2023-07-12 Transcript Raadsvergadering Voorjaarsnota Gemeente Deventer

48 voor zover nog niet gedaan. Stellen wij voor om het beleidskader biodiversiteit een leidraad te laten zijn bij de andere beleidsplannen, zoals het Groenbeleidsplan. De motie die behelst om allereerst in kaart te brengen welke gebieden kwaliteit hebben we het over? Wat is ervoor nodig om die te versterken en uit te breiden? Ten tweede het beleidskader biodiversiteit aan de raad aan te bieden. Overigens was het al in de begroting ook opgenomen als een actiepunt, alleen nog niet concreet voor uitwerking aangemerkt. De financiële consequenties van de eventuele aanvullende maatregelen daar de raad ook een voorstel voor te doen. Dat was hem. De voorzitter: Dank u wel. Reacties vanuit de raad? De heer Muilerman. De heer Muilerman: Dank voorzitter en ook dank de heer Van der Meulen dat u ons advies ter harte heeft genomen. Naar aanleiding van de begroting van vorig jaar, zou u vaker moeten doen. Zou mooi zijn voor onze gemeente. Daarom kan ik mij ook wel vinden in deze motie. Alleen u zegt de natuur gaat achteruit en de soorten gaan achteruit. Er gaan ook soorten vooruit, er gaat ook natuur vooruit. Dus dat doet niet helemaal te goed ik denk ook aan alle mensen in onze gemeente die zich daarvoor inzetten. Dus dat vind ik een beetje jammer. Maar anderzijds maar heb ik nog wel één vraag over de motie. U geeft aan om de kosten te dekken uit de voordelige uitkomsten tussen 24 en 27.

Maar wat als deze nadelen zijn? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dank u wel. Nee inderdaad over de natuur, dan baseer ik mij even op de meest recente rapporten landelijk dat de natuur in zijn algemeenheid achteruitgaat. Natuurlijk gaat het met sommige natuursoorten ook heel erg goed, neem de wolf, daar was ook niet iedereen blij mee. Maar laten we het daar vanavond niet over hebben. Dat laatste punt, de wethouder die heeft al de opmerking gemaakt bij een aantal moties over hoe dat is geformuleerd. Daar sluit ik me mee aan, dat wordt uiteindelijk bedoeld. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer De Niet. De heer De Niet: Dank u wel. Mooie motie. Het ziet er ook wel uit dat we daar het beleidskader nodig eens moeten vernieuwen. Het is allemaal wat verouderd. Ik ben wel benieuwd naar ook de reactie van het college, in de zin wat is er nu eigenlijk al? Want als het gaat over, u vraagt ook best wel veel dingen in beeld te brengen. Volgens mij hebben we afgelopen jaar bijvoorbeeld een boek gehad over waar in ieder geval alle planten in Deventer al in beeld zijn gebracht, ook bijzondere planten bijvoorbeeld. Dus er is ook al heel veel. Dan is eigenlijk mijn vraag aan het college wat is er al? Hoeveel inspanning is er nog voor nodig om ook dit beleidskader snel te maken? De voorzitter: Komen we zo op terug. Dan de heer Evers.

De heer Evers: Dank u wel voorzitter. Er wordt ook een link gelegd naar het klimaatadaptatieprogramma, daar wordt ook wel iets over biodiversiteit gezegd. De heer Van der Meulen geeft dat ook al aan. Is de heer Van der Meulen het eens dat dat eigenlijk gewoon een integraal onderdeel van het klimaatadaptatieprogramma zou moeten zijn, omdat het zo met elkaar verweven is? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dank u wel voorzitter. Ja dat ben ik. We hebben het even nagekeken wat er nu precies over in staat op het punt van biodiversiteit en dat vonden we toch wat mager. Maar ik ben het met u eens dat hoort daar gewoon bij. De heer Evers: Ben ik ook wel benieuwd naar de reactie van de wethouder. Want ik vind het in de uitwerking in het klimaatadaptatieprogramma met terugwerkende kracht naar kijkend, inderdaad ook wel wat aan de magere kant. Zeker als het gaat om de maatregelen die we samen dan zouden moeten nemen. Ik ben wel benieuwd naar de reactie van de wethouder. Want ik denk dat u heel terecht zegt, we hebben zo'n beleidsplan biodiversiteit nodig.

49 Om vervolgens ook te kijken wat we vanuit dat onderwerp mee willen nemen in de Omgevingsvisie. Dus als bouwsteen voor hoe we die Omgevingsvisie straks gaan actualiseren. Dus dat het ook voorafgaande aan die Omgevingsvisie eigenlijk dit beleidsplan nodig hebben om daar weer goede vervolgkeuzes te kunnen maken. Dus eigenlijk de vraag aan u of u dat ook zo bedoeld denk ik en ook graag reactie van de wethouder of hij het ook zo ziet. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja dat heb ik zo bedoeld. De voorzitter: Is bijna als ja ik wil. Mevrouw Visser. Mevrouw Visser: Dank u voorzitter. Ik heb eigenlijk eenzelfde soort vraag als mijn collega de heer Evers. U begint uw motie met dat het beleidsplan Groen verouderd is. Daar is volgens mij ook al eerder een update over gevraagd. Ik heb ook het gevoel dat dat ook integraal met biodiversiteit en misschien ook wel wat de heer Evers net zegt, veel integraler bekeken moet worden. Komt er dan nog een los beleidsplan Groen of hoe ziet u dat die twee tot elkaar verhouden? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dank u wel. Dat vraagt de motie eigenlijk, de heer Muilerman die refereerde daar al aan. Vorig jaar toen hebben we gevraagd om een actualisatie van het Groenbeleidsplan. Dat is net niet gelukt.

Toen kwam inderdaad de opmerking bepaalde onderdelen zijn nog actueel genoeg alleen op het punt van biodiversiteit loopt het inderdaad achter. Kun je dan niet beter gewoon een plan maken voor de biodiversiteit en daarna kijken welke gevolgen heeft dat voor andere plannen? Bijvoorbeeld dan zo meteen uiteindelijk ook de Omgevingsvisie. Dus dat is eigenlijk een beetje de verhouding tussen Groenbeleidsplan en beleidskader biodiversiteit. De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Dank u voorzitter. Vorige week was er een sessie van het IJssellandschap op Nieuw Keizersrande. Ik heb u daar gemist eigenlijk, vond ik echt wel bijzonder jammer. Daar waren ook verschillende ecologen en landschapsbiologen en prachtige mooie veldsessies. Ik was aangenaam verrast over wat er allemaal is en hoeveel natuur waar Deventer daar kan laten zien. Wat beide, de landschapsecoloog ook met name zei en de bioloog dat er zo enorm veel in biodiversiteit was toegenomen. Dat er zoveel meer verschillende planten waren enzovoort enzovoort. Zelfs hele zeldzame planten die je dan toch hier in Deventer … bij gebrek aan ambtelijk capaciteit zouden ook dat soort partijen die gewoon een afdeling in Deventer hebben kunnen ondersteunen om dit te doen, zodat je niet alleen maar afhankelijk bent van de gemeente. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dank u wel voorzitter.

Ik vond het ook heel jammer dat ik vorige week niet daarbij kon zijn. Dus ik praat graag nog even met u na over wat u nog meer heeft opgestoken daar. Maar ik ben het met u eens natuurlijk, maar volgens mij doet het college dat ook met alle andere beleidsplannen, dat daar stakeholders bij worden betrokken. Dus ook inderdaad de biologen en de ecologen van bijvoorbeeld IJssellandschap. Daar ben ik het mee eens. De voorzitter: Uitstekend. We gaan naar de zijde van het college. O sorry.

50 De heer Kleine Schaars: Ik wou nog even antwoord geven. Misschien moet u dan even de fractie van Gemeentebelangen ook uitnodigen. Die was bijna collectief aanwezig daar, dus volgens mij wordt het een hele leuke sessie. Ja compliment. De voorzitter: Goed zo. De heer Elferink. De heer Elferink: Dank u voorzitter. Beleidskader biodiversiteit. Het college zoekt een beetje naar een manier om positief te kunnen adviseren op deze motie. We zijn erg voor biodiversiteit. Want het komt door het volgende. U vraagt om verkenning en plan van aanpak te presenteren voor het in de begroting voorgestelde beleidskader biodiversiteit en aan te geven welke gevolgen dit heeft voor bestaande beleidsplannen et cetera. Dat vind ik een goed idee om dat te doen. Alleen de motie die voorziet niet in dekking voor die verkenning en dat kunnen we binnen het programma niet … moet ik wel even kijken … ja oké want je moet die voordelige uitkomst, dan moeten we die eenmalige post … Als u dat weer aanpast, dan wordt het alweer, dan wordt het weer anders. Dan kunnen we dat positief zien. Want we doen, werd net ook gevraagd, het één en ander sluit aan bij de doelstelling die wij ook in de gemeentelijke begroting van 2023 hebben verwoord. Maatschappelijke roep om behoud en herstel van biodiversiteit dat groeit. Dat maakt dat het nodig is om waardevolle gebieden gewoon goed in kaart te hebben en te beheren.

Daar werken we momenteel ook al aan om de waardevolle ecologische gebieden in het beleidskader wat daarbij hoort, om dat ook digitaal te beheren. Het vervolg is om dit te vertalen uiteindelijk naar de Omgevingsvisie die we straks gaan herijken in 2025. De motie vraagt nu om een verkenning en dat is ten opzichte waarvan we nu mee bezig zijn verzwaring van de aanpak. Dat vergt extra werk waar geen capaciteit en budget voor beschikbaar is. Dus we denken ongeveer 50.000 euro daarvoor nodig te hebben in 2024. Dus als u dat beschikbaar stelt kunnen we deze motie ‘…’. De voorzitter: Even reactie van de heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat de wethouder een andere versie heeft van de motie. Want naar aanleiding van het ambtelijk advies is de tekst aangepast. Wat wij nu vragen om dus inderdaad ook rekening te houden met de beschikbare ambtelijke capaciteit. Even kijken zo snel mogelijk het beleidskader aan te bieden. Dus de tekst is al gewijzigd. Niet vandaag maar een paar dagen geleden. De heer Elferink: Maar de vraag blijft hetzelfde, u vraagt ons om een verkenning te doen en binnen wat we nu al doen. Het is niet mijn eigen programma, dus excuus daarvoor. In waarneming voor de heer Walder. Maar die verkenning kunnen wij gewoon doen dat vinden we ook een goed idee en daarvoor hebben we 50.000 euro nodig.

Als u dat hierin aanbrengt, dus de eenmalige resterende die zit er al in en dan is het wat ons betreft akkoord. De voorzitter: Positief advies van het college. Dan sluiten we met uw goedvinden de behandeling van deze motie af. Stel ik voor dat we na de maaltijd verder gaan met Programma Milieu en Duurzaamheid. Met de kanttekening dat ik aan de indieners van de motie IJsselpromenade zou willen vragen om ook even duidelijkheid te verschaffen wat nu precies het gebied is, want dat blijft vaag. Komen we daar na de pauze even om te beginnen op terug. Dames en heren we vervolgen onze vergadering mag ik stilte in de zaal. We gaan verder met de motie Groene waterstof van het CDA. Mevrouw Scholthof heeft het woord. Mevrouw Scholthof: Dank voorzitter. Twee weken geleden werd er een werksessie voor raadsleden georganiseerd waarin wij konden zien hoe waterstof werd opgewekt achter de gasfabriek. Deventer waterstof. Het project GROWH waar onder meer Witteveen+Bos en Saxion deel van uitmaakt pioniert daar. Niet de minste Deventer bedrijven Vos Transport Group en Nefit Bosch investeren ook al in de opwek van groene waterstof. Kortom we zijn koploper. Dus hoog tijd denk ik om de kansen hiervan te onderzoeken, zodat we met de begrotingsbehandeling kunnen bezien hoe we dit verder kunnen brengen. Want we weten dat de techniek kansrijk is, maar we weten ook dat het wel wat nodig heeft.

De mede-indieners zijn Bas Donkers van de VVD, Oğuzhan Akdemir D66, Bert Kleine Schaars van Deventer Belang.

51 De voorzitter: Dank u wel. De heer Kaya. De heer Kaya: Voorzitter, goed initiatief wat ons betreft. Goed om te gaan kijken naar andere energiebronnen die we mogelijk kunnen gebruiken voor onze energiearmoede. Vraag aan mevrouw Scholthof is waarom heeft mevrouw Scholthof dit niet in een raadstafel besproken? Waarom komt dit nu ineens, voor ons is het gevoel ineens groene waterstof als motie? Waarom hebben we daar hier niet met zijn allen eens een keer over gehad? De voorzitter: Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank voorzitter. Over het algemeen gaan raadstafels natuurlijk door het college aangedragen onderwerpen of initiatiefvoorstellen. Het was twee weken geleden. Dus het was of een initiatiefvoorstel of een motie bij de Voorjaarsnota. Maar het had denk ik allebei gekund. Voordat je een initiatiefvoorstel schrijft, wil je waarschijnlijk ook eerst even weten hoe worden de kansen ingeschat voor Deventer. Dit is denk ik de eerste stap. De voorzitter: De heer Kaya. De heer Kaya: Voorzitter de reden dat ik dat zeg is we willen graag goed geïnformeerd worden over een onderwerp die voor mij heel erg onbekend was en nog steeds is eigenlijk. Maar een motie is natuurlijk goed om hierover te gaan stemmen en dergelijke. Maar ik had het liefst gewild als we dit van tevoren met elkaar ook hadden gediscussieerd en dergelijke. De voorzitter: De heer Kleine Schaars.

De heer Kleine Schaars: Dank u als mede-indiener de heer Kaya voorzitter even een klein beetje terechtwijzen. Bij het energieplan, ja mijnheer Kaya dat bent u niet gewend dat doet u waarschijnlijk andersom in uw dagelijks werk, maar bij deze. Twee jaar geleden als energieplan hebben we gevraagd naar een sessie over waterstof. Die sessie is geweest, daar was u als raadslid ook voor uitgenodigd. U bent niet geweest. Daar refereren we aan en daar komt dit voorstel uit. De voorzitter: Afijn dit is over de procesgang. Terug naar de inhoud. De heer Jansen. De heer Jansen: Dank u wel voorzitter. Ik was bij die raadswerksessie en ik kreeg het gevoel dat er ook best wel veel bekend is wat eigenlijk de haalbaarheid is van waterstof in Deventer. Dus ik ben wel benieuwd wat concreet hier de meerwaarde van is. Ik ben ook al benieuwd naar de vraag hoeveel, als we dan na 2030 denken, hoeveel duurzame energie je eigenlijk echt moet gaan opwekken om waterstof te maken. Want de heer Kaya die zegt dat het een energiebron is, maar het is natuurlijk geen energiebron waterstof. Je gaat er een hele hoop stroom in water gooien, waardoor je energieverlies krijgt. Het is maar de vraag of dat echt wel een slimme oplossing is voor een probleem. De voorzitter: Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank voorzitter.

De kansen voor wat betreft de heer Jansen zijn die vrij duidelijk of de haalbaarheid in ieder geval. Dat is dan punt één van het dictum. De vraag die we ons ook stellen is welke rol kan de gemeente dan spelen in de opzet, de totstandkoming van een lokaal groen waterstofsysteem. Welke financiële én inzetbijdrage is daar dan vanuit de gemeente voor nodig. Dus hopelijk biedt dat dan voor de heer Janssen de toegevoegde waarde. De tweede vraag voorzitter. De voorzitter: De heer Jansen.

52 De heer Jansen: De vraag is ook of in dat onderzoek kan worden meegenomen als ze dan dingen gaan doen hier met waterstof, wat dat betekent voor hoeveel duurzame energie je moet gaan opwekken? Het is nu best al een uitdaging om best wel duurzame energie op te wekken en dat wordt er misschien wel niet makkelijker op als we ook waterstof gaan doen. De voorzitter: Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dat was hem, dank u wel voorzitter. Er is gepresenteerd dat voor 65 tot 75 procent het moet opgewekt worden met groene stroom en het restproduct is nee sorry. Het wordt natuurlijk opgewekt met groene stroom en water. Maar er is wat verlies als je van de energie naar de energiedrager maakt. Het verlies is eigenlijk warmte. Op het moment dat je dit ook echt zo'n lokaal systeem gaat opzetten, zou je ook kunnen zeggen dan gaan we die warmte dus ook opvangen en daar ook wat mee doen zodat er geen verlies is. Maar nu hebben de bedrijven ook verteld, is die warmte gewoon puur verlies omdat zij daar natuurlijk niks mee kunnen. Het klopt inderdaad het is een energiedrager en je moet alsnog heel veel opwekken als je hier serieus mee aan de slag wil. Het voordeel is dat we hierin natuurlijk geen last hebben van netcongestie. We zouden bijvoorbeeld meer zon op dak kunnen gaan opwekken dan nu het geval is omdat je nu met die netcongestie zit.

Je kan niet nog meer aansluitingen op het net gaan doen in Overijssel in de toekomst. Dus hier heb je dan wat dat betreft een lus gevonden. Waardoor je meer zon op dak kan inzetten als opwek, met natuurlijk dat opslaan in waterstof. De voorzitter: Akkoord. Gaan we naar de reactie van het college, wethouder Elferink. O nee wethouder De Geest sorry. Hij is vervanger van wethouder Walder. De heer De Geest: Dank u wel voorzitter. De heer Elferink hoeft ze niet allemaal te doen hebben. Hebben we wel geprobeerd maar daar trapte hij niet in. Dus deze mag ik doen. Inderdaad ter vervanging van de heer Walder. Het college kan hier positief op adviseren. Want groene waterstof gaat in de toekomst een belangrijke rol spelen in de energietransitie. Dan inderdaad zoals net ook al werd gezegd, niet zozeer als energiebron maar als energiedrager. Op dit moment zijn er dus ook al en dat heeft u zelf ook al met eigen ogen gezien bij het werkbezoek wat u heeft afgelegd, een aantal bedrijven hier in Deventer actief mee. Dat heeft u op 28 juni kunnen zien bij de presentatie die u daarover gehad heeft. Het college is ook bezig met het opstellen van een nieuw energieplan. Waarin we ook aandacht zullen hebben voor waterstof. Ook binnen de Stedendriehoek kijken we naar de mogelijkheden van de toepassing van waterstof.

Dus het is niet alleen maar een Deventer verhaal, een lokaal verhaal, maar ook echt een regionaal verhaal waarbij dat in kaart wordt gebracht. Welke bijdrage waterstof dan kan spelen in de energietransitie van Deventer of de regio op de korte of de langere termijn en welke rol de gemeente daarin kan spelen dat moet blijken. Onderzoek dat u hier voorstelt in deze motie dat kan dus waarde voelen input opleveren voor dat energieplan en ook voor een aantal van de vragen die daarbij leven. De kosten die 25.000 euro die u opvoert in de motie voor het onderzoek die kunnen inderdaad gedekt worden uit het programma 4B Energietransitie. Dat is gewoon mogelijk. Vanuit mijn uitleg net en vanuit het feit dat het daarmee gedekt is, kan het college deze motie dus positief adviseren. De voorzitter: Dank u wel wethouder De Geest. Verder geen reacties? Akkoord. Dan gaan we naar de motie Geothermie voor Deventer. De heer Donkers. De heer Donkers: Dank voorzitter. De Transitievisie Warmte staat het ook, geothermie is eigenlijk onmisbaar in de warmtetransitie voor Deventer bij gebrek aan andere bronnen van hoge temperatuur water, zoals de industrie. Ik denk dat we zo snel mogelijk onafhankelijk moeten worden van gas. Zeker weer even in gedachten houden door wat er vorig jaar, afgelopen winter is gebeurd met de grote zorg rondom de betaalbaarheid van energie.

Lijkt het me dat we ook deze optie moeten omarmen als raad en het college moeten steunen in een zoektocht naar een fatsoenlijk goed alternatief voor aardgas. Dank en uiteraard onder grote dankzegging, steun van mevrouw Scholthof van het CDA en de heer Kleine Schaars van Deventer Belang, mevrouw Visser van de PvdA, mevrouw Schmidt van Deventer Sociaal en de heer Akdemir van D66. Dank.

53 De voorzitter: Dank u wel. Roept dat nog vragen op? De heer Obdeijn gaat uw gang. De heer Obdeijn: Het is me niet helemaal gegund vanavond. Dank u wel voorzitter. Dank u wel mijnheer Donkers voor deze uitleg. Ik vind het een zeer interessante optie inderdaad. Maar ik heb nog wel een paar vraagjes. Als je hiermee verder gaat, is dat dan iets voor de marktwerking of zou je dit ook willen dat de Gemeente Deventer dit gaat exploiteren? Ik heb nog een tweede vraag, doet Apeldoorn hierbij mee? Want ik begrijp dat er een proef is tussen Deventer en Apeldoorn. Ik zie dat het in Zuid-Holland inderdaad al heel veel gebruikt wordt. Kunt u aangeven qua prijstechnisch of dit kan concurreren eventueel met gas? De voorzitter: Via de voorzitter de heer Donkers. De heer Donkers: Dank. Terechte vraag. De eerste vraag, de VVD is zoals u mag verwachten geen voorstander van een gemeentelijk warmtebedrijf. We kennen allemaal de situatie uit de Zandweerd. Dat wil de VVD wat ons betreft niet herhalen. Dus dat zou één van de voorwaarden zijn dat dit door de markt geëxploiteerd kan worden, net zoals dat wij dat op dit moment doen bij onze andere nutsbedrijven. U vraagt over hoe dat gaat in het westen van het land. Daar hebben ze natuurlijk de luxe van heel veel industrie die vervolgens als restproduct hoge temperatuur warmte heeft. Dat bijvoorbeeld kan gebruiken voor de kassen.

Op dit moment in het Westland lopen echt grote projecten waarin ze hele dorpen van het gas af kunnen halen omdat er zoveel restwarmte in de Europoort is. Die luxe hebben wij niet. Daarom ben ik ook blij dat het ministerie van EZK om niet, althans voor ons, proefboringen doet tussen Apeldoorn en Deventer. Waar het ook wat makkelijke boren is in verband met grondwater. Uiteindelijk hopen wij geval, hoop mijn fractie en de mede-indieners en ik kan me voorstellen u ook, dat wij daarvan gaan profiteren. Dat er daardoor een betaalbare manier is van duurzame onuitputbare warmte. De voorzitter: De heer Obdeijn. De heer Obdeijn: Wij hopen met u mee. De voorzitter: Dank u wel. Van de zijde van het college. Wethouder De Geest. De heer De Geest: Dank u voorzitter. Voorzitter niet omdat we het niet eens zijn met de inhoud van de motie, maar in de huidige vorm is die eigenlijk niet uitvoerbaar en moeten we hem ontraden. Maar met een aantal aanpassingen, ik zal daar zo even op ingaan wat dat dan zou zijn, zouden we hem wel kunnen ondersteunen. Maar dat is even van belang dat ik u even meegeef wat daarbij dan van belang is. Want geothermie dat is dus inderdaad een potentieel belangrijke warmtebron die dus van belang kan zijn, een rol kan spelen binnen de warmtetransitie. Juist ook omdat we in Deventer maar zeer beperkt beschikking hebben over een aantal andere warmtebronnen.

Dus daarom is hij ook echt wel van belang om daar zicht op te krijgen. Om dat inzichtelijk te maken, voor wat betreft die potentie, maar ook die haalbaarheid, vinden er op dit moment ook gewoon twee onderzoeken plaats. Onderzoeken waar we over ook echt wel de raad zullen informeren wanneer we die uitkomsten hebben. Alleen dat is even het lastige hier in de tijd. Dan heb ik het onder andere over de resultaten van het EBN-onderzoek, de proefboring in het onderzoeksgebied Deventer Apeldoorn. EBN dat is Energie Beheer Nederland BV, een staatsdeelneming van het Ministerie van EZ en Klimaat en die doen dus een proefboring. Maar wanneer die resultaten van dat onderzoek verwacht kunnen worden, dat is gewoon nog onduidelijk. Er zal nog een boorlocatie geselecteerd moeten worden waarna het vergunningentraject gaat lopen, voordat ook daadwerkelijk die boring kan worden uitgevoerd. De resultaten daarvan die zullen dus ook niet verwacht worden vóór de begrotingsbehandeling zoals u wel vraagt bijvoorbeeld wat betreft relevante informatie in uw motie. De resultaten van het onderzoek van de risico's die er zijn van geothermie in combinatie met de drinkwaterwinning, die wordt uitgevoerd op dit moment samen met Vitens, de provincie en het waterschap. Die verwachten we in het eerste kwartaal van 2024 en die kunnen we dan ook wel delen met u als raad. Maar ook dat is pas later.

Het is dus ook eigenlijk gewoon logisch om wat dat betreft even ook gewoon die onderzoeken af te wachten. Nadat de uitkomsten van deze onderzoeken bekend zijn en als die positief zijn dan zal het college ook inzichtelijk kunnen

54 maken wat dat dan kan betekenen voor de wijken en de dorpen. Dus of geothermie kan bijdragen aan de doelen vanuit de Transitievisie Warmte. Ook dan weten we pas wat dat in financiële zin betekent. Wat voor een financiële ruimte dat vraagt. Dus zoals het dictum nu is geformuleerd, op een aantal punten, zoals ik net ook al schetste. Dus de termijn van informeren, de onderzoeken die beschikbaar komen, de inventarisatie voor de rol zeg maar de manier waarop we er in de wijken en de dorpen mee om kunnen gaan de volgordelijkheid daarvan en de financiële ruimte. Dat is even lastig hoe het er nu staat. Maar als u dat aanpast binnen de opmerkingen zoals ik hem net maakte, dan kan het college de motie ook gewoon positief adviseren. De voorzitter: De heer Donkers. De heer Donkers: Dank aan het college. De reden inderdaad want ons is ook bekend dat die onderzoeken er niet liggen voor de begroting. Daarom vragen de indieners ook om de voortgang van de verschillende onderzoeken en de eventuele vervolgstappen daarvan alvast een kaart te brengen voor de begrotingsbehandeling. Dat is ook de reden waarom er niet wordt gevraagd waarom er geen termijn zit aan die inventarisatie per wijk of dorp. Want de indieners kunnen zich heel goed voorstellen dat die inventarisatie uiteraard pas volgt uit het onderzoek van EBN. Even belangrijk het onderzoek van onder andere Vitens naar de risico's.

Maar ik ga graag met de wethouder in gesprek om te kijken hoe we kunnen komen tot een motie. De voorzitter: Uitstekend. U kijkt of u hem kunt aanpassen en dan … voldoende over deze motie? Dat is het geval. Dank u wel. Dan gaan we naar de volgende motie. Nee een amendement de Uitvoering raadsbesluit 9 maart 2022 over verkabeling. Wie gaat het woord voeren? De heer Van der Meulen gaat uw gang. De heer Van der Meulen: Dank u wel voorzitter. Het is een amendement dat is ingediend door VVD, Deventer Belang GroenLinks en mede ingediend door Deventer Sociaal, DeventerNU en de ChristenUnie. En de SP excuus. Ik dacht al. We zijn heel blij dat in deze Voorjaarsnota de verkabeling is opgenomen als nieuw beleid. Staat in de Voorjaarsnota als nieuw beleid. Er is ook rekening gehouden met ambtelijk voorbereidingskosten de komende jaren. Dit is uiteindelijk de uitvoering van het raadsbesluit van 9 maart 2022. Dat is eigenlijk mijn inleiding voorzitter. We hebben hier al heel veel over gesproken natuurlijk in de raadsvergadering van april dit jaar. Dus ik wou het eigenlijk maar heel kort houden. Of de heer Donkers of de heer Kleine Schaars zouden mij willen aanvullen. De voorzitter: Nee, geen behoefte. Mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel voorzitter. We willen hier denk ik niet helemaal opnieuw over debatteren.

Ook ik vond het prettig om te lezen dat het zo is aangeboden in de Voorjaarsnota dat er wat te kiezen valt, ook geld voor is. Mijn vraag is waarom wij als CDA-fractie kritisch zijn. Bent u het met me eens dat vanwege de netcongestie en de prioriteit van TenneT in de komende tien jaar netverzwaring, netverzwaring, netverzwaring is. Bent u het dan met mij eens dat uitvoering realisatie als wij eventueel ja zeggen, dat dat er waarschijnlijk voorlopig niet van gaat komen? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dank u wel voorzitter. Nee, want daar gaat dit besluit niet over. Wij gaan ook niet over de agenda van TenneT. Die hebben hier een tijd geleden bij een raadstafel een toelichting gegeven. Dat het inderdaad is netverzwaring, netverzwaring, netverzwaring is zoals u zegt, maar tegelijkertijd ook verkabeling, verkabeling, verkabeling. Alle projecten die blijven gewoon doorgaan die staan op hun programma. Op het moment dat daar een andere keuze op enig moment wordt gemaakt, dan heeft dat uiteraard consequenties ook voor de gemeente Deventer. Maar tot die tijd houden we gewoon vast aan de informatie die TenneT met ons deelt. De voorzitter: Mevrouw Scholthof.

55 Mevrouw Scholthof: Dank. Dat is inderdaad een inschatting. Bent u zich er ook van bewust dat als niet tot realisatie kan worden overgegaan dat we dan die halve ton ook kwijt zijn? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dat is een alsdan-vraag en ik vind niet dat we die hier hoeven te beantwoorden. Dit is de uitvoering van een raadsbesluit van 9 maart 2022 en die discussie is toen ook al gevoerd. We kunnen nu natuurlijk ook weer de discussie overdoen van 19 april 2023. Maar ik denk dat we dan nog een hele lange avond voor de boeg hebben. Dus daar kan ik eigenlijk geen antwoord op geven. De voorzitter: De heer Smeenk. De heer Smeenk: Voorzitter dank. Ik heb een vraag aan heer Van der Meulen. Is dit wel een autonome ontwikkeling? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dat is een hele goede vraag inderdaad de autonome ontwikkeling. Dat hebben we natuurlijk in de gemeente hier redelijk goed gedefinieerd. Ten eerste als criterium dat het een ontwikkeling is op basis van vastgesteld beleid. Dat beleid dat hebben we vastgesteld op 9 maart 2022 nog niet zo lang geleden. Dat het een gevolg is van een ontwikkeling die onvoorzienbaar, onuitstelbaar en onvermijdelijk is, oftewel de drie O's. Onvoorzienbaar, daar wisten we natuurlijk niet precies hoe TenneT hier mee omging met het verzoek om die offerte uit te brengen.

Deels is het natuurlijk ook onvoorzienbaar door de afwachtende houding vanuit het college en de raad om die offerte te tekenen. Maar die tarieven die zijn natuurlijk opgehoogd door TenneT. Dat zijn autonome ontwikkelingen waar we in de gemeente mee te maken hebben voor tal van andere projecten. De bouwkosten die nemen alleen maar toe door inflatiecorrectie. Dus in die zin is het een autonome ontwikkeling. De voorzitter: De heer Smeenk. De heer Smeenk: Dank u. Zou ik graag willen zien dat de wethouder deze vraag beantwoord. Ik weet niet of het nodig is hoor, maar ik miste er eigenlijk een beetje een dekkingsvoorstel bij dit onderdeel. Maar ik weet niet of dat een gepaste vraag is. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Volgens mij hebben we hier geen ongepaste vragen en is dat ook een gepaste vraag. De dekking zit hem in de Voorjaarsnota? Daar staat een heel rijtje met autonome ontwikkelingen en we stellen voor om deze daaraan toe te voegen en vervolgens krijg je dus een verrekening. Dat heeft gevolgen voor de voordelige uitkomst van de totale begroting. Dan blijft er nog steeds ruim negen miljoen over. De voorzitter: Gaat uw gang mijnheer Smeenk. De heer Smeenk: Dank u wel. Vooral voor mijn duidelijkheid we praten nu alleen over de basisontwerpen. Die gaan we dus, mocht het doorkomen, gaat u dan doen.

Maar het geld daarvoor dat is een later moment na het basisontwerp dan is het echt een harde go of no-go. Die duidelijkheid wil ik ook even hebben van u. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Als het basisontwerp eenmaal is vastgesteld, dan weten we waar we aan toe zijn. Dan weten we inderdaad om wat voor bedragen het exact gaat. Dan moet de raad opnieuw een besluit nemen om daadwerkelijk over te gaan tot realisatie. Het college heeft ook in de Voorjaarsnota dat maximale bedrag wat we

56 nu kennen, opgenomen. Dat staat in het voorportaal. Maar daar moet dus nog een apart raadsbesluit over genomen worden. De voorzitter: Voldoende? Nog één vraag. De heer Smeenk: Nog één keer. Duidelijk antwoord van u. We lopen dus de kans dat we dan een ruim een half miljoen voor niets investeren. Maar het is ook belangrijk dat we duidelijkheid krijgen in dit dossier. Dat is eigenlijk ook meer een mening en we gaan het zien. De voorzitter: De heer Akdemir. De heer Akdemir: Dank voorzitter. Ik heb eigenlijk een vraag aan de heer Smeenk. Dus proef ik goed dat de Gemeentebelangen positief staat in dit amendement, maar somber kijkt naar de totale investering van tien miljoen zo meteen? De voorzitter: De heer Smeenk. De heer Smeenk: Ja dat proeft u goed. Er is in de vorige periode is er met raadsbrede meerderheid is gewoon besloten om het initiatiefvoorstel verkabeling aan te nemen en hebben we ook gedaan met zijn allen. Ik vind wel dat we daar ook dan de laatste stappen ook daarin moeten zetten. Dan hoeft er voor mij ook direct geld achteraan te zitten. Dat kom op een later moment. Dat heet ook niet over je graf willen regeren. Dus dan kan een raad op een later moment nog zeggen, vandaar ook mijn vraag naar die harde knip de go of no go na dit onderzoek. Dan praten we ook over de duidelijke cijfers waar we het ook over moeten hebben. De voorzitter: De heer Akdemir.

De heer Akdemir: Ik kan de heer Smeenk volledig volgen voorzitter. Alleen is hij bewust dat hij eigenlijk vijf tot zes ton nu publiek geld gaat nu hier in investeren in de wetenschap dat Gemeentebelang dit toch niet gaat ondersteunen? Gaat u dan ook niet verwachtingen opwekken bij de belanghebbenden? Gaat u geen teleurstelling wellicht organiseren vraag ik even via u voorzitter. De voorzitter: De heer Smeenk. De heer Smeenk: U legt mij nu dingen in de mond daar ga ik geen antwoord op geven. Want u bent suggestief naar mij toe dat ik dan daar niet in mee zou gaan. Dat heb ik helemaal niet verteld dus … De voorzitter: Graag via de voorzitter. De heer Akdemir. De heer Akdemir: Voorzitter was niet mijn intentie, dat was gewoon een vraag. Die ik heel graag wilde stellen omdat dit geen goed idee is lijkt mij omdat de kosten lopen de spuigaten uit. Maar we gaan deze discussie niet hier voeren begrijp ik. Maar ik vind het toch een opmerkelijk statement van Gemeentebelang. Dat wil ik toch even aangeven dank u wel. De voorzitter: Dat heeft u gememoreerd. Dan gaan wij naar wethouder Elferink. De heer Elferink: Dank u voorzitter, als vervanger van de heer Walder. U kent het standpunt van het college rondom de verkabeling en die discussie gaan we in ieder geval wat ons betreft vanavond niet opnieuw voeren. Het is aan uw raad om hier een besluit over te nemen. Dan even technisch.

Wat het college betreft is dit geen autonome ontwikkeling. Dus we willen u ... Want het is gewoon een keus van de raad, u doet het of doet het niet. Een amendement is wat ons betreft daarom niet het passende instrument. Wij zouden u in overweging mee willen geven om dit in de vorm van een motie aan te bieden. Waarbij de dekking dan ten laste zou kunnen komen van

57 die eenmalige ruimte, die eenmalige post, resterende eenmalige post ad 9,5 miljoen. Die suggestie willen we u meegeven. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Heb ik toch even nog een vraag aan de wethouder. Want u zegt het standpunt van het college is bekend. Alleen we hebben een Voorjaarsnota waar verkabeling als nieuw beleid is opgenomen. Staat er gewoon in. Er is gewoon een paragraaf nieuw beleid, ambtelijke voorbereidingskosten hebben nagevraagd waar is dat voor bedoeld. Voorbereiding voor de verkabeling. Dus u zegt het standpunt van het college is bekend, maar we hebben een Voorjaarsnota die iets anders zegt. De voorzitter: De heer Elferink. De heer Elferink: Als u daar op die pagina kijkt dan ziet u ook staan dat hij niet geprioriteerd is dat project. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: De pagina waar ik op doel is in de paragraaf Nieuw beleid en daarin staan ambtelijke voorbereidingskosten zijn opgenomen, zitten gewoon in de Voorjaarsnota. Er zit weliswaar, daar doelt u misschien op een negatief advies van het college bij. Dat is heel ongebruikelijk om in de Voorjaarsnota een advies aan de raad mee te geven. Maar het is wel degelijk bestempeld en dat is ook volledig terecht want er is een raadsbesluit genomen. Zit het in de Voorjaarsnota voor de komende periode. De voorzitter: De heer Elferink.

De heer Elferink: Zoals al gezegd het is aan uw raad. De voorzitter: Verder geen opmerkingen? Dan gaan we naar de motie Berm in bloei. De heer Jansen. De heer Jansen: Voorzitter dank u wel. Op best wat plekken in onze mooie gemeente zie je mooie bermen waar je vlinders en bijen ziet fladderen. Maar er zijn nog best wat bermen die bijvoorbeeld te vaak worden gemaaid of niet zijn ingezaaid met waardevolle planten en daardoor niet een goede thuishaven zijn voor de insecten. En dat terwijl we eigenlijk iedere vierkante meter nodig hebben om de biodiversiteit een handje te helpen. Want de insecten die hebben het echt heel moeilijk. Daarom willen Deventer Sociaal, SP en GroenLinks graag het college aanmoedigen met dit voorstel er een schepje bovenop te doen in het ecologisch bermbeheer en om met dat schepje meteen begin volgend jaar te beginnen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Visser. Mevrouw Visser: Ik zei net ik zit daar buiten, dan ben ik altijd te laat. Ik ging nu proberen om hier op tijd te zijn. Nee, flauw. In uw voorstel staat dat u vijf kilometer berm in bloei wil laten zetten. Dat is een mooi streven. Maar waarom vijf kilometer? Ik had uw schriftelijke vragen ook eerder gezien, daar werden ook in vierkante kilometers gevraagd. Dus kunt u meer uitleg geven bij die vijf kilometer? De voorzitter: De heer Jansen.

De heer Jansen: Graag want die vijf kilometer die is niet helemaal uit de lucht komen vallen. Ik dacht het is het jaar van de Hanze, dus ik dacht er zijn vijf Hanzesteden dus laat ik vijf kiezen. Het is natuurlijk vrij arbitrair om voor vijf te gaan. Kijk, het gaat erom dat je substantieel aan de slag gaat. Dus het is gewoon wél niet één bermpje is onze wens met dit voorstel, niet één bermpje veranderen van gras naar bloemen, maar wel flink meer.

58 De voorzitter: Mevrouw Visser. Mevrouw Visser: Uw collega vroeg behandelde eerder de motie beleidskader biodiversiteit, is het iets om het bloeien van de bermen niet daarin op te nemen en dan ook te kijken hoeveel kilometers of vierkante meters wel of niet zinvol zijn? De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Dat zou misschien wel een kapstok kunnen zijn, maar het college heeft zelf ook al een apart stuk bermbeheer vastgesteld. Dus het lijkt mij dat het gewoon bij het bermbeheer ingefietst kan worden. De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Dank u wel voorzitter. De vijf kilometer berm. U zegt ook in het tweede bullet van uw dictum u wil dat jaarlijks laten terugkeren. Dan praten we toch over structureel geld? Dan vraag ik waar is dan de dekking? Dan is het geen incidentele uitgave meer. Dan praat u jaarlijks over structureel geld en dan wil ik weten hoeveel kost dat en waar gaat u dat uit betalen? De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Kijk, ecologisch bermbeheer betekent ook vaak dat je iets minder gaat maaien. Dus het zou wel eens kunnen dat we goedkoper uit zijn als we het mooier voor de biodiversiteit willen krijgen. Ik denk dat we dat ook aan de wethouder moeten vragen, maar die is denk ik wel bekend met hoe de bermen worden beheerd.

Als je het vergelijkt met volgende jaren, toen we dat nog niet deden ecologisch in het buitengebied bijvoorbeeld, was het veel prijziger omdat je veel vaker de bermen ging maaien. Dus als je het minder doet dan zou het me niks verbazen als je juist goedkoper uit bent. De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Dit is geen antwoord op de vraag voorzitter. Is het waar dat het dan structureel geld wordt? Dan moet daar elk jaar moet daar geld voor opgehoest worden en dan waar gaat u dit uit betalen? Dat was de vraag. De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Het is ten eerste ook wel de Voorjaarsnota. Dus we vragen ook het college om dit te gaan onderzoeken en om dat structureel te gaan maken. Dus als daar extra geld bij nodig is wat uw punt is, dan is het ook aan het college om dat dat vorm te geven, dat te dekken. Aan de andere kant mijn pleidooi is juist dat het misschien wel goedkoper zou kunnen zijn. Dus dat je juist dat het winstgevend gaat worden en dat we geld overhouden juist. De voorzitter: Dan de heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Dank u voorzitter. Mijnheer Jansen want ik heb ook met u gemaild.

Daar heb ik gevraagd moeten we dan niet waarschijnlijk ons beeldkwaliteitsplan gaan aanpassen? Als wij zeggen we laten nu de bermen staan waarvan we eigenlijk zeggen we hebben bepaald hoe het eruit moet zien, zou dat een effect? Klopt dat? Moeten we dat beleid aanpassen? Weet u dat inmiddels? De voorzitter: De heer Jansen.

59 De heer Jansen: Nee, daar moet ik u het antwoord op schuldig blijven. Ik ben ook meer van beetje van de kaderstelling dat we dit als output willen. Als het college zegt dan moeten we het beleidsplan voor aanpassen beeldkwaliteitsplan. Dan lijkt het wat een begaanbare weg, maar het is meer voor het college om dat denk ik te verkennen. Maar misschien dat het college daar zelf ook straks antwoord op kan geven. De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ik vind het jammer dat u het niet uitgezocht heeft, had een stuk gescheeld. Hoe wilt u die bermen ecologisch en biodiversiteit versterken? Wilt u die laten inzaaien met een speciale bloemenmix dat het er zo prachtig en kleurig uitziet is dat de bedoeling? De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Het is wél een beetje op het randje van de technische kant. Je hebt er heel veel specialisten voor die daar echt voor geleerd hebben hoe je het best bermen kan beheren met sinusmaaien en dergelijke. Voor ik het weet ga ik me op glad ijs begeven. Maar het is wel ons streven, van de indieners om de bermen ook voor de insecten dus mooier te maken en meer met bloeiende planten in te zaaien. De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Dan even terugkomen op de sessie bij IJssellandschappen, dat was namelijk een hele mooie sessie.

De landschapsecoloog zei eigenlijk heel simpel je moet de handel in één keer eraf halen en dan gewoon een paar jaar niks meer aan doen en alleen de kantjes maaien. Dan krijg je het natuurlijk bloemenmengsel waar biodiversiteit het meest geholpen is. In plaats van al die kleurige mengsels. Die kleurige mengsels zijn meestal allemaal exoten waar onze eigen insecten niet op zitten te wachten. Dus daarom voor mij was het heel belangrijk wat wilt u nu zien en wat beoogt u dan alleen maar met het niet maaien of het versterken van de biodiversiteit? Dus maar dat is ook een vraag aan het college hoe we dat dan gaan doen? Of dit effect heeft voor groenbeheer dus minder kosten. Dan heeft u waarschijnlijk uw eigen budget gemaakt. De voorzitter: We gaan het zo aan het college vragen. De heer Muilerman. De heer Muilerman: Dank u wel voorzitter. Die vijf kilometer waar u het over had. Zit ik ook te zoeken waar komt dat vandaan en wat kunnen we ermee? U heeft het erover we moeten substantieel iets doen. Ik heb een aantal ideeën gemaild dus het zou mooi zijn als GroenLinks weer wat van ons overneemt en dat in de motie had gezet. Want nu gaan we weer iets onderzoeken, maar volgens mij moeten we weer wat doen.

Dat is bijvoorbeeld die een paar bullets eruit halen gewoon zeggen alle bermen die nu opnieuw worden ingezaaid die zaaien we in met een inheems mengsel van kruiden en bloemen, mijnheer Kleine Schaars. En het maaibeleid, dat zijn twee dingen. Dus bent u bereid daar wat in te doen? De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Ik vind de suggestie om in inheemse bloemenzaden te gebruiken, vind ik uiteraard uitstekend. Want het is ook de bedoeling dat we inderdaad niet de exoten zaaien, want daar hebben onze eigen insecten niks aan, eigen insecten eerst natuurlijk. Ik ben het met Gemeentebelang eens dat ik ook meer ben voor doen. Maar die bullet over het verkennen die komt voort uit de beantwoording van eerdere schriftelijke vragen waarin eigenlijk staat dat wij onze bermen in de bebouwde kom niet echt in kaart hebben hoeveel meter we daar hebben staan. Daarom dacht ik als je inzichtelijk wil hebben wat dat betekent voor het gemeentelijk apparaat of voor de uitvoering, moet je ook misschien wel weten hoeveel berm je eigenlijk hebt. Dus dat leek me wel een verstandige tussenstap om eerst meer informatie te verzamelen. Maar als u met mij van mening bent om die stap over te slaan en gewoon te zeggen we gaan gewoon alles in één keer goed doen, vind ik ook prima. Maar dan weten we misschien niet waar we aan beginnen.

60 De voorzitter: De heer Muilerman. De heer Muilerman: Daar kan ik niet helemaal met een vraag op reageren. Maar mijn idee zou zijn als je het gaat onderzoeken, dan weet je het. Maar als je gewoon begint met alle bermen, elke berm wordt wel een keer opnieuw ingezaaid en u gooit in plaats van in de zaaimachine simpel graszaad maar een ander mengsel dan zijn we er ook. De heer Jansen: Ik vind die praktische tips vind ik heel erg interessant en ik ben benieuwd of de wethouder dat net zo praktisch en fijn vindt. De voorzitter: De heer De Niet. De heer De Niet: Dank u wel voorzitter. Wij hebben er in de fractie ook over gesproken. Onze indruk is wel dat er al in het maaienbeleid best wel veel veranderd is en verbeterd is de afgelopen jaren. We hebben een schaapskudde, de bermen staan langer. De vraag hebben we dat nodig? Er gaan nu vast ook wel eens dingen mis. U bent misschien ook wel overstelpt door boze bewoners die heel verdrietig zijn dat ‘…’ Nico Bolkesteinlaan is gemaaid, dus er gaat wel eens iets mis. Maar dan is niet altijd de oplossing meer beleid maken, maar soms ook gewoon de uitvoering beter regelen. Er is dus ook een afstand tussen beleid en uitvoering. Dus misschien kan het daar ook beter. Dus ik zou wel graag ook van de wethouder daar een antwoord op willen.

Is dit beleid echt nodig of past dit al binnen ons beleid en moeten we gewoon de uitvoering verbeteren? De voorzitter: We gaan het vragen aan de wethouder. De heer Jansen. De heer Jansen: Mag ik daar kort op reageren? Ook in die beantwoording van die schriftelijke vragen begin dit jaar werd ook wel duidelijk in het buitengebied wordt er heel veel aan ecologisch gedaan. Eigenlijk helemaal. Maar de bermen in de bebouwde kom, dat staat ook in de motie, daar is het wat minder ecologische beheerd. Dus vandaar dat er wel volgens ons een aanleiding is om hier nog eens een keer goed naar te kijken. De voorzitter: Mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Dank u voorzitter. Ik had Robert al, de heer Jansen sorry, al een keer eerder gemaild over dat vijf kilometer dat we daardoor niet mede kunnen indienen. Maar ik zou eigenlijk willen verleiden om het dictum aan te passen en zorgvuldig maaibeheer meer centraal te laten stellen. Vijf kilometer lijkt willekeurig waarom niet vier? Waarom niet zes? Waarom niet zeven? We hebben ook allemaal een paar mails gekregen van inwoners die zich druk maken over maaibeheer. Foto's hebben we gezien. Dus ik zou eigenlijk willen pleiten om het dictum aan te passen. Zorgvuldig maaibeheer en zorg ook dat bijvoorbeeld einde seizoen gaan maaien of maaien in stroken. Maar in ieder geval vijf kilometer eruit halen en meer ambities voor zorgvuldig maaibeheer.

De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Over hoe die vijf tot stand is gekomen daar had ik al net iets over gezegd, dat is de Hanze. Maar wat u zegt over meer focus op het maaibeheer ben ik helemaal met u eens. Daarom hebben we het volgens mij ook in de, doe ik uit mijn hoofd, staat het ook in de motie dat wij graag het college willen aanmoedigen om het maaibeheer nog eens langs te lopen om te kijken of daar nog verbeteringen kunnen plaatsvinden. De voorzitter: De heer Donkers. De heer Donkers: Voorzitter ik dacht dit komt mij ergens bekend voor die bermen en die kilometers. Dat klopt want de indiener heeft dat inderdaad twee jaar geleden gedaan in de Provinciale Staten. Toen was GroenLinks nog ambitieuzer dat was honderd kilometer. Overigens vervolgens kwam volgens mij een motie of een amendement van onder andere de VVD met de ambitie van duizend kilometer. Dus in die zin het wordt minder.

61 Tegelijkertijd de VVD is blij met het huidige beleid. Als de oproep van GroenLinks is om nog meer bermen geschikt te maken voor dit doel en dat ook in het dictum meer terechtkomt of meer naar voren komt, dan steunen wij van harte. De voorzitter: Het college de heer Elferink. De heer Elferink: Dank u voorzitter. Totale oppervlakte aan bermen die de gemeente Deventer in eigendom heeft is circa 150 hectare. Dat is het totaal oppervlak buiten de bebouwde kom. Die bermen worden allemaal extensief en natuurvriendelijk beheerd. Dat heeft in u een bermbeheerplan in 2021 vastgesteld. Dus dat doen we op gewenste manier. Alhoewel daar ook wel eens klachten over binnenkomen. Want verkeersveiligheid hele hoge bermen dat is hartstikke mooi, maar als je dan met je rollatortje over moet steken of met je scootmobiel dan kijk je daar weer anders naar. We zetten in het huidige beleid dus in op ecologische inrichting van die openbare ruimte. Zowel dus landelijk als stedelijk gebied. Bermen in de stad of in het stedelijk gebied kunnen een wat bredere ecologische rol vervullen met wat randvoorwaarden. Waar ik net al op doelde verkeersveiligheid onder andere. We kunnen ons deels vinden in die tekst van de motie. Kijk om dit te verkennen daar kunnen we wel achter staan. Die vijf kilometer u geeft zelf al aan dat is een beetje willekeurig tot stand gekomen.

Haal hem er dan uit, zouden wij voor willen stellen. Dan pas na die verkenning dan kunnen we met elkaar wat haalbaar is. Verder is het ook qua tijd onhaalbaar omdat bij de begroting met een voorstel aan de raad voor te leggen. Alle groenvakken moet je handmatig beoordelen, intekenen in digitale systemen. Ook in landelijke registratiesystemen vastleggen en intekenen. Kortom we willen voorstellen het tweede dictumpunt uit uw motie te halen. Meer tijd te geven voor de verkenning en terugkoppeling aan uw raad. Daarnaast stellen we u voor een dekking toe te voegen van 40.000 euro, want die ontbreekt nog en die ten laste te brengen dan eventueel van de resterende eenmalige post ad 9,5 miljoen euro als die nog niet is overtekend zo langzamerhand. Als u dat doet dan kan het college positief adviseren over de motie. De voorzitter: De heer Jansen. De heer Jansen: Dank voor uw constructieve houding. Kijk weet je die vijf kilometer inderdaad dar zijn we natuurlijk toe bereid om die eruit te halen. Als u bijvoorbeeld ook iets zou kunnen zeggen over dat u begin volgend jaar al wel aan de slag kan gaan met iets substantieels, dan stelt me dat wel gerust. U hoeft niet per se een raadsvoorstel bij de begroting terug te sturen. Als u gewoon à la Gemeentebelang gewoon zegt ga gewoon aan de slag vind ik ook prima.

U mag het ook afdoen met een raadsmededeling bijvoorbeeld, maar dan bent u gewoon lekker snel aan de slag. De voorzitter: De heer Elferink. De heer Elferink: Wij komen met een voorstel bij u terug. Dus we kunnen het niet zomaar even afdoen met een raadsmededeling. Dat zal dan in het voorjaar 2024 worden. Dan kunnen we positief instemmen en anders niet. Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling De voorzitter: Dan gaan wij naar de motie Steun aan klooster Sion van Programma 5. De heer Van der Linde: Kijk eens aan dank u voorzitter. Toch steun van Gemeentebelang ineens. Dank voorzitter. Tijdens het recente Forum van woensdag 21 juni heeft de directie van klooster Nieuw Sion een ambitie uitgesproken om economisch en financieel onafhankelijk te worden en een duurzame toekomst te creëren. Zij hebben hiertoe ook een reële mogelijkheid geschetst. Wij vragen met deze motie het college om samen met klooster Sion de mogelijkheden te onderzoeken om hen hierbij financieel te ondersteunen. Er ligt dus een kans om met een eenmalige financiële injectie deze culturele instelling volledig zelfredzaam te maken. Wij vinden dat de gemeente deze kans moet grijpen. Het gaat immers om cultuur duurzaamheid en kom daar maar eens om een

62 instelling die dat zelfredzaam kan regelen. Dank u wel voorzitter. Als ik nog mag zeggen. Deze motie is ingediend door CDA Deventer en Gemeentebelang en mede-ingediend door DeventerNU en de ChristenUnie die niet in het voorstel staan tot nu toe. De voorzitter: Dank u wel. De heer Varenbrink. Gaat uw gang de heer Schuring. De heer Varenbrink: Dank u voorzitter. Allereerst wil ik even zeggen dat het een mooi initiatief is, alleen ik ben wel even heel erg benieuwd wat vraagt u nu? Vraagt u nu expliciet een subsidie of een lening? Want in het dictum staat beide en dat verwart mij een beetje. De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Wij vragen op dit moment nog geen van beiden. We vragen op dit moment aan het college om in samenwerking met het klooster Sion te onderzoeken wat de beste methode zou zijn om dit initiatief financieel te ondersteunen. Dus op dit moment maken we nog geen keus tussen lening, subsidie of wat dan ook. Wellicht zijn er andere mogelijkheden voor ondersteuning en dat vragen we aan het college om in gesprek met Sion de juiste methode te vinden. De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dank u wel voorzitter. Ook GroenLinks vindt het een mooi initiatief wat er allemaal momenteel gebeurt op het oude klooster. Alleen is onze vraag wel bij het dictum van deze motie, we weten dat Sion ongeveer een miljoen euro nodig heeft.

In het dictum van deze motie wordt gevraagd om te onderzoeken of er een subsidie of een lening of iets anders mogelijk is. Aan welke ordegrootte moeten we denken? Welke ordergrootte is voor de indieners van deze motie acceptabel? De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Dank u wel voorzitter. Wij hebben met klooster Sion gesproken. Zij hebben inderdaad nog een miljoen nodig, dat hebben ze ook aangegeven. Maar zij zijn met steun, enige vorm van steun van de gemeente zou hun al helpen om met andere financierders en andere sponsoren het totale bedrag van een miljoen vol te maken. Dus in eerste instantie zou je kunnen denken aan 500.000 euro, iets meer of minder dat weet ik niet precies. Maar het volle miljoen, dat hoeft niet. Zij kunnen als wij als gemeente een bijdrage leveren, kunnen zij dat volmaken met de andere sponsoren en andere financiële instellingen. Immers minder risico, de gemeente doet mee, is altijd positief. De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Dan heb ik een vervolgvraag voor de wethouder alvast. Of dit dan nog een subsidie is of dat we dan misschien richting staatssteun gaan? De voorzitter: U bedoelt ongetwijfeld ongeoorloofde staatssteun. De heer Schuring. De heer Schuring: Voorzitter onze fractie heeft hier ook over gesproken. Vindt het een mooie motie.

Hartstikke mooi dat daar dat hele complex ligt, dat er een groep mensen is die zich ontfermt over dat complex en dan ook steun nodig heeft, we begrijpen de vraag. Waar wij zelf wel een beetje mee worstelden met de vraag is hoever hier een precedentwerking uit kan voortkomen. Misschien ook een vraag meer aan het college dan aan u. Wij kunnen ons voorstellen er zijn meer instellingen in Deventer die een groot complex te onderhouden hebben. Denk aan de hervormde gemeente, de kerken, in de toekomst wellicht moskeeën. Wat roepen we op met het in gesprek gaan en vervolgens de financiële verplichting aangaan met een instelling voor andere instellingen niet zijnde deze instelling?

63 De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Wellicht een vraag voor het college. Maar ik wil hier wel de opmerking maken. Het gaat hier wel om een instelling die, het gaat hier om duurzaamheid, het gaat hier om energie. Het gaat hier om cultuur, het is een monument. Er worden woningen gebouwd, er worden 35 woningen gebouwd. Het gaat hier om zelfredzaamheid, een instelling die zichzelf kan bedruipen, een culturele instelling. Kom daar maar eens om. Het gaat om gemeenschapszin, het gaat om maatschappelijk nut. Het zijn wel heel veel redenen voor deze instelling om daar positief tegenover te staan. De voorzitter: Dan mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel voorzitter. Voorzitter ik wil eerst even benoemen dat ik het fijn vind dat het dictum is aangepast. Maar ik heb nog wel een vraag en ik twijfel ik denk dat ik die bij de wethouder moet vragen. Want op het moment dat wij een subsidie of een lening verstrekken, dan betekent dat ook iets voor de ontvanger. Dat betekent ook weer iets voor het terugbetalen als het over een lening gaat. Dus is abdij Sion dan wel bij machte om dat bedrag dan terug te betalen? Gaat dat dan niet weer ten koste van de andere financiering die daar nu al voor gezocht is? De voorzitter: Dank u wel vragen we aan het college. De heer Varenbrink. Wacht even dan gaan we eerst even nog naar de heer Van der Linde.

De heer Van der Linde: Ik kan er wel op wat op zeggen. Het businessplan van het klooster dat deugt. Ze hebben een heel lijstje gegeven, dat papiertje heeft u ook gekregen bij de rondrit. Hoeveel bezoekers er zijn, hoeveel grassen er in de koffieschenkerij komen, hoeveel overnachtingen er zijn, hoeveel rondleidingen, hoeveel deelnemers. Er wordt bier gebrouwen. Er ligt een sound businessplan aan ten grondslag. Dat zie je ook omdat er van die viereneenhalf miljoen die ze nodig hebben, tweeënhalf miljoen leningen door financiële instellingen gegeven worden. Dus er is gekeken naar het businessplan. Er is vertrouwen geuit door allerlei sponsoren en financiële instellingen. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Voorzitter het was niet de bedoeling om te twijfelen bij het businessplan van abdij Sion zoals het nu is, maar op het moment dat wij straks een lening gaan verstrekken dan moet hij ook weer terugbetaald worden. Dus dat moet dan ook wel kunnen. De voorzitter: Akkoord. We gaan straks naar het college. De heer Varenbrink. De heer Varenbrink: Voorzitter ik hoor u zeggen dat er woningen gebouwd worden, dat is een commerciële activiteit. Alleen waarvoor zou je dan subsidiëren op het moment dat je woningen, daar kun je een verdienmodel van maken. Zit daar geen risico in? De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Er worden inderdaad, de planning is 35 woningen gebouwd.

Die woningen dat is binnen het concept sociale huur. Dat betekent dat ze onder de sociale huurprijs zitten. Het is een stichting er wordt geen winst beoogd. Er wordt beoogd dat we zelfredzaam zijn. Die sociale huurwoningen dat moet ik wel zeggen, daar zit een voorwaarde aan vast dat de mensen die daar wonen dat die dan twintig tot dertig uur vrijwilligerswerk in dat klooster verrichten. Dat is ook onderdeel weer van dat businessplan, dat is ook onderdeel om zelfredzaam te worden. Dus het is niet in die zin commercieel dat er een winstoogmerk is, maar het is wel zo dat men wil als een soort agentschap zelfredzaam zijn. Financieel onafhankelijk zijn. Dus moet daar wel wat binnenkomen om de energie en al die andere dingen te kunnen betalen. De voorzitter: De heer Varenbrink.

64 De heer Varenbrink: Wat ik eigenlijk hoor van u is een hele goede start om een business uit te rollen. Dan begint het voor ons al heel moeilijk te worden om te denken aan subsidies. Dus ik zou graag willen verleiden, bent u ertoe te verleiden om het woord subsidie uit het dictum te halen? Alleen te onderzoeken wat noodzakelijk is voor een lening. De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Ik wil dat niet eruit halen. We hebben het ook niet specifiek over een subsidie of over een lening. We hebben het over dat het college dat precies dat gaat uitzoeken wat het beste is. Dat kunnen ook andere vormen van ondersteuning zijn. Die kunnen, die mogen, die legaal zijn om dit te krijgen. Dus daar kan voor zover mijn kennis, kan een subsidie daar nog steeds een onderdeel van zijn. Als het college vindt dat het anders moet dan horen we dat graag. Dat is echt een vervolg. Mevrouw Schol: Hebt u ook gesproken over cofinanciering door de provincie? De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Ik niet. Ik ga niet over de provincie, ik ben van de gemeente Deventer. Klooster Sion denkt daar wel aan. Die wil wel, helaas dat mevrouw Grijsen er nu niet is anders houden we dat mooi als opdracht kunnen meegeven. Maar het klooster denkt daar zelf wel aan.

Ook dan als de gemeente Deventer wat doet, dan is de provincie natuurlijk ook eerder geneigd om daar een bijdrage aan te leveren. De voorzitter: Dan de heer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Ik had het toch ook goed begrepen de vorige keer bij het Forum dat de provincie toch ook een subsidie gaat geven als wij als Deventer ook wat gaan doen? Had ik dat goed? Ze hebben de toezegging volgens mij gehad van de provincie dat geld. Klopt dat? De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Dat kan ik niet met zekerheid bevestigen. Wat ik wél kan zeggen is dat in dit gesprek als de gemeente wat doet, dan verwacht ik dat de provincie meedoet. Maar ik weet niet of dat waar is wat u zegt. Dat moet ik even in het midden laten. De heer Van den Nieuwenhof: Dan horen we dat nog even dank u wel. De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: De term sociale huur viel. U weet dan spring ik al bijna uit mijn stoel als dat hier wordt genoemd in de raadszaal. Voor de beeldvorming vind ik het wel belangrijk om te zeggen dat wellicht de prijzen van de huur onder de sociale huurgrens zitten, maar de woningen die daar worden gerealiseerd die vallen natuurlijk niet onder het beheer van de woningbouwcorporatie. Daarnaast belanden die woningen ook niet op de markt, dus het blijft natuurlijk wel die woningen voor de eigen gemeenschap.