2022-432 Jaarverslag 2021 incl bijlage

Jaarverslag 2021 Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 1

Algemeen........................................................................................................................................................................................................................................... 4 Samenvatting ..................................................................................................................................................................................................................................... 9 Financiën ......................................................................................................................................................................................................................................... 29

Ontwikkeling Eigen Vermogen .................................................................................................................................................................................................... 35 Reserves ...................................................................................................................................................................................................................................... 36 Vennootschapsbelasting ............................................................................................................................................................................................................. 39 Exploitatieresultaat ..................................................................................................................................................................................................................... 42 Resultaatbestemming .................................................................................................................................................................................................................

46 Programma's ................................................................................................................................................................................................................................... 47

Burger en bestuur........................................................................................................................................................................................................................ 48 Openbare orde en veiligheid ....................................................................................................................................................................................................... 57 Leefomgeving .............................................................................................................................................................................................................................. 67 Milieu en duurzaamheid ............................................................................................................................................................................................................. 81 Ruimtelijke ontwikkeling ............................................................................................................................................................................................................. 93 Herstructurering en vastgoed ...................................................................................................................................................................................................

107 Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt ..................................................................................................................................................................................... 115 Meedoen ................................................................................................................................................................................................................................... 128 Beleidsindicatoren ..................................................................................................................................................................................................................... 139 Economie en internationaal beleid ........................................................................................................................................................................................... 156 Kunst en cultuur ........................................................................................................................................................................................................................

171 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................................................................................................... 182 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................................................................................................................... 201 Paragrafen ..................................................................................................................................................................................................................................... 208

Lokale heffingen ........................................................................................................................................................................................................................ 209

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 2

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................................... 220 Weerstandsvermogen en risicomanagement ........................................................................................................................................................................... 230 Rechtmatigheid ......................................................................................................................................................................................................................... 245 Financiering ............................................................................................................................................................................................................................... 258 Verbonden partijen ................................................................................................................................................................................................................... 269 Grondbeleid ...............................................................................................................................................................................................................................

333 Investeringen ............................................................................................................................................................................................................................. 340 Grote projecten ............................................................................................................................................................................................................................. 347 A1 Bedrijvenpark ....................................................................................................................................................................................................................... 347 De Nieuwe Keizer ...................................................................................................................................................................................................................... 354 Toekomst bestendig poppodium Burgerweeshuis ...................................................................................................................................................................

361 De Marke Zuid ........................................................................................................................................................................................................................... 365 Omgevingswet ........................................................................................................................................................................................................................... 373 Poort van Deventer ................................................................................................................................................................................................................... 383 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................ 383 Gasfabriekterrein ............................................................................................................................................................................................................. 384 Stadsentree (Teugseweg) .................................................................................................................................................................................................

388 Verkeersinfrastructuur ..................................................................................................................................................................................................... 392 Slim warmtenet ......................................................................................................................................................................................................................... 395 De Toegangen ............................................................................................................................................................................................................................ 404 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................ 404

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 3

Algemeen Voorwoord Deventer sluit 2021 financieel stabiel af De gemeente Deventer kijkt terug op een financieel positief 2021. De gemeente sluit het jaar af met een positief resultaat van 8,1 miljoen euro. De gemeente staat er financieel goed voor, al behoeft dat wel enige nuance. De overschotten komen voor een deel doordat ook in 2021 er sprake was van corona en lockdowns. Daardoor gaf de gemeente minder geld uit aan bijvoorbeeld activiteiten in de wijken, leerlingen- en ouderenvervoer en bedrijfsvoering. Wethouder Liesbeth Grijsen: "Dat is geld dat we liever wél uitgegeven zouden hebben, want het is bedoeld om onze inwoners te steunen." Corona betekende ook dat de gemeente organisaties en ondernemers steun heeft geboden. Samen met partijen in de stad en gesteund door regelingen vanuit het Rijk heeft Deventer zich ingezet om de economische gevolgen van corona zoveel mogelijk te beperken, al kunnen naijleffecten van corona voor mensen persoonlijk en voor de economie zeker niet worden uitgesloten. 248 nieuwe woningen, 4500 in voorbereiding Er is in 2021 hard gewerkt aan de woningbouwopgave. In 2021 heeft de gemeenteraad de routekaarten voor Wonen en Voorzieningen vastgesteld. Deventer bouwt tot 2035 11.000 woningen, deels voor natuurlijke groei maar ook voor het aantrekken en vasthouden van jongeren die hard nodig zijn voor onze arbeidsmarkt en in standhouden van voorzieningen.

In 2021 werden 248 woningen opgeleverd in Deventer. Dat is minder dan in voorgaande jaren. Dat komt met name door schaarste in materiaal en menskracht en vertraagde aansluiting op nutsvoorziening. Samen met ontwikkelaars werkt de gemeente aan sneller bouwen. In de stad zijn 4500 woningen gepland of in voorbereiding. In Steenbrugge, Eikendal en Zandweerd wordt volop gebouwd. In Stadscampus de Kien komen woningen voor onder andere studenten en starters, aan de Kop Handelskade, Verzetslaan en op de Topicus-locatie. Er wordt gewerkt aan woningen op het Roto-terrein en de Senzora-locatie. En dat is nog maar een greep uit de vele bouwprojecten die onderhanden zijn. Deventer blijft in trek bij bedrijven Ook voor bedrijven blijft Deventer een aantrekkelijke vestigingsplaats, de vraag naar bedrijfskavels blijft hoog. In 2021 verkochten Deventer 3,7 hectare bedrijventerrein. Het oostelijk deel van A1 Bedrijvenpark is bijna uitverkocht. Voor het westelijk deel is enorm veel belangstelling. Voor de uitgifte hiervan hebben we strenge criteria vastgesteld, waarbij duurzaamheid en circulariteit uitgangspunten zijn. Duurzaam Deventer In 2021 is onverminderd gewerkt aan een duurzaam Deventer. In Zandweerd is gestart met fase 1 van de aanleg van Slim Warmtenet Zandweerd.

De stijgende gasprijzen zorgden voor meer aandacht voor energiebesparing, en vroegen om ondersteuning van huishoudens die te maken hebben met (dreigende) energiearmoede. De germeente hielp huishoudens met laagdrempelige energiebesparende maatregelen. Dat de energietransitie ingewikkeld is en discussie over ruimtelijke inpassing oplevert, bleek in het participatietraject rondom RES 1.0 en de windverkenning. De maatschappelijke dialoog hierover wordt we samen met de gemeenteraad en partners in stad en dorpen verder ingevuld.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 4

Preventie werkt In de jeugdzorg en Wmo werpen investeringen in preventie vruchten af. Als mensen sneller hulp krijgen is dat goed voor henzelf en voor Deventer. Corona stelde de creativiteit en flexibiliteit van scholen, zorg- en welzijnsorganisaties flink op de proef. Zij verdienen veel waardering voor de manier waarop ze leerlingen en cliënten zo goed mogelijk zijn blijven helpen. De gemeente ondersteunde mensen die werden getroffen door de lockdowns met de rijksregelingen Tozo en Tonk. Toch is het aantal uitkeringsgerechtigden toegenomen en heeft de voedselbank meer cliënten. Levendig Deventer Ook in 2021 heeft de culturele sector geleden onder corona. Met rijksmiddelen kregen zij financiële ondersteuning om exploitatietekorten te lijf te gaan. De grote culturele instellingen zijn volop in beweging. Mimik opende haar deuren, er loopt een verkenning naar verhuizing van Burgerweeshuis en samen met de Deventer Schouwburg werkt de gemeente aan het project De Nieuwe Keizer. Wethouder financiën Liesbeth Grijsen is tevreden over het resultaat maar geeft ook een kanttekening: "Dat de Deventer financiën op orde zijn is een mooi begin voor de nieuwe coalitieperiode. We staan er als stad goed voor. Maar voor de toekomst blijft de begroting afhankelijk van rijksmiddelen, dat blijft altijd een onzekere factor."

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 5

Opbouw jaarverslaglegging De gemeenteraad stelt jaarlijks de begroting vast. In de begroting worden de taken en activiteiten van de gemeente voor het begrotingsjaar gekoppeld aan de inkomsten en uitgaven. De raad bepaalt in de begroting of er geld wordt toegevoegd aan de reserves of dat er geld wordt onttrokken uit de reserves. Na afloop van het begrotingsjaar wordt in de jaarrekening en het jaarverslag door het college van B&W verantwoording afgelegd over het jaar. Wat hebben we bereikt en hoeveel geld hebben we daarvoor uitgegeven? De jaarrekening en het jaarverslag geven niet alleen een feitelijke weergave, maar zijn ook een analyse. Welke consequenties zien we naar aanleiding van het gevoerde beleid? De jaarrekening en het jaarverslag worden vastgesteld door de gemeenteraad. De jaarrekening bestaat uit: • De balans tussen bezittingen en schulden • De rekening van baten en lasten. Dit is het resultaat. Het jaarverslag bestaat uit: • Een analyse van het resultaat • De programmaverantwoording • De paragrafen In deze presentatie zijn deze documenten samengevoegd in Jaarverslaglegging 2021. Onder Financiën - Rekening treft u de specifieke onderdelen uit de jaarrekening aan (Balans, toelichting hierop, etc.).

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 6

Ondertekening en vaststelling Aldus deze rekening opgemaakt, ingevolge de artikelen 197 en 200 van de Gemeentewet en vastgesteld in het college van burgemeester en wethouders. Deventer, 31 mei 2022

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 7

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant Aan de gemeenteraad van de gemeente Deventer te Deventer Verklaring betreffende de jaarrekening Arnhem, Deloitte Accountants B.V. Was getekend: N.R. Fritz RA

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 8

Samenvatting Terugblik Inleiding Geworteld in een rijke historie is Deventer een bloeiende stad aan de IJssel. Authentiek, eigenwijs en vernieuwend. De combinatie van stad en buitengebied maakt Deventer een toplocatie voor werken, ondernemen, leren en innoveren. Deventer biedt veel keus en kwaliteit in woon- en leefomgeving. De ligging aan de IJssel en de rijke historische binnenstad ademen nog altijd een vrijzinnige cultuur- en handelsgeest. Er is een florerend netwerk van betrokken inwoners, organisaties en bedrijven. Naast professionals zijn dat ook heel veel vrijwilligers. De landschappelijke structuur in het buitengebied zorgt voor een economisch en sociaal-cultureel sterk platteland. Deventer heeft krachtige, gevarieerde dorpen en voorzieningen. De stad en het ommeland versterken elkaar, daarom investeren we in beide. Net als in 2020 heeft corona in 2021 grote impact gehad op de Deventer samenleving. Zo hebben we uitvoering gegeven aan de diverse Rijksregelingen en compensatiemiddelen om onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners te ondersteunen en zijn we zorgvuldig omgegaan met de prestaties die door de beperkende maatregelen niet konden worden geleverd door contractpartners.

Maar laten we ook markeren dat we het afgelopen jaar ondanks het vele thuiswerken en de beperkende maatregelen ons collegeprogramma hebben uitgevoerd met partners in de stad en de dorpen en in nauwe samenwerking met uw raad. We hebben daarmee verder gebouwd aan de opgaven waarmee we Deventer krachtiger maken. Alleen een sterk Deventer kan écht sociaal en duurzaam zijn en zich blijvend ontwikkelen. We hebben het voorrecht om in één van de oudste en mooiste steden van Nederland te wonen. Een stad die mede zo mooi kan zijn door de onmisbare combinatie met de omliggende dorpen en ommelanden, die Deventer een lommerrijk, groen aanzien geven. Als college zijn we ons blijven focussen op de volgende terreinen uit ons bestuursakkoord ‘Met lef en liefde voor Deventer’: • Deventer werkt • Duurzaam Deventer • Oog voor elkaar • Levendig Deventer • Samenwerken en samenleven

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 9

Deventer Werkt Net als vorig jaar, heeft 2021 ook veel crisisoverleg gekend om de impact op de economie van de maatregelen ter bestrijding van COVID 19 zoveel als mogelijk te beperken. In de binnenstad is ook afgelopen jaar nauw samengewerkt met de Stichting Deventer Binnenstadsmanagement (SDBM), vooral op het gebied van maatregelen om ondernemers, waar mogelijk te faciliteren en te steunen tijdens de corona tijd. Achter de schermen werden er in samenwerking met het ondernemershuis weer vele vragen van ondernemers beantwoord en leverde de gemeente een bijdrage aan regelingen ter compensatie van de omzetderving. Samen met het DEP werkte de gemeente verder aan het traject ‘toekomstbestendige bedrijventerreinen’, bedoeld om bestaande terreinen aan te laten sluiten bij de behoeftes van ondernemers en bedrijven. In 2021 is gewerkt aan de afronding van de uitvoeringsagenda waarin projecten staan op het gebied van ruimtelijke kwaliteit, duurzame mobiliteit en energietransitie. Ook is de toekomstvisie van de bedrijventerreinen tot stand gekomen, een inspiratiedocument dat richting geeft aan de koers die is opgehaald bij partners van het DEP en ondernemers in het gebied. Begin 2021 zullen de documenten aan college en raad worden gepresenteerd. Het ambitiedocument ‘Vaart in de Haven’ werd aangenomen door de raad.

Met de uitvoering is afgelopen jaar een start gemaakt, zoals de digitalisering en marketingplan. De vraag naar bedrijfskavels in Deventer is ongekend hoog. Het oostelijk plandeel van het A1 Bedrijvenpark is nagenoeg uitverkocht. De voorbereidingen voor het westelijke plandeel zijn bijna voltooid. De belangstelling voor het westelijke plandeel is enorm. Voor de uitgifte zijn criteria geformuleerd aan de hand waarvan bedrijven kunnen worden geselecteerd. De meer verspreid door de gemeente gelegen bedrijfskavels, waaronder ook op het Gasfabriekterrein en aan de Looweg in Bathmen, zijn nagenoeg allemaal verkocht of in optie uitgegeven. De gronden in de sport- en leisurestrook langs de Holterweg zijn ook allemaal verkocht minder duidelijk. In de Stadsas resteert slechts een kleine strook naast het politiekantoor (Driehoek Snippeling). Uitgifte daarvan is ook in voorbereiding naar aanleiding van de groeiende belangstelling. De raad heeft in 2021 bijna unaniem de routekaarten voor Wonen en Voorzieningen vastgesteld. Deventer groeit met 11.000 woningen en zet in op een sterke arbeidsmarkt en een jonge bevolking. Dat betekent een uitdagende meerjarige opgave, die in de komende tijd nader wordt uitgewerkt.

Naast extra woningen gaat het ook om een goed economisch beleid voor nieuwe bedrijven, meer mobiliteit en groei op de arbeidsmarkt en een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. In 2021 is een start gemaakt met een lokale Human Capital Agenda voor de gemeente Deventer. Hierin wordt, samen met partners uit het bedrijfsleven en onderwijs (DEP) uitgewerkt hoe Deventer een toekomstbestendige arbeidsmarkt kan vormgeven voor zowel werkgevers als (potentiële) werknemers. Met de Kien-partners werken we daarbij aan talentontwikkeling. Er is een werkplan in uitwerking die voor 2022 prioriteit geeft aan de werving van hybride docenten en excellente begeleiding van studenten. Doel is om meer studenten te binden aan bedrijven in Deventer zodat zij de arbeidsmarkt van Deventer kunnen versterken met hun ontwikkelde talenten in de Kien. Daarnaast is bijgedragen aan de totstandkoming van het Ontwikkelfonds Cleantechregio, ontstaan vanuit het DEP (scholingsfonds). Dit regionale Ontwikkelfonds draagt bij aan het verkleinen van de mismatch op de arbeidsmarkt in deze regio en draagt bij aan de om- en bijscholing van mensen naar tekortsectoren zoals de techniek, ICT en logistiek. Tot eind 2022 is er voor €1,5 miljoen aan scholingsvouchers beschikbaar.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 10

In 2021 bleef er een grote vraag naar nieuwe woningen. Fase 1 van Steenbrugge nadert zijn voltooiing, de voorbereidingen van fase 2 zijn in volle gang. In het zuidelijk plandeel van Eikendal worden de laatste kavels verkocht en ook de verkoop van de grotere kavels in Eikendal Noord verloopt goed. In de Tuinen van Zandweerd zijn de eerste woningen inmiddels in aanbouw. Alle overige gemeentegronden die geschikt zijn voor woningbouw zijn inmiddels in voorbereiding genomen. Dit zijn onder meer de gronden aan de van Heetenstraat, Oranjekwartier, Shita/speeltuinlocatie, Bathmense Enk 2e fase, Hagenvoorde en Wittenstein. Ook voor de locaties Havenkwartier en Sluiskwartier ligt de focus inmiddels sterk op het realiseren van de woningbouw. Voor De Kien is het ontwikkelperspectief De Kien vastgesteld. De Kop Handelskade is nagenoeg klaar voor besluitvorming over het masterplan, de kantoorpanden aan de Verzetslaan krijgen een andere invulling (en worden uitgebreid), ROC Aventus is al ver met plannen voor de uitbreiding van de schoollocatie. Net zo voortvarend werken we nu aan een masterplan voor de herontwikkeling van Roto. Een masterplan voor de herontwikkeling van Senzora is bijna gereed voor besluitvorming, en een handelingsperspectief als basis voor de transformatie van de machinefabriek aan de Smyrnastraat is onlangs door het college vastgesteld.

Ook een heel mooi resultaat was het vaststellen van een nieuw bestemmingsplan voor de voormalige St. Jozeflocatie. Bovendien zien we de resultaten van planvorming van de voorgaande jaren: op het voormalige Aupingterrein wordt volop gebouwd, Geertruiden wordt ingevuld, Larenstein is opgeleverd en in Bathmen wordt nu gebouwd. Naast deze wat grotere projecten, hebben we momenteel ca. 40 kleinere inbreidingstrajecten onder handen.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 11

Duurzaam Deventer Het Nationale Klimaatakkoord plaatste in 2019 de gemeentelijke inspanningen op het gebied van de energietransitie in een geheel ander perspectief. Niet langer waren de eigen duurzaamheidsdoelstellingen bepalend voor ons handelen. Het Klimaatakkoord laat er geen misverstand over bestaan dat de gemeente een centrale, regisserende rol vervult in het realiseren van de ambitieuze doelstellingen op het gebied van de warmtetransitie en de opwek van duurzame stroom op land. In de warmtetransitie behoort Deventer tot de koplopers van Nederland. In februari 2021 is door de raad de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Daarnaast is ook het Wijk Uitvoeringsplan (WUP) Zandweerd, als een van de eerste WUP’s in Nederland vastgesteld. Dit WUP is tot stand gekomen in overleg met een actieve groep bewoners in Zandweerd. De TVW en het WUP Zandweerd zijn opgesteld in nauwe samenwerking met de Deventer woningcorporaties en de netbeheerder Enexis. Met deze partijen werken wij samen in het programma Fossielvrij en Betaalbaar Wonen (FBW). Samen met onze FBW-partners, Noaber Energie en Oxe Geeft Gas zijn we in 2021 ook gestart met het WUP Bathmen.

In dit WUP wordt ook gekeken naar de mogelijke rol van groengas van de nabijgelegen agrariërs bij een aardgasvrij Bathmen In het project Slim Warmtenet Zandweerd (SWZ) wordt de restwarmte van de rioolwaterzuivering benut voor het duurzaam verwarmen van ruim 2000 bestaande en nieuwe woningen voor de verwarming van de nieuwbouw in de Tuinen van Zandweerd. In 2021 is gestart met de realisatie van fase 1. Dat heeft geresulteerd in de aanleg van de buizen voor het warmtenet bij het bouwrijp maken van de Tuinen van Zandweerd. Het is de bedoeling dat eind 2022 de eerste warmte wordt geleverd. De komende jaren werken wij samen onze partners en de bewoners, in een wijkaanpak, stapsgewijs toe naar een aardgasvrij Zandweerd. Dankzij de proeftuinbijdrage van het rijk is de betaalbaarhied voor bewoners voor een groot deel geborgd. Verlaging van het gasverbruik werd eind 2021 extra actueel door de sterk gestegen gasprijzen. Het Rijk stelt via gemeenten geld beschikbaar voor huishoudens waar sprake is van energiearmoede en/of energiearmoede dreigt. Door een succesvolle VNG-lobby op initiatief van Deventer hebben gemeente zelf de vrije hand in hoe deze middelen kunnen worden ingezet. Deventer gaat voor een aanpak waarbij woningen structureel worden verbeterd door isolatie. Waarmee de energierekening voor de doelgroep ook structureel wordt verlaagd.

De aanpak Energiearmoede wordt nu uitgewerkt en in 2022 uitgevoerd. De subsidie Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) liep tot eind 2021. Hiermee hebben we meer dan 9000 huishoudens bereikt en geholpen laagdrempelige energiebesparende maatregelen te nemen. Onder andere door collectieve inkoop voor zonnepanelen en isolatie, energiecoaches aan huis en aardebonnen voor de aanschaf van kleine maatregelen. In 2021 is als vervolg de RREW gestart. De nadruk bij de RREW ligt op huurwoningen. Huurders mochten niet deelnemen aan de RRE. Ook het bedrijfsleven werkt aan de verdere verduurzaming. Met de partners in het Deventer Economisch Perspectief (DEP) is met het plan Toekomstbestendige Bedrijventerreinen de basis gelegd om de verduurzaming van bedrijven verder te versnellen. Reductie van het energiegebruik en energieopwekking is integraal onderdeel van dit plan.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 12

In juni 2021 is door de raad de RES 1.0 vastgesteld. Het Deventer aandeel in het regionale bod voor grootschalige opwek (met wind en zon) bedraagt 212 GWh. In dat kader is er 2021 een brede raadpleging georganiseerd rondom de windverkenning en heeft eind 2020 en begin 2021 een uitgebreide RESparticipatie plaatsgevonden met de kernen, bedrijfsleven en maatschappelijke partners. Op basis van de uitkomsten hiervan is besloten dat de maatschappelijke dialoog nog onvoldoende ver was gevoerd en de tijd nog niet rijp was in de RES 1.0 concrete locaties voor Deventer aan te wijzen. Met name ten aanzien van wind zijn er in de directie omgeving van mogelijke locaties zorgen over gezondheid grote weerstand tegen windturbines. Momenteel wordt in samenspraak met de raad en de maatschappelijke partners nagedacht over een passende invulling van de verder maatschappelijke dialoog. Op het gebied van afval blijft het aantal kilogram restafval per inwoner per jaar fors lager dan in vergelijkbare gemeenten. Deze collectieve prestatie van de Deventer bevolking kon helaas niet voorkomen dat de kosten voor huishoudelijk afval sterk stegen. De oorzaak daarvoor was de grote (landelijke) stijging van de kosten voor verwerking van restafval. In 2020 is een nieuw grondstoffenplan vastgesteld.

Belangrijke besluiten daarin zijn de introductie van een blauwe container voor papier en het afschaffen van de BEST-tas. Dit wordt begin 2022 ingevoerd. Bij het inrichten van de openbare ruimte en het onderhoud aan wegen heeft het fietsverkeer meer prioriteit gekregen bij de diverse bereikbaarheidsopgaven binnen de gemeente. Ook vormt klimaatadaptatie een vast en belangrijk onderdeel van inrichtingsprojecten. Dit jaar hebben we verder uitvoering gegeven aan het in 2020 vastgestelde “Grondstoffenplan 2020- 2024”. Het uitgangspunt daarbij is verder te gaan naar een duurzame en zoveel mogelijk afvalvrije gemeente in 2030. Een belangrijke stap die we gezet hebben is het invoeren van de – voornamelijk ondergrondse – papiercontainers. Er zijn op een veel plaatsen in de stad GF zuilen geplaatst. We zijn gestart met het inzetten van afvalcoaches als pilot via Circulus om inwoners te helpen bij het beter aanbieden van afval. Middels onderzoek naar de oorzaken van zwerfafval, zoeken we naar mogelijkheden om dit te voorkomen. De afvalstoffenverordening is aangepast waardoor het ook mogelijk is geworden om de “ja” sticker in te voeren, om op die manier ongewenst drukwerk tegen te gaan. Wat weer een bijdrage is in het bestendigen van de koppositie van de gemeente Deventer waar de inwoners hun afval zeer goed scheiden.

Met het Uitvoeringsprogramma Schone Lucht 2021 geven we uitvoering aan het Schone Lucht Akkoord dat we in 2020 ondertekend hebben. Door samenwerking met buurgemeenten en provincies trachten we de gevolgen van luchtvaartbesluiten voor de regio zo veel mogelijk te beperken. Er bestaan zorgen over veiligheid en gezondheid nabij hoogspanningslijnen. In 2021 hebben we het onderzoek naar de haalbaarheid om bepaalde hoogspanningslijnen ondergronds te brengen uitgevoerd. In februari/maart 2022 spreekt de raad over het initiatiefvoorstel over Verkabelen, waarin wordt voorgesteld om de gereserveerde middelen voor uitwerking van basisontwerpen vrij te geven en voor de twee tracés te besluiten over voorkeursalternatieven.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 13

Ecologische adviezen krijgen een steeds stevigere basis in (ruimtelijke) projecten, zoals bijvoorbeeld bij het “natuurinclusief bouwen”, bestemmingsplannen, MJOP, Omgevingsvisie en groenbeheer. Ook het overzicht in “de stand van de natuur” komt steeds beter in beeld, we werken aan een nieuwe uitgave van het boek “Flora in Deventer” dat in 2022 uitkomt.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 14

Oog voor elkaar In het sociaal domein hanteren we het Verbindend Kader Sociaal Domein als ambitiedocument dat overzicht, planning en proces biedt voor de stappen die we samen met uw raad en maatschappelijke partners zetten. We hebben geïnvesteerd in preventie door extra projecten vorm te geven voor kinderen en jongeren en is gebleken dat investeren in preventie in de jeugdzorg zijn vruchten afwerpt. Diezelfde ontwikkeling zien we nu ook bij de Wmo. We sluiten 2021 af met een positief financieel resultaat en zijn gepast trots op de resultaten die we met maatschappelijke partners in Deventer hebben gerealiseerd. We doen bij de VJN een voorstel voor een investeringsfonds preventie om zodoende ook op de langere termijn zorg, ondersteuning en begeleiding naar werk toegankelijk te houden. Corona heeft op onze inwoners van jong tot oud grote impact gehad. Door de sluiting zijn scholen overgegaan op onderwijs op afstand. Voor jongeren in een kwetsbare positie of voor jongeren waarvan de ouders een vitaal beroep hadden is er noodopvang geregeld. Ook zijn er laptops verstrekt aan jongeren voor het volgen van thuisonderwijs. Het afgelopen jaar is maar weer gebleken hoe belangrijk het is dat iedereen naar vermogen meedoet en mensen iets doen voor een ander.

Zo ontstonden er vele tientallen vrijwilligers initiatieven om medewerkers in de zorg te steunen, maar zeker ook de kwetsbare mensen die thuis opgesloten zaten. Wekelijks ontvingen we vanuit Deventer Doet en Raster overzichten van wat er zoal gebeurde in de wijken. Dat waren indrukwekkende lijsten! Tevens zijn er webinars georganiseerd om signalen rondom eenzaamheid met elkaar te bespreken en tot een gezamenlijke coalitie één tegen eenzaamheid te komen. Ondanks de beperkende maatregelen zorgden zorgaanbieders ervoor dat men in contact bleef met de bewoners. Ook de medewerkers van het sociaal team zorgden die eerste maanden dat op afstand de gesprekken doorliepen en daar waar extra zorgen waren, extra contact is gelegd. De coronacrisis heeft eveneens grote invloed gehad op de uitvoering van de participatiewet. Ter compensatie van de consequenties van de lockdown zijn door het kabinet de tozo en de tonk geïntroduceerd. Tegelijkertijd zagen we ook dat het aantal mensen dat door de coronacrisis een beroep moest doen op de hulp van de voedselbank is toegenomen met 15%. Ook het aantal uitkeringsgerechtigden is toegenomen. Op de andere onderdelen van minimabeleid en schuldhulp zagen we nog geen stijging. In 2021 is de implementatie van inzet op maat afgerond en is de beoogde dienstverlening vertaald in verschillende digitale concepten.

Afgelopen jaar hebben we ook weer het Zomerpretpakket samenwerking met Stichting Leergeld en de Voedselbank beschikbaar gesteld voor de kinderen vanuit het kansen voor kinderen budget. Op meerdere scholen is extra ondersteuning geboden in het kader van het bevorderen van de kansengelijkheid. In het vierde kwartaal is het tweede concept “beleidskader Samen sporten maakt sterk 2020-2030” vastgesteld en zijn afspraken gemaakt over de inzet van combinatiefunctionarissen. Met de inzet van combinatiefuncties wordt een bijdrage geleverd aan het bereiken van onze ambities vanuit de beleidsterreinen sport en cultuur. Daarmee wordt een bijdrage geleverd aan het vergroten van de deelname van kwetsbare jeugd aan sport-, beweeg en -cultuuractiviteiten. Tevens is er een lokaal sportakkoord gesloten. Hierbij hebben diverse verenigingen en organisaties gekozen voor het uitwerken van drie thema's: sport & zorg, sport & onderwijs, sport & bedrijfsleven.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 15

Levendig Deventer Zoals ook in 2020 hebben de maatregelen om het corona virus onder controle te krijgen een ongekend grote impact gehad op de hele culturele sector. Ook in 2021 is het grootste deel van het jaar de culturele sector in Deventer dicht geweest. Musea en bibliotheken hebben iets meer ruimte gekregen om hun activiteiten aan te kunnen blijven bieden. Digitale activiteiten zijn waar mogelijk ontplooit en individuele makers hebben flink veel materiaal geproduceerd, maar over het algemeen heeft het culturele leven lang niet zo geboeid en gebloeid als waar ze toe in staat is. Het langere termijn karakter van de coronacrisis heeft er zelfs voor gezorgd dat technisch, inhoudelijke en horecapersoneel op zoek is gegaan naar andere banen, hetgeen de start van de sector na de crisis bemoeilijkt. De nieuwe programmasubsidieregeling cultuur heeft zijn eerste volledige jaar gedraaid. In drie rondes zijn in totaal 51 aanvragen ingediend, verdeelt over de categorieën professionele culturele producties en presentaties, cultuureducatie en culturele projecten met meer economische betekenis. Onder de aanvragers zaten ook nieuwe partijen. Er zijn 43 aanvragen gehonoreerd, met name voor makers in de hoek van muziek, beeldende kunst en erfgoed. De ontvangen rijksmiddelen voor schade herstel als gevolg van de coronacrisis komen ten goede aan de culturele sector.

Deze zijn medio 2021 ingezet om de exploitatietekorten 2020 bij de culturele instellingen, verenigingen en stichtingen in het Deventer culturele veld te compenseren. In 2021 is de initiatieffase doorlopen van het project huisvesting Burgerweeshuis, volgens de Leidraad Grote Projecten. Eind januari 2022 heeft de gemeenteraad besloten om het project naar de volgende fase, de verkenningsfase, te brengen. Het besluit betreft het starten van de verkenningsfase op basis van het scenario ‘in een keer over’ naar de locatie Sint Olafstraat 5 (Stiho). Daarnaast is door middel van een participatietraject met omwonenden van het Burgerweeshuis, gekomen tot een helder afsprakenkader, waarbinnen Burgerweeshuis in de tussentijd tot de verhuizing zo goed mogelijk kan exploiteren op de huidige locatie, waar de organisatie te maken heeft met een last onder dwangsom vanwege geluidsoverlast. MIMIK opende haar deuren voor zover de coronamaatregelen dat toelieten. Publiek en vrijwilligers genoten van films en theater- en dansvoorstellingen in het nieuwe onderkomen van MIMIK. De horeca is door de maatregelen mondjesmaat open geweest, maar toch heeft het publiek smakelijk kennis kunnen maken met de nieuwe keuken. De organisatie heeft in 2021 vertrouwen opgedaan in de potentie van MIMIK voor de toekomst, zowel inhoudelijk als zakelijk, en ziet dat mede in de grote interesse voor zakelijk verhuur terug.

De Deventer Schouwburg is als gevolg van coronamaatregelen grote delen van 2021 gesloten gebleven. Wanneer het kon heeft het podium haar deuren geopend voor publiek, binnen de geldende restricties. In de zomer van 2021 is de initiatieffase voor de Nieuwe Keizer afgerond. In samenwerking met een gemeentelijk projectteam werkt de nieuwe directie aan de doorontwikkeling van het cultureel centrum in het project ‘De Nieuwe Keizer’, waarbij de Leidraad Grote Project wordt gevolgd. De toekomstige organisatie is beoogd zich te richten op het combineren van diverse functies, waaronder de schouwburgfunctie, een (zakelijk) congresfunctie, een verhuurfunctie voor amateurkunst en een horecafunctie. In 2021 hebben MIMIK en de Deventer Schouwburg één directeur gekregen. Hiermee is een stap gemaakt in het verder vormgeven aan de inhoudelijke en organisatorische samenwerking tussen de beide podiumkunsten instellingen. Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 16

Salland 1 heeft de zendmachtiging voor Deventer toegewezen gekregen en werkt, samen met Drtv, aan de vorming van een bovenlokale steekomroep met ruimte voor meer journalistiek kwaliteit. In 2021 zagen we dat het aantal kleine en grote ruimtelijke ontwikkelingen waarbij ruimtelijk Erfgoed betrokken was, verder toenam. Bij de gebiedsontwikkelingen van de Stadscampus van Topicus en de herontwikkelingen van de voormalige fabriekslocaties van Senzora, Roto-Smeets en Smyrna speelt Erfgoed een beeldbepalende rol. De gemeenteraad opdracht om behoud van de Cobercoschoorsteen te onderzoeken en stelde hiervoor ook middelen beschikbaar. Ook is de Uitvoeringsagenda ruimtelijk erfgoed opgesteld waaruit de beleidsopgaven voor de komende jaren naar voren komen. Ook bij Archeologie vroegen de ruimtelijke ontwikkelingen om veel aandacht en inzet. Voorafgaand en tijdens het project Lebuïnuspleinen vond veel archeologisch onderzoek plaats.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 17

Samenwerken en samen leven Bij alle projecten die we uitvoeren is participatie steeds belangrijker. Daarnaast is er is een duidelijk waarneembare beweging dat bewoners met initiatieven naar de gemeente komen, bijvoorbeeld om onderdelen van de openbare ruimte aan te mogen passen of soms zelfs in eigen beheer te mogen krijgen. We programmeren, plannen en uitvoeren steeds integraler in wijken en buurten. Het groot onderhoud van de openbare ruimte, de warmtetransitie of de onder druk staande leefbaarheid fungeren steeds meer als vliegwiel voor een gezamenlijke aanpak. Bij de programmering wordt onder meer afgestemd met sociale en maatschappelijk partners, waardoor meerwaarde kan worden verkregen. Bij een buurtaanpak worden fysieke en sociaal doelstellingen gekoppeld waardoor draagvlak en eigenaarschap toeneemt.

De vijf samenwerkingspartners (De Kern, MEE, Raster, Solis en de gemeente) hebben zich in 2021 gezamenlijk ingezet voor de inhoudelijke doorontwikkeling van de sociale teams en Voor Elkaar Teams. In het kader van preventie zijn de Voor Elkaar teams actief. Zij zijn aanwezig in de wijken en helpen bewoners oplossingen te vinden voor hun vragen. De VET medewerkers organiseren en leiden toe naar collectieve voorzieningen met als doel zwaardere problematiek voor te zijn. Team Toegang richt zich specifiek op het onderzoeken van de ondersteuningsvraag en toekennen van de maatwerkvoorzieningen. Tussen beide teams is een stevig samenspel in wording waardoor op- en afschalen van ondersteuning eenvoudig en snel kan zonder dat inwoners daar veel last van ondervinden. In 2021 is er net als in 2020 zwaarder ingezet op het tegengaan van (jeugd)overlast op specifieke locaties, onder meer door de inzet van het ‘flexteam’. Het ging hierbij onder andere om de Beestenmarkt, het Boreelplein, het Andriessenplein en de IJsselstrandjes. Met de door het rijk beschikbaar gestelde coronamiddelen zijn onder meer ‘sfeerbeheerders’ ingezet op de Brink en genoemde overlastlocaties, in aanvulling op de inzet van toezichthouders/boa’s. het In het lokaal casusoverleg ondermijning zijn het afgelopen jaar negen casussen behandeld.

Daarbij zijn de meldingen en casussen op het gebied van ondermijnende criminaliteit concreet gemaakt en zo nodig omgezet naar acties. Samen met onze partners organiseren we met enige regelmaat integrale controles. Door middel van deze controles krijgen wij meer zicht op de problematiek en kunnen wij of partners acties ondernemen/optreden tegen de ondermijnende criminaliteit. In 2021 zijn drie integrale controles uitgevoerd. Dit aantal is beperkt gebleven als gevolg van de coronamaatregelen. Het project Veilig Buitengebied is in 2021 afgerond. Het belangrijkste speerpunt hierbij is het bewuster maken van inwoners, ondernemers en professionals in het buitengebied. Met dit doel zijn bewustwordingssessies en controles in het buitengebied georganiseerd. Tot slot is het bibob beleid geactualiseerd in 2021.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 18

Programmarekening Hieronder volgt een korte toelichting op hoofdlijnen van de verschillen in saldi van de uitkomsten tussen de begroting 2021 na wijziging en de realisatie 2021. Dit betreft verschillen inclusief de puttingen/stortingen uit/in reserves en na budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting treft u aan in de programmatoelichting in het jaarverslag. Programma Burger en bestuur Het voordelig resultaat van €190.000 betreft voordelen door lagere kosten oud-wethouders en kosten van de raad. Er is een nadeel door kosten voor Softwareapplicaties voor burgerzaken. Programma Openbare orde en veiligheid Het programma heeft een nadelig resultaat van €126.000. De afrekening voor het functioneel leeftijdsontslag (FLO) van de brandweer is hoger geweest. Daarnaast er is er een voordeel op horeca- en evenementenleges. Tenslotte zijn er diverse kleine verschillen. Programma Leefomgeving Het programma heeft een nadelig resultaat van €61.000. Dit zijn per saldo diverse onderwerpen: de kosten voor apparaatslasten straten, wegen en pleinen zijn €175.000 hoger en op verkoop snippergroen was er per saldo een voordeel van €75.000. Door corona is er ook een aantal uitgaven niet doorgegaan en/of vertraagd. Programma Milieu en duurzaamheid Het programma heeft een nadelig resultaat van €61.000. Dit zijn per saldo diverse onderwerpen met kleine verschillen.

Programma Ruimtelijke ordening Het programma heeft een nadelig resultaat van €271.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting als gevolg van zowel hogere lasten (projecten Ruimtelijke ordening €127.000) en lagere baten bouwleges (€135.000). Daarnaast wordt een bedrag ad €55.000 voor de Omgevingswet overgeheveld dat wordt gedekt uit de extra bijdrage van de Algemene Uitkeringen. In de decembercirculaire 2021 is dit ten behoeve van de Omgevingswet voor Bouw en Woningtoezicht ontvangen. Programma Herstructurering en vastgoed De lasten en baten in dit programma verschillen niet. Programma Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Het voordelig exploitatieresultaat van €1,1 miljoen betreft met name een voordeel als gevolg van dat in 2021 voor Deventer abusievelijk het BUIG budget te hoog is vastgesteld door het ministerie van SZW. Daarnaast is er een voordeel in de bijstand door de inzet van interne capaciteit bij de uitvoering van de TOZO.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 19

Programma Meedoen Het programma heeft een voordelig resultaat van €2,1 miljoen. Er zijn voordelen van in totaal €2,9 miljoen op Samenkracht, Hulpmiddelen, WMOdienstverlening, vraagafhankelijk vervoer en volksgezondheid. Een nadeel van €344.000 op Wijkteams. Programma Jeugd en onderwijs Het programma heeft een nadelig resultaat van €302.000. Dit betreft met name een nadeel op Jeugdzorg (€274.000). Programma Economie en internationaal beleid Het programma heeft een nadelig resultaat van €69.000. Om coronamaatregelen te handhaven zijn marktcoaches ingezet wat heeft geleid tot hogere kosten, daarnaast is er sprake van teruglopende inkomsten bij de markten. Programma Kunst en cultuur Het programma heeft een voordelig resultaat van €112.000. Dit heeft verschillende oorzaken maar met name zijn er vanwege corona minder programma subsidies aangevraagd en verleend. Programma Bedrijfsvoering Het voordeel op het programma bedraagt €1.067.000. Kosten voor facilitaire zaken, communicatie en personeelsvoorzieningen zijn lager doordat vanwege de corona-pandemie veelal thuis is gewerkt en er minder fysieke bijeenkomsten waren. ICT-kosten zijn lager door lagere kosten op onderhoud, aanpassingen en aflopende contracten voor softwarelicenties en netwerk.

Programma Algemene dekkingsmiddelen De lasten en baten in het programma verschillen €4,4 miljoen voordelig met name vanwege de verhoging van de Algemene uitkering in de decembercirculaire 2021.Ook zijn de post onvoorzien (€195.000) en de stelpost autonome ontwikkelingen (€1 miljoen) niet aangewend.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 20

Jaarrekening Financieel resultaat Het rekeningsaldo bedraagt, na alle verrekeningen zoals budgetoverhevelingen, €8,1 miljoen voordelig. Het voordelig saldo wordt conform de bestendige gedragslijn gestort in de generieke weerstandsreserve. Zie hieronder een tabel met daaronder een toelichting op hoofdlijnen op dit exploitatieresultaat. Begroting na wijziging 2021

Jaarrekening 2021

11.022

49.049

-10.700

-29.612

-322

-322

0

19.115

Reservering overlopende uitgaven en inkomsten

0

-11.033

Resultaat

0

8.082

Gerealiseerde totaal van lasten en baten (exclusief puttingen en stortingen) Mutaties via reserves: - Saldo van stortingen en onttrekkingen in/uit reserves - Toevoeging rente aan reserves Gerealiseerd resultaat Overige resultaatbestemming:

Toelichting op resultaatverschillen 1. Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten Er is een verschil tussen het saldo van de begroting en rekening. Dit kunnen in de diverse programma’s zowel voordelige als nadelige verschillen zijn. Voor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de programmabladen. 2.

Mutaties via reserves In de begroting 2021 werd ervan uitgegaan dat per saldo €10,7 miljoen in de reserves zou worden gestort. In de jaarrekening 2021 is dit per saldo een storting van €29,6 miljoen geworden. De verschillen worden toegelicht in bijlage 6 van de jaarrekening.

3.

Rente over reserves Het rentebedrag dat aan de reserves is toegevoegd, is in vergelijking met de bijgestelde begroting 2021 ongewijzigd.

4.

Over te hevelen budgetten Een overzicht van de overgehevelde budgetten vindt u in bijlage 1 van het jaarverslag.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 21

Analyse rekeninguitkomst 2021 Het definitieve resultaat van de jaarrekening 2021 bedraagt €19,1 miljoen voordelig. Door het voordelige resultaat van €19,1 miljoen aan te passen met de over te hevelen budgetten van €11,0 miljoen ontstaat een voordelig nettoresultaat van €8,1 miljoen. De uitkomst van de jaarrekening wijkt af van het voorlopig resultaat van €8,834 dat in de 4e kwartaalrapportage 2021 is genoemd. De verschillen worden hieronder toegelicht. (bedragen x €1.000) Jaarrekening 2021

4e kwartaal 2021

Verschil tussen jaarrekening en 4e kwartaal 2021

Uitkomst programma’s

19.115

19.770

-655

Budgetoverhevelingen

-11.033

-10.936

-97

8.082

8.834

-752

Uitkomst Jaarrekening 2020

Resultaat

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 22

Verklaring verschil tussen verwacht resultaat 2021 gemeld in 4e kwartaal 2021 en Jaarrekening 2021 (bedragen x €1.000) Programma bedrag Toelichting Onderwerp RSJ jeugd

Jeugd en onderwijs

-700 Uitkomst controle Sociaal domein

Nagekomen facturen over 2021 Leefomgeving

-81

Met deze opbrengsten/lasten was in de 4e kwartaalrapportage nog geen rekening gehouden.

Nagekomen facturen over 2021 Ruimtelijke ontwikkeling

-21

Met deze opbrengsten/lasten was in de 4e kwartaalrapportage nog geen rekening gehouden.

Toekomstbestendig bedrijventerrein

Economie en internationaal beleid

150 Putting uit de reserve overlopende uitgaven (zie ook budgetoverheveling)

Diversen

Bedrijfsvoering

-3

Subtotaal uitkomst programma’s

-655

Budgetoverheveling Implementatie omgevingswet

Ruimtelijke ontwikkeling

42 Aanpassing i.v.m correctie nagekomen factuur over 2021

Budgetoverheveling ICT: Basisregistratie ondergrond

Ruimtelijke ontwikkeling

46

De overheveling van de gerelateerde bate was niet verwerkt in de 4e kwartaalrapportage

Budgetoverheveling administrateur BAD

Meedoen

-35

Deze overheveling was per abuis niet meegenomen in de 4e kwartaalrapportage

Toekomstbestendig bedrijventerrein

Economie en internationaal beleid

-150 Aanpassing ivm correctieboeking voor Toekomstbestendig bedrijventerrein

Subtotaal budgetoverhevelingen

-97

Resultaat

-752

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 23

Hieronder volgt de nadere toelichting op de resultaatverschillen tussen begroting 2021 (na wijziging) en definitieve jaarrekening 2021: Uitkomst rekening 2021 (bedragen x €1.000) [ -/- = Nadeel] Omschrijving

Programma

Voormalige wethouders

Burger en bestuur

144

FLO Veiligheidsregio

Openbare orde en veiligheid

-189

Apparaatslasten straten

Leefomgeving

-155

Snippergroen

Leefomgeving

150

Bouwleges

Ruimtelijke ontwikkeling

-135

Ruimtelijke ordening

Ruimtelijke ontwikkeling

-127

Re-integratie

Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt

115

TOZO

Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt

178

Bijstand/BUIG

Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt

1.680

Samenkracht

Meedoen

179

Hulpmiddelen en woningaanpassingen

Meedoen

150

WMO

Meedoen

2.000

Vraagafhankelijk vervoer

Meedoen

361

Volksgezondheid

Meedoen

225

Beschermd wonen (lokaal)

Meedoen

227

Jeugdzorg

Jeugd en onderwijs

-274

Facilitaire Zaken

Bedrijfsvoering

253

Personeel en Organisatie

Bedrijfsvoering

140

Communicatie

Bedrijfsvoering

198

ICT

Bedrijfsvoering

293

Juridische Zaken

Bedrijfsvoering

130

Onvoorzien

Algemene dekkingsmiddelen

195

Stelpost autonome ontwikkelingen

Algemene dekkingsmiddelen

1.000

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 24

Bedrag

Algemene uitkering afrekening voorgaande jaren

Algemene dekkingsmiddelen

536

Algemene uitkering decembercirculaire 2021

Algemene dekkingsmiddelen

240

Diversen

Diverse

568 8.082

Doorwerking uitkomsten jaarrekening 2021 De diverse voor- en nadelen in de rekening 2021 hebben geen doorwerking naar 2022 en verder. Dit komt omdat de verschillen met name te maken hebben met effecten van de corona en de lockdown. Resultaat grondexploitaties De waardering van de grondexploitaties is gedurende 2021 verbeterd. Het resultaat van de verlieslatende grondexploitaties is verbeterd met bijna €7,1 miljoen opzichte van de jaarrekening 2020. De totale verliesvoorziening voor de grondexploitaties komt daarmee uit op €39,6 miljoen. Dit resultaat wordt sterk bepaald door het verbeterd resultaat van het A1 Bedrijvenpark van circa €6,5 miljoen. Daarnaast is er een aantal winstgevende locaties, waarvan het resultaat (voorafgaand aan winstneming) per saldo is toegenomen met €2,8 miljoen tot circa €8,1 miljoen. In het boekjaar 2021 heeft als gevolg hiervan een winstneming over de lopende grondexploitaties plaatsgevonden van circa €1,6 miljoen. Weerstandsvermogen De risico’s zijn gedaald ten opzichte van de laatste inventarisatie in de begroting 2022-2025. Ten opzichte van de weerstandscapaciteit is de ratio weerstandsvermogen gedaald tot 1.03. De risico’s in de grondexploitatie A1 zijn gestegen, waar een lager risico in de grondexploitaties Sluiskwartier en Poort van Deventer tegenover staat (zie paragraaf grondbeleid).

Daarnaast wordt het risico voor Slim Warmtenet opgevangen binnen het project. De overige risico’s zijn gelijk gebleven. De gemeente beschikt met deze uitkomst op dit moment over voldoende weerstandsvermogen om de belangrijkste financiële risico’s volledig op te vangen. Daarom kan de specifieke weerstandsreserve worden verlaagd. Dit zal opgenomen worden in de eerste kwartaalrapportage van 2022 ten gunste van de generieke weerstandsreserve. Een verlaging €520.000 brengt de ratio weer op 1. Reserves Per 1 januari 2021 bedroeg het saldo van de reserves €78 miljoen (exclusief rekeningresultaat). In de jaarrekening 2021 is dit gestegen naar €126 miljoen (exclusief rekeningresultaat).

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 25

Corona De coronacrisis 2021 heeft – evenals in 2020 - een grote invloed op iedereen gehad in Deventer: onderwijs, sportverenigingen, maatschappelijke verenigingen, ondernemers, detailhandel, horeca, verzorgingshuizen en inwoners. Ook voor de gemeente als organisatie heeft het afgelopen jaar grotendeels in het licht gestaan van het coronavirus en alle gevolgen daarvan. Ook in 2021 zijn diverse maatregelen genomen om de bedrijfscontinuïteit en dienstverlening van onze organisatie te borgen. Met de start van de lockdown in 2020 is de gemeentelijke organisatie per direct overgestapt op zo veel mogelijk thuis werken. Het thuiswerken is in 2021 gecontinueerd. Het thuiswerken is zo goed mogelijk gefaciliteerd. De maatregelen om besmettingen te voorkomen hebben ook in 2021 grote economische, maatschappelijke en sociale gevolgen gehad. Vanuit het Rijk en de gemeente is ingezet op maatregelen om deze gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Denk hierbij aan de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo), uitstel van betalingen, het niet terugvorderen van subsidies voor activiteiten die niet zijn uitgevoerd, huurcompensatie en nog vele andere maatregelen.

Gedurende het hele jaar 2021 is – evenals in 2020 - nagegaan hoe we onze inwoners, ondernemers en instellingen zo goed mogelijk kunnen ondersteunen door met ze in gesprek in te gaan, te informeren over mogelijkheden en na te gaan waar we als gemeente steun kunnen bieden. Voor de gemeente als organisatie hebben de maatregelen ook grote effecten gehad, financieel en in de uitvoering. We hebben minder inkomsten vanuit toeristenbelasting en lagere parkeeropbrengsten. Voor een aantal extra uitgaven om uitvoering te geven aan de coronamaatregelen zijn we gecompenseerd via het gemeentefonds. Diverse medewerkers hebben ook in 2021 andere taken moeten verrichten. Denk hierbij aan inzet in de crisisorganisatie, uitvoering van de verlengde maatregelen zoals de Tozo, het verder meedenken met onze ondernemers en instanties om de negatieve effecten van maatregelen te beperken. Op verschillende gebieden heeft daarom een herprioritering plaatsgevonden in de taken en werkzaamheden. De raad is geregeld geïnformeerd over de ontwikkelingen van de coronacrisis, de maatregelen die zijn genomen en de gevolgen voor de gemeente. Onder andere is dit gebeurd via de kwartaalrapportages. In de toelichting bij de programma’s wordt in een aantal gevallen ook aangegeven dat de verschillen tussen de begroting en rekening worden veroorzaakt door corona-effecten en lockdown.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 26

Opvolging aanbevelingen Opvolging aanbevelingen auditcommissie over rekening 2020 Op 30 juni 2021 heeft de raad de rekening 2020 vastgesteld. In die vergadering zijn ook de aanbevelingen van de auditcommissie (AC) besproken. De AC is van mening dat de kwaliteit van de jaarstukken over het algemeen voldoende is voor de raad om haar controlerende taak uit te voeren. De jaarstukken zijn goed toegankelijk en leesbaar. De informatie op de website is overzichtelijk en toegankelijk. Daarnaast geven de stukken een goed financieel beeld en duidelijk inzicht in ontwikkelingen, zoals de effecten van de Corona crisis. Ook ziet de AC een aantal aanbevelingen van vorige jaren verwerkt in de jaarstukken, zoals het eenduidiger invullen van de kleuren rapportage systematiek en de betere duidingen van de diverse definities. De aanbevelingen zijn deels herhalend en zien bijvoorbeeld toe op het SMART formuleren van doelstellingen en prestaties. Hiervoor wordt een dag van de begroting georganiseerd. Nieuwe aanbevelingen zien toe op tijdig aanleveren van stukken en het goed inrichten van structuren van de website. Deze aanbevelingen zijn verder geconcretiseerd in een werkgroep begroting. De werkgroep heeft verslag uitgebracht aan de auditcommissie en dat voorgelegd aan het college.

Daarop heeft het college een voorstel ontwikkeld waarin de verschillende aanbevelingen in 4 thema's zijn ondergebracht, te weten: 1) Techniek en Lias, 2) Dag van de begroting met vorm en inhoud, 3) Verantwoordelijkheid teksten en kwaliteit, en 4) Overige (beleidsindicatoren). Zie raadsmededeling 2021-266 over een doorontwikkeling van de begroting. Daar wordt inmiddels aan gewerkt. Opvolging aanbevelingen uit accountantsverslag over rekening 2020 Het accountantsverslag bij de jaarrekening 2020 gaf een aantal bevindingen voor het boekjaar 2020. Via de interim-controle - die primair gericht gericht is op het beoordelen van de interne beheersmaatregelen (key controls) in de voor de jaarrekening relevante bedrijfsprocessen - is verder gerapporteerd over de interne beheersing die relevant is voor de betrouwbaarheid van de jaarrekening 2021. Bij de interim-controle 2021 heeft de accountant deze relevante processen onderzocht.De accountant constateert dat de interne beheersmaatregelen van voldoende niveau zijn, maar op onderdelen verder kunnen worden versterkt en efficiënter kunnen worden ingericht. De voor de jaarrekeningcontrole qua omvang en/of risico’s meest relevante posten of processen zijn: • Administratie & Verslaglegging (waaronder de memoriaalboekingen, tussentijdse informatievoorziening e.d.). • Aanbestedingen, inkopen en betalingsverkeer. • Grondexploitatie.

• Sociaal Domein en sociale uitkeringen. • Subsidieverstrekkingen. • Personeel & Salarissen. • Treasury. • Opbrengstenstromen: algemene uitkering, subsidiebaten, parkeren, verhuur en belastingopbrengsten. • Automatiseringsomgeving.

Jaarverslaglegging 2021 | gemeente Deventer | 27