2022-06-22 Transcript Raadsvergadering gemeenteraad Deventer

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 22 juni 2022

Opening De voorzitter: Dames en heren. Goedenavond, wij openen de raadsvergadering van 22 juni 2022. Beste raadsleden, leden van het college, formateur, kandidaat-wethouders en kandidaat-raadsleden, aanwezig hier in de zaal, fijn dat u met zovelen bent gekomen. Ook kijkers thuis, van harte welkom op deze buitengewone raadsvergadering. Vanavond sluiten we als het goed is - en dan reken ik op en u ook, denk ik - de hele verkiezingsperiode af door de installatie van een nieuw college en daarmee kan een nieuwe bestuursperiode beginnen. Vanavond zullen we, als het zo... Voor zoals het voor ligt, vijf kandidaat-wethouders benoemen. We hebben natuurlijk ook nog een inhoudelijke agenda, maar we zullen ook een aantal nieuwe raadsleden benoemen als twee van u tot wethouder worden benoemd. We hebben bericht van verhindering van mevrouw Van Wilgen van GroenLinks, mijnheer Schuring, D66 en mijnheer Koot, Gemeentebelang. Daarmee bent u met 36 en klopt het dat verder iedereen aanwezig is? Ik denk het wel, hè? Ja. De orde van de vergadering is als volgt: we starten met de procedure voor de benoeming van de kandidaat-wethouders. Dan ontstaan er twee vrijgevallen raadszetels en die kunnen we dan ook installeren en dan kan iedereen de belofte of de eed afleggen.

Daarna gaan we daarna dus, na de benoeming van de wethouders en de kandidaat-raadsleden - over tot een korte schorsing, zodat u elkaar kunt feliciteren. Daarna zullen we de inhoudelijke behandeling van het voorliggende bestuursakkoord voortzetten. Dan zal mevrouw Mengerink de toelichting geven over het proces waarop dat bestuursakkoord tot stand is gekomen en daarna kunt u met elkaar debatteren over het bestuursakkoord. Na de raadsvergadering is dan, zoals gebruikelijk, een wat uitgebreidere gelegenheid om informeel met elkaar na te praten met een hapje en een drankje. Dat betekent dat we zo gaan beginnen met het agendapunt ‘Onderzoek geloofsbrieven, benoemingen en beëdiging wethouders’. Maar, als we volgens Artikel 42 lid 1 van de Gemeentewet na de verkiezing van de leden van de raad... Treden de wethouders af op het moment dat de raad tenminste de helft van de vijf wethouders heeft benoemd, in dit geval, en deze benoemingen zijn aangenomen.

2 Dat betekent dat we - en daar ga ik wat mee vooruitlopen op de zaak - toch even afscheid nemen van twee vertrekkende wethouders, want die treden vanavond automatisch af door Artikel 42 lid 1. Het lijkt me een gepast moment om kort stil te staan bij het afscheid van Carlo Verhaar en Frits Rorink. Ik pak even de andere microfoon. Ja. Ik begin met het afscheid van Carlo. Waar ben je? Beste Carlo, je bent lang raadslid geweest en de afgelopen vier jaar wethouder. Je had een intensieve periode met de vorige raad en misschien ook wel met deze raad, want je portefeuille loog er niet om: veel te veel ook om op te noemen. Ik pak een paar grote elementen. Natuurlijk was cultuur - wat jouw hart heeft, maar het was ook een groot deel van je werk. Je hebt de raad vele voorstellen voorgelegd, een nieuwe cultuurvisie die de zaak hier behoorlijk bezig heeft gehouden, maar uiteindelijk is die visie wel vastgesteld en is die nu leidraad, ook voor de komende jaren, wat we doen met elkaar hier in Deventer op het culturele terrein. Je andere grote dossier was de energietransitie, ook zo’n enorme opgave. Daar ligt ook de hoofdlijn voor de komende jaren vast; je bent erin geslaagd om die hoofdlijn hier te verankeren. We hebben een RES, hij moet alleen nog even worden uitgevoerd, maar de leiding staat er.

En de politieke storm rond de windverkenning, die is wel gaan liggen, maar ik ben daar niet helemaal gerust op dat die toch nog niet gaat oplaaien. We zullen zien. Maar we hebben ook een warmtevisie, dat is echt een belangrijk document. Ik denk dat velen in Deventer nog niet goed doorhebben wat de betekenis daarvan gaat zijn, want dat is, volgens mij, het meest ingewikkelde deel van de energietransitie en die heb jij gewoon met jouw mensen voorbereid. Je bent ook echt concreet bezig, want Slim Warmtenet Deventer is buitengewoon spannend, maar je bent er wel mee ver gekomen en we gaan ermee door. Ik dank je, namens de raad, voor jouw inzet, natuurlijk in de periode hiervoor als raadslid, maar vooral in de afgelopen vier jaren als wethouder. Ik dank je voor de manier waarop je dat ook hebt gedaan, met een enorme inzet, een enorme drive en ondertussen - als het hier spannend werd - ook een rust en kalmte die je goed in de gaten hield. Dat was mooi om te zien. We wensen je alle goeds en er komt vast een heel mooi, nieuw iets op jouw pad, want dat gaat van zelf komen. Dus hartelijk dank voor jou en je krijgt kort de gelegenheid om nog even te reageren ook zo. De heer Verhaar: Ik houd het kort. Dank je wel, Ron, mooie woorden. Je zei het al: lang raadslid geweest.

Twintig jaar geleden kwam ik hier als raadslid binnen en een van de speerpunten van mijn partij was een autovrij, groot kerkhof. Tien jaar geleden mocht ik als raadslid het initiatiefvoorstel hier verdedigen en aangenomen krijgen dat het plein ook echt autovrij werd. Afgelopen maand hebben jullie het allemaal kunnen zien: het plein is geopend en met dit mooie weer is het ook echt gaan leven, zoals de bedoeling was. Waarmee ik maar wil zeggen: raad, als je dromen hebt en grootse plannen, heb ook een beetje geduld, wees soms een beetje slim, kleine stapjes komen er ook. Want jullie hebben ook grote plannen waarvan, volgens mij, bijvoorbeeld het Burgerweeshuis - ik noem er maar een - echt nog wel even geduld en doorzettingsvermogen en slimmigheid nodig heeft en dat geldt voor de energietransitie, Ron, je had het erover, ook al. Jullie kunnen dat, raad. Wees slim, wees geduldig, dan kom je daar. Ik wil een aantal mensen bedanken: mijn collega’s in het college, want de afgelopen vier jaar waren soms stevig, maar altijd professioneel en onder de streep hebben we elkaar altijd gesteund. Ron heeft daar een goede rol in gespeeld om van ons ook een team te maken dat op die manier kon werken en dat is een groot goed. Ik wil de raad bedanken - deze en ook de vorige - en ook de griffiers, die ongelofelijk belangrijk werk doen. Ik wil mijn ambtenaren bedanken.

Dat heb ik, wees gerust, de afgelopen weken in kleiner verband ook al uitvoerig kunnen doen, met wie ik precies zo heb samengewerkt zoals ik dat graag wil, namelijk met flink wat gelach, schateren en dan snel weer naar de inhoud. Hun betrokkenheid is mij echt heel erg dierbaar geworden. Mijn portefeuilles zijn mij ook dierbaar geworden en ik wens mijn opvolgers daarin, Thomas en Ilse, enorm veel succes. Jullie hebben... Ik kijk over jullie schouder mee, maar ik ga geen commentaar geven. Ik denk dat hem dat is. Dank je wel. Zet hem op. De voorzitter: Dank je wel, Carlo. En dan gaan we naar Frits. En ik... Daar. Fijn dat je er bent, Frits. Jij neemt na acht jaar wethouderschap afscheid en je gaat Deventer verlaten, hoewel ik weet dat Deventer jou niet wil loslaten en andersom is dat ook zo. Je hebt je ook enorm ingezet voor Deventer in de afgelopen jaren. Zo en dan Frits, je nam deze raad, maar vooral de vorige raad, met open vizier mee in alle perikelen rondom MIMIK. Dat dossier heb je afgehandeld en op een - nou, een heel ingewikkeld dossier was het - maar wel op een prachtige manier, ook zorgvuldig door jou afgewikkeld. Mobiliteit en Parkeren is zo’n dossier waar deze gemeenteraad wel raad mee

3 weet, hè. Dat is ook zo’n onderwerp waarmee je heel intensief over hebt gesproken met deze raad, veel en lang - tot en met een stukje van 35 meter fietspad waar het lang over gegaan is. Het Bomenbeleidsplan, daarvan dachten we: ‘dat doen we even’, maar dat bleek toch ook een veel groter issue te zijn dan wij dachten. Maar, zoals ik al zei, je nam de raad altijd mooi mee in de overwegingen van het college en zo zorgde je er ook voor dat de raad haar eigen rol kon vervullen. Namens de raad, Frits: enorm veel dank voor je inzet, voor je openheid - ook voor je humor waarvan wij hebben genoten. Eens bestuurder, geldt hier, is altijd bestuurder. Veel succes en vooral heel veel plezier straks als touringcarchauffeur, Frits. De heer Rorink: Ja, zo doet hij het, ja. Dank jullie wel. Dank jullie wel voor deze acht geweldig mooie jaren hier in Deventer. Dank jullie wel - en ik richt mij dit keer rechtstreeks tot de raad en niet via de voorzitter zoals dat eigenlijk hoort - maar dank jullie wel voor de vele mooie gesprekken, voor de vele mooie discussies, voor het vele lachen, voor de vele borrels na die tijd - waarin er weer gesprekken ontstonden, waarin er een kookgroepje ontstond, waarin ik de mensen heb leren kennen die achter, zeg maar, het raadslidmaatschap zitten, want alles wat je doet is mensenwerk.

Ik ben de laatste weken vaak gevraagd: ‘wat ga je nou missen aan Deventer?’ Ik ga niet de dossiers missen, want ik vind, het hoort gewoon bij mijn werk en bij jullie werk. Ik ga niet gebouwen missen, ik ga niet bewegingen missen - ik ga de mensen missen: de mensen zoals jullie hier zitten in de raad, de mensen zoals ze nu op de publieke tribune zitten en de mensen in de Deventergemeenschap. Dat heeft mij acht jaar lang ongelofelijk veel warmte gegeven en daar heb ik het de afgelopen dagen best moeilijk mee gehad in de wetenschap: als ik nou hier in Deventer zou wonen, dan kom ik jullie nog wel eens tegen - in de supermarkt, in de sportschool, op De Brink, in de kroeg - maar ik woon in Oldenzaal, ik ga daar ook weer wonen en de kans dat we elkaar daar zien is natuurlijk vele malen kleiner. Ik ga jullie missen. Het is niet over en uit met Deventer, ik kom regelmatig hier terug, daarvoor heb ik te veel relaties hier opgedaan, daarvoor ken ik te veel lieve mensen. Dus ik kom met heel veel plezier terug en Deventer heeft - ja, dat weten de meesten - een stuk in mijn hart genomen en ik ben van Deventer gaan houden. Dank jullie wel dat jullie dat mogelijk hebben gemaakt. De voorzitter: Dank jullie wel. Fijn... Mooi, die goede woorden, die mooie woorden zo en ook goed om met elkaar op deze manier even stil te staan bij het afscheid van twee collega’s. 1.

Onderzoek geloofsbrieven, benoemingen en beëdiging wethouders

De voorzitter: Dan gaan we over tot de benoeming van nieuwe wethouders. Uiteraard is een commissie Geloofsbrieven gevormd. Deze commissie bestaat uit de leden van de Werkgeverscommissie: mevrouw Zegel, mevrouw Zieverink en mijnheer Donkers. Mijnheer Donkers zal de bevindingen van de commissie met ons delen. Mijnheer Donkers, u heeft het woord. De heer Donkers: Dank, voorzitter. De commissie Geloofsbrieven voor de benoembaarheid wethouders heeft de geloofsbrieven bestudeerd en kennisgenomen van de rapportage met de bijbehorende brief van de burgemeester - dat is dan de rapportage van Berenschot. Het betreft onderzoek naar de benoembaarheid van de voorgedragen kandidaat-wethouders: mevrouw Liesbeth Grijsen, mevrouw Ilse Duursma, mijnheer Rob de Geest, mijnheer Thomas Walder en mijnheer Marcel Elferink. Benoembaarheid vraagt dat er wordt voldaan aan een aantal wettelijke bepalingen opgenomen in de Gemeentewet en in de door de raad vastgestelde regels in het Reglement van Orde. Het betreft de onverenigbaarheid van functies, het woonplaatsvereiste en de opgave van nevenfuncties. Dat is door de commissie gecontroleerd. Daarnaast is door Bureau Berenschot met de kandidaten gesproken over mogelijke financiële en persoonlijke belangen die raken aan de beoogde functie van wethouder en over eventuele inconsistenties in het curriculum.

Ook is er een Verklaring van het Gedrag opgevraagd door het Bureau en gecheckt en daarmee is een volledige risicoanalyse integriteit uitgevoerd. Het Bureau Berenschot rapporteert geen belemmeringen of beletsels voor benoeming. Met deze conclusie en de bevindingen van de commissie zelf concludeert de commissie insgelijks: er zijn geen bedenkingen of beletsels die een benoeming van de voorgestelde kandidaten in de weg staan. De commissie Geloofsbrieven voor de benoembaarheid wethouders adviseert dan ook positief over de benoembaarheid van alle kandidaten.

4 De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Donkers. Veel dank ook aan de commissie. Nu de kandidaat-wethouders benoembaar zijn kan ik me voorstellen dat het goed is dat zij zich kort aan u voorstellen en dat u ook de gelegenheid krijgt om eventuele vragen aan hen te stellen. We beginnen bij mevrouw Grijsen. Het is een beetje een wonderlijke vraag misschien, mevrouw Grijsen, maar kunt u zich voorstellen? Mevrouw Grijsen: Nou, voorzitter, heeft u even? Geachte voorzitter, leden van de raad, geachte aanwezigen. Met hart en ziel heb ik in de afgelopen jaren samen met u en met onze inwoners gewerkt om Deventer, de dorpen en het buitengebied mooier en ook leefbaarder te maken. Er zijn nog heel veel ambities waar we met elkaar aan verder willen werken; denk aan voldoende betaalbare woningen, behoud van een fijne leefomgeving, het versterken van wijken en dorpen en ook het betrekken van onze inwoners. Dit betekent dat we volop verder willen met gebiedsontwikkeling en participatie. Met wijk- en dorpsgericht werken gaan we onze samenleving versterken en veel meer werken vanuit preventie. Het realiseren van deze ambities vraagt een zorgvuldige samenwerking met uw raad. Samen met u en dicht bij onze inwoners wil ik me inzetten voor Deventer, voor de dorpen en voor het buitengebied. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Grijsen. Zijn er vragen voor mevrouw Grijsen? Dat is niet het geval.

Dan stel ik voor dat we doorgaan met mevrouw Duursma, een nieuw gezicht voor Deventer. Mevrouw Duursma, u krijgt de gelegenheid om zich voor te stellen. Mevrouw Duursma: Dank u wel, voorzitter. Geachte leden van de raad, ik ben nieuw in deze gemeenschap. Ik ben Ilse Duursma, ik ben 58 jaar en ik ben de afgelopen jaren als wethouder in de gemeente Dinkelland aan het werk geweest. De uitdaging, de vraag die op mijn pad kwam, was: ‘zou jij in zijn voor een nieuwe uitdaging?’ Nog voordat er in Dinkelland besluiten werden genomen over hoe wij de coalitie daar zouden inrichten, heb ik met volle overtuiging gezegd: ‘dat lijkt me een hele mooie kans’ toen de CDA-fractie mij vroeg: ‘goh, zou jij in Deventer willen werken?’ Want Deventer is een stad die ik op zich als toerist wel ken, maar bestuurlijk een hele mooie uitdaging voor iemand die altijd in een kleine gemeente heeft gewerkt. Natuurlijk heb ik in Dinkelland zaken rondom cultuur en rondom zorg uitgebreid gedaan, maar dat is toch anders - je kent de wet - maar de uitdagingen in een grote gemeente zijn iets wat mij ontzettend trekt, dus daar zou ik heel graag mijn steentje aan bij willen dragen. Als ik dan kijk naar mezelf: ik ben - zoals ik al zei - 58 jaar, ik ben getrouwd, ik heb een gezin met twee kinderen waarvan er inmiddels eentje is uitgevlogen.

Ik mag heel graag koken, ik mag heel graag allerlei andere dingen doen rondom lezen en rondom kunst. Cultuur is iets wat mijn hart heeft, op een heel andere manier dan en dat lijkt me heel mooi om daar bestuurlijk aan bij te dragen, om te kijken - Carlo noemde het al, het Burgerweeshuis hoe je zo’n heel mooi project tot een goed einde kunt krijgen. Dat kan ik alleen als ik dat samen met jullie doe. Volgens mij is daar het belangrijkste onderdeel van mijn werk het samenwerken met de raad om te zorgen dat je iets naar een mooi einde kan brengen. Inmiddels heb ik een plekje gevonden in Deventer waar ik kan wonen, waar ik in ieder geval door de week kan verblijven. Ik ben heel blij met de plek die Frits heeft achtergelaten. We hebben daar een mooi plekje gemaakt, dus dat betekent dat ik midden in de stad kan wonen en ik zal daar ook in ieder geval door de week, maar ook in de weekenden als dat nodig is, zoveel mogelijk zijn. De voorzitter: Dank je wel. Zijn er vragen aan mevrouw Duursma? Dat is niet het geval. Dan dank je wel. Dan gaan we over naar mijnheer De Geest. De heer De Geest: Ja, dank u wel voorzitter. Geachte leden van de raad, geachte aanwezigen. Eind februari 2019, zo’n drieënhalf jaar geleden liep ik voor de zoveelste keer in jaren deze zaal in, alleen toen met een ander soort spanning dan de jaren daarvoor.

Heel eerlijk: naast een grote eer om toen benoemd te worden als wethouder, vond ik het vooral spannend om de stap te maken naar bestuurder van de gemeente waarin ik opgroeide en het grootste gedeelte van mijn leven heb doorgebracht. Dat gevoel, die spanning - die gezonde spanning, maar ook het enthousiasme - die zijn niet minder geworden. Ik voel het vandaag weer. Want ook nu voel ik weer hoe belangrijk het werk is waarvoor de PvdA-fractie mij heeft voorgedragen en om dat samen met dit nieuwe college en met u als raad op te pakken. Dat is enorm eervol, maar vooral ook een grote verantwoordelijkheid, want de komende jaren hebben we grote opgaven voor ons liggen waarvoor ik me wil

5 inzetten met alles wat ik in me heb. We gaan verder met onze forse bouwopdrachten om voor voldoende betaalbare woningen te zorgen. In Deventer mag het niet uitmaken in welke wijk of dorp je woont of opgroeit om gezond te kunnen leven en een toegankelijke buurtvoorziening hebt. We gaan verder met onze inzet om mensen aan het werk te helpen en om mensen die het financieel niet redden te ondersteunen - laagdrempelig en gericht op het wegnemen van stress en perspectief biedend. Allemaal opdrachten die in mijn beoogde nieuwe portefeuille zitten voor de komende jaren. Ik kijk er ook naar uit om hiermee aan de slag te gaan. Ik ben dankbaar voor het goede BMW-team waar ik de afgelopen drieënhalf jaar deel van heb mogen uitmaken, maar ik kijk ook uit naar een fijne samenwerking met het nieuwe team. U bent als raad, wat mij betreft, ook onderdeel van dat teamwerk, want de samenwerking met de raad is en blijft cruciaal. Alleen gezamenlijk kunnen we deze opgave aan in de komende jaren. Zoek mij dus ook vooral op als er iets is waar u mee zit, als er een vraag is. Ik zal ook u actief opzoeken en zo heeft u mij, hopelijk, ook in de voorbije jaren leren kennen. Dichtbij betrokken en bevlogen voor Deventer. Dat kunnen we alleen samen, want alleen samen kunnen we het beste leveren voor Deventer in de komende jaren. Deventer heeft ook nog echt het beste voor zich liggen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Geest. Zijn er vragen aan mijnheer De Geest? Dat is niet het geval. Dan geef ik het woord aan mijnheer Walder. De heer Walder: Hartstikke mooi. Goed, goedenavond aanwezigen. Ik zal me even voorstellen. Een deel ken ik al, ik kom hier vaker. Mijn naam is Thomas Walder, ik ben 37 jaar, ik woon in Colmschate-Zuid samen met mijn vriendin en twee kinderen van zes en acht. Ik ben opgeleid als bioloog, de ingenieursbranche ingerold en vier jaar geleden mocht ik hier starten als Wethouder Economie en Arbeidsmarkt. Het einde van zo’n termijn, hopelijk de start van een nieuwe, dwingt je ook even tot terugkijken en reflecteren. Ik denk dat we met z’n allen - het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen, gemeenten - ontzettend goede toenadering naar elkaar gemaakt hebben en ik ben trots op de samenwerkingen die we met elkaar hebben opgetuigd in het economisch domein, bijvoorbeeld via het DEP, waar we hele belangrijke projecten doen voor het versterken van de lokale economie. Dat legt geen windeieren, want je ziet dat het Deventer voor de wind gaat in dat perspectief.

Overal zie je op ranglijstjes, benchmarks dat we goed scoren de laatste tijd - en die ranglijstjes doen er niet toe, maar dat is de indicatie dat we met elkaar goed bezig zijn, dat we goed zijn samen gaan werken, elkaar weten te vinden, elkaar oprecht zijn gaan begrijpen en dat is ook iets dat ik heel graag zou willen voortzetten voor de komende jaren. Een nieuw deel van mijn beoogde portefeuille is duurzaamheid, milieu, energie en ik vind het heel mooi dat juist deze ambities nu gekoppeld worden aan economie. Want zaken als grondstoffen, energie: het was tot een paar jaar geleden altijd vanzelfsprekend, het was altijd beschikbaar, altijd betaalbaar en dat is het niet meer. Energie, grondstoffen staan nu in het middelpunt van de belangstelling van het bedrijfsleven en volgens mij moeten wij als overheid zorgen dat we dit momentum pakken voor die zo noodzakelijke transities op het gebied van grondstoffen en energie. Deventer heeft ook best wel lef gehad met een aantal projecten waar we landelijk best uniek in zijn, bijvoorbeeld het eisen van circulaire bouw op ons nieuwe bedrijventerrein, een waterstoftankstation voor vrachtwagens. Ik merk dat dat heel veel losmaakt, veel trotsheid veel ambitie en ik wil ook graag die sfeer en die stijl vasthouden. Raadsleden kennen mij en de buitenwereld kent mij, hopelijk, als een bestuurder met een informele stijl.

Ik hoop altijd, ondanks de agenda’s, laagdrempelig, toenaderbaar te zijn. Ik heb liever dat een gesprek, of een telefoontje, of een informeel contact op straat gevoerd wordt dan dat we in de formele rollen springen en dat ik hier eens per maand ruzie kom maken met jullie als gemeenteraad. Want dicht bij elkaar zitten, echt een goed gesprek voeren, echt een dialoog voeren, echt elkaar proberen te begrijpen, daar komt Deventer volgens mij het verst mee, zowel binnen als buiten deze raadszaal. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Walder. Geen vragen? Want hij was al bijna vertrokken, ja. Dan geef ik het woord aan mijnheer Elferink, een oud en nieuw gezicht. De heer Elferink: Dank u wel, voorzitter. Een oud en nieuw gezicht, inderdaad, daar kom ik zo nog even op terug. Voor degenen die mij niet kennen: ik ben Marcel Elferink, 56 jaar, woon in Bathmen - in de Bathmense Enk - met Rita en lieftallige dochter Floor, mooi dat je er bent met je vriend Ruben. Ik heb jarenlang in de verzekeringswereld

6 gewerkt naast mijn raadswerk, laatste functie MT-lid en commercieel manager van een verzekeringsbedrijf en daarnaast ook lange tijd als raadslid actief geweest. Ooit in Bathmen met mevrouw Zandstra - Alie Zandstra, wellicht dat u haar kent - bij de politiek betrokken geraakt. Drie jaar raadslid geweest in Bathmen, de herindelingen met Deventer en de samenvoeging meegemaakt. Samen opgetrokken: ‘we gaan er in Deventer ook iets van maken’ en daar sta je dan. Dertien jaar Raadslid APB - later omgevormd, hè, Plattelandsbelang en Gemeentebelang geworden - en van 2005 tot 2018 raadslid geweest. Ik heb een brede interesse, ik heb op diverse domeinen... Heb ik me mee bezig gehouden, waarbij financiën altijd voor mij een ding is geweest: behoedzaam omgaan met gemeenschapsgeld, dat is de rode draad voor mij. In de Oudercommissie gezeten, lid van de Onderzoekscommissie De Viking. Even een korte blik op wie ik was en wat ik gedaan heb hier. Na mijn raadsperiode heb ik me ook als vrijwilliger ingezet in diverse commissies voor de samenleving. Nu een nieuwe uitdaging. ‘Waar begin je aan?’ zeggen sommige mensen. Nou, we gaan het meemaken, we springen op de trein. Er ligt een mooi bestuursakkoord wat mij betreft waar ik als wethouder graag met u, de raad, aan de slag ga op gebieden waar ik voor sta opgesteld.

Mobiliteit: er ligt een forse mobiliteitsopgave gezien het woningbouwprogramma wat we hebben, de plannen die we als stad en ommelanden hebben. Nou, daarnaast zie ik ook een enorme uitdaging op het platteland - we hebben daar vandaag iets van meegekregen, de meeste mensen, denk ik. Daar zullen we de komende jaren ook flink mee aan de slag moeten, samen. Tot slot: het volgt mij een grote eer om als wethouder, samen met u, raad, hier aan de slag te gaan en me te mogen inzetten voor het welzijn van de hele gemeente Deventer - stad en ommelanden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Zijn er vragen aan kandidaat-wethouder Elferink? Dat is niet het geval. Dan dank u wel. Dan dank voor de introducties. De volgende stap is dat wij gaan stemmen over de benoeming van de kandidaten. Dat betreft een stemming over personen, dat betekent dat we schriftelijk stemmen en dat vraagt enige administratie voor de goede orde. U krijgt per persoon vijf stembriefjes - één per kandidaat. U kunt instemmen met de benoeming van de kandidaat, u kunt niet instemmen en u kunt zelfs een alternatieve naam invullen. Na het invullen van de stembriefjes zullen deze worden geteld door het stembureau dat is ingesteld en dat wordt samengesteld uit mijnheer Kleine Schaars, mevrouw Eekhuis en de griffier. Briefjes worden rondgedeeld en worden opgehaald.

Ik schors de vergadering, zodat het stembureau de gelegenheid krijgt om de stemmen te tellen. We komen zo bij u terug, dus blijft u in de zaal - na een minuut of vijf zijn we daarmee klaar. Dames en heren, ik verzoek u om uw plaatsen in te nemen. Dames en heren, ik heropen uw vergadering. We hebben de uitslag van de stemmingen. Op wethouder Thomas Walder zijn 36 stemmen uitgebracht, 36 voor. Dan Marcel Elferink, kandidaat-wethouder, 36 stemmen voor, 0 tegen. Mevrouw Duursma, 35 stemmen voor, 1 stem tegen. Wethouder De Geest, kandidaatwethouder De Geest, 36 stemmen voor. Mevrouw Gijsen, 36 stemmen voor. Daarmee zijn alle wethouders in principe benoemd, alleen moeten zij hun benoeming nog aanvaarden. Nou heb ik daar wel enig vertrouwen in. We gaan over tot beëdiging en belofte en ik zal eerst van de wethouders vragen of zij hun benoeming aanvaarden. Mevrouw Gijsen? Mevrouw Gijsen: Ja, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Duursma? Mevrouw Duursma: Ja. De voorzitter: Mijnheer De Geest? Mijnheer De Geest: ja. De voorzitter: Mijnheer Walder? De heer Walder: Ja. De voorzitter: En mijnheer Elferink? De heer Elferink: Ja.

7 De voorzitter: Dan ga ik hier de tekst voor de beloften... Maar ik wil ze... Ja, ik wil ze nu hier. Ik verzoek u ook om allemaal even te gaan staan. Dan gaan we over tot het afleggen van de eed, of de beloften. Ik neem aan dat u zelf weet wat u gaat doen en ook hoe het werkt, hè. ‘Ik zweer - of verklaar - dat ik om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer - of verklaar - en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer - of beloof - dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen’. Mijnheer Elferink? De heer Elferink: Dat verklaar en dat beloof ik. De voorzitter: Mevrouw Duursma? Mevrouw Duursma: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig. De voorzitter: Mijnheer Walder? De heer Walder: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Mijnheer De Geest? De heer De Geest: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig. De voorzitter: Mevrouw Gijsen? Mevrouw Gijsen: Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter: Dank u wel. Van harte gefeliciteerd. Ik verzoek u uw plaatsen in te nemen in de collegebanken. Vak C is weer volledig bezet, zullen we maar zeggen. 2.

Onderzoek geloofsbrieven en beëdiging raadsleden opengevallen zetels

De voorzitter: Wij vervolgen met het onderzoek geloofsbrieven en beëdiging raadsleden met de twee opengevallen zetels. Met de benoeming van de raadsleden Grijsen en De Geest als wethouder verliezen zij hun raadslidmaatschap en zijn er dus twee zetels vrij. Voor de installatie van deze twee zetels, één van Gemeentebelang en één van de Partij van de Arbeid, is gekeken naar de eerstvolgende kandidaat op de kieslijst van de verkiezingen van 16 maart jongstleden. Voor de lijst van Gemeentebelang is dat mevrouw Dorien te Riele, voor de Partij van de Arbeid is dat mijnheer Sam Hoogenberg. De commissie Geloofsbrieven die de benoeming van de wethouders heeft bestudeerd, heeft ook de geloofsbrieven voor de kandidaat-raadsleden bestudeerd en dus heeft mijnheer Donkers opnieuw het woord. Gaat u uw gang. De heer Donkers: Ja, we zijn aan het werk gezet. Met inachtneming van de Kieswet, als ook Gemeentewet Artikelen 10, 11, 13 en 15 heeft de commissie van Geloofsbrieven zich - als ook vermeld in Artikel 5a van ons Reglement van Orde - gebogen over de door mevrouw Te Riele en mijnheer Hoogenberg aangeleverde stukken met verklaringen. De commissie heeft de stukken gecontroleerd en in orde bevonden. Er is uit de stukken niets gebleken dat een benoeming van mevrouw Te Riele of mijnheer Hoogenberg tot lid van de raad in de weg staat. Dank. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Donkers.

Dan dank ik u voor de werkzaamheden, dat geldt ook voor de andere leden van de commissie en heffen we ook meteen de commissie weer op. Dan verzoek ik mevrouw Te Riele en mijnheer Hoogenberg om naar voren te komen. Ah, u kent het ritueel, dat is mooi. Ook hier gaan we de

8 eed - de belofte - afleggen. Ik zal nu beginnen met het voorlezen van de tekst. ‘Ik zweer - of verklaar - dat ik, om lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwindsel ook, enige gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer - of verklaar - en beloof dat, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer - of beloof - dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen’. De heer Hoogenberg: Dat verklaar en dat beloof ik. Mevrouw Te Riele: Zo waarlijk helpe mij God Almachtig. De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. Dan schors ik de vergadering tot kwart voor tien, zodat u de nieuwe leden van de raad en het college kan feliciteren. Ik heropen uw vergadering. Het hoogtepunt moet nog komen, maar de belangstelling is alweer minder geworden, dat is toch jammer. 3.

Bespreking nieuwe bestuursakkoord

De voorzitter: Welkom terug. Ter bespreking ligt voor het bestuursakkoord dat op 14 juni jongstleden is gepresenteerd. Ik geef mevrouw Mengerink, formateur, graag het woord om een toelichting te geven op het proces. Mevrouw Mengerink, u heeft het woord. Mevrouw Mengerink: Nou hoop ik, voorzitter, dat het niet aan mij ligt dat de zaal zo leeg is, maar je weet maar nooit. Want het zou ook kunnen als ik de zaal in kijk en ik zie een aantal bekende gezichten, dat u denkt als ik zo meteen een korte schets geef van het proces: ‘dat verhaal heb ik eerder gehoord’ en dat klopt ook, dat was vorige week. Je gaat controleren of het klopt, ja dat dacht ik al. Ja. Er is mij gevraagd om heel kort het proces te schetsen en wellicht is dat toch, als u aan het begin staat van een nieuwe periode, wel goed om te weten: ‘hoe is het nou zo gekomen’. Dan gaat een formateur niet over de inhoud, maar een formateur gaat, inderdaad, slechts over het proces om te komen tot een goed resultaat. Ik heb de vorige keer gezegd - als u zal hopen - dat ik met smeuïge verhalen zou komen en dan gaat dat niet gebeuren, want die heb ik niet te vertellen. Ik zei de vorige keer, en dat herhaal ik ook: ‘En als ik ze zou hebben, zou ik ze u ook nog niet vertellen’. Maar wat wel een feit is, is dat wij op 7 april zijn gestart met de beoogde coalitiepartijen, direct na de formatie.

We zijn 15 maal fysiek bij elkaar geweest, er is één op één telefonisch overleg geweest als het noodzakelijk was, de coalitie raadsfracties zijn geraadpleegd en er is een bijeenkomst geweest met de gemeenteraad. Niet onbelangrijk was dat in die periode wij ook op allerlei fronten input hebben gekregen uit de ambtelijke organisatie en heel formeel is uw burgemeester aan de formatietafel verschenen, als ook de gemeentesecretaris en mijnheer Middelkoop als financieel adviseur. Als je gevraagd wordt om een formatieproces te begeleiden, dan ben je toch enigszins nerveus - en waarom ben je enigszins nerveus, omdat je ook de informatie hebt gedaan. Ik vertelde daarstraks toen ik daar zat tegen wat mensen: ‘als je informeert en je gaat daarna weg, dan denk je: ‘nou, ik hoop dat het goed gaat en dat ik het goed heb gedaan, maar ik ben vertrokken’’. Maar als je ook gaat formeren, dan word je rechtstreeks geconfronteerd met het feit dat je een analyse hebt gemaakt en dat je hoopt dat die analyse gaat werken. Wat ik gemerkt heb ik dit proces, is dat de partijen aan tafel van meet af aan de wil hadden om eruit te komen. Wat was die wil? Die wil zat hem, denk ik, in het fundament wat er lag vanuit de verschillende verkiezingsprogramma’s.

Het was ook het respect om te kijken naar: ‘wat leeft er in de voltallige raad?’ en niet onbelangrijk - dat wil ik u niet onthouden en dat heb ik de vorige keer niet gezegd, maar nu u voltallig, bijna voltallig, hier bent... Elke keer weer en dat heeft u en dat heb ik tijdens de informatie gemerkt, wat voor u zo ongelofelijk belangrijk is: inhoud geven aan dat begrip ‘participatie’. Dat is in dit proces met regelmaat aan de orde geweest. Het was een serieus traject en dat hoort ook zo, maar ik wil ook wel gewag maken van het feit dat er veel ruimte was voor humor. Het was voor mij een genoegen om dit proces te begeleiden en dat genoegen, dat beleef je ook omdat je weet dat je ondersteund wordt. Dat had ik niet gekund als ik niet de hulp had gehad - Suzanne zit daar in het hoekje en Jeroen kijkt misschien op afstand mee in Brussel, geloof ik, ergens, hè - maar bij deze: jullie alle twee nogmaals heel erg dank. Dank ook voor jullie deskundige inbreng, want het is heel plezierig dat je daar zit en naast je iemand zit die zegt: ‘pas erop,

9 zo hoort het wettelijk niet’, of: ‘pas erop, dat doen wij bij de gemeente Deventer net een beetje anders’. Miranda heb ik vanavond niet gezien, Miranda Oplaat, maar ik geef het je te doen als je in zo’n formatieproces belast wordt met de planning - dat is echt geen gemakkelijke opgaaf. U heeft - ik zag daar vanavond ook boven - allemaal het resultaat kunnen zien het prachtige document, het bestuursakkoord dat voorligt en wat door Mariska, die daar zit, uiteindelijk in eindregie tot stand is gekomen. Ik dank jullie heel erg, iedereen waar ze zitten, voor het vertrouwen wat ik heb gekregen van jullie om dit formatieproces te begeleiden. Ik wens jullie alle goeds toe, heel veel succes met elkaar en als ik vanavond geluisterd heb, dan heb ik weer hier bespeurd de wil om hieruit te komen - en ik moet zeggen, ik hoor dat soms ook wel eens anders in andere gemeentes, dus doe er je voordeel mee. Het is geen procesopmerking, maar een opmerking vanuit mijn hart. Heel veel succes. De voorzitter: Dank je wel. Ik neem even de gelegenheid om mevrouw Mengerink, Joke, om je namens het gemeentebestuur, het college, maar ook zeker de gemeenteraad te bedanken voor de manier waarop je dit gedaan hebt - op hele zorgvuldige en prettige wijze - en ik denk dat dat heel erg prettig is voor de raad, maar ook voor het toekomstige college.

Vanaf maart was je actief betrokken bij de informatie en later dus de formatie. Dat is eigenlijk een heel netjes en zorgvuldig proces geweest en zeker jouw bijdrage heeft daarbij geholpen, dus heel hartelijk dank daarvoor. Dat doet ons goed. Dank je wel. Nou, dan kunnen we inhoudelijk gaan kijken naar het bestuursakkoord. Het voorstel ligt hier. De een zal daar tevreden, de ander zeer tevreden en de ander zal er misschien wel wat stevige kanttekeningen bij hebben - zo gaat dat en zo hoort dat ook. Er is dus gelegenheid nu om, mocht u de behoefte hebben als raad, daar met elkaar over van gedachte te wisselen. We hebben daar niet een vorm voor - het is een vrije vorm - dus ik geef eenieder die behoefte heeft om er iets over te zeggen, die hier in de raad zit, om daar ook het woord over te voeren. Ik wil je verzoeken om het spandoek weg te halen. Je hebt het nu laten zien en daarmee is het klaar. Kun je het nu weghalen? Zullen we het gewoon vanavond vriendelijk en gezellig houden? U heeft uw punt gemaakt. Dan geef ik de leden van de raad de gelegenheid om met elkaar het gesprek aan te gaan. Iemand de behoefte om daarop te reageren? Mijnheer Van der Meulen, u heeft het woord. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik begin met de coalitiepartijen te feliciteren met hun nieuwe akkoord.

Ik moet ook eerlijk zijn, want er staan ook een aantal hele goede voornemens in waar ook GroenLinks heel erg blij van wordt, zoals investering in erfgoed, een Gevelfonds, een burgerberaad, een Basisbanenplan, investeringen in buurtvoorzieningen en het Duurzaamheidscentrum openhouden. Deze coalitie lijkt ook te kiezen voor een nieuw Poppodium, Burgerweeshuis en MIMIK heeft ook een toekomst. Maar het grootste compliment wil ik geven voor de nieuwe, open bestuurscultuur die wordt voorgestaan, waarbij alle partijen en inwoners in samenspel aan de besluitvorming kunnen deelnemen - zo is in het akkoord te lezen. Wij omarmen die open, nieuwe bestuurscultuur en zullen met lef en liefde voorstellen doen om Deventer nog eerlijker, groener en duurzamer te maken. Wij kijken uit naar het samenspel met collega’s uit coalitie en oppositie de komende jaren. Het akkoord roept daarnaast ook heel veel vragen op, hè, dit was het positieve deel, nu ga ik toch wat kritische kanttekeningen plaatsen. Maar het is ook een feestelijke avond en er wacht ook een borrel, dus ik zal mij beperken tot een selectie van vragen aan de fractievoorzitters van de coalitie en de rest, die komt later wel.

Eén vraag, heel concreet over participatie en het deelnemen aan de besluitvorming van inwoners, hè, dat wordt door de coalitie van groot belang geacht en daar zijn we het natuurlijk hardgrondig mee eens - wie niet? Maar hoe rijmt zich dat met de aankondiging in dit coalitieakkoord met tachtig parkeerplaatsen realiseren op De Worp? De bewoners zijn daar niet bij betrokken, de bewoners van De Worp, die lezen dat ook voor het eerst in het bestuursakkoord, of de volgende dag in de krant. Dus de vraag aan de coalitiepartners is - of coalitiepartners, aan de coalitiefractievoorzitters, ik moet nog even wennen - hebben ze ook een plekje gekregen op de participatieladder, hè, die tachtig parkeerplaatsen ineens gerealiseerd in dit akkoord? Dan de 26 miljoen die weggezet wordt in een fonds Infrastructuur. Dat is een hoop geld en wat wij niet lazen in dit akkoord is het project Lebuinuspleinen, want dat is namelijk nog niet af, de nieuwe markt zit er nog niet in. Ja, op dit moment wordt er hard gewerkt aan de Stromarkt, ons idee is: waarom pakken we niet snel door? Het geld is er, doorgaan met de nieuwe markt, fietsparkeergarage op die plek - niet weer opnieuw gaan onderzoeken waar we een fietsvoorziening kunnen realiseren, laten we gewoon het geld daarvoor labelen en doorpakken. Dat was een vraag. Dan de vraag over het gratis afval, dat

10 staat in het akkoord... Daar staat: ‘gratis afval storten - driehonderd kilo wordt het voortaan - op de milieustraat’. Nou, iedereen weet: gratis afval bestaat niet, gratis afval storten bestaat niet, iedereen in Deventer betaalt daaraan mee. Dus de vraag aan jullie is, inderdaad: gaat Deventer daaraan meebetalen? Hoeveel gaan de inwoners daar via een vast deel van de afvalstoffenheffing aan meebetalen? Dan het Burgerweeshuis, net al genoemd. Dat was hartstikke mooi dat daarin staat, alleen die reservering is nog niet voldoende, daar missen nog een paar miljoen. Er is ook een afspraak gemaakt - kennelijk, aan de formatietafel - dat de begrote investeringen niet significant mogen afwijken van de eerdere begroting, hè, dus bij de initiatieffase. De vraag is of er aan de formatietafel ook gesproken is over wat nou significant is: kan dit worden gekoppeld aan een bedrag, of kan het worden gekoppeld aan een percentage? Ik denk dat daar toch wel over gesproken is, toch wel een cruciaal punt voor de komende tijd. Ja, ik ben bijna klaar. Ik heb nog twee heel belangrijke punten waar wij echt over verbaasd waren en dat zal u niet verbazen: de energietransitie en de klimaatdoelstellingen. Die zijn behoorlijk afgeschaald en dat terwijl we in de klimaatcrisis zitten - het woord komt er niet in voor, in het akkoord.

De energieprijzen die worden torenhoog, we moeten echt aan de bak, maar dit college schaalt af in plaats van op. Het blijft bij ‘streven, stimuleren, bevorderen’. Het woord ‘energieneutraal’ vinden we ook niet meer terug, dat is nu maximaal ‘energiezuinig’. Honderdvijftig duizend euro voor duurzaamheidbudget, dat is natuurlijk een druppel op een gloeiende plaat en dat weten jullie ook. Vijftigduizend euro extra voor energietoezicht, dat slaat de plank volledig mis, daar bereiken we te weinig mee. Dus, ja, het is heel spijtig dat dit college afscheid lijkt te hebben genomen van het ambitieuze duurzaamheidsbeleid door halverwege die doelpalen te verzetten, hè, want dat jaar was natuurlijk 2030. Maar we hebben dan ook een oproep aan dit nieuwe college, aan deze coalitie, om met een doelstelling te komen voor het jaar 2026 en dan gekoppeld aan maatregelen en geld. Want nu wordt het doel weer doorgeschoven naar 2030, 75 tot 55 procent reductie, maar laten we het nou gewoon koppelen aan deze bestuursperiode, want in deze periode zijn jullie daarvoor verantwoordelijk en dan kunnen we gewoon in de loop van de tijd daarnaar kijken en wat daar nog bij moet. Dus dat is mijn uitdaging aan deze coalitie: om met een plan te komen voor 2026 met geld en maatregelen. Tot slot: ja, toch de bomenkap. Er staat een passage in het akkoord, mijn oproep is simpel: kom daar gewoon op terug.

Bomenkap is een onderwerp waar inwoners nauw bij betrokken zijn en ook echt in het hart raakt. Dan kom ik toch weer op het punt van participatie, wat zo belangrijk wordt gevonden: waarom wordt hier in dit akkoord opgeschreven om zonder participatiemogelijkheden voor inwoners en maatschappelijke instellingen het bomenkapbeleid weer te verruimen? Mijn oproep is dan ook om een intensief communicatie-participatieproces te starten bij de herziening van het kapbeleid, want het moet natuurlijk eerst nog door de raad heen voordat die aanpassing in de praktijk kan worden gebracht. Mijn andere oproep - vraag, uitdaging - is: is de coalitie bereid om samen met ons een alternatief plan daarvoor te maken? Tot slot, dat waren mijn vragen. Wij zijn kritisch, maar we zijn dus blij met de open bestuursstijl. Hopelijk geeft de coalitie elkaar voldoende ruimte om voorstellen uit de eigen fracties, maar ook uit de oppositie, op hun waarde en vooral op hun inhoud te beoordelen. Oproep is om een zelfbewuste raad te zijn die alle informatie vraagt om het bestuur te controleren en ook de juiste kaders te stellen. We zitten hier allemaal in het belang van Deventer. Bedankt en heel veel succes de komende vier jaar. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Meulen. Ik kijk even naar de onderhandelaars van de partijen. Mijnheer Schuring is niet aanwezig, de andere drie wel.

Wie van u kan reageren op de inbreng van mijnheer Van der Meulen? Mevrouw Leget. Mevrouw Leget: Dank u wel, voorzitter. Op de eerste plaats: fijn dat u ook de positieve punten uit het akkoord benoemd waar wij zo trots op zijn en ook dat u daarin de open houding herkent die wij voorstaan en zoals we er ook over gecommuniceerd hebben de afgelopen periode. Ook mooi de punten die u ook benoemt en herkent, dat is een mooie basis voor een samenwerking. U heeft ook een aantal vragen en dat begrijp ik ook. Het is natuurlijk best heel lastig - dat zal u begrijpen - om heel erg nu de diepte in te gaan, om op al die antwoorden, op al die vragen nu een antwoord te geven. Ik wil zeggen: we hebben getracht in dit proces om het bestuursakkoord op hoofdlijnen te houden en we hebben daarmee onszelf meer woorden gegund dan wellicht strikt gezien voor een hoofdlijnenakkoord noodzakelijk is, om niet te vaag te blijven en toch wat concreet te zijn. U noemt daar een aantal punten uit en wij gaan heel graag dat debat met u aan en ook met de andere partijen. Het participatietraject: dat loopt als een rode draad, zeg maar, door dit bestuursakkoord heen. Daarmee doen we niks af aan de concrete

11 dingen die we wel hebben willen benoemen om ook richting te kunnen geven. Het gesprek en het debat zien we daarin graag tegemoet. U stelt dan een hele concrete vraag over budgetten en een significante afwijking, ook in het kader van het Burgerweeshuis en de suggestie dat daarover gesproken is - daar is in die zin niet over gesproken. We hebben welgemeend een goede basis moeten leggen voor een kansrijk Burgerweeshuis en een toekomstbestendig Burgerweeshuis, maar wat een significante afwijking is, dat moet ook blijken. U weet, we hebben de initiatieffase afgerond, we zitten nu in de verkenningsfase, ook dat debat zal volgen. Daar wil ik het graag voor zover bij laten. We zien graag de gesprekken en de goede samenwerking tegemoet. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Als u nog even blijft staan, want mijnheer Van der Meulen heeft, denk ik, nog wel reactie. De heer Van der Meulen: Ja. Ja, dank u wel voor het antwoord. Dank u wel voor, inderdaad, dat er... Ja, dat snap ik ook, dat er soms te veel in staat. Ik begrijp dat er soms te veel woorden in staan, misschien soms ook te veel getallen, bijvoorbeeld die tachtig parkeerplekken. Dat is misschien te snel gegaan, begrijp ik ook een beetje uit uw verhaal. Te snel toen besloten. Oké, is goed, nee, daar komen we dan op terug, dat heeft u al aangegeven. Maar ik heb u ook een aantal uitdagingen voorgelegd om samen op te pakken.

Hoe staat u daar tegenover? De voorzitter: Mevrouw Leget. Mevrouw Leget: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, we kijken uit naar een constructieve vier jaar waarin we ook gezamenlijk daarin op kunnen trekken. Dat is het antwoord. De heer Van der Meulen: Nou, dan lees ik dat de uitdaging wordt aangegaan en dat er dus inderdaad concretisering komt en aanvulling van het akkoord op dat punt, op die punten die ik heb benoemd. Mevrouw Leget: Er zal... Wij verwachten ook zeker dat er debat over zal volgen. Wij staan voor deze ambitie voor de aankomende vier jaar, we leggen een duidelijk signaal neer en, nou, nogmaals participatie loopt als een rode draad door dit akkoord heen en we gaan graag het gesprek met elkaar aan om samen iets moois neer te zetten voor Deventer. De voorzitter: Zullen we het hierbij laten op dit punt? Dan gaan we naar mevrouw Schmidt, Deventer Sociaal. Mevrouw Schmidt: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik heb niet zo’n kort lijstje, want dit is het moment om ons uit te kunnen spreken over het bestuursakkoord, dus ik hoop dat u mij een beetje tijd gunt. Voorzitter, als fractie van Deventer Sociaal hebben wij natuurlijk ook het nieuwe coalitieakkoord gelezen. In het akkoord wil het college van alles en over de hoe-vraag blijft het nog een beetje stil.

Er is in veel gevallen absoluut niet duidelijk of er voldoende geld is om al deze mooie voornemens ook echt waar te maken. Een gebrek aan ambitie ook, ook omdat in veel gevallen wordt voortgezet wat er al is. We lichten er een paar voorbeelden uit. Participatie: als we zien hoeveel energie er in dit onderwerp is gestoken, vinden wij het resultaat best teleurstellend. Na de verkiezingen spraken de partijen over het belang van de betrokkenheid van de inwoners. Participatie wordt nu geparkeerd bij de wethouder, die in de afgelopen vier jaar niet altijd even open heeft gestaan voor inspraak en ideeën vanuit bewoners. We hopen dat dat deze periode beter zal gaan. In de vorige periode is er vanuit de raad al een goede aanzet gedaan om te komen tot beter beleid - tijd om daar dan ook mee aan de slag te gaan. Het is ons absoluut niet duidelijk hoe er voldoende, betaalbare woningen bij moeten komen. Het college wil afspraken maken met marktpartijen, maar vergeet hierbij afspraken over het soort en prijs van woningen. We zijn blij met de komst van een update van de woonvisie, maar we begrepen eerder vanavond dat door allerlei oorzaken dit nog tot minstens 2023 gaat duren. Dat is veel te laat, de wooncrisis is daarvoor een te groot probleem. We zijn blij met de aandacht voor groepen zoals de reizigers en de arbeidsmigranten.

We missen wel de aandacht voor de doelgroep dak- en thuisloze jongeren; ze worden in dit akkoord welgeteld één keer genoemd, in een bijzin. Dat doet wat ons betreft geen recht aan de urgente problematiek. Het aanstellen van een projectleider is een stap in de goede richting, maar daarmee heeft nog geen enkele jongere een dak boven zijn hoofd. Kom in de actiestand, stel doelen en ga

12 aan de slag. Er ligt een motie vanuit de raad en de tijd begint te dringen. Daar waar het gaat over jeugdzorg is dit akkoord bijna één op één een overzicht van het huidige beleid. We zijn blij met de aandacht voor jongeren uit het speciaal onderwijs; het is voor deze jongeren belangrijk dat er binnen de eigen buurt of wijk ook passende activiteiten kunnen worden georganiseerd. Het college kiest ervoor om praktijkondersteuners in de Jeugd-ggz in te gaan zetten. Dit is een middel om de druk op de Jeugd-ggz te verlichten, maar er is echt wel meer nodig om de problematiek in de jeugdzorg op te lossen. We hopen dus op wat meer ambitie dan alleen deze inzet. We zien bij het Burgerweeshuis een bekende tactiek: het hoofdpijndossier wordt over de heg gegooid bij de nieuwe wethouder. Wij wensen haar veel sterkte, aangezien we denken dat het nu gereserveerde bedrag absoluut onvoldoende is om het Burgerweeshuis een duurzame, rendabele en bloeiende toekomst te geven. Het college wil meer aandacht voor ateliers en oefenruimtes; wij juichen dat toe en we hopen dat hier ook mee vaart wordt gemaakt, aangezien de kunstenaars die nu op zoek zijn naar een plek nog nergens terecht kunnen. We zijn ook blij met de extra aandacht voor de kleinere cultuurmakers. Er is in dit coalitieakkoord ook geld vrij gemaakt voor cultuur en jongeren.

We missen hier de ambitie en de concrete voorstellen: met alleen het reserveren van geld komen we er niet. Welk aanbod gaan we naast het Burgerweeshuis creëren om onze gemeente aantrekkelijk te maken en te houden voor jongeren en studenten? Voorzitter, dan de basisbanen. Bij de inzet van basisbanen hebben wij nog wel wat bedenkingen. We gaan mensen toch niet weer in een draaideurconstructie stoppen, zoals destijds met de melkertbanen? Wie werkt verdient een fatsoenlijk loon, zelfs in een basisbaan. We lezen ook niets over nieuwkomers en hun kansen op de arbeidsmarkt. De gemeente Rotterdam werkt sinds kort met een nieuwe aanpak: het nieuwe Rotterdamse stadsbestuur geeft statushouders naast een opleiding ook een baangarantie. Wellicht biedt dit kansen voor Deventer. We zien vele overeenkomsten met het vorige bestuursakkoord als het gaat over voorzieningen in de wijk: opnieuw beschrijft het college het belang van de voorzieningen en het belang van laagdrempeligheid. De afgelopen vier jaar is het bij praten gebleven; we hadden wat meer concrete uitwerking verwacht. Voorzitter, dan duurzaamheid. Voor wat betreft duurzaamheid ligt de lat niet hoog. Sterker nog, de lat ligt bijna op de grond. Waar we in de vorige periode nog samen met D66 en de PvdA optrokken in de strijd voor een beter klimaat, lijkt de ambitie nu naar een dieptepunt zijn gedaald.

Goede stappen die eerder zijn gezet om bomen langer te behouden worden nu weer teruggedraaid en dit gaat met zulke forse stappen, dat je bijna zou gaan denken dat dit college met terugwerkende kracht afrekent met GroenLinks. De voorzitter: Bent u bijna aan het eind? Mevrouw Schmidt: Ja, bijna klaar. De voorzitter: Goed, oké. Mevrouw Schmidt: En dan het heilige huisje Diftar. Jarenlang is volgehouden dat Diftar de best mogelijke oplossing was en over het ophogen van de vrij te storten kilo’s viel niet eens te praten. Bijzonder dat het college nu van gedachte is veranderd. Het ophogen van het aantal vrij te storten kilo’s kan worden gezien als een goede eerste stap, maar is dit ook voldoende om de toenemende illegale dump echt te voorkomen? Een uitbreiding van het aannamebeleid van het goed zou een goede aanvulling kunnen zijn. Voorzitter, ik rond af. Ons college lijkt een akkoord van alle Deventenaren te hebben gemaakt. Echter, in dit akkoord is heel duidelijk zichtbaar dat een duidelijk toekomstperspectief niet voor iedereen in Deventer geldt. Daarvoor is investeren in de gemeente meer dan nodig. We zitten de komende jaren namelijk niet weer te wachten op een Zeeuws meisje, of vanaf 2023 op een Zeeuws jongetje. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Ik wil even kijken of er nog gelegenheid...

Nee? Geen behoefte om te reageren? Dan heeft mijnheer Donkers, VVD, het woord. De heer Donkers: Dank, voorzitter. Voorzitter, voordat ik begin moet ik misschien eerst even wat ophelderen, want er is mij de afgelopen dagen meer dan eens gevraagd of de VVD soms stiekem heeft meegeschreven aan dit coalitieakkoord. Onderzoek naar nascheiding, een rem op windmolens en zonneparken, ruimbaan voor woningen, 26 miljoen infrastructuur, 2030 van tafel en - als klap op de vuurpijl - onze eigen derde stadsbrug. Maar

13 uiteraard heb ik dat moeten ontkennen; dit is niet ons akkoord, al zijn wij blij dat veel van onze standpunten zijn overgenomen door Gemeentebelang en CDA en voorzitter - u gelooft het niet - ook twee linkse partijen. Al geldt ook hier: het moet nog wel gebeuren. Voorzitter, ik kan nu een donderpreek gaan geven over alles dat niet goed is, maar wij vinden daar dit het moment niet voor. Vanavond feliciteren wij de wethouders en wensen hen alle succes met de belangrijkste baan van hun leven. Ilse, hartelijk welkom in onze prachtige gemeente. Marcel, fijn dat een raadslid dat altijd het financieel prudent hoog heeft staan nu die functie gaat uitvoeren. Laat ik duidelijk zijn: dit is niet het akkoord dat de VVD zou hebben geschreven. Wij waren voor een coalitieakkoord gegaan waarin een duidelijke stip op de horizon zou worden gezet - een gezamenlijk doel met ambities waar je vervolgens middelen aan koppelt. Nu is het toch vooral vaak een opsomming van hele en halve plannen zonder dat duidelijk is wat ermee bereikt moet gaan worden voor de hele gemeente, zonder dat er gezamenlijkheid is. Het blijft van acht jaar dezelfde coalitie kabbelt wat voort. Het moment om daar invloed op uit te oefenen ligt voor ons.

De komende drieënhalf jaar zullen wij als VVD zijn rol als oppositiepartij oppakken om het geluid van de VVD door te laten klinken in het beleid van deze raad en in de gemeente. Zo zullen wij in september komen met amendementen voor het repareren van de halvering voor de budgetten bedrijventerreinen en zullen wij meer inzet willen op veiligheid, cameratoezicht en willen wij concrete plannen voor de illegale verhuur in onze zwakkere wijken. En willen we duidelijkheid over die 26 miljoen voor infrastructuur: op basis van welke criteria wordt die straks besteed? Dat brengt mij tot het laatste punt. Voorzitter, de zon schijnt, de terrassen zitten vol en de kassa’s rinkelen buiten. Maar de onrust in de wereld en de economische cijfers laten zien dat dit niet voor eeuwig is, het kan goed zijn dat we over een aantal jaar moeten bezuinigen. Daarom is juist nu een prudent begrotingsbeleid belangrijk voor de VVD. Geen verkwisting. Wij steken graag de hand uit naar de coalitie en de oppositie en we hopen dat we in gezamenlijkheid deze belangrijke punten kunnen realiseren. Voor nu wil ik namens de hele fractie van de VVD het college het beste wensen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Donkers. Goed. Behoefte om daarop te reageren? Niet? Dan geef ik het woord aan mijnheer Kleine Schaars, Deventer Belang.

De heer Kleine Schaars: Ik was aan het neuriën, dus ik heb er weer zin in. Ja, dat zijn... De voorzitter: We gaan nu over tot de kleine lettertjes, dat is toch... De heer Kleine Schaars: Nou ja, voorzitter, normaal nam ik een A4’tje mee. Ik denk: laat ik nu eens digitaal worden en bomen sparen, dus ik kom met een laptop. Ik weet niet in hoeverre dat duurzaam is, maar goed, het is een eerste aanzet. Het is mooi om te zien hoe snel de formerende partijen tot een consensuslijn hebben weten te komen op hoofdlijnen. Althans, zo stellen zij het. Een felicitatie aan het nieuwe college, speciaal mevrouw Duursma, die wensen wij heel veel succes. Tegelijkertijd zijn we natuurlijk teleurgesteld dat het CDA in een gemeente met honderdduizend inwoners, meer dan, geen geschikte kandidaat heeft weten te vinden. Zeker op voor deze gemeenschap belangrijke dossiers vinden wij de verbinding juist zo belangrijk. Maar, even goed: veel succes. Wij zullen u daar met woord en daad terzijde staan en het zal hier en daar kritisch zijn, maar daarvoor staan wij bekend. Verbaasd, even eerst, waren we ook en ik heb - ik zal u beloven, mijnheer voorzitter - niet gebeld met mijnheer Donkers, maar een aantal dezelfde vragen kregen wij.

Wij waren dan ook zeer verbaasd om te zien dat zoveel elementen van het Deventer Belang-verkiezingsprogramma te vinden zijn in het opgeleverde coalitieakkoord, bijvoorbeeld het los willen laten van Diftar. Nou, we kunnen ons niet herinneren dat de coalitiepartijen tijdens de verkiezingen hiervan een speerpunt hebben gemaakt, sterker nog: ze hebben ons vier jaar te vuur en te zwaard bestreden op dit punt. Wij zijn met zoveel van onze speerpunten in het coalitieakkoord dan ook zeer verbaasd dat Deventer Belang niet was uitgenodigd aan de onderhandelingstafel voor de nieuwe coalitie. We kunnen ook alleen maar gissen naar de reden, maar ongetwijfeld dat oud zeer ook hier een rol zal hebben gespeeld bij een aantal van de partijen. Met onze vernieuwde visie, fractie en achterban is dat wat ons betreft een gemiste kans. Lichtpuntjes, ja, die zien wij wel, maar lichtpuntjes zonder daden zijn toch echt sprookjes. Er zit dus energie in dit akkoord, maar hoe, dat is ons echter nog niet duidelijk. Dus wij lezen in de Stentor dat mijnheer Walder zegt: ‘ja, er komen geen windmolens bij. Ja, of misschien toch weer wel’. Dat is dan wel even

14 leuk: op het moment dat het college er nog niet zit is de zesde wethouder er niet en gaan ze reageren, dat is wel leuk. Dus chapeau, de eerste zetten heeft u gezet. Als u nu de zesde wethouder vervolgens ook buiten beeld laat, dan zijn we daar zeer blij mee. Voorzitter, wij stellen dat de coalitie in wording goede tekstschrijvers heeft gehad en haar best heeft gedaan om de andere verkiezingsprogramma’s - die van de andere partijen dus - goed te lezen. Daaruit zijn de highlights, de lichtpuntjes, gehaald en benoemd en je moet natuurlijk wel weten waar je over praat. Los van Diftar lees ik dat wij een dementievriendelijke gemeente zijn, want wij werken in ieder geval dementievriendelijk. Maar wanneer was dan die laatste training om hoe om te gaan met dementerenden binnen het gemeentelijk apparaat? Voorzitter, wij zijn helemaal nog niet dementievriendelijk; praat met Alzheimer Nederland en je snapt heel snel waarom. Maar daar moet je ook naar de infrastructuur gaan kijken, die moet je ook gaan aanpassen. We krijgen nu al klachten rondom de Laan van Borgele, dat daar de toegankelijkheid van de nieuwe rotonde voor rolstoelers niet werkt. Dan hebben we voor heel veel mensen een omissie gecreëerd, dus we zullen de handschoenen opnemen en met het initiatief moeten komen, dat vermoed ik zo.

Maar aangezien we het dan toch over infrastructuur hebben, daar is nog een megafonds voor, dat is mooi. Er komt ook een derde brug, die was ook niet nodig, maar goed, er is dus hoop. Maar ik begrijp ook dat het fonds bedoeld is voor bomen - althans, ik citeer mijnheer Schuring in de krant, in de Stentor zegt hij dat gewoon, voorzitter. Dus, nou ja, dan gaat de heer Schuring... Hij is helaas niet aanwezig, vind ik bijzonder jammer, want ik had hem graag aan willen spreken en willen vragen of hij zich ook sterk gaat maken, maar daar kan de fractie zich misschien over uiten, om de motie van honderdduizend bomen dan ook werkelijk in uitvoering te brengen - u heeft inmiddels het eigen fonds al gecreëerd. Samenvattend, voorzitter, concluderen wij dat de nieuwe bestuurscultuur tot nu toe achter de schermen heeft plaatsgevonden. Dat samenwerken nog steeds een werkwoord is en dat begint met ‘samen’ en nog lering behoeft. We zijn natuurlijk ook benieuwd naar de inhoudelijke beantwoording van onze opmerkingen, maar ik begrijp dat de coalitie daar niet verwacht had dat wij daar misschien op in zouden gaan nu vanavond. Nou, u heeft tijd, kijk het dan terug, u mag ze ook schriftelijk aan ons beantwoorden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kleine Schaars. Is er behoefte vanuit de coalitiepartijen om te reageren? Kan schriftelijk worden afgedaan begrijp ik, ja.