2023-07-19 Transcript Raadsvergadering Gemeenteraad Deventer 19 juli 2023

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 19 juli 2023

OPENING De voorzitter: Ja, dames en heren, goedenavond. Hartelijk welkom bij de laatste raadsvergadering voor het zomerreces. Welkom raadsleden, leden van het college, publiek in de zaal en in het bijzonder ook de familieleden van Lars Wijnhoud, ambtelijke ondersteuning en ook kijkers thuis. Het is een mooie avond, een gevarieerde avond. We hebben een bijzonder boeiend programma met elkaar weten samen te stellen, met alles erop en eraan. We komen vanzelf tot het einde van deze avond, en we zullen zien hoe ver we komen. We gaan snel beginnen. We hebben een bericht van verhindering van de heren van Straaten en Jansen van GroenLinks. En voor de rest is … Mevrouw Leget: Sam Hoogenberg is er niet. De voorzitter: Ja, maar die komt te laat altijd, toch? De heer Hoogenberg is deze week écht verhinderd. Hij is niet te laat, nee. VRAGENKWARTIER/SPREEKRECHT De voorzitter: Oké. We hebben één inspreker, dat wil zeggen: we hebben één inspreekonderwerp en dat zijn twee heren, de heren Terpstra en Bos, die willen graag inspreken over het onderwerp tekort aan studentenhuisvesting. Daarover staat ook een motie vreemd aan de orde van het CDA op de agenda later op de avond. Voordat we daaraan toe zijn, gaan we nu beginnen met het inspreken. En ik vraag aan de heren Terpstra en/of Bos allebei, om de raad mee te nemen in uw zorg. Ga uw gang. De heer Terpstra: Bedankt voor het woord.

Amicae amicique, intimé intemique, wij delen de visie en ambitie van Gemeente Deventer om van Deventer weer een bruisende studentenstad te maken. Maar wij zien hier weinig van

2 terug. Een cruciaal element hiervoor, voor een bruisende studentenstad, is dat de studenten daadwerkelijk hier kunnen wonen. Daarom staan wij hier namens de studenten van Deventer om hier meer aandacht voor te vragen. De heer Bos: Zoals u wellicht heeft meegekregen, waren we afgelopen vrijdag met een groot deel van onze vereniging te vinden op de Brink. We hebben daar de nacht doorgebracht op bierkratjes, luchtbedden en slaapzakken om zo aandacht te vragen voor de studentenhuisvesting, waar wij ontevreden over zijn. Ondanks dat wij met zijn tweeën allebei een kamer hebben bemachtigd, heeft het voor ons ook tweeënhalf jaar geduurd. Daarnaast zijn er nog vele andere studenten die minder snel een kamer zoeken en vervolgens misschien wel in het derde of vierde jaar pas aan een kamer kunnen komen in Deventer, waarbij de gemiddelde wachttijd momenteel op zo'n tweeënhalf jaar staat. Dit zou u misschien relatief kort kunnen vinden als je het vergelijkt met andere steden, maar daarbij natuurlijk ook benadrukken: wij zijn geen Zwolle, wij zijn geen Enschede, wij zijn hier wel Deventer. En wat wij gewoon jammer vinden, wat ons verbaast is dat de gemeente hier zo weinig aandacht voor heeft. Natuurlijk, we kunnen niet meer bouwen, dat begrijpen we, dat is een punt.

We willen allemaal meer huizen voor elke partij, maar wat wij gewoon interessant vinden is dat we te horen krijgen dat ze in Zwolle elke steen optillen om te kijken naar oplossingen, en dat er in Deventer gewoon vergeten wordt. En wellicht onderschat u hoe belangrijk het is, de studentenhuisvesting, hoe belangrijk het is dat mensen daadwerkelijk op kamers gaan. En misschien is die trein wel prima. Maar dan wil ik u vragen: hoe kunnen wij als Deventer een bruisende studentenstad zijn, als mensen na hun studie thuis, na hun collegetijd, simpelweg op de trein naar hun eigen stad stappen? Dan hebben we een mooie stroom studenten in de trein, maar geen studenten in de stad. En we kunnen u wel vertellen dat het niet aantrekkelijk is voor studenten, dat als u wilt studeren in Deventer, dat u voor 12 uur in de trein moet zitten. De heer Terpstra: Wij hebben dus dezelfde belangen. Wij delen die visie om van Deventer weer een studentenstad te maken. Maar als er geen acties worden ondernomen om die visie na te leven, dan moet Gemeente Deventer simpelweg stoppen met het pretenderen een studentenstad te willen zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, voor uw inspraak. Ik kijk even rond of dat nog aanleiding geeft tot vragen aan de insprekers. Zo niet, het onderwerp staat later op de agenda, dus dan komt het terug. Ja? Het volgende onderwerp is mondelinge vragen.

Er zijn mondelinge vragen ingediend door de fractie van GroenLinks. En omdat het over mijn portefeuille gaat, vraag ik de heer Donkers om het voorzitterschap even over te nemen. De plaatsvervangend voorzitter: Dank, burgemeester König. Mevrouw Zegel, u stelt een mondelinge vraag over Schalkhaar en een aanspreekpunt daar. Aan u het woord. Mevrouw Zegel-van Tiel: Dank u wel, voorzitter. Dat er in de samenleving veel verandert, is geen nieuws meer. Ook hier in de raadszaal zien, horen en ervaren we dat. Inwoners voelen zich machteloos als er iets ingrijpends in hun omgeving gebeurt, of mogelijk een plan is wat staat te gebeuren. Als raadslid ken ik dat gevoel, omdat ik ook niet op alles grip heb, omdat we daar niet over gaan, of omdat er nog niets is waar we over kunnen beslissen bijvoorbeeld. Maar als volksvertegenwoordiger heb ik óók een taak. Zo zijn er geluiden rond de ontwerpfase van de nieuwbouwplannen van Transfore, een forensische GGZ-instelling op het terrein van de Brinkgreven, bij Dimence, bij de raadsleden gekomen. Een paar fracties hebben al gesprekken met bewoners gehad, er zijn schriftelijke vragen gesteld en na de zomer wordt er in het forum gesproken door deze bewoners. Bewoners en/of hun vertegenwoordigers hebben ook al gesprekken gehad met onder andere de burgemeester. En wat mij betreft is dat allemaal heel mooi, maar dat is niet structureel.

Om de toegenomen zorgen, angst en zelfs boosheid, sta ik dan ook hier om nog vóór de zomervakantie en ons reces, een oplossing te zoeken. De meeste zorgen zijn rond de veiligheid van de inwoners, organisaties en ondernemers in Schalkhaar en de Bekkumer. Daarom heb ik de volgende vragen aan de burgemeester die over de veiligheid van ons allen in de gemeente gaat. Voorzitter, de burgemeester heeft met zijn aanwezigheid op 27 juni, een bijeenkomst voor omwonenden, al wat mensen geholpen met het gevoel dat de gemeente, en vooral de burgemeester, hen wel ziet en hoort. Voorzitter, de burgemeester heeft ondertussen ook al wat gesprekken gehad, of nog gepland met vertegenwoordigers uit de

3 omgeving van de Brinkgreven. Dit lijken incidentele ontmoetingen, gesprekken, en daarom heb ik de volgende drie vragen. Is er al nagedacht om een vast, laagdrempelig aanspreekpunt aan te stellen waar iedereen, dus bewonersorganisaties, ondernemers, met hun vragen, zorgen en angsten terecht kunnen? En de tweede vraag is: kan dit in eerste instantie ook wekelijks op een vast punt in de buurt van deze groep bijvoorbeeld, of in een vast overleg met vertegenwoordigers? En dan de derde vraag: is zo'n aanspreekpunt ook een sleutelfiguur in de gemeente, die snel contact kan leggen met alle diensten waar we als gemeente een relatie mee hebben, of anders, als dit nodig blijkt te zijn, in overleg met de bewonersorganisaties en ondernemers? Tot zover mijn eerste drie vragen. De plaatsvervangend voorzitter: Dank, mevrouw Zegel. Dan nodig ik de portefeuillehouder uit voor de beantwoording van de drie vragen van mevrouw Zegel. De heer König: Voorzitter, dank u wel. Het is goed om aandacht te besteden en stil te staan bij datgene wat op die avond aan zorgen rondom de veiligheid en gevoel van veiligheid in Schalkhaar is gedeeld.

Het was een avond georganiseerd door Transfore, maar er kwamen natuurlijk veel geluiden ook uit het dorp Schalkhaar zelf tevoorschijn, die ook niet alleen te maken hebben met het initiatief dat Dimence en Transfore hebben genomen om een forensische kliniek te gaan opstarten op het Dimence terrein. De eerste vraag is: kan er een laagdrempelig aanspreekpunt komen? Dimence heeft aangegeven, ook na het gesprek heb ik met Dimence, met de raad van bestuur van Dimence gesproken. En Dimence zegt zelf: wij hebben eigenlijk verschillende faciliteiten op het terrein, maar er is duidelijk niet echt een duidelijk aanspreekpunt voor omwonenden als ze zorgen hebben over mensen die in, of rondom het Dimence terrein rondlopen. Dus Dimence heeft aangegeven dat ze daar zelf, voorzitter, ook actie op zullen ondernemen om duidelijker voor de inwoners en omwonenden een plek te hebben waar ze met hun zorg terecht kunnen, als het gaat over dat wat op het Dimence terrein gebeurt. En twee is, dat wij inderdaad, zoals mevrouw Zegel, voorzitter, ook al aangaf, een overleg aan het opstarten zijn met inwoners om te kijken: hoe kunnen we die zorgen die er zijn rondom de veiligheid in Schalkhaar, hoe kunnen we die beter bij elkaar brengen? En nog volgende week heb ik een eerste, of eigenlijk een vervolggesprek, want ik heb al eerder ook gesproken. Een vast aanspreekpunt.

We hebben met Dimence erover gesproken dat het goed zou zijn als zij eigenlijk naar analogie van datgene wat er gebeurt rondom het azc in Schalkhaar, om een omwonendencommissie in te stellen waar omwonenden met hen regelmatig op vaste basis in gesprek kunnen over vragen rondom alles wat er bij Dimence en Transfore speelt. Maar ik voel het ook als mijn verantwoordelijkheid om met de gemeente samen te peilen bij de bewoners: wat heeft u ook namens de gemeente aan vast overleg nodig? Dus daar zullen wij ook in de komende weken en ook na het reces, het gesprek over voeren. En dan de vraag: kunnen we iemand bij de gemeente aanstellen die daarop aanspreekbaar is? Nou, het is lastig, niet alleen in de zomermaanden, het is sowieso lastig ook om te zeggen: we hebben één iemand met een mobiel nummer, die kunt u altijd bellen. Sowieso bij urgente zaken altijd gewoon de politie bellen, en spoedeisend: 112. En als het wat langer kan, met 0900-8844, het servicenummer van de politie. Dus melden sowieso. Daar roep ik ook de inwoners van Schalkhaar toe op: niet wachten, gewoon blijven melden. Ook al is het gevoel soms dat daar niet heel veel mee gebeurt, toch willen we graag weten wat er aan melding is. Dus dat is een belangrijk punt.

We hebben ook gezegd: we gaan nog voor de zomer bij het KCC, ons klantcontactcentrum, ook een aanspreekpunt instellen, zodat daar de meldingen ook goed geregistreerd worden, dat mensen daar hun zorg kunnen delen. Dus dat gaan we ook doen. Dat gaat én bij het KCC en ook bij de Slim Melden app die we hanteren. En nogmaals, dat is wat we aan contactpersonen organiseren. Maar we hebben ook altijd voor meer structurele veiligheidsvragen een mailadres veiligheid@deventer.nl, waar mensen ook terecht kunnen. Dus niet voor spoedeisende zaken, daarvoor moeten ze de politie bellen, maar meer algemene zaken pakken we daar ook op, en blijft ook de hele zomer beschikbaar. En na de zomer hoop ik dat we tot een meer vaste, of afspraak kunnen komen met de inwoners van Schalkhaar. Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Dank, mijnheer König. Is er behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Zegel.

4 Mevrouw Zegel-van Tiel: Ja, graag voorzitter. Ik dank de burgemeester voor deze antwoorden. De vraag die het nu bij me oproept is: gaat de burgemeester er ook voor zorgen dat dit aanspreekpunt al tijdens de zomer, of is het alleen het KCC? Dat klinkt wel een beetje koel vind ik, maar is er een fysiek persoon, mens die de hele zomer al bereikbaar is? En hoe kunnen we dit zo snel mogelijk communiceren en duidelijk maken aan iedereen? De plaatsvervangend voorzitter: De heer König. De heer König: Voorzitter, dank u wel. Het lijkt mij niet verstandig om één iemand aan te stellen. Wij zitten ook gewoon met vakantieperiode en de kwetsbaarheid van één iemand is te groot. Daarom hebben we gezegd: we hebben dat mailadres, we hebben de Slim Melden app en we zorgen dat we in ieder geval ook met een aantal mensen binnen Schalkhaar contact hebben en waar we dan regelmatig overleg mee hebben. Na de zomer gaan we kijken hoe we dat een beetje structureel kunnen maken. De plaatsvervangend voorzitter: Dank. Dank ik mevrouw Zegel hartelijk voor haar mondelinge vragen. En dan ronden we daarmee het vragenkwartier af en draag ik het voorzitterschap weer over aan de burgemeester. Dank je wel. AFSCHEID LIESBETH GRIJSEN De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Donkers. We gaan verder met het afscheid van Liesbeth Grijsen. Liesbeth Grijsen is inmiddels vertrokken, want benoemd tot gedeputeerde.

En dat is een functie die niet verenigbaar is met het wethouderschap. Zij gaat verder als gedeputeerde van de provincie Overijssel. Zo direct zal mevrouw Zandstra namens Gemeentebelang Liesbeth huldigen en toespreken. Maar voordat het zover is, zal ik haar ook vanaf deze plek namens de gemeenteraad toespreken. Ja, ik zei al: we hebben alle ingrediënten vanavond aanwezig. Beste mensen, maar vooral beste Liesbeth, gisteren hebben we bij jouw afscheid uitgebreid bij jou stilgestaan. En het was mooi en goed om te zien hoeveel gasten, raadsleden, wethouders en medewerkers naar Lettele kwamen om afscheid van jou te nemen. En de meesten kwamen ook nog met de fiets. Ik dacht: jarenlang is er van Lettele naar Deventer gefietst en nu wordt er van Deventer naar Lettele gefietst. En op dit moment wil ik jou namens de gemeenteraad nog even toespreken. Je hebt de stap gezet naar de provincie Overijssel, waar je gedeputeerde bent geworden. Een mooie stap. Gedeputeerde voor Wonen en Ruimtelijke Ordening, omgevingsvisie en Omgevingswet. En heel belangrijk ook voor Deventer, onze regio gedeputeerde voor de stedendriehoek. Dat vind ik ook heel fijn. Wij gunnen je deze stap allemaal van harte, een mooie stap in jouw bestuurlijke carrière. Die bestuurlijke carrière die begon ooit hier in de gemeenteraad. Dat was, is al even geleden en het was ook niet deze zaal.

De raadszaal zag er anders uit, het was voor de nieuwbouw en voor de verbouwing. Het was in de periode dat Bathmen bij Deventer werd gevoegd. Nou, en er was een overdonderende verkiezingsuitslag. En jij kwam onverwacht in de raad. Je was nog maar net moeder van jouw jongste, negen maanden oud. Je runde met William jullie melkveebedrijf. En de dag na de verkiezingen zei je je baan op om hier aan de slag te gaan. En de rest is geschiedenis. Na een periode van negen jaar in de raad volgde een periode van negen jaar wethouderschap. Je startte in een ingewikkelde tijd voor jouzelf, William was tenslotte net overleden. En we hebben allemaal hier in de raad heel veel bewondering voor de manier waarop je aan de slag ging en dit wist te combineren met de kinderen thuis en het boerenbedrijf dat ook gewoon doorging. Gisteravond heb ik geleerd hoe je dat ongeveer gedaan hebt. Jij had ongelooflijk veel steuntroepen om je heen georganiseerd en daar heb je gisteren ook op een mooie manier afscheid van genomen, bij stilgestaan. Hulptroepen die Liesbeth jarenlang hebben ondersteund en die het mogelijk hebben gemaakt dat jij hier je bestuurlijke verantwoordelijkheid kon nemen. Velen hier in de zaal hebben jou eigenlijk alleen maar meegemaakt als wethouder. Een stevige wethouder die haar zaken op orde had, haar dossiers tot in de puntjes kende.

Een wethouder, ook met een groot hart voor inwoners die het lastig hebben. En ook een wethouder met echte aandacht voor onze medewerkers en ook voor raadsleden. Jouw betekenis voor Deventer heb ik gisteren geschetst of geprobeerd te schetsen. En ik ga dat niet hier opnieuw doen, al was het maar om je nog niet meer verlegen te maken. Maar de betekenis is denk ik groter dan jezelf denkt. En daarmee is er ook veel waardering voor jouw inzet, jouw betrokkenheid en de resultaten die je onder jouw leiding hebt

5 bereikt. Er waren vele hoogtepunten, maar bij een negenjarig wethouderschap horen ook moeilijke momenten. Het vertrek van Robin Hartogh Heys, het raadsonderzoek naar De Viking, een college met maar drie wethouders. Deze zaken vroegen veel van je. En daarna kwam de coronatijd en het overlijden van Peter Omvlee, en dat zorgde voor veel verdriet. Maar jouw gedrevenheid bleef onverminderd groot en hoog. Je hebt Deventer veel en ver gebracht en daar heb je je tot op het allerlaatste moment voor ingezet. Vorige week nog presenteerde je de plannen voor het station, achter de stationslocatie, en had je nog een overleg met onze minister. En zelfs nu je hier niet meer in functie bent, zal de gemeenteraad nog lang besluiten nemen over dossiers waar jij de voorbereiding van hebt gedaan. En alleen al om die reden zullen wij nog vaak aan jou denken. Namens iedereen hier in de gemeenteraad wens ik je het allerbeste toe. Dank je wel, Liesbeth, voor alles wat je voor Deventer hebt gedaan. Dan geef ik het woord aan Ali Zandstra. Mevrouw Zandstra-Keijl: Kan hij iets naar beneden? De voorzitter: Ga je gang. Mevrouw Zandstra-Keijl: Ik ben niet groter gegroeid, dus … Voorzitter, dank u wel. Liesbeth, even kijken waar je zit, daar. Toen ik je onlangs vroeg welke wensen je had voor je afscheid… Wat zeg je? De voorzitter: Iets dichter bij de microfoon. Mevrouw Zandstra-Keijl: Ik moet iets voorover.

Toen ik je onlangs vroeg welke wensen je had voor je afscheid, zei je: tja, ik heb geen speciale wensen. Maar ik zit niet zo te wachten op een lang, op een uur lang speeches, waren jouw woorden. Praktisch, zoals altijd. Nu wil ik me, zoals jij zelf altijd zegt, er niet mee bemoeien, maar dit was wel heel strak geregisseerd gisteren. Helaas, ik denk dat je er niet aan ontkomt dat ik je toch iets ga zeggen, want iemand met zo'n lange staat van dienst als jij, kun je niet zomaar laten gaan. In 2005 zijn wij samen het avontuur dat de gemeenteraad van Deventer nog voor ons was, aangegaan. Wij waren van mening dat het platteland na de herindeling van Bathmen met Deventer het nodige voor de stad kon betekenen, en andersom. Onder de naam Algemeen Plattelands Belang namen we aanvankelijk zitting in de gemeenteraad met vijf zetels, een onverwacht succes. We waren jong, onervaren en niet bekend met de stadse mores. Overigens duurde dat niet lang. Dossierkennis opbouwen was belangrijk om de opmerking van een wethouder die hij regelmatig maakte: had u de stukken maar beter moeten lezen, te pareren. Meer en meer raakten we thuis in de dossiers. Ik denk dat we kunnen stellen dat je dossierkennis tot op de dag van vandaag behoorlijk goed in orde is. Ik zal daarover niet verder in detail treden, maar wel een paar dossiers uit je raadsperiode wil ik er uitlichten.

Het eerste dossier is de verondieping van de Linderveldplas, om maar eens wat te noemen. Ik denk dat de meesten van u dit helemaal niet meer weten, maar er zullen ongetwijfeld een paar zijn. Met alle mogelijke middelen heb je dit proberen tegen te houden: van Provinciale Staten, het onderzoeksprogramma Argos, tot aan de Raad van State toe. Stuk voor stuk heb je ze ervan weten te overtuigen dat dit een slecht plan was. Het speelde ongeveer in 2008. Het tweede dossier is het bestemmingsplan Buitengebied, dat had je speciale aandacht. Samen met alle betrokkenen heb je je daar heel hard voor gemaakt. Je vond het belangrijk dat er zoveel mogelijk tegemoet gekomen werd aan de wensen van de individuele bedrijven in het buitengebied. En daarmee is het dan ook vastgesteld. Dat was volgens mij in 2012. Nu haalden we in 2014, ons inmiddels tot Gemeentebelang omgedoopte partij, bij de gemeenteraadsverkiezing zeven zetels. Onze campagne gericht op de schatkist van Deventer, ik hoor er nog regelmatig over, gevuld met sprookjesgeld, zal daar zeker aan bijgedragen hebben. Maar met die zeven zetels waren we de grootste fractie in de gemeenteraad en konden we daarbij het voortouw nemen bij de coalitievorming. Nieuw voor Deventer was dat we de inwoners gevraagd hebben mee te denken over de toekomst van de stad. Veel inwoners hebben hierop gereageerd.

Een proces wat de nodige energie kostte, maar wat ook met zorgvuldigheid gedaan moest worden, maar wat wel goed is verlopen. Jij, Liesbeth, werd onze wethouder, de baan waarin je alle energie en passie, ondanks de voor jou moeilijke tijd door het overlijden van William, hebt gelegd. De portefeuilles Financiën en Ruimtelijke Ordening kwamen onder meer onder jouw beheer en dat bleven ze ook tot op de dag van vandaag. Ik denk dat we kunnen stellen dat deze portefeuilles goed werden beheerd.

6 Wat betreft de portefeuille Financiën merk ik op dat de Gemeente Deventer het jaar 2022 kon afsluiten met een positief resultaat van 6,9 miljoen, dat toegevoegd kon worden aan de reserve. Deventer is ook anno 2023 een financieel solide gemeente. Aan Marcel, die deze portefeuille dit jaar heeft overgenomen, de opdracht dit zo vooral te houden. Ruimtelijke Ordening had en heeft ook je bijzondere aandacht, zo was je specialist Omgevingswet. Helaas is deze wet wel vijf keer uitgesteld. Tot aan de dag van vandaag is die nog niet ingevoerd. Maar misschien maak je als gedeputeerde RO de invoering hiervan wél mee. Ik hoop het. Liesbeth, ik zou een heel scala aan door jou in gang gezette projecten kunnen opnoemen, dat doe ik niet. Maar De Kien, de woningbouw in de centrumschil, de Keizerslanden en het binnenhalen van 30 miljoen van het rijk voor infrastructuur en woningbouw, mag mede op jouw conto geschreven worden. Ook de kleinschalige woningbouw in Loo, Lettele en Okkenbroek en de geluidswal Bathman wil ik niet onopgemerkt laten. Een aantal van deze projecten zullen door jouw opvolger worden voortgezet. Liesbeth, in 2022 gaf je aan een nieuwe uitdaging te zoeken, die vond je in het voorzitterschap van de commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit van de VNG. Daarbij zijn je contacten met Hugo voor ons niet ongemerkt gebleven.

Deze uitdaging bleek echter niet groot genoeg voor jou, maar van korte duur. Er diende zich iets nieuws aan: gedeputeerde voor de provincie Overijssel, namens de BBB. Een functie waarvan je zelf aangeeft nog meer te kunnen betekenen voor de bevolking van Overijssel. Kortom, je hebt weer iets te pionieren, de BBB is immers nieuw in het politieke landschap van Overijssel. Maar daarnaast kent het gedeputeerde zijn ook een andere uitdaging. Helaas zijn er heden ten dage ook slechts nog weinig mensen bekend met het fenomeen provincie en wat zij zoal doet. Het middenbestuur is niet populair bij de mensen. Een proef op de som leerde me deze week nog dat slechts twee van de tien mensen wist wat de provincie zoal doet en welke taken ze dus echt goed uitvoert. Het is dus aan jou om de provincie in de toekomst te laten shinen en het product goed in de markt te zetten. Ik wens je daarbij heel veel succes. Jij gaat de gemeente als wethouder nu verlaten, Gemeentebelanger blijf je, dat heb je zelf aangegeven. Ik dank je voor je plezierige samenwerking en inzet voor Gemeentebelang. Mijn advies aan jou is: probeer vooral te genieten van deze baan en daarnaast het leven óók te vieren, dat is ook minstens zo belangrijk. Tot slot, bij een afscheid horen cadeautjes. Fractie en bestuur hebben gevolg gegeven aan jouw verzoek een bijdrage te doen aan de Deventer sportploeg.

En daarnaast hebben we ook nog iets stoffelijk, maar wij zijn daarbij wel praktisch te werk gegaan, want we dachten dat jouw kamer wel vol bloemen zou staan, dus dat leek ons niet zo handig. Oh wacht even, er komt nog meer. Daarnaast heb ik nog iets persoonlijks voor je. Omdat je een dossiervreter bent en goed beslagen ten ijs wil komen, heb ik voor jou iets, duurzaam, uit mijn eigen boekenkast gepakt: de geschiedenis van Overijssel. En dat heb ik meegenomen. Historisch besef is immers áltijd belangrijk. Liesbeth, nogmaals dank en veel succes in Zwolle. En mijn telefoonnummer weet je nog. De voorzitter: Liesbeth, dan heb jij het laatste woord. Ja. Mevrouw Grijsen: En ik zat me net al af te vragen: hoe gaat dat nou? Want alles is al afgesloten, sleutels ingeleverd en ik dacht: hoe ga ik hier dan nu staan? Maar, zo waren mijn pasjes nog bewaard. Dus, dank. De voorzitter: Ja maar, de term wethouder is ervoor weggehaald. Mevrouw Grijsen: Ik zie het. Nou ja, dit is de laatste keer dat ik dit mag zeggen. Voorzitter, geachte leden van de raad, daar sta ik dan. Want waar ik de afgelopen jaren rondom verkiezingen meermalen bij stilgestaan heb, dat was: hoe zou het nou zijn als ik afscheid zou moeten nemen van de mooiste baan die ik ooit heb gehad? Hoe zou dat nou zijn als ik voor de allerlaatste keer dat stadhuis hier in zou lopen? Nou, dat moment is nu aangebroken.

En dan is het tijd om ook terug te kijken. Na een raadslidmaatschap van negen en een half jaar ben ik op 14 mei 2014 geïnstalleerd als wethouder. Daar waren er niet heel veel bij van nu, maar wie er wél bij waren, weten misschien nog wel hoe die avond verliep. Na een stevig debat, wat bijna de hele avond duurde, werden we geïnstalleerd op een moment dat de meeste gasten het al voor gezien hadden gehouden. Maar de sfeer verbeterde gelukkig snel. Ik kreeg van uw raad ruimte om te groeien, om te leren, en lastige dossiers bij de kop te pakken en zo langzaam en zeker het bijzondere vak van wethouder te leren. En samen hebben we indertijd stevige keuzes gemaakt, bezuinigingen doorgevoerd, de boel financieel weer op orde gebracht. En er zijn al verschillende

7 dossiers net de revue gepasseerd, dus die ga ik niet allemaal meer herhalen. Maar de lening voor Go Ahead Eagles staat mij nog bij als de dag van gisteren, de verbouw van het stadion, geluidswal Bathmen is al genoemd, alle inbreidingslocaties, De Kien, studentenhuisvesting ook, plattelandsagenda en andere mooie inwonersinitiatieven in Deventer. Maar wat me ook nog heel erg bijstaat is in de tijd van corona, dat we gezamenlijk steunmaatregelen hebben kunnen nemen voor de maatschappelijke organisaties die daar erg onder te lijden hadden. En later ook steunmaatregelen in het kader van de hoge energierekening. En natuurlijk was het enorm ingrijpend in het begin van corona dat we afscheid hebben moeten nemen van Peter en Fenneke. En als we dan kijken naar hoe we met elkaar werken, dan vind ik het zo mooi dat in uw raad het belang van onze gemeente voorop staat. En ik denk dat over zo'n 80 procent van de dossiers er heel weinig discussies in onze raad, dan is het belang van de gemeente evident, en politiek wordt het pas op die overige 20 procent. En daar zorgt verschil in politieke kleuring soms voor mooie en soms ook voor hele stevige debatten. En wat daar dan zo mooi aan is, dat we elkaar op het menselijke vlak altijd weer weten te vinden. En waar uw raad ongelooflijk sterk in is, en hou dat vast, zou ik zeggen, is spelen op de bal en zo weinig mogelijk op de man.

Dus hou elkaar vast en blijf elkaar ook opzoeken, zeker als het spel in deze arena op het scherpst van de snede is gespeeld. Deventer staat op een kantelpunt, klaar voor een stevig groeiscenario met integraal aandacht voor wonen, werken, leren, ontspannen en de voorzieningen die daarbij nodig zijn. En de tot nu toe gemaakte keuzes voorzien al in ruim 2200 woningen, 4000 in diverse planstadia en nog 5000 waar het college straks locaties voor moet gaan vinden. Waarbij straks mobiliteit en vooral ook de kwetsbaarheid van mobiliteit, met slechts twee verbindingen over de IJssel, bepalend wordt voor de volgende locatiekeuzes. Ik zou u mee willen geven: durf daarin verder te denken, durf daarin ook de samenwerking met andere gemeenten aan te gaan en keuzes te maken voor de komende twintig jaar. Deventer heeft zich in de afgelopen jaren steeds nadrukkelijker gepresenteerd op de landelijke agenda, maar kan dat niet alleen. Een sterke samenwerking in de regio en een steeds betere samenwerking met Apeldoorn en Zutphen helpt daarbij enorm. Dus het vraagt lef om een kopgroep te vormen en de regio nadrukkelijk aan te haken. En lef ook om naar de toekomst toe voldoende zichtbaar te zijn en opnieuw in aanmerking te komen voor rijksgeld, waarmee de regio ook naar de toekomst toe aantrekkelijk blijft. En lef is ook nodig om Deventer te laten bloeien.

Maar ook de dag van vandaag vraagt stevige keuzes. Het rijksbeleid van de afgelopen tijd zorgde vooral voor kostenstijging voor veel van onze inwoners, die dat ook niet meer bij kunnen benen. En het tempo waarin intramurale zorg wordt afgebouwd, zorgt ook dat kwetsbare inwoners steeds meer op zichzelf komen te staan en nergens meer terecht kunnen. Daarbij staan in Deventer nog steeds te veel mensen buiten de arbeidsmarkt, waarbij ze dus ook niet volwaardig deel kunnen nemen aan onze samenleving. En juist daar waar het gaat om onze inwoners en de uitwerking van ons beleid, zouden we de politiek wat minder belangrijk móeten maken, en het effect van nieuw beleid leidend móeten laten zijn. Want voorkomen dat de inwoners buitenspel raken, is van links tot rechts even belangrijk. Dus blijf ook buiten de muren van dit huis kijken, blijf inwoners spreken en blijf ook uw beleid daarop aanpassen. Ja, ik ben ongelooflijk trots op onze mooie, prachtige gemeente en ik wil u ook bedanken voor de mooiste baan die ik ooit heb mogen vervullen. Aan de inwoners: dank voor het jarenlang vertrouwen en de bijzondere contacten en de mooie gesprekken. Aan Gemeentebelang en ook aan Alie: dank voor alle kansen die mij geboden zijn. Dank aan de ambtelijke organisatie voor de fantastische ondersteuning en samenwerking, en dank aan de griffie voor de fijne samenwerking.

En dank aan uw raad voor de persoonlijke gesprekken, de stevige sturing op kaders en de bijzonder fijne samenwerking. Er staat een geweldige opvolger klaar en een goed college, wat in uw opdracht werkt aan het verder versterken van onze mooie gemeente. Ook het college dank en veel succes met deze fantastische opdracht. Ik heb voor u allemaal een klein aandenken, veldbloemen kunnen gewoon het hele jaar door gezaaid worden, gelukkig, waarbij u Deventer vast nog een stukje mooier gaat maken. Dank u wel, het ga u allen goed. Dank u wel. De voorzitter: Nou, dank voor je mooie woorden, Liesbeth. We gaan straks even pauzeren en dan kun je dat ook uitdelen. Zullen we dat doen? Want we gaan nu even verder met de benoeming van Lars Wijnhoud en alle formaliteiten daarvoor doen, en daarna zou ik willen schorsen. Maar dan kan iedereen Liesbeth de hand schudden, en Lars de hand schudden. En dan kun jij ook je presentjes, de veldbloemen uitreiken.

8 BENOEMINGEN 1a Bevindingen Commissie benoembaarheid wethouder De voorzitter: Met het vertrek van Liesbeth Grijsen als wethouder is een vacature ontstaan in het college van B&W. En Gemeentebelang heeft gezocht naar een kandidaat en die ook gevonden in de persoon van Lars Wijnhoud. Hij gaat zichzelf zo direct aan u voorstellen. Maar de coalitiepartijen Gemeentebelang, Partij van de Arbeid, D66 en CDA dragen hem voor als kandidaat wethouder. De raad heeft een Reglement van Orde en in artikel 5b is de procedure beschreven voor deze benoeming. En dat betekent dat er een ad hoc commissie is samengesteld, en dat is de ad hoc commissie benoembaarheid wethouders. En die heeft de kandidatuur van de heer Wijnhoud besproken en beoordeeld. De commissie heeft daarvan schriftelijk verslag gedaan en dat verslag is zojuist toegevoegd aan het raadsinformatiesysteem. Maar ik vraag de voorzitter, mevrouw Schmidt, om namens de commissie de bevindingen van de commissie met ons te delen. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. De commissie heeft geen onregelmatigheden kunnen vinden die de benoeming van de nieuwe wethouder in de weg kunnen staan. Dank u wel. De voorzitter: Korter kon u het niet maken. Veel dank. We gaan de commissie ook weer onmiddellijk opheffen. 1b Presentatie, benoeming en beëdiging wethouder L.H.

Wijnhoud (Gemeentebelang) De voorzitter: Ik zou willen vragen aan Lars Wijnhoud om zichzelf nu aan u voor te stellen. U heeft het woord. De heer Wijnhoud: Hoe werkt dit? De voorzitter: Ja, ik zal het even doen, ja. De heer Wijnhoud: Hij doet het, hè? De voorzitter: Ja. De heer Wijnhoud: Dank u wel, voorzitter. Geachte leden van de raad, mijn naam is Lars Wijnhoud en ik ben 47 jaar oud en ik woon sinds ruim drie jaar hier om de hoek aan de Polstraat, aan die kant. Momenteel werk ik bij een grote financiële dienstverlener, met internationaal ruim 110.000 klanten. Inderdaad iets heel anders dan het wethouderschap. Voor mijn verhuizing vanuit Amsterdam naar Deventer had ik al wel bedacht politiek actief te gaan worden, maar een mogelijke rol als wethouder speelde op dat moment zeker nog niet in mijn hoofd. Na een oriënterende fase heb ik mij bij Gemeentebelang Deventer aangesloten en ben ik na de verkiezingen van 2022 als raadsopvolger aan de slag gegaan. Daar heb ik dan ook met een aantal van nu al kennis kunnen maken. Na de aankondiging van Liesbeth Grijsen dat ze als kandidaat gedeputeerde zou worden voorgesteld in de provincie Overijssel, is het balletje gaan rollen. Ik ben de fractie en het bestuur van Gemeentebelang Deventer dankbaar dat ik hier vanavond als kandidaat wethouder voor u sta.

Het wethouderschap in onze prachtige gemeente zie ik als een eer en een voorrecht, en als een inspirerende en uitdagende opdracht. En daarom heb ik besloten deze kandidatuur met beide handen aan te grijpen. De stap die ik hopelijk na uw mandaat ga zetten betekent voor mij: meedenken en meewerken aan de grote opdrachten die er liggen, zoals de verdeling van schaarse ruimte en de versterking van de kracht van wijken en dorpen. Steeds met het oog voor de brede maatschappelijke ontwikkelingen en belangen en altijd ook de opdracht om inwoners en andere belanghebbenden daar zo goed mogelijk bij te betrekken. Heel graag neem ik de verantwoordelijkheid om op gemeentelijk niveau een bijdrage te gaan leveren aan een mooie toekomst voor onze inwoners. Als u zo dadelijk instemt met mijn benoeming, start ik 4 september officieel. De komende zomerperiode zal ik gebruiken om ingewerkt te worden en me vooral in te gaan lezen in de verschillende thema's. Ik zie uit naar de samenwerking met u, raadsleden, en wens u alvast van harte een goed reces, en bovenal een prachtige zomer toe. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wijnhoud. Ik stel voor dat u rustig gaat zitten, dan gaan wij verder met de formaliteiten.

9 De heer Wijnhoud: Strikt genomen mogen mensen vragen stellen. De voorzitter: Ja, dat is waar. We kunnen nog gelegenheid geven tot het stellen van vragen aan Lars Wijnhoud. Is die behoefte er? Ja, niemand durft; nee, nee, dank u wel. Wij gaan stemmen over de benoeming van Lars Wijnhoud. En omdat het een stemming over een persoon betreft, is dit een geheime, schriftelijke stemming. Er is een stembureau gevormd, bestaande uit de leden Zuijdam en Kerkdijk. U krijgt een stembriefje met het verzoek dit in te vullen en dicht te vouwen. En dan wordt het bij u opgehaald. Wij gaan verder met onze vergadering en mevrouw Kerkdijk heeft het woord. Mevrouw Kerkdijk. Mevrouw Kerkdijk: Ja, dank u wel, voorzitter. De stemmen zijn geteld. Er zijn 35 stemmen voor en één stem is ongeldig verklaard. Gefeliciteerd. De voorzitter: Daarmee concluderen we dat de heer Wijnhoud … Dan gaan we nu over tot het afleggen van de belofte. Mijnheer Wijnhoud, mag ik u uitnodigen om hier naar voren te komen? Heb je de tekst? Dames en heren, de heer Wijnhoud heeft aangegeven de belofte te willen afleggen.

Ik verklaar dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd? Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of na te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen, of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. De heer Wijnhoud: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. We schorsen de vergadering voor felicitaties. HAMERSTUKKEN De voorzitter: Wij vervolgen onze vergadering en gaan verder met het meest eenvoudige onderdeel van deze vergaderingen. Dat zijn de hamerstukken. De voorzitter: En het eerste hamerstuk is de aanpassing van het reglement van de orde van de raad. Oh, we hebben een punt van orde. De heer Smeenk: Voorzitter, ik wil graag een punt van orde inbrengen. Dat betreft de debatstukken. Zouden we het burgerberaad als eerste kunnen behandelen en daarna de hoofdwegenstructuur enzovoort, enzovoort. Omdat beide dossiers toch wel een klein beetje in elkaar overlopen, leek het ons als fractie verstandig om eerst burgerberaad te doen en daarna de hoofdwegenstructuur. De voorzitter: Gezien de onderwerpen die voorgedragen zijn voor het burgerberaad, bedoelt u, hè? De heer Smeenk: Ja.

De voorzitter: Kan iedereen zich vinden in die gedachte? Zullen we dat dan zo doen? Draaien we de volgorde om en gaan we beginnen met het burgerberaad, als we zo direct bij de debatstukken zijn aanbeland. 2 Aanpassing Reglement van Orde van de raad Dan gaan we verder met de hamerstukken. Dat betekent dat we beginnen met de aanpassing Reglement van Orde van de raad. Is er behoefte aan een stemverklaring? Niemand. Kan iedereen zich vinden in dit voorstel? Ja? Akkoord, dan heeft u aldus besloten.

10 3 Ontheffing woonplaatsvereiste mevrouw C.M.E. Duursma De voorzitter: De tweede is de ontheffing woonplaatsvereiste voor mevrouw Duursma, wethouder Duursma. Is er behoefte aan een stemverklaring? Niemand. Kunt zich allen vinden in dat voorstel? Dan heeft u aldus besloten. 4 Begroting 2024 Sallcon Gemeenschappelijke regeling en jaarrekening 2022 De voorzitter: Dan de begroting 2024 Sallcon gemeenschappelijke regeling en jaarrekening 2022. Heeft iemand behoefte aan het afleggen van een stemverklaring? Dat is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. 5 Voordracht van een nieuw lid in de identiteitscommissie van Stichting Samenwerkingsschool Rivierenwijk ten behoeve van het openbaar onderwijs De voorzitter: Dan de voordracht van een nieuw lid van de identiteitscommissie van de Stichting Samenwerkingsschool Rivierenwijk. Iemand die een stemverklaring wil afleggen? Niemand. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. 6 Verordening tot 1e wijziging van de tarieventabel behorende bij de verordening op de heffing en de invordering van leges 2023 De voorzitter: Dan de verordening tot eerste wijziging van de tarieventabel behorende bij de verordening op de heffing en invordering van leges 2023. Stemverklaring voor de heer Kaya. Ga uw gang.

De heer Kaya: Ja, voorzitter, zoals elk jaar wij eigenlijk ons zorgen maken om de tarieven en om de leges die onze inwoners betalen, vinden wij de leges veel te hoog. En daarom zullen wij hier tegen stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaya. Dan de heer van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, hij doet het. Voor DeventerNU is dit voorstel, stemmen wij tegen, met de motivatie dat in het raadsvoorstel van 27-6-2023 staat een fout dat in de raadsvergadering van 9 november 2023 is vastgesteld. En dat klopt natuurlijk niet. Dus dat was mijn oproep. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van den Nieuwenhof. Geen verdere stemverklaringen? Kunt u zich, met uitzondering van de fracties van DeventerNu en DENK, vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten met de kanttekening dat de fracties van DENK en DeventerNU geacht te hebben tegengestemd. 7 Initiatiefvoorstel Modernisering Kapcriteria De voorzitter: Dan komen we tot het initiatiefvoorstel modernisering kapcriteria. Een stemverklaring voor de heer Akdemir. Ga uw gang. De heer Akdemir: Ja dank, voorzitter. We gaan instemmen met het voorstel, maar met de nadrukkelijke kanttekening dat we het college de ruimte willen geven tot het eerste kwartaal om het onderzoek uit te voeren. Zoals ook besproken in de raadstafel: voor D66 is kwaliteit belangrijker dan snelheid.

Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Akdemir. Verder geen stemverklaringen? Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten.

11 8 Bestemmingsplan Chw Dorpsstraat 2, Bathmen De voorzitter: Het bestemmingsplan Dorpsstraat 2 in Bathmen. Iemand die een stemverklaring wil afleggen? Niemand. Kunt zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. 9 Bestemmingsplan Bathmenseweg 2a en Paddensteeg 2 De voorzitter: Dan het bestemmingsplan Bathmenseweg 2a en Paddensteeg 2. Iemand die een stemverklaring wil afleggen? Niemand. Kunt zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. 10 Chw Bestemmingsplan Weseperstraat 7 De voorzitter: Dan het bestemmingsplan Weseperstraat 7. Mevrouw Schmidt, u heeft het woord. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de fractie van Deventer Sociaal zal instemmen met dit voorstel, maar we vinden het wel een gemiste kans dat er geen goedkopere huurwoningen worden gebouwd. Dit is wel een deel van de voorstad, dus een gemiste kans. Maar veel succes. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Verder geen stemverklaringen? Kunt u zich verder vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. 11 Voorbereidingskrediet verkenning Wechelerhoek De voorzitter: Dan het voorbereidingskrediet verkenning Wechelerhoek. Een stemverklaring voor de heer van der Meulen. Ga uw gang. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter.

In 2021 hebben we al discussie gehad over deze locatie in het kader van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Toen hebben wij twijfels geuit over de volgordelijkheid dat we nu al verder gaan met één specifieke locatie, terwijl we de discussie over waar we de stad willen uitbreiden nog moeten gaan voeren. En omdat we met dit voorgenomen besluit ook daarop vooruitlopen, zullen wij tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van der Meulen. Verder nog behoefte aan stemverklaringen? Dat is niet het geval. Kunt u zich overigens vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan is het voorstel aangenomen, met de kanttekening dat de fractie van GroenLinks geacht heeft tegen te hebben gestemd. Dank u wel. 12 Portefeuillestrategie verduurzaming vastgoed De voorzitter: Dan gaan we naar de portefeuillestrategie verduurzaming vastgoed. Is er behoefte aan een stemverklaring? De heer de Niet, ga uw gang. De heer De Niet: Ja, de energietransitie is een grote opgave voor ons als samenleving, en we moeten daarin als gemeente ook het goede voorbeeld geven. En met deze portefeuillestrategie verduurzaming vastgoed zetten we een belangrijke stap voor het isoleren en transformeren van ons eigen maatschappelijk vastgoed, waaronder ook scholen, sportcentra en wijkgebouwen. En we stemmen daarom van harte in met dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer de Niet.

Verder nog behoefte aan stemverklaringen? Dat is niet het geval. Kunt u zich vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten.

12 13 Initiatiefvoorstel Preventie Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld De voorzitter: Dan het initiatiefvoorstel preventie seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Is er behoefte aan het afleggen van een stemverklaring? Dat is niet het geval. Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. 14 Plan van Aanpak Arbeidsmigratie De voorzitter: Dan het plan van aanpak arbeidsmigratie. Mevrouw Eekhuis, u heeft het woord. Mevrouw Eekhuis: Dank u wel, voorzitter. Wij stemmen graag in met dit plan, maar niet zonder een oproep te doen, een dringende oproep aan het college om proactief het gesprek aan te gaan met werkgevers en eventuele andere partijen om op korte termijn woonruimte voor arbeidsmigranten te realiseren. De PvdA fractie zal hier ook in de toekomst op terugkomen. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer de Niet. De heer De Niet: Dit is een evenwichtig voorstel met oog voor het verbeteren van de positie van arbeidsmigranten, maar ook voor de leefbaarheid in de wijken. Het wordt een kwestie van lange adem, maar dit is in ieder geval een goede stap, een grote stap in de goede richting. We laten de oplossing voor de huisvesting wel weer aan de markt. College, wees wat dat betreft een goede marktmeester en zorg dat de ontwikkeling ook inderdaad de goede kant opgaat. De voorzitter: Dank u wel, de heer de Niet.

Kunt u zich allen vinden in dit voorstel? Dat is het geval, dan heeft u aldus besloten. DEBATSTUKKEN De voorzitter: Daarmee hebben we de hamerstukken afgehandeld en gaan we naar de debatstukken. 19 Burgerberaad De voorzitter: En daarmee gaan we dus beginnen met het onderwerp burgerberaad. Kijk, voordat we verder gaan is er nog een punt van orde. De heer Kleine Schaars: Ja, ik wil toch even een punt van orde maken, voorzitter. Bij de Voorjaarsnota heb ik het vorige stukje tekst voorgelezen. Ik denk: ik zal het even citeren. Het mobieltje is ook een uitstekend gereedschap om te gebruiken als rekenmachine, en met motie- en amendementenlijst in handen is er toch even een optelsom gemaakt. En voor wie kan rekenen, reken er maar niet op dat dit kan. We hebben nog even overwogen om als fractie de coalitiepartijen een nieuwe rekenmachine te geven, maar, voorzitter, dat zou tot een ongelijk speelveld leiden binnen deze raad. Nu is onze financiële wethouder net vertrokken en die zei altijd: voor een goed plan is er toch altijd geld. Maar, voorzitter, 9,5 miljoen vrije ruimte, en we hebben voor 10,5 miljoen besloten. We hebben als fractie toch besloten de coalitie fractievoorzitters een rekenmachine te geven, zodat ze de hele zomer kunnen oefenen. De voorzitter: Nou, ik wens u veel succes met het oefenen met de rekenmachine. Wij gaan verder met het onderwerp burgerberaad.

Dank u wel, mijnheer Kleine Schaars voor deze korte interruptie. We gaan verder met het onderwerp burgerberaad, en dat is best even een punt waarbij we even zorgvuldig moeten kijken hoe we dat gaan doen. Om te beginnen moeten we besluiten over het instrument burgerberaad, dus dat is het eerste. En het tweede is dat we een onderwerpkeuze moeten maken. En u heeft de keuze uit twee onderwerpen. En voor ieder van die onderwerpen is een apart raadsbesluit gemaakt. U kunt dus kiezen voor het één of voor het andere. Dat

13 gaan we na het debat doen. Maar eerst ga ik nog even uitleggen hoe we tot een besluit gaan komen, want er zijn namelijk ook nog twee amendementen ingediend. De eerste van de Partij van de Arbeid, en heeft betrekking op het mandaat burgerberaad en geldt voor zowel het onderwerp mobiliteit, als het onderwerp klimaat. Het tweede amendement, van D66, ziet toe op de vraagstelling van het burgerberaad. En dat raakt alleen het onderwerp klimaat, en dus niet mobiliteit. Tot zover duidelijk, neem ik aan, hè? Dan beginnen we dus nu met het amendement van de Partij van de Arbeid, omdat dat voor beide raadsvoorstellen geldt. Mevrouw Leget heeft het woord om het amendement toe te lichten. Mevrouw Leget: Dank u wel, voorzitter. Het is vijf voor twaalf; de problemen zijn groot en het vertrouwen in de politiek is nog nooit zo laag geweest. Een bijzonder goed moment denken wij om die twee zaken in volle overtuiging bij elkaar te brengen middels een burgerberaad. De inzet van kennis, ervaringskunde en creativiteit van een grote groep Deventenaren zal leiden tot nieuwe invalshoeken voor het oplossen van een groot maatschappelijk gevoeld vraagstuk, die, zoals ook is ingebracht door één van de insprekers, mensen in het hart raakt.

Om deze oplossingen, binnen een met overtuiging gekozen vraagstukken, niet als te vrijblijvend te waarderen, is het nodig dat wij van onze kant vertrouwen uitspreken door middel van een stevig mandaat. Wij moeten uitstralen dat het ons zeer menens is en dat we straks niet op zoek gaan naar argumenten om de gegeven oplossingen af te zwakken, of, erger nog, af te wijzen. Het vraagt van ons als raad om het burgerberaad als volwaardig te zien. Alleen zó gaat dat het effect geven wat wij er nu van verwachten. Voor de fractie van de Partij van de Arbeid is het van belang dat we meer gewicht en kader geven aan de term zwaarwegend. We willen middels dit amendement het mandaat dan ook als volgt aanvullen. Nou, u kunt het zien, de uitkomsten van het burgerberaad zijn zwaarwegende adviezen, die worden vertaald in oplossingen die antwoord geven op het mobiliteits- of het klimaatvraagstuk, - en dan komt de wijziging - waarbij de gemeenteraad alleen adviezen die juridisch, financieel of praktisch niet haalbaar zijn onderbouwd, niet zal overnemen of aanpassen. Dit kader schept voor wat betreft de fractie van de Partij van de Arbeid meer duidelijkheid voor het burgerberaad. En is voor ons als raad straks ook een goed houvast om ambtelijk, dan wel van het college, een zienswijze te vragen met betrekking tot de aangedragen oplossingen van het burgerberaad. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Leget. Leidt dat tot reacties uit de raad? De heer Donkers. De heer Donkers: Ja dank, voorzitter. Volgens mijn fractie is er meer in deze politieke arena dan juridische, financiële of de ergste praktische argumenten, om ergens voor te zijn. Dus ook zoiets als een, in mijn geval, een liberaal beginselprogramma, een verkiezingsprogramma, iets waar we met de leden aan hebben gewerkt. En uiteindelijk, waar tienduizenden mensen in Deventer op welke partij dan ook, op basis daarvan hebben gestemd, wat we eigenlijk wel belangrijk vinden om mee te nemen. Mijn vraag dus aan mevrouw Leget is of die politieke duiding, de liberale of de sociaal democratische, niet onderdeel moet zijn van de afweging om voor of tegen een voorstel te zijn van het burgerberaad. Mevrouw Leget: Dank u wel, voorzitter. Het lijkt ons van belang om het volledige vertrouwen aan het burgerberaad te geven, met een goed en stevig mandaat, wat ook zo objectief mogelijk te toetsen is. En als wij straks hier in de raad discussie gaan krijgen op de adviezen die van politieke kleur zijn, dan is onze overtuiging dat we de boot hebben gemist. De voorzitter: De heer Donkers.

De heer Donkers: Is mevrouw Leget er niet bang voor dat juist op basis dáárvan er straks argumenten, of straks voorstellen niet serieus worden genomen, omdat partijen zeggen: ja, wij kunnen hier niet mee leven vanuit ons gevoel, en het daardoor op die manier wegzetten? Dus verengt dit juist niet het politieke debat dat we moeten hebben over de voorstellen? De voorzitter: Mevrouw Leget.

14 Mevrouw Leget: Dank u wel, voorzitter. Als er straks een oplossingsrichting wordt gegeven door het burgerberaad, en wij moeten dat zwaarwegend gaan beoordelen, dan is er heel veel ruimte om dat langs een lat te leggen van een moreel evenwicht, of van politieke kleur, of … En wij zijn ervan overtuigd dat je daarmee het mandaat afzwakt. Als je meer objectiveert, en ik ben het met u eens, als je een stok zoekt om mee te slaan, dan kun je hem altijd vinden. Maar laat het nou onze intentie zijn om te kijken of we de oplossingen zó kunnen waarderen, dat we kijken: zijn ze juridisch houdbaar, zijn ze financieel houdbaar en zijn ze praktisch houdbaar? Dat is makkelijker om daar een zienswijze op te vragen hier in huis, dan als je zegt: is dit zwaarwegend? De voorzitter: De heer Donkers. De heer Donkers: Ja, dan ben ik toch wat benieuwd wat er gebeurt, stel dat er een voorstel wordt gedaan wat compleet indruist tegen het sociaal democratische grondbeginselen programma, wat in dit geval de PvdA, maar ook andere partijen op dat moment gaan doen. Mevrouw Leget: Mag ik daar nog iets op … De voorzitter: Ja, mag u zeker. Mevrouw Leget: Ja. De voorzitter: Ga uw gang. Mevrouw Leget: Voor ons is het, voor de Partij van de Arbeid van belang is dat we echt met overtuiging zeggen: wij hebben hier in huis een groot probleem, er is een knelpunt in de maatschappij wat ons in het hart raakt.

En wij roepen het burgerberaad op om met ons mee te denken naar een oplossing. En wij denken dat dát de insteek moet zijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer de Niet. De heer De Niet: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik heb wel een vraag aan de heer Donkers eigenlijk, want ik denk dat het heel goed is om het debat te voeren over het mandaat. Dat is één van de belangrijke keuzes die we hier als raad ook moeten maken. En er zit nogal wat … Want ik deel uw introductie, dat het lijstje van mevrouw Leget ook niet compleet is. Dus er zijn ook andere dan deze drie redenen om tot een wijziging, of de voorstellen te overwegen. Maar er zit nogal wat licht tussen uw beginselprogramma en uw verkiezingsprogramma. En ja, de vraag is: bent u van plan, want zo leek het niet ieder geval, om de uitkomst van het burgerberaad naast uw verkiezingsprogramma te leggen? De voorzitter: De heer Donkers. De heer Donkers: Nee. Tegelijkertijd, voorzitter, denk ik dat het fatsoenlijk is om vervolgens wel te gaan kijken of dit indruist tegen je partijprincipes, en of ze daarmee stroken. En het nadeel van dit amendement, is dat je die afweging eigenlijk niet meer mogelijk maakt. En dat is voor mij ook de reden voor de vraag. De voorzitter: De heer de Niet. De heer De Niet: Dank u wel, voorzitter. Ja, daar ben ik het met de heer Donkers eens.

Het huidige mandaat, zoals nu is beschreven, volstaat op zich voor ons, wat ons betreft. En uiteindelijk is er ook nog een, we hebben ook met een rechtsstatelijke situatie te maken, waarin wij als raad zonder last of ruggespraak - dat staat er niet meer in - zonder last stemmen. Maar, dus is het mandaat ook een soort gentlemen’s agreement, zo zien wij dat in ieder geval, waarin wij ook uitspreken dat we die adviezen écht zwaarwegend nemen, en dus ook alleen met een zorgvuldige onderbouwing. En dat zal iets vanuit, dus als er een afwijking is, dan moet dat vanuit de principes,

15 de partij principes, denk ik. En ook wel de praktische bezwaren, financiële bezwaren, zoals u ze aangeeft. Uiteindelijk is het een gentlemen’s agreement en gaat het vooral om het serieus nemen én zorgvuldig onderbouwen, mocht je tot een andere afweging komen. De voorzitter: De heer Donkers. De heer Donkers: Maar, voorzitter, dan concludeer ik, want ik volg de heer de Niet z’n lijn, en dan concludeer ik dat dit amendement daardoor niks bijdraagt, of geen toegevoegde waarde is ten opzichte van het raadsbesluit. De voorzitter: Dat is uw conclusie, dank u wel. Dan de heer Schuring. De heer Schuring: Ja, dank u, voorzitter. Ik heb een vraag aan mevrouw Leget. De intenties waarmee u met dit amendement komt, die kunnen we vanuit D66 alleen maar onderschrijven. Je wilt een zwaarwegend advies vragen. En als je dat bij voorbaat al onderuit gaat halen, of gaat zeggen dat je dat onderuit wil halen, dan is dit het laatste burgerberaad wat we gaan organiseren. En dat is niet de intentie, dus je wil ook echt recht doen aan die intentie van zwaarwegend advies. Maar tegelijkertijd is onze zorg als fractie dat we door criteria toe te voegen waaronder je wél bereid bent om af te wijken, dat je misschien eerder afbreuk doet aan die intenties, omdat je het specifieker maakt en daarmee kleiner en kwetsbaarder maakt dan dat u het steviger maakt. Dat is onze zorg.

En mijn vraag is: heeft u ook bijvoorbeeld met de initiatiefgroep of met insprekers die hier ook zijn geweest, die ook hun zorg over het mandaat hebben uitgesproken, nog contact gehad, met de vraag of dit amendement het wel steviger maakt, of juist misschien wel zwakker maakt? Want dat zou mijn zorg zijn. De voorzitter: Mevrouw Leget. Mevrouw Leget: Ja, dank u wel. Ja, er is met één van de insprekers gesproken. En die heeft ook letterlijk deze aanvulling als suggestie meegegeven, dus dat onderschrijven wij. En wij zijn van mening dat als wij straks hier weer bij elkaar zitten en de oplossingen vanuit het burgerberaad gepresenteerd krijgen, dat het dan ook plezierig is dat we vanuit dit huis een zienswijze krijgen over hoe het college, of hoe hier vanuit de ambtenaren tegen de oplossing aangekeken wordt. En wij kunnen niet aan hun vragen: zijn hier zwaarwegende bezwaren tegen? Dat wordt een hele moeilijke. Dus je hebt én een zwaar en stevig mandaat nodig voor het burgerberaad, maar je hebt ook een kader nodig waarin je advies vraagt hier in huis: zijn hier juridische bezwaren tegen deze oplossing, financieel dan wel praktisch? De voorzitter: De heer Schuring. De heer Schuring: Ja, ik snap wat u zegt, maar het neemt mijn zorg niet weg.

Want stel nou eens hypothetisch voor dat het burgerberaad met een advies komt om, dat de consequenties een financiële consequentie hebben van 300 miljoen over de komende tien jaar. Ik verzin maar wat. Mevrouw Leget: Ja, ja. De heer Schuring: 200 miljoen. En misschien is dat net haalbaar. Maar dat kan ook, zo’n bedrag te noemen kan ook voor het college reden zijn: nou, 200 miljoen is net ons eventjes 5 miljoen te veel, of 10 miljoen, of … Dus waar ligt nou, wanneer is het nu te veel? En wanneer ga je over die juridische grenzen heen? Wanneer ga je over de financiële grenzen heen? Wanneer ga je over de praktische grenzen heen? Helpt dit amendement ons dan om op die vragen nu al een antwoord te geven? De voorzitter: Mevrouw Leget. Mevrouw Leget: Dank u wel, voorzitter. Nou, wij zijn budgethouder, dus wij krijgen een zienswijze en uiteindelijk gaan wij hier over het budget. Dus ja, nogmaals onderstreept dat het belang om dit als kader mee te geven.

16 De voorzitter: Oké. Dan gaan we naar de heer Diepenhorst. De heer Diepenhorst: Nou, dank u wel, voorzitter. Voor een deel nog een beetje in het verlengde van wat de heer Donkers zei: op zich kunnen wij ons wel vinden in het amendement, maar uiteindelijk blijft het toch een beetje … Ja, wat is zwaarwegend en hoe, in welke mate wil je echt tegemoetkomen aan datgene wat de uitkomst is? Als je dat niet wil, vind je altijd een uitkomst of met deze formulering, of met de oude formulering. Als meer partijen gaan zeggen: ja, we gaan ons partijprogramma ernaast leggen, dan moeten we misschien gewoon niet beginnen aan het burgerberaad. Dus het is ook een beetje de vraag aan andere partijen: hoe serieus wil je het nemen? Als het een beetje in de lijn is van het betoog van mijnheer Donkers, dan moeten we ons misschien nog eens even afvragen of we het echt wel moeten doen. De voorzitter: Mevrouw Leget. Mevrouw Leget: Dat onderschrijven wij. De voorzitter: Dan de heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ja, dank u, voorzitter. Ik neem aan dat wij, normaal zouden we de vraag aan het college stellen: wat vindt u van het amendement? Ik neem aan dat wij vanuit de begeleidingsgroep daar nog wel een advies over krijgen. Want op zich snappen wij uw strekking, en ik begrijp ook het betoog van de heer Donkers.

Want stel nu dat uit uw wijziging naar voren komt, dan gaat hij recht tegen het sociaaldemocratisch hart van de PvdA, misschien wel PvdA-GroenLinks, dat zou ook nog kunnen zijn, maar goed. Maar, stel nu, daar komt een verhaal uit op basis van klimaat en er komt een verhaal over, er komt een heel specifiek verhaal uit: we gaan alleen het klimaat belasten aan burgers en niet aan bedrijven. Wat doet de PvdA dan? De voorzitter: Mevrouw Leget. Mevrouw Leget: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben een urgent probleem waar we hier in huis onvoldoende daadkracht kunnen tonen. Dat geldt zowel op klimaat, als op mobiliteit. Daar is voortvarendheid gewenst en dat lukt ons onvoldoende. Dus we hebben een duidelijke vraagstelling aan het burgerberaad. En ik vind dat wij dat ook uiterst serieus moeten nemen. En dat is de insteek waarmee wij dit proces ingaan. De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Nou ja, dat was niet mijn vraag, daar geeft u dus geen antwoord op. Maar goed, even tot daaraan toe. Kijk, het kan best wel zijn, u gaat ervan uit dat u, dat wij … Die vraagstukken zijn helder, dat begrijp ik. Maar wie weet krijgen we helemaal geen helder advies, een heel breed advies. Dus moeten wij vervolgens nog met z’n allen daar weer over gaan discussiëren. En dan wordt het wel heel lastig als u het dictum zo strak neerzet. Dat zwaarwegend, is voor ons al zwaarwegend.

De voorzitter: Helder, dan de heer Kaya. De heer Kaya: Ja, voorzitter, toen wij dit amendement lazen, dachten wij ook van, ook de zorgen die de heer Donkers en de heer Schuring aangeven over dat financiële haalbaarheid en juridische haalbaarheid, dachten we: ja, het moet toch altijd juridisch en financieel haalbaar zijn, wil je iets erdoorheen krijgen hier in de raad? Want uiteindelijk moeten wij dat ook allemaal overwegen, ondanks misschien je politieke kleur die je hebt, of je gelooft in een burgerberaad of niet. Dus waarom dit amendement, als we dan alsnog hier in de raad met elkaar eens zijn dat het juridisch en financieel haalbaar zou moeten zijn, voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Leget.