2022-09-14 Transcript Raadsvergadering Gemeenteraad Deventer

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 14 september 2022

OPENING De voorzitter: Dames en heren, goedenavond, fijn dat u er bent. Van harte welkom raadsleden, leden van college, ambtenaren, publiek en ook de kijkers elders. Van harte welkom bij de raadsvergadering van 14 september 2022. We hebben bericht van mevrouw Scholthof van het CDA en de heer Kleine Schaars van Deventer Belang. Ik mis nog de heer Donkers. Weten we daar iets van? Hij gaat het bijna redden. Bijna niet dus. De heer Jansen? We gaan gewoon beginnen. Ik hoop dat ze nog aankomen. Vandaag staat de vergadering in het teken van het geven van input aan het college voor de begroting voor volgend jaar en de jaren daarna. Dat gaan we straks doen. Verder gaan we zo starten met het benoemen van een tweetal raadsopvolgers van de fractie van GroenLinks, mevrouw Le Net en mevrouw Frelier. Dan gaan we aan het eind van de vergadering nog een aantal moties vreemd behandelen. Ik begrijp net van de griffie dat dat er geen twee zijn, maar vier. Het is wel zo dat het prettiger zou zijn als die moties wat eerder zouden zijn. Dames en heren, ik mag dat toch maar een keer melden. Dat is uw eigen voorstel ook, uw eigen orde. Maar betekent ook dat van de zijde van het college niet de beantwoording altijd goed kan worden voorbereid. Er hebben zich vandaag geen insprekers gemeld. We hebben geen mondelinge vragen. VRAGENKWARTIER VERVALLEN MOTIE VREEMD 1

Motie Ecologische bestrijding Eikenprocessierups (ivm staking stemmen op 13 juli)

2

De voorzitter: We starten met een stemming over de motie die we op 13 juli hebben behandeld, maar waarover de stemmen staakten. Dat betreft de motie Ecologische bestrijding ... Nu heb ik ... Het is geregeld. Dat betreft de motie Ecologische bestrijding eikenprocessierups. Velen van ons verkeerden in de veronderstelling dat we daar alleen maar over zouden hoeven te stemmen, dat er geen sprake zou zijn van beraadslagingen. Dat kan wel, dat hoeft niet. Dat is afhankelijk van wat u wil. We kunnen de beraadslaging heropenen. We kunnen ook meteen overgaan tot stemming. Mag ik concluderen ... Ik doe het voorstel om gewoon over te gaan tot stemming. Als dat anders moet, dan hoor ik het nu graag. Is dat akkoord? Ja? Geen beraadslagingen? Gaat uw gang, mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Dank je wel, voorzitter. De vorige keer zijn de stemmen gestaakt en is er geen besluit gevallen over de motie eikenprocessierups. Graag leg ik deze motie weer voor om op te komen voor de belangen van de natuur, voor onze biodiversiteit en ook voor onze voedselketen. Graag begin ik eerst met een toelichting waarom ik deze motie heb ingediend. De biodiversiteit loopt wereldwijd al jaren terug. Een groot probleem. Misschien wel groter dan de klimaatverandering. We zijn heel erg afhankelijk van natuurlijke bronnen, denk aan voedsel, aan medicijnen.

Ongeveer driekwart van alle gewassen heeft bestuivende insecten nodig. Als die verdwijnen, hebben we een groot probleem. Biodiversiteit zorgt voor schone lucht, fris water, een goed klimaat van de bodem en bestuiving van gewassen. Het helpt ook om klimaatverandering te bestrijden en ons aan te passen. Het vermindert de impact van natuurrampen. Maar we moeten nu iets gaan doen. Anders zijn we te laat. Als een dierensoort eenmaal is uitgestorven, komt hij ook niet meer terug. Veel gemeenten spuiten met biologische bacteriepreparaten, zoals XenTari. Ook de gemeente Deventer gebruikt dit middel voor de bestrijding van de eikenprocessierups. Kortom, even kijken, we staan hier, want het mag niet zijn dat de natuur, de biodiversiteit en de voedselketen en de vogels eronder leiden, omdat we in Deventer de bestrijding van de eikenprocessierups niet op een doelmatige en effectieve manier kunnen uitvoeren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schuiling. Is er nog behoefte aan verdere reactie? Dat is niet het geval. Nog behoefte ... Ja? De heer Emens, gaat uw gang. De heer Emens: Het moet in feite doorgaan. Maar als kinderen daar last van hebben. Je hebt daar vier of vijf van die bomen staan en die kunnen niet alles wegkrijgen. Hoe los je dat dan op? Bomen omzagen of ... Maar dat is de oplossing dan. Toevallig weet ik wat de situatie is, waar dat is.

Wat moet ik doen dan? Bomen omzagen? Heeft u daar een antwoord op? De voorzitter: Mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Ik heb daar wel een antwoord op. De heer Emens: Als andere middelen niet helpen, daar heb ik het even over. De voorzitter: Mijnheer Emens, u moet even uw microfoon weer uitzetten, want ... Mevrouw Schuiling: We kunnen het ook op een ecologische manier beheersen. We kunnen nestkastjes ophangen, we kunnen inheemse planten terugzetten en we kunnen ook zo helpen om de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups te versterken, waardoor we op een natuurlijke manier het kunnen bestrijden. Niet wat we nu doen, dat we het niet structureel kunnen oplossen, maar eenmalig iets gaan doen wat niet goed is. De voorzitter: De heer Emens. De heer Emens: Voorzitter, als dat al gebeurt en het helpt niet? De voorzitter: Mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Heeft u daar bewijs voor dat het niet helpt?

3

De heer Emens: Ja, anders zeg ik dat niet. De voorzitter: Mevrouw Schuiling, kunt u nog reactie geven op de vraag, wat dan? Mevrouw Schuiling: Ik denk dat er gewoon succesvollere manieren zijn om het te bestrijden dan XenTari. Daarvoor heb ik deze motie ingediend. De voorzitter: Uitstekend. Daar zult u het mee moeten doen, mijnheer Emens. Volgens mij gaat u het niet eens worden. Mijnheer Donkers, gaat uw gang. De heer Donkers: Ik heb wellicht een oplossing voor deze discussie. Kijk, de VVD deelt de zorgen van mevrouw Schuiling over dit gif. Het liefst zo min mogelijk. Maar volgens mij is dat juist ook het doel van de evaluatie, die ik het college heb horen aandragen. Mijn voorstel zou nog steeds zijn om daarop te wachten en op basis daarvan, want dan weten we ook of er daadwerkelijk alternatieven zijn, een besluit te nemen over dit gif. De voorzitter: Mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Dank je wel. Ik wilde even doorgeven dat er heel veel gemeenten al in Nederland zijn die al zonder XenTari succesvol de eikenprocessierups kunnen bestrijden. Waarom kan de gemeente Deventer dat niet? We willen toch niet het slechtste jongetje van de klas zijn? We willen toch juist lef hebben zonder XenTari de eikenprocessierups te kunnen bestrijden? De voorzitter: De heer Donkers.

De heer Donkers: Ik hoop met u, maar dat zie ik graag uit de evaluatie blijken in plaats van uit een aantal aannames. Vandaar. De voorzitter: De heer Van der Linde. De heer Van der Linde: Ik ben het eens met de heer Donkers, voorzitter. Het CDA wacht ook even de eerste evaluatie af. In bullet 1 van uw motie vraagt u ook om de uitslagen van die evaluatie. Maar in bullet 2 gaat u over tot een rigide maatregel. Zou u niet eerst de feiten afwachten, voordat u zo’n rigide maatregel vraagt van de bestuurder en hem daarmee een tool uit handen slaat? De voorzitter: Mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Dank u wel. Het is goed om die resultaten af te wachten, maar de biodiversiteit gaat ook achteruit. We kunnen gewoon niet wachten. Het is gewoon zeer succesvol gebleken bij andere gemeentes dat het wel kan. Dat is mijn antwoord. De voorzitter: De heer Smeenk. De heer Smeenk: Ik denk, als u in het tweede bullet de datum van 01-01-2024 eruit haalt, dan heeft het college ook ruimte om daar wat mee te doen. Kunnen we de evaluatie goed evalueren met elkaar. Dan kunnen we ... Volgens mij moet er een vervolgstap komen. Maar die harde datum 01-01-2024 moet er wat ons betreft uit. De voorzitter: Mevrouw Schuiling. Mevrouw Schuiling: Wat stelt u dan voor? Een jaar later of ...

Wat we moeten wel zo SMART mogelijk, specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden, zorgen dat we van XenTari afkomen. Anders blijft het vaag. De voorzitter: Mijnheer Smeenk.

4

De heer Smeenk: Deze vind ik gewoon te kort door de bocht, dat u gelijk al een SMART-datum wilt hebben. Laten we eerst gewoon die evaluatie afwachten. Aan de hand van die evaluatie kunnen we alsnog een datum gaan bepalen. Niet nu op voorhand al, want je blokkeert jezelf compleet. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smeenk. Is er nog behoefte van de zijde van het college om te reageren? De heer Elferink, gaat uw gang. De heer Elferink: Dank u, voorzitter. We delen de zorgen die er zijn. We ontraden nog steeds de motie. Met dezelfde reden als hier net genoemd. Wij willen ons niet vastpinnen op die datum. We zijn ook met alternatieven bezig. Heeft u ook kennis van kunnen nemen. De paringsverstoring. We doen er alles aan om zo snel mogelijk ... Sorry. De voorzitter: Dat is een brute ingreep hoor. De heer Elferink: Dat is een heel brute ingreep. Is niet heel diervriendelijk misschien. Excuus. Maar zo snel mogelijk als het kan gaan we afscheid nemen van dat middel. Alleen wij stellen voor om dat na een goede evaluatie dit voorjaar vast te stellen met elkaar. Dank u. De voorzitter: Volgens mij zijn de posities helder en kunnen we de beraadslaging afsluiten, als u het daarmee eens bent. Gaan we over tot stemming over deze motie. De motie blijft zoals hij was. Is er nog behoefte aan een stemverklaring? Niet? Dan is de stemming geopend. Zo zie je, het verschil door een eenmansfractie.

De motie is aangenomen met 19 stemmen voor en 18 stemmen tegen. BENOEMINGEN 1.

Benoeming en beëdiging opvolgers fractie GroenLinks

De voorzitter: Dan gaan wij over tot de benoeming en beëdiging van een tweetal raadsopvolgers voor de fractie van GroenLinks. Er is een commissie van de geloofsbrieven ingesteld, bestaande uit mevrouw Kerkdijk en de heer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof zal een terugkoppeling geven van de bevindingen. Mijnheer Van den Nieuwenhof, gaat uw gang. De heer Van den Nieuwenhof: Dank u wel, voorzitter. Met inachtneming van artikel 35 van ons Reglement van Orde en daarmee de artikelen 10, 11, 13 en 15 van de Gemeentewet, heeft de commissie van de geloofsbrieven zich gebogen over de door mevrouw Le Net en mevrouw Frelier aangeleverde stukken met verklaringen, de zogenaamde geloofsbrieven, om als raadsopvolger te kunnen worden beëdigd. De commissie heeft de stukken gecontroleerd en in orde bevonden. Er is uit de stukken niets gebleken dat de benoeming van één van beiden tot raadsopvolger van deze raad in de weg staat. Dank u wel. De voorzitter: Veel dank mevrouw Van den Nieuwenhof. Dank voor de commissie ook en die we binden hierbij. Dan kunnen we overgaan tot beëdiging. Ik roep mevrouw Le Net en mevrouw Frelier naar boven, naar voren. Dan zal ik de eed voorlezen. Ik verzoek u allen om te gaan staan.

Ik zweer of verklaar en beloof, dat ik, om tot lid van de raadsopvolger van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel dan ook, enige gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer of verklaar en beloof dat ik, om iets in deze rol en functie te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer of beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadsopvolger van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Gaat uw gang. Mevrouw Frelier: Zo waarlijk helpe mij God almachtig. Mevrouw Le Net: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel, dan bent u nu beëdigd als raadsopvolger. Van harte gefeliciteerd.

5

HAMERSTUKKEN De voorzitter: Dames en heren, wij vervolgen de raadsvergadering. Er zijn geen hamerstukken. DEBATSTUKKEN 2.

Input voor de conceptbegroting 2023 en MJPB 2023-2027

De voorzitter: Daarmee kunnen we verder met het debat. Mag ik stilte in de zaal? Het debatonderwerp voor vanavond, input voor de conceptbegroting 2023 en de meerjarenprogrammabegroting voor de ’23-2026. Op de agenda staat trouwen 2027, maar dat hoeven we dit jaar nog niet te regelen. We kijken vier jaar vooruit. De debatstukken. Deze zomer hebben wij voorjaarsnota gehad. Collegevorming was aan de gang. Toen is afgesproken met elkaar, we maken geen voorjaarsnota. Dat betekent ook dat er geen debat is geweest. U bent op 7 september geïnformeerd, een technische briefing gehad over de financiële situatie en de financiële vooruitzichten. Nu is er de gelegenheid, voordat het college gaat werken aan een begroting voor d komende jaren, om te zorgen dat u nog input kunt meegeven. Dat kan, maar dat hoeft niet, in de vorm van moties. We hebben toch een flink aantal moties. Dat had ook op een andere manier gekund. Dat kan ook op een andere manier. Dat is verder aan u. U ontvangt vervolgens van het college de conceptbegroting op 6 oktober. In november gaat u dan met elkaar over de begroting aan de slag. Dan kunt u op dat moment, als u zegt, we hebben een bepaalde wens uitgesproken, die ook een meerderheid van de raad heeft gehaald, controleren of het college daar zorgvuldig mee omgegaan is.

Zo nodig heeft u altijd de gelegenheid om bij de behandeling van de begroting nog een amendement in te dienen om bij te sturen als u dat nodig vindt. We gaan het, wat mij betreft, als volgt doen. We hebben een aantal moties. De indieners krijgen vanzelfsprekend de gelegenheid om die motie toe te lichten. Dan staat het ieder lid ... Mevrouw Grijsen, het stoort. Daarnaast heeft ieder lid of fractie de gelegenheid om een suggestie te doen, zoals ik al zei. Dat hoeft niet per se in de vorm van moties. We behandelen de moties zoals ze in de volgorde staan in het RIS. We bespreken ze eerst allemaal en brengen ze aan het eind dan in stemming. Waarbij opgemerkt is dat de motie Toekomstbestendige bedrijventerreinen is ingetrokken. Dan beginnen we met Inzet op terrassen, reclame en uitstallingsbeleid van de fracties .... Sorry, wil u nog even over de orde? Eerst even de heer Schuring en daarna mevrouw Leget. De heer Schuring: Voorzitter, u stelt voor direct naar de ingediende moties over te gaan en die langs te lopen. Ik zou het zelf eigenlijk wel prettig vinden als, voor zover daar iets is voorbereid vanuit de fracties, de wensen toegelicht kunnen worden, voordat we op de moties in kunnen gaan. Daar kan op gereageerd worden. Dat kan dan zelfs aanleiding om een bepaalde motie niet in te dienen, omdat er een overtuigende toezegging is gedaan vanuit het college.

Dat kan de motiebehandeling verkorten. De voorzitter: U stelt voor dat iedere fractie, desgewenst, even de gelegenheid krijgt om in algemene zin iets mee te geven voor de begroting? De heer Schuring: Inderdaad. De voorzitter: Dat lijkt mij prima. Kan iedereen zich daarin vinden? Doen we dat op die manier. Is er één van de fractievoorzitters die de behoefte heeft om het college wat ... Beginnen we bij de fractie van Gemeentebelang. Gaat uw gang. De heer Smeenk: Voorzitter, dank je wel. We hebben een beetje een wensenlijstje. Als Gemeentebelang maken we ons zorgen over de stabiliteit en vooral in financiële zin van maatschappelijke organisaties, verenigingen, vrijwilligersorganisaties en dergelijke. Ook zij krijgen naast alle huishoudens die te maken krijgen met de verhoging van de energielasten en andere kosten mogelijk problemen. Als er binnen de begroting de mogelijkheid is, zal het ons wat waard zijn dat er wat ruimte vrijkomt om steun te geven aan deze organisaties. Dat kan, wat ons betreft, in de vorm van ... Ten tijde van de coronasteun, in die vorm. We snappen ook terdege dat er gewoon nog veel

6

onzekerheden zijn op de begroting, vooral aan de kostenkant. De inkomsten zijn dan ook wel redelijk in beeld, maar op Prinsjesdag zal het natuurlijk ook wel weer duidelijk worden ... Dat is ook een moment dat er duidelijk wordt wat er vanuit het Rijk naar de gemeente komt. Dan heb je ook pas echt die duidelijkheid van wat de inkomsten zijn. Aan de kostenkant zullen er flinke stijgingen zijn met niet alleen energie, maar bijvoorbeeld ook de bouwkosten en dergelijke. Wij wensen met onze wens ... We hebben nog een motie wat Hennie, of mevrouw Eltink straks zal gaan toelichten. Ik wil het weer bij de burger houden, Hennie maak ik ervan, maar het is mevrouw Eltink. Zodoende, die wens hebben wij dat de verenigingen niet ten koste worden van het energieprobleem. Maar wij willen dan bij deze ook het college en de organisatie veel wijsheid toewensen met het opstellen van de komende begroting. Dit was mijn korte bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smeenk. Dan de heer Schuring. De heer Schuring: Dank u, voorzitter. Namens de fractie van D66 loop ik een aantal wensen langs vanuit de fractie. Langs de domeinen die we kennen in deze raad, eerst sociaal, dan de ruimte en ik eindig met bestuur. Met twee kanttekeningen vooraf. We vonden het heel erg lastig om met een passende vorm te komen voor deze sessie.

Met het coalitieakkoord zijn natuurlijk al een heleboel wensen vanuit onze fractie ingevuld. We vinden het in elk geval belangrijk dat die worden verzilverd. Een aantal van de moties, van de voorstellen en de wensen liggen in het verlengde daarvan en zijn vooral gericht op versnelling en veiligstellen van die wensen. Ik loop er een aantal langs. We hebben de wensen niet op geld gezet, omdat het in deze tijden van onzekerheid en hoe groot de problemen worden heel erg lastig is om die op geld te zetten. Die twee kanttekeningen vooraf. Sociaal domein, voorzitter. Daar hebben we behalve wensen eigenlijk vooral zorgen, heel grote zorgen. Dat leidt tot wensen om met die zorgen om te gaan. We zien grote prijsstijgingen op ons afkomen, koopkrachtproblemen, prijsstijgingen in winkels, inflatie, ga maar door. Steeds meer inwoners kunnen straks niet meer rondkomen dankzij de oplopende energieprijzen. Dat leidt tot huurachterstanden, toeloop ‘...’ het bad, et cetera. Ook bij culturele instellingen, bij verenigingen, bij ondernemers, zijn de zorgen groot om de rekeningen straks nog te kunnen betalen. Het Rijk komt met hulp, maar we weten niet precies wanneer. Wij vragen het college, in de vorm van een motie die we hebben geagendeerd, een motie vreemd ....

Het is een beetje vreemd om hem als motie vreemd te doen bij deze behandeling, maar dat heeft met technische redenen te maken, dat we reeds dit jaar vanuit de begroting geld vragen om een aantal problemen op te lossen. Maar het heeft natuurlijk een doorwerking naar de periode daarna. Bij de behandeling van die motie vreemd, denk we daar nog op die motie voldoende kunnen ingaan. Die motie is ingediend, mede met steun van de PvdA, CDA en ChristenUnie. Goed, we vinden het in elk geval belangrijk, één ding licht ik even uit, uit die motie, dat we reeds dit jaar met voorstellen komen om de groep voorbij de 120 procent sociaal minimum, tussen de 120 en 130 of 140, daarboven in elk jaar dit jaar nog met een handreiking te komen, orde grootte € 800. Maar dat kan weer afhankelijk zijn van de energiecontracten, van wanneer het Rijk met extra steun komt, om daar met maatwerk te komen. Dat is ook een duidelijk dictum in die motie vreemd. Goed, naast die wens van dat crisisfonds, zo noemen we het maar eventjes, hebben we de wens om versneld ook in deze gemeente de preventie te versterken. In dat kader versneld met het voornemen te komen tot een domein overstijgend preventieplan. Maak daarvoor de ambtelijke capaciteit vrij en kom snel met dat plan naar de raad. Dat voor sociaal. Ruimtelijk domein. Vier wensen. Ik loop ze in willekeurige volgorde langs. De Nieuwe Markt.

Wat ons betreft wordt dat plein echt nu voortvarend aangepakt. Het ontwerp voor de pleinen ligt er al. Zorg voor dekking. Kijk nog eens goed naar de bomen. Dat we bij de uitwerking van dit plan de moties en de emoties rond de bomen, zoals we bij de Stromarkt hebben gehad, om die te voorkomen. Dekking kan ook vanuit de begroting infrafonds en middelen. We zien ook graag een versnelling van de plannen voor het fietsparkeren in het centrum en de verbetering van het fietsen in de hele gemeente, in algemene zin. Prijsstijgingen mogen niet leiden tot vertragingen in die plannen. Als derde voor ruimte, we zien graag met voortvarendheid een plan voor de herinrichting van de Welle met wat er dan wel kan, tussen de grijze silo en het spoorplan, vooruitlopend op grotere plannen over de doorstroming in onze hele gemeente. Klimaatadaptatie, veel groen, afwaardering van de snelheid, meer ruimte voor de fiets zijn voor ons belangrijke ingrediënten. Als laatste bij ruimte, ook niet onbelangrijk, versnellen, de wens om veel sneller zonnepanelen op al ons maatschappelijk vastgoed te leggen. Juist in deze tijd van die gigantisch hoge energieprijzen. Leg de scholen vol, leg de dorpshuizen vol, leg de kantoren vol in onze

7

gemeente, in ons eigendom, om die noden te dempen. Ik eindig, voorzitter, met bestuur. Drie wensen, ook in willekeurige volgorde. Inclusiviteit en diversiteit, is ook een belangrijk thema in ons coalitieakkoord. We hebben ook een regenboogakkoord. Veel partijen hebben dat ondertekend. We zien graag van het college dat ze voortvarend met plannen komen om die actiepunten in dat plan tot een uitwerking te komen, zoals onder andere het regenboomzebrapad. Ook aandacht daarbij, bij inclusiviteit en diversiteit, voor het meldpunt discriminatie. Dat is echt een onbekend meldpunt. Al die meldingen rond discriminatie, rond sekse, huidskleur of wat ook, worden niet gemeld en er wordt niet op geacteerd. Het is veel belangrijker om de bekendheid van het meldpunt te vergroten. Illegale kamerverhuur, als tweede punt, is een serieuze plaag in onze gemeente. Graag extra capaciteit voor dit dossier. Kom beleidsmatig en met toezicht en handhaving met initiatieven om dit te dempen. Tenslotte voor domein bestuur. We zien heel graag dat de gemeente ingaat op het voorstel en de oproep van de VNG om gemeentelijke expertise beschikbaar te stellen voor de opbouw van Oekraïne. Wellicht kan een stedenband worden aangegaan met een vergelijkbare stad als Deventer in Oekraïne. Zoek naar de versterking op de relaties op economisch gebied. Betrek het DEP daarbij.

Wellicht kan ook op humanitair gebied initiatieven ontwikkeld worden. Oekraïne, VNG oproep. Tot zover onze wensen, voorzitter. Hartelijk dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Schuring. Wie kan ik verder het woord geven? Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, vanavond hebben wij als raad de gelegenheid om input te leveren voor de komende begroting. We bevinden ons in een onzekere periode. De bestaanszekerheid van inwoners, ondernemers en organisaties staat onder grote druk. Dat baart onze fractie grote zorgen. Vandaar dat we van mening zijn dat de gemeente zich bij het opstellen van de begroting 2023 en verder maximaal moet inspannen om lokaal het leed dan ook zoveel mogelijk te verzachten. Uit de presentatie van vorige week is duidelijk geworden dat nog veel onzeker is over hoeveel financiële ruimte de gemeente precies heeft. Zo is het niet duidelijk welke maatregelen en compensatie we vanuit het Rijk mogen verwachten. Tegelijkertijd moeten we als gemeente nu al voorbereidingen treffen voor wat gaat komen. In veel gemeenten wordt daarom ook nagedacht over het opzetten van een lokaal noodfonds of crisisfonds. Onze fractie zou graag zien dat het college onderzoekt of het mogelijk is om in Deventer ook een fonds op te richten en onder welke voorwaarden dit dan het beste past bij onze lokale situatie.

Daarbij zou de gemeente fondsen en andere zaken, waarvoor nu al geld is gereserveerd, nog eens kritisch tegen het licht moeten houden, om te zien of dit geld nu niet voor dringendere zaken gebruikt zou moeten worden. We dienen daarom de motie Compensatie hoge energielasten mede in. Voorzitter, hoewel deze sessie primair gaat over de begroting van het komende jaar en verder, maakt onze fractie zich zorgen over de ontwikkelingen in dit lopende jaar. Bij dreigende energiearmoede is het van groot belang dat de weg naar snelle hulp en ondersteuning makkelijk kan worden gevonden. Zijn we wel voorbereid op extra aanvragen voor inkomensondersteuning of schuldhulpverlening? We gaan ervan uit dat het college daar zelf ook over nadenkt en met aanvullende maatregelen zal komen. Onze fractie wil daar graag in met u meedenken. Ander belangrijk punt is de verduurzaming. De huidige torenhoge energieprijzen maken verduurzamen van woningen en andere panden en voorzieningen alleen maar noodzakelijker. Deventer zou in de begroting beleid en middelen moeten opnemen om Deventer versneld te verduurzamen. Energiebesparing, isolatie, zonnepanelen, gasloos maken van woningen, alles kan helpen om snel de energielasten te verlagen. We zien graag een maximale inspanning om burgers, bedrijven en instellingen daarmee te ondersteunen. De motie Energiearmoede dienen we daarom mede in.

Voorzitter, als laatste het afval. Voorzitter, wij ergeren ons al jaren groen en geel aan het vele zwerfafval in de stad. Dit komt natuurlijk mede door de huidige manier van inzamelen en het gebrek aan handhaving. Om een begin te maken en hier nu eens eindelijk een eind aan te maken, dienen we de motie Aanpak zwerfafval binnenstad graag mede in. Goede ervaringen in de binnenstad kunnen in de toekomst later worden uitgerold over de rest van de gemeente. De rest van onze kritiek of punten hoort u bij de begroting. Voor nu wensen wij het college succes met het opstellen van de begroting. We kijken uit naar de concrete voorstellen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. De heer De Kok.

8

De heer De Kok: We hebben meerdere punten bedachten, maar ik houd het op drie in verband met de tijd ook vanavond. Eén punt is, denk ik, al genoemd. Maar ik heb net geprobeerd die motie, waar Kitty het over had, over die compensatie energiearmoede te openen in RIS, maar ik kreeg hem niet geopend. Ik weet niet of daar een technisch iets in is. Ik weet niet precies wat erin staat. Ter energiecompensatie willen wij eigenlijk voorstellen om, net zoals in een aantal andere gemeentes, zoals Apeldoorn en Zwolle bijvoorbeeld, de grens van het sociaal minimum te verhogen naar 130 procent, zonder andere voorwaarden te noemen van betreft schrijnende gevallen bijvoorbeeld. We denken dat dat bijvoorbeeld het ambtenarenapparaat te veel gaat belasten en dat je dan te veel maatwerk gaat krijgen waar niemand op zit te wachten. We denken dat die grens echt opgetrokken zou moeten kunnen worden, als daar ruimte voor is. Dan ten aanzien van bomenkapbeleid. Sorry, ik noem het bomenkapbeleid, maar bomenbeleid. We hebben vanmiddag toevallig een rondleiding gehad door de Bomenstichting. We hadden dit al opgesteld voordat we die rondleiding hadden gehad. We vinden het huidige laanboomverjongingsbeleid niet in de huidige tijd passen. We begrijpen dat het beleid min of meer is ingegeven door financiële argumenten. Dat onderhoud op een aantal plaatsen te veel zou gaan kosten.

Maar wat ons betreft is ook een gezonde gekapte boom er één te veel. Wij zouden graag zien dat toch meer weer teruggegaan wordt naar beoordeling van de situatie ter plaatse, hoe die is. Kijken, niet per individuele boom, maar wel per gebied of per situatie wat je doet met de bomen. Dan als laatste punt zouden wij graag zien dat er misschien, of misschien, dat er ruimte, financieel, gezocht wordt voor de Stichting Vangnet. Onze nummer 16 op de lijst, Anja Hensen, was daar voorzitter van. Die stichting ligt ons na aan het hart. We weten dat de afgelopen periode gesprekken zijn geweest, ook met de wethouder en met de verantwoordelijke ambtenaren. We hopen dat die ook de ondersteuning gaan krijgen waar ze recht op hebben. Dat was het. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Kok. Dan de heer Kaya. De heer Kaya: Voorzitter, Dank je wel. In november staat straks een grote uitdaging klaar. Het goedkeuren van een begroting 2023. Het is belangrijk dat we goed omgaan met onze gelden, want we bepalen samen, met zijn allen hier, hoeveel geld waar naartoe gaat. In de vorige vergadering had de wethouder van financiën het over onzekere dagen. Daardoor om bepaalde toekomstige uitgaves, die we mogelijk gaan verwachten. Maar wat zijn die? Waar we wel voor moeten waken, is dat wij niet te voorzichtig worden.

Misschien is het verstandig om situaties voor te zijn, door bijvoorbeeld te gaan denken aan energiebesparende maatregelen. Het is net ook al benoemd door andere partijen. Als we het dan hebben over energiearmoede, dan hoort elke inwoner die in nood is geholpen te worden. We zouden mensen bijvoorbeeld niet moeten belemmeren als zij maatregelen nemen voor hun woning. We moeten voorkomen dat wij straks inwoners hebben in Deventer, die van het gas en elektra worden afgesloten. Voorzitter, wij zijn van mening dat er nog veel te doen is omtrent het schoolzwemmen. Wij ontvangen signalen waar kinderen zonder zwemdiploma de basisschool verlaten. Nu we toch extra geld hebben gekregen vanuit het potje jeugd, is ons voorstel om hier eens goed naar te kijken en het schoolzwemmen weer mogelijk te maken. Ook hebben wij met zijn allen ervaren dat de lage opkomst van de verkiezingen ons als raadsleden hebben geraakt. Bij sommigen positief, bij anderen negatief. We hebben een voorstel om in ieder geval onze raadsvergaderingen te streamen in onze wijken en wellicht te gaan beginnen in de Rivierenwijk. Voor in de toekomst hebben we gelezen dat het college wil gaan starten met het burgerberaad. Ons voorstel is om straks te werken aan een burgerbegroting. Geef de inwoner van Deventer de ruimte om mee te praten over hun geld.

Afsluitend ben ik blij dat de coalitiepartijen constructief willen meepraten met de oppositiepartijen, om onze stad en dorpen inclusiever te maken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaya. Dan mevrouw Zieverink. Mevrouw Zieverink: Hartelijk dank, voorzitter. Bedankt ook dat deze ruimte geboden wordt om onze wensen kenbaar te kunnen maken. Wij kunnen heel gericht een aantal speerpunten voor Deventer invullen, want wij willen immers allemaal een mooi, leefbaar Deventer, met en voor haar inwoners. Zoals eerder ook al aangegeven door enkele van mijn collega’s, hebben wij ook zorgen rondom de oplopende energielasten, ook voor ons als gemeente. Laten we daar ook voldoende aandacht voor hebben. Ook, mijn collega noemde het al even, aandacht voor het

9

uitvoeren van de diverse moties die al zijn aangenomen. Laten we die eens tot uitvoering gaan brengen. Moties die al stemming doorstaan en wachten op uitvoering, bijvoorbeeld de motie Communicatie mantelzorgbeleid, die wij mede ingediend hebben. Of denk eens aan de motie Honderdduizend plus bomen, gezien het warme weer een investering voor de toekomst die dikke winst voor de leefbaarheid kan brengen. Wij vragen het college dan ook om ons te laten zien waar deze moties teruggevonden kunnen worden in de begroting en hoe daar invulling aan gegeven zou worden. Wij willen ook graag alvast een initiatiefvoorstel aankondigen voor een dementievriendelijk Deventer. Dat zal impact hebben de organisatie, op trainingen te maken met beleid en partijen als Alzheimer Nederland, maar ook aanpassingen aan de infrastructuur in Deventer vragen. Nou kunnen wij ons indenken dat daar vast wel ruimte voor te vinden is binnen het Infrastructuurfonds van 26 miljoen. Het zijn soms simpele dingen als de aanleg of heraanleg van een zebrapad. Maar de basis, het te maken beleid, daar moeten wij wel ruimte voor maken in deze begroting. Ook zou ik graag, net zoals mijn collega’s, aandacht willen vragen voor de problematiek rondom de verkamering in Deventer. Willen we hier meer budget voor vrijmaken, voor toezicht of ander effectief beleid, moeten we onze huidige wijkenstructuur aanpassen.

Laten we eens kijken of we ruimte kunnen vinden voor een gedegen actieplan in de begroting. Meerdere partijen hebben wensen al in moties kenbaar gemaakt. Ook daar vinden wij uiteraard iets van. Soms gewoon omdat we ze sympathiek vinden, of gewoon omdat we ze steun willen geven. We lichten ze toe per motie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Zieverink. Wie? De heer De Niet, ChristenUnie. De heer De Niet: We staat hier om input te geven richting de begroting. We hebben vorige week een vrij uitgebreide uitleg gekregen over onze situatie. Mijn conclusie was toen, we hebben als gemeente Deventer in ieder geval behoorlijk wat vet op de botten. Er zijn miljoenen beschikbaar, grotendeels eenmalig, maar toch ook een substantieel structureel bedrag. Dat zijn bedragen, dat vet gaan we nodig hebben om de grote opgaven op de korte en lange termijn het hoofd te bieden. Eén van die grote opgaven is de stijgende energieprijs en de daaraan gerelateerde hoge inflatie. Dat betreft de betaalbaarheid van wonen en energie en daarmee primaire levensbehoeften van onze inwoners. De exacte impact is onzeker, maar het is wel zeker dat de impact behoorlijk ongelijk verdeeld is. Want het hangt erg sterk af van de situatie, de mate waarin je je woning of buurthuis of ook je productieproces, als bedrijf ... In hoeverre je dan van energie afhankelijk bent. Ook wanneer je huidige energiecontract afloopt.

Het is behoorlijk zeker dat daardoor bewoners en ook maatschappelijke instellingen en bedrijven in de problemen gaan komen. Dat kan bijna niet anders als je energierekening opeens verviervoudigd. Dat soort voorbeelden hebben we wel gehoord en gelezen. Wij vinden het nu belangrijk om mensen niet te laten vallen. Dat hebben we niet gedaan in de coronacrisis, dat mogen we ook nu niet doen. Het kabinet werkt eraan, maar het is nog niet duidelijk wat we precies uit Den Haag gaan krijgen. We moeten ook hier onze voorbereidingen treffen. Ik ben het helemaal eens met ook wat eerder is gezegd, we kunnen niet wachten tot januari, we moeten nu al in actie komen. Daarom staan moties vreemd ook op de agenda van de heer Schuring van D66, maar ook van mijzelf met mevrouw Sipman van de VVD. Dat komt later. Maar ook die onzekerheden moeten een plek krijgen in de begroting van volgend jaar. Het is belangrijk en ook goed om beter inzicht erin hebben in de mogelijke impact bijvoorbeeld op maatschappelijke instellingen en verenigingen. Dat zou ik wel graag terug willen zien voor die begroting. Tegelijkertijd wil ik ook benadrukken dat we ons niet blind moeten staren op die korte termijn. Want we moeten niet alleen financiële pleisters plakken. We moeten ook extra de schouders zetten onder de oplossingen voor de lange termijn. Het isoleren en verduurzamen van woningen, het eigen energie opwekken.

De huidige crisis onderstreept alleen maar dat wij meer moeten streven naar duurzame energie opwekken en onafhankelijkheid van energie van buitenlandse mogendheden. Dat is iets wat wij als ChristenUnie graag terug willen zien in deze begroting. Vanwege al die onzekerheden hebben we geen wensenlijstje ingediend. Dat hebben we wel, maar dat lijkt ons niet de juiste tijd om die wensen nu per se op tafel te leggen. Wij zijn ook benieuwd naar de uitwerking daarin van het coalitieakkoord. Ik wil tenslotte wel graag twee specifieke aandachtspunten meegeven, die in de lijn liggen van wat ik eerder al zei, dat we de mensen niet moeten laten vallen. Eén van die punten is de problemen van verkamering en zwerfafval in verschillende wijken, waar het een probleem is. Die problemen zijn soms heel groot. Er zit weinig vooruitgang in. We mogen die wijken niet laten vallen. Het tweede punt is, wij vinden het belangrijk dat wij onze verantwoordelijkheid ook nemen in de huisvesting van statushouders, die aan Deventer

10 zijn toegewezen. Ook wij hebben een verantwoordelijkheid om de doorstroming in de AZC’s op gang te brengen, om te zorgen dat mensen in Ter Apel niet op straat hoeven te slapen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Niet. De heer Donkers, VVD. De heer Donkers: Voorzitter, als je kiest voor een vormvrije aanpak, dan nemen de meeste raadsleden het ervan. Dan krijgen we inderdaad een aantal troonredes. VVD heeft daar niet voor gekozen. Wij hebben onze beleidsmatige wensen aangegeven voor het reces, toen het ging over het coalitieakkoord en zullen reageren op de begroting als hij daar ligt. Wij vonden het wel belangrijk om een paar punten aan te geven die wij graag terug willen zien in de begroting. Het was vormvrij. Wij hebben gekozen om daar moties voor te gebruiken. Wij zien dat ook nadrukkelijk als praatstukken, als agendapunt, als u wilt, om daar dat gesprek over aan te gaan. Nog een concreet verzoek dan aan het college. Dat is toch wel om het Fonds Infrastructuur, waar over wordt gepraat, gerept, nader te specificeren. Ik merk dat er in de raad wat onduidelijkheid is over de definitie infrastructuur. Om te voorkomen dat het een duizend-dingen-doekje wordt, zouden wij graag in de begroting terug willen zien wat infrastructuur behelst. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Donkers. Dan de heer Evers voor het CDA. De heer Evers: Dank u wel, voorzitter.

Eigenlijk een kleine bijdrage van het CDA. Maar ik hoor net van de heer Donkers dat het een soort troonrede is. Ik voel de lat wel wat hoger liggen. Zoals al gememoreerd door veel fracties, we staan voor een lastige opgave. Een begroting maken in zeer lastige tijden, want we weten op veel plekken nog niet eens hoe het stof van de coronacrisis neerdaalt, of de volgende onzekerheden dienen zich wel weer aan. Hoge inflatie, hoge prijsstijging energie. Grotendeels nog niet in te schatten effecten wat dat met zich mee gaat brengen. We hebben het vorige week duidelijk uitgelegd gekregen. Onduidelijk voor onze gemeentebegroting, maar ook voor vele groepen in de samenleving. Daar willen we als CDA aandacht voor vragen. Huishoudens uiteraard. Maar ik wil ook met name aandacht vragen voor ondernemers, die vanaf oktober, zoals we misschien nog weten, beginnen met terugbetaling van opgebouwde coronaschulden. Maar nu met forse stijgingen van energieprijzen, huurprijzen en dalend consumentenvertrouwen te maken krijgen. Laten we vooral ook onze verenigingen en maatschappelijke instellingen niet vergeten. Daar maken we als CDA behoorlijk zorgen over. We vinden het dan ook belangrijk dat we in de begroting ruimte houden om deze onvoorziene omstandigheden op te vangen. Gelukkig hebben we vorige week gezien dat er nog wat ruimte lijkt te zijn.

Waarbij we uiteraard moeten afwachten met welke ondersteunende maatregelen de Rijksoverheid nog gaat komen. Graag horen we van het college hoe ze denken aan ondersteuning van die groepen, invulling te kunnen gaan geven. Om daar wat richting aan te geven, hebben we de moties van D66 en moties van GroenLinks, in die richting, mede ingediend. Positief is dat we als gemeente Deventer de afgelopen jaren een zorgvuldig begrotingsbeleid hebben gevoerd. We staan er financieel nog altijd goed voor. Het is om deze reden dan ook dat we aan de start van een nieuwe collegeperiode, met een coalitieakkoord dat volstaat met ambities, waarvoor ook ruimte in de begroting kan worden ingeruimd. Laten we daar snel mee aan de slag gaan. Als CDA Deventer maken we ons daarbij nog wel de nodige zorgen of we wel voldoende uitvoeringscapaciteit beschikbaar hebben binnen de gemeentelijke organisatie. We horen graag van het college of dit een belemmering kan zijn om de komende jaren plannen volgens planning tot uitvoering te brengen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Evers. Wie van ons? Mevrouw Leget? Ja. Mevrouw Leget: Dank u wel, voorzitter. Als coalitiepartij hebben wij onze bijdrage geleverd aan het bestuursakkoord, wat zijn uitwerking zal hebben, verwachten wij ook, in deze begroting. Daarmee zijn onze ambities geborgd.

Vanaf deze plek heb ik al eerder aangegeven waar vanuit de fractie, vanuit de PvdA, onze standpunten liggen. Zonder in herhalingen te vallen, hierbij kort onze input. Wij staan voor een open bestuurscultuur, waarin alle partijen een rol kunnen spelen. Dat wil ik nogmaals eens nadrukkelijk onder de aandacht brengen. Inwoners moeten goed worden meegenomen en kunnen deelnemen aan besluitvorming. Wij

11

wensen iedereen een goed dak boven het hoofd. Bouwen en doorstroom bevorderen, zodat er ook voor iedereen een betaalbare woning is. We blijven er scherp op toezien, de aankomende bestuursperiode, dat buurtvoorzieningen goed zijn toegerust, zodat er voor mensen laagdrempelig een plek is waar zij elkaar kunnen ontmoeten en iedereen mee kan doen. We vinden dat er ook flinke stappen moeten worden gemaakt als het gaat om verduurzaming, de energietransitie en biodiversiteit. De noodzaak is groot en de lat ligt hoog, wat ons betreft. Investeringen hierin zijn noodzakelijk. Kunst en cultuur zijn het cement van onze samenleving. Dit mag, wat ons betreft, ook in deze huidige, moeilijke tijden nooit onder druk komen te staan. Hierin moeten we blijven investeren en ook zeker aangehaakt blijven bij de lokaal educatieve agenda, zodat alle kinderen en jongeren meegenomen kunnen worden en een podium kunnen krijgen voor hun eigen talenten. Meedoen betekent ook meewerken, in de breedste zin van het woord. Vanaf deze plek heb ik de vorige keer, in juli, ook aangegeven dat er grote zorgen zijn over een grote groep mensen binnen Deventer, voor wie het niet meer mogelijk is om rond te komen. Namens onze fractie van de Partij van de Arbeid deed ik een noodoproep. Het is een crisissituatie en die vraagt om een crisismaatregel.

Die moet voorkomen dat we als Deventer politiek mensen, daar waar het meest noodzakelijk, geen helpende hand kunnen bieden. Heel goed om hier met elkaar vanavond het gesprek aan te gaan en aan te geven hoe we dat op een zo kort mogelijke termijn het beste kunnen gaan doen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Leget. Dan de heer Van der Meulen. Gaat uw gang. De heer Van der Meulen: Dank u wel, voorzitter. Tot slot de troonrede van GroenLinks. Het is een complexe uitdaging om in deze tijden een begroting te maken. De afhankelijkheid van fossiele energie stort de wereld in meerdere crises. Met angst kijken we uit naar de komende winter. Het zal niet verbazen, eigenlijk alle andere partijen hebben dat ook al aangegeven, dat een deel van die wensen van ons ook in het teken van die crises staat. Heel concreet hebben wij zeven wensen, waarvan twee vervat in een motie. De motie om te onderzoeken wat de impact is van de energiecrisis op maatschappelijke en culturele instellingen en daarvoor middelen ter beschikking te stellen, die komt zo meteen aan bod. Belangrijk is, bij die energiecrisis, het aanpakken bij de bron. Investeren in duurzaamheid. Onze wens is dan ook dat in de begroting een serieus bedrag wordt opgenomen voor duurzaamheid. Er is een voornemen van het college om een fors bedrag voor te stellen voor de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed.

Ik heb gelezen 1,6 miljoen, waarvan 4.500 zonnepanelen kunnen worden gefinancierd. Dat is een leuk eerste begin, maar er moet meer gebeuren willen we deze crisis het hoofd bieden. Het coalitieakkoord biedt volgens ons daar heel weinig aanknopingspunten voor. Wij werken zelf daarom aan een initiatiefvoorstel, wat hopelijk in de loop van dit jaar in deze raad nog besproken kan worden. De derde wens heeft betrekking op handhaving en toezicht van terrassen, reclame en uitstellingenbeleid in de binnenstad. Die zal zo meteen toegelicht worden door mevrouw Van der Meer en mevrouw Eltink. De vierde wens heeft betrekking op de preventie. We hebben de wens om voldoende ondersteuning te waarborgen voor activiteiten en initiatieven die worden genomen om inwoners zo lang mogelijk gezond en ook uit de Wmo te houden. Op dit moment wordt er gewerkt aan het preventieplan sociaal domein. We hebben recent de contourennota ontvangen. Maar vanuit de fractie bestaat nu al de wens om voldoend budget te begroten voor dergelijke initiatieven, om mensen gezond te houden en uit de Wmo. Dan een hele kleine wens eigenlijk, maar toch wel een hele belangrijke in moeilijke tijden, de stadstroubadour. We hebben in 2019 daar kennis mee gemaakt. Maarten van Veen heeft dat drie jaar gedaan. Heeft veel bewoners blij gemaakt met vrolijke, ontroerende liedjes. Dat budget loopt eind dit jaar af.

Wij wensen dat er structurele middelen voor worden vrijgemaakt voor na 2022. Dan infrastructuur. Het Grote Kerkhof, Grote Poot en Stromarkt zijn bijna klaar. We wensen dat er in 2023 wordt doorgepakt naar de Nieuwe Markt. De heer Schuring gaf het net ook al aan. Alleen de heer Schuring had het net over van, we moeten ook kijken naar de bomen. Daar ben ik al heel erg blij mee. Wij willen ook graag dat we kunnen blijven kijken naar die bomen als het plein heringericht is. Dat is in dat opzicht ook een duidelijke wens. Ook genoemd door de heer Schuring van, het vervolg te bellen. Daar moeten we echt wat mee. Goed, we hebben een flink fonds infrastructuur, hoewel niet misschien heel helder gedefinieerd. Maar daar moeten we echt een stap in zetten. Sluiten we aan bij D66, wens. Dan nog een wens over de grens, internationaal. Deventer heeft meegedaan als Shelter City gaststad, een initiatief uit 2016. Dat we internationale mensenrechtenvertegenwoordigers in Deventer opvangen. Dat is een pilot geweest. Die is onlangs geëvalueerd. Daaruit blijkt

12

van, als we daarmee door willen gaan, het budget is ontoereikend om daarmee door te gaan. Wij wensen dat er middelen worden opgenomen voor het vervolg van dit project. Tot slot nog een algemene wens, een oproep. De begroting, we denken vaak dat het alleen maar om getallen en euro’s draait, maar niets is minder waar. Het gaat om beleidsvoorstellen, met prestaties en doelstellingen en daarbij dan bedragen. Wij wensen dat die voorstellen ook SMART worden geformuleerd. Ook ingaan op de gewenste maatschappelijke effecten en de beoogde resultaten. Op die wijze kunnen wij als zelfbewuste raad, als hoogte orgaan van de gemeente ook de juiste kaders vaststellen en die controleren. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Meulen. Ik check nog even of de heer Van den Nieuwenhof. Heeft u nog behoefte? Nee, geen behoefte. Dan hebben alle fracties de gelegenheid nu gehad die dat wilden, om hun algemene bijdrage te leveren. Dan gaan we nu over tot de moties. Beginnen met de motie Inzet op terrassen, reclame en uitstallingsbeleid van GroenLinks en Gemeentebelang. Wie van u gaat een ... Mevrouw Eltink, gaat uw gang. Mevrouw Eltink: Dank u wel, voorzitter. Zoals al aangegeven, deze motie dienen wij in samen met GroenLinks. Ik denk, allemaal, iedereen die hier zit, dat we heel trots zijn op onze prachtige binnenstad.

We hebben in het verleden diverse kaders vastgesteld, om te zorgen dat de kwaliteit en de uitstraling van die mooie binnenstad gewaarborgd wordt. Daar blijven we ook mee bezig. We gaan door met de bloei van de binnenstad, bijvoorbeeld aan de hand van de binnenstad agenda 2.0, die we vorig jaar hebben vastgesteld. Tijdens corona hebben we natuurlijk te maken gehad met allerlei beperkende coronamaatregelen voor de ondernemers. Natuurlijk hebben we daarop ingespeeld en hebben we diverse regels versoepeld om ruimte te kunnen geven aan de ondernemers in deze moeilijke tijden. De beperkende coronamaatregelen zijn weg, dat weten we allemaal. We zitten nu eigenlijk in een overbruggingsperiode, terug naar normaal na corona. Toch ontvangen wij signalen van diverse kanten en zie wijzelf ook dat niet alle ondernemers zich aan de bestaande afspraken houden, zoals we dat gezamenlijk afgesproken hebben. Uit gesprekken die we hebben gehad, is gebleken dat binnen VTH er toch wel een probleem is met capaciteit om deze ondernemers, waar dat nodig is, hierop aan te spreken. Toch vinden we het heel belangrijk dat dat wel gaat gebeuren. Er zijn ook ondernemers die klagen ook, ik hou me netjes aan de regels en anderen doen het niet. Moet ik dan ook maar de regels aan mijn laars lappen? Vandaar onze oproep, kom met een plan. Het gaat om tijdelijke extra inzet.

In denk dat als we daar een keer serieus mee bezig zijn geweest en iedereen even weer bewust hebben gemaakt van de afspraken, zoals we die hebben, dat het ook allemaal weer prima kan. Roepen dan het college op om een voorstel te maken hoe ze dat met tijdelijke extra VTH-inzet zouden kunnen oplossen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Eltink. Reacties? Aanvulling, jazeker, ook. Gaat uw gang, mevrouw Van der Meer. Mag daar hoor. Mevrouw Van der Meer: Dank, voorzitter. Het mag van hier. Ik hou het kort. Vooral hebben mevrouw Eltink en ik ook al wel gesproken. Er zijn hele grote issues in de samenleving en wij komen hiermee. Maar hopelijk heeft mevrouw Eltink u al overtuigd van het belang hiervan voor een kwaliteit van een mooie binnenstad. Daarnaast wil ik nog een punt plaatsen. Dat ook het belang voor ons personeel ... Want we weten allemaal dat het moeilijk is om aan personeel te komen en personeel te houden. Een onderdeel daarvan is goed zorgen voor het personeel wat we hebben. Dat we ook zorgen dat er voldoende mensen voor de taken die wij als raad aan team vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) ook geven. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Donkers, gaat uw gang. De heer Donkers: Als overheid heb je drie manieren om iets te bewerkstelligen. De preek, de wortel en de stok. Wortel lijkt me niet verstandig.

Maar moeten we niet eerst in gesprek gaan met de ondernemers? We hebben goede contacten met hen. Het op die manier ... Voordat wij eigenlijk met een hele nare stok gaan zwaaien, om de ondernemers daarmee te bewegen om het aan te passen.

13

Mevrouw Eltink: Daar wil ik wel even op reageren. Dank u wel, voorzitter. Ik dacht dat ik dat ook wel aangegeven had. Het is niet zo dat het de bedoeling is dat ze langsgaan en zeggen, dit klopt niet, dat klopt niet, u krijgt allemaal een bekeuring en zo. Maar meer om ze er gewoon op aan te spreken van, kom op, dit hebben we afgesproken. Dat ze dan ook gewoon even de tijd krijgen om dat aan te passen. De voorzitter: Mijnheer Donkers. De heer Donkers: Maar ligt daar juist niet een taak bij de verschillende partners die we hebben, de Koninklijke Horeca Deventer, de binnenstadmanager, wellicht een wethouder met goede contacten, die net even dat extra zetje geeft om te voorkomen dat we met handhavers langs moeten gaan om mensen te bewegen om een lantaarn aan te passen? De voorzitter: Mevrouw Van der Meer. Mevrouw Van der Meer: Dank, voorzitter. U vraagt eigenlijk om inzet op terrassen, reclame en uitstallingsbeleid. Dat is precies de titel van de motie. Alleen de uitvoering vraagt waarschijnlijk wat van het team VTH. Ik ken boa’s als mensen die heel goed in staat zijn om gesprekken te voeren met ondernemers. De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Kaya. Geheel ander gezichtspunt, hè? De heer Kaya: Heel anders. Voorzitter, ik heb toch wel een vraagje over deze motie.

Want ik krijg het gevoel dat de toezichthouders en daarbij de hardwerkende gemeente eigenlijk hier de oproep krijgt van, u doet niet goed uw best, ga alsjeblieft hieraan werken. Als een ondernemer het niet goed doet, wordt er toch al gehandhaafd. In ieder geval door de handhavers van, u moet het zo doen, want anders krijgt u een boete. Of klopt dat niet? De voorzitter: Mevrouw Eltink. Mevrouw Eltink: Dank u wel, voorzitter. Dat is net het probleem. Het is best wel krap qua capaciteit bij VTH. Tijdens de coronaperiode hebben ook de boa’s zich echt, dat weten we allemaal, een slag in de rondte gewerkt om de boel allemaal goed op orde te houden. Het gebeurt nu niet dat zij dan de tijd hebben om juist op een redelijk normale manier die ondernemers daarop aan te spreken. Vandaar ons verzoek. De voorzitter: Mijnheer Kaya nog. De heer Kaya: Voorzitter, is het dan niet een idee om eerst, wat mijnheer Donkers ook net zei, met die ondernemers om tafel te gaan zitten en daarbij ervoor te zorgen dat ze zich wel aan die afspraken houden en dat ze ... Dan hoeven we niet extra capaciteit te vragen aan handhavers. De voorzitter: Mevrouw Eltink. Mevrouw Eltink: Dank u wel. Daar ben ik het gedeeltelijk wel mee eens, alleen denk ik wel dat de boa’s het beste op het netvlies hebben wat concreet, in de praktijk, de afspraken zijn. Dat die dat heel makkelijk kunnen aangeven.

Dat als anderen dat doen, dat je dan een soort in algemeenheden blijft hangen en het toch niet honderd procent duidelijk zal worden. De voorzitter: We gaan zo nog even naar de reactie van het college ook. Dan de heer De Niet. De heer De Niet: Dank u wel. Inderdaad, een sympathieke motie, want wij zien ook dat het ... We moeten ons erfgoed, bijvoorbeeld ook onze stad daarin mooi en schoon houden. Daar is ook inzet op nodig. Inderdaad wel de vraag, maar die wil ik bij deze eigenlijk vast richting het college stellen van, hoe ... Misschien kunt u daar ook al een inschatting van geven. Hoeveel extra inzet hebben we nodig? Waar halen we ... Het is ook al gezegd, de

14 arbeidsmarkt is krap. Halen we die extra inzet, als we die nodig hebben, halen we die extra boa’s ... Waar halen we die vandaan? Gaat er dat dan niet in de tussentijd ten koste ... Moeten we dan toch niet ook een keuze maken in de prioriteiten die we hebben te stellen in ons handhavingsbeleid? De voorzitter: Mevrouw Eltink. Mevrouw Eltink: Dank u wel, voorzitter. We hebben ook al wel wat technische vragen uitstaan van, om hoeveel gaat het nu en hoeveel extra capaciteit zou dat tijdelijk kosten? Maar die zijn helaas nog niet beantwoord. Maar we dachten, als we op het antwoord wachten, dan is deze raadsvergadering al geweest. Vandaar dat we dat ook wel open hebben gehouden. We willen ook op alle mogelijke manieren met het college erover praten van, hoe kunnen we dat dan het beste doen, zonder dat het ten koste gaat van andere taken die uitgevoerd moeten worden? De voorzitter: Mevrouw Van der Meer nog even. Mevrouw Van der Meer: Ter aanvulling daarop. We willen hier niet zeggen dat die vragen niet beantwoord zijn door gebrek aan capaciteit, maar ... De voorzitter: Mijnheer Schuring. De heer Schuring: Voorzitter, ook een technische vraag. Een beetje in het verlengde van de vorige. Hebben de indieners ook een beeld van die tijdelijkheid. U legt de nadruk op tijdelijke inzet.

Heeft u qua verwachtingsmanagement het over drie weken, drie maanden, drie jaar? Want dat is nogal van invloed op de kosten en natuurlijk de beschikbare capaciteit. Kunt u daar wat meer over zeggen? De voorzitter: Mevrouw Eltink. Mevrouw Eltink: Dank u wel, voorzitter. Drie jaar zeker niet. Ik denk dat als daar een aantal maanden op ingezet wordt en ook de ondernemers daar gewoon normaal in meewerken, dat dat helemaal niet zo’n hele grote operatie hoeft te zijn. De voorzitter: Mijnheer Evers. De heer Evers: Dank u wel, voorzitter. In het verlengde van de heer Schuring, maar net iets anders. Volgens mij is dit een probleem wat we al langer zien in de binnenstad. Ik vraag me af of het klopt dat het zo’n tijdelijk probleem is, waar we met een korte, tijdelijke inspanning het probleem oplossen. Volgens mij zullen we na moeten denken over hoe we dit structureel ook gaan bijhouden. Want volgens mij is het probleem wel iets groter. Verder, namens het CDA, heel veel sympathie voor het idee, want het is heel belangrijk dat we die binnenstad op orde houden. We investeren miljoenen in die binnenstad en we laten hem eigenlijk toch ook een klein beetje verloederen, door alles wat er op straat is. Maar volgens mij is het meer dan tijdelijk. De voorzitter: Mevrouw Eltink.

Mevrouw Eltink: Ik ben optimistisch, in de zin van, dat als we dat gewoon goed aanpakken nu, dat we in ieder geval voor de komende tijd dat kunnen oplossen. Wellicht dat we dan ook wel moeten kijken van, wat moeten we naar de toekomst doen, nog extra, om het ook echt goed structureel te maken? De voorzitter: Voldoende? Mijnheer Evers nog. De heer Evers: Ik zou hier ook wel een reactie van het college op willen. Want als het tijdelijk is, dan kan ik me ook voorstellen dat het binnen de bestaande capaciteit wel op te lossen zou zijn. Ik denk dat we het iets structureler aan moeten vliegen. Maar ik hoor graag een reactie van het college daarop.

15

De voorzitter: Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor mijnheer Evers net zeggen dat we waarschijnlijk wel capaciteit genoeg hebben. Maar we weten natuurlijk al heel erg lang dat onze handhavingscapaciteit onder druk staat. Het idee dat binnen de huidige formatie mensen vrij kunnen worden gemaakt om dit te gaan doen, lijkt ons onhaalbaar. Ik pleit er ook voor dat we op korte termijn met het college in gesprek gaan over wat wij sowieso verwachten van ons team Handhaving. Welke taken zij allemaal de aankomende tijd nog extra in hun schoenen geschoven krijgen. Of we daar wel voldoende middelen voor hebben. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Zullen wij naar de reactie van het college gaan? Ja? De heer Walder, antwoord namens het college. De heer Walder: Dank u wel, we zijn inderdaad tijdens coronatijd super ondernemersvriendelijk geweest richting al die ondernemers die hebben moeten knokken voor hun voortbestaan. Dat zouden we nog steeds net zo doen. Neel ervan is dat een aantal zaken over de jaren heen wat verrommelen. Dat pleidooi onderschrijft het college. Dranghekken, ontvangstdesks, touwen, plantenbakken, soms partytenten, illegale terrasvergrotingen en sinds recent zelfs plastic speeltoestellen, kun je aantreffen op terrassen rond de Brink.

Ook voor reclame-uitingen zijn zestig locaties in de binnenstad, inclusief Boxbergerweg, waar reclame-uitingen zijn, die helemaal niet vergunbaar zijn. Dat zijn allemaal hele kleine stukjes afbreuk aan de kwaliteit van de stad. Als je praat met mensen die verstand hebben van de stad, inclusief ook de Horecabond zelf, die zeggen, het zou goed als de dingen weer even rechtgetrokken worden. Wat dat betreft onderschrijft het college ook dit onderwerp. Het is goed om dat te doen. Voor wat betreft het dictum zou ik zeggen, geef het college ook even de ruimte om te kijken, kunnen wij binnen bestaande VTH-inzet herprioriteren, of is er nieuw geld voor nodig. Als er nieuw geld voor nodig is, is dat dan even een korte inhaalactie van vier maanden? Of zeggen we van, het wordt een traject. We willen daar gewoon even als college goed over nadenken? Als er geld nodig is, moet dat ook gewoon meegewogen worden bij de begroting. Ik zou ook mensen willen geruststellen, die bang zijn dat het aannemen van deze motie betekent dat er onmiddellijk bekeuringen uitgeschreven gaan worden. Hoeft u zich geen zorgen over te maken. De boa’s zijn allemaal hartstikke leuke mensen. Die beginnen altijd eerst met een goed gesprek en daarna nog een keer een goed gesprek. Het is uiteindelijk een gezamenlijk doel van gemeente en ondernemers in de stad om de stad mooier te maken.

Die samenwerking wordt ook onder het mom van toezicht en handhaving altijd constructief opgezocht. De voorzitter: Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik hoor de wethouder net ook spreken over winkelgebieden buiten de binnenstad. U noemt de Boxbergerweg. Ik zou het erg waarderen als u hier ook de Rielerweg bij meeneemt, want bewoners van de Rielerweg klagen regelmatig ook bij ons over uitstalbeleid wat daar niet gehandhaafd wordt. Ze zien handhaving ook heel weinig. Als we het daar toch over hebben, neemt u die groep dan alstublieft ook mee. De heer Walder: Is genoteerd. Dank u wel. De voorzitter: Goed. Mijnheer Evers. De heer Evers: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor heel veel sympathie vanuit de wethouder voor deze motie. Maar mij is het uiteindelijk niet helemaal duidelijk of hij deze motie omarmt of dat hij hem niet omarmt. De heer Walder: Het onderwerp omarmen wij. Ik geef aan, als wij de motie kunnen lezen als dat wij de ruimte krijgen als college hoe wij deze inzet regelen ... Kijk, de motie gaat per definitie al uit dat er extra geld nodig is. College geeft aan, laat ons even kijken of misschien een herprioritering binnen de bestaande inzet nodig is. Of we een stuk flexibele ruimte kunnen gebruiken. Laat ons eerst dat gesprek voeren.

Positief voor wat betreft het appel, maar geef het college ook ruimte om die op onze manier uit te gaan voeren.

16

De voorzitter: Nog een reactie van mevrouw Eltink. Mevrouw Eltink: Mevrouw Van der Meer en ik hebben even wat blikken uitgewisseld. Wij kunnen ons daar helemaal in vinden. De voorzitter: Wat betekent dat? Mevrouw Eltink: De interpretatie zoals de wethouder Walder gegeven heeft. De voorzitter: Betekent dat ook dat u de motie intrekt? Er is een toezegging van de wethouder. Motie lijkt mij niet meer nodig, maar ... Het is maar een vraag. Mevrouw Eltink: Laten we hem toch maar even in stemming brengen. De voorzitter: Akkoord. Dan gaan we dat doen. Dan gaan we naar de motie Verkeersveiligheid Colmschate. Dat is een motie van de VVD. Mevrouw Schol, u heeft het woord. Mevrouw Schol: Dank u wel, voorzitter. De motie Verkeersveiligheid Colmschate wordt mede ingediend door de ChristenUnie, GroenLinks en Deventer Belang. In 2021-2022, ik heb het net nagevraagd, volgens mij is het ongeveer een jaar geleden nu, zijn er grote veranderingen doorgevoerd met betrekking tot de Braam en het fietspad aan het Roessinkspad in Colmschate. Sommige raadsleden zijn al gaan kijken. Heel erg leuk. Met het verbeteren van deze weg en fietspaden kan het verkeer vele malen sneller doorstromen. Helaas zorgt dit ook voor een toename van onveilige verkeerssituaties. Voor het aanpassen van de Braam lag er een zebrapad en een wegversmalling. Deze zijn beiden na de verandering niet teruggekomen.