

Bewoners Rubensstraat/ Ennatuurlijk

Leveringsovereenkomst

Getekend

Levering van warmte

Stichting Eigen Bouw (voor Rembrandtflat)

Aansluitovereenkomst B2C

Getekend

Aansluiting op het SWZ en levering warmte aan Rembrandtflat

Stichting Eigen Bouw, Woonbedrijf ieder1, en Woonstichting Rentree (voor nieuwbouw of bestaande bouw) met Gemeente Deventer

Commitmentbrief (2020)

Getekend

Aansluitovereenkomst met Bijlagen (Aansluitvoorwaarden, Leveringsovereenkomst, Planning, Tariefstelling en principes, Rechten van opstal) (2023) Samenwerkingsovereenkomst (2024)

In proces

Commitment tot aansluiting van alle corporaties op het SWZ en afspraken over de exploitatie van het SWZ op voorwaarde instemming van 70% van de huurders en voor de gebouwen en woningen volgens de Projectplanning. Aansluitingen huurwoningen op SWZ

18

In proces

Afspraken over de samenwerking bij en de exploitatie van het SWZ, anders dan in de Aansluitovereenkomst overeengekomen.

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

7. Koersbepaling governance, inkoopstrategie en oprichting Warmtebedrijf 7.1 Inleiding De grondslag voor het eerste raadsbesluit in oktober 2020 rondom de realisatie van SWZ is gelegen in publiek eigenaarschap van het warmtenet. Diverse verkenningen op het gebied van governance, marktinrichting en marktconsultaties wezen toen reeds uit dat publiek eigenaarschap het beste invulling zou geven aan de volgende drie projectuitgangspunten:  Opschaalbaarheid: het moet mogelijk zijn om in de toekomst meerdere bronnen (zoals TEO) toe te kunnen voegen waardoor meer afnemers kunnen worden gekoppeld.  Borging van duurzaamheid: de energieprestatie en het percentage duurzaam in de energievoorziening van Deventer is van belang om invulling te blijven geven aan de klimaatafspraken.  Betaalbaarheid: de betaalbaarheid voor afnemers dient voor lange termijn geborgd te zijn.  Leveringszekerheid: het garanderen van levering van duurzame warmte aan de aangesloten afnemers.

7.2 Huidige governance-model Het huidig governance model is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:  De gemeente ontwikkelt het warmtenet en is daarmee eigenaar en risicodragende partij. Zij voert regie en stemt af met partners rondom ontwikkeling en realisatie. Omdat de gemeente zelf geen ervaring heeft met de realisatie en exploitatie van warmtenetten contracteert zij daarvoor gespecialiseerde marktpartijen waaronder de warmteleverancier die confom de warmtewet integraal ketenverantwoordelijke partij is.  De gemeente werkt op basis van een samenwerkingsovereenkomst met Enpuls BV samen. Enpuls adviseert in de ontwikkeling en is beoogd mede-overnamepartners. Dit is vastgelegd in een SOK die tussen gemeente en Enpuls BV overeen is gekomen.  Het Waterschap stelt langjarig effluentwarmte om niet beschikbaar en faciliteert dit op haar locatie. Zij zijn ‘bronhouder’.  De corporaties sluiten hun woningen op het Slim Warmtenet Zandweerd aan en zijn dit met de gemeente overeengekomen in de  De gemeente werkt nauw samen met de bewoners in de wij. Het duurzaamheidsteam is hierin een vooruitgeschoven post.

7.3 Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw) In september heeft het kabinet de contouren van de Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw) bekend gemaakt. Deze zorgt voor een fundamentele wijziging in de ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten. Samenvattend komt er meer verantwoordelijkheid en sturing vanuit publiek oogpunt. In onderstaand schema is een samenvattend overzicht weergegeven van de belangrijkste onderdelen van de nieuwe Wcw. Groei warmtenetten door nieuwe spelregels • Regierol gemeente • Bevoegdheid tot aanwijzen warmtekavel • Warmtebedrijf integraal verantwoordelijk

19

Transparante tarieven

Strengere eisen leveringszekerheid

Zeker stellen verduurzaming

Publieke eigendom infrastructuur

• Meer kostengebaseerde tarieven (stapsgewijs)

• Naast aandacht voor noodvoorziening ook aandacht voor preventie

• Concrete eisen aan CO₂-uitstoot van warmteleverancier • Betekent dus ook wat voor vormgeving warmtenet

• Meerderheidsaandeel publiek • Samenwerking met marktpartijen is mogelijk

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

7.4 Informatievergadering heroriëntatie governance Naar aanleiding van de aangekondigde Wet collectieve warmtevoorzieningen (Wcw) en de mislukte aanbesteding met Ennatuurlijk is met alle stakeholders de organisatie van SWZ heroverwogen. Hier zijn de volgende acties voor uitgevoerd:  Zowel binnen de gemeente als met de stakeholders zijn er via kennissessies en advisering van AKD gesprekken gevoerd over de nieuwe Wet collectieve warmtevoorzieningen die sturend gaat worden in publieke regie en publiek eigenaarschap op warmtenetten;  De gemeente heeft zich samen met andere gemeenten laten informeren over Warmtestad Groningen;  Tussen gemeente en Enpuls BV zijn gesprekken gevoerd om de rol en positie van Enpuls BV verder te concretiseren. Mede naar aanleiding van het feit dat Enpuls BV mogelijk ook een rol zal krijgen in de provinciale oriëntatie op regionaal/provinciaal in te richten faciliteiten voor de ontwikkeling van warmtenetten (zowel financieel als organisatorisch, mede naar voorbeeld van de provincie Gelderland);  De corporaties hebben zich bezonnen op medezeggenschap op relevante onderwerpen in de ontwikkeling en exploitatie van het warmtenet;  Het duurzaamheidsteam heeft zich samen met de gemeente laten voorlichten door Energie Samen en ideeën gevormd bij een mogelijk (toekomstig) participatief model.

7.5 Koersbepaling governance Vanuit alle inzichten zijn een aantal voorlopige hoofdconclusies getrokken. Onderdeel van de besluitvorming is dat deze conclusies kaderstellend worden gebruikt om tot oprichting van warmtenetwerkbedrijf Deventer te komen. Conclusie 1: Wcw-proof maken De governance inrichting van het het SWZ dient Wcw-proof gemaakt te worden. Dat betekent (op termijn en mogelijk net voor of na inwerkingtreding van de nieuwe Wcw per 2024/2025) de oprichting van een gemeentelijke warmte(netwerk)bedrijf. De koers die daarbij wordt voorgesteld is dat Gemeente Deventer eigenaar van het warmtenetwerkbedrijf met in ider geval de

volgende kenmerken:  Eigendom betreft het integraal eigendom van alle onderdelen van SWZ: bron, netwerk, productie, aansluitingen  Oprichten te richten entiteit is vooralsnog een BV (invulling van bestuur / algemene vergadering van aandeelhouders / raad van toezicht-commissarissen) vast te leggen in statuten.  Het warmtenetwerkbedrijf geeft voorts invulling aan de verdeling van de zeggenschap binnen de entiteit over o.a. de volgende onderwerpen: Uitbreiding van het warmtenetwerk Aanboren andere, nieuwe warmtebronnen Selectie warmteleverancier Aansluitvoorwaarden / leveringsvoorwaarden / tariefstelling Technische ondersteuning van warmtenetwerk + -levering: beheer en onderhoud, herstel en vervanging o Duurzaamheid: rol van het duurzaamheidsteam. o Calamiteiten – back up voor warmte regelen o Rol van de corporaties bij de voornoemde onderwerpen? o Instellen van een RVC met beslissingsbevoegdheid over bepaalde onderwerpen? Nadere uitwerking is nodig op: o Beleid gemeente op deelnemingen en oprichten BV (entiteit) / Finance & Control o Vormgeving samenwerking tussen gemeente, entiteit en partners (= verhuurders, duurzaamheidsteam, Provincie en Enpuls) o o o o o



20

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

o o

Gemeente brede ontwikkelingen bij reeds bestaande en nieuwe warmtenetten Rol en inkoop warmteleverancier

Conclusie 2: De governance inrichting dient vanuit een gemeentebreed perspectief op warmtenetten te worden vormgegeven. Een oriëntatie op de bestaande warmtenetten en de nog te ontwikkelen warmtenetten in het kader van de warmtetransitie en de Wcw dient onderdeel uit te maken van de inrichting op het nieuwe governance model Conclusie 3: de governance-inrichting mag de verdere ontwikkeling van SWZ niet belemmeren. SWZ dient als praktijkcasus te worden gehanteert. De huidige ontwikkeling van SWZ mag niet belemmerend werken voor de ontwikkeling van het SWZ. Duidelijk is dat het huidige governance model al vanuit publieke sturing is vormgegeven. Deze lijn dient te worden doorgezet in de periode tot en met de nieuwe wet van kracht is. Inzichten hieruit moeten worden gebruikt bij inrichting van warmtenetwerkbedrijf Deventer. Conclusie 4: een mogelijke instap danwel mede-aandeelhouderschap van Enpuls BV dient onderzocht te worden. Enpuls BV is in de ogen van minister benoemd als publieke entiteit en opgericht om binnen het werkgebied van netwerkbedrijf Enexis partnerships met gemeenten aan te gaan voor de ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten. Enpuls kan het (technisch) kennis gebrek van de gemeente in de toekomst aanvullen en in samenwerking kan de bedrijfsvoering worden geprofessionaliseerd. Een en ander is een uitvloeisel van de reeds met Enpuls BV overeengekomen SOK.

Conclusie 5: medezeggenschap vanuit de Verhuurders dient te worden gestructureerd. De corporaties/verhuurders worden door de huidige Woningwet beperkt in het aangaan van medeeigenaarschap in een toekomstig warmtenetwerkbedrijf Deventer. Wel kunnen vormen van medezeggenschap worden georganiseerd. Hier dient verdere uitwerking en verdieping op te worden gegeven. Onderwerpen waar corporaties/verhuurders mede-zeggenschap op zouden willen zijn de volgende:  Selectie van de warmteleverancier;  Periodieke tariefbesluiten;  Opschaling van het warmtenet. Conclusie 6: een rol met betrekking tot invloed, inbreng en mede-verantwoordelijkheid van het duurzaamheidsteam dient te worden onderzocht. Het duurzaamheidsteam heeft zich samen met de gemeente laten voorlichten door Energie Samen en eerste ideeën gevormd bij een (toekomstig) participatief model. Duidelijk nu is dat het duurzaamheidsteam volop in ontwikkeling is en er op verschillende plekken in het project een belangrijke rol voor hun kan zijn weggelegd.

Onderwerpen die op relatief korte termijn reeds kunnen worden uitgewerkt zijn de volgende:  Ondersteuning in communicatie en informatieverstrekking;  Organiseren van klussendienst al dan niet ten aanzien van de aansluiting van woningen op het warmtenet  Adviserende rol in te nemen (bestuurs)besluiten al dan niet in de rol van een klankbordgroep Op de middellange termijn en bij professionele doorontwikkeling van het duurzaamheidsteam kan hun rol steeds invloedrijker worden. Hierbij kan ook gedacht worden aan intensievere vormen van participatie.

21

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

7.6 Keuze: Integraal warmtebedrijf Op grond van de kaderstellende conclusies uit het Koersdocument Governance, de resultaten uit de marktconsultatie (zie hoofdstuk 8) en gesprekken en analyse van wat andere gemeenten op dit moment in het kader van de Wcw doen rondom de oprichting van warmtebedrijven zijn drie scenario’s ontwikkeld voor de structurering van Warmtebedrijf Deventer i.o. In de modellen is ervoor gekozen het vraagstuk over de rol en positie van de warmteleverancier te expliciteren in relatie tot (1) warmte(netwerk)bedrijf Deventer en (2) de aannemers.

Scenario 1: Warmteleverancier als onderaannemer Warmtenetwerkbedrijf Deventer selecteert een private warmteleverancier voor het uitvoeren van alle taken behorend bij die rol. Integrale ketenverantwoordelijkheid is hiermee via een DVO gedelegeerd. Dit houdt ook in dat deze partij de aansturing van de aannemers cq uitvoerende partijen op zich neemt. Dit model is vergelijkbaar met de concessie die geprobeerd is met Ennatuurlijk te sluiten. De verwachting is dat dit model het meest ontzorgd maar wederom tot een stapeling van risico’s en dus kosten leidt. Landelijk zijn er geen voorbeelden bij andere gemeenten bekend waarin dit scenario in het kader van de Wcw wordt nagestreefd. Scenario 2: Gemeente als warmteleverancier In dit scenario ligt de rol van warmteleverancier besloten binnen het gemeentelijk warmtebedrijf. De gemeente is niet alleen eigenaar maar geeft ook direct sturing op de levering van warmte en neemt de verantwoordelijkheid daarvoor dan ook op zich. Gemeenten die die scenario nastreven zijn Warmtebedrijf Groningen, Gemeente Zwolle, Gemeente Eindhoven. Scenario 3: Gemeente is eigenaar van het netwerk, warmteleverancier bij private partij In dit scenario wordt de rol en verantwoordelijkheid voor de warmtelevering bij de marktpartij gelegd die het meest invloed op de operationele risico’s heeft: de Producen.

De Wcw structureert dat in dit scenario een een joint venture gesloten moet worden tussen enerzijds het gemeentelijk warmtenetwerkbedrijf enerzijds en de producten en warmteleverancier anderzijds. Dit scenario houdt ook in dat alle bron- productielocaties in het SWZ in eigendom vallen van de private producten. Gemeenten die die scenario nastreven zijn Apeldoorn en Zutphen. Dit wordt mede veroorzaakt doordat Provincie Gelderland hiertoe het Gelders Warmte- en Infra Bedrijf heeft ingesteld. De drie scenario’s zijn verder uitgewerkt en afgewogen tegen de maatschappelijke doelen aangevuld met twee relevante criteria vanuit gemeentelijk perspectief. De mate waarin risico’s ontstaan voor de gemeente en de kennisontwikkeling binnen de gemeentelijke organisatie. De samenvattende weging en beoordeling van de drie scenario’s is onderstaand opgenomen. 22

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

Op basis van deze weging wordt voorgesteld het scenario van waarbij de gemeente een integraal gemeentelijk Warmtebedrijf opricht (scenario 2) verder uit te gaan werken in een nadere advisering en besluitvorming in stap 2 van het SWZ. De volgende stappen worden hierbij onder andere ondernomen: 1. Impact op eigen organisatie uitwerken 2. Wat doen andere gemeenten: Harderwijk, Apeldoorn, Groningen, Wageningen, Zwolle, Veenendaal 3. Uitwerking in advies oprichting Warmte(netwerk)bedrijf

7.7 Aankondiging oprichting entiteit cq.BV In paragraaf 7.6. is aangegeven dat voorkeur uitgaat naar het oprichten van een gemeentelijk warmtebedrijf. Een voor de burgers van Deventer, en in eerste instantie specifiek voor die van Zandweerd, herkenbare en aanspraakbare (juridische) entiteit voor de levering van warmte. Een entiteit ook die WcW-proof gemaakt wordt, zie p 7.3. In het koersdocument bij het raadsvoorstel van 21 juni 2023 wordt vooralsnog de oprichting van een besloten vennootschap (BV) verondersteld. Dat is ook de juridische entiteitvorm die door vele andere warmtebedrijven in het land wordt gehanteerd. Gedachte is een Warmtebedrijf BV op te richten met een 100% deelneming vanuit de gemeente Deventer. Als enig aandeelhouder heeft de gemeente daarmee de zeggenschap over:

 

de hele keten van warmtebron tot aan de levering van warmte aan de “percelen” de meerjarige exploitatie en de bijbehorende tariefstelling. Eventuele exploitatie rendementen kunnen door die zeggenschap behouden blijven en betrokken worden bij een zo laag mogelijke tariefstelling voor levering van de warmte. De beoogde 100% zeggenschap past ook het best bij het financiële exploitatierisico dat de gemeente met haar investeringen loopt.

In eerste instantie wordt gewerkt aan de voorbereiding van het oprichten van een warmtebedrijf voor Zandweerd. Gedachte is dat in de toekomst mogelijk ook andere wijken in aanmerking gaan komen voor warmtelevering vanuit een door de gemeente Deventer gedragen initiatief. In dat geval is het verstandig om met die toekomstopties nu alvast rekening te houden en een plek te geven in een op te richten warmtebedrijf entiteit. Daarvan zijn er voorbeelden in het land (bijvoorbeeld in Groningen en Veenendaal). Het is voor de inwoners van Deventer van belang dat voor levering van warmte, voor welke wijk in Deventer dan ook, een herkenbaar gemeentelijk bedrijf kan worden benaderd. Met een op te richten zogenaamde Holding BV is het mogelijk om warmte-initiatieven in meerdere wijken onder 23

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

één gemeenschappelijke paraplu – de holding BV - te plaatsen. Deze vorm biedt ook de mogelijkheid om de verschillende financiële investering- en exploitatie opgaven die voor de verschillende wijkinitiatieven zullen gaan ontstaan ook in verschillende project BV’ s onder de holding BV te gaan plaatsen. Ook een mogelijk toekomstige rol van Enpuls BV (zie p7.4 ) moet nog nader worden afgestemd. Bovenstaande gedachten worden op basis uitgewerkt in Q1 en Q2 2024 tot een oprichtingsadvies om besluitvorming te komen door de gemeenteraad. Besluitvorming wordt in het najaar van 2024 voorzien.

24

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

8. Inkoopstrategie Op basis van de mislukte aanbesteding van de integrale concessie en de onderhandeling met Ennatuurlijk is een evaluatie uitgevoerd en is een aangepaste inkoopstrategie opgesteld. De belangrijkste inzichten uit de evaluatie zijn in onderstaand diagram weergegeven.

Lange termijn prijsvastheid is onbetaalbaar: koop werkpakketten in met een heldere scope in tijd en inhoud;

Flexibiliteitsafspraken kosten te veel risico-opslag en worden door marktpartijen structureel als risicoopslag vertaald - ondanks dat het tegenovergestelde wordt beoogd: maak vastomlijnde (deel)opdrachten met een heldere scope en korte doorlooptijden;

Ontwerptuitwerking vanuit de opdrachtgever is nodig tot minimaal VO - liefst DO niveau om risico's en prijsvasthied binnen aanvaardbare grenzen in te schatten.

Probeer zoveel als mogelijk aannemer en onderhoudende partij in een werkpakket te combineren. Alternatief is warmteleverancier en onderhoud. Selecteer de aannemer direct, en niet indirect via de warmteleverancier

Er ontstaat een nieuwe markt aan warmteleveranciers die niet meer perse ook eigenaar moeten zijn. Anticiper op deze ontwikkeling en breng via een marktconsultatie een goede match tussen vraag en aanbod inzichtelijk.

Keuze: energie-inkoop via warmteleverancier laten verlopen of zelf doen.

8.1 Marktconsultatie Voor en na de zomervakantie 2023 is een marktconsultatie uitgevoerd onder 7 aannemers en 5 potentiële warmteleveranciers. Hen zijn vragen gesteld over onder andere samenwerking, vorm van de aanbesteding, structurering van de contracten, risicoverdeling en projectstructurering. Hierbij is het onderstaande toetsingsmodel wat betreft organisatie-inrichting met de marktpartijen besproken.

Uit de marktconsultatie zijn de volgende samenvattende inzichten opgehaald.

25

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

Op basis van de geschetste inzichten is de inkoopstrategie aangepast en schematisch in onderstaande figuur weergegeven.

Samenvattend wordt de inkoopstrategie als volgt vormgegeven: Drie percelen voor realisatie en onderhoud: 1. Opwek (WarmteCentrale 1, Warmtecentrale 1b, Wijkwarmtecentrale fase 2 en RWZIuitkoppeling) a. Bouwteam + realisatie + prestatiecontract “opwek en bron”. b. Inschrijven met PVA en VO-raming +/- 20%. In bouwteam uitwerken tot UO. c. Positie marktpartijen: Installateurs, hoogtechnologisch en maatwerk. d. Vorm te geven in bouwteamovereenkomst, aannemingsovereenkomst voor de realisatie obv Uav en onderhouds/prestatiecontract. 2. Distributie (ZLT- en MT-net) a. Raamovereenkomst gebaseerd op huidig DO + onderhouds-+ storings/calamiteitencontract b. Realisatie gunnen in diverse deelopdrachten c. Positie marktpartijen: Grote civiele aannemers, laagtechnologisch, repeterend werk en ervaring in bestaande bouw. d. In de vorm van een raamovereenkomst obv Uav 3. Inpandig leidingwerk/woningaansluitingen (ZLT- en MT) a. Raamovereenkomst gebaseerd op stuksprijzen + onderhouds-+ storings/calamiteitencontract b. Proces per woning om te komen tot werkelijke kosten (BAK+kruisjeslijst) c. Realisatie gunnen per cluster of complex aan woningen d. Positie marktpartijen: woninginstallateurs, laagtechnologisch, repeterend werk.

Het 4de perceel wordt ingericht voor de werkzaamheden die vanuit de verantwoordelijkheid als warmteleverancier moeten worden uitgevoerd, afgestemd op de activiteiten die de gemeente zelf zal uitvoeren: Dit betreft minimaal de volgende activiteiten: 1. KCC klantcontactcentrum; a. Facturatie (meters uitlezen, facturen opstellen en incasso); b. Klantenservice: i. 24/7 beschikbaarheid; 26

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

ii. Technische klachten doorsturen naar aannemers perceel 1 tm 3; c. Online klantportaal; 2. System Operator: Contractmanagement aannemers.

27

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

9. Organisatie 9.1 Opzet volgens Prince 2 De projectopzet is gestructureerd conform de Prince 2 systematiek zoals weergegeven in onderstaande figuur waarbij de bestuurlijke,- management- en uitvoerende laag apart worden georganiseerd met een toetsende en controlerende rol vanuit Projectcontrol.

Deze structuur is uitgewerkt in vertaalde in (1) de relatie met de samenwerkende partners en (2) de uitwerking en aanspreekpunten gestructureerd in deelprojecten waarbij de volgende uitgangspunten gelden:  Strategisch Overleg staat naast Projectteam en heeft tot doel stadsbrede implicatie van besluiten met betrekking tot governance en projectexploitatie te toetsen en zo nodig bij of aan te sturen. Gemeentelijke besluitvorming rondom SWZ vindt altijd na ambtelijke afstemming tussen Strategisch Overleg en Projectteam plaats.  Projectteam extern bestaat uit projectteam leden plus ambtelijke vertegenwoordiging van de samenwerkende partijen. In dit overleg wordt contractmanagement op reeds gesloten overeenkomsten plaatst en vindt voorbereiding besluitvorming bestuurlijk overleg plaats.  Het bestuurlijk overleg betreft een afstemmingsoverleg. Of om commitment op gemeentelijke besluitvorming op te halen of om advies danwel zienswijze daarop te verkrijgen.

De projectorganisatie is uitgewerkt per overlegorgaan met uitwerking van de taakomschrijving. Per rol zijn taken en verantwoordelijkheden aangevuld net de ingeschatte capaciteit aanvullend beschreven.

28

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

29

6-december-23

Projectplan Realisatiefase Slim Warmtenet Zandweerd

10. Informatie: Besluitvorming, betrokkenheid van de raad, rapportage 10.1

Taken en rollen in de besluitvorming

De besluitvorming kent drie organen met elk hun specifieke rol en taak binnen de besluitvorming. Zie ook hoofdstuk organisatie. Dit wordt als volgt georganiseerd: 1. Bestuurlijk overleg: behandeling projectvoortgangsrapportages en voorbereiding besluitvorming; 2. College: uitvoering geven aan de besluitvorming binnen de kaders van het Raadsbesluit; 3. De Raad: zie hiervoor onderdeel ‘tussentijdse besluitvorming via de Raad’.

10.2

Raadsbesluiten

In het raadsbesluit van 21 juni 2023 is opgenomen dat tijdens de projectuitvoering de Raad op drie belangrijke momenten gevraagd wordt een besluit te nemen bij tussentijdse beslismomenten. Deze beslismomenten vormen belangrijke stappen in het project en maken ook onderdeel uit van de besluitvorming. De volgende beslismomenten zijn voorzien: 1. Een raadsbesluit op: a. De kredietverstrekking voor de realisatie van danwel warmtelevering aan: i. De RWZI uitkoppeling; ii. (deel)warmtecentrales tbv zoekgebied 1; iii. Alle nog resterende aansluitingen in zoekgebied 1; b. Het commitment van de woningeigenaren op aansluiting van de woningen in zoekgebied 1 gebaseerd op een aansluitovereenkomst; c. Dit raadsbesluit wordt verwacht medio Q4/2023; 2. Een raadsbesluit op: a. De kredietverstrekking voor de realisatie van danwel warmtelevering aan: i. Inpassing wijkwarmtecentrale zoekgebied 2 en 4; ii. Aansluiting van de woningen in zoekgebied 2 en 4 waaronder de corporatiewoningen; b. Het commitment van de woningeigenaren op aansluiting van de woningen in zoekgebieden 2 en 4 gebaseerd op een aansluitovereenkomst; c. Dit raadsbesluit wordt medio 2024 verwacht; 3. Een raadsbesluit op het voorstel vanuit het college rondom de governance inrichting van Warmtenetwerkbedrijf Deventer in samenwerking met de relevante stakeholders.