2024-12-18 Transcript Raadsvergadering Gemeenteraad Deventer 18 december 2024

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 18 december 2024

Opening De voorzitter: Dames en heren, ik open de raadsvergadering van wat is het? 18 december, hè? 18 december. Het staat bovenaan mijn blaadje. Sommigen van u zijn al in de kerststemming. Ik hoop dat dat ook vrede op aarde betekent, dat u dat vanavond ook volhoudt met elkaar. Maar dat we ondertussen toch een goed debat en inhoudelijk gesprek met elkaar kunnen voeren. We hebben een volle agenda, daarom beginnen we ook om 19.00 uur. We hebben bericht van verhindering van de heer Aydin, PvdA. En mevrouw Schuiling staat in de file begrijp ik, maar is onderweg. Die komt later. Spreekrecht/Vragenkwartier De voorzitter: We starten met een, het Vragenkwartier. Dat agendapunt geeft ook ruimte voor mondelinge vragen van raadsleden, als ook inspraak voor derden. Geen vragen van uw kant, maar er is wel aangemeld. Mevrouw Hendriks van Transfore heeft gevraagd om hier te mogen inspreken. Mevrouw Hendriks, mag ik u het woord geven? Mevrouw Hendriks (inspreker): Geachte leden van de gemeenteraad. Vandaag staat als hamerstuk op uw agenda het bindend advies over onze vergunningaanvraag, voor het realiseren van een forensisch psychiatrische kliniek, een FPK op Brinkgreven. Hoewel inspreken bij een hamerstuk misschien ongebruikelijk is, doen wij dat vandaag toch.

Zoals ook in het raadsvoorstel naar voren komt, ervaart u bij de ontwikkeling van de FPK maatschappelijke onrust en politieke gevoeligheid. Juist die omstandigheden, maken dat wij niet kunnen begrijpen, waarom dit belangrijke onderwerp als hamerstuk wordt geagendeerd. Dit is voor ons te meer onbegrijpelijk, nu wij

2 als initiatiefnemer tot nu toe geen enkele keer de kans hebben gekregen, bij te dragen aan een debat. We hebben niet kunnen inspreken en we hebben geen gelegenheid gehad, om antwoord te geven op vragen die leven. We voelen ons dan ook niet gehoord. Het zijn gevoelens van onveiligheid en overbelasting van Schalkhaar die maken, dat u neigt naar het afgeven van een negatief advies. Juist, waar het gaat om die gevoelens van onveiligheid is het zo belangrijk, dat u ook met ons het gesprek aangaat. Wij begrijpen als geen ander, dat die gevoelens er zijn. Maar we zijn er tegelijkertijd vanuit onze kennis en ervaringen ook op andere locaties van overtuigd, dat de veiligheid niet in het geding is. En dat risico's op incidenten bijzonder gering zijn. Het gaat bij de FPK overigens in onze visie om ontwikkelingen die een overeenstem, om een ontwikkeling die in overeenstemming is met het Omgevingsplan. Het standpunt dat daarover tot nu toe door de gemeente wordt ingenomen, is niet juist. Dat maakt dat het instrument van een bindend advies, juridisch gezien niet aan de orde is. Wij hebben dit tot drie keer toe door een deskundige laten toetsen, met steeds dezelfde uitkomst. Als laatste, Dominique Blokvoort van Blend Advocaten. Haar notitie heeft u bij de stukken aangetroffen. Haar conclusie onderschrijven wij volledig.

De absolute nadruk bij een FPK ligt op voortdurende verpleging en verzorging van onze patiënten. Dat is waar het om draait en niet om het opsluiten van mensen, om zodoende de maatschappij tegen ze te beschermen. De beveiligde omgeving van FPK is nodig om zorg te kunnen bieden. Dat de gemeente tot nu toe aanneemt, dat veiligheid de doorslaggevende reden is voor verblijf in een FPK, heeft de gevoelens van onveiligheid ongetwijfeld versterkt. Dit standpunt van de gemeente laat bovendien zien, waarom het zo belangrijk is om meer aandacht te besteden aan wat een FPK nu precies is. Om uit te leggen dat dit iets anders is dan een tbs-kliniek, die we vaker in het nieuws zien. Om toe te lichten voor welke doelgroepen en problematieken een FPK nu eigenlijk bedoeld is. En om zodoende aan iedereen duidelijk te maken, dat de veiligheid niet in het geding is. Het is in dit kader goed om te benoemen, dat er niet alleen inwoners zijn die zich tegen de komst van een FPK keren. Uit diverse bijeenkomsten en gesprekken die wij hebben georganiseerd, weten wij dat er ook een grote groep mensen is, die de gevoelens van onveiligheid niet delen en die zich kunnen vinden in deze maatschappelijke ontwikkeling. Zoals zo vaak het geval is bij nieuwe ontwikkelingen, laat deze groep mensen helaas niet of veel minder van zich horen.

Het gevaar ligt daarmee op de loer, dat de mensen die het hardst roepen hoe onwenselijk een ontwikkeling is, voeding geven aan maatschappelijke onrust en daarmee de strijd winnen. Wij hebben veel leden van uw raad, onder andere in de consultatiebijeenkomst in februari de noodzaak van een FPK ook horen onderschrijven. Daarbij werd dan vaak opgemerkt dat het dus belangrijk is, om op zoek te gaan naar een andere plek in de gemeente Deventer, of elders. Daarover willen wij zeggen, dat er uitvoerig onderzoek is gedaan naar een andere locatie. Die is niet voorhanden. Bovendien heeft het realiseren van de FPK op het terrein Brinkgreven grote voordelen, vanwege de nabijheid van en samenhang met andere zorgvoorzieningen. Ik rond af. Wij doen een dringende oproep aan uw raad, om dit onderwerp vanavond niet als hamerstuk af te doen, maar de tijd en ruimte te nemen om een completer beeld te krijgen van de FPK en van de standpunten van alle inwoners. Het zou een gemiste kans zijn voor ons als initiatiefnemers, maar zeker ook voor de kwetsbare mensen in onze samenleving die een plek in een FPK nodig hebben en verdienen, om nu voorbarige en onjuiste conclusies te trekken en de vergunning te weigeren. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Hendriks. Is er behoefte om te reageren op deze inspraak? De heer Kaya. De heer Kaya: Mevrouw Hendriks, dank u wel.

Voorzitter, ik heb een vraag over dat wat mevrouw Hendriks vertelde over, dat ze niet mee werd genomen in die gesprekken. In wat voor opzicht heeft het u tegengehouden, om u aan te melden bij die gesprekken of aan te schuiven bij die gesprekken, die er waren? De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks (inspreker): Wij hebben zelf een bijeenkomst georganiseerd in februari en daar waren een aantal raadsleden, die dit soort zaken in hun portefeuille hebben. Hebben wij zelf wat dingen kunnen vertellen. Maar in het hele debat wat daarop volgde is, zijn er door de raad dialoogbijeenkomsten georganiseerd. Daar mochten wij niet aanwezig zijn, dus daar zijn wij geweigerd. Hebben wij meerdere keren gevraagd en ook brieven over gestuurd dat wij daar aanwezig wilden zijn, maar dat mocht niet. Dus daar waren we heel teleurgesteld over.

3 En daarna is er op geen enkele plek een behandeling geweest, behalve in de consultatieve raad in februari, maar daar was geen inspreekmogelijkheid. De voorzitter: De heer De Niet. De heer De Niet: Ja, dank voor uw inspraak. Ook fijn, dat u dat hier komt doen. Nog één vraag over … Het college schrijft ook in het voorstel als argument voor een FPK, dat het ja, een tekort aan plekken oplost, behandelplekken. En dat het tekort ongewenste gevolgen heeft. Zou u iets kunnen zeggen over die gevolgen? Welke gevolgen heeft het dat er, we zeggen nu nee tegen een of in ieder geval, het voorstel is om nee te zeggen tegen de vergunningaanvraag. Welke gevolgen heeft het tekort aan behandelplekken op dit moment? De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks (inspreker): Daar kan ik een uur over praten, dat zal ik niet doen. Maar wat er in ieder geval speelt is, dat wij zeg maar heel regelmatig in de week aan allerlei zorgpartijen nee moeten verkopen, omdat we geen beveiligde bedden voldoende hebben in Overijssel. Een ander punt is, dat wij onze FPK op dit moment bij Veldzicht hebben, wij daar niet kunnen uitbreiden. En dat betekent dat die situatie voortduurt en mogelijk ook onder druk staat. Omdat u weet, dat bij Veldzicht ook allerlei plannen in de kast liggen, om daar andere voorzieningen te realiseren.

Dus omdat er in de gevangenissen enorme wachtlijsten zijn voor tbs’ers met dwangverpleging en die doorstroom alsmaar niet goed op gang komt, dat ook allerlei gevolgen heeft dat allerlei mensen niet op een juiste manier berecht worden, omdat die doorstroom niet goed op gang komt. En ja, het betekent dat er gewoon een heleboel mensen of elders in Nederland geplaatst moeten worden, maar dat lukt ook heel vaak niet. Dus niet geholpen kunnen worden. Dus onvoldoende behandeld worden voor delictgedrag. De voorzitter: De heer Diepenhorst. De heer Diepenhorst: Dank u wel. Bedankt voor de inspraak. Ik heb een tweetal vragen. U had het erover, dat niet heel Schalkhaar op dezelfde manier daarover denkt. Kunt iets zeggen over de verhoudingen van het aantal? Grofweg, uiteraard. De voorzitter: Mevrouw. Mevrouw Hendriks (inspreker): Daar durf ik me niet over uit te laten, sorry. Daar durf ik me niet over uit te laten. Maar ik weet wel, we hebben op 5 november een bewonersavond georganiseerd. Daar waren ongeveer 70 bewoners. En daar is een filmpje van, dat hebt u misschien ook wel bekeken op de Deventer omroep. Daar ziet u ook, dat er ook mensen zijn en ook op die avond mensen aanwezig waren, die helemaal geen problemen hebben met een FPK. Op de avond die in juni dit jaar is georganiseerd waren er veel tegenstanders, maar die waren ook gemobiliseerd.

Maar daar waren ook absoluut meerdere mensen, die wel voor de FPK waren en ook vonden, dat het belangrijk was dat die er kwam. Maar die durfden zich ook niet uit te spreken, gezien de sfeer die er was op die avond. De voorzitter: Had u nog een tweede vraag, mijnheer Diepenhorst? De heer Diepenhorst: Ja, dank u wel. In de argumentatie zeg maar rondom het voorstel gaat het ook, of er nu sprake is van veiligheid of voortdurende zorg. Kunt u nog wat specifieker aangeven, waarom er volgens u sprake is van voortdurende zorg? De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks (inspreker): Als mensen een indicatie krijgen dat zij behandeling nodig hebben in een FPK betekent dat, dat er een onderzoek is geweest naar waar het delictgedrag mee te maken heeft. En dat heeft er

4 dan mee te maken, dat er sprake is van een psychiatrische stoornis onderliggend ook en samenhangend met het delictgedrag. Die psychiatrische stoornis moet dan behandeld worden, ook om dat delictgedrag te vermijden en te voorkomen. Om grip te krijgen op de risicofactoren, die daar een rol in spelen. Dus daar gaat de behandeling dan over. Dus is het primair gericht op de behandeling van de psychiatrische stoornis, om het delictgedrag te voorkomen. De voorzitter: De heer Van Wijk. De heer Van Wijk: Dank, voorzitter. Dank voor uw inspraak hier. Ja, u gaf zelf al aan, dat u uw eigen mogelijkheid om inspraak wat beperkt vond. Laat ik het zo samenvatten. Dat snap ik, vanuit uw standpunt dan. Daar kun je anders over denken. Maar ik was ook wel benieuwd naar, hoe jullie zelf kijken naar hoe de participatie met de inwoners en omwonenden is gegaan. Hoe kijken jullie daarnaar? De voorzitter: Mevrouw Hendriks. Mevrouw Hendriks: We hebben daar een notitie ook over aangeleverd bij de aanvraag van de vergunning. En daar ook in alle stappen uitgelegd, hoe die participatie eruit heeft gezien. Dat zijn een aantal bewonersavonden geweest. En daarnaast, hebben wij een klankbordgroep in het leven geroepen, waar zowel bewoners in participeren die niet heel erg gecharmeerd zijn van het idee van een FPK, er zitten ook mensen in die er veel meer gecharmeerd van zijn.

Maar wij hebben wel geconstateerd en dat staat ook in het stuk, dat de mensen die daar positiever tegen stonden, niet meer konden tegen de sfeer in de klankbordgroep en er ook om die reden uitgestapt zijn. De voorzitter: Ja, dat waren uw vragen? Dank u wel. Mevrouw Hendriks, dank u wel voor uw inspraak. Dan gaan wij verder met onze vergadering. Hamerstukken 1.

Controle uitgaven fractievergoedingen 2023 – fracties DENK, D66 en CDA

De voorzitter: We vervolgen met de hamerstukken. Eerste hamerstuk is de Controle op de uitgaven van de fractievergoedingen 2023 van de fracties van DENK, D66 en CDA. Geeft dat aanleiding voor een stemverklaring? De heer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, dank u wel, voorzitter. Voor DeventerNu is het opmerkelijk, dat er op dit moment een hamerstuk voorligt over de drie fracties DENK, D66, CDA over de fractieverantwoording van 2023. We zitten nu in de laatste vergadering van 2024, gewoon een jaar bijna al er voorbij. Het is onbegrijpelijk, waarom dit zo lang heeft moeten duren. Dit is geen goed voorbeeld van bestuur. Het gaat immers om gemeenschapsgeld. En het uitstellen van verantwoording geeft een verkeerd signaal, zeker als landelijke partijen hier binnen de gemeente betrokken bij zijn. Wellicht is het verstandig om een reglement voor orde vast te leggen, dat als je te laat bent met inleveren, dat we daar misschien een 50 procent-regeling op moeten doen om het te korten. Wij stemmen tegen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Nieuwenhof. We gaan geen debat doen. Het is een hamerstuk, u kunt dus niet tegenstemmen. We kunnen alleen een notitie maken van, dat u geacht heeft tegen te hebben gestemd.

Zijn er verder stemverklaringen? Niemand? Dan is dit voorstel aangenomen, met de kanttekening dat de fractie van DeventerNu geacht wordt tegen te hebben gestemd.

5 2.

Aanstelling functionaris gegevensbescherming

De voorzitter: Dan de Deventer aanstelling functionaris gegevensbescherming. Roept dat vragen of opmerkingen op? Geen kanttekeningen, geen stemverklaring. Dan gaan we ervan uit, dat iedereen zich daarin kan vinden? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. 3.

Beheersverordening algemene begraafplaatsen Deventer 2024

De voorzitter: Dan de Beheersverordening algemene begraafplaatsen Deventer 2024. Roept dat stemverklaringen op? Is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. 4.

Bindend advies BOPA Forensisch Psychiatrische Kliniek, Nico Bolkesteinlaan 1

De voorzitter: Dan het Bindend advies BOPA FPK, Nico Bolkesteinlaan 1. Behoefte aan stemverklaringen? De heer De Niet, ga uw gang. De heer De Niet: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij als ChristenUnie vinden, dat de behandelplekken van een FPK nodig zijn. Voor een veilige samenleving is een goede en tijdige behandeling van forensische psychiatrische patiënten nodig. En als er een tekort is aan behandelplekken, dan moeten wij onze verantwoordelijkheid nemen en ook aan het plan van Transfore meewerken. Met dit voorstel houdt het college zichzelf, de gemeenteraad en ook de omwonenden voor de gek. Het plan van de FPK past binnen het Omgevingsplan en in onze Omgevingsvisie. Het wordt dan ook af, niet afgewezen op basis van feiten, maar op basis van een gevoel. Daarmee wordt de rechtszekerheid van ruimtelijke ontwikkelingen aangetast. Het argument is wat ons betreft, niet geldig. We verwachten, dat ook de rechter hier een keiharde streep doorheen gaat halen. En ik zal met GroenLinks, de fractie van GroenLinks schriftelijke vragen instellen. Maar u mag en voor nu noteren, dat we met volle overtuiging tegen dit slecht onderbouwde voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Niet. Dan de heer Diepenhorst. De heer Diepenhorst: Dank u wel. Ook GroenLinks is niet erg aangenaam verrast door de keuze voor dit verhaal.

Het initiatief heeft misschien wel maatschappelijke onrust veroorzaakt, die moeten we uiteraard serieus nemen. Maar alleen op basis van gevoelens van onveiligheid, vinden we te weinig. Vandaar dat we vervolgvragen stellen hierover, omdat we toch graag voor een deugdelijke argumentatie op zoek zijn. GroenLinks zal tegenstemmen. De voorzitter: Akkoord. Dat waren de stemverklaringen? Dan ga ik ervan uit, dat u allen verder instemt met dit voorstel. De kanttekening wordt gemaakt, dat de fractie van GroenLinks en ChristenUnie geacht worden tegen te hebben gestemd. Daarmee is, heeft u aldus besloten. 5.

Normenkader rechtmatigheid 2024 voor de controle op en verantwoording in de gemeentelijke jaarrekening 2024

De voorzitter: Dan het Normenkader rechtmatigheid 2024 voor de controle en verantwoording van de gemeentelijke Jaarrekening 2024. Behoefte aan stemverklaringen? Dat is niet het geval. Dan heeft u aldus besloten. 6.

Nota reserves en voorzieningen 2024 gemeente Deventer

De voorzitter: Nota reserves en voorzieningen 2024 gemeente, voor de gemeente Deventer. Behoefte aan stemverklaringen? Is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten.

6 7.

3e kwartaalrapportage 2024

De voorzitter: Dan de Derde Kwartaalrapportage 2024. Is er behoefte aan stemverklaringen? Niemand. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. 8.

Nota Grondbeleid 2024

De voorzitter: Nota Grondbeleid 2024. Mevrouw Schmidt, u heeft een stemverklaring. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Met dit grondbeleid geven we opdracht aan een overheid, die geen duidelijke richting kiest. Gezien de ruimtelijke opgaven in Deventer vinden wij dat een onverstandige en onbetrouwbare houding als gemeente, ten opzichte van onze samenwerkingspartners. Wij voelen ons daarom genoodzaakt, om tegen dit voorstel te stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Verder stemverklaringen? Niemand. Kunt u zich verder vinden in dit voorstel? Dan heeft u aldus besloten met de kanttekening, dat de fractie van Deventer Sociaal geacht wordt tegen te hebben gestemd. 9.

Rapport “Toegankelijkheid van Stemlokalen” – Rekenkamer Deventer

De voorzitter: Dan de, het Rapport Toegankelijkheid Stemlokalen van Deventer. Behoefte aan stemverklaringen? Dat is, ja, mevrouw Schmidt, ga uw gang. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Onze fractie zal voorstemmen. Uit de raadstafel is gebleken, dat veel aanbevelingen over de toegankelijkheid van de stemlokalen met weinig moeite en geld kunnen worden uitgevoerd. Goede informatie voor inwoners over welke locaties toegankelijk zijn en welke minder goed, is hierbij van belang. Graag zien wij ook nog, dat er op de voorlichtingsavonden van de voorzitters van de stemlokalen, meer aandacht is voor de toegankelijkheid van de locaties, de omgeving en mensen met een beperking. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval. Dan heeft u aldus besloten. Debatstukken De voorzitter: Daarmee komen we bij de debatstukken. We hebben er vier vanavond. 10.

Cultuurvisie Deventer 2025-2028 (Doorgeschoven van de vergadering van 27 november)

De voorzitter: We beginnen met het onderwerp, waar we de vorige vergadering niet aan toe zijn gekomen en dat is de Cultuurvisie Deventer 2005-2028. Er zijn vijf moties ingediend en we bespreken ze in volgorde van het raadssysteem. We starten met de motie Versterken culturele infrastructuur van D66 en PvdA. Mevrouw Visser, u heeft het woord. Mevrouw Visser: Dank u wel. Voor ons ligt een ambitieuze en rijke cultuurvisie. Een cultuurvisie waarin naar ons idee, de kracht van Deventer, van de Deventer kunst, cultuur en erfgoed goed verwoord staan. Zo staat er bijvoorbeeld, onze organisaties, bewoners en creatieve makers zorgen voor een rijk cultureel aanbod en het maken en maken van Deventer een authentieke, eigenwijze, vernieuwende Hanzestad. Cultuur is er voor iedereen. Het is belangrijk, dat alle inwoners van de gemeente Deventer zich kunnen herkennen in het cultureel aanbod en kunnen meedoen. Een belangrijk onderdeel van onze cultuurvisie en van onze stad. Culturele organisaties zijn hard bezig om zichzelf te verbeteren, maar ook om te blijven staan. Een begroting sluitend te

7 krijgen in deze toch ook, financieel moeilijke tijden. Daarom roepen wij via deze motie op, om samen met deze organisaties te kijken hoe we met partners in de stad, knelpunten kunnen oplossen, onder andere. We hebben de motie vanmiddag nog aangepast. Excuus, we hebben, de dictum is hetzelfde gebl… wat veranderd en wat versimpeld, maar de oproep naar het college is hetzelfde gebleven. Dus die kunt u in RIS vinden. Dank ook aan de mede-indieners. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Visser. Roept dat vragen of reacties op uit de raad? Niet. Dan vraag ik om een reactie van het college, wethouder Duursma. Mevrouw Duursma: Dank, voorzitter. De motie Versterken van de culturele infrastructuur. Het college kan positief op deze motie reageren en is bereid gehoor te geven aan de oproep van de PvdA en D66, om in, om met het DOK in overleg te gaan voor het vergroten van het bereik van onze culturele instellingen. Zodat, nog meer inwoners de waarde van cultuur kunnen ervaren in hun eigen persoonlijk leven. Met de DOK kijkt het college graag naar de diverse aspecten, om dit mogelijk te maken. En wij vinden het mooi verwoord in uw motie, dus we gaan kijken naar mogelijkheden op gebied van promotie. En wij kunnen ons ook voorstellen, dat Deventer Marketing hierbij wordt betrokken. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Visser, geen reactie meer? Dank u wel, dat is snel.

Dan gaan we naar de motie Cultuurvisie - Ruimte voor makers. Motie wordt toegelicht door de heer Evers van het CDA. Wordt ingediend namens PvdA, CDA, Gemeentebelang en GroenLinks. De heer Evers: Dank u wel, voorzitter. Alweer een tijdje geleden hebben we uitgebreid over de Cultuurvisie aan allerlei tafels gesproken, ook de nodige insprekers langs gehad. Een van die insprekers was onze stadsdichter Martin Knaapen. Ik geloof niet, dat hij hier aanwezig is, maar hij kijkt vast mee. En Martin verraste ons toen met een gedicht, wat ook in de Cultuurvisie is opgenomen. En ik dacht, hoe kan ik dit onderwerp nu het beste inleiden? Ik dacht, met een tegengedicht aan onze stadsdichter. Dat gedicht, dat heb ik voor het gemak maar dezelfde titel gegeven als de motie, Ruimte voor makers. We willen weten waar de maker om vraagt. Welke ruimte hun creativiteit op handen draagt. Geen toeval of tijdelijk verblijf is wat we wensen, maar vaste plekken waar ze kunnen werken en dromen zonder grenzen. In Deventer zetten we de makers in het licht. Ruimte voor creativiteit, zo essentieel is ons zicht. Met een adviseur kunnen ze zoeken naar wegen waardoor zij niet vertrekken naar andere steden, maar laten zien dat vele wegen naar Deventer leiden. Naar Martin, zoals je ziet. Ik had drie keer een eindrijm en op het laatst was het volgens mij, een beetje een rommelrijm, maar dat zal hij mij vergeven.

Het geeft ook aan, dat we behoefte hebben aan echte makers in de stad. En dat zijn weer wat andere mensen dan praatjes maken, die we soms in de politiek wel tegenkomen. Met dit gedicht eigenlijk het belang ruim, van ruimte voor makers aangetoond. Daarom ook deze motie. De afgelopen maanden hebben we al een hele mooie samenwerking op gang zien komen van allerlei makers en mensen, die atelierruimte zoeken samen met een aantal raadsleden, samen met ambtenaren in nauw overleg. Er is zelfs een taskforce ontstaan en die taskforce en dat zie je wel, die makers dat is toch een beetje een ja, los-vaste groep. En de oproep om wat meer steviger met elkaar tot één geluid te komen, wordt in die groep heel erg goed ontvangen. Kan ik zelf uit ervaring meegeven. Maar ze verdienen wel wat steun en daarom deze motie. Met hulp van mevrouw Visser en mevrouw Zegel hebben we ook al wat geld in de begroting ontdekt. En dat geld stellen we voor, om deels in te zetten voor het maken van het plan, die makers daarin te begeleiden. En een deel ook te reserveren als een soort eerste middelen, om tot een wat meer permanentere huisvesting van die makers en ruimte voor ateliers, te komen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Evers. Reactie uit de raad? Nee. Ook niet op het wonderschone gedicht, dus? Dan gaan we naar wethouder Duursma. Mevrouw Duursma: Dank, voorzitter.

Ik hoopte, dat er iemand uit de raad een tegengedicht had voor de heer Evers, want dat heb ik helaas niet. Maar het college kan wel positief reageren op deze motie, want ziet het als een erkenning van het belang van makers en we hebben ruimte voor ateliers nodig in deze stad. Volgens mij, hebben

8 we dat ook al opgeschreven. En ik vind het mooi, dat deze motie meteen al handen en voeten geeft aan het verlangen, om daar wat aan te gaan doen. En dat betekent dus ook, dat we volgens mij de motie goed kunnen uitvoeren, dat we die externe adviseurs zullen aanstellen, dat we in kaart gaan brengen wat er nodig is, dat de input van makers wordt meegenomen. En dat we daar ook bereid zijn, om op een faire manier de betaling voor de makers die meedenken, te doen. En het resterende deel, zoals u vraagt, inzetten voor de atelierruimte in deze stad. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Voldoende, mijnheer Evers? De heer Evers: Ja, dank u wel. De voorzitter: Hartstikke goed. Dan gaan wij naar de motie Cultuurvisie - Vertel het Deventer verhaal op straat. Ook van het CDA, dus ga uw gang. De heer Evers: Nog even over dat gedicht. Ik zag al mensen verbaasd kijken, dat die creativiteit van mij zou komen, maar alle credits aan mevrouw Visser van de PvdA. De voorzitter: Mooi, ga uw gang. De heer Evers: Ja, voorzitter. In de Cultuurvisie wordt terecht veel aandacht besteed aan ons prachtige culturele erfgoed in Deventer.

Maar waar ik regelmatig mensen over hoor is, dat als je in Deventer op straat rondloopt zonder die enthousiaste stadsgidsen, die stadsgidsen die heel veel groepen begeleiden, dat je toch eigenlijk veel van die historie op straat eigenlijk niet herkent en niet zichtbaar is. Er is weinig informatie over dat cultureel erfgoed op straat te vinden. Ook qua bewegwijzering loopt Deventer en de binnenstad behoorlijk ver achter. Ook de bewegwijzering naar die relevante historische plekken is eigenlijk onder de maat. En vanuit cultureel oogpunt is dit een belangrijk onderwerp. Maar heb ook sterk het vermoeden, dat allerlei andere partijen in de binnenstad om andere redenen, dat ook belangrijk vinden. En nadat ik dit onderwerp een paar keer benoemde in onze raadstafels, heb ik al veel reacties van een aantal van die partijen gehad. Ik heb ze ook in de motie genoemd. Die eigenlijk zeggen, ja, we zijn ergens wel met dat onderwerp bezig, maar we zouden dat met zijn allen wel wat belangrijker kunnen maken. En daarom dat deze motie ook oproept, om eens een inventarisatie te maken welke partijen dat allemaal zijn. Denk aan Deventer Verhaal, Deventer Marketing, SDBM, ook het Ziet. Maar misschien ook wel de bibliotheek, kerken en andere instellingen, die bewoner of eigenaar zijn van het historisch erfgoed. Breng in kaart welke middelen nodig zijn, om dit beter voor elkaar te krijgen.

Zoek ook naar externe gelden, subsidies om, die wellicht aan te boren zijn. En brengt de raad in het eerste kwartaal 2020 op de, 2025 op de hoogte, zodat we kunnen kijken, hoe we daar nog verder een bijdrage aan moeten leveren. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Evers. Reactie uit de raad, mevrouw Visser. Mevrouw Visser: Ja, dank voor deze motie. Wij vinden het een mooie motie. Maar wij zouden ja, graag eigenlijk nog aandacht voor iets willen vragen. En dat is, om een niet alleen of ja, eigenlijk de historie van Deventer. Ja, voor, of hoe je het ook zegt, op straat te brengen, maar daar ook aandacht te hebben voor de diversiteit van onze historie. Niet alleen van ons verre verleden, maar ook misschien wat dichter bij de historie, bijvoorbeeld van de gastarbeider. Of andere Deventenaren, waar we misschien niet gelijk aan denken als we aan historie denken. En dus het misschien ook niet alleen te beperken tot gebouwen, maar ook verhalen die in die gebouwen hebben afgespeeld. Dus ik vroeg me af hoe de, mijnheer Evers daarover denkt. Of dat hij, hoe breed of smal, die dat denkt. De voorzitter: Mijnheer Evers. De heer Evers: Ja, op zich niet zo'n gekke suggestie, denk ik. Ik heb inderdaad, redelijk geconcentreerd op het cultureel-historische erfgoed. En dan met name, de panden die in onze historische binnenstad te vinden zijn. Ik

9 kan niet precies overzien, wat dit betekent. Maar het is misschien een aardige suggestie die we mee kunnen geven, als die inventarisatie toch gemaakt wordt. En misschien, kan de wethouder daar ook nog iets over zeggen. De voorzitter: Ook kort. Mevrouw Zegel, of sorry. Mevrouw Visser: Ja, dat was ook mijn vraag. Ben benieuwd naar reactie van de wethouder ook hierop. De voorzitter: Gaan we navragen, zeker. Mevrouw Zegel. Mevrouw Zegel-van Tiel: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik ben een beetje verrast, dat mijnheer Evers zegt, dat de bewegwijzering niet goed is. Daar hebben wij geen gevoel bij, in ieder geval. Ik begrijp denk ik, wel goed en ik wil dat heel graag eventjes voelen ook bij mijnheer Evers. Dat hij ook bedoelt, dat het met het inventariseren ook het kijken wordt naar van, hoe kunnen we er hier samen een goede basis aan geven? Dat het niet alleen vanuit de cultuur moet komen, maar dat er juist ook kansen liggen op andere domeinen. Is dat correct? De voorzitter: Mijnheer Evers. De heer Evers: Ja, heel correct en sluit ook aan bij de inleiding, die ik net gegeven heb. Waarin ik ook met name andere partijen probeer erbij te halen, die vanuit ander belang hier wel een bijdrage aan zouden kunnen leveren. Bewegwijzering is wel iets, wat ik vaker al terug heb gehoord.

Ook binnen het Binnenstadsmanagement, dat dat een onderwerp is waar in Deventer echt nog wel wat aan te doen is. Kijk maar even rond in de stad. Wat oude bordjes her en der verplaatsbaar, lang niet alles staat daarop. Dus er is lang geleden geïnvesteerd in die bewegwijzering. De voorzitter: Voldoende, mevrouw Zegel? Mevrouw Zegel-van Tiel: Ja, als we dat beter kunnen maken nog, dat het voor iedereen duidelijk wordt, dan lijkt me dat heel erg goed. Maar het lijkt me ook goed om vooral te blijven bij het idee, dat het niet alleen vanuit cultuur moet komen, maar dat het veel breder gezien moet worden. En als wij dat zo kunnen lezen, ben ik ook heel erg benieuwd, hoe de wethouder hierop reageert. De voorzitter: We gaan dat navragen. Verder geen vragen? Dan gaan we naar het college, mevrouw Duursma. Mevrouw Duursma: Dank u wel, voorzitter. Deventer heeft een hele mooie historie en die zien we en lezen we in onze stad, voorzitter. Gelukkig maar. Dat zien gelukkig ook heel veel toeristen. Als ik de verhalen mag geloven over de bezoekers van deze stad, dan is dat indrukwekkend en het worden er steeds meer. Ik snap heel goed, wat het CDA vraagt met deze motie. En in die zin, kunnen wij ook positief op deze motie reageren als we het over de inhoud hebben. Zit nog wel één maar in, Q1 is wat ons betreft, niet haalbaar.

We kunnen wel zorgen, dat het vóór de behandeling van de Perspectiefnota gerealiseerd wordt. En op de vraag van de PvdA van, kun je daar dan ook de verhalen bij vertellen? Welke verhalen er zijn, naast dat we kijken naar welke gebouwen zijn het nu precies, dat zou een onderdeel kunnen zijn van het onderzoek, wat we gaan doen. De vraag van mevrouw Zegel, hoe kijken we dan en kijken we naar meer domeinen? Volgens mij, kan ik uit de motie lezen, dat wij daar meerdere domeinen bij moeten betrekken. Dus dat zou ook zeker insteek van het onderzoek dan zijn. De voorzitter: Helder. Mijnheer Evers nog? De heer Evers: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, die termijn Q1 of iets later, daar kunnen we prima mee leven, als het vóór de Perspectiefnota is. Deze motie, die trouwens mede-ingediend is door de VVD en D66, wat ik nog vergat te noemen. Dank u wel.

10 De voorzitter: Akkoord. Maar het staat, de planning staat wel expliciet in het dictum. Dus het verzoek is wel, om het dictum dan aan te passen. Zullen we daarvan, vóór de Perspectiefnota van maken? Is dat een, ja? Is dat de tekst die we gaan hanteren? Oké, akkoord. Dan is dat een aanpassing in deze motie, wordt verwerkt. Dan gaan we naar de motie van D66 over Cultuureducatie. De heer De Bokx, u heeft het woord. De heer De Bokx: Ja, dank u, voorzitter. Deze motie wordt mede-ingediend door CDA, GroenLinks, PvdA en daarvoor dank. En Deventer Sociaal. Met deze motie vragen wij uw steun, om toegang tot cultuur onder jeugd met beperkte financiële middelen te versterken. Waarom? Omdat cultuur niet slechts een luxe is, het is een cruciaal middel voor persoonlijke ontwikkeling, sociale betrokkenheid en kansengelijkheid. Uit de jaarverslagen van Stichting Leergeld blijkt, dat er in 2022 en 2023 ieder jaar 225.000 euro van die subsidie onbenut blijft. Dit biedt ons een unieke kans. In plaats van het geld terug te laten vloeien naar de algemene middelen, kunnen we deze inzetten om jongeren die anders geen toegang hebben, te laten profiteren van wat cultuur hen kan bieden. De missie van Stichting Leergeld is het voorkomen van sociale uitsluiting van jongeren met financiële beperkingen. Met deze motie blijven we trouw aan die gedachte en daarom vragen wij steun.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Bokx. Reacties uit de raad? De heer Zuijdam. De heer Zuijdam: Ja, voorzitter. De indiener, die vraagt om de onderuitputting van eerdere jaren eigenlijk te gaan gebruiken. Is dat niet allang teruggestuurd naar de generieke weerstand reserve? En hoe wilt u dat daar dan, wilt u dat daar dan weer uithalen? De voorzitter: De heer De Bokx. De heer De Bokx: Ik ben niet op de hoogte van, of dat al gebeurd is. Naar mijn weten, niet. Dus volgens mij en het is ambtelijk getoetst, kunnen we, hebben we nog beschikking over die middelen. De voorzitter: De heer Zuijdam. De heer Zuijdam: Naar mijn weten wordt, iedere kwartaalrapportage wordt afgesloten en wordt daar ook alles wat over is, wordt overgeheveld. En wat u hier zegt, kan volgens mij niet. Maar ik zou het ook graag van de wethouder willen horen. De voorzitter: We vragen dat na bij het college. Andere reacties nog? Niet. Wethouder Duursma. Mevrouw Duursma: Dank u wel, voorzitter. Om maar te beginnen met de vraag over de onderuitputting van de middelen van Stichting Leergeld, kunnen we die gebruiken en zijn die niet naar de algemene middelen overgeheveld? In het bestuursakkoord staat, dat deze middelen ter beschikking blijven voor deze doelgroep en dus niet worden overgeheveld naar de algemene middelen. Het is een uitzondering op de regel. Dus in die zin, is daar financieel niets aan de hand.

Betekent ook wel meteen waar je, als je naar deze motie kijkt, voorzitter, dat deze middelen ook alleen maar voor die doelgroep ingezet moeten worden. Dat is wat u oproept. En als we het ook op die manier mogen lezen, met name dat we het inzetten voor expliciet die doelgroep, dan kan het college positief op deze motie reageren. De voorzitter: De heer De Bokx. De heer De Bokx: Dat is zo. De voorzitter: Helder. Alles behandeld op dit punt, ja? Dan dank ik u, mijnheer De Bokx. En dan gaan wij naar de motie Vergemakkelijken aanvragen subsidies. De heer Evers, ga uw gang.

11 De heer Evers: Dank u wel, voorzitter. Vergemakkelijken aanvragen subsidies is een motie, die mede-ingediend is door D66, PvdA, GroenLinks, DENK, DeventerNu en Deventer Sociaal. In de Cultuurvisie en we kennen dat al jaren, is er een ruim programma voor allerlei culturele instellingen, makers, voor programma's om subsidies aan te vragen. Toch kregen we de afgelopen maanden ook best de nodige signalen, dat die subsidies misschien niet voor iedereen even toegankelijk zijn. In een recent gehouden Cultuurcafé door PvdA, GroenLinks, D66 kwam dat onder andere aan bod. Zijn er ook diverse doelgroepen, die weinig gebruikmaken van de subsidiemogelijkheden. Diverse voorbeelden van wat kleinere vrijwilligersorganisaties, die soms beperkte subsidies aanvragen en dan met procedures te maken hebben, waardoor het niet lukt. En soms zijn ook de procedures zelf al een belemmering, om tot een aanvraag te komen. En eigenlijk is dat jammer, omdat we eigenlijk zo veel mogelijk willen stimuleren, dat ook dit soort partijen die subsidies wel gaan aanvragen. Daarom deze motie waarin we als raad het college vragen om, te kijken of er mogelijkheden zijn om die aanvragers van met name de kleinere subsidies te ondersteunen bij het indienen van een aanvraag, zodat in ieder geval de procedures goed gevolgd worden.

Een plan op te stellen om ook culturele instellingen en groepen vanuit allerlei achtergronden, die nu wat minder gebruikmaken van de subsidies te, actief te benaderen om het gebruik van die subsidies zoveel mogelijk te stimuleren. En in het op te stellen uitvoeringsprogramma bij de Cultuurvisie aan deze onderdelen nadrukkelijk aandacht te besteden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Evers. Reactie uit de zaal? De heer Kleine Schaars, ga uw gang. De heer Kleine Schaars: Ja, dank u, voorzitter. In het dictum staat op een gegeven moment tussen aanhalingstekens, kleine subsidies. Kan de aan, de indiener uitleggen wat hij bedoelt met kleine subsidies, hoe ruim moet ik dat lezen? De voorzitter: De heer Evers. De heer Evers: Ja, dit gaat om voorbeelden van subsidies, die worden aangevraagd van een bedrag van 1000 of 1250 euro. In die orde van grootte heb ik een aantal voorbeelden gehoord, waar de procedure niet precies goed gevolgd is. En kijk, als het niet aan de procedure of niet aan de eisen van de regeling voldoet, dan is het helder hè. Dan kom je als, dan kom je niet in aanmerking. Maar het zijn vaak clubs die op vrijwilligers draaien, misschien net niet zo handig zijn in die procedures en die zouden daarin wel wat hulp kunnen gebruiken. De voorzitter: De heer Kleine Schaars, ga uw gang.

De heer Kleine Schaars: Voorzitter, ja, dat begrijp ik misschien niet zo goed. Want de indiener zegt heel duidelijk van, het zijn hele kleine subsidies vaak, waarvan dan de procedure niet goed gevolgd is. Ja, dan kan ik me voorstellen dat het college ook zegt, procedure niet gevolgd, dan heeft u geen recht op een subsidie. In hoeverre ziet u dat vergemakkelijken dan al? Want volgens mij, zijn die subsidies an sich vrij eenvoudig aan te vragen. Je kunt ook vrij eenvoudig overleggen met de behandelend ambtenaar. Dus wat zou er dan nog vergemakkelijkt moeten worden? Ik krijg daar niet goed de grip op. Het is een, op zich een hele nobele sympathieke motie. Maar wat bedoelt u precies? De voorzitter: Ik krijg de indruk, dat we met een ervaringsdeskundige te maken hebben, maar … De heer Evers. De heer Evers: Nee, eigenlijk precies zoals het in de motie staat. Ik weet ook niet precies, ik heb het niet helemaal uitgespit waar dat dan in vastloopt. Wat ik vraag in deze motie, om eventjes goed na te kijken en te bedenken, of we dat zo optimaal mogelijk in die begeleidingssfeer van dit soort partijen ook geregeld hebben. En als we zeggen, we hebben het maximaal geregeld en iedereen weet dat er heel makkelijk ambtenaren zijn, die dat allemaal heel goed kunnen begeleiden en we kunnen het echt niet beter doen. Ja, dan zou dat de conclusie kunnen zijn, die we hier trekken.

Maar ik zou dat graag nog een keer uitgezocht willen hebben.

12 De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ja, dan is eigenlijk de vraag aan het college, of het college dat ook zo ziet en of college ook dat, signalen heeft dat dit soort procedures voor dat soort relatief kleine subsidies, zo bezwaarlijk of moeilijk zouden zijn en er zoveel afwijzingen volgen. De voorzitter: Dat gaan we navragen. Uitstekend. We gaan naar de zijde van het college, wethouder Duursma. Mevrouw Duursma: Dank u wel, voorzitter. Het is natuurlijk van het grootste belang dat de subsidies die wij verstrekken, dat die voor alle doelgroepen zoveel mogelijk ook bereikbaar zijn. En dat, we zien wel bij de aanvragen dat lang niet uit alle groepen, waarvan we weten dat er soms wel wat gebeurt, dat er aanvragen komen. Dus in die zin blijven wij, voelen wij ons door deze motie ook wel hoe moet ik dat zeggen, aangespoord om nog meer inspanningen te doen. Om te zorgen, dat alle groepen die in de stad en in de dorpen hier en dan heb ik het over vooral ook amateurkunst, volkskunst, al die daar, die daarmee bezig zijn om te zorgen, dat die de regelingen kennen. En ook voelen, dat zij vragen kunnen stellen aan ons ambtelijk apparaat om te zorgen, dat die subsidies op de goede wijze en volgens de juiste procedures worden gevolgd. Dus nee, we bereiken niet alle groepen. Dat zien wij ook. Dus daar voel ik echt een aansporing in deze motie.

Wij denken wel vaak, dat wij dat goed doen, dus dat wij voldoende ondersteuning bieden. Dus u zegt, mijnheer Kleine Schaars, vindt het college ook dat? Het college ziet, dat wij dat zo goed mogelijk proberen. Maar het kan nooit kwaad om nog eens een keer naar onze eigen, misschien wel soms bedrijfsblindheid te kijken. Om even te kijken, doen we dit goed genoeg? Dus wij kunnen hier in de uitvoeringsagenda goed met elkaar kijken, heb, doen we het nu goed genoeg? Dan zullen we daar als dat antwoord, ja is, dan ook volmondig op aangeven, ja, dat doen we goed genoeg, we zijn goed genoeg bereikbaar. Maar we voelen ook zeker de aansporing om te zorgen, dat alle groepen de toegang weten tot de subsidies, die er zijn. Dus wat, in die zin, kan het college positief op deze motie reageren. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Voorzitter, wat eindigt het jaar toch mooi. College dat voor bedrijfsblindheid spreekt en naar zichzelf gaat kijken. Ik word er echt bijzonder vrolijk, nee, niet emotioneel. Dat zou de verkeerde woorden, maar ik word er wel heel vrolijk van. Maar als ik het goed begrijp, zegt eigenlijk de portefeuillehouder van, we moeten eigenlijk een soort promotie doen om meer mensen uit te nodigen van, wat we toch allemaal hebben en wat ze allemaal zouden kunnen doen. Dus daar hebben we toch de motie niet voor nodig, voorzitter.

De voorzitter: Wethouder Duursma. Mevrouw Duursma: Dank u wel, voorzitter. Normaal gesproken, zou ik niet een promotiecampagne hebben opgenomen in de uitvoeringsregeling. Dit, deze motie geeft die aansporing zeker wel, dus dat is ook wat wij daarmee zeker gaan doen. De voorzitter: Oké. Voldoende? De heer Evers. De heer Evers: Ja, dank u wel, voorzitter. Eigenlijk blij te horen, dat deze motie nog een extra bijvangst heeft en dat is, dat de heer Kleine Schaars met een goed gevoel de kerstvakantie ingaat. Dus dat is mooi. De voorzitter: Waarvan akte. Dank u wel. Dan gaan wij over tot stemmen over het raadsvoorstel zelf. Daarna zullen we stemmen over de moties. We stemmen dus over het Raadsvoorstel Cultuurvisie 2025-2028. Ja, en we gaan eerst de stemverklaringen ophalen. Mevrouw Zegel. Mevrouw Zegel-van Tiel: Ja, ik zal alvast een spoiler geven. Wij gaan wel positief stemmen. Er is een toezegging gedaan in de raadstafel, voorzitter. We hebben heel veel gesproken hier vooraf, voordat we dit nieuwe best stemmen, over gaan stemmen. Er is een toezegging gedaan om in het vervolg of in het, hoe heet dat programma?

13 Ja, hoe heet hij nu, he? Uitvoeringsprogramma, ja. Ja, dank jullie wel, voor alle hints daar. Aandacht te geven aan cultuur in de openbare ruimte. Maar dat moet zijn, kunst in de openbare ruimte. En ik neem aan, dat dat ook wel zo gedaan wordt. Maar vooralsnog voor de zekerheid, wil ik dat hier toch nog wel even aangeven. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Zegel, dan mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt: Dank u wel, voorzitter. Deventer is een gemeente met meer dan 100.000 inwoners, met een heleboel ambities en plannen. Ook is Deventer in heel Nederland bekend om haar culturele evenementen. Als we daar deze Cultuurvisie naast leggen, is daar weinig van terug te vinden. Er is weinig visie en al zeker geen ambitie. De lat ligt laag, behalve bij prestigeprojecten en de ambitie, die misschien wel helemaal niet kan worden waargemaakt. Vooral, omdat risico's totaal verkeerd worden ingeschat. De ingediende moties trekken wat ons betreft, dit onvoldoende recht. De fractie van Deventer Sociaal zal tegen deze Cultuurvisie stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt, voor uw stemverklaring. Verder geen stemverklaringen? Dan wacht ik even tot mevrouw Schmidt ook zit, het pasje erin heeft en dan gaan we de stemming openen. Ja, moest even, de control room. Ja, wij zitten even onze eigen control room te controleren. Ja, moesten even checken, of dat klopt.

Maar de Cultuurvisie is aangenomen met 37 stemmen voor en één stem tegen. Dan gaan we naar de moties en gaan we kijken hoe het daar zit met de stemverklaringen. De eerste motie is het Versterken culturele infrastructuur. Is er behoefte aan stemverklaringen? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen. We missen nog één stem. Ja, motie is unaniem aangenomen. Dan de motie Cultuurvisie – Ruimte voor makers. Behoefte aan stemverklaring? Ja, de heer De Bokx. De heer De Bokx: Dank, voorzitter. Allereerst wil ik de heer Evers ontzettend bedanken voor zijn harde werken richting deze motie en het werk, dat al verzet is door alle makers te verenigen. En we zijn als D66 ook ontzettend blij, dat het standpunt zo ontzettend breed gedeeld wordt in deze raad en dat er zoveel mede-indieners zijn. Ik verwacht ook, dat het unaniem aangenomen wordt zo meteen. Maar dat betekent ook, dat we richting de Voorjaarsnota moeten doorpakken en dat verwacht D66 ook van iedereen, die nu instemt met de motie. Dat willen we dan hierbij ook even gezegd hebben. De voorzitter: Mooie stemverklaring is dit, he? Is op het randje, mijnheer De Bokx. Maar deze avond zijn we heel coulant hè, ja. We gaan stemmen, ga uw gang. De prognose van de heer De Bokx klopte, want het is unaniem aangenomen.

Dan gaan we de motie Cultuurvisie – Vertel het Deventer verhaal op straat, die dus op het derde punt gewijzigd is qua dictum en gewijzigd in het RIS staat. De heer Kaya heeft een stemverklaring. De heer Kaya: Ja, voorzitter. Wij zijn blij dat door middel van mevrouw Visser, de motie hier toch een klein beetje is aangepast. In ieder geval, met een toezegging van de wethouder met betrekking tot de historische waarde, die onze stad heeft. En ook wordt gekeken naar de wat ja, de historie wat dichterbij is. Daar zijn we blij mee. En daarom zullen we ook natuurlijk voorstemmen. De voorzitter: Dank u wel. Geen verdere stemverklaringen? Dan kunnen we stemmen. De motie is unaniem aangenomen. Dan de motie Cultuureducatie. Is er behoefte aan stemverklaringen? Dat is niet het geval. Dan kunt u stemmen. Motie is unaniem aangenomen. Dan de motie Cultuurvisie - Vergemakkelijken aanvragen subsidies. Behoefte aan stemverklaringen? Is niet het geval, kunt u stemmen. Wij missen nog drie stemmen. Tot onze verrassing, ook unaniem aangenomen. Dank u wel.

14 11.

Uitgangspunten opstellen omgevingsvisie

De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende debatstuk. En dat is de, zijn de uitgangspunten voor het opstellen van de Omgevingsvisie. Best een ingewikkelde materie, waar uw raad op verschillende momenten over heeft gesproken. Ook het college heeft geworsteld met dit onderwerp in de zin van, hoe brengen we dit nu op een goede manier naar de gemeenteraad? Maar al met al zijn we denk ik, wel een paar stappen verder gekomen. En zijn we nu toe aan het vaststellen van de uitgangspunten voor de Omgevingsvisie. Er zijn drie amendementen en een motie, die gaan we eerst bespreken. En we starten met het amendement Omgevingsvisie - Raad en ontwerp van PvdA en GroenLinks. De heer Van der Meulen heeft het woord. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. De motie is ingediend door GroenLinks, PvdA, Deventer Sociaal en Deventer Belang en mede-ingediend door Gemeentebelang. Ja, de worsteling waar u het net over had, daar, die is inderdaad uitgebreid besproken in de raadstafels. En volgens mij, zijn we toch wel redelijk ver gekomen met het voorstel, wat nu voorligt en we gaan in 2025 goed aan de slag. Het amendement over Raad en ontwerp gehad over het jaar 2025, het najaar 2025, waarin we als raad graag willen meepraten over ja, het ontwerp, de ontwerp Omgevingsvisie die dan de inspraak ingaat. We stellen als raad niet het ontwerp vast.

Dat is een beetje, een juridische discussie kom je dan in. We gaan het vrijgeven als raad voor zienswijzen. Het voordeel daarvan is, dat we dan op dat moment ook het, de Omgevingsvisie nog wat kunnen verrijken. Kunnen veranderen, mogelijk aanpassen of ja, in ieder geval bijsturen, voordat het de inspraak ingaat. Ja, dat is eigenlijk hetzelfde proces als we in 2019 met de huidige Omgevingsvisie hebben gedaan. Daarom hebben we dit amendement ingediend met de genoemde partijen. De voorzitter: Dank u wel. Reacties uit de raad? Niet? Dan gaan we naar de zijde van het college. Wethouder Wijnhoud, u heeft het woord. De heer Wijnhoud: Dank u, voorzitter. Voorzitter, enerzijds kan het college zich hier wel wat bij voorstellen dat de, deze raad die het proces als het goed is eind volgend jaar helemaal heeft doorlopen, de ontwerp Omgevingsvisie wil vaststellen en daarna inderdaad wat u al zei, vrij wil geven voor inspraak. Tegelijkertijd moet dit wel een uitzondering zijn, die passend is bij zo'n eerste beleidsrijke Omgevingsvisie. De raad dient zich goed te realiseren, dat dit conform planning kort voor de gemeenteraadsverkiezingen zal zijn en derhalve, het vierde kwartaal van 2025 echt een belangrijke datum is, om dit dan vrij te gaan geven. Mocht er immers vertraging in het proces zijn, dan komt het nog dichter op de verkiezingen. Maar zoals ik al mijn verhaal begon.

Het college kan zich dit heel goed voorstellen en kan daarom hier ook positief op adviseren. Dank u wel. De voorzitter: Dan nog reactie, de heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, een korte reactie. Kijk, de raad gaat over haar agenda en het college gaat over het aanbieden van de concept Omgevingsvisie. En op het moment, dat dat vroeg genoeg gebeurt in het ja, begin, na de zomer van 2025. Ik denk, dat de raad dan ruimschoots voor de verkiezingen het concept kan vrijgeven voor de zienswijzen. De voorzitter: Voldoende? Ja? Dank u wel. Dan is dat voor dit amendement en gaan we naar het amendement Omgevingsvisie - Maatschappelijke opgaven ook biodiversiteit. Ook een toelichting van de heer Van der Meulen, vermoed ik. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Dit is een wat meer inhoudelijk amendement en niet zozeer het proces, ingediend mede door Deventer Sociaal. Wat ons opviel bij de maatschappelijke opgaven die genoemd zijn in het stuk, hoofdstuk vier, zijn dat het allemaal opgaven die bedacht zijn vanuit de mens, mensgericht. Ook natuur wordt erin genoemd, biodiversiteit wordt erin genoemd, planten en dieren worden allemaal genoemd. Maar het gaat allemaal om de mens als uitgangspunt, die de natuur benut op verschillende manieren. Dus biodiversiteit

15 komt wel goed aan de orde, maar niet als intrinsieke waarde vanuit de natuur zelf. En daarom is deze extra opgave bedacht als een soort verrijking van de maatschappelijke opgaven, die nu zijn genoemd. Ja, de natuur heeft zelf geen stem, dus wij moeten die natuur een stem geven en laten we dat vanavond doen. De voorzitter: Reacties uit de raad. De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Ja, dank u wel, voorzitter. Mijn vraag is, de biodiversiteit, is dit al niet uitgebreid belegd in de Omgevingseffectrapportage? Dus, voegt dit nu toe, om dat hier nog eens extra erbij in te fietsen? De voorzitter: Dan de heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ook een mooi onderwerp voor de Omgevingsvisie, fietsen, maar daar hebben we het nu niet over. Maar u heeft het over de Omgevingseffectrapportage, die is er nog niet. Dat proces moet nog starten. We moeten zelfs nog de Notitie Reikwijdte en detailniveau vaststellen. Dus we hebben nog geen OER. Maar als u goed geluisterd heeft naar mijn verhaal net, dan gaat natuur en biodiversiteit, dat komt op verschillende plekken terug als je dat, als je de documenten leest. Maar het is allemaal beredeneerd vanuit de mens en dit amendement gaat juist, om het te beredeneren vanuit de natuur zelf. De voorzitter: De heer Van der Linde. Oké, mevrouw Visser. Neem me niet kwalijk.

Mevrouw Visser: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de indiener heeft het over volwaardige afweging. Wat bedoelt de indiener met volwaardige afweging? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel. Ik heb het, in het amendement staat over, een volwaardige plek geven in de afwegingen. En wat dat precies is, ja, dat zal te zijner tijd blijken. Maar waar het nu om gaat is, dat het bij de huidige maatschappelijke opgaven de mens centraal staat en dat het nog geen volwaardige plek heeft in de afwegingen. Maar dat de natuur op zichzelf, eigenlijk iemand moet dat vertegenwoordigen. Laten we dat als raad doen en dan een volwaardige plek in die afwegingen geven. De voorzitter: Mevrouw Schol. Mevrouw Schol: Ja, soms kan ook het belang van de natuur, schuren met het belang van de mens. Hoe moet het college dan de afweging maken tussen mens en natuur, volgens de indiener? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, dat is nogal casuïstisch. Dat zal per geval verschillend zijn. Kan niet zeggen van, we laten altijd de mensen prevaleren of altijd de natuur. Amendement, zo. Amendement … De voorzitter: Er waren in ieder geval wat virussen rond. De heer Van der Meulen: Ja, er zijn ook, dierenwelzijn. Ja. Maar de, even terug naar de vraag.

De ja, dus het is niet zo, dat het amendement zegt van, er staat uitdrukkelijk niet van, de natuur wint altijd in de afwegingen. Maar het moet een volwaardig plek hebben. En in de huidige situatie is het zo. Tenminste, als je de uitgangspunten bekijkt, dan is het vaak ondergeschikt aan de afwegingen, die de mens maakt of die we voor de bewoners maken of voor bedrijven, bijvoorbeeld. En we willen natuur een volwaardige stem geven. Dat is het idee daarachter. De voorzitter: Mevrouw Schol.

16 Mevrouw Schol: U laat dus aan het college aan de afweging, wat op welk gebied prevaleert? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, we hebben het op dit moment over de maatschappelijke opgaven, dat hele rijtje in hoofdstuk 4 en deze komt daarbij. En uiteindelijk is het met al die maatschappelijke opgaven voor de Omgevingsvisie, zal het college daar uiteindelijk een ja, een voorstel moeten doen aan de Raad. En wij knippen, wij hakken uiteindelijk de knoop door met het vaststellen van de concept Omgevingsvisie. Vrijgeven voor zienswijzen. De voorzitter: Ja, oké. De heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. In het stuk Proces en scoop staat ook een zin, ik weet hem niet uit mijn hoofd, dat de kwaliteit biodiversiteit ook een of de individuele kwaliteit biodiversiteit, ook een volwaardige plek moet krijgen. Is de heer Van der Meulen het niet met me eens, dat we met dit amendement eigenlijk die zin benadrukken? Want u zegt van, het valt of de heer Van der Meulen zegt, het wordt onder maatschappelijke opgaven geschoven. Maar ja, dat is maar hoe je het interpreteert, volgens mij. De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb die zin zoals u hem uitspreekt, heb ik niet zo letterlijk terug kunnen vinden. En anders hadden we dit amendement niet nodig gehad.

Maar hij staat in ieder geval dan als hij erin zou staan, onder een van de vier maatschappelijke opgaven die zijn geformuleerd en die zijn allemaal mensgericht. Dus dan, er staan bijvoorbeeld zinnen in over van, we moeten de biodiversiteit vergroten, want dat is goed alleen om dierplagen tegen te gaan. Ja, dat is het belang van de mens, om dierplagen tegen te gaan dus. En hier gaat het om de natuur vanuit zichzelf, dus de intrinsieke waarde vanuit de natuur apart markeren in de Omgevingsvisie. De voorzitter: De heer Muilerman. De heer Muilerman: Ja, dank u wel, voorzitter. Dan zou het kunnen dat wij het anders interpreteren. Maar dan is mijn vervolgvraag van, is de heer Van der Meulen het niet met mij eens, dat zoals hij het nu in het amendement noemt, dat het ook niet al bestaat in huidige beleidsstukken? En dat die huidige beleidsstukken ook mee worden genomen en dat we daarvan uit mogen gaan, dat ook zonder dit amendement dit belang wordt meegenomen. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, daarvan uitgaan, dat zouden we kunnen doen. Het stuk waar u het misschien over heeft, is het Biodiversiteitsplan, maar daar gaan we pas volgend jaar in deze raad over spreken. En het Biodiversiteitsplan, dat zal vast een onderdeel zijn of een bouwsteen of een ingrediënt, er zijn verschillende benamingen hier in deze raad voor.

Maar we hebben het nu vanavond over het proces wat we vaststellen. En dan vind ik het te riskant, om daar zonder meer vanuit te gaan. Daarom nemen we het, stellen we voor om het mee te nemen. De voorzitter: Akkoord, helder. Gaan we naar de zijde van het college, de heer Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Dank u, voorzitter. Ja, laat ik beginnen, dat het college in de brede zin mens en dieren een warm hart toedraagt. Maar even terug naar deze motie, sorry, naar dit amendement, voorzitter. Daar kan ik eigenlijk heel kort over zijn. Het college vindt deze, dit amendement overbodig en wel, om het volgende punt. Biodiversiteit wordt meegewogen in het ruimtelijke beleid en krijgt een plek in de Omgevingseffectrapportage, oftewel de OER. En ja, de Nota Reikwijdte en detailniveau die op dit moment ter inzage ligt, voorzitter, dat is het toetsingskader weer voor de OER. Overigens gaat, de Nota Reikwijdte en detailniveau komt voor, begin volgend

17 jaar naar uw raad ter vaststelling. En ja, dan kunt u daaraan toetsen of het naar uw, of het voldoende is. Dank u, voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Maar dan wordt het toch wel een hele lastige volgorde weer, want we stellen vanavond het proces vast. En daarin wordt gesproken over de OER en de NHD, die we volgend jaar krijgen met een tijdlijn, maar ook met een hele hoop maatschappelijke opgaven. Waarom stellen we die dan vanavond vast? Want die krijgen hopelijk ook een plek in de NHD en de OER. Dat zou heel onlogisch zijn, om die niet mee te nemen. En juist, omdat we die andere stukken dus nog niet kennen, denken we … U zegt, het heeft een volwaardige plek. Ja, dan kan het ook geen kwaad, om dit amendement aan te nemen. De voorzitter: De heer Wijnhoud. De heer Wijnhoud: Dank u, voorzitter. Ja, voorzitter, ik blijf bij mijn punt dat de biodiversiteit, moeilijk woord, wel degelijk wordt meegewogen in het ruimtelijke beleid en, dat het dus die plek gaat krijgen. Dus voor nu blijf ik bij dit standpunt, dat wij dus als college vinden dat deze, dat dit amendement overbodig is. Dank u. De voorzitter: Oké. Ja, nog laatste woord voor de heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, het woord overbodig vind ik dan zo lastig, want u zegt, ik onderschrijf het amendement en het is heel belangrijk.

Eigenlijk zijn we het helemaal eens, maar het is dan toch overbodig. Maar wat gaat er nu mis als we dit amendement aannemen? Gaat het dan, krijgen we dan een heel ander Omgevingsvisie of gaat het er allemaal heel anders uitzien? Kunt u aangeven waar we schade oplopen, als we dit amendement vanavond aannemen? De voorzitter: De heer, wethouder Wijnhoud in laatste instantie. De heer Wijnhoud: Dank u, voorzitter. Ja, om maar even populair uit te drukken. Er gaan geen doden vallen, dat is een feit. Tenminste, dat zou niet best zijn op dit amendement. Maar ja, ik heb volgens mij, mijn standpunt hierover inmiddels toegelicht. En uiteindelijk is het voorzitter, aan uw gehele raad om hier iets van te vinden. Dank u wel. De voorzitter: Oké, uitstekend. Dan gaan we naar het amendement Omgevingsvisie - Maatschappelijke opgaven ook toegankelijkheid. PvdA, mevrouw Visser. Mevrouw Visser: Ja, in, we stellen vanavond onder andere, de opgaven vast in een van de beslispunten. Daarbij hebben wij ook een praatplaat gekregen met de vier opgaven, waarvan bij de gezonde leefomgeving, de gele opgaven noem ik hem dan maar even, staan een heleboel punten over de fysieke leefomgeving om die zo gezond en goed mogelijk voor iedereen in te richten. Maar wat ons opviel is, dat het vooral gaat over gezond, bewegen. Voor de mensen die dat kunnen, is dat hartstikke mooi.

Maar er zijn ook genoeg Deventenaren en bezoekers van Deventer, waarvoor dat niet mogelijk is. En daar hebben wij ook beleid voor, vastgesteld beleid. Dus wij willen expliciet aandacht in de opgaven of in die kolommen, stellen voor onze inwoners die met een beperking ook graag onze stad door willen en de fysieke leefomgeving in onze openbare ruimte kunnen betreden en zonder drempels door Deventer. Of dat nu letterlijk of figuurlijk wordt genomen, dan mag het college zelf invullen. Maar ieder geval, ja, wij missen dit punt. Er zijn nog enkele woorden aangepast vanmiddag, die u geel gemarkeerd ziet in het amendement. Op uw scherm, niet op dit scherm. De voorzitter: Ja, dus dat zit in ‘zoveel mogelijk’ hè? Dat is toegevoegd. Oké. Mevrouw Zieverink, ga uw gang.