2021-405 Bijlagen Topicus - Concept Masterplan

Overzicht bijlage: 1

Definitief advies op het concept-masterplan Q-team Topicus 28 november 2021

2

Verslag PAR 2121-12-02

3

Brief college – adviesraad Topicus

4

Advies concept Masterplan Campus carré Topicus II

5

Brief erfgoed partijen

6

Bijlage 10 Reactie omwonenden aan Topicus

Advies Kwaliteitsteam Topicus op het Concept Masterplan Topicus. 28 november 2021

Kaders Het Kwaliteitsteam heeft de planontwikkeling begeleid en ook dit advies gebaseerd op het door de gemeenteraad vastgestelde en geamendeerde Ontwikkelperspectief, de door Steenhuis/Meurs in opdracht van de gemeente uitgevoerde cultuurhistorische analyse, de daaruit gedistilleerde kernkwaliteiten en de daarop door het Team geformuleerde uitgangspunten Deze uitgangspunten hebben betrekking op: 1. Entreezone van de historische stad 2. Scharnierpunt in de groene parksingel 3. Ensemble als samenstel van individuele panden 4. Dominante en gevarieerde groene contramal Het ontwikkelperspectief Bij de vaststelling van het ontwikkelperspectief heeft de Gemeenteraad besloten, bij amendement, de belangrijkste kwantitatieve bepalingen uit het document met betrekking tot massa en volume opbouw te verwijderen en heeft gevraagd daar nader ontwerpend onderzoek naar te doen en te komen tot goed onderbouwde voorstellen. Bedoeling van het concept-masterplan Primaire inzet van deze concept-masterplanfase was dus het vanuit de kenmerken van het plangebied bepalen van de voor het plangebied acceptabele bebouwingsmassa en het acceptabele programma. Het daarop uitgevoerde ontwerpend onderzoek heeft dit in beeld gebracht en tegelijkertijd tot een verdieping en verdere uitwerking geleid.

Deze uitwerking was nodig om aan te tonen dat de hoofdkeuzes verantwoord zijn en als doorkijk naar mogelijke oplossingen. Daardoor ligt er nu een document dat deels concept masterplan is, deels uitwerking. Opzet advies Kwaliteitsteam Dit advies richt zich met name op het kaderstellende deel van dit document, gericht op het bepalen van de acceptabele bouwmassa en het acceptabele programma voor dit waardevolle en kwetsbare gebied in de stad. Daarnaast geeft het advies aanwijzingen voor de verdere uitwerking tot een integraal masterplan voor het gebied en voor de verdere uitwerking in detail.

Advies In het voorliggende concept-masterplan wordt vrijwel overal aan de geformuleerde uitgangspunten tegemoet gekomen. De keuzes op hoofdlijnen voor het omgaan met de cultuurhistorie en cultuurhistorisch waardevolle panden, de (semi) openbare ruimte en de stedenbouwkundige inpassing en het programma hebben daarom de instemming van het Kwaliteitsteam. Bij deze instemming op de hoofdlijnen gelden wel een aantal belangrijke kanttekeningen, die hieronder aan de orde komen. Het is een goede zaak dat het bebouwingspercentages en percentages groen voor buitenruimtes en daken zijn vastgelegd en dat er ontwerpprincipes en sfeerimpressies zijn geformuleerd. Het bebouwingsoppervlak (ca. 15.800m2, waarvan ca. 15.000m2 bovengronds) is op hoofdlijnen akkoord, met een voorbehoud voor twee plekken die nadere uitwerking vergen (zie hieronder, punt 2 en 3). De kanttekeningen: 1. De kaders voor verdere uitwerking zijn in het concept-masterplan gepresenteerd en deze zijn richtinggevend voor het vervolg. Dat geldt ook voor de massa volume opbouw en hoeveelheid programma. Verdere verfijningen en aanpassingen zijn nog nodig op weg naar het Masterplan. Ook bij het vaststellen van het definitieve masterplan komt de kwaliteit en impact van de massaopbouw en hoeveelheid programma wederom aan de orde en wordt er uiteindelijk beoordeeld op integrale kwaliteit. 2.

Uitgangspunt is het beschermd stadsgezicht en herstel van de villastructuur, met name langs de Singel. Aan de singel is het doel om een dynamische bouwmassa te realiseren, met verspringende

rooilijnen en samengestelde volumes. In de uitwerking wordt dit punt op een aantal cruciale punten weer losgelaten. Hier is, zoals ook in het document wordt aangegeven, nadere studie nodig, gericht op het ontstaan van een samengesteld volume in het midden dat uit twee delen bestaat met een verspringende rooilijn waardoor een korrelgrootte ontstaat die past bij de villa’s. Daarbij bestaande goot en nokhoogtes voor het hele front van de singel aanhouden. Eventueel op de 2e lijn een hoger volume. 3. Uitgangspunt is het behoud van de gymzaal mét entreeruimte. Afstemming van de aanpalende nieuwbouw moet in de vervolgfase worden uitgewerkt. 4. Het voorgestelde spel van baksteen en witte volumes (“traditioneel” en “modern”) is niet geraffineerd genoeg voor de eigenheid van dit deel van het beschermde stadsgezicht. Logisch is om het pallet / beeldkwaliteitskader voort te laten komen uit een eigentijdse interpretatie van de karakteristieke bebouwing van de 19e-eeuwse Singelbebouwing. Het gaat daarbij om detail en ambacht. 5. Om de singelparktypolgie en landschappelijke kwaliteit van de buitenruimte en de daken goed te borgen is het belangrijk dat in alle vervolgfases (van masterplan tot aanleg) de landschapsarchitect betrokken blijft. De verhouding tussen het intensieve gebouwd programma en hoogwaardige groene buitenruimte (stadsjungle) blijft een aandachtspunt.

Daarom is het van belang dat dat de groeiruimte van beplanting overal wordt geborgd, er een heldere visie is op de openbare toegankelijkheid en de eventuele afsluitbaarheid van het binnenterrein.

6. Kritisch is de beheersing van de architectonische principes. De impact van de schaalsprong en verdichting in het historisch stadsbeeld is interessant maar tegelijkertijd ook kwetsbaar. In de verdere uitwerking is daar extra aandacht nodig. 7. Het concept masterplan maakt nadrukkelijk gebruikt van fotorealistische beelden. Deze beelden kunnen de indruk wekken van een al ver uitgewerkt bouwplan. Het Team ziet deze beelden nadrukkelijk slechts als illustraties van de stedenbouwkundige massa en schaal verhoudingen en suggereren hooguit een sfeer van zorgvuldige aandacht voor detaillering, materiaalexpressie en de groene binnenwereld. De uitwerking van bouwplannen vindt plaats in de fase ná het masterplan. Ook de gekozen beeldkwaliteit dient in het definitief masterplan meer diepgang te krijgen met architectonische ontwerprichtlijnen die meer recht doen aan een afleesbare en beargumenteerde contextgerichte benadering. 8. Het Team kan zich vinden in de (vooral ruimtelijke) bepalingen uit de kaart op blz 33 "zones en volumes". Deze kaart vormt een goede aanzet en kan nog aan kracht winnen door er kwalitatieve bepalingen aan toe te voegen. Daarmee kan de kaart de drager zijn van de kaders voor verdere ontwikkeling.

Planadviesraad welstand, monumenten en beschermd stadsgezicht

College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Deventer t.a.v. Team Vergunningen Postbus 5000 7400 GC Deventer Zwolle, 20 december 2021 Ons Kenmerk: V5745-2021 Uw Kenmerk: nr. 62674-2018 Betreft: concept masterplan Topicuscarré Adres: Singel, Keizerstraat, Singelstraat Inlichtingen bij: Roel Bosch

Geacht college, Bovengenoemde aanvraag voor het concept masterplan Topicuscarré is op 6 december 2021 voor advies binnengekomen bij de Planadviesraad welstand, monumenten en beschermd stadsgezicht. De Planadviesraad welstand, monumenten en beschermd stadsgezicht heeft al eerder advies uitgebracht in een preadvies. Het plan beoogt een wijziging in het beschermd stadsgezicht/dorpsgezicht. BEOORDELINGSKADER De Planadviesraad adviseert op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de gemeentelijke erfgoedverordening en het gebied ‘Historisch centrum’ in de welstandsnota van de Gemeente Deventer. INLEIDING In de Planadviesraad van 02-12-2021 is het concept-masterplan november 2021 besproken. Het plan is toegelicht door de architect en landschapsarchitect. Er zijn verduidelijkende vragen gesteld die zijn beantwoord. Er ligt een advies van de RCE waarvan de planadviesraad kennis heeft genomen. Er ligt een advies van het Q-team. De Planadviesraad onderschrijft dit advies in zijn geheel. De Planadviesraad heeft vertrouwen in de begeleiding van het Q-team en adviseert daarom op hoofdlijnen. Dit advies richt zich hoofdzakelijk op de aspecten die in de ogen van de Planadviesraad horen bij de kaderstellende delen van het concept-masterplan (stedenbouwkundig), met enkele punten die vooruitlopen op de uitgangspunten voor de beeldkwaliteitsparagraaf (architectuur).

In het concept-masterplan loopt door elkaar wat kaderstellend is, wat betrekking heeft op de beeldkwaliteit en wat illustratief is (maar geen toetsingskader). In het advies is dit onderscheid zoveel mogelijk aangebracht met het advies om dit tot uitdrukking te brengen in het document.

Aan de Stadsmuur 79-83 Postbus 531, 8000 AM Zwolle 038 – 4213257 mail@hetoversticht.nl www.hetoversticht.nl KvK BTW IBAN

40059486 NL0026.45.440.B01 NL47RABO0184885671

BEVINDINGEN Bij de eerdere behandeling in de Planadviesraad is opgemerkt dat 'De stap vanuit erfgoedwaarde en kernwaarde heel scherp is. De analyse is scherp en met de juiste ingrediënten, maar het beeld sluit daar niet op aan en is meer wat je aan de overkant zou verwachten. Het gaat om de inpassing van de ontwikkeling als onderdeel van het gebied in het beschermde stadsgezicht.' De planadviesraad ziet op onderdelen een discrepantie tussen de beschrijvingen van de uitgangspunten die horen bij de typologie van de villabebouwing en enkele van de uitwerkingen en meer architectonische beelden van het plan. De Planadviesraad kan zich op hoofdlijnen vinden in het gevolgde vruchtbare proces, en op hoofdlijnen in het voorliggende plan, behoudens een aantal opmerkingen: 1. Omvang programma De omvang van het programma moet afhankelijk zijn van de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied. Een deel van het plan (volumeopbouw) is nog in studie. De Planadviesraad adviseert daarom een voorbehoud te maken ten opzichte van de omvang van het programma, of een bandbreedte aan te geven. 2. Beeld aan de Singel (kaderstellend) Het beeld aan de Singel is een belangrijk onderdeel van het kaderstellende deel van het concept-masterplan. De kaderstellende regels om de bebouwing beter aan te laten sluiten bij de uitgangspunten van de villabebouwing moeten scherper.

In het huidige plan is het middelste (witte) gebouw (bestaande uit twee bouwdelen) niet acceptabel en vraagt om een andere invulling. In de kaderstellende kaart 'Overzicht zones en volumes' op pagina 33 is dit deel met een ster als volumeopbouw in studie aangegeven. De Planadviesraad adviseert inzicht te geven in de volumeopbouw en de hoogte van dit bouwdeel, onder andere door studies naar een andere volumeopbouw te tonen. Er ontbreekt een passage waarin dit duidelijk wordt gemaakt. De hoogte van het grote volume in het middengebied wordt minder ervaren dan de hoogte van de volumes aan de randen. In de volumeopbouw van het rechter blokje van het middendeel ontbreekt hiërarchie. De condities voor de bebouwing aan de Singel zijn aanwezig in het concept-masterplan: doorzetten van de typologie en morfologie van de villa's. Van belang is de karakteristieke opbouw van twee lagen en een kap, die in de nieuwe volumes duidelijker naar voren zou moeten komen door passende goothoogtes en terugliggende volumes. De korrelgrootte langs de Singel kan wisselend zijn (is zelfs wenselijk), maar de verschillen zijn nu (veel) te groot. 3. Straatprofielen en setbacks (kaderstellend) In de randvoorwaarden kan meer worden opgenomen over de betekenis van de setbacks in relatie tot de omgeving.

De condities verschillen in de Brinkpoortstraat (smal profiel, setback ervaar je niet in de hoogte, relatie privacy/inkijk), Keizerstraat (brede profiel), de hoek van de Keizerstraat of de Singel (setback of terugliggend doet mee in het silhouet). Het uitgangspunt is geen balkons maar loggia's. Er wordt ook zonder setbacks een horizontale geleding beoogt in de gevels door een verschil in tektonische behandeling. Bij de gevel op de hoek van de Keizerstraat geeft dat een verfijning in de volumeopbouw. Bij het hoge gebouw aan de Singel werkt dat onvoldoende. 4. Openbaar toegankelijke (private) gebied Het is wenselijk dat de hiërarchie van de typologie van de voor-, zij- en achtertuin zoals we die kennen bij de villa's zichtbaar zijn in het openbaar (groen)gebied: in een verschil in type bestrating, type beplanting en type begrenzingen (kaderstellend). Een bruikbaardere omschrijving van het openbaar toegankelijke gebied zou kunnen zijn 'campushof of Topicushof' (dekt de lading beter dan groene oase) of eenvoudigweg '(gemeenschappelijke) binnentuin' (passend in de morfologie van de binnenstad) (kaderstellend). Pagina 2 van 4

De lindeboom is een belangrijke icoon op het binnenterrein. De afstand tot de bebouwing (ook tijdens de bouw) voor het behoud is van wezenlijk belang. De plataan aan de Brinkpoortstraat staat aangemerkt (pagina 33) als waardevol en te behouden. Onduidelijk is waarom overwogen wordt deze te vervangen voor een inheemse soort als behoud het uitgangspunt is. De planadviesraad adviseert in een vroegtijdig stadium onderzoek te laten doen naar de condities voor het behoud van de waardevolle bomen. (Kaderstellend.) De uitgangspunten van de inrichting van het maaiveld, bestaande bomen, publieke toegankelijkheid in relatie tot de gebouwen en de plint vragen om nadere definities (kaderstellend) en uitwerking (beeldkwaliteit). 5. Zelfstandige gebouwen Het zelfstandige gebruik (in de toekomst) van de aparte gebouwen moet geborgd zijn. 5. Gymzaal De aansluiting van de gymzaal is nog onderdeel van studie. Het is onduidelijk waarom het toegangsgebouwtje bij de gymzaal niet behouden zou kunnen blijven. Het uitgangspunt zou moeten zijn behoud (kaderstellend). 6. Architectonisch beeld (beeldkwaliteit) De Planadviesraad benadrukt dat een gedifferentieerd beeld wordt beoogd dat aansluiting heeft met het beschermde stadsgezicht. Eigentijds kan daarin passend zijn, maar het gaat om de balans van het gehele beeld in relatie tot de context.

De architectonische beelden leiden af van waar het concept-masterplan nu voor bedoeld is (zie hierboven benoemde discrepantie). De afwijkende kleur van de middenblokken vormt nu een te groot contrast en verdeelt de wand in plaats van de gewenst afwisseling. De Planadviesraad adviseert om in de wijze waarop in het ontwerpteam aan het architectonisch beeld wordt ontworpen het beoogde gedifferentieerde beeld tot uitdrukking komen. PLANUITWERKING Er zijn in de samenwerking met het Q-team grote stappen gezet. Het is daarom wenselijk dat de verdere uitwerking plaatsvindt gezamenlijk met het Q-team. Er is in de stap naar de architectonische invulling een zekere distantie en een breed blikveld nodig ten opzichte van de architectonische doorkijkjes in het masterplan. Durf onderdelen ter discussie te stellen. MAQUETTE Een maquette is voorwaardelijk voor de verdere ontwikkeling. Er is een maquette gemaakt, maar die kon door het ontbreken van een fysiek overleg niet bekeken worden. Bij de verdere uitwerking (van de volumeopbouw) kan deze maquette en 3D animatie gebruikt worden om voldoende inzicht te krijgen ten behoeve van de beoordeling van het plan. Let daarbij op het doorzicht naar de kerktoren. PROCEDURE De Planadviesraad adviseert om in het masterplan een duidelijk onderscheid te maken tussen het kaderstellende deel, het beeldkwaliteitsplan en een illustratieve uitwerking.

Het is daarom wenselijk om alle kaderstellende delen uit deel 2 en 3 op te nemen in deel 1. De illustraties die horen bij het kaderstellende deel zouden meer stedenbouwkundig moeten zijn. Het huidige beeldmateriaal is meer architectonisch. Kaderstellend Is stedenbouwkundig gericht en heeft betrekking op de inpassing in het Beschermd Stadsgezicht: • Bouwhoogtes en -volumes; • Principes korrelgrootte, geleding en hoe je de hoek omgaat; • Functies, levendige plint, publieke toegankelijkheid binnengebied, entrees fietsen; • Stedenbouwkundige doorsnedes die de inpassing verbeelden; • Uitgangspunten maaiveld; • De onderdelen uit de communicatie die betrekking hebben op deze stedenbouwkundige aspecten.

Pagina 3 van 4

Beeldkwaliteitsplan: In de beeldkwaliteitsparagraaf worden de ambities en uitgangspunten voor de architectuur nog uitgewerkt. CONCLUSIE De Planadviesraad concludeert in dit stadium van de planontwikkeling dat het ingediende plan leidt tot een onaanvaardbare aantasting van monumentale waarden en in strijd is met redelijke eisen van welstand. TOT SLOT De Planadviesraad ziet een gewijzigde aanvraag tegemoet. Hoogachtend,

ir. R. Bosch, secretaris

Pagina 4 van 4

ADVIESRAAD MONUMENTEN DEVENTER Secr.: p/a Bagijnenstraat 6 F26 7411 PV Deventer

College van B & W Gemeente Deventer Grote Kerkhof 1 Deventer

Betreft: Concept masterplan Topicus

Deventer, 29 november 2021

Geachte College, In de vergadering van 18 november jl hebben wij het concept masterplan Topicus besproken. In algemene zin kunnen we stellen dat de opmerkingen die wij in eerdere instantie samen met anderen hebben gemaakt gehonoreerd zijn, t.w. het behoud van de school en de gymzaal en de heroverweging van de hoogte van het gebouw op de hoek van de Keizerstraat en de Singel. Het gepresenteerde concept nodigt ons uit, in het licht van het monumentale en beeldbepalende karakter van de binnenstad, om toch nog een aantal opmerkingen te maken en aandachtspunten aan te geven, te meer omdat in de volgende fase nog de nodige verfijningen in de planvorming worden aangebracht. Deze opmerkingen en aandachtspunten zijn de volgende: • De voorgestelde veranderingen en vernieuwingen vergen een hoogwaardige architectuur, zodanig dat er op termijn sprake is van het ontstaan van “nieuwe monumenten”; • Dit betekent ook dat met zorg naar de materialisatie en kleur van de nieuwbouw moet worden gekeken, waarbij onzes inziens aan de singelzijde een moderne vormgeving passend bij de eclectische stijl van de Singel terug zou moeten komen; • De te bouwen “villa” aan de Singel naast de school heeft de nodige discussie gegeven.

De adviesraad is van mening dat de kleurstelling van het lage deel veel meer moet aansluiten bij de kleur van het schoolgebouw, terwijl het hoge deel niet een kleur wit moet hebben maar meerdere varianten daarin doormiddel van materialisatie en/of kleur; • De te realiseren nieuwbouw tussen de school en de gymzaal moet zodanig zijn dat deze twee monumentale gebouwen de aandacht blijven houden; • De gevelhoogte aan de zijde Brinkpoortstraat moet op de rooilijn ongeveer even hoog zijn als de overzijde. Als meer hoogte nodig is dan kunnen we ons vinden in de gedachte om de hogere etages terug te plaatsen op een ruime afstand van de rooilijn;

ADVIESRAAD MONUMENTEN DEVENTER vervolg 1

•

•

In de presentatie worden prachtige plaatjes getoond met betrekking tot het groen op het binnenterrein. De realisatie is veelal anders en minder. Wij verwachten een dusdanige beplanting die de naam “overtuigend groen” kan dragen; Met het uitgangspunt om een doorwaadbaar terrein te realiseren kunnen we ons verenigen. Wel verwachten we gelet op stadsproblematieken dat dit gebied tussen zonsondergang en opgang afgesloten moet worden. In dat kader adviseren we u om bij de vormgeving en materialisatie aansluiting te zoeken bij de hekwerken aan de Singelzijde;

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geinformeerd Met vriendelijke groet De Adviesraad Monumenten

mr. Jan H. Woldring voorzitter

> Retouradres Postbus 1600 3800 BP Amersfoort

College van Burgemeester en Wethouders t.a.v. dhr. B. Vermeulen Postbus 5000 7400 GC Deventer

Smallepad 5 3811 MG Amersfoort Postbus 1600 3800 BP Amersfoort www.cultureelerfgoed.nl Contactpersoon drs. Jeroen Bootsma T +31621911758 F (033)4217799 j.bootsma@cultureelerfgoed.nl

Datum Betreft

26 november 2021 Advies concept masterplan carré campus Topicus

Onze referentie 1208046

Geacht college,

Op 15 november ontving ik het verzoek om namens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) advies te geven met betrekking tot het concept masterplan voor carré campus Topicus, opgesteld voor de herontwikkeling van een beeldbepalend stuk van Deventer. In deze brief geef ik u gevraagd advies. Ik ga kort in op de betrokkenheid en perspectief van de RCE, algemene reflectie op het concept masterplan en besluit met specifieke adviezen richting het definitieve masterplan. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is door u betrokken bij de totstandkoming van het Ontwikkelperspectief voor deze locatie en heeft naar aanleiding van een presentatie van het concept masterplan enkele punten ter verbetering aangedragen bij de opstellers van het plan. In de basis kan ik positief zijn over de geschetste ontwikkeling in het voorliggende concept masterplan. De bestaande cultuurhistorische waarden in de Deventer binnenstad, in bijzonder in het aangewezen beschermd stadsgezicht zijn het vertrekpunt voor mijn advies. Het plangebied van dit concept masterplan ligt in haar geheel binnen de begrenzing van het beschermd gezicht. De typering van de te beschermen waarden onderstreept de samenhang tussen stratenpatroon en de schaal van de bebouwing.

De bebouwing, binnen het gezicht, kent een stedelijke allure met villabouw, geplaatst op royale kavels, aan de Singel met een rijke groene omgeving, maar ook meer aaneengesloten bebouwing met strakke rooilijnen aan de Keizerstraat en Brinkpoortstraat. Tevens liggen diverse rijksbeschermde monumenten in de directe invloedssfeer van het plan: de groenaanleg Rijsterborgherpark/Singelpark met watergang, het stationscomplex en het hoekpand aan de Brinkpoortstraat/Keizerstraat. Algemene reflectie Het concept masterplan benoemt als belangrijk doel een inpassing van bebouwing binnen de villastructuur langs de Singel, doorlopend tot in de Keizerstraat. Het plan formuleert twee ambities voor de hoek van de Pagina 1 van 4

Singel en Keizerstraat, namelijk: ‘een heldere demarcatie van verschillende structuren’ én ‘scharnierpunt in groene Parksingelstructuur’. Dit brengt twee verschillende opgaven met zich mee. Zowel het doorzetten van de bebouwingstypologie van de Singel, als het goed begeleiden van de route station-binnenstad. Beiden vragen om een meer gedetailleerde uitwerking in het concept masterplan. Ik kom later in het advies op deze twee punten terug. Het concept masterplan bevat een heldere analyse van bestaande situatie, aanwezige kwaliteiten en potentiële verbeterpunten, waarbij het gebruik maakt van beschikbare studies. De stedenbouwkundige samenhang en aansluiting in de architectuur worden bijeengebracht in een drietal gedetailleerde aspecten (p. 30,31), vertaald naar richtlijnen voor bebouwing. Deze doorvertaling kan mijn inziens op onderdelen consequenter worden doorgevoerd, om een sterkere relatie aan te gaan met de bestaande kwaliteiten en te zorgen dat “… nieuwe bebouwing voortkomt uit de omgeving…”, conform uw beeldkwaliteitsplan. Het concept masterplan is duidelijk in de zaken die nog nader verkend moeten worden. In bijzonder geldt dit voor de uitwerking van het samengestelde volume aan de Singel, gelegen tussen Kweekschool en te slopen kantoorpand. Het belangrijkste deel van mijn advies heeft betrekking op dit bouwvolume.

Ten behoeve van de besluitvorming over dit masterplan wil ik u het volgende meegeven: Kader met analyse en kernwaardes - De ambitie om op zich zelf staande volumes door te zetten aan de Singel is helder en sluit goed aan bij bestaande kwaliteiten Parksingel. Een duidelijke oriëntatie en hoofdingang voegen daar een dimensie aan toe voor het individuele bouwvolume. Ik kom hier later in mijn advies op terug. - Vertaling van kernwaarden naar de beoogde scharnierfunctie rond de hoek Keizerstraat is nog onvoldoende. Ik adviseer verdere uitwerking van deze locatie in het masterplan, vanwege de betekenisvolle ligging en dubbele doelstelling voor deze locatie. Concreet: ik adviseer het college een extra dwarsdoorsnede te laten opnemen in het masterplan voor deze locatie, om concretere invulling vast te stellen. Het ontbreken van profiel voor de publieke plint en groene ruimte rond het gebouw op ‘scharnierpunt’ Singel-Keizerstraat (zie p. 36-37 van het concept plan) is opvallend. Op deze plek vraagt de relatie tussen binnen en buiten extra aandacht, evenals de samenstelling en geleding van het voorgestelde gebouw zelf. Uitgangspunten voor onderscheiden zones - De onderscheiden zones binnen het plangebied zijn herkenbaar.

De uitgangspunten voor nieuwe toevoegingen sluiten aan bij de kwaliteiten van zowel de Parksingelstructuur als de meer aaneengesloten bouwblokken aan de Brinkpoort- en Singelstraat. Pagina 2 van 4

Stedenbouwkundige aspecten: hoogtes, korrelgrootte en onbebouwde ruimte; - De voorgestelde mate van bebouwing en compositie van bouwvolumes verhouden zich goed tot de aanwezige cultuurhistorische waarden. - Ik adviseer het college extra uitwerking te vragen van de korrelgrootte en massasamenstelling van het middelste volume aan de Singel, op basis van zowel de kernwaarden uit het concept masterplan, als de uitgangspunten van het Kwaliteitsteam. Huidig voorgestelde volume sluit in hoogte en geleding onvoldoende aan bij het bebouwingsbeeld Parksingelstructuur. In mijn optiek voldoen hoogte, massa en geleding van het bouwvolume onvoldoende aan de eis uit het beeldkwaliteitsplan “… ontwerp voegt zich in het ritme en sfeer van omliggende stad”. De voorgestelde hoogte verhoudt zich matig ten opzichte van het stationscomplex. Voor een passend volume, vrijstaand op perceel, adviseer ik op deze locatie van dit samengestelde volume een geringere hoogte van het linker, terugliggend, deel en een smaller volume voor het rechter deel. Dit sluit meer aan bij bestaande kwaliteiten en vormentaal van vrijstaande villatypologie langs de Singel. Ter overweging geef ik u mee dit vloeroppervlak terug te laten komen in het bouwvolume centraal op het carré.

- Zijn eigenaren van de percelen Keizerstraat 39 en 41 bevraagd op deelname in deze ontwikkeling? Deelname van deze eigenaren biedt mogelijkheden voor een breder bouwvolume centraal op het carré, wat resulteert in een geringere hoogte. Een geringere hoogte voegt zich beter naar de maat en schaal van de omliggende cultuurhistorische bebouwing. - Met betrekking tot het streven naar een goede doorwaadbaarheid van het plangebied adviseer ik u om de hiërarchie van verkeersstromen duidelijk te houden. De ambitie van een heldere begeleiding richting de binnenstad via de Keizerstraat prevaleert boven een goede interne doorwaarbaarheid en aansluiting richting het Filmhuis. Ambitieniveau en richtlijnen bebouwing; - Het concept masterplan werkt richtlijnen voor de toekomstige bebouwing kaderstellend uit in een viertal aspecten (p.34-41). Het conceptplan stelt terecht dat uitwerking en samenstelling van de hoogste twee volumes de aandacht vraagt in een volgende processtap. - De keuze voor materialisering van de hoekgebouwen is ondersteunend aan de bestaande kwaliteiten van het bebouwingsbeeld in directe omgeving. - De geleding en opbouw van nieuwe bouwvolumes kent niet overal de rijke gevarieerde overgang tussen binnen en buiten en detaillering, zoals in directe omgeving aanwezig.

Om aan uw ambitie uit het beeldkwaliteitsplan “… ontwerp voegt zich in het ritme en sfeer van omliggende stad” te voldoen, adviseer ik u hier extra uitwerking van Pagina 3 van 4

-

de architectuur te vragen om meer aansluiting bij bestaande kwaliteiten te realiseren, in bijzonder voor het middelste bouwvolume aan de Singel. Hiermee kunt u meer gebiedseigenheid in de nieuwbouw bewerkstelligen. Het rechter deel van middelste bouwvolume aan de Singel vereist nadere uitwerking. Op dit moment ontbreekt het aan een duidelijke hoofdentree en de oriënterende werking die daar vanuit gaat. Ten aanzien van dit volume vragen ook de uitwerking van textuur, detaillering en diepte van de gevel om aandacht. De voorgestelde driedeling ‘plint-middenbouw-kap’ en verticale detaillering komen hier onvoldoende tot uitdrukking. Gelet de prominente locatie van dit bouwvolume adviseer ik u hiervoor nadere uitwerking te vragen voor het definitief masterplan en heldere eisen te stellen voor de detaillering van de architectuur in de volgende planfase.

Als laatste punt ten aanzien van de verdere detaillering masterplan en inrichting groene binnenruimte adviseer ik om in de visualisaties te werken met inheemse soorten. De gekozen grote exoten geven onbedoeld een vertekend beeld van de toekomstige inrichting van de groene ruimte. Ik ga er vanuit dat bovenstaande adviezen behulpzaam zijn in uw streven naar een kwalitatieve ontwikkeling, voortbordurend op de aanwezige cultuurhistorische waarden van Deventer en wens u succes in de besluitvorming richting een definitief masterplan.

Met vriendelijke groet,

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed drs. Jeroen Bootsma Adviseur Erfgoed en Leefomgeving

Pagina 4 van 4

College van Burgemeester en Wethouders en leden van de gemeenteraad Van de gemeente Deventer Per e-mail I.a.a. de directie van Topicus ICT, Barcode Architects, I.a.a. de Stichting Belangen Bewoners Brinkpoortstraat, Singel en Keizerstraat, I.a.a. de besturen van Stichting Oud Deventer, Stichting Industrieel Erfgoed Deventer en Heemschut, afd. Overijssel, Deventer, 25 november 2021, Geacht college, De Stichting Oud Deventer, de Stichting Industrieel Erfgoed Deventer en Heemschut Overijssel hebben op 5 november jongstleden kennis kunnen nemen van het ontwikkelperspectief van Topicus voor het bouwblok Keizerstraat, Singel, Singelstraat, Brinkpoortstraat. Dit gebied ligt binnen het beschermde stadsgezicht en is een cultuurhistorische parel die wij tot een van onze belangrijkste speerpunten rekenen. In het cultuurhistorisch onderzoek is een aantal kernwaarden benoemd. Voor deze locatie is een conserverend bestemmingsplan en een beeldkwaliteitsplan van toepassing. Deze instrumenten hebben tot doel om de kwaliteiten en waarden van de oude stad Deventer te borgen. Deze waarden zijn onomstreden. Elke ontwikkelende partij mag binnen de uitgangspunten van het beschermde stadsgezicht een groot programma realiseren. Uiteraard kun je op ondergeschikte punten aan de wensen van ontwikkelaars tegemoet komen.

Volgens de drie erfgoedinstellingen is nu de essentie van het beschermde stadsgezicht dat fundamentele wijzigingen in deze uitgangspunten worden afgewezen, ook als deze het gevolg zijn van een voorgenomen economisch programma. Het economisch programma is dan ondergeschikt. Hierbij speelt een rol dat niet is aangetoond dat het voorgenomen programma op geen enkele andere wijze dan in de oude stad kan worden gerealiseerd. Het private belang dient hierin geen rol te spelen. De Deventer politiek heeft in januari 2021 een amendement aangenomen dat het gekwantificeerde hoogteaccent en een minimaal bouwvolume uit het perspectief haalde. Dat liet ruimte over om het ontwerp op zijn kwalitatieve kaders te beoordelen. De locatie zou moeten uitwijzen welk programma er mogelijk is. Het huidige beleidskader ‘kwaliteitsbehoud dan wel kwaliteitsverbetering’ (letterlijk geborgd in het beeldkwaliteitsplan o.a. pag. 15) werd opnieuw bekrachtigd. In de presentatie van 5 november 2021 bevestigde Albert Dijk van Barcode Architects dat er geen sprake is van een gewenst of geëist programma. Het voorlopig ontwikkelperspectief wordt passend gevonden op deze locatie in het beschermde stadsgezicht van Deventer. Als erfgoedinstellingen

hebben we het een en ander op de plannen aan te merken. Vanuit algemeen belang zetten we ons in voor het gebouwde erfgoed van Deventer. Voorlopig positief staan we tegenover: De bebouwing op de hoek van de Keizerstraat lijkt in maat en schaal goed aan te sluiten bij de Schouwburg. Het beschermd stadsgezicht blijft vanuit het station herkenbaar en beleefbaar. Het is essentieel de Kweekschool en gymzaal te handhaven als je dit deel van de oude stad serieus neemt. Nieuwbouw tussen de Kweekschool en de gymzaal lijkt in maat en schaal goed te passen. Positief is dat de nieuwbouw wordt voorzien van een kap. Het gebied wordt beter doorwaadbaar en de voortuinen en het binnengebied krijgen een tuinbestemming. We zien graag dat de gemeente dit in het bestemmingsplan vastlegt. Dat het autoparkeren niet op de locatie een plek moet vinden en dat de kelders deels gebruikt gaan worden voor fietsparkeren zal de druk op de openbare ruimte verminderen. Dit bouwblok in de binnenstad is van groot belang voor de beleving van de binnenstad. De ruimtelijke kwaliteit daarvan moet niet onder druk komen te staan door parkeerplaatsen op het maaiveld dan wel onder de grond. Beleidsuitgangspunt van de gemeente is dat auto’s de stad zo min mogelijk inrijden.

We staan zeer kritisch tegenover de volgende aspecten: 1) De typologie van de bebouwing langs de Singel en de groene contramal Langs de Singel worden de typologie van de Singelbebouwing en de groene contramal onvoldoende als uitgangspunt genomen. De villa’s langs de Singel zijn lager en de verhouding bebouwing/groen klopt. De groene contramal is dominant. Bij de nieuwbouw is de maat van de open ruimte tussen de nieuwe bouwblokken misschien vergelijkbaar maar door de grote hoogte wordt de groene contramal geweld aangedaan. Bij het opstellen van het ontwikkelde zou Topicus, net als de gemeente, de Singel met de voorname woongebouwen als uitgangspunt moeten nemen. De gekoppelde villa’s naast de oude Kweekschool aan de Singel zijn in schaal en maat veel te groot ten opzichte van de korrel van het beschermd stadsgezicht. Wil de bebouwing een villatypologie krijgen, dan is het beter is om de villa’s los te zetten. In de geschiedenis zijn er meerdere grotere kantoorgebouwen langs de Singel gerealiseerd. Deze ontwikkeling in het verleden mag geen legitimering vormen voor een verdere schaalvergroting van de Singelbebouwing. De typische cultuurhistorisch waardevolle bebouwing langs de Singel heeft een kap. Een kap drukt het volume enigszins. 2) Bebouwing langs de Brinkpoortstraat De bebouwing langs de Brinkpoortstraat is beslist te hoog.

Wij vragen om de huidige bouwmogelijkheden in het bestemmingsplan als uitgangspunt te nemen (maximum bouwhoogte 11,5 meter) of voor de nieuwbouw de bouwmogelijkheden voor de bebouwing aan de overzijde (maximum bouwhoogte 13,5 meter en maximum goothoogte 11,5 meter) over te nemen. Hier geldt dat de bouwmassa minder massaal oogt indien de bovenste laag wordt uitgevoerd als kap. 3) Bebouwing op het binnenterrein De bebouwing op het binnenterrein is te hoog. De oude stad is opgebouwd uit bouwblokken met een groen en rustig binnengebied. Voor het leefklimaat is dit van groot belang. De bebouwing op het binnenterrein moet in functie ondergeschikt zijn en maximaal twee lagen hoog worden.

Aandachtspunten bij de uitwerking: Het beeldkwaliteitsplan geeft duidelijke ambities mee wat betreft de toe te passen materialen, de hoogstaande detaillering, samenhang , karakter, compositie en kleur. Wij dringen er op aan deze aspecten mee te nemen om tot een samenhangend voorstel voor de stad te komen. In het plan zoals het nu voorligt, trekken vooral de witte massa’s de aandacht. Dit doet denken aan de Mimik waarbij de gewenste samenhang met de stad niet is gelukt. Het is zaak de overgang tussen openbare, semiopenbare en privéruimtes goed te ontwerpen. In het ontwerp kunnen de hekken nu al meegenomen worden. Het is belangrijk vooraf te formuleren in hoeverre de bestaande Kweekschool en gymzaal getransformeerd kunnen worden en nu al te kennen geven wat mogelijk is. Conclusie: Onze conclusie is dat het Barcode Architects en de opdrachtgever nog onvoldoende is gelukt een nieuwe inpassing te ontwerpen die daadwerkelijk voortbouwt op de aanwezige kwaliteiten van de plek. Er ontstaat nog geen samenhang tussen het bestaande en het nieuwe. Wij zijn ervan overtuigd dat het onmogelijk is om een programma van bijna 17.000 m2 te bouwen op deze locatie en tegelijkertijd de uitgangspunten van het beschermd stadsgezicht voldoende in acht te nemen.

Wij, liefhebbers van het beschermde stadsgezicht, hopen dat onze opmerkingen het architectenbureau kunnen inspireren om tot een aanvaardbaar ontwerp te komen.

Met vriendelijke groeten namens, Stichting Oud Deventer. Heemschut

Stichting Industrieel Erfgoed Deventer

Wim Koetsveld (voorzitter)

Eric Giesbers (voorzitter)

Peter Dekker

Ps. Deze reactie zullen wij in afschrift sturen aan de wethouders en de gemeenteraad van Deventer, aan het Kwaliteitsteam en aan de Planadviesraad Monumenten en Beschermd Stadsgezicht.

Deventer, 19 oktober 2021 Geachte heren Knol, Goossens, Dijk en Peters, Hierbij willen wij graag een persoonlijke reactie geven op de huidige status van het concept Masterplan voor het Topicus Carré, zoals dat tijdens de inloopavond op 12 oktober jl. is gepresenteerd. Eerlijkheid gebied om te zeggen dat de eerste ontwerpen/foto’s er fraai uitzagen. De sfeer en uitstraling zag er sfeervol en ontspannen uit, zeker wat betreft het zogenoemde binnenhof van de Campus. Daar het geheel statisch en nagenoeg heel de Brinkpoortstraat niet is gepresenteerd, is de impact van dit project voor de individuele bewoner echter niet goed in te schatten. Er rijzen dan ook een aantal vragen: - Waarom is ervoor gekozen om de Brinkpoortstraat niet te presenteren in dit ontwerp? Dit wekt de indruk dat er niet helemaal openheid van zaken wordt gegeven. - Wordt in het ontwerp voldoende rekening gehouden met het feit dat de Brinkpoortstraat een beeldbepalende straat is, zoals qua type bouw, hoogte van de gebouwen en de algehele uitstraling van de straat en omliggende straten? - Worden de bewonersbelangen ten aanzien van privacy, geluid e.d.

voldoende gewogen in het gehele ontwerp? Wij zijn ons terdege bewust dat alle partijen diverse en deels ook tegenstrijdige belangen hebben, toch spreken wij het vertrouwen uit dat onze bewonersbelangen serieus meegenomen worden in de verdere uitwerking van het Masterplan Topicus Carré. Vriendelijke groet, Brinkpoortstraat 32

L.S. Hartelijk dank voor de ontvangst op dinsdag 12 oktober j.l. We hebben jullie plannen in mogen zien en zelfs met een VR-bril door het plan gelopen. Wat ik heb gezien is mooi maar baart ons als omwonende toch ook wel enige zorgen. Deze willen wij dan ook graag met jullie delen. Allereerst is het bouwvolume op deze plek toch er groot voor een perceel dat binnen het beschermd stadsgezicht ligt. Daarnaast hebben we natuurlijk ook enkele zaken uit het plan die ons persoonlijk raken met betrekking tot onze privacy. Wij wonen aan de Singelstraat nr. 19 recht tegenover het huidige kantoorgedeelte. Op dit punt staan nu woningen met balkons gepland wat een enorme impact zal hebben voor wat betreft inkijk in onze woning. Wij wonen namelijk op de eerste verdieping. Als hier woningen met balkons komen dan kun je nagaan wat dat voor gevolgen zal hebben ten opzichte van de huidige situatie. De kantoren zijn namelijk weinig tot niet in gebruik in de avonduren en weekenden , wat voor ons heel prettig is. Wat wij jullie met klem willen vragen is om het wonen aan de Singel en aan de binnenkant van de campus te situeren zodat ons woongenot zo min mogelijk wordt aangetast. Wellicht bestaat de mogelijkheid om het hoogteaccent aan de voorkant te verhogen, waardoor dit iets meer aansluit bij de hoogte van de schouwburg en Leeuwenbrug.

Door deze verandering kan de hoogte aan de Singelstraat en Brinkpoortstraat wat naar beneden kan en er wellicht meer kantoorfunctie kan komen. We hopen dat jullie onze bezwaren en zorgen ter harte willen nemen en hier rekening mee willen houden. Met vriendelijke groet, Singelstraat 19

Goedemorgen college van B en W, directie Knol Vastgoedbeheer,

De uitnodiging voor de bijeenkomst van 22 september vorig jaar gaf al niet veel hoop,deze werd verstuurd door Topicus én de gemeente. Heb je dan nog wat in te brengen? Als de heer Knol en de wethouder elkaar dan tijdens die presentatie ook nog bij de voornaam aanspreken,dan vecht je echt een verloren zaak. "En dan nu het woord aan Henk Jan Knol." "Dank je, Liesbeth." Dat werd afgelopen dinsdag 12 oktober wederom duidelijk. Ongetwijfeld na onderling overleg moesten de bewoners van de Brinkpoortstraat en Keizerstraat er aan geloven. En inderdaad,tijdens het plaatjes kijken bleek er dus geen enkel plaatje over de ontwikkeling van de Brinkpoortstraat óf de Keizerstraat te zijn. Absolute minachting voor de bewoners van de Brinkpoortstraat en Keizerstraat zeker door Topicus maar ook door de gemeente. Vanachter de lessenaar krijgen wij 'de vinger'. Kritische bewoners dienen buitengesloten te worden. Een Putineske vertoning,als ik mij zo mag uitdrukken. Moskou aan de IJssel. De getekende bebouwing van de hoek Singelstraat-Brinkpoortstraat stemt al niet tot vreugd.

Mocht die hoek laten zien hoe de rest van de bebouwing wordt dan zullen de huidige bewoners van deze klassieke straat stevig te keer gaan. Wat een gedrocht!! De gemeente kennend zal men buitengewoon tevreden zijn met dit monstrum want het is ongetwijfeld getekend door een bekende architect. Dat is voldoende. Echter, in ons eerste gesprek werd ons door de heer Knol verzekerd dat de eventuele nieuwbouw in de stijl van de straat zou zijn. Welke straat? Niet de Brinkpoortstraat... Wat droef stemt is dat deze architect blijkbaar niet bij machte is passende bebouwing voor deze klassieke straat te ontwerpen, óf hij heeft die opdracht niet gekregen... De bewoners van de Brinkpoortstraat zullen straks de rest van hun leven tegen dit gedrocht aan moeten kijken,(15m hoog! in strijd met de afspraken!!) en erger nog, het gedrocht kijkt ook terug. Wat wij als bewoners nu niet konden zien is die vijfde verdieping die naar achteren geplaatst zou worden zodat er geen vier maar vijf verdiepingen

straks te koop dan wel te huur kunnen worden aangeboden als eigenaar TSS Topicus naar Nieuwegein (de Nederlandse hoofdvestiging) verhuisd. Hoe ziet dat er uit? Op het bovenstaande plaatje (rechterzijde) lijkt er helemaal niets naar achter geplaatst.

Dan zitten we ook nog met een volledig dichtgetimmerde overkant. Geen streep licht meer te zien,en begin nu niet over dat gangetje dat is wel heel flauw.

Dit lugubere 15 meter(!) hoge,volumineuze Oostblok-blok verziekt straks met de overige bebouwing ons uitzicht.Is die bovenste verdieping nu naar achteren geplaatst? Wat een onwaarschijnlijke hoeveelheid beton,en dit is nog maar één gebouw!

Wat er nu staat is architectonisch zeker ook geen feest, maar kijk 'ns wat een licht! Meer licht dan gedrocht. (Brinkpoortstraat 30)

Deventer, 18 oktober 2021 Geachte heren Knol, Goossens, Dijk en Peters, Uit naam van de Stichting Belangen Bewoners Brinkpoortstraat, Singelstraat en Keizerstraat (SBBBSK) willen we graag reageren op de huidige status van het concept Masterplan voor het Topicus Carré, zoals dat tijdens de inloopavond op 12 oktober jl. is gepresenteerd. 1. Indeling Het geplande oppervlak van 16.388 m2 (opgave Topicus/Barcode) blijft een disproportionele belasting van het perceel wanneer dat wordt gezien in het licht van de direct omliggende, karakteristiek 19e eeuwse bebouwing. In vergelijking tot het oorspronkelijk ontwikkelperspectief, waarin sprake is dat een BVO van 15.000 tot 17.500 m2 mogelijk zou zijn (een kwantificering die door amendement in de gemeenteraad is komen te vervallen) stellen wij vast dat naar onze overtuiging het bouwvolume onvoldoende is teruggebracht. Daarnaast is de hoogte van de verschillende gebouwen onevenredig verdeeld over het bouwgebied, waarbij ernstig afbreuk wordt gedaan aan het straatbeeld van de bestaande karakteristieke bebouwing.

Ook ten aanzien van de verdeling van de activiteiten over het terrein zien wij dat er onvoldoende rekening is gehouden met de reeds geventileerde bezwaren van omwonenden ten aanzien van inbreuk op privacy; in vele gevallen is bewoning voorzien tegenover bestaande huis-, slaap- en badkamers, met inkijk en dus een afnemend gevoel van vrijheid tot gevolg. Ons verzoek is om de beoogde woonfuncties – boven de voorzieningen die in de plint zijn bedacht – te concentreren aan de Singel. Het pand dat is voorzien naast de kweekschool kan voor huisvesting worden gebruikt. Het pand op de hoek van de Singel en Keizerstraat, nu voorzien op een hoogte vergelijkbaar met de schouwburg, kan prima een hoogte hebben tussen de schouwburg en de voorziene ‘woontoren’ aan de Singel, en zo vanaf het stationsplein fungeren als visuele overgang tussen het hoge Topicus-pand en de schouwburg. In de op deze manier gecreëerde ruimte lijkt voldoende woonoppervlak mogelijk om die functie elders te kunnen laten vervallen. Met het ten hoogste verplaatsen van de aan de Singel voorziene kantoorruimten naar de Brinkpoortstraat en Singelstraat (dus niet op basis hiervan meer kantoor- of woonoppervlak scheppen!) pakt een dergelijke aanpassing in de plannen gunstig uit voor de bouwhoogte elders, met name aan de Brinkpoortstraat, de Singelstraat en de toren op het middenterrein. 2.

Aangezicht We stellen vast dat er plannen zijn voor ruimtelijk bouwen, dat wil zeggen dat er relatief veel losse gebouwen op het perceel zijn gepland, waardoor een en ander ‘doorwaadbaar’ wordt; een vooruitgang ten opzichte van de aanvankelijk gepresenteerde situatie. Echter, wanneer we naar de bovenzijde van de panden kijken zien we overal vierkante ‘dozen’ ontstaan, daar waar de omliggende historische bebouwing steeds is voorzien van conventionele daken. Dat ziet eruit als een verzameling ‘blokkendozen’ die is uitgestort in een wijk met klassieke huizen en ontsiert het algehele straatbeeld, met name in de Keizer-, Singel- en Brinkpoortstraat; het kan toch niet de bedoeling zijn om in de oude binnenstad het blokkenkarakter van het Havenkwartier dunnetjes over te doen! In andere steden worden gevels van nieuwbouw verfraaid met verschillende klok-, trap- en andere gevels, waardoor een veel speelser karakter ontstaat, dat beter aansluit op de historische panden aan de overzijde van deze straten. Daarnaast betekent een en ander een ‘verstening’ van het aangezicht van de entree van de binnenstad; aan de Brinkpoortstraat maar zeker ook aan de zijde van de Singelstraat.

Graag zien wij een vergroening aan de buitenzijden van de ‘carré’ opgenomen in het plan, waardoor de aanblik prettiger wordt en ook aan de zijde van de Singelstraat en Brinkpoortstraat uitvoering wordt gegeven aan de wens van de gemeenteraad om bij te

dragen tot het groen in de binnenstad. Wij verzoeken u dus om dergelijke visuele verfraaiingen op te nemen in het uiteindelijke plan. Waar van de zijde van de gemeente Deventer eerder werd aangegeven dat het bestaande groen – i.h.b. de platanen – op het grondgebied van Topicus behouden moeten worden (tenzij deze niet levensvatbaar zouden zijn), constateren wij nu dat, vanwege het enorme bouwvolume dat volgens het concept plan op deze kleine en kwetsbare locatie wordt gepland, twee van de drie platanen zonder meer zullen verdwijnen. Dit is in strijd met hetgeen de gemeente eerder heeft aangegeven. Wij verzoeken u met klem om deze platanen te laten staan en – zoals gezegd – het bouwvolume aanzienlijk terug te brengen. Als onderdeel van de informatievoorziening op 12 oktober jl. zijn er wel aangezichtstekeningen getoond van de zijde van de Singel en Singelstraat, maar niet van de Brinkpoortstraat en de Keizerstraat, terwijl die beide straten juist bijzonder getroffen worden door de hoogbouw die op het perceel wordt gepland. Verschillende bewoners van die straten hebben een wederom toegenomen wantrouwen jegens de subjectieve transparantie die in deze fase weer wordt getoond. Als stichting vinden we dit een door u gemiste kans en roepen op om deze aangezichten zo snel mogelijk te verstrekken en bij verdere ontwikkelingen ook steeds te actualiseren. 3.

Ontsluiting fietsenkelder aan zijde Singelstraat Tijdens de inloopavond gaven wij reeds aan dat dit een onwenselijke situatie is, gezien het verkeer dat gebruik maakt van de Singelstraat. Enerzijds wordt er door veel voetgangers over het niet al te brede trottoir gelopen, welke stroom wordt onderbroken wanneer iemand met de fiets in of uit de fietsenkelder wenst te gaan, anderzijds is het invoegen in het wegverkeer gezien de regelmatige pieken in de verkeerssituatie op zijn tijd hachelijk te noemen. Ons voorstel is om de ontsluiting van de fietsenkelder te verplaatsen naar de zijde van het station, om op die manier het aantal verkeersbewegingen in de nu al drukke Singelstraat niet verder te verhogen. Tot slot willen we nog enkele hoofdlijnen voor de ruimtelijke ontwikkeling aanhalen, zoals die in het ontwikkelperspectief Topicus zijn opgenomen: - ‘….

Zorgvuldig omgaan met de specifieke kenmerken van het Parksingelgebied, van het 19eeeuwse bouwblok Keizerstraat, Singel, Singelstraat en Brinkpoortstraat en van de afzonderlijke gebouwen in dat gebied’ - ‘De uitdrukking van een hoogwaardige, eigentijdse ruimtelijke opzet en verschijningsvorm van het bouwblok passend bij de locatie en de omgeving’ - ‘Een evenwichtige opbouw en ontwikkeling van het carré; wat betreft: gebouwd programma, flexibiliteit in het gebruik, functionaliteit, met handhaving van de monumentale waarden’ - ‘Een massa- en volumeopbouw die past bij de schaal en maat, korrel, betekenis en functie van de bestaande en omliggende bebouwing en de aangrenzende openbare ruimte’ De huidige voorstellen beschouwend zien we bedroevend weinig terug van de vertaling van bovenstaande hoofdlijnen in hetgeen nu wordt voorgesteld. Wij verzoeken u met klem om bovenstaande punten te verwerken en zo onze bezwaren weg te nemen tegen de plannen zoals die aan ons en -naar wij aannemen- op 14 oktober jl. aan de Gemeenteraad van Deventer zijn gepresenteerd. Deze reactie zullen wij ook aan de leden van de Gemeenteraad van Deventer en andere belanghebbenden doen toekomen. Met vriendelijke groeten namens, Bestuur Belangen Bewoners Brinkpoort-, Singel- en Keizerstraat. Gabriëlle Groothuis

Bericht aan de raadsleden van de gemeente Deventer Paul Resink p.resink@home.nl Betreft : De Kien en de Burgers Datum : 20 oktober 2021 In het Financieel Dagblad (Bas Knop) van 14 oktober wordt een term “parapolitici” gebruikt en verklaard. Grof verkort zijn dat politici die bekwaamd zijn in de procedures binnen de politiek en geen flauw benul hebben wat zich daar buiten afspeelt. Ik heb mij lang afgevraagd waarom uw wethouder zich voor de burger verstopt achter een communicatie-medewerker maar dat zal het dus wel zijn. De gemeente heeft nu aangekondigd dat er een communicatietraject geweest is , de burger zou het een voorlichting zonder inspraak noemen. In de NRC van zaterdag 16 oktober (pagina 8) wordt mevrouw Kaag beschreven met haar nieuwe politiek . Als zij zegt “ dat zal ik meenemen “ , bedoelt zij “nee” en daar moeten de andere onderhandelaars nog aan wennen. Wij kregen een uitnodiging van Topicus om aanmerkingen te maken op een masterplan , die zouden die meegenomen worden en als het kan er wat mee gedaan worden. Je weet dus al dat wat je opwerpt het niet kan . En dat wordt dan een participatietraject genoemd.

Zowel Gemeente als Topicus leggen er de nadruk op dat de Gemeenteraad gaat beslissen, dat komt dus neer dat er gebeurt wat u niet wilt : u moet gaan oordelen over stukken die de komende maanden geschreven gaan worden door de PAR, door de Stichting Oud Deventer , door de Stichting Omwonenden gelardeerd met wat (tot nu nog lieve) oproerpamfletten van mij zoals “Tom Poes en de twee Topische Torens”. Er zijn natuurlijk veel verschillende manieren om dat te voorkomen maar ik zie geen begin van een poging daartoe. Ik zou willen ingaan op wat de oplossing van het benoemen van externe deskundigen teweeg heeft gebracht, een plan 3000 meter meer bovengronds oppervlakte dan de door de gemeenteraad afgekeurde cijfers in de visie en 8.000 meter meer dan ik als gewenst zou achten. Maar dat voert in dit kader te ver. Maar het verzet verhevigt zich natuurlijk. Vervolg op pagina 2

Projectontwikkeling begint met je te verdiepen in de belevingswereld en interesses van belanghebbenden, Topicus zegt met een projectontwikkelaar te werken maar ik heb die tot nu niet ontmoet. Er ligt nu een vier jarenplan , ze zijn 2,5 jaar bezig en ze kennen de belanghebbenden nog niet. Ik weet langzamerhand dat de belevingswereld en interesse van de baas van Topicus die van het grote geld is. In de afgelopen twee jaar probeerde hij (niet zonder succes) met zijn marketingafdeling de meeste Burgers van de grootsheid van zijn bedrijf te overtuigen. In de afgelopen twee jaar heeft hij zijn eigen weerstand tegen zijn plannen met De Kien opgebouwd door onzin en leugens te vertellen. Bluffen noemen burgers dat. Ik hoop dat de gemeenteraad wil dat er een project komt met een omvang die recht doet aan de locatie en de omwonenden. Het aanstellen van iemand die zich met werkelijke interesse naar andere aspecten dan de belangen van de baas van Topicus wil bezighouden, die de leiding neemt en die iedere belanghebbende het gevoel geeft gehoord te worden. Ik ben er met mijn 50jarige bouwervaring van overtuigd dat dan nog steeds een acceptabel en goed winstgevend project voor Topicus mogelijk is. Dat er niet zo uitziet als mijn plannetje van 20 september maar ook niet zoals het nu voorliggende. Nu worden wij richting advocaten en bezwaarprocedures gedreven.

Ik wens u veel succes met uw beslissingen over de Kien en hoop voor u en de burgers van Deventer dat volgende projecten in de Kien anders worden aangepakt. Met vriendelijke groet Paul Resink Burger, belanghebbende en projectontwikkelaar 2

Topicus Onroerend Goed B.V. de heer H.J. Knol Explorius Vastgoedontwikkeling B.V. de heer B. Goossens Barcode Architecten de heer A. Dijk en de heer D. Peters Email: campus@topicus.nl Cc. Griffie gemeente Deventer

Deventer, 22 oktober 2021 Geachte meneer Knol, Goossens, Dijk en Peters, Op 12 oktober vond de inloopavond van uw plan voor het Topicus Carré plaats, waarvoor mijn hartelijke dank. Daar hoorde ik dat omwonenden tot 18 oktober konden reageren reageren op het concept van het masterplan. Omdat ik fulltime werk en de plannen goed heb willen bekijken, is het mij pas nu gelukt om op het concept masterplan te reageren. Overigens sluit ik mij geheel aan bij de inhoud van de brief van de Stichting Belangen Bewoners Brinkpoort-, Singel- en Keizerstraat, die u al heeft ontvangen (d.d. 18 oktober). Ik stuur u daarbij graag nog een aantal aanvullende observaties. 1. Het voorgestelde bouwplan voor het Topicus-terrein zoals gepresenteerd op 12 oktober lijkt mij een eerste stap in de goede richting. De begeleiding van het door de gemeente ingestelde Kwaliteitsteam heeft zo te zien geholpen bij de herinrichting van de ontwikkeling. Positieve punten vind ik met name het behoud van de Kweekschool en de Gymzaal. Als enige overblijfselen van de oorspronkelijke 19e-eeuwse bebouwing op het Topicusterrein passen zij goed bij het karakter van de buurt. Ook het feit dat met een variatie in bouw wordt gewerkt, vind ik aantrekkelijk. 2. Een aantal zorgen blijf ik houden, waarvan de grootste het te realiseren bouwvolume is.

Ten opzichte van het oorspronkelijke plan is dat volume niet minder geworden, maar zelfs toegenomen – alleen de ondergrondse parkeergarage is verdwenen. De wens om veel volume op deze postzegel te realiseren leidt noodzakelijkerwijs tot hoogbouw en overheersende gebouwen in het plan en dat in de entree van de binnenstad, op een voor de stad historisch belangrijk gebied, d.w.z. de Singelstraat, Brinkpoortstraat en de Keizerstraat. 3. Ik begrijp en heb er ook geen moeite mee dat dit plan financieel aantrekkelijk moet zijn voor u, maar vind het niet eerlijk als dat dat ten koste gaat van het woongenot en de woonwaarde van de andere bewoners van deze omgeving. 4. Volgens het plan moeten twee van de drie plataanbomen worden gekapt. Ik vind dat heel jammer. Kortom, dit is nog geen plan dat wordt ondersteund door de meeste omwonenden, waaronder mijzelf. In het door de gemeente Deventer opgestelde Ontwikkelperspectief Topicus van 2020 zijn problemen die ik hierboven noem juist als uitgangspunt meegegeven.

Bijvoorbeeld: • met de specifieke kenmerken van onder meer de 19e-eeuwse villa’s aan de Keizerstraat, de Singelstraat en de Brinkpoortstraat moet met zorgvuldig worden omgegaan; • de nieuwe panden moeten passen bij de locatie en de omgeving; • er moet sprake zijn van een evenwichtige opbouw en ontwikkeling van het terrein, met de monumentale waarden en van een massa- en volumeopbouw die past bij de schaal en

maat, betekenis en functie van de bestaande en omliggende bebouwing en de aangrenzende openbare ruimte. In het conceptplan dat nu voorligt, wordt aan deze uitgangspunten nog onvoldoende voldaan. Ik kan me goed voorstellen dat een deel van het plan van Topicus kan worden gerealiseerd op het Topicuscarré en als dat gebeurt met het behoud van de twee overgebleven 19e eeuwse panden (Kweekschool en Gymzaal) kan dat zelfs een mooie toevoeging aan de oude binnenstad worden. Maar het volume is een probleem. Mij is niet helder geworden waarom nog steeds wordt uitgegaan van dit enorme volume op dit stukje grond in de binnenstad. Ook niet waarom niet in plaats daarvan elders in de stad naar bouwterrein is gezocht, bijvoorbeeld in het gebied van Stadscampus de Kien. Ook daar is immers ruimte, wordt ontwikkeld en zijn gesprekken met de gemeente. Deze vraag hebben wij als wij als bewoners van Deventer verschillende keren gesteld, maar we hebben geen reactie op onze vraag hebben gekregen. Kortom, waarom zou dit plan moeten leiden tot een aanpassing van het bestaande bestemmingsplan en dus een aanpassing van het beschermd stadsgezicht? Met vriendelijke groet,

Richard Holland, Singelstraat 29 7411 HP Deventer

Deventer, 21-10-2021 Geacht bestuur van Topicus, Gemeenteraadsleden en B&W, Naar aanleiding van de op 12 oktober gepresenteerde banners aan omwonenden en het zien van de presentatie aan de gemeenteraad van het concept Masterplan voor het Topicus Carré hebben we de volgende punten: Als goed punt is te noemen dat het idee om te parkeren op de Topicus Carre is losgelaten. Dat zal naar alle waarschijnlijkheid een positieve invloed hebben op de verkeersdrukte. Helaas zijn de ‘gewonnen’ vierkante meters niet van het plan afgehaald, maar toegevoegd in de vorm van de functie wonen/werken/leren/ ontspanning. Het bezwaar dat bij het ontwikkelperspectief werd geuit, namelijk: Heel veel vierkante meters toevoegen aan een kleine ruimte in de kleinschalige historische binnenstad van Deventer, blijft. In het ontwikkelperspectief was dat 15.000-17.500 m2. Nu is dat 16.388 m2. De enige manier om dit te realiseren is om de hoogte in te gaan. Nergens is te zien hoe de plannen eruit komen te zien vanaf de zijde van de Brinkpoortstraat. Voor ons heel belangrijk omdat we in deze straat wonen. Er is veel nadruk gelegd op impressies vanaf het station en vanbinnen in het Carré. Voor ons is het veel belangrijker om te weten wat er recht tegenover ons komt te staan.

Aangezien het in het voortraject behoorlijk schortte aan communicatie vanuit Topicus naar de omgeving, geeft dit geen vertrouwen en roept het veel vragen op. Ook het korte tijdsbestek waarbinnen er gereageerd kan worden voedt dit wantrouwen. De gemeente geeft aan participatie hoog in het vaandel te hebben staan. Tot nu toe voelt de participatie aan als een eenzijdige stroom van informatie van Topicus naar buiten. Tot nu toe is er op geen enkele manier iets gedaan met opmerkingen, bezwaren en gevoelens van omwonenden, onder andere geuit en genotuleerd op de bijeenkomst van 22 september 2020. Deze omwonenden hebben vaak bewust gekozen voor wonen in de binnenstad met z’n lusten en lasten. Ook hebben zij hart voor de kleinschalige historische binnenstad, die Deventer is. Het zou Topicus en de gemeente sieren hier veel meer oog voor te hebben. In de summiere informatie die er is, is op te maken dat de hoogte van de bebouwing aan de Brinkpoortstraat minimaal 1 verdieping hoger is dan de bestaande bebouwing aan de overzijde. Dit in combinatie met de functie ‘wonen’ maakt dat we ons ernstige zorgen maken over ons woongenot. Immers privacy en uitzicht worden aangetast. Daarnaast zal hogere bebouwing invloed hebben op de lichtinval en zorgt meer bewoning voor meer overlast.

Eerder in het traject is al eens aangegeven dat we benieuwd zijn naar wat er mogelijk is binnen het huidige bestemmingsplan. Het voordeel voor Topicus is dat er dan geen ingewikkelde procedures gevolgd hoeven te worden. Ook is de kans dan groot dat de plannen dan veel acceptabeler zijn voor de omgeving. Graag zouden we het volgende zien: Het aantal vierkante meters verminderen zodat het niet nodig is de hoogte in te gaan. De functie wonen zoveel mogelijk verplaatsen naar de Singelzijde van het plan. Een masterplan gebaseerd op wat mogelijk is binnen het huidige bestemmingsplan. Eigenlijk zou alle tekst hierboven samengevat kunnen worden in 1 oproep: Topicus, gemeenteraad en B&W: Houd rekening met de bezwaren, zorgen en gevoelens van de omwonenden. Met hartelijke groet, Hanneke en Bram van Kooij Bewoners Brinkpoortstraat 36