2023-07-12 Transcript Raadsvergadering Voorjaarsnota Gemeente Deventer

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VOORJAARSNOTA VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 12 juli 2023

OPENING De voorzitter: Dames en heren ik open de raadsvergadering. Goedemiddag allemaal. DEBATSTUKKEN Voorjaarsnota 2023 gemeente Deventer De voorzitter: Wij beginnen met de behandeling van de Voorjaarsnota zo direct. Van harte welkom kijkers thuis, ambtelijke organisatie, leden van het college en raadsleden. Wij hebben een stevige agenda. In principe gaan we die vanavond afronden daar reken ik op en ik denk u allen ook. Maar de tijd kan zomaar voorbij vliegen dus we zullen zien hoe het gaat. We hebben gelukkig één vast moment en dat is kwart voor zes. Dan schorsen we omdat we dan een maaltijd hebben. Maar verder is het een gewone reguliere raadsvergadering. Dit is wel een bijzonder moment. Hij heeft er al een beetje genoeg van, maar dit is het laatste moment waarop onze gemeentesecretaris Marcel Kossen aanwezig is. Zijn laatste raadsvergadering die hij bijwoont. Marcel heeft afscheid genomen van de organisatie en officieel zal hij 1 september uit dienst gaan. Dat betekent dat vanaf 1 september Jan Peter Wassens onze gemeentesecretaris is. Marcel vanaf deze plek, maar goed wij hebben elkaar vaker gesproken, veel dank ook voor jouw inzet vanuit de raad en voor de raad. Een aantal onderwerpen zal de heer Donkers vandaag voor zijn rekening nemen. Dat is in ieder geval bij de programma's 1 en 2, en zeven, acht en negen later op de middag of avond.

We hebben melding dat de heer Roetert verlaat is en verder is iedereen aanwezig. Nee ik mis nog de heer, de heer Akdemir. Vanuit het college hebben we twee afwezigen dat komt niet vaak voor. Wethouder Grijsen is afwezig omdat ze vanmiddag als het goed is in Zwolle benoemd wordt, geïnstalleerd wordt als gedeputeerde. Wethouder Walder is om verdrietige redenen afwezig zijn vader is afgelopen weekend overleden en heeft dus andere dingen te doen.

2 Algemene beschouwingen De voorzitter: We gaan zo starten met de algemene beschouwingen. Daarbij krijgt iedere fractie vijf minuten de gelegenheid om een beschouwing op de Voorjaarsnota en de ontwikkelingen in de gemeente aan te geven welke accenten deze ... gaat het goed? Met vriendelijk verzoek is ook of u de moties die u gaat indienen, eventueel amendementen, dan ook wil aankondigen in die vijf minuten. De volgorde waarin we spreken vandaag wordt bepaald door loting. Dat betekent dat we zo een loodje gaan trekken en dan weten we precies wie wanneer aan de beurt is. Tijdens die vijf minuten zijn interrupties toegestaan. Korte toelichtende vraag mag ook, maar we gaan niet echt met elkaar het debat aan. Daarvoor is later bij de behandeling van de moties en amendementen voldoende gelegenheid. Nadat de fracties hun algemene beschouwing hebben gegeven zal het college ook nog kort reageren en daarna gaan we verder per programma. Ik neem aan dat de gang van zaken voor iedereen helder is. Roept geen vraag op? Dan gaan we even loten. We beginnen met GroenLinks. De heer Van der Meulen: Voorzitter dank u wel. College en de raad die komen op stoom. Ik kwam nog niet helemaal op stoom, ik had niet verwacht dat GroenLinks als eerste uit de bus zou komen. Het college presenteert haar eerste Voorjaarsnota met maar liefst voor dertig miljoen aan voorstellen voor nieuw beleid.

De raad bespreekt vandaag bijna dertig voorstellen voor een nog beter en mooier Deventer. Zo ziet GroenLinks het ook heel graag. Ambitieus, doorpakkend, soms innovatief en soms ook gedurfd. Wij zetten ook vandaag in op een eerlijk, inclusief en groen Deventer. Belangrijk bij het beoordelen van de voorstellen van vandaag is dat we niet steeds in een financiële kramp hoeven te schieten. Onze reserves zitten propvol en dan bedoel ik vooral de generieke weerstandsreserve die gegroeid is tot meer dan 25 miljoen. Laten we denken als een zelfverzekerde honderdplus gemeente en onze spraakmakende en eigenwijze plannen ook daadwerkelijk uitvoeren. Het is natuurlijk goed om behoedzaam en zuinig te zijn voor de slechtere tijden. Maar om als Dagobert Duck bovenop onze reserves te gaan zitten, is ook niet de bedoeling. Goed financieel management verdient waardering, maar moet het geld gewoon niet gewoon besteed worden en ten gunste van onze eigen inwoners. Laten we de wijze woorden van een scheidend wethouder herinneren. Voor goede plannen vinden we altijd geld. In deze stad hebben we heel veel goede plannen, helaas ook minder goede plannen. Het meest beroerde plan is om het befaamde poppodium Burgerweeshuis tegen wil en dank in een Schouwburgzaaltje en een kelder te proppen. Samen onder één dak heet wat ons betreft vanaf nu stop onder één dak.

Onze oproep aan het college en raad is stop ermee. Elk uur aan onderzoekskosten of ambtelijke capaciteit is een euro te veel. Wij willen voortgang in de Burgerhaven behouden en daarvoor dienen wij samen met andere partijen een motie in. Helemaal aan het eind van de avond geloof ik. Voorzitter we zien dat de ongelijkheid in ons land alleen maar groter wordt. Extra reden om in Deventer te kiezen voor een ruimhartig beleid. Enkele voorbeelden komen vandaag langs. Als werkgever kunnen we ervoor zorgen dat iedere werknemer die in opdracht van ons werkt een minimumloon heeft van veertien euro bruto. We kunnen ervoor zorgen dat huisdieren van minima ook medische hulp kunnen krijgen. We helpen inwoners die een geslachtswijziging hebben ondergaan en geconfronteerd worden met administratieve kosten. We ondersteunen inwoners die genaturaliseerd willen worden tot Nederlander, maar de kosten daarvan niet kunnen dragen. Deze voorstellen dienen we vandaag samen met andere fracties in. Op die manier wordt Deventer nog mensvriendelijker. Dan de klimaatcrisis. We hebben veel te lang veel te weinig gedaan. Na het zomerreces gaan we het hebben over onze verantwoordelijkheid voor grootschalige duurzame opwek. Dat doen we met het oog op voor de acute zorgen van onze inwoners, maar vooral ook voor de belangen van de toekomstige generaties.

Verder nemen we onze verantwoordelijkheid als het gaat om het verlies van biodiversiteit. De natuur bevindt zich in een slechte toestand en wij moeten zorgen voor de wilde planten en diersoorten. Het is de hoogste tijd voor serieus beleid. Daarom ook een motie voor een beleidskader biodiversiteit. Maar op de korte termijn kunnen we al stappen zetten door gewoon de bermen, anders, niet of minder te maaien en ze in te zaaien met bloemen waar wat te eten valt voor de bijen en de vlinders. Voorzitter over tal van andere onderwerpen zoals het gezondheidsbeleid, mobiliteitsbeleid, komen we binnenkort nog met andere voorstellen volgens mij. Of komen die volgende week aan de orde. Dus daar komen we nog op terug. Maar helaas moeten we ook constateren dat een aantal eerdere raadsbesluiten niet zo goed uitgevoerd zijn. Daarom vragen we vandaag opnieuw aandacht voor fatsoenlijke bewaakte fietsenstallingen in de binnenstad, maar ook de voortgang in het verkabelingsdossier. Tot

3 slot, volgens mij ben ik bij mijn laatste minuut. Helaas maakt het Rijk de gemeente het niet gemakkelijk om hun taken uit te voeren en de samenleving eerlijker en groener te maken. Maar gelukkig staan we er in Deventer financieel relatief goed voor. Daarom kunnen we blijven investeren in die heerlijke, eerlijke en groene stad en dorpen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Geen vragen, geen interrupties. Dan gaan we naar de volgende partij en dat is ChristenUnie. Bent u er al aan toe de heer De Niet? De heer De Niet: De ironie is dat ik ook iets over weersverwachtingen ga zeggen in mijn betoog. Dus dat komt dan weer mooi uit. Deze Voorjaarsnota is voor de ChristenUnie ook een moment om terug te kijken op het eerste jaar van ons als gemeenteraad en ook van dit college. Dan mijn conclusie is dat wij met een college zitten dat met de poten in de modder staat. Dat is wel iets anders dan met de poten in de klei. Laat ik beginnen met een bijbels principe en dat is tel je zegeningen. Want laten we niet vergeten dat in het oosten van Europa oorlog en geweld heerst. Dat we vooral de vrede ook hier mogen en moeten waarderen. Daarom vinden wij het als ChristenUnie ook belangrijk dat wij in Deventer de opvang van vluchtelingen serieus nemen. We zetten ons invoer voor Oekraïners, we hebben de crisis noodopvang geregeld, we hebben tussenvoorziening.

We nemen onze verantwoordelijkheid met veel steun van onze inwoners en ook met weinig problemen. Ook de gevolgen van die oorlog merken we hier in een vorm van gestegen energieprijzen. Dat onderstreept het belang van de aanpak van energiearmoede. Wij hebben in Deventer die financiële ondersteuning goed geregeld. De structurele aanpak van isolatie en verduurzaming van woningen staat goed. We pakken door als het gaat om het warmtenet in Zandweerd waarin wij het initiatief nemen. Ook recent zijn we weer bijgepraat over mooie visies die we aan het ontwikkelen zijn als gemeente rond woningbouw. Er worden grote stappen gezet en in dat proces worden onze inwoners en ook wij als gemeenteraad op een goede manier betrokken. Ten slotte wil ik ook nog onderstrepen dat we blij zijn met de beweging die het college heeft gemaakt als het gaat om de briefadressen. Op deze punten wil het ChristenUnie het college ook bedanken voor de inzet. Maar het is niet alleen maar feest. Het afgelopen jaar is er ook flink wat aangemodderd. Dan gaat het om de dossiers burgerberaad, de herstart van de windverkenning, de hoofdwegen structuurvisie, het Burgerweeshuis, de Schouwburg, de dossiers rond duurzaamheid en cultuur die bepalend zijn voor de toekomst van deze stad. Dossiers waar het niet echt lekker loopt. Over al deze dossiers hadden al knopen doorgehakt kunnen zijn, maar we wachten nog op besluiten.

Die komen misschien volgende week en voor een aantal gevallen zelfs pas na de zomer. Namens de ChristenUnie wil ik daar in ieder geval mijn teleurstelling over uitspreken. We hebben ook nagedacht waarom loopt het nu zo moeizaam? Wat gaat hier mis? Volgens mij is de gemene deler, allereerst een college dat de eerste keuze lang uitstelt. Vervolgens met te veel dadendrang haastig aan de slag gaat om de opgelopen achterstand goed te maken. Dat te veel doet vanuit wensdenken, daarbij sterk stuurt de uitkomst en onvoldoende luistert naar de tegengeluiden vanuit de raad. Op al deze dossiers is het college op eigen initiatief heel hard een bepaalde kant op gaan rennen. Waarschuwingen vanuit de raad zijn daarbij in de wind geslagen. Dan krijg je als college vanzelf tegenwind vanuit de raad, maar zeker ook vanuit de stad en uit de dorpen. Voor je het weet ben je in de storm beland. Terwijl dat een betere voorbereiding en een tijdig bijsturen op basis van de weersverwachting misschien wel voorkomen had kunnen worden. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel voorzitter. Er wordt eigenlijk geklaagd dat het college lang zou hebben gewacht met cultuur- en windverkenning.

Maar bent u zich ervan bewust dat het college binnen een half jaar met een voorstel is gekomen voor het participatieplan voor de wind en met een voorstel voor Burgerweeshuis/De Schouwburg? De voorzitter: De heer De Niet.

4 De heer De Niet: Dat klopt. Maar die dossiers de oproep om te beginnen met de windverkenning of daar weer opnieuw mee te starten lag al eerder. Dat had eerder gekund. Volgens mij is vlak na de zomer in september vorig jaar hebben wij als raad ook al, in ieder geval wij vanuit de ChristenUnie, hebben ook bij de behandeling van het eerste voorstel van het burgerberaad al gezegd. Ga ook beginnen met die grootschalige opwek want dat moet weer. Toch moeten we wachten tot wanneer hebben we de voorstellen gekregen? Ergens in mei of juni pas. Dat had ook in oktober vorig jaar al gekund. Rond het Burgerweeshuis en de Schouwburg. Er lagen al plannen voor het Burgerweeshuis, die lagen vorige zomer voor de zomer al klaar. Wij kregen ze pas in oktober of bij de begroting zelfs. Ook het voorsorteren op we gaan toch samen onder één dak onderzoeken, kregen we ook pas heel laat te horen. Terwijl die die processen waren allang bezig. Waarom zijn wij daar als raad dan niet in meegenomen. De voorzitter: Mevrouw Scholthof laatste instantie. Mevrouw Scholthof: Dank u wel voorzitter. Ik vind dat toch vrij snel een college die in juni is aangetreden en dan in oktober al met een voorstel komt. De raad heeft natuurlijk zelf het burgerberaad afgeschoten op het thema wind. Dus dan is het denk ik logisch dat het college meer tijd nodig heeft.

De heer De Niet: Op dat laatste ben ik niet helemaal met u eens. Dat heeft ermee te maken dat volgens mij die verbinding tussen burgerberaad in de windverkenning gewoon een fout is. Maar daar komen we volgende week ook nog over te spreken als het gaat over burgerberaad. Nog een minuut? Dan moet ik vaart maken. In ieder geval er is werk aan de winkel. Dus college, tel uw zegeningen vanuit de constructieve gemeenteraad en benut de input die wij geven. Ik wil ook even kijken naar deze Voorjaarsnota. Er zitten goede dingen in rond de verduurzaming van vastgoed en ook het achterstand inlopen voor het onderhoud in de openbare ruimte. De rode draad is veel investering in het fysieke domein, veel gericht op de organisatie en weinig nieuw beleid als het gaat op het sociaal domein. Misschien is dat op orde, maar wij zien ook wel wat gaten op dat vlak. Dus wij steunen de motie voor het continueren van het Geldfit spreekuur en ook de motie voor de individuele inkomenstoeslag het onderzoek daarnaar. We dienen uiteraard ook de fietsmoties in. Maar de ChristenUnie mist in deze Voorjaarsnota echt de aandacht voor jongeren. Zij hebben nog het meest last van de gevolgen van de coronamaatregelen en het heeft hun ontwikkeling ernstig verstoord. Ze voelen de dreiging van klimaatverandering en zien ook de traagheid en de onmacht in de omslag naar een duurzame economie.

Dat is merkbaar op scholen, in jongerenwerk, in gedrag, in gebruik van alcohol en drugs. Het lijkt een blinde vlek van het college. De voorzitter: Komt u tot een afronding de heer De Niet? De heer De Niet: Dat heb ik een jaar geleden ook al aangegeven. Wij vinden dat daar bijsturing op nodig is en daarom zullen wij samen met de Partij van de Arbeid ook een motie indienen om het jeugdwerk te versterken. Ten slotte als u mij toestaat voorzitter. Om terug te komen het gemodder dit jaar. Het college heeft een ambitie en dat is prima. Als je niets doet, maak je geen fouten. Daarvan zijn we als ChristenUnie sterk bewust. Maar elke dag, elke college en elke raadsvergadering. Elke Voorjaarsnota is een kans om opnieuw te beginnen en dingen anders te doen en we geven u graag die kans. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie van CDA. Mevrouw Scholthof: Dank u wel voorzitter. Wat leuk mijn eerste Voorjaarsnota. Het schijnt dat sommige mensen zich tegenwoordig afvragen waar het CDA voor staat. Dat hoor ik op het nieuws, dus dat ga ik nog even toelichten. CDA zet zich in voor verbondenheid en dat mensen zich onderdeel voelen van een samenleving. We willen bereiken dat mensen zich meer gemotiveerd voelen om ook een bijdrage te leveren aan hun gemeenschap of hun leefomgeving. Met deze blik hebben wij dan ook de Voorjaarsnota gelezen.

We zijn trots op het bestuursakkoord en een greep wat hier uit terugkomt in de Voorjaarsnota is het ondersteunen bijvoorbeeld van sportverenigingen. Door middel van sporten, sportparkmanagers en het is van belang dat we ook nog kijken naar hoe het met de vrijwilligers gaat in de sportverenigingen, maar ook in verenigingen in het algemeen. Maar in de toekomst zullen

5 wij dat blijven monitoren. Wat ook terugkomt in de Voorjaarsnota puur vanuit het bestuursakkoord is dat er flink wordt geïnvesteerd in schoolgebouwen. Dat is toch een plek waar onze kinderen ook een groot gedeelte opgroeien, dus dat moet gewoon op orde zijn. Er komen extra investeringen in de openbare ruimte, ook de plek waar mensen samenkomen. We hopen dan ook dat de openbare ruimte zich in de toekomst wat meer uitnodigt ook om dat mensen daar samenkomen. Deventer wordt goed bestuurd. Gelukkig ligt er geen volledig dichtgetimmerde Voorjaarsnota dus daar is voldoende incidenteel geld dat wel om met ideeën te komen. Daar heeft ook iedereen volgens mij dankbaar gebruik van gemaakt. ook dat past volgens mij bij de nieuwe bestuurscultuur dat niet alles van tevoren alleen maar door het college wordt bedacht. Mooie ideeën voorbij zien komen ik zei het al. Toch zijn wij met vier moties gekomen om deze zaken aan te vullen. Vier dingen die wij belangrijk vinden voor de samenleving. 1. Kinderen moeten veilig naar school kunnen fietsen. Dat is de belangrijkste reden voor de motie over het fietspad Oostermaatsdijk. 2. Pleinen moeten ontmoetingsplekken zijn en moeten daartoe uitnodigen. Vandaar dat we samen met D66 komen met de motie triple B-pleinen. Fietspad Oostermaatsdijk overigens samen met Gemeentebelang. 3. Steun voor cultureel erfgoed.

We hebben een heel mooi voorbeeld waar ruimte is voor spiritualiteit anno 2023 zoals ik dat noem. Motie voor klooster nieuw Sion heb ik het over. 4. Een blik op de toekomst. Want wij willen een mooie energiemix. We willen kijken wat er haalbaar is in de toekomst op gebied van groene waterstof. Dus daar komt ook een motie voor. De eerste Voorjaarsnota van deze nieuwe raad. Ik wens iedereen veel succes. Laten we goed naar luisteren en laten we het samen wat moois neerzetten voor onze eigenwijze stad, onze hechte dorpen en ons mooie platteland. Ik wil nog even toch ook iets zeggen over jongeren. Naar aanleiding van wat ChristenUnie ook aangeeft. Wij hebben daar ook oog voor en wij vinden ook dat studenten in onze stad ook nog wel een handje geholpen mogen worden. Wij komen ook met een motie, maar niet op deze Voorjaarsnota. Maar volgende raad over studentenhuisvesting. Dan is hij alvast aangekondigd. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Scholthof. Dat leidt niet tot interrupties of vragen. Dan gaan we door met de volgende partij. Dat is Deventer Sociaal. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel voorzitter. Voorzitter terwijl wij bezig waren met het schrijven van dit betoog viel het kabinet. Nu denkt u misschien dat wij in polonaise door de kamer zijn gelopen, maar we konden ons inhouden.

We zien namelijk ook dat dit weer stilstand betekent in het oplossen van allerlei problemen die ook in Deventer spelen. Zoals armoede, de wooncrisis, de klimaatcrisis en de gevolgen van het stikstofdossier. Zeker niet vergeten de structurele financiering voor de jeugdzorg. Over armoede gesproken, de Commissie Sociaal Minimum waarschuwde recent voor een miljoen mensen in armoede en komt dit jaar met concrete adviezen om ergere problemen te voorkomen. Hoewel een structurele oplossing dus echt vanuit Den Haag moet komen, kunnen we vandaag lokaal al wel stappen nemen. Onze fractie dient daarom vandaag verschillende moties in om onze inwoners met een laag inkomen beter te kunnen ondersteunen. Voorzitter hoe belangrijk het is om open te staan voor de wensen van onze inwoners, blijkt wel uit de jaarlijkse ideeënmarkt. Het is mooi om te zien dat er vanuit verschillende fracties actief is samengewerkt om deze ideeën uit te werken en vandaag als moties mee te nemen bij deze Voorjaarsnota. Een voorbeeld hiervan is de motie IJsselpromenade die wij later vandaag indienen. Dan de wooncrisis. Deze is sinds ons laatste betoog nog niet verdwenen. In het stadhuis schijnen mensen ondertussen te denken dat inschrijving bij de Woonkeus Stedendriehoek niet betekent … shit. Ze hebben alles op de kop gegooid. Fuck, stop de tijd.

Voorzitter, wij kunnen u verzekeren dat het voor woningzoekenden voelt als een wachtlijst. Het eruitziet als een wachtlijst en ook wachttijden heel erg aan een wachtlijst doen denken. Volgens onze fractie is het dus ook een wachtlijst die zo snel mogelijk moet worden weggewerkt. Al met al zijn er nog wel wat actiepunten. Schiet op met de Woonvisie, pak de huisjesmelkers aan. Zit bij de ontwikkeling van woningbouwlocaties minder op de handen. Doe actief mee aan gebiedsontwikkeling en bouw betaalbaar. We missen ook nog steeds de aandacht voor woonwagenbewoners. Hun belangen en woonwensen lijken onder te sneeuwen in het huidige woonbeleid. Het is daarom ook goed als zij betrokken worden bij toekomstig beleid. Het is positief dat het college hierover in gesprek gaat met de corporaties om te zien hoe hier vorm aan kan worden gegeven. Voorzitter we zijn zo blij dat er na jaren van strijd en discussies over het aantal dak- en thuisloze jongeren in Deventer dan nu eindelijk een plan van aanpak is opgesteld waarmee we de dak- en thuisloosheid bij jongeren

6 kunnen voorkomen en oplossen. Dit voelt echt als een erkenning voor deze groep kwetsbare Deventenaren. De eerste stap is nu gezet. Nu van papier naar uitvoering, want iedereen verdient een dak boven zijn hoofd. Voorzitter bij de Voorjaarsnota kunnen we normaal gesproken keuzes maken. Waar we geld aan willen uitgeven en wat kan wachten. Bij één voorstel van het college krijgen we toch wel een rare smaak in de mond. Namelijk de regio Stedendriehoek. We hadden graag de discussie aangegaan over nut en noodzaak van dit extra geld, maar het college vindt dit een autonome ontwikkeling. Door deze truc staat de raad buitenspel. Het rapport van de Rekenkamer is eind dit jaar beschikbaar en wij komen er dan zeker op terug. Op het gebied van cultuur is er volop beweging, er komt een nieuwe cultuurvisie. Maar veel belangrijker is natuurlijk de toekomst van het Burgerweeshuis en de Schouwburg. Onze fractie stelt voor om bij de verdere toekomstplannen de beoordeling van de twee onder één dak ook mee te nemen. Want het plan wat er nu ligt, roept alleen maar vragen op. Zeker als we de reactie van het Burgerweeshuis lezen. Ook lijkt ons het bedrag van 37 miljoen totaal onrealistisch. Daarom dienen we vandaag de motie Burgerweeshuis mede in. Voorzitter de leefomgeving staat steeds sterker op de agenda in Nederland.

Ook in Deventer doen we verschillende dingen die ons helpen om een goede afweging te maken. In aanloop naar de nieuwe Omgevingswet willen we het college opdragen de gezonde leefomgeving van de inwoners uiterst serieus te nemen. Daarom dienen wij vandaag twee moties in. Voorzitter het bestuursakkoord staat vol met mooie woorden over het belang van participatie. Helaas is het nog te vaak bij woorden gebleven. Een inspreker verwoordde dit gevoel recent zeer treffend. Jullie besluiten over mij en voor mij, maar mij is als ervaringsdeskundige en ontvanger niets gevraagd. Voorzitter ik rond af. Terwijl de politiek worstelt met het dichten van de kloof en zich wanhopig afvraagt hoe we de opkomstcijfers bij de volgende verkiezingen weer kunnen opkrikken. Zien we gelukkig steeds meer betrokken inwoners die zich niet laten ontmoedigen door de gesloten houding van dit college. Onze fractie vindt dit een positieve ontwikkeling. De wil en de meedenkkracht is ruim aanwezig in onze gemeente. Maar dan moeten we dat wel erkennen en vervolgens ook echt willen omarmen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Schmidt. Geen vragen. Gaan we naar de volgende fractie en dat is de fractie van Gemeentebelang. De heer Smeenk. De heer Smeenk: Voorzitter dank u wel. Beste collega's ook welkom.

Ik wil allereerst beginnen met het bedanken van wethouder Grijsen voor haar jarenlange en tomeloze inzet. Mede door haar inzet staan we er als gemeente financieel goed voor. We willen haar in haar nieuwe rol als gedeputeerde van Overijssel dan ook veel succes en ook vooral veel plezier toewensen. Gemeentebelang is ook verheugd dat op zo’n korte termijn Lars Wijnhoud zich als kandidaat wethouder heeft aangediend. Komende week is het aan u om als raad de benoeming te bevestigen. Tevens willen we ook Marcel Kossen bedanken voor zijn jarenlange inzet voor de gemeente. Vandaag bespreken we de eerste Voorjaarsnota van dit college in deze raadsperiode. De Voorjaarsnota is een duidelijk en helder opgesteld document. Complimenten hiervoor. De Voorjaarsnota geeft aan dat het goed gaat met Deventer maar met de kanttekening dat op de langere termijn de risico's en onzekerheden toenemen. De val van het kabinet zullen deze onzekerheden en risico's alleen maar groter maken. Deventer is een van de weinige gemeenten welke er goed voor staat en zo uitvoering kan geven aan het overeind houden van voorzieningen en nieuw beleid en de ambities in het coalitieakkoord. Eenmalig tot 40 miljoen en 2,9 miljoen structureel. Dit zelfs zonder het verhogen van de OZB. Het consistente en gedegen financiële beleid van voorgaande jaren heeft dit mogelijk gemaakt.

Het huidige college onderkent ook het belang van consistentie en zet de ingezette lijn van voorgaande jaren wel door. Voor Gemeentebelang is voorgaande met het oog op de langere termijn en gezien de huidige omstandigheden de juiste weg. Voldoende gelden in weerstandsvermogen zorgt ervoor dat we op de langere termijn en daar conflicteren we een klein beetje met GroenLinks, tegen een stootje moeten blijven kunnen. Het is ook goed te zien dat de gemeente volop inzet op samenwerking met andere gemeenten in wat voor verband dan ook. Je kunt elkaar alleen maar versterken door goed in contact te zijn. In de Voorjaarsnota … De voorzitter: Interruptie denk ik van de heer Van der Meulen.

7 De heer Van der Meulen: Dank u wel voorzitter. U zei tegen een stootje kunnen, maar hoe groot zou het stootje dan moeten zijn? Want mijn pleidooi was niet van we moeten helemaal geen risico's beoordelen en daar weerstandsvermogen voor aanhouden. Maar de vraag was inderdaad wat is nu de maximale grens en wanneer geef je het geld echt terug aan Deventer. Heeft u daar een idee bij? De heer Smeenk: Nee, deze is voor mij best wel moeilijk te beoordelen. Ik denk dat misschien het college daarop beter een antwoord op kan geven om in getallen te gaan denken. De voorzitter: U vervolgt uw betoog. De heer Smeenk: In de Voorjaarsnota zitten de nodige ambities invullingen van het coalitieakkoord. Voldoende bouwplannen en renovatie voor vele wijken, preventieve aanpak en vroegtijdige signalering in de jeugdzorg. Investering in de mentale gezondheid, onderwijs om zo voor eenieder een gelijke kans te geven om zich te kunnen ontwikkelen. Herijking hoofdwegenstructuur met de versnellingsgelden vanuit het Rijk die dertig miljoen. Uitbreiding bedrijvenpark A1, investeringen in de cultuursector en sport, en ontwikkeling De Kien enzovoort enzovoort. De komende tijd komen er ook wel de nodige ingewikkelde dossiers op de raad af. De windverkenning gaat na het reces verder met discussie en we gaan de discussie aan over de Burgerweeshuis en De Nieuwe Keizer om daar duidelijkheid over te scheppen.

In het buitengebied spelen verscheidene dossiers zoals bijvoorbeeld de stikstofmaatregelen en de daarbij behorende uitkoopregeling en de piekbelastersregeling. Dit zorgt voor de nodige onrust en onzekerheid bij mensen en bedrijven die het treffen. Wat gaat dit voor mij doen voor mijn toekomst? Aandacht blijven houden vanuit het college is de vraag en oproep vanuit Gemeentebelang. Gemeentebelang houdt, zoals u ook wel bekend, oog voor dorpen en het platteland. De stapeling van opgaven vanuit het Rijk heeft zoals al gezegd een forse impact op onze gemeente en inwoners. In Overijssel staat Deventer bekend om maar innovatieve plattelandsbeleid, maar met een goede aansluiting en initiatieven vanuit de samenleving. Er wordt veel gevraagd van onze samenleving. Het is een enorme opgave om die ruimte te houden voor de toekomstige bestendige landbouw en ook de borging van het onderhoud van ons prachtige landschap. Welke grotendeels door de boeren wordt gedaan. Het bieden van perspectief voor de landbouw is echter niet alleen een gemeentelijke opgave, maar ook zeker de provincie staat hiervoor aan de lat. We gaan ervan uit dat de nieuwe gedeputeerde staten zich hier volop op zal gaan inzetten. Tevens heeft de veiligheid in het buitengebied heeft ook onze volle aandacht. Vandaar een motie over fietspad Oostermaatsdijk.

Naast deze motie is Gemeentebelang indiener, of mede-indiener van de volgende moties. Ondersteuning klooster Sion, herinrichting triple B-pleinen, versterken van preventief jeugdwerk en inzet van jongerencoaches op voortgezet onderwijsscholen, dat is een hele titel. Buiten Gymzaal Vijfhoek. Tot slot een ambitieuze gemeente heeft ook de daarbij behorende financiële positie nodig. Gemeentebelang doet net als voorgaande beschouwingen een oproep aan de Rijksoverheid om bij overdracht van taken ook het bijbehorende geld te leveren. Dat schiet er nu nog wel eens bij in. Nu Deventer er goed voorstaat willen en hoeven we nog niet te bezuinigen. Gemeentebelang wil vooral doorgaan om de economie en de nieuwe open samenleving te stimuleren. Laten we de komende periode de goede keuze maken zodat Deventer nog een mooier, ondernemender en zichtbaarder wordt. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Smeenk. De volgende fractie is de fractie van de VVD. Gaat uw gang mijnheer Donkers. De heer Donkers: Helemaal opgeschrikt mijnheer de voorzitter. Voorzitter, collega's, afgelopen zaterdag maakten we ik denk met mede van veel van u, een rondje op de fiets door de gemeente. Het was lekker weer. Je ziet mensen buiten, toeristen die genieten van onze natuur van ons landschap. Kom je terug in de stad Deventer Op Stelten vol aan de gang. Duizenden bezoekers, volle terrassen, blije mensen.

Een stad die bruist het gevoel dat het hier gebeurt. Wat ook opvalt geen leegstand meer in de binnenstad en veel kantoren verhuurd. Corona iets uit het verre verleden. Maar voorzitter ook schijn kan bedriegen. Ondernemers zijn vaak nog hun schulden aan het afbetalen die zij moesten maken in de afgelopen jaren. Kantoren staan ook niet meer te huur omdat wij daar oorlogsvluchtelingen mogen opvangen. Onder al die op het oog blije mensen, schuilt bij een gedeelte van onze

8 inwoners een fors wantrouwen richting de instituties, richting ons. Is een groep die men afgehaakt noemt. VVD in Deventer ziet het als de taak om ook die mensen erbij te houden, er weer bij te betrekken. Zij mogen dan het gevoel hebben dat ze afgehaakt zijn, de VVD en ik neem aan de hele raad wil hen niet laten vallen. Hoe doe je dat? Dat is een lastige vraag waar we als raad en ook als fractie flink mee hebben lopen worstelen. Een vraag waar experts ook geen eenduidig antwoord op hebben. We kunnen wel een poging wagen door de zorgen en de ideeën van onze inwoners serieus te nemen en het gevoel te geven dat ze betrokken zijn en gehoord worden. Dat is niet hetzelfde als iedereen altijd gelijk geven. Dat gaat niet. Dat is geen participatie. Als we dorpen en de stad willen wapenen voor de grote uitdagingen, kunnen we niet iedereen hun zin geven. Het algemeen belang weegt mijn fractie dan af tegen het belang van het individu. Of het nu hoogbouw is, een evenementenlocatie, we moeten die lastige beslissingen als raad ook wel blijven durven maken. Mijn fractie ziet dat in ieder geval als onze verantwoordelijkheid. Wat we wat ons betreft wél meer gaan doen, is omwoners sneller zekerheid geven, sneller keuzes maken. Samen op zoek gaan naar win-winsituaties en ook de kennis halen uit die samenleving.

Een groep die vandaag zeker de zekerheid verdient zijn alle Deventenaren en Diepeveners die onder hoogspanningskabels wonen. Voorzitter we willen door. Door met woningbouw, met lastenverlichting, door met verduurzaming, met investering in de openbare ruimte en ons vastgoed. Dat willen we in cofinanciering doen met de provincie en het Rijk. Hoe succesvol dat is, heeft Deventer vorig jaar bewezen met de dertig miljoen euro aan versnellingsgelden. Het kan alleen maar voorzitter als je als gemeente financieel gezond bent. Wat ons betreft is de financiële positie van de gemeente niet alleen weer te geven door de continuïteitsvooronderstelling. Die slechts afhankelijk is van een sluitende begroting of een bepaalde weerstandscapaciteit. Ook de fysieke staat van onze gemeente moet hierbij betrokken worden. Deventer heeft namelijk last van achterstallig onderhoud. Scholen, accommodaties en openbare ruimte kunnen wel wat liefde gebruiken. VVD is blij dat onze hartenkreet bij de begroting van vorig jaar om geld te reserveren nu is gehoord. We gaan investeren in De Scheg en we zijn vandaag daarom ook medeindiener van de motie van mevrouw Schuiling. We jagen samen met andere partijen duurzame geothermie aan. We vragen om creatief beleid rondom beweegonderwijs en we willen samen met elkaar in gesprek over de ambities van de gemeente in relatie tot ons hardwerkende ambtenarenapparaat.

De VVD, voorzitter kijkt uit om samen met alle partijen Deventer vandaag weer een stukje mooier en beter te maken. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Donkers. Geen vragen of interrupties. Dan gaan we naar de fractie D66. De heer Schuring: Dank voorzitter, raad. We bespreken vandaag de voorstellen in de Voorjaarsnota over de opzet voor de meerjarenbegroting die we dit najaar gaan vaststellen. Wat vindt de fractie van D66 hiervan en heeft D66 nog voorstellen voor de besteding van de vrije ruimte? Ja. De fractie van D66 is tevreden met de voorstellen in de Voorjaarsnota. Deventer is in de bijzondere omstandigheid dat we omvangrijke investeringen kunnen doen. Deels door meevallers, door tegenvallers zoals corona, deels door extra inkomsten en meevallende uitgaven en door behoedzaam begrotingsbeleid in de voorgaande jaren. Dat biedt gelegenheid om een bedrag van maar liefst dertig miljoen incidenteel en 2,8 miljoen structureel te investeren in onze gemeente. De voorstellen voor de besteding van deze bedragen sluiten natuurlijk aan op de ambities in het coalitieakkoord. Daarbinnen zit nog een vrij besteedbaar bedrag van 9,5 miljoen incidenteel. D66 onderschrijft het belang en de noodzaak van alle voorstellen in de Voorjaarsnota. Het zijn er te veel om langs te lopen, dus laat ik enkele accenten leggen bij de drie domeinen die we hier gebruiken in de raad.

In het sociaal domein zijn er voldoende vangnetten om niemand te laten vallen. Heel goed om extra middelen vrij te maken voor toezicht en handhaving op illegale kamerverhuur en de problematiek van arbeidsmigranten meer aandacht te geven. Voor het ruimtelijk domein is D66 heel tevreden dat we extra investeren in betaalde voorzieningen. Het is hard nodig om structureel meer te investeren in het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Ook steun voor extra investeringen in beweegonderwijs in de buitenruimte en de hoogwaterkering. We zien hier overigens ook kansen voor een extra stap, daarover zo straks meer. Ook uitstekend om de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed weer te intensiveren en de aanpak van De Scheg voortvarend ter hand te nemen. We zien ook bij de verduurzaming van het vastgoed ruimte voor een extra stap. Binnen het domein bestuur is D66 heel tevreden dat de personele bezetting van de organisatie wordt versterkt van onze organisatie. Deventer groeit in inwonertal en in ambities, dus dat vergt ook meegroeien in de menskracht van onze organisatie, om die ambities ook te kunnen realiseren. We zien in de toekomst wel de

9 noodzaak om deze structurele versterking voort te zetten, maar de start is prima. Ook heel goed dat er meer dan voldoende middelen in de begroting zijn opgenomen om besluitvorming over het Burgerweeshuis en de Schouwburg überhaupt mogelijk te maken. Voorzitter is D66 volmaakt gelukkig met deze begroting en heeft het niks meer te wensen? Dat is niet het geval. We hebben een wensenlijst die eigenlijk veel langer is dan de vrije ruimte van 9,5 miljoen maar we weten ons toch te beperken om met drie moties binnen dat bedrag te blijven. De drie moties hebben met elkaar gemeen dat ze alle drie lopende initiatieven willen versnellen, nu de financiële ruimte ook beschikbaar is. Zo willen we met de motie verduurzaming maatschappelijk vastgoed niet slechts twee, maar in totaal zes miljoen incidenteel investeren. Dus 4 miljoen extra, toch zo’n tien procent van het benodigde budget. Met de motie versnelling kapitaalgoederen willen we in plaats van een gematigd ingroeiscenario, zie de nota Kapitaalgoederen, versneld ingroeiscenario realiseren om het benodigde budget voor beheer en onderhoud in de infrastructuur en groen in de openbare ruimte in onze gemeente op orde te brengen. Met de motie triple Bpleinen wil D66 met ook anderen incidenteel extra investeren en het versneld op orde brengen van drie belangrijke pleinen in Deventer.

Er zijn verder nog enkele moties van andere fracties waar we positief tegenover staan. Ook enkele mede indienen ik loop ze niet allemaal langs. Mogelijk ook gaan steun geven vanavond, afhankelijk hoe de debatten lopen over deze moties. Voorzitter, ik sluit af met de constatering dat we ons in woelige politiek bestuurlijke wateren begeven. Bijzonder is de wisseling van de macht binnen onze coalitiepartner Gemeentebelangen. D66 wenst Liesbeth en Lars beide heel veel succes met hun loopbaanafwisseling. Meer bijzonder politiek is de wisseling van de wacht in Overijssel. Met een akkoord dat al direct een grote wissel trekt op het rechtstraject. Nu we alleen molens in rijen van vier mogen zetten en zonneweides niet meer welkom zijn. Deze tussentijdse wijziging van de spelregels heeft consequenties voor Deventer waar we op ons moeten beraden na het reces. Ten slotte voorzitter zien we natuurlijk nationaal een dramatische kabinetscrisis en het afscheid van premier Rutte. Dat leidt tot uitstel van maatregelen die ook voor Deventer van groot belang zijn. Graag zien we op korte termijn van het college een beschouwing welke stilstand deze heeft voor de gemeentebegroting van onze gemeente. Voorzitter tot zover de inbreng van D66. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Schuring. Verder geen opmerkingen. Dan gaan we naar de fractie van DENK. De heer Kaya gaat uw gang.

De heer Kaya: Voorzitter dank u wel. Ik zal mijn laptop even openen. Ik zal mijn bijdrage kort houden voorzitter. We zijn hier vandaag bij elkaar gekomen om het één en ander te bespreken en onze wensen en bedenkingen aan te kondigen middels moties. Welgeteld 28 moties tijdens één vergadering is niets vergeleken hoeveel moties er worden behandeld in grotere steden. Hierbij zullen we vandaag een aantal moties kritisch bekijken en deze eventueel steunen. Andere moties zijn wij een deelgenoot van en zullen deze dan ook mede indienen. Denk bijvoorbeeld aan het fietspad langs de Oostermaatsdijk, verduurzaming vastgoed, Deventer gastvrij voor nieuwe Nederlanders, minimaal veertien euro voor alle mensen die voor de gemeente Deventer werken. Voorzitter voor de toekomst willen wij ons graag inzetten op gezond leven. Denk hier bijvoorbeeld aan sport en bewegen en promoten van gezond eten. Wij zullen hier in de toekomst, bij het behandelen van beleidsplannen die hierop gericht zijn, op terugkomen. Voorzitter, het zal u niet ontgaan zijn dat wij over enkele maanden weer naar de stembus moeten om te gaan stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen. Op een onderwerp met betrekking tot asielbeleid is dit kabinet gevallen. Wat ons betreft had dit kabinet daar ook nooit mogen komen.

Ik zou graag de wens willen uitspreken dat wij hier in Deventer ervoor gaan zorgen dat wij onze inwoners het vertrouwen weer moeten geven om te gaan stemmen. Als inclusieve stad moeten wij er alles aan doen dat alle gemeenschappen in de gemeente de stembus gaan vinden. Hierin zal communicatie een grote rol moeten spelen wat ons betreft. Wij zullen dan ook hierop terugkomen na het reces. Voorzitter tot slot wensen wij iedereen wijsheid toe en hopen dat wij vandaag onze vergadering vandaag kunnen afsluiten. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Kaya u heeft in ieder geval een bijdrage geleverd aan een korte vergadering. Dan gaan we naar de volgende fractie. Dat is de fractie Partij van de Arbeid. Mevrouw Leget gaat uw gang.

10 Mevrouw Leget: Dank wel voorzitter. Ik zie u steeds die lootjes halen ik denk is dat nu een collectebakje? Vond ik wel een mooie voor bij de Voorjaarsnota. Voor ons ligt de Voorjaarsnota en na een aantal intensieve weken waarin we met elkaar over het voorstel hebben gesproken, heb ik gezien dat we in de eerste aanleg 190 vragen hebben gesteld aan het ambtelijk apparaat met het verzoek deze van antwoord te voorzien ik wil hun dan ook hartelijk danken voor hun betrokkenheid erbij en hun inzet om deze dag ons goed te voorzien en goed beslagen ten ijs te komen. Het startpunt van een nieuw begrotingsjaar en van de jaren die daarop volgen. Waarbij we met vertrouwen voortvaren op de goede ambities uit het bestuursakkoord dichtbij, betrokken en bevlogen. Fijn dat we een gezonde financiële gemeente zijn. Ook wij willen die credits gaan geven aan onze vertrekkende wethouder Liesbeth Grijsen. Maar ook goed dat we kunnen terugvallen op reserves die we in de afgelopen jaren hebben opgebouwd voor de onzekere jaren die nog komen. Maar als fractie van de Partij van de Arbeid hebben wij ons ook de vraag gesteld wat deze reserves betekenen voor mensen die nu een extra steuntje in de rug nodig hebben, juist nu we zo de wind in de zeilen hebben.

Hoe zorgen we ervoor dat echt iedereen mee kan doen en niemand buiten de boot valt? Hoe kunnen we tegemoet komen aan de mensen die financiële zorgen hebben? Maar nog altijd is bij hun vaak de basis niet op orde. Wij hebben gekeken naar de voorzieningen in de wijken, buurten en dorpen. En hoe we vanuit solidariteit samen met verduurzaming aan de slag kunnen gaan. De visie van de Partij van de Arbeid is om samen aan een gemeente en aan een gemeenschap te bouwen. Daarbij ondersteuning te bieden waar dat nodig is om zo eerlijke kansen te creëren. We zien in de Voorjaarsnota terug dat hierin ook zeker concrete stappen worden gezet. Echter op basis van onze gesprekken die we als fractie van de Partij van de Arbeid voeren met de mensen in de wijken, de buurten en de dorpen, en op basis van hetgeen wij om ons heen zien en horen, willen we op een aantal punten toch nog een tandje bijzetten. Daar waar we denken dat het nog beter kan. Binnen de financiële ruimte die we hebben. Want we blijven dat wat we doen en de waarde die dat heeft toetsen aan wat dit in de praktijk daadwerkelijk voor mensen betekent. Alleen zo kunnen we een goede afweging maken in de besluiten die we nemen. Voorzitter, we dienen daarom vandaag ook een aantal moties in en we zullen ook een aantal moties steunen. Moties waarvan we ervan overtuigd zijn dat deze hieraan een extra goede bijdrage leveren.

Onze moties zijn om mee te kunnen doen het behoud van de derde spreekuur Geldfit, de individuele inkomenstoeslag en outdoor Freerunpark. Voor duurzaamheid en solidariteit de doneerringen, de invoering van de boomkroonmonitor en de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed. We willen ook extra aandacht vragen voor onze jongeren door middel van het versterken van de preventief jeugdwerk en de inzet van jongerencoaches op scholen voor voortgezet onderwijs. Bij onze eventuele steun voor ingebrachte amendementen of moties van andere partijen zullen we steeds een eerlijke afweging van belangen maken. We hopen op goede en mooie debatten vandaag die we met elkaar in openheid zullen gaan voeren. Debatten en de moties die een bijdrage kunnen leveren voor mensen die wonen en verblijven in onze mooie Gemeente Deventer. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Leget. Dan gaan we verder met de fractie van DeventerNU. De heer Van den Nieuwenhof gaat uw gang. De heer Van den Nieuwenhof: Dank u voorzitter. Allereerst dank en complimenten aan alle betrokkenen die deze Voorjaarsnota mogelijk hebben gemaakt, vinden we heel belangrijk. Naar aanleiding van hetgeen zich heeft afgespeeld in Den Haag komt de fractie van DeventerNU tot een allesbepalende conclusie.

Wanneer pakken we met dit college eens goed door met al die slepende dossiers? De plannen klinken allemaal ambitieus, maar het pakket van to-do wordt alleen maar groter. De fractie van DeventerNU ziet een hele grote boosdoener in de kruideniersmentaliteit. Ruim de te langlopende zaken eens op. Een heel belangrijk voorbeeld voor mijn fractie is het gezeur en geleur over de beslissing van het Burgerweeshuis. Luister naar de bewoners en tast door. Daar hebben we toch geen burgerberaad voor nodig vinden wij. Dit college gebruikt kreten als dichtbij betrokken en bevlogen, maar hier ziet mijn fractie maar weinig van terug in de praktijk. Het is meer van praten, laten we onderzoeken, slecht participeren en uitstellen. Samen maken we Deventer. Helaas hebben we gemerkt dat we het niet altijd samen doen. Dit college van burgemeester en wethouder doet het vooral alleen vinden wij. Hoe geven we dan een goed voorbeeld aan onze samenleving als de oppositie buitenspel wordt gezet? Hoezo? Een duidelijk voorbeeld hiervan is voor ons de verkabeling. We investeren in een leefbare en een schone omgeving

11 en dat doen we met de inwoners. We vragen hun input om mee te denken over de oplossing. Hoe kan het dat een bewonerscollectief als DeventerWint niet serieus wordt genomen, terwijl daar immers nu heel veel kennis aanwezig is? De Scheg, DeventerNU heeft een sterke voorkeur om direct een toekomstbestendig en duurzaam plan te ontwikkelen. Waarom nu veel geld investeren in renovatie? Tot slot voorzitter, ook een korte samenvatting. Tot slot voorzitter laat de bevolking eens laten zien dat het wél kan en probeer op deze manier het vertrouwen in de politiek terug te winnen. We moeten het vertrouwen terugverdienen. Want als we geen visie hebben, moeten we misschien wel naar de oogarts. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van den Nieuwenhof. Dan gaan we verder met de fractie van Deventer Belang. De heer Kleine Schaars gaat uw gang. De heer Kleine Schaars: Voordat ik begin voorzitter, mijn collegaatje dacht al dat wij niet meer in de collectebus zaten. Ik wil beginnen met een compliment aan de heer Smeenk want volgens mij is dit de langste speech die hij ooit gehouden heeft. Was even bang dat hij aan de zuurstof moest. Maar goed nee echt inhoudelijk een fijne speech. Dan nog een opmerking voor mevrouw Schmidt. Want ik heb mevrouw Schmidt en de heer Erik van Brink altijd horen zeggen wij praten in deze zaal Nederlands.

Ik hoorde u toch een paar termen bezigen die klonken mij niet als Nederlands. Maar goed het zij gezegd voorzitter. Waar moet ik beginnen? Een dank aan mevrouw Grijsen voor haar jarenlange tomeloze inzet voor deze gemeente. Absoluut chapeau. Maar ook de ambtelijke organisatie en mevrouw Leget haalde dat al aan, als wij zoveel vragen stellen om te verduidelijken. Het wordt wel allemaal weer geleverd aan ons. Maar ook aan de pers, de pers zorgt dat wij altijd regelmatig goed bijblijven. Daar kom ik zo meteen nog even op terug. De Voorjaarsnota, een moment van terugblik en vooruitgang. Vooruitblik van Deventer Belang, want vooruitgang die moeten we nog een beetje zoeken. Ik wilde eigenlijk beginnen met een demo, want ik denk er is niet zoveel te doen. Met een demo over de mogelijkheden van de mobiele telefoon. Wat kun je er allemaal mee maar je moet er ook voorzichtig mee zijn, want voordat je weet gebeurt er van alles. Het is immers een mobiele krant en die kunnen wij allemaal snel schakelen. Dat snel schakelen op het nieuws naar belangrijkheid. Ik kom straks daar nog op terug. Nieuws. Wij schrokken vandaag van het bericht dat sommige gevaarlijke stoffen voor meer dan het dubbele dan de toegestane hoeveelheden over ons spoor hier worden getransporteerd.

Zo erg dat zelfs de veiligheidsregio daar zorgen over maakt juist omdat wij zoveel woningbouwplannen hebben en mensen die aan het spoor wonen. Ze maken zich ernstig zorgen daarover. Dus we zijn erg benieuwd naar de concrete stappen van op korte termijn van de veiligheid om de veiligheid te borgen rond het Deventer spoor van dit college. Dat het een turbulent of misschien een turbinejaar zou worden dat hadden wij eigenlijk ook wel verwacht. Maar de raadsmededeling van gisteravond om half elf over windenergie, bijzonder tijdstip, is wel duidelijk geworden dat wij de regie kwijt zijn. Dat de provincie dus eenvoudig de spelregels binnen de RES kan wijzigen. Ingrijpend kan wijzigen. Als de provincie de regels binnen de RES mag wijzigen, waarom wij dan niet? Dat de provincie de A1-zone niet als cluster noemt, maar daar wel de dubbele aantallen windturbines voorziet, geeft te denken. Voor nu wil ik mijn teleurstelling uitspreken namens al die inwoners die hoopten in gezamenlijkheid te gaan participeren en trechteren naar een plek in Deventer die wel draagvlak zou kunnen krijgen. Wat is het nu geworden? Van een vrije en open discussie, een discussie aangaan voor mogelijke toetsingskaders naar producenten die al klaar staan om te starten en wachten op 1 januari 2024.

Hoe dan? Dichtbij betrokken bevlogen met kreten als wij, samen maken wij Deventer, inwoners worden goed meegenomen en kunnen deelnemen aan besluitvorming. Dat doen wij door dichtbij de inwoners te staan en participatie- en besluitvormingsprocessen goed in te richten, aldus het coalitieakkoord. Participatiedraagvlak en een hogere deelname aan onze verkiezingen. Dat willen we allemaal. Volgens ons begint dat met het gevoel van een betrouwbare overheid. Dat gevoel is bij veel van onze inwoners ver te zoeken. Kortom voorzitter wij maken ons al ernstig zorgen over dit proces en ik kan u verzekeren dat die na gisteravond alleen maar zijn toegenomen. Dan terug naar de waslijst van moties en amendementen. Vele mooie, inhoudelijk goede voorstellen. Meerdere kunnen wij steunen en er zijn natuurlijk ook verschillende waar wij als Deventer Belang onze normen zeg maar bijzonder sympathiek vinden. Sommigen zelfs héél sympathiek, maar daar komen we straks vast nog wel over te spreken. Sommigen gaan we zeker steunen, maar een enkele gaan we misschien steunen afhankelijk van de reactie van het college. Het mobieltje is een uitstekend gereedschap om te gebruiken als rekenmachine. Met de motie en

12 amendementenlijst in de handen heb ik toch even een optelsom gemaakt. Voor wie kan rekenen, reken er maar niet op dat dit kan. We hebben nog wel even overwogen om als fractie de coalitiepartijen een nieuwe rekenmachine te geven maar voorzitter dat zou een ongelijk speelveld geven binnen deze raad dus laten we dat niet doen. Het lijkt een echt sprekend voorbeeld van dualisme. Immers de coalitiepartijen stuurden het college met grootse plannen en kosten op de weg, waar het college juist maande voorzichtig te zijn en deels terughoudend te zijn. Om af te sluiten. Voorzitter afsluitend het bericht in De Stentor vandaag van Deventer inwoner Harry Webers, toch niet de minste. Voorzitter van de Sociaal Economische Raad van Overijssel. Wij dalen op de lijst van aantrekkelijkste steden. Maar dat tij is te keren zijn pleidooi lezende. Dus wij moeten niet alleen focussen op reserveren, ook vooral bewust investeren in een bruisende stad voor al haar inwoners. Wij vertalen die inroep zo om in ieder geval het Burgerweeshuis naar haar eigen plek te geven op het Havenkwartier en dat proces naar de volgende stap te brengen. Dus ja wij doen het goed, maar het kan en moet absoluut beter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Kleine Schaars. Dan de heer De Kok. De heer De Kok: Dank u voorzitter. Beetje ondankbare taak als laatste, maar ik had mijn verhaal geschreven als dat ik als eerste zou zijn.

Ik zal daar wat wijzigingen in aanbrengen. Dit is ook onze eerste Voorjaarsnota, voor ons ook een leerproces. Dus ik heb niet zo’n mooi inleiding als mijn voorgangers. Wel wil ik mijn waardering uitspreken voor de bestuurders, wethouders. Moet echt geen makkelijke opgave zijn deze tijd. We hebben geen moties of amendement zelf ingediend. We zijn wel mede-indieners van een aantal daarvan. Landelijk hebben we gezien dat het kabinet gevallen is. In onze ogen vooral veroorzaakt door niet willen of kunnen nemen van lastige beslissingen op allerlei gebieden. Die beslissingen worden de komende tijd helemaal niet meer genomen dus dat maakt het ons als gemeente ook niet makkelijk. Maar we zien als SP ook die lastige vraagstukken terugkomen in onze raad. Bet betrekking tot cultuur de plannen met betrekking tot met name de door financiële argumenten ingegeven samenvoeging van de burgemeester naar de Schouwburg zal onze goedkeuring niet krijgen. Het argument dat het kan, is in onze ogen niet een heel goed argument. Wij denken dat je moet kijken aan wat je cultureel wenselijk vindt en cultuur kost nu eenmaal geld. Daar zul je ook wat mee moeten. Het samenvoegen zal alleen maar leiden tot een verlies aan de identiteit voor het Burgerweeshuis en eigenlijk feitelijk ophouden te bestaan. Met betrekking tot participatie, gelukkig lijkt het erop dat er nu echt een burgerberaad gaat komen.

Heeft in onze ogen wel veel te lang geduurd. Tergend lang eigenlijk. Hopelijk dat we ook volgende week tot een goede onderwerpkeuze kunnen komen. Wij zijn groot voorstander van een burgerberaad. Met betrekking ook tot participatie en inspraak met bijvoorbeeld de ontwikkeling van het voormalige Senzora-terrein, bleek een beetje een wassen neus. Wat heb je eraan als je als inwoner om uiteindelijk mee te kunnen praten en vervolgens helemaal geen ruimte blijkt te zijn voor aanpassingen van het masterplan? Beetje verwijzend ook naar de heer Donkers van de VVD hoe betrek je je burgers? Inwoners. Tot slot de duurzaamheid. Daar is net al het één en ander perfect over verwoord door mijn voorganger. Dus daar ga ik niet al te veel meer over zeggen. Wél zeggen we zijn wij niet heel erg voorstander van de ontwikkeling van een warmtenet. Een warmtenet kan prima als je een grote leverancier van afvalwarmte hebt, bijvoorbeeld een elektriciteitscentrale. Maar als je daar echt warmte voor moet gaan opwerken dan vinden wij dat geen goede optie. We zullen in het najaar ook met inhoudelijk argumenten hiervoor komen. Dat was het voorzitter. De voorzitter: Dank u wel mijnheer De Kok. Geen reacties verder geen vragen. Dan geef ik het woord aan wethouder Elferink namens college. De heer Elferink: Dank u voorzitter. Een memorabel moment. Een memorabele dag.

Voor het eerst sinds 2014 staat hier niet wethouder Grijsen namens het college. Maar ik sta hier voor u als wethouder Financiën. As we speak wordt wethouder Grijsen, of is, nog geen bericht gehad nog niet hoor ik net, geïnstalleerd als gedeputeerde in de provincie Overijssel en is zij daarmee gestopt in Deventer. Volgende week gaan we officieel afscheid van haar nemen en haar vervanger installeren zodat we het team weer compleet hebben. Vandaag is ook nog memorabel omdat het ook de laatste Voorjaarsnota en laatste raadsvergadering is van Marcel Kossen, onze gemeentesecretaris, onze steun en toeverlaat van het college. Wan wie we vorige week al officieel afscheid

13 namen. Belangrijk voor ons en niet op zijn minst voor de wethouder portefeuillehouder Financiën. Bedankt Liesbeth en Marcel voor jullie jarenlange inzet en betrokkenheid. Goed voorzitter, dan over naar de orde van de dag. Het college heeft met grote belangstelling geluisterd naar de algemene beschouwing die u zojuist heeft gegeven in het kader van de voorliggende Voorjaarsnota. We leven in roerige tijden. Inflatiecijfers die we niet meer gewend waren, ongekende loon- en prijsstijgingen, et cetera. Daarnaast ziet het college grote opgave waar we voor staan onder andere op het gebied van woningbouw, bereikbaarheid, stikstof, klimaat en dan valt het kabinet ook nog. En komt er onvermijdelijk vertraging op een aantal van deze belangrijke dossiers. Het college gaat vooruit. Met deze eerste Voorjaarsnota in deze bestuursperiode bouwen we verder aan de ambities uit het bestuursakkoord dichtbij, betrokken en bevlogen en werken we aan de grote opgave. Daarnaast is er ook vrije financiële ruimte, hebben we gezien, ter invulling voor uw raad. Daar heeft u dankbaar gebruik van gemaakt als we de ingediende moties bekijken. We kunnen in deze Voorjaarsnota, werd daarstraks ook al even genoemd, maar liefst veertig miljoen incidenteel en 2,9 miljoen structureel uitgeven. Ongekende bedragen.

Als we om ons heen kijken in gemeenteland hebben we in Deventer daarmee ook momenteel een uitzonderlijke financiële positie. Het gevoerde financiële beleid werpt zijn vruchten af. We blijven daarentegen wel behoedzaam want we zien ook de nodige financiële onzekerheden. Inflatie, de rentes stijgen, hervormingen jeugdzorg, maar ook de onzekere financiering vanuit de Rijksoverheid. Ik kom daar zo meteen nog bij u op terug. We constateren dat we steeds meer specifieke uitkeringen van het Rijk ontvangen en dat we die daarnaast ook nog vaak laat in het jaar ontvangen. Dat maakt het lastig om die investeringen te doen en tegelijkertijd ook een sluitende meerjarenbegroting te realiseren. Dat zie je ook terug bij de jaarrekening. Flinke positieve resultaten, werd net ook al genoemd, die we niet oppotten maar die we vervolgens weer betrekken bij de Voorjaarsnota en weer investeren in Deventer. Daarnaast is het mooi om te horen dat u de complimenten geeft aan de ambtelijke organisatie. Die gaan we doorgeven. Een deel zit hier ook bij. Al die vragen die we stellen, alle ambities die we hebben en de opgave waar we voor staan, die moeten ook uitgevoerd worden. Deventer investeert in duurzaamheid, voorzieningen en groei en we blijven verder groeien. We gaan veel nieuwe woningen bouwen, werken aan de bereikbaarheid van de gemeente, breiden voorzieningen uit.

Nieuwe basisschool Lettele leest u in de Voorjaarsnota, verduurzaming gemeentelijke gebouwen, renovatie De Scheg, sportvoorzieningen Bathmen, atletiekbaan Daventria en we investeren in regionale samenwerking. We verduurzamen ons vastgoed en met partners in de stad en dorpen zorgen we dat zoveel mogelijk inwoners blijven meedoen, kunnen meedoen. We zien ook een toename van het aantal inwoners dat het moeilijk heeft, dat het lastig heeft en daar hebben we ook aandacht voor. We werken aan de positie van arbeidsmigranten, we investeren in cultuur en sport. En in een aantrekkelijke en veilige leefomgeving en in betrouwbare dienstverlening. We werken aan vroeg signaleren van schuldenproblematiek en een goede onderwijshuisvesting. Via wijk- en daar dorpsgezicht werken vanuit buurtvoorzieningen, zorg voor brede inzet op gezondheid welzijn en zorg. Zonder volledig te zijn allemaal belangrijke onderwerpen die u in deze Voorjaarsnota terugvindt. Dan even het actuele financiële beeld. Ik weet niet of u hem al gezien heeft. Gisteren is de meicirculaire toegelicht in een raadsmededeling. Het financiële beeld verslechtert het helaas wel. Structureel als we doorrekenen en dat is nog niet opgenomen in deze Voorjaarsnota, komen we in 2027 op 763.000 negatief uit. Ook in 2026 en dat is nog niet zo ver vanaf nu, 497.000 euro negatief.

Op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk leek het mee te vallen. Maar door de nieuwe ontwikkelingen en die verslechtering wordt met name veroorzaakt door het principeakkoord hervormingsagenda jeugd leidt dit tot dalende inkomsten voor Deventer. Die meicirculaire is nog niet verwerkt in deze Voorjaarsnota om dat even duidelijk te schetsen. Dat lukt ook nooit omdat je hem pas heel laat ontvangt en hem eerst moet beoordelen. Goed maar in de begroting wordt hij meegenomen. Maar ook het loslaten van het trap op trap af principe als onderdeel van de systematiek waarmee de Rijksoverheid de gemeente financiert dat hakt er wel in. Zoals ik al net zei die wijzigingen worden van die meicirculaire worden met de uitkomsten van de besprekingen vandaag betrokken bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2024-27 die we u in het najaar gaan voorleggen. Tot slot voorzitter om niet helemaal uit de tijd te lopen, wil ik ook namens het college een woord van dank uitspreken richting onze ambtelijke organisatie. Het college dankt allen die hard gewerkt hebben om weer een mooie Voorjaarsnota te kunnen presenteren. Ook aan allen die zich dagelijks inzetten om die voorstellen tot uitvoering te brengen. We kijken uit naar het debat vandaag. Er is grote betrokkenheid dat is goed om te zien. We zijn benieuwd naar de opbrengst van de beraadslagingen vandaag. Dank voor uw aandacht.