2023-469 Jaarverslag 2022 gemeente Deventer (incl. bijlage)

De milieustraat is in 2022 door ruim 156.000 bezoekers bezocht, dit is bijna even veel als in 2021 (159.000 bezoekers). De gemeente Deventer blijft landelijk koploper van de stedelijke gemeenten als het gaat om afvalscheiding. De hoeveelheid en samenstelling van huishoudelijk afval en grondstofstromen laten een stabiel beeld zien in 2022.

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 78

Biodiversiteit en ecologie Tot de reguliere taak behoort het adviseren bij projecten met betrekking tot de Wet natuurbescherming en de Habitat- en Vogelrichtlijn. Daarbij is een afweging tussen enerzijds de biodiversiteitsdoelstellingen van de gemeente Deventer te realiseren en anderzijds om te voorkomen dat projecten vertraging ondervinden wegens de aanwezigheid van beschermde soorten. In 2022 waren dat vele initiatieven in het kader van vergunningverlening en tientallen projecten waarvan genoemd worden: De Marke, de Manegelocatie, Oranjelaan, Kop van Handelskade, Senzora, Oranjekwartier, Raalterweg, Shita-locatie, Van Heetenlocatie, de oude Karweilocatie en de Tapijtfabriek. Het Natuur Inclusief Bouwen (NIB) is een onderdeel dat inmiddels goed uitgerold en verankerd is in de organisatie. Voor veel grote en kleine projecten is maatwerk geleverd om het NIB voor elkaar te krijgen. De Tuinen van Zandweerd, Steenbrugge en het A1 Bedrijvenpark zijn daarbij de grotere projecten. Voor Steenbrugge is een toegankelijk en kleurrijk informatieboekje gemaakt. De energietransitie brengt met zich mee dat, zonder beleid en afspraken, de Wet natuurbescherming op grote schaal overtreden zou worden. Door volgens bepaalde protocollen te werken kan dat voorkomen worden.

In nauwe samenspraak met ons Team Energietransitie is dit alles verwerkt in het Soort Management Programma (SMP) dat met de provincie en de woningcorporaties is voorbereid. De planning is er op gericht dat de provincie op grond van het SMP een ontheffing gaat verlenen waarna de (na)isolatie van woningen en andere gebouwen verantwoord kan gebeuren. De ecoloog onderhoudt contacten met de groene vrijwilligers en de groene verenigingen. Daartoe worden vragen beantwoord die zij over bepaalde werkzaamheden van de gemeente hebben. Als uitvloeisel van de samenwerking met vrijwilligers en het uitdragen van de ecologie in Deventer is aan het einde van het jaar een boek verschenen over de Flora van Deventer. Aan dat boek is vier jaar gewerkt, de wethouder (Thomas Walder) heeft het eerste exemplaar in ontvangst genomen en daaromheen was een lezingen- en excursiemiddag georganiseerd. Energietransitie De ontwikkeling van de energieprijzen heeft een stevig stempel gedrukt op de gemeentelijke werkzaamheden en het maatschappelijke debat over een duurzame energievoorziening. De warmtetransitie was niet meer hoofdzakelijk gericht op het reduceren van het gebruik van aardgas, het bleek ook een uitweg te bieden voor stijgende energiekosten.

Het afgelopen jaar heeft de gemeente Deventer, net als alle andere gemeenten in Nederland een Specifieke Uitkering ontvangen om te besteden aan concrete energiebesparende maatregelen voor huishoudens in energiearmoede. In Deventer is daarmee het project Deventer Helpt opgezet (www.deventerhelpt.nl). Inwoners met een eigen koopwoning van voor ’94 en een inkomen onder de 140% van het sociaal minimum krijgen via deze regeling een gratis grote energiebesparende maatregel (vloerisolatie, dubbel glas of spouwmuurisolatie). Deze uitkering moet uitgegeven zijn voor 31 december 2024. Afgelopen jaar is de regeling opgezet en vanaf het najaar kunnen inwoners zich aanmelden. Er zijn ca 150 aanmeldingen binnen gekomen. De eerste uitvoeringen staan begin 2023 gepland. Een andere manier om inwoners te helpen met de verduurzaming van hun huis is de inzet van energiecoaches. Het aantal energiecoaches is het afgelopen jaar gegroeid naar 20. Ze zijn allemaal opgeleid en aan de slag via de Deventer Energie Coöperatie. Deze 20 energiecoaches zijn bedoeld voor alle inwoners van de gemeente Deventer, zowel huurders als kopers. Ze komen gratis langs en kijken samen met inwoners welke besparingsmogelijkheden er zijn in huis. Daarnaast zijn ze goed op de hoogte van de verschillende financieringsmogelijkheden en subsidies en vaak helpen ze inwoners daar ook een stapje mee op

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 79

weg. Het afgelopen jaar zijn 955 bezoeken afgelegd. 278 mensen hebben een beoordeling achter gelaten, 95% geeft aan tevreden of zelfs heel tevreden te zijn. Het project Slim Warmtenet Zandweerd is vernieuwend. Warmte uit de RWZI wordt benut om grote aantallen woningen aardgasvrij te verwarmen. Het project draagt niet alleen bij aan verduurzaming van woningen, het draagt ook bij aan de ontwikkeling van de landelijke aanpak van de warmtetransitie. Het Rijk ondersteunt dit project financieel om onvoorziene obstakels in de praktijk weg te nemen. Het grootste obstakel op dit moment is dat marktpartijen niet in staat zijn om langjarig garanties te geven voor de uit te voeren werkzaamheden. Dit heeft ons eind 2022 gedwongen om de verantwoordelijkheden en werkzaamheden van de verschillende betrokken partijen opnieuw tegen het licht te houden. Het samenwerkingsverband Fossielvrij en Betaalbaar Wonen tussen de gemeente, de Deventer corporaties en Enexis loopt goed. Elke twee jaar wordt een programmaplan gemaakt waarin partijen afspraken maken over waaraan gewerkt wordt de komende twee jaar. In de organisaties wordt op basis van deze afspraken capaciteit vrijgemaakt. Jaarlijks worden de verschillende investeringsplanningen naast elkaar gelegd en worden op basis daarvan afspraken gemaakt over nieuwe Wijk Uitvoeringsplannen, Isolatieaanpakken en gezamenlijk te verkennen innovaties.

De WUP-en voor Zandweerd en Bathmen zijn afgerond. De opgave uit het nationaal klimaatakkoord om in Nederland 35 TWh duurzame stroom op te wekken door middel van zon en wind op land wordt uitgevoerd via een Regionale Energiestrategie. In de RES 1.0 voor West-Overijssel is vastgelegd dat Deventer een bijdrage gaat leveren van 212 GWh aan wind en zon op land, met een indicatieve verdeling van 60/40. Dit moet voor 1 januari 2024 verder zijn uitgewerkt in de RES 2.0. Onderdeel van de RES is dat er met het DEP een afspraak is gemaakt om 60 GWh zon op dak te leggen. Hoe Deventer de rest van de opgave gaat realiseren wordt in 2023 duidelijk. Ten aanzien van zonne-energie zien we een sterke toename van het aantal zonnepanelen op daken van huizen en bedrijven. Op bedrijventerreinen vormt de beperkte capaciteit op het stroomnet een belemmering voor uitbreiding van zonne-energie op bedrijfsdaken. Naast zon op dak, zien we een sterke groei in initiatieven voor zonneparken in het landelijk gebied. Deze worden beoordeeld volgens de systematiek van de zonneladder. Ook daar speelt de capaciteit van het stroomnet een beperkende rol. Op gebied van windenergie is er in 2022 is er veel gesproken over de wijze waarop participatie plaats zou moeten vinden. Eind 2022 bleek er geen overeenstemming te zijn over het inzetten van een burgerberaad over energie en klimaat.

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 80

In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van de opwek van stroom uit wind en zon weergegeven, uitgedrukt in TeraJoule. Deze gegevens zijn afkomstig uit de Rapportage Hernieuwbare Energie die is opgesteld op basis van data van het CBS en RvO. Eind 2021 werd er opgeteld dus 189 TJ opgewekt. Dat komt overeen met 52 GWh. x 1 tera joule Wind Zon

2010

2011

2012

2013

2014

3

6

9

13

20

2015 11 29

2016 32 39

2017 34 48

2018 35 67

2019 35 83

2020 36 121

2021 32 157

Door de Omgevingsdienst is energietoezicht bij bedrijven uitgevoerd. De cijfers over 2022 zijn nog niet bekend. In 2021 zijn in totaal 70 fysieke eerste energiecontroles uitgevoerd. Bij 36 bedrijven is door de toezichthouder vastgesteld dat er onvoldoende energiebesparende maatregelen waren getroffen en dat artikel 2.15 van het Activiteitenbesluit werd overtreden. Alle gecontroleerde bedrijven waar overtredingen zijn geconstateerd, zijn gezamenlijk goed voor een energiegebruik van ruim 32 GWh. Hoeveel besparing het energietoezicht heeft opgeleverd is niet bekend. Landelijk wordt vaak besparingspotentieel van 5% voor energiecontroles gehanteerd. In dit geval zou de het effect van energietoezicht 1 á 2 GWh kunnen bedragen. Ook bedrijven werken hard aan hun toekomstige energievoorziening. Dat gebeurt onder andere in een gezamenlijk onderzoek naar een Smart Energy Hub. Ook in het kader van Toekomstbestendige Bedrijventerreinen wordt gewerkt aan duurzame energie. In het project biogas Oxe wordt gas geproduceerd door lokale mestvergisting. Dit gas wordt geleverd aan bedrijven aan de andere kant van de A1.

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 81

Doelen en prestaties Doorgaande verbetering duurzaamheid Omschrijving

Doorgaande verbetering van duurzaamheid in de hele gemeente. Duurzaamheid speelt op allerlei terreinen; bij groen- en waterstructuren, klimaatadaptie, mobiliteit, binnen de maak- en kenniseconomie, bedrijventerreinen, binnen droge en natte ecologische verbindingszones.

Toelichting Prestatie

Het begrip duurzaamheid voor de gemeente vertalen in concrete voorbeelden. Door inzet van kennis en advies over duurzaamheidsthema's worden initiatieven (in het voortraject) van o.a. ruimtelijke ontwikkelingen gefaciliteerd. Bijvoorbeeld door een op te stellen duurzaamheidskader voor (woning)bouw. , vergroening,

Toelichting Begroot budget

€90.500

Gerealiseerd

€0

Verbetering kwaliteit van bodem en ondergrond Omschrijving

Het verder verbeteren van de kwaliteit van bodem en ondergrond.

Toelichting Prestatie

Door inzet van kennis en advies over milieu- en geluidaspecten worden actuele verkeerstrajecten gefaciliteerd (luchtverkeer, spoor, haven, etc.).

Toelichting Begroot budget

€65.000

Gerealiseerd

€0

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 82

Prestatie

Het onderzoeken en monitoren van de kwaliteit van bodem en grondwater en het waar nodig saneren van verontreinigingen zodat alle risico’s als gevolg van bodemverontreiniging zijn weggenomen of beheerst. Het preventief (laten) beoordelen van de kwaliteit van de bodem bij aangewezen milieubelastende activiteiten.

Toelichting Begroot budget

€159.000

Gerealiseerd

€82.953

Prestatie

Het verder terugdringen van geluidoverlast als gevolg van verkeer en geluidoverlast van milieubelastende activiteiten zoveel als mogelijk voorkomen middels wettelijke vereisten.

Toelichting Begroot budget

€65.000

Gerealiseerd

€10.125

Prestatie

Het verminderen van geluidsoverlast als gevolg van auto- en treinverkeer door het uitvoeren van saneringsmaatregelen, zodat de geluidsoverlast in geen enkele woning in Deventer boven de wettelijke norm ligt.

Toelichting Begroot budget

€65.000

Gerealiseerd

€10.125

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 83

Verbetering van de milieukwaliteit van de fysieke leefomgeving Omschrijving

Het doel van de Omgevingswet is het bevorderen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het begrip omgevingswaarde staat hierin centraal. Door de integraliteit van de wet gaat het ook om het afwegen van alle belangen en waarden die in de fysieke leefomgeving een rol spelen, het gaat over de wijze waarop we al die belangen laten meewegen in het proces. Het gaat over duurzame, ecologische, ruimtelijke, economische, sociale, financiële, klimaat of energietransitie belangen. Hoe zorgen we er met elkaar voor dat al deze - tegenstrijdige - belangen voldoende tot zijn recht komen. En hoe zorgen we ervoor dat we hierin initiatieven van bewoners en bedrijven voldoende kunnen ondersteunen.

Toelichting Prestatie

Door middel van natuur- en milieueducatie worden inwoners, met name via de basisscholen, bewust gemaakt van de zorg voor de eigen leefomgeving en dierenwelzijn.

Toelichting Begroot budget

€455.260

Gerealiseerd

€455.260

Prestatie

Om ervoor te zorgen dat de verschillende belangen die een rol spelen bij besluiten en projecten in de fysieke leefomgeving op een goede manier afgewogen worden, is het in beeld brengen van de omgevingswaarden een belangrijke voorwaarde. Veel kennis is al binnen de gemeente aanwezig, vaak nog wel versnipperd en gefragmenteerd. Zo is er bijvoorbeeld al veel informatie over bodemonderzoeken, luchtkwaliteit, externe veiligheid, geluid, natuurwaarden, ecologische kennis, landschapselementen, enzovoorts. In het kader van de Omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet, de DSO zal deze informatie ontsloten moeten worden.

Toelichting Begroot budget Gerealiseerd

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 84

Prestatie

Door inzet van (lokale) ecologische kennis en advies bij ruimtelijke ontwikkelingen, vergunningverlening en onderhoud van de openbare ruimte streven we ecologisch optimale situaties na: gezonde ecosystemen en biodiversiteit.

Toelichting Begroot budget

€11.303

Gerealiseerd

€4.377

Prestatie

De Omgevingsdienst IJsselland verzorgt voor ons de vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies op gebied van de milieuaspecten van de Wabo en de (toekomstige) Wet Milieubeheer. Dit om structurele overschrijdingen van milieunormen in de fysieke leefomgeving tegen te gaan. Extra aandacht voor energietoezicht op energierelevante bedrijven.

Toelichting Begroot budget

€1.887.000

Gerealiseerd

€1.784.000

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 85

Verduurzamen energievoorziening en reduceren CO2 Omschrijving

Het jaarlijks toenemen van het percentage hernieuwbare energie (electriciteit en warmte) en het dalen van de geproduceerde CO2.

Toelichting Prestatie

Met het opstellen van een planMER in combinatie met een breed participatietraject wordt de mogelijkheden voor en consequenties van grootschalige opwek (zon, wind, alternatieven) in het landelijk gebied in beeld gebracht. Hierbij wordt ook gekeken naar de bredere dynamiek en overige transities in het landelijk gebied (landbouwtransitie, klimaatadaptatie, woningbouw, biodiversiteit, kwaliteit landelijk gebied, e.d). De planMER vormt de basis voor keuze voor opwek (vormen en locaties) in de MER 2.0. Aanvullend op de planMER wordt verkend welke mogelijkheden (technisch en economisch) er zijn voor opwek binnenstedelijk en langs infrastructuur en faciliteren wij samen met onze DEP-partners meer opwek op bedrijventerreinen.

Toelichting

Begroot budget

In oktober 2021 is aan de raad meegedeeld dat we nog geen PlanMER uit kunnen voeren, omdat een normenkader ontbreekt. Deze situatie is tot op heden niet veranderd, wat het naast het ontbreken van vastgestelde zoeklocaties moeilijk maakt om een lokale PlanMER uit te voeren. In de nieuwe begroting is de PlanMER wel als prestaties opgenomen in combinatie met een breed participatietraject. Het college kiest er voor om aan het participatietraject invulling te geven middels het Burgerberaad. Daarnaast wordt er in het kader van de RES West-Overijssel een globale (sub)regionale PlanMER uitgevoerd, we hopen hier in de toekomst ook lokaal gebruik van te kunnen maken. Over beide onderwerpen Burgerberaad en (sub)regionale PlanMER wordt de raad separaat geïnformeerd. €275.000

Gerealiseerd

€20.000

Prestatie

Met de netbeheerders en onze maatschappelijke partners verkennen wij de mogelijkheden voor een toekomstbestendige energieinfrastructuur. Het gaat daarbij zowel om de aansluitmogelijkheden en netinpassing op de korte termijn (verhelpen en vermijden knelpunten) als om slimme keuzes voor de lange termijn. Het gaat daarbij om uitbreiding van de netcapaciteit in combinatie met het matchen van vraag en aanbod, uitwisseling en opslag en alternatieve energiedragers (zoals waterstof en biogas).

Toelichting

Netcongestie blijft een knelpunt waarover we doorlopend met de netbeheerder in gesprek zijn.

Begroot budget

€50.000

Gerealiseerd

€50.000

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 86

Prestatie

Vanuit een wijkgerichte aanpak gaan we samen met de FBW-partners en bewoners aan de slag met het opstellen en uitvoeren van de WUP’s Zandweerd, Bathmen en Oranjekwartier/Ludgereskwartier. Daarbij kijken we mede in Transform-verband naar mogelijkheden om bewoners te faciliteren hun eigen woning te verduurzamen (incl faciliteiten betaalbaarheid). Ook buiten de WUP-gebieden faciliteren en ondersteunen we buurtinitiatieven op gebied van de warmtetransitie. Met de eigenaar en de exploitant van de bestaande warmtenetten intensiveren wij de gesprekken om te komen tot verduurzaming van de bestaande (fossielgestookte) warmtenetten in Deventer.

Toelichting

Begroot budget

Besloten is om geen WUP op te stellen voor Oranjekwartier/Ludgeruskwartier (in verband met de nieuwbouwopgave die daar speelt is een WUP niet het juiste instrumentarium om hiermee aan de slag te gaan). We gaan starten met een verkenning voor een WUP in de Worp en De Vijfhoek. In FBW-verband wordt breder nagedacht over de vervolgplanning. €325.000

Gerealiseerd

€173.000

Zorgvuldig omgaan met grondstoffen, circulariteit bevorderen Omschrijving

Circulaire principes worden integraal onderdeel van het beleidsproces en besluitvormingsproces en de uitvoering van de gemeente. Het is een manier van denken over hoe we met grondstoffen, producten en afval omgaan. We willen het bewustzijn van het te veel gebruiken van eindige grondstoffen en het onnodig weggooien van producten vergroten.

Toelichting Prestatie

Bij het opstellen en het uitvoeren van beleid dat betrekking heeft op de fysieke leefomgeving, circulariteit een volwaardige rol geven. Zowel bij toekomstige woningbouw, bij het uitvoeren van projecten en de ontwikkeling van bedrijven terreinen

Toelichting Begroot budget

€210.000

Gerealiseerd

€0

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 87

Prestatie

Initiatieven ondernemen om zuiniger om te gaan met kostbare grondstoffen en producten en daarbij het hergebruik van grondstoffen bevorderen.

Toelichting Begroot budget Gerealiseerd

Prestatie

Het zoveel mogelijk gescheiden inzamelen van huishoudelijk afval, onder meer door verdere verlaging gf-fractie in restafval. Het grondstoffenplan wordt in de periode 2022-2024 verder tot uitvoering gebracht.

Toelichting Begroot budget

Zie paragraaf lokale heffingen

Gerealiseerd

Beleidsindicatoren Nummer Taakveld 33

Naam

Volksgezondheid en milieu

Toelichting

Omvang huishoudelijk restafval

Jaar

2022

2021

2020

2019

Waarde

78

73

78

74

Nummer Taakveld 34

Naam

Volksgezondheid en milieu

Kg/inwoner

Toelichting

Hernieuwbare elektriciteit

Jaar

2022

2021

2020

2019

Waarde

10,70

7,40

5,10

6,40

%

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 88

Bron CBS

Bron RWS

Exploitatie (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging

Rekening

Verschil

Lasten

19.747

22.666

17.737

-4.929

Baten

16.985

19.252

15.917

-3.336

Voor resultaatbestemming

-2.762

-3.414

-1.821

1.593

Stortingen in reserves

44

327

1.367

1.039

Puttingen uit reserves

299

569

323

-246

Na resultaatbestemming

-2.507

-3.172

-2.864

308

Budgetoverhevelingen (bedragen x €1.000) Onderwerp

Lasten

Baten

Saldo

Bodem Historische spoedopgave fase 1

73

73

0

Omgevingsdienst IJsselland

125

0

-125

Maatschappelijk Dialoog

50

0

-50

Grootschalige energie opwek

50

0

-50

Energiearmoede

885

885

0

Zandweerd Stroomt

1.972

1.972

0

Totaal

3.155

2.930

-225

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 89

Saldo na resultaatbestemming en budgetoverheveling (bedragen x €1.000) Saldo Saldo na resultaatbestemming

308

Saldo budgetoverheveling

-225

Saldo na budgetoverheveling

83

Toelichting saldo na budgetoverheveling (voordeel €83.000) Het saldo na budgetoverheveling bedraagt €83.000 voordelig. Hiervoor is geen toelichting benodigd. Afval Op de afvalbegroting is een voordeel van €1.027.687 behaald. Dit voordeel is als volgt te verklaren: 1. De verwerkingskosten voor het afval zijn lager uitgevallen dan begroot met name door hogere vergoedingen op afvalstromen als oud papier, karton, textiel en gft (voordeel €517.000). 2. In 2022 zijn er minder kwijtscheldingen op de gemeentelijke belastingen geweest. Het werkelijk aantal ligt lager dan verwacht (voordeel €143.000). 3. De investering van de aanpassing in de milieustraat loopt vertraging op. De begrote kapitaallasten vallen in 2022 vrij (voordeel €50.000). 4. De vergoeding voor het inzamelen van plastic verpakkingen, metaal verpakkingen en drankkartons (PMD) is fors hoger doordat de inwoners van Deventer de afvalstromen zeer goed scheiden (voordeel €345.000). Het totale voordeel van €1.027.687 wordt gestort in de reserve huishoudelijk afval.

Investeringen (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging

Rekening

Verschil

Uitgaven t.l.v. investeringen

0

5.864

2.094

-3.770

Inkomsten t.g.v. investeringen

0

4.578

1.192

-3.386

Saldo

0

-1.286

-902

384

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 90

Dashboard Naam Dashboard Duurzame leefomgeving Dashboard Energietransitie Dashboard Milieu en duurzaamheid Pdf Duurzame leefomgeving (1.401 kb) Pdf Energietransitie (2.140 kb) Pdf Mobiliteit (2.014 kb)

Openen Duurzame Leefomgeving Energietransitie Milieu en duurzaamheid Pdf Duurzame leefomgeving Pdf Energietransitie Pdf Mobiliteit

Gerelateerde informatie Documentnaam Grondstoffenplan 2020-2024 Beleidsnota ecologie Gebiedsgericht Grondwaterbeheerplan Omgevingsvisie externe veiligheid 2015 Uitvoeringsagenda Duurzaamheid Energieplan Deventer

Bestandsgrootte 1,2 Mb 2,5 Mb 1,7 Mb 4,7 Mb 1,3 Mb 1,1 Mb

Openen Grondstoffenplan Deventer 2020-2024 Beleidsnota ecologie Gebiedsgericht Grondwaterbeheerplan Omgevingsvisie externe veiligheid 2015 Uitvoeringsagenda Duurzaamheid Energieplan

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 91

Ruimtelijke ontwikkeling Omschrijving Het programma omvat de zorg en verantwoordelijkheid voor een goede ruimtelijke ontwikkeling en inrichting van de gemeente, zowel de stad als het platteland inclusief de dorpen en kernen. Dit gebeurt onder andere door beleidsvoorbereiding en -uitvoering. Daartoe behoren het opstellen van planologisch kaders met een goede ruimtelijke onderbouwing, voor initiatieven uit de samenleving (een bestemmingsplan of een omgevingsvergunning). In 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Deventer heeft inmiddels een mooie voorsprong op andere gemeenten doordat wij al een Omgevingsvisie hebben en een Bestemmingsplan met Verbrede Reikwijdte, het bestemmingsplan Deventer, Stad en Dorpen. Dat laatste gecombineerd met een verordening voor de gehele fysieke leefomgeving. De Omgevingswet gaat grote veranderingen teweegbrengen. We zetten ondanks de uitgestelde wet al flinke stappen om in 2022 overeenkomstig de wet te werken. Voor een flink deel werken we al Omgevingswetproof. De samenleving is daarbij zoveel als mogelijk aan zet. Wij geven vooral de hoofdlijnen, inspirerende ambities, en een set spelregels mee, overeenkomstig onze Omgevingsvisie. De belangen van omwonenden en andere belanghebbende worden in een zorgvuldig participatietraject geborgd.

De overheid is daarbij steeds meer de verbinder en bewaker van de spelregels, en dus vooral regisseur, in plaats van zelf de realisator. De gemeente blijft echter wel degene die uiteindelijk beslist op een initiatief, vanuit haar publieke rol en verantwoordelijkheid. Verder leggen wij via het ruimtelijke spoor vaak de basis voor de realisatie van de doelstellingen van andere beleidsvelden, zoals Bereikbaarheid, Parkeren en Wonen. Wij dragen bij aan goede afspraken met onder andere de corporaties over de volkshuisvesting. We zijn actief richting onze partners om de grote woningbouwopgave te helpen realiseren. Deventer heeft grote ambities uitgesproken om een bijdrage te leveren aan het oplossen van de ‘woningnood’. We onderzoeken hoe en onder welke voorwaarden we tot 2035 11.000 woningen aan de huidige voorraad toe kunnen voegen. We bewaken daarbij de kwaliteit van het landelijk gebied dat zich geconfronteerd ziet met een grote druk op de ruimte, vanwege de vraag naar nieuwe woningen, maar ook door ruimtevragen vanuit de sector zelf, vanuit energie (wind, zon), natuur, water, recreatie enzovoort.

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 92

2022 in vogelvlucht 2022 was een boeiend jaar met een economie die zich snel herstelde van de gevolgen van de coronapandemie. Dat maakte dat de druk op de woningmarkt nog veel groter werd en de prijzen stegen. Dat ontpopte zich tot de grootste zorg en opgave: hoe zorgen we voor voldoende en goede woningen voor de verschillende groepen in de samenleving. Markt en gemeente hebben daar flink aan getrokken en trekken daar nog steeds aan. Zodanig zelfs, dat het ons niet meer mogelijk is om in alle initiatieven voldoende inzet te leveren. De gevolgen van de druk op de arbeidsmarkt zijn heel erg te zien in het ruimtelijke domein. Dat maakt dat het bestuur keuzes moet maken waar de inzet op te leveren, en als gevolg daarvan niet alle projecten kan begeleiden. Toch hebben we mooie vooruitgang geboekt in een aantal spraakmakende trajecten: het conceptmasterplan Topicus is vastgesteld, het masterplan Senzora idem, het bestemmingsplan St. Jozef is vastgesteld en een ontwerpbestemmingsplan voor de Kop Handelskade is ter visie gegaan. Bij de herontwikkeling Roto liggen we nog steeds op koers om in 2023 tot een masterplan te komen. De voormalige Auping-locatie is al voor een groot deel opgeleverd. Zo maar enkele voorbeelden.

Het meest tot de verbeelding sprak wellicht de enorme subsidie van €30 miljoen die we van het Rijk hebben ontvangen om infrastructurele maatregelen te nemen ter versnelling van de woningbouw in de Centrumschil (waaronder De Kien) en Keizerslanden. Goed om te beseffen dat de basis voor dit soort trajecten en projecten is gelegd in de Omgevingsvisie 2019. Een langetermijnvisie lijkt te lonen! Bovendien ontvingen we €5,6 miljoen voor het realiseren van flexwoningen. Kortom: nog veel werk aan de winkel! Binnen De Kien is inmiddels ook een overeenkomst met de NS gesloten, met als doel het gebied verder tot ontwikkeling te brengen vanuit de kaders van het vastgestelde Ontwikkelingsperspectief. Een plan van aanpak om te komen tot een parkeergarage is nagenoeg klaar. Ook voor de locatie Roto wordt gezocht naar de realisatie van een parkeerhub. Dat vordert eveneens. Dat alles moet zich voegen binnen onze Hoofdwegenstructuur, die we in 2023 gaan herijken. Deventer is goed bereikbaar, moet dat op zijn minst blijven en waar mogelijk verbeteren voor alle vormen van vervoer: OV, fiets, auto. De binnenstad heeft daarbij een bijzondere plek. Op basis van besluitvorming in 2022 komt daarvoor een plan van aanpak als basis voor dit traject. De verschillende vormen van duurzame mobiliteit krijgen steeds meer aandacht.

Zo werken we aan een zero-emmissiezone voor de binnenstad, en is er een visie op het plaatsen van elektrische laadpalen vastgesteld. We zijn erg actief geweest in het landelijk gebied. Er konden mooie subsidies worden toegezegd op basis van onder andere de Leaderregeling, en we konden de dorpen die nog geen dorpsvisie hebben stimuleren om dit alsnog op te pakken. Ons traject 'Kansen uit Buiten' dient als voorbeeld voor veel andere gemeenten en leidt tot mooie resultaten. Op verschillende plekken worden oude stallen opgeruimd en verschijnen nieuwe woningen. Ons Erfdelersproject krijgt landelijk veel publiciteit. De ontwikkelingen in het landelijk gebied baren overigens wel zorgen. Er is een grote druk op de ruimte, en er heerst veel onzekerheid. De landelijke en provinciale trajecten rond Omgevingsvisie en Programma Landelijk Gebied volgen we actief, en we leveren daarop veel input. Door het werk aan een gemeentelijk visie op het landelijk gebied proberen we de keuzes waar we voor staan, en de rol die de gemeente daarbij nog kan vervullen inzichtelijk te maken en aan de raad voor te leggen. Natuurlijk mag het traject 'Wonen, Werken en Verjongen' (voorheen: 'Wonen en Voorzieningen') niet onbenoemd blijven. Een enorme opgave die ook tot scherpe keuzes moet leiden. We werken daarbij van grof naar fijn: vanuit ambities naar scenario’s en vervolgens locaties.

Participatie speelt daarbij een heel grote en belangrijke rol want de te maken keuzes zullen grote invloed op de leefomgeving hebben. Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 93

De woningbouwopgave is (zoals boven al aangegeven) onverminderd groot. Afgelopen jaar hebben we in Deventer 464 nieuwe woningen opgeleverd. Dat is meer dan voorgaande jaren, maar lang niet genoeg om onze ambitie te kunnen realiseren. Een grote steun in de rug is de met het Rijk en de provincies afgesloten Woondeal. Een drietal sleutelprojecten heeft daardoor status gekregen: Centrumschil, Keizerslanden en Bathmen. Met de corporaties is een intentieovereenkomst gesloten om zo snel mogelijk, misschien nog in 2023, te komen tot 300 nieuwe flexwoningen. De eerste locaties zijn in beeld en worden uitgewerkt. We konden ook maatregelen nemen om met name de wat zwakkeren op de woningmarkt te beschermen tegen het speculeren met woningen, door het instellen van een opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht (voor delen van de gemeente). Heel veel kleiner, maar daarom nog niet minder belangrijk, is dat de gemeente 3 nieuwe woonwagenstandplaatsen aan het bestand heeft toegevoegd. Dat kan niet iedere gemeente ons nazeggen. Tot slot hebben we van de provincie opnieuw een goede beoordeling gekregen voor ons ruimtelijke ordeningsinstrumentarium, in het kader van het interbestuurlijk toezicht. Dat betekent dat we onze bestemmingsplannen en dergelijke op orde hebben en onze manier van vergunningverlening, handhaving en toezicht.

Daardoor konden we de enorme vergunningenstroom ook adequaat beoordelen. Dat leverde veel meer leges op dan begroot. Inmiddels hebben we besloten tot een ander legessysteem, ook met het oog op de komst van de Omgevingswet.

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 94

Doelen en prestaties Bereikbaarheid Deventer Omschrijving

We verbeteren de bereikbaarheid van Deventer, en zetten in op het bevorderen van een duurzame vorm van mobiliteit. Het aantal inwoners dat (zeer) tevreden is over de bereikbaarheid van de eigen buurt is minimaal 66%.

Toelichting Prestatie

We actualiseren het beleidskader parkeren, inclusief het doorvoeren van het nulnormprincipe voor de binnenstad, en leggen de nieuwe kaders aan de Raad ter vaststelling voor.

Toelichting

Na de discussie in de raad heeft het college ervoor gekozen om pas op de plaats te maken, en in een nieuwe raadsperiode een nieuwe afweging te maken. Via een plan van aanpak wordt in het eerste kwartaal van 2023 een nieuwe planning gemaakt. €25.000

Begroot budget Gerealiseerd

Prestatie

We zetten onze ambitie voort door extra aandacht voor gebruik en stalling van de fiets, het uitvoeren van de acties uit de laadvisie voor elektrische voertuigen en het geven van invulling van de tweede fase van het plan van aanpak stadslogistiek (invoering nulemissiezone per 2025).

Toelichting Begroot budget

€75.000

Gerealiseerd

Prestatie

We vervolgen onze lobby inzake de Berlijnlijn en de verdubbeling van het spoor Deventer-Zwolle, en leveren input aan de nieuwe OVconcessie die per december 2022 ingaat.

Toelichting Begroot budget

€25.000

Gerealiseerd

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 95

Prestatie

We komen in 2022 met nadere voorstellen over de haalbaarheid van de realisatie van een collectieve parkeervoorziening in De Kien

Toelichting

Een nieuwe parkeergarage maakt onderdeel van de uitvoering van de versnellingsgelden. Definitieve planvorming in 2023/2024 te verwachten. €50.000

Begroot budget Gerealiseerd

Evenwichtige woningvoorraad Omschrijving

We zorgen in samenspraak met onze partners voor een evenwichtige woningvoorraad die aansluit op de behoefte in Deventer, zowel naar aantal als naar aard. We zetten daarbij in op een versnelling van de productie, vanwege de grote vraag naar goede woningen. We huldigen de principes uit de Omgevingsvisie en de Woonvisie 2018 (benutten de bestaande kwaliteiten, waarbij inbreiding voor uitbreiding gaat). We geven verder vorm en inhoud aan de uitgesproken ambitie om in Deventer 11.000 woningen aan de bestaande voorraad toe te voegen.

Toelichting Prestatie

We actualiseren de Woonvisie 2018 op basis van de nieuwe autonome behoefte om daarin via nieuwbouw adequaat te voorzien. We leggen deze ter besluitvorming aan de Raad voor.

Toelichting

Vanwege problemen met de ambtelijke capaciteit is deze prestatie niet gerealiseerd. In de planning is nu afronding in 2023 voorzien.

Begroot budget

€50.000

Gerealiseerd

Prestatie

We brengen in beeld op welke manier flexwonen een aanvulling kan vormen op de Deventer woningmarkt, welke locaties daarvoor geschikt kunnen zijn en hoe deze locaties ingevuld kunnen worden. We betrekken daarbij de stakeholders zoals de corporaties om tot snelle realisatie te kunnen komen. We leggen het resultaat ter besluitvorming aan de Raad voor.

Toelichting Begroot budget

€75.000

Gerealiseerd

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 96

Prestatie

Op basis van een door de raad bepaalde ambitie en op de Routekaart, vervolgen we het zoeken naar nieuwe woningbouwlocaties.

Toelichting Begroot budget

€100.000

Gerealiseerd

Prestatie

De beoogde nieuwbouw in 2022 bedraagt volgens het woningbouwprogramma 400 wooneenheden. We beschouwen dit als een ondergrens. Om onze ambitie te realiseren, geven we voorrang aan de meest kansrijke plannen, en zetten daar onze capaciteit op in om te zorgen voor adequate planologische kaders. Speciale aandacht krijgen de zogenaamde creatieve stedelingen, speerpunt van ons beleid.

Toelichting

er zijn in 2022 464 woningen opgeleverd.

Begroot budget

€100.000

Gerealiseerd

Kwaliteiten stad en land Omschrijving

We ontwikkelen en versterken de bestaande, specifieke (ruimtelijke) kwaliteiten van stad en land, zoals verankerd in de Omgevingsvisie, en inwoners waarderen het uiterlijk van hun woonomgeving in 2021 op 7,5. Dat is minstens op hetzelfde niveau als 2019 (laatstbekende cijfer).

Toelichting Prestatie

We leggen de Raad een beslisdocument over de toekomstige rol en functie van De Nieuwe Keizer voor, op basis van het vastgestelde Ontwikkelingsperspectief. Voor uitgebreide rapportage wordt verwezen naar het onderdeel Grote Projecten.

Toelichting Begroot budget

€120.000

Gerealiseerd

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 97

Prestatie

Waar er vanuit de samenleving initiatieven ontstaan voor de herontwikkeling van bestaande locaties of gebieden, stellen we zo snel mogelijk een Nota van Uitgangspunten of Handelingsperspectief op als basis voor deze ontwikkeling. We doen dat in samenspraak met de initiatiefnemers, en vertrekken vanuit de kernwaarden van de Omgevingsvisie. Dat zijn ruimtelijke aspecten maar ook aspecten als gezondheid en duurzaamheid. De kosten daarvan worden zoveel mogelijk verhaald op basis van de Grondexploitatiewet. We geven dat zoveel mogelijk de vorm van een gebiedsprogramma.

Toelichting Begroot budget

€300.000

Gerealiseerd

Prestatie

We ronden een visievormende discussie over de toekomst van het landelijk gebied af, waarbij we het hebben over de betekenis voor Deventer in het perspectief van ruimtevragende functies als landbouw, natuur, water, recreatie, energie en woningbouw. We gebruiken dit als input op de verschillende beleidstrajecten binnen de gemeente, maar ook richting provincie en regio.

Toelichting

Vanwege een gebrek aan ambtelijke capaciteit en de verwarrende discussies op andere overheidsniveaus is deze prestatie niet gelukt. Deze wordt doorgeschoven naar 2023/2024 €100.000 + €150.000 nieuw beleid

Begroot budget Gerealiseerd

Prestatie

Handhaving en toezicht baseren we op het in 2021 geactualiseerde VTH Uitvoeringsprogramma, en we leggen de Raad voorstellen voor die verband houden met de invoering van de Omgevingswet en de Wet private kwaliteitsborging (werkwijze, leges).

Toelichting Begroot budget

€55.000

Gerealiseerd

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 98

Prestatie

Op basis van de Routekaart leggen we de raad een beslisdocument voor over de vervolgstappen binnen Wonen en Voorzieningen, als opmaat voor de invulling van de woningbouwambitie van 11.000 nieuwe woningen tot 2035.

Toelichting Begroot budget

€300.000

Gerealiseerd

Omgevingswet Omschrijving

We versterken in Deventer het werken volgens de principes van de komende Omgevingswet.

Toelichting Prestatie

We oefenen met het Digitaal Stelsel van de Omgevingswet (DSO) en testen of onze eigen systemen erop aansluiten en werken met het DSO.

Toelichting

De invoering van de wet is inmiddels op 1 januari 2024 bepaald.

Begroot budget

Zit in budget Omgevingswet

Gerealiseerd

Prestatie

Conform het plan van aanpak Implementatie Omgevingswet, zetten we stappen om gereed te zijn om volledig conform de uitgangspunten van die wet te werken.

Toelichting

De invoering van de wet is inmiddels op 1 januari 2024 bepaald.

Begroot budget

€640.000

Gerealiseerd

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 99

Beleidsindicatoren Nummer Taakveld 35

Naam

Vhrosv

Toelichting

Gemiddelde WOZ waarde

Jaar

2022

2021

2020

2019

Waarde

272

244

223

227,40

Nummer Taakveld 36

Naam

Vhrosv

Toelichting

Nieuw gebouwde woningen

Jaar

2022

2021

2020

2019

Waarde

4

3,90

11,10

10,40

Nummer Taakveld 37

Naam

Vhrosv

%

Jaar

2022

2021

2020

2019

Waarde

67,80

67,50

68,10

68

38

Naam

Toelichting

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

Vhrosv

Jaar

2022

2021

2020

2019

Waarde

869

771

735

684

Nummer Taakveld 39

Naam

In Euro’s

Toelichting

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Vhrosv

Aantal per 1.000 woningen

Toelichting

Demografische druk

Nummer Taakveld

Duizend euro

Jaar

2022

2021

2020

2019

Waarde

917

815

779

736

In Euro’s

Jaarverslag 2022 | Gemeente Deventer | 100

Bron CBS

Bron Basisregistratie adressen en gebouwen

Bron CBS

Bron COELO

Bron COELO