2023-523 Voorjaarsnota 2023 gemeente Deventer
Tekst van het document
2024
2025
2026
Bedrijfsvoering - Kwaliteit BAG
129
129
129
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 53
2027
I-uitvoeringsplannen In de i-Uitvoeringsplannen is het Strategisch Informatieplan (STiP) van Deventer, Olst-Wijhe en Raalte uitgewerkt naar concrete initiatieven voor 20242027 en de financiële vertaling daarvan. De i-Uitvoeringsplannen zijn opgesteld voor de domeinen Sociaal, Fysiek, Dienstverlening en Participatie en Bedrijfsvoering. De volgende prioriteitstelling is gehanteerd: • AO = autonome ontwikkeling. Dit betreft initiatieven die vanuit wet- en regelgeving noodzakelijk en onvermijdelijk zijn, bijvoorbeeld vanwege het bereiken van de vervaldatum van een contract voor software of vanwege nieuwe wetgeving; • Prioriteit 1 = Noodzakelijk voor de opgave van het domein. In veel gevallen gaan het om de aanbesteding en vervanging van bestaande ICT-systemen (bijv. Belastingen, GIS-systeem en zaaksysteem) of het verbeteren van de digitale dienstverlening aan inwoners (bijvoorbeeld het ontwikkelen van digitale interactie van inwoners in Sociaal domein). Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - I-uitvoeringsplannen
2024 470
2025 311
2026 139
2027 139
Financieel systeem De aanbesteding voor het nieuwe financiële systeem is gegund. Bij de begroting 2023 zijn hiervoor eenmalige implementatiekosten begroot en gedekt. Toen is aangegeven dat de kosten begroot zijn op de minimale variant en dat er een risico bestaat dat de eenmalige project- en implementatie kosten hoger uitvallen. Dat laatste doet zich nu voor. Dit betekent dat eenmalig aanvullend €303.000 noodzakelijk is. Dit betreft licentiekosten voor het afmaken van de jaarrekening 2023 in het huidige financiële systeem (€186.500 in 2024) en implementatie- en projectvoorbereidingskosten (€116.500 geheel 2023). Door capaciteitskrapte is er een risico dat de beoogde implementatiedatum per 1-1-2024 niet realiseerbaar is. Dat betekent een risico op eenmalige hogere projectvoorbereidingskosten en licentiekosten. De omvang nog nader te bepalen. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Financieel systeem
2024 187
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 54
2025
2026
2027
Formatie procesanalist Al enkele jaren wordt vanuit verschillende incidentele budgetten, waaronder de Omgevingswet, Datagedreven werken en het project 5Wetten, een procesanalist ingezet om wet- en regelgeving te vertalen naar werkprocessen, om werkprocessen te verbeteren en om werkprocessen te vernieuwen. Dit is nodig omdat één van de grootste gesignaleerde knelpunten in de organisatie het procesbewustzijn is. Vanuit alle domeinen wordt dit vraagstuk naar voren gebracht. Processen lopen in Deventer over teams en programma’s heen. Daarnaast is procesbewustzijn een randvoorwaarde om datagedreven te kunnen werken, wat helpt om processen te ondersteunen en minder afhankelijk te maken van schaarse menselijke capaciteit. Voorstel is om deze expertise algemeen in huis beschikbaar te hebben en een procesanalist aan te trekken in eerste instantie voor 2024. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Procesanalist
2024 105
2025
2026
2027
Formatie CIO Als gevolg van de snelle ontwikkelingen op het gebied van digitalisering zullen we als organisatie verder moeten professionaliseren. Tot op heden werd in Deventer de rol van CIO erbij gedaan door een bestaande functionaris. De ontwikkelingen in het takenpakket vragen om een volwaardige invulling van de CIO als functie. Een CIO (Chief Information Officer) binnen de gemeente Deventer doet voorstellen voor de ontwikkeling van het informatiemanagement en datatechnologieën die worden gebruikt binnen de organisatie. Dit omvat zowel interne systemen voor het efficiënt laten functioneren van de gemeente, als systemen die worden gebruikt om diensten te verlenen aan de bewoners van Deventer. De CIO zal ervoor moeten zorgen dat de informatiesystemen en de informatievoorziening op een efficiënte manier worden gebruikt en dat ze aan de behoeften van de organisatie voldoen. Dit betekent dat de CIO moet werken aan het ontwikkelen en implementeren van nieuwe technologieën en systemen en het oplossen van problemen die zich voordoen. Daarnaast stelt de CIO de strategische visies, kaders en plannen voor de toekomstige ontwikkeling van het informatiemanagement van de gemeente op.
De CIO zal ook moeten werken aan het onderhouden van goede relaties met externe partners om ervoor te zorgen dat de gemeente Deventer beschikt over de juiste technologieën en middelen om haar doelen te bereiken. Binnen Deventer wordt nadrukkelijk de ontwikkeling, de vervanging en het beheer van de informatietechnologie uitgesloten als taak en verantwoordelijkheid binnen deze functie. Dit heeft Deventer belegd bij de CTO (teammanager DOWR-i). In samenwerking met de directie, het managementteam en andere afdelingen binnen de gemeente, zal de CIO een belangrijke rol spelen in het bepalen van de informatiestrategie van de organisatie en het optimaliseren van de informatie-infrastructuur om de doelstellingen van de gemeente te behalen. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Formatie CIO
2024 139
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 55
2025 139
2026 139
2027 139
Formatie juridische functie In 2021 is een analyse gemaakt van de juridische kwaliteitszorg en juridische functie in de Deventer organisatie. Uit deze analyse komt naar voren dat bij sommige teams, waaronder Beleid, Publiekscontacten en Facilitaire zaken, de juridische capaciteit onvoldoende is om taken goed uit te kunnen voeren. Deze teams maken veelal gebruik van externe advisering of gaan op zoek binnen de organisatie voor deze advisering. Dit voorstel is erop gericht om teams en programma's te faciliteren bij de inzet van juridische capaciteit indien deze capaciteit onvoldoende aanwezig is. Uitgangspunt blijft dat teams de uitvoering van taken zo volledig mogelijk decentraal binnen de eigen teams uitvoeren. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Formatie juridische functie
2024 105
2025 105
2026 105
2027
Formatie FA versterking De werkdruk in het team Financiële Administratie (FA) is dit jaar en naar verwachting in 2024 erg hoog. Dit kent meerdere oorzaken: hoog aantal in- en uitgaande facturen door toegenomen gemeentelijke taken (zoals energietransitie en opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne), een aantrekkende economie, langdurig ziekte, complexere klantvragen en de aanstaande implementatie van een nieuw financieel systeem. En de winkel is ‘gewoon’ open, waarbij verantwoorde kwaliteit moet worden geleverd. Door dit alles staat de kwaliteit (betalingstermijnen, interne controles) onder druk en wordt er een te groot beroep gedaan op medewerkers. Voorstel is om in 2024 de formatie tijdelijk te verhogen met 1 fte boekhoudkundig medewerker, salarisschaal 10. Hiervan komt 30% ten laste van het implementatiebudget financieel systeem. Voor Deventer betekent dit een bedrag van €50.000. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Versterking formatie FA
2024 102
2025
2026
2027
FA lagere baten Een uitbreiding van de senior-functie bij FA ad €27.000 is tot 2022 opgevangen door gedeeltelijke toerekening van de teammanager FA aan de Personeelsen salarisadministratie (PSA). Vanaf 2023 geeft de teammanager FA geen leiding meer aan PSA en zijn de inkomsten vervallen. Structureel zijn vanaf 2023 de meerkosten voor Deventer 78% is €21.000. Programma (bedragen x €1.000)
2024
Bedrijfsvoering - FA lagere baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 56
2025 21
2026 21
2027 21
Formatie consolidatie De gemeente heeft een intensieve P&C-cyclus. Per jaar worden er één begroting, één jaarrekening, één voorjaarsnota en vier kwartaalrapportages door F&C opgesteld. De complexiteit en intensiteit van deze producten neemt de afgelopen paar jaar alleen maar toe. Ze worden exacter, ze bevatten meer complexe besluitvorming en er worden steeds meer onderdelen aan toegevoegd. Alle bijdragen uit de programma’s en teams worden door één medewerker bij F&C geconsolideerd, gecontroleerd aangesloten en vierkant gerekend en samengevoegd tot één product. De aangeleverde bijdragen moeten extra kwalitatief worden getoetst en het eindproduct moet gereed gemaakt worden voor besluitvorming. De jaarrekening moet ook toetsbaar gemaakt worden voor de accountant. Dit vraagt een zeer grote inspanning waarvoor slechts één medewerker beschikbaar is. Deze medewerker voert tevens een groot deel van de regie. De nu beschikbare capaciteit is hiervoor volstrekt ontoereikend en raakt de consolidatie overbelast. Uitvoering is dringend nodig om de belastbaarheid weer in balans te brengen en de benodigde kwaliteit te waarborgen. Dit was in 2019 al het geval, maar hier is de afgelopen paar jaar geen invulling aangegeven en dat is onverantwoord. Momenteel is er voor de werkzaamheden 1,0 fte beschikbaar. Aanvullend is structureel 1,0 fte nodig. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Formatie consolidatie
2024 105
2025 105
2026 105
2027 105
Formatie control framework Het controlframework van de gemeente wordt bij team F&C onderhouden. Hierin ligt vast op welke wijze de control gemeente breed wordt uitgevoerd. Tevens bevat dit ook het VIC-programma, waarin de verbijzonderde interne controles worden uitgevoerd. Deze controles op de financiële processen van de gemeente is een belangrijke onderlegger van de rechtmatigheid en steunmateriaal voor de accountantscontrole bij de jaarrekening. Uit het controlframework en de VIC’s volgt gerichte kwaliteitsverbetering van gemeentelijke processen en blijft de gemeente in control. De complexiteit van de omgeving en de organisatie neemt toe en zo ook de eisen die extern gesteld worden aan het controlframework en controlobjecten (door de wetgever en accountant). Zo wordt in 2023 voor het eerst de rechtmatigheidsverklaring door het college opgesteld. Dit stelt andere en hogere eisen aan de verantwoording. Daarnaast heeft de gemeente met ingang van het boekjaar 2022 een nieuwe accountant en dit leidt ook tot andere en hogere eisen. Het onderhoud van het controlframework vraagt zeer specialistische kennis. Momenteel is hier één medewerker mee belast en dit is te weinig om de functie verantwoord uit te kunnen voeren en te voorkomen dat er gaten vallen. Momenteel leidt dit ook tot een forse overbelasting. Momenteel is er 1,0 fte beschikbaar.
Aanvullend is structureel 1,0 fte junior adviseur (nieuwe functie) voor versterking proces en werkzaamheden nodig. Daarnaast speelt hier een pensioneringsvraagstuk waardoor er voor een periode uitbreiding van 1,0 fte senior adviseur op korte termijn nodig is voor borging huidige kennis zodat de continuïteit gewaarborgd wordt. Zie hiervoor ook het voorstel meester gezelfonds. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Formatie control framework
2024 105
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 57
2025 105
2026 105
2027 105
Adviezen derden fiscaliteit De fiscale wet- en regelgeving neemt toe in complexiteit en raakt steeds meer velden van de gemeente. In een aantal gevallen zorgt deze complexiteit ook voor tegenstrijdigheid en wordt het ingewikkelder te bepalen welke fiscale acties genomen moeten worden. Daarnaast heeft de gemeente in 2022 een nieuw convenant met de Belastingdienst gesloten. Dit zorgt voor vertrouwen bij de Belastingdienst, maar brengt meer werken verplichtingen met zich mee. Zo moet de gemeente 27 key risks bewaken en mitigeren. Tevens leidt dit tot extra zelf uit te voeren fiscale audits. Bij zeer complexe fiscale vraagstukken is ook specialistische externe ondersteuning. In de begroting is hierin niet voorzien. Om alle fiscale vraagstukken en audits het hoofd te bieden en de fiscale kennis meer organisatie breed te borgen is er een werkbudget van €50.000 benodigd voor externe specialistische inhuur en gerichte uitbesteding van fiscale vraagstukken. Deze inhuur is kostbaar, maar wel noodzakelijk. Dit draagt bij aan het in de hand houden van onze onvoorziene fiscale afdrachten. Vaak komen deze wanneer wij het binnen de gemeente niet goed hebben geregeld als boetes en naheffingen, die zeer aanzienlijk kunnen zijn (deze lopen in de tonnen). Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Adviezen deren fiscaliteit
2024 50
2025 50
2026 50
2027
Formatie subsidiebeheer De gemeente ontvangt extra geld van het Rijk om specifiek beleid van de Rijksoverheid uit te voeren; de zogenoemde specifieke uitkeringen. De verantwoording over de besteding van dit geld verloopt via de SiSa-systematiek. Volgens deze systematiek moet de gemeente elk jaar aan de Rijksoverheid melden of en hoe ze het geld hebben besteed. Dit betekent eenmalige informatieverstrekking, eenmalige accountantscontrole. Deze verantwoording hoort als bijlage bij de jaarstukken van de gemeente. Deze Sisa-werkzaamheden worden uitgevoerd door de subsidiebeheerder van team F&C. De afgelopen paar jaar is het aantal SiSa-regelingen verdubbeld (van 17 naar 37) en het aantal is nog groeiend. Met de SiSa-regelingen wordt weliswaar eenmalig informatie verstrekt, maar de kwaliteit en volledigheid sluit wel nauw en vraagt veel inspanningen van de subsidiebeheerder. De accountant voert op alle SiSa-verantwoordingen een aparte controle uit. Dit vraagt daarom om meer en specifieke dossiervorming, beantwoording van vragen, etc.. Daarnaast vraagt dit ook steeds meer tijd in het ondersteunende proces en het organiseren van de informatiestromen om dit in goede banen te leiden. Deze werkzaamheden zijn in de nu beschikbare tijd niet meer uit te voeren, omdat de werkzaamheden van de subsidiebeheerder ook andere stromen betreft zoals de door de gemeente aangevraagde subsidies.
Ook dit volume neemt sterk toe en worden de verantwoordingen complexer en uitvoeriger. Dit zet nog meer spanning op de functie. Momenteel is er voor de werkzaamheden 0,44 fte beschikbaar. Aanvullend is structureel 0,5 fte nodig om alle werkzaamheden goed uit te voeren. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Subsidiebeheer versterken
2024 43
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 58
2025 43
2026 43
2027 43
PSA De werkdruk binnen het DOWR-team Personeels- en salarisadministratie (PSA) is nog steeds hoog. Tijdelijke uitbreiding van de formatie is noodzakelijk. Vooral door de uitbreiding van personeel in de DOWR-gemeenten zijn de werkzaamheden in 2022 structureel toegenomen met 15 tot 20% t.o.v. 2021. Dit is in 2022 onder meer opgevangen door veel extra uren, waardoor een verlofstuwmeer is ontstaan. Daarnaast is het noodzakelijk om de standaard dienstverlening en de daarbij behorende werkprocessen te professionaliseren Dit kan op termijn een efficiëntie voordeel opleveren. De omvang hiervan is nog niet bekend. Voorgesteld wordt de komende 2 jaar formatie tijdelijk uit te breiden, zodat enerzijds toenemende taken vervuld kunnen worden en er ruimte ontstaat te professionaliseren. Dan kan in 2025 de situatie opnieuw beoordeeld worden met behulp van de behaalde resultaten en de ontwikkeling van de werkelijke aantallen. Voor de Helpdesk DOWR PSA een urenuitbreiding noodzakelijk is van 0,6 Fte (salarisschaal 7) en voor het onderdeel Salarisadministrateurs een urenuitbreiding van 0.6 Fte (salarisschaal 8). Aangezien het gastheerschap van DOWR PSA bij gemeente Raalte ligt, vindt formatie-uitbreiding (€87.000) daar plaats en wordt de bijdrage van gemeenten Deventer (50,7%) en Olst Wijhe verhoogd. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - PSA
2024 44
2025 44
2026
2027
Meester gezelfonds Bij pensionering van medewerkers willen we kennis tijdig overdragen naar (nieuwe) collega’s, zeker als het gaat om kwetsbare één-pit functies. Vanuit strategisch personeels management (SPM) zijn er meerdere van dit soort situaties in beeld de komende jaren. Doel is om gedurende een aantal maanden (per functie te bepalen) een collega mee te laten lopen met de functionaris die vertrekt. Dit betekent dubbele loonkosten, die gedekt worden uit het meestergezelfonds. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Meester gezel fonds
2024 400
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 59
2025 400
2026
2027
Formatie servicedesk DOWR-I Het aantal accounts dat DOWR-i beheert is vanaf 2020 behoorlijk gestegen door een toename van het aantal medewerkers. Vorig jaar is reeds een stijging gemeld van ruim 17% in twee jaar. Met het nieuwe jaar hierbij gerekend is het aantal accounts met ruim 19% gestegen in de afgelopen 3 jaar. Dit betekent meer vragen en meldingen bij de Servicedesk ICT. Daarom is een toename van de formatie noodzakelijk bij de Servicedesk. De huidige bezetting is 6,0 fte. Wanneer wij de stijging van 19% hier tegenover zetten zou de formatie met 1,14 fte moeten stijgen. Een uitbreiding op de Servicedesk met 1,0 fte wordt voorgesteld. Dit is een DOWR-brede aanvraag. Het Deventer’ deel van de kosten bedraagt 64,5% hiervan voor 3 jaar. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Uitbreiding formatie servicedesk DOWR-I
2024 43
2025 43
2026 43
2027
Duurzame mobiliteit In de huidige krappe arbeidsmarkt benaderen we regelmatig kandidaten die verder van Deventer vandaan wonen. Hierbij valt op dat veel werkgevers reeds een reiskostenvergoeding bieden. Deze bedragen zijn vaak substantieel. Een tegemoetkoming in reiskosten wordt op deze manier concurrentiegevoeliger en daarmee vaker bepalend bij de overwegingen van sollicitanten. Bij gemeente Deventer blijkt steeds vaker in sollicitatieprocedures dat het niet bieden van een tegemoetkoming in reiskosten een belemmerende factor is om de juiste kandidaten aan te trekken. Met regelmaat accepteren kandidaten een aangeboden functie niet omdat er geen reiskostenvergoeding wordt geboden en de geboden fiscalisering van reiskosten woon-werkverkeer als te weinig wordt beoordeeld: dit in tegenstelling tot andere (gemeentelijke) werkgevers. Zo is Gemeente Zwolle is inmiddels wel overgegaan tot het bieden van een reiskostenvergoeding (volledige vergoeding ov-kosten). Gemeenten Apeldoorn, Arnhem en Enschede zitten nog in de onderzoeksfase t.a.v. de diverse opties voor een tegemoetkoming in reiskosten. Potentieel zullen zij een meer aantrekkelijke positie hebben, ook op onze arbeidsmarkt. Dit is een tijdelijke regeling tot en met 2025. De kosten zijn op jaarbasis €425.000.
Voor OV-business cards voor circa 280 medewerkers €390.000 en voor autovergoeding voor specifieke functionarissen €35.000. Per jaar dus €425.000. In 2023 is eenmalig €45.000 nodig voor tegemoetkoming in aanschaf van een fiets. Kosten kunnen binnen bestaande budgetten worden opgevangen. Programma (bedragen x €1.000)
Bedrijfsvoering - Duurzame mobiliteit
2024 0
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 60
2025 0
2026
2027
Investeringsplanning Inleiding Naast de voorstellen nieuw beleid bestaat er een voorportaallijst investeringen. Bij de voorportaalprojecten gaat het om investeringen waar we bestuurlijk prioriteit aan geven, maar waarvoor op dit moment geen geld beschikbaar is. Voor deze activiteiten gaan we actief op zoek naar dekking uit andere dan gemeentelijke bronnen en zoeken we aansluiting bij investeringsambities van partners om zo via een publiek private aanpak de gemeentelijke prioriteiten te kunnen realiseren. Daarnaast zijn we voortdurend alert op mogelijkheden om voor lopende activiteiten uit de begroting subsidies bij voornamelijk medeoverheden en fondsen aan te vragen. Dit kan financiële ruimte scheppen voor activiteiten op de voorportaallijst. Uitgangspunt is om met meer pragmatisme een maximaal multipliereffect na te streven van de huidige begroting. Het gaat om kansen benutten vanuit lopende projecten en activiteiten in de huidige meerjarenbegroting (subsidies zoeken bij geprioriteerde projecten en niet andersom). Potentiële insteek is dat elke euro in de gemeentebegroting gematcht kan worden met subsidies of financieringsarrangementen door investeringsfondsen. Waar we kansen zien, benutten we de samenwerking met bedrijven, instellingen, sociaaleconomische partners en medeoverheden intensiever om onze investeringsambities een stap dichter bij te brengen.
De maatschappelijke opgaven waarvoor we ons gesteld zien vragen een gezamenlijke inspanning. Door publiek privaat samen te werken beogen we onze investeringsambities sneller of met meer kwaliteit te realiseren. Voorportaal investeringen Bij deze voorjaarsnota 2023 presenteren we de geactualiseerde voorportaallijst: • •
• • • • • • • • • • •
Wonen, werken en verjongen; Gebiedsprogramma Centrumschil; Agenda binnenstad; Culturele voorzieningen; Herontwikkeling industriële gebieden. Poort van Deventer; Infrastructuur rondom Poort van Deventer; Hoogwaardig openbaar vervoer. Energietransitie en warmtetransitie; Verduurzaming gemeentelijk vastgoed; Verkabeling Diepenveen en Colmschate; Programma Fiets; Onderwijsgebouwen; Vastgoed de Ulebelt; 3e IJsselbrug Waterveiligheid en maatregelen IJssel (richting 2050); Hoogwaterkering binnenstad; Vergroten capaciteit/vervanging sluiscomplex.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 61
Voorstellen Wonen, werken en verjongen Vanuit het traject wonen, werken en verjongen wordt het scenario "Versterken arbeidsmarkt en Verjongen” uitgewerkt. Niet alle woningontwikkelingen zijn rendabel. Om onze ambities waar te maken en ook voldoende woningen betaalbaar te hebben voor jongeren en sociale doelgroepen, zullen we bereid moeten zijn bij te dragen in onrendabele toppen van ontwikkelingen. De omvang van de benodigde investeringen wordt op een later moment bepaald.
Gebiedsprogramma Centrumschil Op basis bestaande beleidskaders is een gebiedsprogramma Centrumschil opgesteld. De centrale ambitie is om Deventer in 2030 de meest aantrekkelijke woonstad in Nederland voor creatieve stedelingen te laten zijn. Het opwaarderen en versterken van het gemengde woonmilieu in en rondom de binnenstad biedt Deventer kansen om zich landelijk te profileren. Deventer heeft hier goud in handen door een relatief grote omvang van te transformeren gebieden. Deze gebieden zijn vaak oude industriële complexen of de ‘oude’ werklocaties van maatschappelijke voorzieningen. Deze locaties bieden de kans om nieuwe (gemengd) stedelijke milieus te creëren met een mix van wonen, werken en voorzieningen, waarbij het accent per gebied kan verschillen. Deze locaties zijn relatief dichtbij het centrum en het station en zijn hierbij in trek door hun veelheid aan stedelijke voorzieningen en goede fietsroutes naar centrum en buitengebied. Het gebiedsprogramma omvat een uitvoeringsprogramma van bijna €90 miljoen. Hierin zijn projecten opgenomen die ondertussen in uitvoering zijn en worden bekostigd vanuit de gehonoreerde subsidieaanvraag voor de woningbouwimpuls.
De volgende investeringsblokken resteren: • Agenda Binnenstad; • Culturele voorzieningen; • Herontwikkeling industriële gebieden - Haveneiland; Agenda binnenstad Bewoners en bezoekers zoeken in de binnenstad sfeer en beleving. Hiervoor zijn onmisbare ingrediënten: een onderscheidend en verrassend aanbod van winkels, horeca, culturele en toeristisch/recreatieve voorzieningen, een aangename ambiance en activiteiten. Daarbij zijn kwaliteit en uitstraling een voorwaarde. Het merendeel van deze ingrediënten is in Deventer ruim voor handen: het monumentale karakter van de binnenstad, het relatief grote aanbod van winkels met een ‘couleur locale’, de karakteristieke inrichting van de openbare ruimte en landelijk bekende evenementen zoals ‘Deventer op stelten’, het ‘Dickens festijn’ en de boekenmarkt. De binnenstad zal de komende jaren een transformatie moeten ondergaan van ‘place to buy’ naar ‘place to be’. In de agenda binnenstad zijn diverse investeringsprojecten opgenomen: • Masterplan Verlichting: €2,0 miljoen; • Stad aan de IJssel: €6,0 miljoen (Entrees en Welle met stadsbalkons); • Herinrichting Broederenplein: €2,0 miljoen; • Fietsvoorzieningen (parkeren, routering en verhuur): €2,0 miljoen.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 62
Culturele voorzieningen De uitwerking van onze ambitie voor de culturele sector is uitgewerkt in een nieuwe visie op de cultuurinstellingen. Een rijk cultureel leven is een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor inwoners. Meer mensen die wonen in en rondom de binnenstad kunnen dan weer zorgen voor meer financiële basis voor de huidige instellingen. De omvang van culturele voorzieningen past al bij onze ambitie. Belangrijk is dat instellingen die interessant zijn voor inwoners blijven bestaan. Met name de situaties rondom de podiumkunsten zijn hierbij zorgelijk. Op dit moment lopen locatiestudies naar een nieuwe locatie voor het Burgerweeshuis. Ook verbouwen op de bestaande locatie is nog een optie. Bij de voorjaarsnota 2021 en begroting 2022 is er €3,3 miljoen aanvullend gereserveerd voor het Burgerweeshuis. Deze aanvulling komt bovenop de beschikbare €1,0 miljoen die deels wordt en is ingezet om de huidige kosten te dekken. De totaal benodigde investering is echter hoger dan de gereserveerde middelen. Conform de Leidraad Grote Projecten, wordt eerst de initiatieffase doorlopen met een uitwerking en vergelijking van verschillende scenario’s en bijbehorende business cases (inclusief overige dekkingsbronnen).
Herontwikkeling industriële gebieden - Haveneiland Deventer biedt kansen voor een uniek vestigingsklimaat, met de ligging aan de IJssel en de nabijheid van de binnenstad als aantrekkelijke en inspirerende werkomgeving. Het Havenkwartier en het Rotokwartier vormen de schakel tussen de binnenstad en groot Bergweide, hier bieden we ruimte voor meer stedelijkheid en een brede mix van functies. Voor de ontwikkeling van de Roto Smeets locatie is een handelingsperspectief gemaakt. De verwachting is dat deze ontwikkeling anterieur kan plaatsvinden zonder aanvullende financiering vanuit de gemeente. In het document ‘Havenkwartier in de stadsassenzone’ zijn in 2013 ten behoeve van de Ontwikkelagenda Overijssel – Stedendriehoek – Deventer de kansen rond het Havenkwartier in beeld gebracht. Project 1 (Hanzeweg) en 2 (Mr. De Boerlaan) zijn nu in uitvoering. De woningbouw in het Havenkwartier is onrendabel en wordt gesteund met middelen vanuit het Rijk (1e tranche woningbouwimpuls). Het Haveneiland is de laatste in de rij. Bij de herijking Groot Bergweide is voorgesteld het haveneiland te ontwikkelen in co-creatie met ondernemers. Toch zal de ontwikkeling van het Haveneiland een onrendabele top kennen. Ongeacht de uitkomst van verdere samenwerking, zijn om de ontwikkeling van het gebied Haveneiland te versnellen investeringen nodig.
Er zijn een paar rand voorwaardelijke investeringen in beeld: • Bodemsanering oude BP-locatie • Eventueel aanvullende ontsluiting naast de St. Olafstraat • Verbeteren/ versterken kadeconstructies. Voorlopig ramen we het benodigde bedrag op €5,875 miljoen.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 63
Poort van Deventer Innovatie en toekomstbestendigheid zijn belangrijke onderdelen van het ondernemerschap dat we overal in het werklandschap tegenkomen. Langs het eerste deel van het Hanzetracé (komende vanaf de A1) bevinden zich onze bedrijventerreinen. Het totale gebied omvat eén van de grootste aaneengesloten bedrijventerreinen in Oost-Nederland. Hier is een mix van grootschalige en diverse functies aanwezig. Samen met het bedrijfsleven werken we aan bedrijventerreinen die klaar zijn voor de toekomst. We investeren in energietransitie, herontwikkeling van verouderde deelgebieden, energietransitie, de beroepshaven en duurzame mobiliteit/bereikbaarheid, zodat de bedrijventerreinen van nu hun waarde ook in de toekomst behouden. Door de dynamiek kunnen bedrijven elkaar versterken. In het uitvoeringsprogramma toekomstbestendige bedrijventerreinen is een budget beschikbaar van € 2,0 mln. Hiervoor zijn de projecten geprogrammeerd. Op het S/park (oud AKZO terrein) willen we een campus ontwikkelen voor startups en bedrijven in de veeleisende en hoog reactieve chemie en technologie. De huidige gebiedsontwikkeling S/Park is niet geslaagd. Het aantal gecreëerde arbeidsplaatsen bleef ver achter op de voorspelling. De overeenkomst S/Park is inmiddels ontbonden. We zoeken wel naar mogelijkheden voor een doorstart. De voormalige gasfabriek is een centrum van innovatieve startups.
Marktpartijen slaan hier de handen ineen. Voor het Hartenaasje sturen we op de ontwikkeling van een bijzondere ‘buitendijkse’ locatie met ondersteunende faciliteiten en diensten voor de oude terreinen van de gasfabriek en AKZO. Genoemde gebieden moeten zich zo ontwikkelen dat deze qua functies iets zeggen over Deventer. We faciliteren de dynamiek van afzonderlijke bedrijven en nodigen hen uit om zich te profileren. De voormalige terreinen van de gasfabriek en AKZO zijn verbonden met de ‘Centrumschil’ via de Zutphenseweg/Mr. De Boerlaan en de Handelskade. De ontwikkelingen van de Centrumschil liggen geografisch rondom deze wegen. Langs deze as vestigen zich kennisintensieve bedrijven. Deze entree van de stad moet stedenbouwkundig zich ook meer ontwikkelen naar een zichtbare Kennisas. Infrastructuur rondom Poort van Deventer De Poort van Deventer vormt dé toegangspoort naar Deventer. Het gebied biedt ruimte aan economische activiteit, maar kent ook een sterke landschappelijke kwaliteiten. De gemeente wil de economische kwaliteit in het gebied een impuls geven en tegelijkertijd de ruimtelijke kwaliteiten van het gebied toegankelijk maken. Zowel voor autoverkeer, maar misschien meer nog wel voor langzaam verkeer.
De verkeersader Zutphenseweg in het gebied Poort van Deventer vormt een belangrijke schakel binnen het verkeersnetwerk van Deventer en is in de spitsen het drukste wegvak van Deventer. Plannen om het gebied te transformeren hebben niet alleen impact op de (auto)bereikbaarheid van de Poort van Deventer, maar ook op die van de hele stad. Voor de ontwikkeling van de stad als geheel is het van belang dat de verkeerskundige structuur wordt verbeterd zodat Deventer aantrekkelijk blijft, zowel voor bewoners en bezoekers van de stad als voor huidige en toekomstige bedrijven. Het kruispunt tussen de Zutphenseweg en de Visbystraat/Teugseweg zit in de huidige situatie tijdens de spitsperiodes al aan zijn maximumcapaciteit. Hierdoor ontstaat regelmatig filevorming. Daarom zijn nieuwe economische ontwikkelingen in de Poort van Deventer, die leiden tot een grote toename van verkeersbewegingen, zonder ingrepen niet mogelijk. Bij een toename van verkeer versterkt dit effect en nemen opstoppingen voor het kruispunt in aantal en intensiteit toe. Om de stad op lange termijn bereikbaar te houden, is het noodzakelijk infrastructureel in te grijpen. Er zijn verkeerskundige deelprojecten in en om het gebied uitgewerkt, die het verkeerskundig systeem als geheel flexibeler maken en capaciteit toevoegen voor alle vervoersstromen. Deze deelprojecten creëren bovendien economische kansen in het gebied.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 64
Deze maatregelen zijn ook op effectiviteit onderzocht. Conclusie uit dit onderzoek was dat een combinatie van deze maatregelen, met uitzondering van de slimme knip in de Zweedsetraat, leiden “tot een robuust stedelijk verkeersnetwerk”. Tevens passen deze maatregelen goed binnen het dakpanprincipe, dat de gemeente Deventer binnen de Omgevingsvisie hanteert. Bedrag x €1.000
Maatregel Aanleg verbindende infrastructuur tussen Teugseweg en Zutphenseweg en verplaatsen hoofdaansluiting Gasfabriek
2.500
Terugbrengen van de Zutphenseweg ten noorden van de Hanzeweg tot 2 x 1 rijstrook
1.500
Versterken fietsnetwerk / aanleggen fietspad over de dijk
450
'Slimme Knip' Zweedsestraat
300
Verplaatsen tankstation en gebied stadsentree
640
Aanleg voet- en fietsverbinding over het water
Nntb
Aanleg extra rijstrook Deventer richting A1 (deels uitgevoerd, overig niet noodzakelijk)
0 5.390
Totaal
Hoogwaardig Openbaar Vervoer Centraal Centraal hierbij staat de as (Zutphenseweg, Mr. H.F. de Boerlaan, Handelskade). De gebiedsontwikkelingen in de Centrumschil zijn allemaal gerelateerd aan deze as. Vanwege de kennisintensieve bedrijven die aan deze as liggen, noemen we deze as ook wel de Kennis-as. Deze as had in het verleden een pure verkeersfunctie. Meer en meer zal de Kennis- as zich ontwikkelen naar een hoogwaardige openbaar vervoer functie. Hiervoor zijn investeringen nodig. Er worden twee grote investeringen voorzien: • Transferium €2,5 miljoen; • Hoogwaardig openbaar vervoer verbinding €3,0 miljoen. De kosten zijn sterk afhankelijk van de definitieve planvorming.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 65
Energie- en warmtetransitie De grote opgave waar we als maatschappij voor staan, is de energie- en de warmtetransitie. Dit heeft ook grote financiële impact maar is vooralsnog moeilijk te kwantificeren. Dit kan niet zonder rijksmiddelen maar ook niet zonder investeringen van de gemeente. De opwekking van energie zal CO2-neutraal moeten plaatsvinden. Dit betekent ook dat we een andere infrastructuur nodig hebben om de opgewekte energie op het juiste moment op de juiste plek te krijgen. Ook het aardgasvrij maken van de bebouwde omgeving vraagt forse investeringen van bedrijven, particulieren, corporaties en overheden. Dit kan naar verwachting niet zonder rijksmiddelen. De gemeente zal zelf nauwelijks investeren in hardware voor de grootschalige energieopwekking (wind/zon) of de warmtetransitie. Dat is voor de warmtetransitie met name aan particuliere huisbezitters, beleggers en corporaties. Energieleveranciers staan aan de lat voor verzwaring van het netwerk om zo voor de toekomst de energievoorziening te kunnen garanderen. Op het niveau van het laagspanningsnet zijn er in de bebouwde kom van Deventer ca. 120 extra transformatorhuisjes nodig tussen nu en 2030 en 1 op de 3 straten gaan daarvoor op de schop. De investering van de transformatorhuisjes en het leggen van nieuwe kabels zijn voor rekening van de netbeheerder.
Naast de uren voor vergunningverlening zullen we als gemeente ook kosten maken voor de herinrichting van de openbare ruimte. Door dit zo veel mogelijk te combineren met andere geplande werkzaamheden kunnen de kosten worden beperkt. De ontwikkeling en realisatie van Smart Energy Hubs als remedie tegen de netcongestie vraagt naar verwachting ook om gemeentelijke investeringen. Commerciële partijen en/of energiecoöperaties investeren in de aanleg en exploitatie van windmolens en zonneparken. Voor de realisatie van zonnepanelen boven parkeerplaatsen (solar carports) zal de veelal onrendabele top gefinancierd worden met publiek geld. De Tweede Kamer heeft in maart 2023 besloten dat parkeerterreinen zo veel mogelijk overdekt moeten worden met zonnepanelen. De financiële consequenties hiervan voor gemeenten, dus ook voor Deventer, is nog onbekend. Er zijn onderdelen van het energiesysteem die nu nog niet belegd zijn en waar een investering van de gemeente gevraagd zal worden. Het gaat dan met name over energie infrastructuur. • De Warmtewet 2.0 treedt in werking op 1 juli 2024. Hierin wordt geregeld dat de bestaande en nieuwe warmte-infrastructuur voor minimaal 50% + 1 in publieke handen komt. Na de inwerkingtreding is er een ingroeiperiode van 7 jaar. Na deze periode moeten alle warmtebedrijven voldoen aan deze eis.
Dit kan grote investeringen vragen van de gemeente waartegenover inkomsten staan in de jaren ná de investeringen. Nog niet te overzien is het of hiervoor ook onrendabele investeringen van de gemeente nodig zijn. Het gaat niet alleen gelden voor Slim Warmtenet Zandweerd maar ook voor alle bestaande netten (bijvoorbeeld in de Deltabuurt en Keizerslanden) en andere mogelijke nieuwe warmtenetten. • Toekomstbestendige energievoorziening op bedrijventerreinen in Deventer vraagt niet alleen Netverzwaring. Slim uitwisselen, omzetten en opslaan, en duurzaam laden van transport zijn belangrijke onderdelen van een toekomstbestendige Smart Energy Hub. De gemeentelijke rol zal vooral gericht zijn op procesbegeleiding en onafhankelijke informatievoorziening. • Verschillende boerenbedrijven in de gemeente Deventer willen biogas opwekken uit rundveemest. Dit biogas kan omgevormd worden tot groen gas, waardoor het op de bestaande gasleiding ingevoegd kan worden. Dat is alleen haalbaar in een businesscase als boeren dat gezamenlijk doen. Dat vraagt een investering in een klein biogasnetwerk naar een gezamenlijk opwerkstation. We verwachten een financieringsvraag van deze ondernemers. Niet alleen voor het biogasleidingwerk maar mogelijk ook voor een toekomstgericht opwerkstation (waar in de toekomst meer boeren op kunnen aansluiten).
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 66
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Verduurzaming van het gemeentelijke vastgoed is niet vrijblijvend. De uitdaging om de uitstoot van broeikasgassen terug te brengen is vertaald in de Klimaatwet. Hoofddoel voor de gebouwde omgeving is het bereiken van 95% CO2 reductie in Nederland in 2050 ten opzichte van 1990 en als tussendoel streven naar minstens 55% CO2 reductie in 2030 ten opzichte van 1990. In aanloop naar de voorjaarsnota 2023 ligt de portefeuillestrategie en het investeringsprogramma verduurzaming vastgoed ter besluitvorming aan de raad voor. Met deze kaderstellende stukken geven wij aan op welke wijze wij willen toewerken naar het realiseren van de klimaatwetdoelstellingen. Voor de gemeente Deventer betekent dit dat om de doelstelling 2030 te halen jaarlijks 5,2% CO2 reductie gerealiseerd moet worden. Om het totale gemeentelijke kernbezit (incl. onderwijshuisvesting en sportbedrijf) van de gemeente Deventer dat verwarmd wordt (ruim 153 panden) in 2050 energieneutraal te krijgen is een investering van ongeveer €128 miljoen bruto noodzakelijk. De grootste opgave ligt in de periode 2023 tot en met 2030. Om de doelstelling 2030 te realiseren is een investering van bruto €69,5 miljoen bruto nodig.
Dat is netto €48,3 miljoen, omdat een deel van de investering gedekt kan worden uit het budget planmatig onderhoud en deels uit de energiebesparing door afspraken te maken met huurders. Een deel is reeds gedekt, waarmee een resterende investering van €41,7 miljoen resteert. Per jaar is een investering van oplopend naar ruim €6 miljoen netto nodig, dat leidt tot een structurele kapitaallast van €2,8 miljoen in 2031. Daarnaast zullen aanvullende structurele middelen (€25.000) nodig zijn voor energiemanagement (monitoring, coaching van energieverbruik van de gebruikers, het inregelen van de installaties en projectleiding). In het investeringsprogramma zijn de investeringen en de dekkingsbehoefte in meerjarig perspectief weergegeven. In het investeringsprogramma is een jaarlijks gemiddelde aangehouden. Aandachtspunt is het investeringsritme; wanneer het een logisch moment blijkt een groot pand al in de eerste jaren (bijv. 2024) te verduurzamen, zal de investeringsbehoefte en dus de noodzakelijke financiële middelen naar voren schuiven. En vice versa. Dergelijke bijstellingen maken onderdeel uit van de portefeuillestrategie. Omschrijving
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
Investering (eenmalig) jaarlijks
2.240
3.640
4.740
6.040
6.040
6.040
6.040
6.040
ntb
0
5.880
10.620
16.660
22.700
28.740
34.780
40.820
40.820
- kapitaallasten
0
51
364
730
1.123
1.525
1.934
2.351
2.777
- energiemanagement
25
25
25
25
25
25
25
25
ntb
Totaal
25
76
389
755
1.148
1.550
1.959
2.376
2.777
Investering (eenmalig) cumulatief Exploitatie (structureel)
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 67
Verkabeling Diepenveen Op 9 maart 2022 heeft de raad het Initiatiefvoorstel Verkabeling Diepenveen/Platvoet en Deventer/Colmschate aangenomen. De kosten voor het Basis Ontwerp zijn gedekt. De kosten voor realisatie van de verkabeling worden gereaamd op € 10.790.000, voor de gemeente Deventer. Dit is een eigen bijdrage van 20% op de totale investering. Gemeente Deventer wordt op zijn vroegst in 2025 opgenomen in het Investeringsplan van Tennet. Dat is nu nog niet het geval. De kosten zullen dus nog verder stijgen. Onafhankelijk van de stijgende kosten van Tennet blijft de provinciale bijdrage €1.250.000. Meer details zijn te vinden in het Financieel overzicht dossier Verkabelen wat de raad op 3 april 2023 ontvangen heeft.
Programma Fiets Het college heeft het programma fiets vastgesteld voor de periode 2021-2025. De afgelopen jaren is veel energie gestoken in het op peil brengen van het fietsnetwerk omdat de fiets hét vervoermiddel is voor in en buiten de gemeente. Binnen de meerjarenprogrammaring van zowel wegonderhoud als investeringen op gebied van infrastructuur, heeft de fiets altijd een prominente plek. Vanzelfsprekend betekent het inpassen van fietsinfrastructuur in de bestaande, soms historische omgeving ook het doen van compromissen. Er ligt een grote opgave om de lijn van de afgelopen jaren voort te zetten en bij voorkeur zelfs een impuls te geven. De ambitie om in toekomst ‘dé slimme gemeente van Overijssel op gebied van positieve gezondheid en duurzame bereikbaarheid’ te worden vraagt om een schaalsprong in kwaliteit en investeringen. De focus ligt hierbij op de fiets in het economisch verkeer. Fietsen moet vanzelfsprekend worden naar werk, winkel en school. De kracht van het fietsbeleid ligt in de combinatie van maatregelen, op fysiek vlak én in gedrag, gebruikmakend van ontwikkelingen op gebied van intelligente verkeerssystemen en datagebruik. De fiets als hoofd-, voor- en natransport kan, al of niet in de vorm van deelmobiliteit, de logische stap worden naar een duurzaam bereikbare en gezonde Deventer samenleving. De totale ongedekte investering, bedraagt €70,65 miljoen.
De grootste projecten uit deze lijst zijn: • Fietspad spoorbrug IJssel €16,0 miljoen; • Fietsbrug IJssel F1 parallel langs A1 €20 miljoen; • Spoor- en wegkruising Siemelinksweg langs Schipbeek €10 miljoen.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 68
Onderwijsgebouwen De stad en onze dorpen veranderen, de samenleving verandert en het onderwijs verandert. Verandering veroorzaakt ook dat we op een andere manier naar onderwijshuisvesting kijken. Van sober en doelmatig, klassikaal en enkelvoudig gebruik, naar geschikt en ondersteunend aan het onderwijs, een goed binnenklimaat, faciliterend in doorgaande lijnen, het tegengaan van kansenongelijkheid en zo duurzaam mogelijk. Er is een mismatch tussen vraag en aanbod en het gebouwenbestand voldoet in meerdere opzichten niet aan deze toegenomen eisen. Er moeten grote stappen gezet worden en tempo gemaakt worden om hoge ambities te halen. Het gaat niet alleen om onderwijskundige ambities, maar juist ook duurzaamheidsambities en de wens om maatschappelijk vastgoed efficiënter in te zetten. Het probleem wordt, naarmate er geen tempo wordt gemaakt, steeds groter. Er is sprake van een oude gebouwenvoorraad en weinig financiële middelen. De normvergoeding zoals berekend voor de realisatie van onderwijshuisvesting is al een tijd aan de lage kant en ook de (voormalige) mi-vergoeding van scholen lijkt passend voor een spiksplinternieuw gebouw, maar levert voor oudere gebouwen tekorten op. Daarnaast zijn beide budgetten niet geoormerkt, waardoor huisvesting niet altijd (financiële) prioriteit krijgt.
De stijgende gasprijzen en hoge energielasten van de afgelopen jaren zorgen bij meerdere scholen in Deventer voor forse rekeningen. Verduurzamen wordt steeds rendabeler, maar verduurzaming van een gebouw pak je bij voorkeur groot en integraal aan (bijvoorbeeld in combinatie met een grootschalige renovatie). Planvorming vindt in Deventer om de 4 tot 6 jaar plaats met een IHP (Integraal HuisvestingsPlan), en waar mogelijk wordt jaarlijks bijgestuurd en aangevuld met het programma/overzicht. Er is geen doorkijk naar de toekomst, iets wat met gebouwbeheer noodzakelijk is. Wij hebben de ambitie om te komen tot een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs voor primair- en voortgezet onderwijs dat door zowel schoolbesturen als gemeente gezien wordt als leidend in de manier waarop wij samen onze taken op het gebied van onderwijshuisvesting vormgeven. Het Integraal Huisvestingsplan heeft als startpunt een inhoudelijke visie die onderliggend is aan de huisvestingsverantwoordelijkheden. In het kader van de IHP-ontwikkeling worden 3 scenario's op hoofdlijnen financieel vertaald. Het gaat hierbij om de volgende drie scenario's:
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 69
1. Losse actie: Alle scholen een Frisse school Voor dit scenario worden de volgende aannames gedaan: • Een Frisse School wordt in de raming gedefinieerd als een school met goede ventilatie en indien nodig een koelsysteem. Dit is een ‘minimale’ variant ten opzichte van aanvullende eisen die voort kunnen komen uit het PvE Frisse Scholen (waarbij bijvoorbeeld ook wordt gekeken naar daglichttoetreding); • Het bedrag is inclusief begeleidingskosten en btw en geraamd op hoofdlijnen op basis van het type gebouw en de kennis over het gebouw als gevolg van de gebouwenschouw uit het najaar van 2022. Hierbij wordt gerekend met het wel/niet aanwezig zijn van een systeem en de leeftijd van een systeem (ouder 10 jaar leidt bijvoorbeeld tot revisie). Mogelijk voldoen bestaande aanwezige ventilatiesystemen niet aan de eisen, op dit detailniveau is aanvullend onderzoek nodig; • De financiële vertaling is alleen voor het plaatsen/verbeteren van ventilatie en koeling, er zijn geen kosten geraamd voor het toenemende elektraverbruik en daarmee hogere exploitatiekosten. Voordelen • Snelle manier om scholen op het gebied van ventilatie/binnen klimaat een boost te geven
Financiële vertaling
Nadelen • Veel gebouwen hebben een kostbare verbouwing nodig, terwijl ze ook binnen nu – 20 jaar in aanmerking komen voor grootschalige renovatie/nieuwbouw • Exploitatie- en onderhoudslasten stijgen, terwijl er geen aanvullende maatregelen worden getroffen op het gebied van verduurzaming. Deze lasten komen te liggen bij het schoolbestuur • Ontbreekt aan een integrale blik op het vraagstuk • Er wordt weinig aandacht besteed aan het gebruik van een gebouw en hoe dit van invloed is op het binnen klimaat • Als gemeente neem je ‘plaats’ op de stoel van een schoolbestuur (zeker met het nieuwe wetsvoorstel, waarbij binnen klimaat onder de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur valt) Eenmalig €7.000.000
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 70
2. De huidige huisvestingssituatie over een periode van 30 jaar vernieuwen, investering voor de komende 20 jaar Voor dit scenario worden de volgende aannames gedaan: • Het huisvestingsbestand wordt geleidelijk aan vernieuwd. Het aantal vierkante meters blijft gelijk; • Er is sprake van (een deel) versnelde afschrijving in de eerste jaren. Dit betekent meer desinvestering. Daarnaast zijn er meer renovatiekosten. In scenario 2 moeten meer losse gebouwen tussentijds gerenoveerd worden. Dit zijn relatief dure vierkante meters, omdat ze in een korte periode worden afgeschreven en wel fors zijn; • Doorrekening voor onderwijshuisvesting en de huisvesting van bewegingsonderwijs is meegenomen; • De variant ‘A’ is sober en doelmatig, de variant ‘B’is energieneutraal, duurzaam. Aanname is dat er in een energieneutrale/duurzame variant in het begin meer geïnvesteerd wordt, wat terug te zien is bij de onderhoudslasten en exploitatielasten. De investering in duurzaamheid kan gedeeltelijk terugverdiend worden; • We gaan uit van de ‘Total Cost of Ownership', waarbij zowel initiële investering als exploitatie/onderhoudslasten zijn berekend over een periode van 40 jaar. Rond 20 jaar vindt er een grote renovatie plaats. De kosten van een gebouw horen bij zowel schoolbesturen als gemeente. Er is een fictief onderscheid gemaakt om de verdeling in beeld te brengen.
Voordelen • Passend binnen huidige wet- en regelgeving, bekend hoe we als gemeente en schoolbesturen samen acteren • Met nieuwe wetgeving (verwacht 1/1/2025) ook wettelijke kaders voor aanpak Binnen Klimaat en renovatievraagtsukken
Nadelen • Maatschappelijke meerwaarde is projectafhankelijk, geen duidelijke beleidsafspraak • Tempo wordt niet gemaakt, wordt niet integraal gekeken op het gebied van duurzaamheid, efficiency/schaalvergroting, slim samenwerken enzovoort
Financiële vertaling Een totale investering van 30 jaar van (A): €400.000.000 of (B): €500.000.000 Gemiddelde kosten A Jaar Totaal Gemeente Schoolbestuur 5 jaar €16.600.000 €10.800.000 €5.800.000 10 jaar €17.500.000 €11.400.000 €6.100.000 30 jaar €19.700.000 €12.400.000 €7.300.000
Totaal €17.800.000 €18.800.000 €21.500.000
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 71
B Gemeente €12.000.000 €12.900.000 €13.700.000
Schoolbestuur €5.700.000 €5.900.000 €7.200.000
3. Versnellen en comprimeren onderwijshuisvesting: duurzame en gestandaardiseerde onderwijshuisvesting vanuit Total Cost of Ownership gedachte, investering over 20 jaar Voor dit scenario worden de volgende aannames gedaan: • In snel tempo worden meer vierkante meters vernieuwd. Er worden minder vierkante meters gebouwd en wat wordt gebouwd is efficiënter. Daarbij andere (inhoudelijke) schaalvoordelen. Een aantal (kleinere) locaties voor onderwijs worden afgestoten. • Er is nog niet gerekend met kostenbesparingen vanwege bijvoorbeeld standaardisatie in het ontwerp/bouw/onderhoudsproces. Bouwkosten/stichtingskosten gaan omlaag door bijvoorbeeld 1 type installatie te gebruiken, samen te werken in (meerjaren)onderhoud, meer scholen gelijktijdig aan te besteden etc. • Doorrekening voor onderwijshuisvesting en de huisvesting van bewegingsonderwijs is meegenomen. • De variant ‘A’ is sober en doelmatig, de variant ‘B’is energieneutraal, duurzaam. Aanname is dat er in een energieneutrale/duurzame variant in het begin meer geïnvesteerd wordt, wat terug te zien is bij de onderhoudslasten en exploitatielasten. De investering in duurzaamheid kan gedeeltelijk terugverdiend worden. • We gaan uit van de ‘Total Cost of Ownership', waarbij zowel initiële investering als exploitatie/onderhoudslasten zijn berekend over een periode van 40 jaar. Rond 20 jaar vindt er een grote renovatie plaats.
De kosten van een gebouw horen bij zowel schoolbesturen als gemeente. Er is een fictief onderscheid gemaakt om de verdeling in beeld te brengen
Voordelen • Vraagstuk wordt integraal aangevlogen, vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid schoolbesturen en gemeente • Gezamenlijke verantwoordelijkheid maakt standaardiseren op Deventerschaal mogelijk. Dit levert (financieel) voordeel op bij bouw, onderhoud enzovoort
Nadelen • Vraagt om een andere manier van samenwerking en organisatie, hier zijn we nu nog niet op ingericht • Autonomie bij onderwijs/gemeente wordt minder
Financiële vertaling Een totale investering van 30 jaar van (A): €400.000.000 of (B): €500.000.000 Gemiddelde kosten A Jaar Totaal Gemeente Schoolbestuur 5 jaar €12.100.000 €8.500.000 €5.500.000 10 jaar €13.900.000 €9.700.000 €5.500.000 30 jaar €16.800.000 €10.300.000 €6.500.000
Totaal €12.100.000 €13.900.000 €16.800.000
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 72
B Gemeente €8.500.000 €9.700.000 €10.300.000
Schoolbestuur €5.500.000 €5.500.000 €6.500.000
Vastgoed de Ulebelt In het kader van de toekomstvisie voor de Ulebelt is ook de ambitie opgenomen om het bestaande vastgoed te verduurzamen. Deze investering kan de Ulebelt zelf niet dragen. De hoogte van het benodigde investeringsbedrag is nog niet bekend. In het bestuursakkoord Dichtbij, Betrokken & Bevlogen heeft het college uitgesproken het vastgoed te verduurzamen waaronder de Ulebelt. Daarnaast heeft het college aangegeven de Ulebelt breder dan alleen een milieu en duurzaamheidscentrum te zien en een wijkvoorzieningsfunctie passend te vinden voor deze locatie. De exploitatie van de Ulebelt staat al langere tijd onder druk, daarom is afgelopen maanden gewerkt aan een toekomstvisie. De adviezen in de 'Oplegbrief SME bij de Toekomstvisie' van de Ulebelt zijn in de raadsvergadering van 19 april vastgesteld. Onderdeel was ook om te starten met het uitwerken van te nemen investeringsmaatregelen in de Ulebelt volgens de kadernota Vastgoed om daarmee het vastgoed en terrein op orde te brengen. Om dit te realiseren is een investering nodig met van circa €1,525 miljoen voor alleen het hoofdpaviljoen. Deze investering is opgebouwd uit meerdere pijlers te weten verbouw/nieuwbouw, onderhoud en verduurzaming. Bij de verbouw/nieuwbouw van de Ulebelt is het een natuurlijk moment om het onderhoud en de verduurzaming mee te nemen (werk met werk maken).
Er zijn reeds middelen beschikbaar vanuit de verduurzaming en de liquidatie van de NV Milieucentrum van €0,5 miljoen. In de voorportaallijst wordt de resterende investering opgenomen.
3e IJsselbrug Willen we Deventer ook in de toekomst bereikbaar houden, dan heeft de hoofdwegenstructuur van Deventer aandacht nodig. Onze ambities, waaronder woningbouw, hebben een behoorlijk effect op de mobiliteitsopgave. Daarom gaan we kijken naar de bijdrage die een derde IJsselbrug op langere termijn zou kunnen leveren. Gecombineerd met twee goed functionerende verkeersaders (Hanzetracé en N348) zal dit de binnenstad ontlasten. Daarmee ontstaat er op termijn ruimte voor infrastructurele maatregelen elders in de stad, bijvoorbeeld de afweging om de Welle af te waarderen en meer bij de binnenstad te betrekken.
Waterveiligheid en maatregelen IJssel Nieuwe landelijke waterveiligheidsnormering zullen op lange termijn > 2050 gevolg hebben voor hoe rond de binnenstad de waterveiligheid kunnen garanderen. Tegelijkertijd spelen daar de nodige die van invloed kunnen zijn op lokale waterstanden en waterkeringen. Zoals ontwikkelingen met betrekking tot de binnenvaart. Ook hebben we aandacht voor klimaatadaptatie bij ruimtelijke ontwikkelingen. Op lange termijn zijn investeringen in waterveiligheid nodig.
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 73
Hoogwaterkering binnenstad De hoogwaterkering van de IJssel loopt dwars door het centrum van de stad via de Polstraat, onder de Lebuïnuskerk door naar de Noordenbergstraat. Dat is de formele hoogwaterkering zoals deze door het waterschap wordt gehanteerd. Dat betekent dat een stuk van de binnenstad in de uiterwaarden ligt. Bij waterstanden boven de 6,30m+NAP loopt het ijsselwater deze uiterwaarden binnen. De gemeente beschermt dit deel van de binnenstad door met bigbags afsluitingen te maken. Daarnaast nemen de bewoners langs dit deel van de IJssel de nodige maatregelen bij hun deuren en tuinmuurtjes om het water tegen te houden. De gemeente stelt daar zandzakken voor beschikbaar. De bigbags zijn aan elkaar gekoppeld. Ze kunnen slechts éénmaal gebruikt worden. Er is nog één set bigbags beschikbaar. Een set aan elkaar gemonteerde bigbags kost circa €80.000. Momenteel zijn er modernere systemen beschikbaar om de stad tegen hoog water te beschermen. Gedacht wordt aan aluminium profielen. We willen onderzoeken of een dergelijke kering in Deventer aangebracht zou kunnen worden, wat daar technisch voor nodig is en welke kosten daar mee gemoeid zijn. Voor de daadwerkelijke realisatie wordt op voorhand een raming van €800.000 - €1.000.000 gehanteerd. Deze wordt vooralsnog opgenomen op deze voorportaallijst.
Vergroten capaciteit/vervanging sluiscomplex Als gevolg van de ontwikkeling van de Haven, wordt duidelijker dat de functionele capaciteit van de sluis beperkt is. De maximale schepen op de IJssel (CEMT klasse Va) zijn groter dan de afmetingen van de sluiskolk. Daarnaast komt over 10 tot 20 jaar het einde van de levensduur van het sluiscomplex in zicht. Gezien de ambities rond de haven, de ontwikkeling van de logistiek, de problematiek rondom waterveiligheid en klimaat- en duurzaamheidsopgave, moet het vergroten/ vervangen van het sluiscomplex worden opgepakt. De benodigde middelen zijn zo groot, dat we tijdig moeten gaan reserveren. Daarnaast kunnen we deze investering nooit alleen doen. Er zijn in Nederland zeer weinig gemeenten die een volwaardig sluiscomplex in een primaire waterkering moeten onderhouden (en vervangen). Het rijk, provincie, regio en het bedrijfsleven zullen moeten bijspringen.
Renovatie de Scheg Op dit moment wordt aan de toekomstvisie voor De Scheg gewerkt. Uit onderzoeken en uit consultatie van college en raad blijkt het belang van de voorziening voor de gemeente. Ook is geconcludeerd dat de ijsbaan van De Scheg als een belangrijke recreatieve voorziening voor Deventer wordt gezien. Deze conclusies worden meegenomen in de toekomstvisie voor De Scheg, waarvoor de komende maanden verschillende scenario’s worden uitgewerkt. Zwembaden en ijsbanen zijn grootverbruikers van gas en elektra. Door zeer oude installaties en de alsmaar stijgende prijzen en onzekerheid liepen de kosten van het verbruik van elektra en gas door Sportbedrijf Deventer sterk op afgelopen jaar. Om hierop in te spelen is een plan van verduurzaming nodig. Voor de hoognodige investeringen in de ijsbaan is -gelet op de urgentie op korte termijn- een voorstel opgenomen onder nieuw beleid
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 74
Samenvatting
• • • • •
Voorportaallijst (bedragen x €1.000) Wonen, werken en verjongen Gebiedsprogramma Centrumschil inclusief de Kien Agenda Binnenstad Culturele voorzieningen - Burgerweeshuis Herontwikkeling industriële gebieden - Haveneiland Poort van Deventer Infrastructuur rondom poort van Deventer Hoogwaardig Openbaar Vervoer Energietransitie en warmtetransitie Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Verkabeling Diepenveen en Colmschate Programma fiets Onderwijsgebouwen (afhankelijk van gekozen scenario) Vastgoed de Ulebelt 3e IJsselbrug Waterveiligheid en maatregelen IJssel Hoogwaterkering binnenstad Vergroten capaciteit/vervangen sluiscomplex Renovatie de Scheg
Korte termijn pm
Middellange termijn pm
Lange termijn pm
2.000
7.000 pm 5.875
3.000
2.500 pm 22.522 10.790 15.000 pm pm
3.000 pm 41.770
5.390 pm 28.740 9.653 pm
46.000 pm pm pm
1.000 pm pm
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 75
Programma's Burger en bestuur Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
0
283
283
132
132
0
283
283
132
132
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-283
-283
-132
-132
Bijdrage Stedendriehoek
Lasten
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 76
Openbare orde en veiligheid Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Lasten
0
124
124
124
124
Formatie TH illegale kamerverhuur en handhavingsjurist Lasten
0
99
99
99
99
Formatie uitvoering wet Bibob
0
94
94
94
94
Totaal lasten
0
317
317
317
317
Formatie TH illegale kamerverhuur en handhavingsjurist Baten
0
61
61
61
61
Totaal baten
0
61
61
61
61
Saldo
0
-256
-256
-256
-256
Formatie TH flexteam en overlast locaties
Lasten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 77
Leefomgeving Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Areaaluitbreiding
Lasten
0
96
0
0
0
Baggeren voorhaven
Lasten
0
500
0
0
0
Dienstverleningsovereenkomst HGB
Lasten
0
30
0
0
0
Flexibele hoogwaterkering
Lasten
0
75
0
0
0
Nota Kapitaalgoederen (NKG)
Lasten
0
125
250
375
500
Overname speeltoestellen
Lasten
0
475
0
0
0
0
1.301
250
375
500
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-1.301
-250
-375
-500
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 78
Milieu en duurzaamheid Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Circulariteit
Lasten
0
100
100
0
0
Datagedreven werken (milieuwaarden)
Lasten
0
105
0
0
0
Handhaving beleid (wabo) groen
Lasten
0
93
93
93
0
verkabeling hoogspanningskabels
Lasten
0
20
30
70
100
0
318
223
163
100
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-318
-223
-163
-100
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 79
Ruimtelijke ontwikkeling Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Data gedreven werken - Data analist
Lasten
0
105
0
0
0
PAS
Lasten
0
26
26
26
0
0
131
26
26
0
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-131
-26
-26
0
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 80
Herstructurering en vastgoed Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
0
0
35
35
35
0
0
35
35
35
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
0
-35
-35
-35
Een duurzame toekomst - Verduurzaming vastgoed
Lasten
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 81
Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Beschut werk
Lasten
0
200
300
400
400
Deltaview (vroegsignalering)
Lasten
0
125
125
0
0
Formatie Plan van aanpak Bewindvoering
Lasten
0
50
0
0
0
Human Capital Agenda (HCA)
Lasten
0
125
125
125
0
0
500
550
525
400
0
125
125
125
0
Totaal baten
0
125
125
125
0
Saldo
0
-375
-425
-400
-400
Totaal lasten Human Capital Agenda (HCA)
Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 82
Meedoen Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
De Scheg ijsbaan
Lasten
0
100
0
0
0
Kadernota GGD
Lasten
0
163
198
198
198
Onderhoud sportvelden
Lasten
0
30
0
0
0
0
293
198
198
198
0
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
0
Saldo
0
-293
-198
-198
-198
Totaal lasten Baten
Voorjaarsnota 2023 | gemeente Deventer | 83
Jeugd en onderwijs Financiële aanpassingen Onderwerp
2023
2024
2025
2026
2027
Bouw School Sancta Maria Lettele