2023-469 Jaarekening 2022 gemeente Deventer (incl. bijlagen)
Tekst van het document
De investeringen zijn hieronder gespecificeerd. Een bijdragen is ontvangen voor fietsroutes Margijnenenk - Overstichtlaan (€554.000) en fietspaden Rembrandtkade / Vliegend Hert ((€11.000). (bedragen x €1.000) Beschikbaar gesteld krediet
Werkelijk besteed in 2022 Cumulatief besteed t/m 2022
Brederodelaan
209
18
18
Brinkgreverweg
1.290
0
3
Fietspad Boxbergerweg
721
643
680
Fietspaden Koersenweg/Lage Steenweg
644
275
280
Fietspaden Rembrandtkade/Vliegend Hert
352
144
144
Fietspaden Spanjaardsdijk
1.318
78
78
Fietsroutes Margijnenenk - Overstichtlaan
2.700
1.193
1.567
Fietsstructuur A-1 zone
1.000
28
51
Lebuinuspleinen
5.402
3.308
4.838
MJOP Wezenland/Keizer Karellaan
2.680
0
59
Oerdijk - Schalkhaar
393
1
394
Omvormen fietspaden
303
41
303
Prinses Margrietlaan - Bathmen
389
174
264
Project de Braam
1.124
539
1.031
Reconstructie Havezatelaan
2.044
769
1.760
Roessinksweg
450
61
85
Siemelinksweg
197
92
111
2.882
14
70
Vervanging houten bruggen
740
39
145
Verlichting Centrum Bathmen
50
0
47
Fietsparkeren Binnenstad
1.247
79
113
Totaal
26.135
7.496
12.041
Tunnel Oostriklaan
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 41
Het onderstaand overzicht geeft het verloop weer van de in erfpacht uitgegeven gronden: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2021
Herrubricering
Gronden uitgegeven in erfpacht
15.810
0
Totaal
15.810
0
Investeringen
Desinvesteringen
Afschrijvingen
0
38
0
0
0
15.772
0
38
0
0
0
15.772
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 42
Bijdragen AfBoekwaarde van derden waarderingen 31-12-2022
Vaste activa - Financiële vaste activa De financiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen: (bedragen x €1.000) Boekwaarde Herrubricering 31-12-2021
Investeringen
Des investeringen
Afschrijvingen
Boekwaarde 31-12-2022
Kapitaalverstrekkingen aan: - deelnemingen
25.738
0
0
22.611
0
3.127
- gemeenschappelijke regelingen
0
0
0
0
0
0
- overige partijen
0
0
0
0
0
0
25.738
0
0
22.611
0
3.127
- openbare lichamen
0
0
0
0
0
0
- woningbouwcoorporaties
0
0
0
0
0
0
- deelnemingen
14.698
0
0
0
671
14.027
- overige partijen
5.475
654
0
0
382
5.747
0
0
0
0
0
0
Totaal leningen
20.173
654
0
0
1.053
19.774
Totaal
45.911
654
0
22.611
1.053
22.901
Totaal kapitaalverstrekkingen Leningen aan:
Overige uitzettingen > 1 jaar
De herrubricering betreft de verstrekte krediethypotheken. Deze post was verantwoord onder de overige vorderingen, maar vanwege het langlopende karakter worden ze nu gepresenteerd onder de langlopende leningen. Het bedrag van €654.000 heeft als beginbalanswaarde €629.000, een aflossing in 2022 van €6.000 en nieuwe hypothecaire verstrekkingen in 2022 van €32.000. De desinvestering betreft de opheffing van de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer. Op 17 februari 2021 is met een notariële akte de overdracht van registergoederen van de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer naar de gemeente gerealiseerd en besloten is de NV daarna te gaan liquideren. De gemeente voert vanaf 2021 de exploitatie over deze materieel vaste activa. De generale liquidatie van de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer heeft plaats gevonden met een besluit van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 25-10-2022 en een notarieel akte van 26-10-2022. Een akte van non-verzet is in maart 2023 afgegeven, zodat daarmee de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer is opgeheven en is uitgeschreven uit het register van de Kamer van Koophandel. Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 43
Vlottende activa - Voorraden De in de balans opgenomen voorraden worden uitgesplitst naar de volgende categorieën: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022
Boekwaarde 31-12-2021
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen
87.760
103.607
5.943
6.456
Totaal
93.703
110.063
Onderhanden werk; gronden in exploitatie Gereed product en handelsgoederen
39.885
39.583
0
0
Totaal verliesvoorzieningen
39.885
39.583
Totaal
53.818
70.480
Afgedekt door voorzieningen verwacht verlies:
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 44
Vlottende activa - Onderhanden werk Van de bouwgronden in exploitatie en grondbanken zonder transformatie wordt van het verloop in 2022 het volgende overzicht worden gegeven: (bedragen x €1.000) Onderhanden werk
Boek waarde 31-122021
Stand voorz. 31-122021
Balans Herrubricer Vermeerderin Verminderin Winstuitna Boek Rente op Mutaties Stand waarde ing gen gen me waarde voorzienin voorzienin voorz. 31-1231-12gen gen 31-122021 2022 2022
Balans Geraam Geraamd Geraam Geraam waarde de nog e nog te d eind d eind 31-12te realiseren resultaat resultaat 2022 realisere opbrengst Nominal Contant n kosten en e e waarde waarde
45.731
21.705
24.026
0
10.626
19.515
0
36.842
434
-2.707
19.432
17.410
14.645
30.033
21.454
19.431
Bedrijventerrein Lettele
506
592
-86
0
-507
0
0
-1
12
-604
0
-1
0
0
-1
0
Bedrijventerrein Looweg
501
42
459
0
79
580
0
0
1
-43
0
0
0
0
0
0
Centrumplan Bathmen
864
647
217
0
43
0
0
907
13
36
696
211
165
349
723
697
Cluster Havenkwartier
8.256
6.565
1.691
0
601
783
0
8.074
131
1.016
7.712
362
4.057
4.050
8.081
7.712
Cluster Stadsentree
1.541
590
951
0
1.174
1.193
0
1.522
12
-101
501
1.021
1.005
2.013
514
500
Eikendal
4.469
0
4.469
0
311
3.058
363
2.085
0
0
0
2.085
2.506
6.232
-1.641
-1.545
Holterwegzone
16
0
16
0
74
90
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Sluiskwartier
6.964
2.087
4.877
0
621
395
0
7.190
42
122
2.251
4.939
4.396
9.196
2.390
2.251
Steenbrugge
18.146
0
18.146
0
2.865
2.685
228
18.554
0
0
0
18.554
21.271
46.391
-6.566
-5.947
Tuinen van Zandweerd
4.623
0
4.623
0
713
5.606
-77
-347
0
0
0
-347
4.125
4.218
-440
-415
Westfalenstraat
2.588
56
2.532
0
235
18
0
2.805
1
1.542
1.599
1.206
3.288
4.363
1.730
1.599
Wijtenhorst Douweler Leide Winkelcentrum Keizerslanden Shita locatie
4.513
3.078
1.435
0
345
699
0
4.159
61
74
3.213
946
1.273
2.087
3.345
3.214
4.889
4.221
668
0
134
0
0
5.023
85
102
4.408
615
464
901
4.586
4.408
0
0
0
430
603
86
0
947
0
73
73
874
1.062
1.932
77
73
103.607
39.583
64.024
430
17.917
34.708
514
87.760
792
-490
39.885
47.875
58.257
111.765
34.252
31.978
Bouwgronden in exploitatie A1 Bedrijvenpark
Totaal
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 45
De belangrijkste mutaties in de boekwaarde van de grondexploitaties zijn als volgt te verklaren: • De boekwaarde is in 2022 fors afgenomen. In 2022 bleef er een grote vraag naar nieuwe woningen. In Steenbrugge is de verkoop van fase 2 gestart. In Eikendal worden de laatste kavels verkocht. • Ook de vraag naar bedrijfskavels blijft groot. Het oostelijk plandeel van A1 Bedrijvenpark is bijna uitverkocht. Ook in het westelijk plandeel is inmiddels het eerste pand in aanbouw en zijn aanvullende kavels in de verkoop. Ten aanzien van de ramingen zijn de volgende algemene uitgangspunten gehanteerd: Onderdeel Kostenstijging Kostenstijging plankosten Opbrengststijging woningbouw Opbrengststijging bedrijfskavels Discontovoet Rente
2023 6,00% 6,00% -1,00% 0,00% 2,00% 2,41%
2024-2025 3,00% 4,00% -2,50% 0,00% 2,00% 2,61%
2026 en verder 1,00% 4,00% 0,00% 0,00% 2,00% 2,61%
De waardering van de bouwgronden in exploitatie (BIE) is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2023 en de uitkomsten van de door de gemeente uitgevoerde risicoanalyses. Het betreft een inschatting van begin 2023 die omgeven is door de nodige risico's, aannames en veronderstellingen die periodiek (jaarlijks) worden herzien. Deze periodieke herziening kan in de toekomst - mede gezien de huidige onzekere marktomstandigheden – leiden tot een aangepaste waardering van de gronden in exploitatie en de hiermee samenhangende voorziening te verwachten exploitatieverliezen. Dit geldt ook voor de realisatie van de (gehanteerde) verkoopprijzen. Dit zal dan ook impact hebben op de (benodigde) hoogte van de specifieke weerstandsreserve.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 46
Om dit risico in kaart te brengen hebben we alternatieve scenario’s doorgerekend. Het negatieve effect op de contante waarde is in onderstaande tabel opgenomen. Deze scenario’s hebben alleen betrekking op de nu lopende grondexploitaties. Nog te openen grondexploitaties (nu nog projecten in voorbereiding onder de IMVA) maken geen onderdeel uit van deze doorrekening. Complex (bedragen x €1.000) A1 Bedrijvenpark Bedrijventerrein Lettele Bedrijventerrein Looweg Centrumplan Bathmen Cluster Havenkwartier Cluster Stadsentree Eikendal Holterwegzone Sluiskwartier Steenbrugge Tuinen van Zandweerd Westfalenstraat Wijtenhorst Douweler Leide Winkelcentrum Keizerslanden Shita locatie
Contante waarde balans 19.431 Afgesloten in 2022 Afgesloten in 2022 697 7.712 500 -1.545 Afgesloten in 2022 2.251 -5.947 -415 1.599 3.214 4.407 73
Effect vertraging 1 jaar -1.061
Effect 10% lagere opbrengsten -3.003
Effect 10% minder uitgifte -3.003
-25 -206 -49 -77
-33 -315 -197 -603
-33 -315 -197 -603
-188 -484 -48 -73 -119 -133 -35
-936 -4.586 -406 -436 -204 -87 -184
-936 -4.586 -406 -436 -204 -87 -184
In de praktijk zullen deze scenario’s zich niet één op één afzonderlijk van elkaar voordoen. Daarnaast spelen er projectspecifieke risico’s die ook van invloed kunnen zijn en lopen we bij projecten die tegen het eind van hun looptijd zitten minder risico dan projecten die zich nog in de beginfase bevinden. Voor de benodigde weerstandscapaciteit om risico’s binnen de grondexploitatie te kunnen opvangen maken we een Monte Carlo analyse. Hierbij zijn de factoren van deze scenario’s en de projectspecifieke risico’s gezamenlijk gewogen doorgerekend. Op basis hiervan bepalen we wat de minimale omvang van de specifieke weerstandsreserve dient te zijn. Voor een nadere toelichting; zie paragraaf Grondbeleid.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 47
Vlottende activa - Overzicht gereed product en handelsgoederen (bedragen x € 1.000) Boek Stand Balans CBR Her waarde voorz. waarde Voorraad rubricering 31-12-2021 31-12-2021 31-12-2021 eigen verklaring
Vermeer deringen
Vermin Afschrijvingen deringen
Boek Rente op waarde voor 31-12-2022 zieningen
Mutaties Stand Balans voor voorz. waarde zieningen 31-12-2022 31-12-2022
Te verkopen panden en gronden
6.444
0
6.444
0
-426
411
496
0
5.933
0
0
0
5.933
Overige voorraden
12
0
12
0
0
0
2
0
10
0
0
0
10
6.456
0
6.456
0
-426
411
498
0
5.943
0
0
0
5.943
Totaal
Omdat er bij Hagenvoorde sprake is van 'warme grond', heeft er een herrubricering plaats gevonden van voorraden naar materiële vaste activa. De vermeerdering betreft met name nog te verkopen gronden Looweg Bathmen. De vermindering betreft de afwaardering van de boekwaarde Kolkmansweg 5 en Speeltuin Gooierstraat.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 48
Vlottende activa - Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van een jaar of minder kunnen als volgt gespecificeerd worden: (bedragen x €1.000) Boekwaarde Voorziening Balanswaarde Balanswaarde 31-12-2022 oninbaarheid 31-12-2022 31-12-2021 Vorderingen op openbare lichamen
3.694
0
3.694
3.804
Verstrekte kasgeldleningen
0
0
0
0
Obligaties tegen nominale waardering
0
0
0
0
37.568
0
37.568
41.029
0
0
0
0
Overige vorderingen
15.831
3.366
12.465
10.343
Overige uitzettingen
0
0
0
0
57.093
3.366
53.727
55.176
Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Rekening-courantverhouding met niet-financiële instellingen
Totaal
Op de balanspost overige vorderingen heeft voor een bedrag van €654.000 een herrubricering plaatsgevonden naar de FVA. Het gaat om hypothecaire verstrekkingen met een langlopende karakter.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 49
Vlottende activa - Drempelbedrag Schatkistbankieren (SKB) (bedragen x €1.000) 1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
Op dagbasis buiten 's Rijks schatkist gehouden middelen
2.443
3.407
2.936
3.670
Drempelbedrag
8.167
8.167
8.167
8.167
Ruimte (binnen limiet +), (overschrijding -/-)
5.724
4.760
5.231
4.497
In de paragraaf Financiering is het saldo schatkistbankieren nader toegelicht.
Vlottende activa - Liquide middelen Met de BNG is een kredietovereenkomst afgesloten voor een totaalbedrag van €28.000.000. Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022 Boekwaarde 31-12-2021 5 6
Kassaldi Banksaldi
2.940
2.266
Totaal
2.945
2.272
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 50
Vlottende activa - Overlopende activa De post Overlopende activa kan als volgt onderscheiden worden: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022
Boekwaarde 31-12-2021
0
0
- Het Rijk
11.021
492
- Overige Nederlandse overheidslichamen
1.446
1.872
Overige nog te ontvangen bedragen
29.395
22.109
Vooruitbetaalde bedragen die ten laste komen van volgende begrotingsjaren
2.456
1.375
Totaal
44.318
25.848
De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, uitgesplitst naar nog te ontvangen bedragen van: - Europese overheidslichamen
Voor €16,6 miljoen staat een bedrag van nog te verrekenen btw met het btw-compensatiefonds onder te ontvangen posten. Het resterende bedrag van €12,8 miljoen betreft bijdragen van derden, andere gemeentes en nog te declareren bedragen (€4,1 miljoen Algemene Uitkering december circulaire, €3,4 miljoen variabele deel afvalstoffenheffing, €1,0 miljoen liquide middelen MVD). De in de balans opgenomen nog te ontvangen voorschotbedragen van de EU, Rijk en provincies die zijn ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, zijn gespecificeerd in bijlage 10a.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 51
Vlottende activa - Vennootschapsbelasting (bedragen x €1.000) Saldo 31-122021
Af
Bij
Saldo 31-122022
Recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969
0
0
0
0
Saldo
0
0
0
0
Het recht op verliescompensatie is niet van toepassing.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 52
Vaste passiva - Eigen Vermogen Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022 Boekwaarde 31-12-2021 Algemene reserve
40.852
46.071
Bestemmingsreserve
115.256
79.663
Gerealiseerd resultaat
24.287
19.115
Totaal
180.395
144.849
Het jaarresultaat van €24,3 miljoen, verminderd met budgetoverhevelingen van €14,3 miljoen levert een netto resultaat van €10,0 miljoen. Een samenvattend overzicht en analyse treft u aan onder het exploitatieresultaat. Voor het verloop per reserve zie bijlage 6.
Vaste passiva - Voorzieningen Het verloop van de voorzieningen wordt in onderstaand overzicht weergegeven: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022
Boekwaarde 31-12-2021
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
7.773
8.335
Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden
4.292
3.963
Totaal
12.065
12.298
De voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico's betreft de voorziening wethouderspensioenen, fonds Evenementen, de voorziening afgesloten complexen en de voorziening spaarverlof. De voorziening verlofsparen is nieuw. Het BBV geeft aan dat er een voorziening moet worden opgenomen voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van niet-gelijke omvang. Dit geldt voor verlofsparen. Voor deze verlofuren moet dan ook een voorziening op de balans worden opgenomen. In 2022 is er een bedrag van €195.000 gestort in de voorziening. De voorziening voor van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden betreft de voorziening Riolen en gemalen, de voorziening Parkeerbijdrage bouwaanvragen, fonds collectie Reijns, fonds collectie Knech-Drenth en de voorziening Beheerfonds Gooiermars. Voor het verloop per voorziening zie bijlage 8. Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 53
Vaste passiva - Vaste schulden met een rentetypische looptijd van > 1 jaar De onderverdeling van de in de balans opgenomen vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar is als volgt: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022 Boekwaarde 31-12-2021 Onderhandse leningen van: - Binnenlandse banken en overige financiële instellingen
174.921
217.934
- Binnenlandse bedrijven
5.000
5.036
- Buitenlandse instellingen
20.000
20.000
Sub-totaal
199.921
242.970
240
176
200.161
243.146
Waarborgsommen
Totaal Voor een nadere toelichting op de leningen wordt verwezen naar de paragraaf Financiering in het jaarverslag 2022.
Vaste passiva - Overzicht vaste schulden met een rentetypische looptijd van > 1 jaar In het hierna opgenomen overzicht wordt het verloop weergegeven van de vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar over het jaar 2022:
(bedragen x €1.000) Onderhandse leningen Waarborgsommen Totaal
Saldo 31-12-2021
Vermeerderingen
Aflossingen
Saldo 31-12-2022
242.970
0
43.049
199.921
176
85
21
240
243.146
85
43.070
200.161
De totale rentelast voor het jaar 2022 met betrekking tot de vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar bedraagt €7.685.388.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 54
Vlottende passiva - Kortlopende financiële verplichtingen Onder de vlottende passiva zijn opgenomen: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022 Boekwaarde 31-12-2021 Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar
27.855
26.533
Overlopende passiva
47.745
62.905
Totaal
75.600
89.438
De in de balans opgenomen netto-schulden kunnen als volgt gespecificeerd worden: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022 Boekwaarde 31-12-2021 Banksaldi
3.202
12.658
Overige schulden
24.653
13.875
Totaal
27.855
26.533
De specificatie van de post overlopende passiva is als volgt: (bedragen x €1.000) Boekwaarde 31-12-2022 Boekwaarde 31-12-2021 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume
22.718
45.972
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren uitgesplitst naar de ontvangen bedragen van: - Europese overheidslichamen
0
0
- Het Rijk - Overige Nederlandse overheidslichamen
19.166 2.367
11.367 2.486
Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen
3.494
3.080
Totaal
47.745
62.905
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 55
In de post 'Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, zat in 2021 een bedrag van €23,8 miljoen. Omdat de overdracht van de materiële vaste activa van Maatschappelijk vastgoed Deventer wel had plaatsgevonden, maar de generale liquidatie nog niet. Inmiddels is dit afgerond. De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren, kunnen worden gespecificeerd in bijlage 10b.
Waarborgen en garanties Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen aan natuurlijke- en rechtspersonen kan als volgt naar de aard van de geldlening gespecificeerd worden: (bedragen x €1.000) Aard/Omschrijving Gewaarborgde geldleningen Gewaarborgde geldleningen voor het verkrijgen en verbeteren van eigen woningen particulieren
Oorspronkelijk bedrag
Percentage borgstelling
Boekwaarde 31-12-2022
Boekwaarde 31-12-2021
-
-
4.748
5.400
2.866
3.876
7.614
9.276
Totaal In bijlage 4 treft u een nadere specificatie aan.
Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte garanties bestaat uit de volgende garantstellingen: (bedragen x €1.000) Omschrijving
Garantiebedrag 31-12-2022
Garantiebedrag 31-12-2021
898.261
975.641
589
666
898.850
976.307
Garantstellingen via waarborgfondsen WEW (NHG) en WSW Overige verleende garanties (o.a. sportverenigingen) Totaal In bijlage 4 treft u een nadere specificatie aan.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 56
Langlopende financiële verplichtingen De gemeente Deventer is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende, financiële verplichtingen en heeft meerjarige contracten voor onderhoud, catering en schoonmaak stadskantoor en huur depot archeologie en parkeergarages. Daarnaast zijn er meerjarige leasecontracten voor roerende goederen (bedrijfsauto's en ICT apparatuur) en uitbesteding afvalverwerking afgesloten. Samenvatting - niet uit de balans blijkende verplichtingen: (bedragen x €1.000) Totaalbedrag Gerealiseerd Gerealiseerd volledige t/m 2021 bedrag in contractperiode 2022 Huurovereenkomst huisvesting gemeentelijk apparaat
Raming bedrag restant verplichting
4.619
2.451
723
1.445
Huurovereenkomsten culturele gebouwen, onderwijs-, welzijns en sportgebouwen
485
412
31
42
Lease overeenkomsten bedrijfswagens
799
350
112
366
Meerjarenovereenkomsten software ICT
3.548
2.313
864
480
Huurovereenkomsten parkeergarages
6.787
3.482
375
2.930
Uitbesteding afvalverwerking
49.150
32.066
8.542
8.542
Overige overeenkomsten
6.808
5.327
851
1.538
Totaal
72.196
46.401
11.498
15.343
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 57
Gebeurtenissen na balansdatum Grondexploitatie Teugseweg In de raadsvergadering van 22 maart 2023 heeft de raad zich in een aangenomen motie uitgesproken over reclamemasten langs de A1. De raad spreekt daarin uit dat het niet wenselijk is om reclamemasten langs de A1 te realiseren. Het niet realiseren van een reclamemast voor de grondexploitatie Teugseweg betekent dat de eerder geplande gronduitgifte (in de vorm van verhuur) niet wordt gerealiseerd. Dit maakt dat het tekort van €303.000 van de grondexploitatie ultimo 2022 op zal lopen naar €756.000. Met de initiatiefnemer wordt verkend in hoeverre er tot een minnelijke ontbindingsovereenkomst gekomen kan worden. Hieruit kunnen in 2023 afwikkelkosten voortkomen, waarvan de omvang nog niet in te schatten is.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 58
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op 13 maart 2019 de uitgangspunten voor het financiële beleid, en ook de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Continuïteitsveronderstelling. Deze jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicomanagement is dit nader toegelicht. COVID-19. De uitbraak van COVID-19 (corona) eind februari 2020, die ook nog doorliep tot het eerste kwartaal 2022, heeft ook nog impact gehad op de organisatie en de realisatie van de begroting 2022. In de jaarrekening en het jaarverslag is zoveel mogelijk een gedegen toelichting opgenomen wat betreft de werkelijke effecten van corona in 2022 en de (onzekerheden over de) nog te verwachten effecten in 2023. Deze toelichting is in de jaarrekening zo veel mogelijk opgenomen bij de betreffende balanspost of het betreffende programma.
Liquidatie NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer Op 17 februari 2021 is met een notariële akte de overdracht van registergoederen van de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer naar de gemeente gerealiseerd en besloten is de NV daarna te gaan liquideren. De gemeente voert vanaf 2021 de exploitatie over deze materieel vaste activa. Generale liquidatie van de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer vond plaats met een besluit van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 25-10-2022 en een notarieel akte van 26-10-2022. Een akte van non-verzet is in maart 2023 afgegeven, zodat daarmee de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer is opgeheven en is uitgeschreven uit het register van de Kamer van Koophandel. Vanwege de overdracht van de materieel vaste activa aan de gemeente is in de jaarrekening 2021 her-rubricering van de bestaande gemeentelijke immaterieel vaste activa in materieel vaste activa toegepast. In de jaarrekening 2022 is de Financiële Activa balanspost deelneming in de NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer opgeheven en is het liquidatiesaldo van de NV gestort in de reserve kapitaallasten cultureel vastgoed NV Maatschappelijk Vastgoed Deventer. Afschrijvingstermijn Slim Warmtenet Zandweerd In 2021 activeerde de gemeente voor het eerst kosten voor het 'ZLT net' (Zeer lage temperatuur-net m.b.t.
project Slim Warmtenet Zandweerd) die gedurende 30 jaar worden afgeschreven (activa component: grond-, weg- en waterbouwkundige werken). De draaiende onderdelen rondom deze investering zullen worden afgeschreven in 15 jaar (activa component: machines, apparaten en installaties). Deze activa componenten voor een warmtenet zijn nog niet gedefinieerd in de nota Activeren en afschrijven van de gemeente Deventer. Binnen de richtlijnen is gekeken wat passend is en wat gangbaar is voor afschrijvingen van een warmtenet (via navraag bij andere warmtebedrijven).
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 59
Deze activasoort is nog niet in de nota Activeren en afschrijven van de gemeente Deventer vermeld. De oorzaak is dat dit een nieuw soort actief is voor gemeente. In het 2023 wordt de genoemde nota aangepast.
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, zijn in acht genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt. Met betrekking tot de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt opgenomen volgens de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling. In de jaarrekening 2022 is de algemene uitkering opgenomen op basis van de decembercirculaire 2022. Eigen bijdrage CAK Met betrekking tot de eigen bijdragen die het CAK int en aan de gemeenten afdraagt geldt op basis van de kadernota Rechtmatigheid 2022 van de commissie BBV het volgende.
Gemeenten kunnen op basis van de overzichten van het CAK wel de aantallen personen, soort en omvang van de zorgverlening beoordelen met de eigen WMO-administratie. Probleempunt is dat door het ontbreken van inkomensgegevens op deze overzichten de informatie over de eigen bijdrage ontoereikend is om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dat betekent dat door de gemeenten geen zekerheden over omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op persoonsniveau, zoals hiervoor is toegelicht. De gemeente zal deze onzekerheid in de jaarstukken moeten noemen, ook al ligt de oorzaak niet bij de gemeente. De gemeente Deventer heeft onvoldoende zekerheid omtrent de volledigheid van de eigen bijdragen Wmo van €802.943 en Beschermd Wonen van €266.421 in haar jaarrekening 2022. In de jaarrekening 2022 wordt het bedrag verantwoord dat in het verantwoordingsjaar van het CAK aan afdrachten is ontvangen (= kasstelsel).
De reden hiervan is dat bij het CAK sprake is van achterstanden in het verwerken van de opgelegde en nog op te leggen eigen bijdragen waardoor geen betrouwbare schatting is te maken van de ultimo 2022 nog op te leggen en door gemeenten te ontvangen eigen bijdragen. De personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Er is sprake van een formeel verbod op het opnemen van voorzieningen dan wel schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. De Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 60
referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten: vier jaar. Als er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door reorganisaties) dient er (waarschijnlijk) wel een verplichting te worden opgenomen. In 2022 is de CAO-gemeenten 2021-2022 vastgesteld. Medewerkers kunnen op basis van deze CAO onder andere vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke verlofuren sparen. Met dit 'verlofsparen' kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke verlofuren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijk vitaliteitsbeeld. De uren die zijn gespaard onder het verlofsparen verjaren niet. Volgens de door de commissie BBV gepubliceerde “vraag & antwoord” moeten gemeenten een voorziening vormen voor alle categorieën bovenwettelijke verlofuren die in artikel 6.3 lid 3 van de CAO-gemeenten zijn benoemd. Diverse personele lasten blijven echter ook in 2022 toegerekend aan de periode waarin de uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan componenten als de ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en de overlopende vakantiegeldaanspraken.
Vaste activa Algemeen In 2020 is door de raad de richtlijn Activeren en afschrijven vastgesteld. Deze richtlijn is een vertaling van de eisen, die zijn neergelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) wat betreft duurzame activa, naar de Deventer situatie. De richtlijn biedt een actueel kader voor investeringen en de daaruit voortvloeiende activa en afschrijvingen. Voor de afschrijvingsduur gelden de afschrijvingstermijnen die zijn opgenomen in de richtlijn Activeren en afschrijven (2020). In de jaarrekening is, in aanvulling op de richtlijn Activeren en afschrijven, uitgegaan van de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019) van de commissie BBV. Omvangcriterium Vanaf1 januari 2005 worden investeringen met een gebruiksduur minder dan 3 jaar en/of met een verkrijgings- of vervaardigingsprijs lager dan €25.000 niet geactiveerd maar direct ten laste van de programmarekening gebracht. Vanaf het boekjaar 2013 worden activa, met een verkoop intentie op korte termijn, onder de vlottende activa opgenomen. In de toelichting op de balans wordt de omvang van de actuele waarde vermeld. Afschrijven Slijtende investeringen worden vanaf de boekingsperiode direct aansluitend op het moment van ingebruikneming (n+1) lineair of annuïtair afgeschreven gedurende de verwachte gebruiksduur, waarbij rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde.
Op grondbezit (zowel met economisch als maatschappelijk nut) wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, als deze naar verwachting duurzaam is. Dergelijke afwaarderingen worden teruggenomen als ze niet langer noodzakelijk blijken.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 61
Vaste activa - Immateriële vaste activa Algemeen De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- dan wel vervaardigingsprijs, verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag (artikel 62 lid BBV). Hierbij dientt de verkregen bijdrage als bate te worden verantwoord. Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio Afsluitkosten van opgenomen geldleningen worden afgeschreven gedurende de restant looptijd van de betrokken geldlening. Kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief. De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van het gerelateerde materiële vaste actief. Bijdragen aan activa in eigendom van derden. Bijdragen aan activa van derden worden volgens de richtlijnen Activeren en afschrijven geactiveerd als ze individueel een bedrag van € 25.000 te boven gaan. Dergelijke geactiveerde bijdragen zijn gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen.
De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 62
Vaste activa - Materiële vaste activa met economisch nut Algemeen Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend, inclusief de direct toe te rekenen salariskosten. In de vervaardigingsprijs kunnen verder worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend. In dat geval vermeldt de toelichting dat deze rente is geactiveerd. Investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingspijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. Warme gronden Volgens de notitie 'Grond grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019)' worden gronden die zijn verworven met het oog op gebiedsontwikkeling, maar waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld opgenomen onder de materiële vaste activa (artikel 52 lid 1 onderdeel a BBV). Dergelijke gronden worden in de regel aangeduid als 'warme gronden'. Het toerekenen (activeren) van andere kosten is daarbij niet toegestaan.
Gronden die zijn verworven met het oog op concrete ontwikkeling door de gemeente, maar waarvoor nog geen operationele grondexploitatie is vastgesteld mogen, voor wat betreft de toepassing van artikel 65 lid 1 BBV, worden gewaardeerd tegen de waarde volgens de toekomstige bestemming, mits op basis van de notitie 'Grondbeleid in begroting en jaarstukken' (2019) en de aanpassing van de voorwaarden warme gronden wordt voldaan aan de volgende voorwaarden: • De gronden moeten deel uitmaken van een door de gemeenteraad vastgestelde visie of een door de gemeenteraad vastgesteld masterplan voor (een) concrete en binnen afzienbare tijd te starten grondexploitatie(s), waarin de gebiedsontwikkeling van totaalplan naar deelgrondexploitaties is vastgelegd. • De (toekomstige) bestemming(en)/functies (ontwikkeling) betreffende het plangebied dien(en)t goed onderbouwd te worden. • De gebiedsontwikkeling mag niet zodanig conflicteren met de uitkomst van de inventarisatie van bedreigingen dat die de ontwikkeling in de weg kunnen staan, bijvoorbeeld op het gebied van milieu of bereikbaarheid. • De visie/het masterplan mag niet strijdig zijn met beleid van de provincie en/of het Rijk.
• Periodiek (minimaal eens in de 2 jaar) worden de gronden getaxeerd tegen de waarde volgens de toekomstige woningbouwbestemming, met inachtneming van de inherente onzekerheid van de ontwikkelmogelijkheden Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing wordt geheven Als investeringen grotendeels of meer worden gedaan voor riolering, het inzamelen van huishoudelijke afval of andere alsook voor rechten die op grond van art. 229 lid 1 a en b Gemeentewet worden geheven, worden deze investeringen op de balans opgenomen in een aparte categorie: de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 63
Wijziging bestemming activa Van activa waarvan de bestemming wijzigt (bijvoorbeeld door verkoop) wordt volgens artikel 63, lid 5 – BBV de actuele waarde van de nieuwe bestemming toegelicht (verkoop- of taxatiewaarde). Als de duurzame gebruiksintentie eindigt (door verkoopvoornemen), wordt het object onder de vlottende activa (voorraden) gerubriceerd. Is de actuele waarde lager dan de boekwaarde, dan vindt afwaardering plaats. Investeringen met een maatschappelijk nut worden, evenals investeringen met een economisch nut, geactiveerd en over de verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven. De verplichting om alle investeringen te activeren volgens de nieuwe methode geldt alleen voor investeringen die vanaf het begrotingsjaar 2017 zijn gedaan. Door de invoering van de nieuwe systematiek blijven verschillen bestaan in de wijze waarop mag worden afgeschreven op investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut die vóór het begrotingsjaar 2017 zijn gedaan. Om inzicht te geven in het deel van de activa dat wel vergelijkbaar is wat betreft systematiek is in het verloopoverzicht in de toelichting op de balans aangeven welk bedrag volgens de nieuwe systematiek is verantwoord en welk deel volgens een andere systematiek. In erfpacht uitgegeven gronden.
Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs; dit is de waarde die bij eerste uitgifte als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Eventuele afkoopsommen voor voortdurende contracten zijn verwerkt onder de langlopende schulden en vervallen naar rato van afkoopperiode vrij ten gunste van het resultaat.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 64
Vaste activa - Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, (overige) leningen u/g en (overige) uitzettingen zijn – tenzij hierna anders is vermeld - opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s ('kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen' in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Als de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs, zal afwaardering plaatsvinden. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. De actuele waarde ligt ruim boven de verkrijgingsprijs. Van een deelneming is volgens artikel 1 lid d BBV sprake als de gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 65
Vlottende activa Grond- en hulpstoffen en overige voorraden Grond- en hulpstoffen en overige voorraden zijn opgenomen tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Wanneer de marktwaarde lager is dan de verkrijgingsof vervaardigingsprijs, wordt afgewaardeerd naar deze lagere marktwaarde. Onderhanden werk, gronden in exploitatie De als onderhanden werk opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijp maken) en ook een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: baten en lasten – en het daaruit vloeiende resultaat – worden toegerekend aan de periode waarin deze zijn gerealiseerd. Bij meerjarige projecten betekent dit dat (de verwachte) winst niet pas aan het eind van het project tot stand komt en ook als zodanig moet worden verantwoord. Het verantwoorden van tussentijdse winst is daarmee geen keuze maar een verplichting die voortvloeit uit het realisatiebeginsel. Bij het bepalen van de tussentijdse winst is het wel noodzakelijk de nodige voorzichtigheid te betrachten.
Als aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid en dient er winst te worden genomen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat. 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht. 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Zolang daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten volledig op de vervaardigingskosten in mindering gebracht. Als er sprake is van winst, wordt deze berekend op basis van de eindwaarde van het project, volgens de notitie 'Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019)' van de commissie BBV. Als de berekening van de tussentijdse winstneming volgens de percentage of completion methode ertoe leidt dat in eerdere jaren te veel winst is genomen, neemt de gemeente de eerder te veel genomen winst terug. Subsidiebaten en de daarbij behorende subsidiabele kosten bij grondexploitaties maken geen onderdeel uit van de tussentijdse winstneming en worden verantwoord op het moment dat de subsidie volgens de subsidievoorwaarden is gerealiseerd. De verliesvoorziening is gewaardeerd tegen de contante waarde. Het te verwachten verlies op eindwaarde wordt door middel van de disconteringsvoet contant gemaakt. De disconteringsvoet is in het BBV voorgeschreven en bedraagt 2%.
Gereed product Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde als de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich vooral voor als voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 66
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening is wat betreft de algemene private debiteuren bepaald op basis van de geschatte inningskansen per individuele vordering (statische methode). De voorziening voor de belasting debiteuren is daarentegen dynamisch bepaald in verband met het grote aantal kleine vorderingen.
Liquide middelen Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.
Overlopende posten De overlopende activa maken onderdeel uit van de vlottende activa (artikel 37 – BBV). Onder de overlopende activa vallen de vooruitbetaalde kosten en nog te ontvangen bedragen. Vooruitbetaalde kosten zijn kosten die al zijn betaald, maar waarvan de prestatie (nut) na de balansdatum valt. Nog te ontvangen bedragen betreft nog te factureren geleverde prestaties. De grondslag voor de ‘vordering’ is voor de balansdatum ontstaan. Overlopende activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs (artikel 63 – BBV).
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 67
Vaste passiva Reserves In de, in 2018 door de raad, vastgestelde geactualiseerde beleidsnota Reserves en voorzieningen wordt het kaderstellend beleid voor de reserves weergegeven. Volgens artikel 19 – BBV bevat de toelichting op het overzicht van baten en lasten een overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Voorzieningen In de, in 2018 door de raad, vastgesteld geactualiseerde beleidsnota Reserves en voorzieningen wordt het kaderstellend beleid voor voorzieningen weergegeven. Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting dan wel het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter tegen de contante waarde van de (al opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die daarover geformuleerd zijn. In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen die is opgenomen in het jaarverslag is het beleid daarover nader uiteengezet. Indien sprake is van achterstallig onderhoud moet er met ingang van verslagjaar 2021 een voorziening worden gevormd.
Het is niet langer toegestaan om bij onvoldoende financiële middelen een termijn van vier jaar te hanteren voor het vormen van de voorziening. De reden hiervoor is het effect op de financiële kengetallen. In geval van achterstallig onderhoud, waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties, wordt er op basis van art. 44 lid 1a BBV een voorziening gevormd. Er kan in geen van de voorkomende gevallen sprake zijn van een negatieve voorziening. Een onverwacht bij het opmaken van de jaarrekening gesignaleerde negatieve stand moet via een eenmalige last worden gedekt. Een tijdens het opmaken van de begroting gesignaleerde verwachte negatieve stand moet via het aanpassen van de toekomstige stortingen worden gedekt. Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met de gerealiseerde aflossingen. De vaste schulden hebben een rente-typische looptijd van één jaar of langer. Verplichting voortvloeiend uit leasing De waardering van de verplichting uit hoofde van de financial leasing van de vervoermiddelen vindt plaats tegen de contante waarde van de contractueel verschuldigde leasetermijnen.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 68
Incidentele baten en lasten Volgens artikel 28 – BBV is in de toelichting op de programmarekening een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma. Daarin worden per programma de belangrijkste posten (> €100.000) afzonderlijk gespecificeerd. Nog te bepalen en te bestemmen resultaat De basis voor de jaarrekening ligt in de door de gemeenteraad vastgestelde begroting. In de jaarrekening dient tot uitdrukking te worden gebracht, wat werkelijk is gebeurd ten opzichte van de door de raad vastgelegde voornemens in de begroting, inclusief later daarin aangebrachte wijzigingen. Door middel van de voorgeschreven analyse tussen de rekening- en begrotingscijfers wordt inzicht verstrekt in de - eventueel - ontstane verschillen. Volgens de programmabegroting mogen in de diverse programma’s geen stortingen en onttrekkingen met betrekking tot de reserves worden opgenomen. Deze mutaties worden gepresenteerd in het overzicht werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Nadat het resultaat van de rekening (inclusief exploitatiemutaties in reserves) is bepaald, wordt dit afzonderlijk op de balans vermeld en in de jaarrekening vastgelegd. Na vaststelling van de jaarrekening neemt de gemeenteraad vervolgens een besluit over de bestemming van het resultaat.
Vlottende passiva Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en Garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de telling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen.
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 69
Overlopende passiva Overlopende passiva zijn verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen (met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume (art. 49, lid 1 – BBV)). Een essentieel kenmerk is dat voor de gemeente een verplichting bestaat. Een verplichting is een plicht of verantwoordelijkheid tegenover een derde om op een bepaalde manier te handelen of te presteren (dit kan voortkomen uit een overeenkomst maar ook uit, door een derde al geleverde prestatie waarvoor nog geen betaling heeft plaatsgevonden). Verplichtingen kunnen rechtens afdwingbaar zijn als gevolg van een bindende overeenkomst of wettelijke vereiste. Vanaf 01-01-2008 worden van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren onder de overlopende passiva opgenomen (art. 49, onderdeel b– BBV). Als op basis van de voorwaarden van de specifieke doeluitkering het niet bestede bedrag moet worden terugbetaald, dan is dit terug te betalen voorschotbedrag verantwoord onder de netto vlottende schulden (art. 48, onderdeel d – BBV en vraag 2 van deel 15 – vragen en antwoordenrubriek). Overlopende passiva worden gewaardeerd tegen nominale waarde (art.
63 lid 7 – BBV).
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 70
Bijlagen Documentnaam Bijlage 01 - Onvoorzien Bijlage 02 - Staat van Incidentele baten en lasten Bijlage 03 - Nadere specificatie algemene dekkingsmiddelen Bijlage 04 - Sisa verantwoordingsinformatie Bijlage 05 - Resultaatbestemming via reserves Bijlage 06 - Staat van Reserve Bijlage 07 - Algemene toelichting reserves Bijlage 08 - Staat van voorzieningen Bijlage 09 - Algemene toelichting voorzieningen Bijlage 10a - Verloopoverzicht overlopende activa Bijlage 10b - Verloopoverzicht overlopende passiva Bijlage 11 - Dynamische kredieten Bijlage 12 - Gewaarborgde geldleningen Bijlage 13 - Taakveldenmatrix
Bestandsgrootte 94 kb 728 kb 117 kb 154 kb 228 kb 185 kb 138 kb 123 kb 108 kb 111 kb 149 kb 277 kb 154 kb 368 kb
Openen Bijlage 01 Bijlage 02 Bijlage 03 Bijlage 04 Bijlage 05 Bijlage 06 Bijlage 07 Bijlage 08 Bijlage 09 Bijlage 10a Bijlage 10b Bijlage 11 Bijlage 12 Bijlage 13
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 71
Bijlage 1 – Onvoorzien Omschrijving
Programma
Primitieve begroting 2022
(bedrag x €1) 240.000
Investeringsplatvorm Stedendriehoek
Burger en bestuur
-50.000
Onderzoek slavernijverleden (Motie raad)
Burger en bestuur
-25.000
Huldiging Go Ahead Eagles
Openbare orde en veiligheid
-25.000
Begroting na wijziging 2022
140.000
Jaarrekening 2022 | gemeente Deventer | 1
Bijlage 02 Staat van Incidentele baten en lasten (bedragen x €1) Onderwerp
Programma
Taakveld
Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Burger en bestuur Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving
Bestuur Mutaties reserves Overhead Burgerzaken Mutaties reserves Bestuur Bestuur Bestuur Bestuur Bestuur Mutaties reserves Bestuur Burgerzaken Mutaties reserves Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Mutaties reserves Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Mutaties reserves Crisisbeheer en brandweer Crisisbeheer en brandweer Crisisbeheer en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Mutaties reserves Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Mutaties reserves Crisisbeheer en brandweer Crisisbeheer en brandweer Openbare orde en veiligheid Openbaar groen en recreatie Verkeer en Vervoer Openbaar groen en recreatie Mutaties reserves Parkeren Openbaar groen en recreatie Begraafplaatsen Riolering Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves
Begroot 2022
Begroot na wijziging
Gerealiseerd Toelichting 2022
Lasten Deventer 2040 Reserve overlopende uitgaven - Deventer 2040 Kabinetszaken en strategische communicatie Reservering Molukse graven Reserve Molukse graven Rekenkamer Kennis en verkenning Adreskwaliteit Capaciteit inwoner aan zet Streaming raadsvergadering Reserve overlopende uitgaven Klant contact centrum Lagere lasten software burgerzaken Reserve overlopende uitgaven Uitvoering Bibob Bodycams handhaving Reserve overlopende uitgaven - problematiek beestenmarkt Lagere lasten problematiek beestenmarkt Problematiek beestenmarkt - planvorming Reserve overlopende uitgaven Lagere lasten brandmeldinstallatie Reserve nderhoud gebouwen Lagere lasten onderhoud brandweerkazernes Ondermijning Vuurwerkshow Europese richtlijnen energie gebouwen Handhavingscapaciteit algemeen jurist Beleidsmedewerker VTH Reserve kapitaallasten investeringen - problematiek Beestenmarkt Inzet duo boa's Inzet Flex team Inzet Deltabuurt Generieke weerstandsreserve - leges windschermen Onderhoud Schonenvaarderstraat Onderhoud Koekendijk Kamerverhuur Spelen, bewegen en bankjes Niet Automatische Beveiligde Overweg - Diepenveen Maatregelen klimaatadaptie Reserve mobiliteitsfonds parkeren Lasten Parkeren Vogeleland paviljoen Gebouw begraafplaatsen Riolen en gemalen algemeen Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende
uitgaven Reserve overlopende uitgaven
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 1
60.000 100.000 200.000 0
75.000 150.000
70.000 50.000 50.000 -50.000 50.000
100.000 200.000 100.000 100.000 100.000 6.300 2.358 100.000 50.000 385.000 400.000 493.976 573.649
7.700
0 60.000
0 60.000
0 200.000 25.900 27.000 75.000 75.000 10.000 50.000 46.400 -427.125 427.125 70.000 50.000 50.000 -50.000 50.000 110.000 -110.000 112.157 -112.157 55.000 17.500 9.121 80.000 100.000 200.000 100.000 100.000 100.000 6.300 222.821 15.776 100.000 50.000 364.494 50.000 493.976 797.387 24.360 10.259
4.326 195.674 0 0 75.000 75.000 10.000 50.000 31.942 -427.125 427.125 70.000 50.000 50.000 -50.000 13.993 110.000 -110.000 112.157 -112.157 55.000 17.500 9.121 80.000 100.000 200.000 100.000 100.000 100.000 6.300 155.488 18.565 100.000 25.175 10.051 47.063 214.504 468.016 38.974 6.246 80.772 7.700 375.000 97.000 85.300 34.000 1.062.000
7.700 375.000 97.000 85.300 34.000 1.062.000
tlv reserve overlopende uitgaven tlv reserve overlopende uitgaven
zie baten Inwoner aan zet tlv reserve overlopende uitgaven tgv reserve overlopende uitgaven zie lasten software burgerzaken
zie lasten problematiek Beestenmarkt tgv reserve overlopende uitgaven zie lasten brandmeldinstallatie tgv reserve overlopende uitgaven zie lasten onderhoud brandweerkazernes tgv reserve onderhoud gebouwen tlv reserve overlopende uitgaven tlv reserve overlopende uitgaven tlv reserve overlopende uitgaven
tlv reserve overlopende uitgaven tlv reserve overlopende uitgaven
zie baten parkeren tlv reserve mob.fonds parkeren tlv reserve onderhoud gebouwen tlv reserve onderhoud gebouwen tlv reserve riolen en gemalen zie baten planvorming Lebuinuslaan zie baten nabo overwegen Diepenveen zie baten uitvoering verlichtingsplan zie baten stelpost mind zie baten fietsparkeren projectplan zie baten MJOP-mind 2022 SWP
Onderwerp
Programma
Taakveld
Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende uitgaven Reserve kapitaallasten investeringen - finc. 4e stadsarrangement Steiger welle kade (ruimte voor de rivier) Stormschade Bermbeheer - japanse duizendknoop Droogtebeheer Prijsstijgingen investeringen Leefomgeving Herinrichting Lebuinuspleinen Prijsstijging MJOP-MIND Meekoppelen in programmering Reserve overlopende uitgaven - meekoppelen in programmering Afwaardering parkeerbijdrage bouwaanvragen Reserve onderhoud gebouwen Reserve onderhoud gebouwen Viaduct Brinkgr.weg (Centrumschil) Straten/wegen/ pleinen Stelpost mind Projecten parkeren Projecten Groot onderhoud algemeen Vervoerslogistiek Civiele bruggen & kunstwerk beheer Fietssnelwweg Deventer - Zutphen Glasvezel MJOP Rembrandkade/Ijsselkade Plan MER windverkenning/Integrale visie opgave landelijk gebied Warmtetransitie Grootschalige opwek Duurzaamheidscentrum Omgevingsdienst IJsselland Reserve overlopende uitgaven Reserve overlopende uitgaven Haalbaarheidsonderzoek ondergrondse verkabeling Onderzoek St.
de Ulebelt Bodemsaneringen Geluidsaneringen Reserve onderhoud NV Mileucentrum Reserve tarieven huishuoudelijk afval Lagere lasten afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing Wijk uitvoeringsplan Bathmen Klimaatmiddelen transitievisie warmte Omgevingsdienst Ijsselland Circulaire Hotspots Egalisatiereserve vastgoed NV Milieucentrum Woningbouwopgave Handhaving bouw en woningtoezicht Initiatieven uit de samenleving Stadscampus Vitaal platteland Stadshof
Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Milieu en Duurzaamheid Ruimtelijke ontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling
Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves Mutaties reserves Verkeer en Vervoer Openbaar groen en recreatie Openbaar groen en recreatie Openbaar groen en recreatie Verkeer en Vervoer Verkeer en Vervoer Verkeer en Vervoer Verkeer en Vervoer Mutaties reserves Parkeerbelasting Mutaties reserves Mutaties reserves Verkeer en Vervoer Verkeer en Vervoer SWP Verkeer en Vervoer OV Parkeren Openbaar groen en recreatie Openbaar groen en recreatie spelen Verkeer en Vervoer verkeerslogistiek Verkeer en Vervoer CTKW Verkeer en vervoer Ruimtelijke ordening Verkeer en Vervoer Miieubeheer Milieubeheer Milieubeheer Milieubeheer Milieubeheer Mutaties reserves Mutaties reserves Milieubeheer Milieubeheer Milieubeheer Milieubeheer Mutaties reserves Mutaties reserves Afval Afval Milieubeheer Milieubeheer Milieubeheer Milieubeheer Mutaties reserves Ruimtelijke ordering Wonen en bouwen Ruimtelijke ordening Ruimtelijke ordering Ruimtelijke ordening Ruimtelijke ordering
Begroot 2022
Jaarrekening 2022 | Gemeente Deventer | 2
250.000
300.000
25.000
40.000
204.000 250.000 97.000 49.000 63.000 26.112
180.000 119.153 15.583 1.106 -1.106
1.462 440.000 200.000 50.000 100.000 100.000
Begroot Gerealiseerd Toelichting na wijziging 2022 120.000 120.000 zie baten stormschade 2022 29.000 29.000 zie baten projectplan kwaliteitsimpuls openb.ruimte 40.000 40.000 zie baten bermbeheer 243.000 243.000 zie baten MJOP-mind groen 2.194.394 2.194.394 100.000 100.000 420.000 420.000 80.000 71.444 70.000 70.000 1.420.000 1.420.000 500.000 500.000 500.000 500.000 0 0 300.000 300.000 765.062 tlv reserve kapitaallasten 8.697 8.697 zie baten gebouw begraafplaatsen 20.346 20.346 zie baten vogeleiland paviljoen 50.000 4.918 tlv reserve gebiedsontwikkeling 1.445.352 1.347.914 tlv reserve overlopende uitgaven 120.000 78.750 tlv reserve overlopende uitgaven 40.000 0 tlv reserve mob.fonds parkeren 250.000 250.000 tlv reserve overlopende uitgaven 62.000 62.000 tlv reserve overlopende uitgaven 228.125 189.163 tlv reserve overlopende uitgaven 400.000 400.000 tlv reserve overlopende uitgaven 17.035 17.035 tlv reserve gemeentebrede investeringen 45.924 0 tlv reserve gemeentebrede investeringen 308.500 226.000 tlv reserve overlopende uitgaven 250.000 225.000 97.000 115.631 49.000 0 63.000 63.000 100.000 0 26.112 26.112 zie baten duurzaamheidscentrum 260.000 260.000 zie haalbaarheidsonderzoek verkabeling -260.000 -260.000 tgv reserve overlopende uitgaven 60.000 60.000 180.000 0 tlv reserve overlopende uitgaven 119.153 62.546 tlv reserve geluid 37.746 37.746 zie baten milieucentrum 1.936
1.027.687 zie afvalstoffenhefing -1.936 -1.027.687 tgv reserve tarieven huish.afval 64.936 55.576 tlv reserve tarieven huish.afval 20.000 20.000 tlv reserve overlopende uitgaven 108.047 108.047 tlv reserve overlopende uitgaven 50.000 50.000 tlv reserve overlopende uitgaven 27.000 27.000 tlv reserve overlopende uitgaven 1.462 15.102 zie baten milieucentrum 300.000 300.000 200.000 200.000 50.000 53.962 100.000 116.456 106.745 0 40.000 3.884 tlv resserve wonen boven winkels
Onderwerp
Programma
Taakveld
Woningbouwopgave Woningbouwopgave Stadscampus Stadshof de Nieuwe Keizer Implementatie omgevingswet Vitaal platteland Wet kwaliteit borging (WKB)