2023-523 Voorjaarsnota 2023 gemeente Deventer
Tekst van het document
Lasten
0
200
0
0
0
Buitengymzaal
Lasten
0
0
18
18
18
Human Capital Agenda
Lasten
0
50
50
50
0
0
250
68
68
18
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-250
-68
-68
-18
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 84
Economie en internationaal beleid Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Arbeidsmigranten
Lasten
0
35
35
35
35
Handhaving terrassenbeleid
Lasten
0
37
37
0
0
Havencoordinator
Lasten
0
89
89
89
0
Partnerbijdrage de Kien
Lasten
0
25
25
25
0
0
186
186
149
35
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-186
-186
-149
-35
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 85
Kunst en cultuur Financiele aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Burgerweeshuis
Lasten
0
1.350
350
350
350
Deventer Schouwburg
Lasten
0
650
650
650
650
Formatie Cultuurvisie
Lasten
0
75
0
0
0
Formatie erfgoed achterstanden
Lasten
0
106
0
0
0
Waarderingstraject monumenten
Lasten
0
135
70
0
0
0
2.316
1.070
1.000
1.000
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-2.316
-1.070
-1.000
-1.000
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 86
Bedrijfsvoering Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Duurzame mobiliteit
Lasten
0
275
275
184
0
Financieel systeem
Lasten
0
290
0
0
0
Formatie CIO
Lasten
0
139
139
139
139
Formatie financiën consolidatie
Lasten
0
105
105
105
105
Formatie financiën control framework
Lasten
0
105
105
105
105
Formatie financiën subsidiebeheer
Lasten
0
43
43
43
43
Formatie HR adviseur
Lasten
0
105
0
0
0
Formatie procesanalist
Lasten
0
105
0
0
0
Formatie uitbreiding servicedesk
Lasten
0
67
67
67
0
Formatie versterken juridische functie
Lasten
0
105
105
105
0
Formatie versterking financiële administratie
Lasten
0
131
27
27
27
ICT Uitvoeringsplannen autonoom
Lasten
0
215
256
0
0
I-uitvoeringsplannen prioriteit 1 eenmalig
Lasten
0
362
141
134
134
I-uitvoeringsplannen prioriteit 1 Structureel
Lasten
0
110
117
110
110
Meester-gezel fonds
Lasten
0
400
400
0
0
Microsoft licenties
Lasten
0
51
109
167
167
Personeels en Salaris Administratie
Lasten
0
44
44
0
0
Versterken fiscale advisering
Lasten
0
50
50
50
0
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 87
Versterken kwaliteit BAG
Lasten
Totaal lasten
0
129
129
129
0
0
2.831
2.112
1.365
830
Financieel systeem
Baten
0
103
0
0
0
Formatie uitbreiding servicedesk
Baten
0
24
24
24
0
Formatie versterking financiële administratie
Baten
0
29
6
6
6
ICT Uitvoeringsplannen autonoom
Baten
0
90
91
0
0
I-uitvoeringsplannen prioriteit 1 eenmalig
Baten
0
41
69
69
69
I-uitvoeringsplannen prioriteit 1 Structureel
Baten
0
86
43
36
36
Microsoft licenties
Baten
0
18
39
59
59
Totaal baten
0
391
272
194
170
Saldo
0
-2.440
-1.840
-1.172
-660
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 88
Algemene dekkingsmiddelen Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
AV - middelen raad
Lasten
0
0
80
80
80
Bouw School Sancta Maria Lettele
Lasten
0
65
65
65
65
De Scheg ijsbaan
Lasten
0
0
151
91
22
Duurzame mobilteit
Lasten
0
-275
-275
-184
0
Hervormingsagenda Jeugd
Lasten
0
346
0
0
0
Nieuwe jaarschijf
Lasten
0
0
0
0
8.311
Renovatie Atletiekbaan
Lasten
0
0
60
60
60
Rijksbijdrage jeugd
Lasten
0
0
0
0
-39
Sportvoorziening Bathmen
Lasten
0
0
0
120
120
Stelpost autonome ontwikkelingen
Lasten
0
0
0
0
-725
0
136
81
232
7.894
Totaal lasten Hervormingsagenda Jeugd
Baten
0
1.247
1.306
0
0
Nieuwe jaarschijf
Baten
0
0
0
0
6.739
Rijksbijdrage jeugd
Baten
0
0
0
0
-465
Rijksmededeling hoge kosten
Baten
1.200
1.200
1.200
1.200
1.200
Volume accres VJN Rijk
Baten
0
0
0
0
5.500
Vrijval stelpost accres
Baten
0
0
0
2.900
0
Totaal baten
1.200
2.447
2.506
4.100
12.974
Saldo
1.200
2.311
2.425
3.868
5.079
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 89
Resultaatbestemming (bedragen x €1.000) Programma
Onderwerp
Reserve
2023
2024
2025
2026
2027
Herstructurering en vastgoed
Verduurzaming vastgoed
Reserve verduurzaming vastgoed
0
1.000
1.000
0
0
Jeugd en onderwijs
Buitengymzaal
Reserve kapitaallasten investeringen
0
300
0
0
0
Kunst en Cultuur
Deventer Schouwburg
Reserve kapitaallasten investeringen
0
12.000
0
0
0
Algemene dekkingsmiddelen
Hervormingsagenda jeugd
Reserve hervormingsagenda jeugd
0
901
1.306
0
0
Algemene dekkingsmiddelen
Uitkomt voorjaarsnota 2023
Generieke weerstandsreserve
5.584
0
18.282
3.433
0
Algemene dekkingsmiddelen
Weerstandsratio
Specifieke weerstandsreserve
1.165
0
0
0
0
6.749
14.201
20.588
3.433
0
Stortingen
Saldo Stortingen Puttingen Jeugd en onderwijs
Buitengymzaal
Reserve kapitaallasten investeringen
0
0
19
19
18
Algemene dekkingsmiddelen
Uitkomt voorjaarsnota 2023
Generieke weerstandsreserve
0
17.451
0
0
222
Algemene dekkingsmiddelen
Weerstandsratio
Generieke weerstandsreserve
1.165
0
0
0
0
Algemene dekkingsmiddelen
Aanpassing rekeningresultaat 2022
Generieke weerstandsreserve
-856
0
0
0
0
309
17.451
19
19
240
-6.440
3.250
-20.569
-3.414
240
Saldo Puttingen Saldo
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 90
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicomanagement Inzicht Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico's. De risico’s zijn geïnventariseerd en ingeschat, wat leidt tot aanpassing van de specifieke weerstandsreserve om het weerstandsvermogen op het gewenste peil te houden. De gemeente Deventer zal de financiële risico’s en ontwikkelingen continue en nauwlettend volgen. Waar mogelijk en noodzakelijk worden extra beheersmaatregelen genomen. Uit de analyse in deze paragraaf blijkt een stijging van de risico's die de gemeente loopt. De specifieke weerstandsreserve wordt verhoogd waarmee de gestegen risico's opgevangen kunnen worden. Hiermee wordt het weerstandsvermogen op het gewenste niveau gebracht (ratio van minimaal 1) en voldoet daarmee aan de beleidsuitgangspunten van het risicomanagement in Deventer.
Ontwikkelingen en conclusies Ontwikkelingen In totaal zijn er 51 risico’s die meewegen in het berekenen van het weerstandsvermogen, één meer dan in de jaarrekening 2022. Daarvan hebben 9 risico’s een risicoscore ≥ 9. Deze worden toegelicht in deze paragraaf. In de grondexploitaties zijn de risico's voor bedrijventerreinen gestegen, door een nieuw risico op lagere opbrengsten Teugseweg. In de overige risico’s is het risico op de teruggave van BTW op sport opgevoerd, uit rechtszaken blijkt minder BTW subsidiabel is. Het risico op planschadevergoedingen voor het verplaatsten van de ligplaats van salonboten is komen te vervallen als gevolg van een rechtelijke uitspraak hierover. De risico's zijn bij de jaarrekening 2022 en nu in de voorjaarsnota gestegen, ook ten opzichte van de meerjarige trend. Dit is af te lezen uit de volgende grafiek. Er is een stijging in de uitkomst uit het simulatiemodel, die weergeeft hoeveel reserve aangehouden moet worden om de gekwantificeerde risico's op te vangen. De stijging van de benodigde weerstandscapaciteit wordt ook veroorzaakt door de stijging in de minimumnorm (zie par. 8.1.5.4) voor het opvangen van overige risico's. Deze stijgt als gevolg van de hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 91
Conclusies Conform het bestuursakkoord beschikken we over voldoende weerstandsvermogen wanneer de uitkomst van de ratio minimaal 1 is. De risico's zijn gestegen, daarom wordt de specifieke weerstandsreserve verhoogd om de ratio naar de minimale score van 1 te brengen. Dit wordt bereikt door de specifieke weerstandsreserve te verhogen met €1.165.000. Hierdoor stijgt de beschikbare weerstandscapaciteit naar €19,2 miljoen.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 92
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico's. De weerstandscapaciteit wordt gevormd door de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. Dit is hoofdzakelijk de specifieke weerstandsreserve. Alle significante risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en ten laste komen van de weerstandsreserve worden meegenomen in de analyse. Van elk risico (een gebeurtenis) wordt een analyse gemaakt met oorzaken, een kans van optreden en mogelijke gevolgen voor de gemeentelijke doelstellingen. Het weerstandsvermogen is een belangrijk onderdeel van risicomanagement en zorgt ervoor dat Deventer financiële tegenvallers op kan vangen zonder dat dit invloed heeft op het uitvoeren van de programma’s. Deze paragraaf is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), de beleidsnota Risicomanagement en Weerstandsvermogen (2015) en de beleidsnota Reserves en Voorzieningen (2018). Een goed zicht op de aanwezige risico’s en het hebben van financiële buffers heeft verschillende voordelen. Ten eerste kan ervoor worden gezorgd dat incidentele tegenvallers op te vangen zijn zonder dat de gemeente meteen hoeft te bezuinigen, waardoor een continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd is en het behalen van doelstellingen niet financieel gehinderd wordt.
Daarnaast kunnen buffers dienen als een extra zekerheid om onvoorspelbare risico’s op te vangen, waarmee in het risicoprofiel niet of slechts gedeeltelijk rekening mee is gehouden. Gemeente Deventer past voor het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit de Monte Carlo simulatietechniek toe, met een zekerheidspercentage van 90%. Boven op de uitkomst van het simulatiemodel rekent Deventer met een minimumnorm (2% omvang algemene uitkering + 2% OZB capaciteit). Dit is een extra opslag voor financiële tegenvallers die niet zijn opgenomen in de berekening
Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. Voor Deventer zijn dit de specifieke weerstandsreserve, de onbenutte (flexibele) begrotingsruimte, de onbenutte investeringsruimte, de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 93
Samenstelling (bedragen x €1.000) Element
Onderdeel
Specifieke weerstandsreserve
16.141 Post onvoorzien
Onbenutte begrotingsruimte
Waarde
Stelpost structurele autonome ontwikkelingen Stelpost accres algemene uitkering (gemeentefonds)
153 1.725 -
Onbenutte investeringsruimte
-
Onbenutte belastingcapaciteit
-
Stille reserves
-
Saldo weerstandscapaciteit 2023
18.019
Specifieke weerstandsreserve De specifieke weerstandsreserve is bij het vaststellen van de jaarrekening verhoogd tot €16.141.000 waarmee de weerstandsratio met de risico’s die in de jaarrekening zijn opgenomen op 1 uitkomt. Onbenutte (flexibele) begrotingsruimte De onbenutte (flexibele) begrotingsruimte bestaat in Deventer uit de posten Onvoorzien, de stelpost Autonome ontwikkelingen en de stelpost Accres algemene uitkering (gemeentefonds). De stelpost accres algemene uitkering is in de begroting 2023 verlaagd naar nul waardoor deze niet meer meetelt in de onbenutte begrotingsruimte. Onbenutte investeringsruimte, onbenutte belastingcapaciteit en stille reserves Er is geen vrije investeringsruimte beschikbaar en ook de belastingcapaciteit wordt volledig benut (kostendekkend). Deventer kent een aantal stille reserves. De betreffende objecten zijn niet binnen 1 jaar te verkopen zonder een negatief effect op het bedrijfsproces. Dit betekent dat de waarde niet wordt meegenomen bij de omvang van de beschikbare weerstandscapaciteit.
Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald op basis van een analyse van de risico’s die gemeente Deventer loopt vermeerderd met de minimumnorm. De risico’s met een risicoscore ≥ 9 worden hieronder nader toegelicht.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 94
Risicokaart De aard van de risico’s worden weergegeven in een risicokaart. Hoe roder de kleur, hoe hoger de prioriteit voor de aanpak van het risico. De risico's worden in het volgende onderdeel toegelicht.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 95
Gekwantificeerde risico's Ruimtelijke ontwikkeling
Omgevingswet 1. Risico op hogere lasten (dan begroot) bij de implementatie van de nieuwe Omgevingswet
50%
1.350.000
3-3
9
1.350.000 Herstructurering en vastgoed
Wijtenhorst 2. Risico dat de ontwikkeling van de driehoek Kolkmansweg niet door gaat.
50%
600.000
3-3
9
600.000 Herstructurering en vastgoed
Sluiskwartier 3. Risico op een lagere vraag maar woningen in het project Sluiskwartier.
40%
1.500.000
3-3
9
1.500.000 Herstructurering en vastgoed
Bedrijvenpark A1 4. Risico vertraging als gevolg van (te late) beschikbaarheid van de netwerken van Enexis, vanwege transportcapaciteit.
30%
4.500.000
3-5
15
5. Risico van een lager dan geraamde opbrengst bij de verkoop van de kavels.
40%
2.133.600
3-4
12
6.633.600 Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt
BUIG 6. Het risico dat het macro budget BUIG dat het Rijk vaststeld niet toereikend is en/of het aantal clienten dat in Deventer een beroep doet op de bijstand hoger is dan het aantal waarop het Rijk het BUIG budget voor Deventer bepaalt. Het eigen risico bedraagt maximaal 10% van het BUIG-budget, dit is ongeveer €4,4 miljoen. Bedragen daarboven worden (onder voorwaarden) worden gecompenseerd door het Rijk.
35%
4.400.000
4.400.000
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 96
3-5
15
Sociaal Domein (3D's)
Meedoen/Jeugd
7. Risico op overschrijdingen Sociaal Domein door verschillende ontwikkelingen en gebeurtenissen. Actueel is het risico op Jeugdzorg in relatie tot de invoering van het woonplaatsbeginsel.
70%
700.000
4-3
12
700.000 Mimik
Kunst en cultuur
8. Risico dat rente op en aflossing van de verstrekte lening aan MIMIK niet wordt gerealiseerd.
50%
600.000 600.000
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 97
3-3
9
Samenvatting Samenvatting benodigde weerstandscapaciteit Alle geïdentificeerde risico's bij elkaar hebben een maximale impact van ongeveer €45 miljoen. Dit is de basis voor de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is een stijging van €1.165.000 ten opzichte van de jaarrekening 2022. De geïdentificeerde risico's hebben een kans van optreden van gemiddeld 27%. Daarnaast houden we rekening met een zekerheidsfactor (toepassen simulatiemodel), dit houdt in dat we in 90% van alle simulatie-uitkomsten voldoende weerstandscapaciteit hebben. Het resultaat van deze berekening is een aan te houden weerstandscapaciteit voor deze risico's van €14,3 miljoen. Dit wordt verhoogd met de minimumnorm van €4,9 miljoen voor overige risico's waarmee de gewenste omvang van de benodigde weerstandscapaciteit uitkomt op €19,2 miljoen. De minimumnorm en het simulatiemodel worden hierna toegelicht.
Minimumnorm Voor 2023 is de minimumnorm als volgt bepaald: (bedragen x €1 miljoen) Bedragen begroting 2022
Geraamd bedrag
Minimumnorm 2%
Algemene uitkering (gemeentefonds)* in 2023
213
4,3
Verwachte OZB capaciteit 2023**
30
0,6
Saldo
243
4,9
*)exclusief integratie- en decentralisatie uitkeringen en inclusief inkomstenmaatstaven OZB, op basis van decembercirculaire 2022 **)begroting 2023-2026 zie paragraaf lokale heffingen
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 98
Simulatiemodel In het simulatiemodel wordt rekening gehouden met de mogelijke impact van een risico, de kans dat een risico zich voordoet en de kans dat ze tegelijkertijd voordoen. Dit wordt gesimuleerd in een model waarin de kans van de verschillende combinaties van uitkomsten worden berekend. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van de Monte Carlo simulatiemethode. Deze uitkomsten zijn te lezen in de volgende grafiek. In 90% van alle simulatie-uitkomsten volstaat een risicoreserve van €14,31 miljoen om de impact op te vangen.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 99
Ratio weerstandsvermogen De beschikbare weerstandscapaciteit moet minimaal gelijk zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit om de risico’s op te kunnen vangen. Deze verhouding is de ratio weerstandsvermogen: Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit/ Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit = €18.019.000 Benodigde weerstandscapaciteit = € 14.314.000 + €4.870.000 = €19.184.000 Ratio weerstandsvermogen = 0,94 De beschikbare weerstandscapaciteit is lager dan de benodigde weerstandscapaciteit. Dit betekent dat er onvoldoende weerstandsvermogen is om volledig de gevolgen van het optreden van risico’s financieel op te vangen. Daarvoor is het nodig de specifieke weerstandsreserve (vanuit de generieke weerstandsreserve) aan te vullen met € 1.165.000. Samen met de post onvoorzien en de stelpost structurele autonome ontwikkelingen is dit samen €19,2 miljoen, waarmee de ratio uitkomt op 1.
Algemene risicogebieden Naast de ingeschatte risico’s heeft Deventer ook te maken met algemene onzekerheden. Onder andere: • Algemene uitkering (onzekerheid verdeelsystematiek en soms sterk fluctuerende accressen); • BTW/BCF (ontwikkelingen en plafond BCF); • Vennootschapsbelasting • Leegstand onroerende panden in eigendom; • Restauratie monumentale panden; • Financieringsrisico’s (rente- en kredietrisico’s); • Garantstellingen (kans op aflossen krediet vanwege insolventie kredietnemer); • Te ontvangen subsidies (kans op terugvordering door niet voldoen aan de subsidievoorwaarden). Op basis van wat we nu weten, kunnen deze onzekerheden (risico’s) niet worden gekwantificeerd. Voor het opvangen van deze risico’s houdt Deventer middelen aan in de generieke weerstandsreserve. De omvang van de generieke weerstandsreserve is na verhoging van de specifieke weerstandsreserve in de jaarrekening €24,7 miljoen.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 100