2021-1490 Projectplan De Kien Stadscampus Deventer

De Kien, Stadscampus Deventer broedplaats werk- en leerplaats innovatieversneller living lab

Bij de Kien komen talent en technologie samen. Bedrijven, medewerkers en studenten krijgen binnen deze dynamische werk- en leerplaats de ruimte om samen te ontwikkelen, onbekende wegen te bewandelen en slimme verbindingen te leggen. Zo werken we samen aan maatschappelijk relevante, technologische opgaven zoals zorg, onderwijs, klimaat en de inrichting van ons land. Geschreven door

Ron Nuwenhof (Oost NL)

Datum

8 juni 2021

Documentnaam

Projectplan de Kien

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 1 van 33

Referentiekader projectplan Definities De Kien: samenwerkingsverband van ondernemers, onderwijs en overheid die elkaar in Deventer hebben gevonden om het gebied tussen het station en de binnenstad te ontwikkelen richting een campus omgeving waarin werken, leren, wonen en ontspannen voor de young professional van de toekomst centraal staan. Campussen: vruchtbare plekken voor innovatie en productontwikkeling, omdat de kans op kruisbestuiving er groot is. Het verspreiden en (her)combineren van kennis vindt plaats door kenniswerkers die tussen organisaties (bedrijven, onderwijs en overheid) circuleren en de (face-to-face) interactie die kenniswerkers onderling hebben. Een campus werkt als een magneet en oefent een aantrekkende werking uit op mensen, instituten en bedrijven die afkomen op de continue flow van kennis. Alle partijen: erkenning van Deventer als vooraanstaande kenniseconomie met als gevolg dat Nederland competitief is als vestigingsplaats voor innovatief bedrijfsleven, ondernemend talent, internationale expertisecentra en investeerders. Business case: uitwerking van het plan tot marktintroductie van de innovatie bezien vanuit technisch, organisatorisch, economisch en financieel perspectief.

Grote bedrijven: betere toegang tot talent en tot kennis (netwerk, internationaal), professionele kennispartners, nieuwe bedrijvigheid om de hoek (leverancier nieuwe technologie/ acquisitie potentieel). Innovatie versnellen met een open campus, delen van de R&D-risico’s, versnellen kennis- en businessontwikkeling, time-to-market, projectdeelname en inbreng shared facilities en/of services. MKB: midden- en kleinbedrijf bestaat uit bedrijven met minder dan 250 werknemers, jaaromzet van hoogstens 50 miljoen euro of jaarlijks balanstotaal kleiner of gelijk aan 43 miljoen euro. (Betere) toegang tot kennis (netwerk, internationaal), kortetermijnoplossingen, minder hoge kosten voor kennisontwikkeling, betere aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en projectdeelname. Starters: (betere) toegang tot kennis (netwerk, internationaal), toegang tot stakeholders met internationale ervaring, toegang tot launching customers, financiers, afstudeerders en stagiairs. Onderwijsinstellingen: verzamelnaam voor universiteiten, hogescholen, MBO-instellingen en plek waar onderwijs wordt gegeven. Vergroten (internationale) reputatie, preferred partner in research en/of onderwijs, aantrekkingskracht studenten en wetenschappelijk en ondernemend talent.

Onderzoeksinstelling: onderzoeksorganisatie die alle winst opnieuw investeert in fundamenteel onderzoek, industrieel onderzoek, experimentele ontwikkeling, in het verspreiden van de resultaten daarvan of in het onderwijs. Maatschappelijke organisaties: (betere) toegang tot kennis (netwerk, internationaal), het delen van maatschappelijke kennis en ervaring van semi-publieke organisaties met een maatschappelijke doelstelling die op bedrijfsmatige wijze diensten aanbieden. Venture Capitalists en investeerders: professionele kennispartners, meer en beter zicht op innovaties en investeringsmogelijkheden. Overheid: een bruisende kenniseconomie met de bijbehorende werkgelegenheid en belastinginkomsten, bijdrage aan topsectorenbeleid en maatschappelijke thema’s. Kennisvalorisatie: het tot waarde (economisch en maatschappelijk) brengen van kennis voortkomend uit fundamenteel en toegepast onderzoek van onderwijsinstellingen en R&D afdelingen van bedrijven. Living lab: concept waarbij de gebruiker een belangrijke rol vervult. Het idee is dat nieuwe innovatieve ideeën en concepten samen met gebruikers worden ontwikkeld en getest in levensechte situaties.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 2 van 33

Inhoudsopgave Referentiekader projectplan

2

Managementsamenvatting

4

1.

Achtergrond

5

2.

Aanleiding

7

3.

Impact van digitalisering

9

4.

Redenen voor samenwerking

12

5.

Missie, visie en doelstellingen

15

6.

Fasering Fase 1

17

7.

Rol bedrijfsleven - vraaggestuurde ontwikkelconsortia

19

8.

Kosten en financiering

22

9.

Governance model

24

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Founding partners Nationale ICT-initiatieven Interviews founding partners

Pagina 3 van 33

Managementsamenvatting In Deventer wordt de Kien de verbindende schakel op het gebied van ICT en (civiele) Tech. Hiertoe worden de volgende activiteiten gerekend waarin voor de Kien de grootste kansen liggen: ICT en Datamanagement, New technology (innovatie), Enabling technologies (ondersteunend) en Knowledge management (verankeren). Partijen worden bij elkaar gebracht, kennis en competenties worden gebundeld en duurzame business vergroot door bestaande en/of nieuwe bedrijven. De Kien geeft toegang tot een 'ecosysteem' met relevante partners, waaronder onderwijsinstellingen, overheden en toonaangevende ICT-bedrijven, advies- en ingenieursbureaus in binnen- en buitenland. De founding partners zijn Tauw, Topicus, Witteveen+Bos, Deventer Schouwburg, Hogeschool Saxion, ROC Aventus, Deventer Economisch Perspectief (DEP), gemeente Deventer en provincie Overijssel. Gezamenlijk werken zij aan de ontwikkeling van de Kien. Voor afstudeerders van Saxion en ROC Aventus zal hierdoor op het juiste niveau werkgelegenheid in Deventer ontstaan en voor studenten is er geen noodzaak meer om voor een (loop)baan uit de regio te vertrekken. En bedrijven zullen eerder talent kunnen binden voor banen in de ICT, techniek en research voor HBO en MBO geschoolden. Juist door studenten voor een langere periode te binden, te boeien en uit te dagen kun je de studenten waar mogelijk voor deze regio behouden.

De Kien zal door haar aantrekkingskracht en aanwezige talent meer bedrijven trekken en een plek bieden voor startups met groeipotentieel om snel naar scale-ups door te groeien. Daarnaast vindt tussen de aanwezige ICT-, techniek- en researchgerichte adviesbureaus ook onderling kruisbestuiving plaats. Genoemde founding partners spreken door de vorming van dit consortium hun commitment uit voor het ontwikkelen en uitbouwen van de Kien. Hiervoor stellen zij middelen ter beschikking om samenwerking en nieuwe business te organiseren en te stimuleren. Hierbij vervult het consortium de rol van ‘makelaar’. Behoud van werkgelegenheid en nieuwe werkgelegenheid genereren binnen de Kien is een belangrijke doelstelling, met name bij de deelnemende bedrijven en haar toeleveranciers binnen de betreffende ontwikkelconsortia. Naast de directe effecten op de werkgelegenheid en investeringen in infrastructuur wordt een blijvend momentum gecreëerd waaruit nieuwe concepten worden (door)ontwikkeld op basis van de ontstane kennis in intensieve kenniscirculatie met ROC Aventus, Hogeschool Saxion en Universiteit Twente. Dit momentum heeft na de aanjaagfase een zelfscheppend karakter. Vanuit vier werkgroepen (branding / events, ruimtelijk, business development en onderwijs) wordt met vereende krachten gewerkt om de komende jaren de Kien operationeel te maken.

De (voorgenomen) activiteiten van de Kien richten zich op: 1. ontwikkelen kennispositie op het gebied van ICT en (civiele) Tech en deze verankeren door samenwerking te zoeken tussen ondernemingen, onderzoeks-, onderwijsinstellingen en overheden. Zowel binnen als buiten de regio (grensoverschrijdend); 2. ontwikkelen duurzame toepassingsmogelijkheden en -technieken (circulair economische gedachte); 3. kennisvalorisatie: verbeteren van vraaggerichte samenwerking en innovatie; 4. stimuleren van kennisintensieve (door)starters / spin-offs; 5. aanbieden gedeelde faciliteiten (kantoor- en vergaderruimte, laboratorium, test- en demoapparatuur); 6. aantrekken en behouden van hoogwaardige kenniswerkers; 7. broedplaats voor studenten en startups in samenhang met de actoren en de locatie Gasfabriek; 8. clustervorming in duurzame samenwerkingsverbanden; 9. business development (van kennis, kunde naar kassa). De ambitie is de Kien community op termijn te laten groeien naar een volwaardige living lab omgeving. Door (nieuwe) medewerkers in dienst te houden, op te leiden en/of om te scholen beschikken zij over de gewenste opleidingsniveaus, variërend van MBO, HBO tot WO en in verschillende kennisdomeinen van onderwijs, onderzoek en business werken. Daarom zal het van belang zijn onderwijs, onderzoek en business te verbinden aan de Kien community.

Denk hierbij aan het stimuleren van ICT / (civiele) techniek op basisscholen en het binden van MBO-, HBO-, WO-opleidingen. Op de Kien zal op MBO- en HBO-niveau een leer-, werk- en onderzoeksomgeving voor studenten, docenten en experts uit het bedrijfsleven worden gerealiseerd, die kansen creëert voor het onderwijs, starters, MKB en grootbedrijf.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 4 van 33

1. Achtergrond De ruimtelijke transformatie om te komen tot een levendig gebied waarin werken, leren, wonen en ontspannen de norm is, is uitgewerkt in het ‘Ontwikkelperspectief’ van de gemeente Deventer. De hierna beschreven activiteiten richten zich op de ontwikkeling van een innovatieve Stadscampus die als broedplaats, werk- en leerplaats, innovatieversneller, living lab gaat fungeren. Hier wordt kennis van ICT en techniektalent tastbaar en toepasbaar (valorisatie). Doel is om de ‘ingenieur van de toekomst’ aan te trekken, te behouden en een mooi werk- en leefklimaat te bieden in Deventer, als onderdeel van een steeds aantrekkelijker wordend Oost-Nederland. Door samen te werken op onderwijs, kennisdeling en kennisontwikkeling, productontwikkeling en innovatie over de traditionele technologische afbakeningen heen, creëren we die aantrekkelijke basis. Zodoende worden ook de rollen van de samenwerkende partners nader toegelicht, zij vormen immers gezamenlijk de voedingsbodem voor de Kien en willen bewust samen bekwamen. Deventer kent als Hanzestad een rijk verleden met een eigen authentieke sfeer en charme. Dankzij haar ligging in het echte groene hart van Nederland is het hier prettig werken, leren, wonen en ontspannen. Als ‘IJsselstad’ beschikt Deventer over een unieke combinatie van ICT-, techniek- en researchgerichte adviesbureaus.

Deze kennis en informatie-industrie alleen al is goed voor meer dan 20% van de banen in heel Deventer. Zo is zowel ROC Aventus als Saxion met opleidingen en onderzoekslectoraten aanwezig in de zone tussen de historische binnenstad en de spoorwegen die het noorden met het zuiden én het oosten met het westen van het land verbindt. Deze zone, tussen het spoor en de binnenstad, heeft de potentie zich te ontwikkelen tot een slimme Stadscampus in een gebied waar werken, leren, wonen en ontspannen hand in hand gaan en elkaar versterken. En zo wordt een omgeving gecreëerd die als innovatieversneller kan dienen voor jong talent, bedrijfsleven en overheden. De Stadscampus, de potentiële spin-offs, de gerenommeerde ondernemingen zoals Tauw, Topicus en Witteveen+Bos en de op te zetten ICT-, techniek- en researchgerichte ontwikkelfaciliteit, vormen een toekomstige regionale broed- en werk- en leerplaats. De kracht van Deventer is gelegen in het ‘samen werken’ en het praktisch toepasbaar inzetten van kennis. Als Hanzestad zit het samen handeldrijven al eeuwen en generaties in de genen en in Deventer bevinden zich diverse netwerken van bedrijven die samen werken én samen innoveren. Zo heeft Deventer de grootste MKB-afdeling van Nederland die uit 1.200 leden bestaat. Ondernemers ontmoeten elkaar in diverse netwerken en werken vaak samen.

Binnen het Deventer Economisch Perspectief (DEP) werken ondernemers, overheden en onderwijs als economisch partners samen aan het versterken van de Deventer economie met concrete projecten zoals Kennisstad en Toekomstgerichte Bedrijventerreinen. Met ‘de Kien’, zoals de merknaam van de Stadscampus heet, is voor het gebied een naam gekozen die verwijst naar kennis (‘slim’) in het gebied en internationaal handig klinkt (Engels, keen). De founding partners achter de Kien zijn Tauw, Topicus, Witteveen+Bos, Deventer Schouwburg, Hogeschool Saxion, ROC Aventus, Deventer Economisch Perspectief (DEP), gemeente Deventer en provincie Overijssel. Gezamenlijk werken zij aan de ontwikkeling van de Kien. Het mes snijdt aan meerdere kanten; voor afstudeerders van Saxion en ROC Aventus zal hierdoor op het juiste niveau werkgelegenheid in Deventer ontstaan. Voor studenten is er geen noodzaak meer om naar het westen te verhuizen voor een (loop)baan. En bedrijven zullen eerder talent kunnen binden voor banen in de ICT, techniek en research voor HBO en MBO geschoolden. Juist door studenten voor een langere periode te binden, te boeien en uit te dagen kun je de studenten waar mogelijk voor deze regio behouden. De Kien zal door haar aantrekkingskracht en aanwezige talent meer bedrijven trekken en een plek bieden voor startups met groeipotentieel om snel naar scale-ups door te groeien.

Daarnaast vindt tussen de aanwezige ICT-, techniek- en researchgerichte adviesbureaus ook onderling kruisbestuiving plaats. De Kien wordt geen wetenschappelijke campus waar fundamenteel onderzoek wordt gedaan. Als de doeners worden gekoppeld aan de merkwaarden van de Kien dan volgt de volgende doelgroep: ‘Onconventionele doeners’. Topicus heeft in het ‘Ontwikkelperspectief Topicus Carré’ de herontwikkelingsactiviteiten bij het station, bestaande uit nieuwbouw- en verbouwplannen, verder uitgewerkt. De grond en de panden op deze beoogde locatie waar de TopiCampus komt zijn ook van Topicus. Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 5 van 33

Dit ontwikkelperspectief is noodzakelijk om tegemoet te komen aan de enorme groei. Ook de bestaande panden van Tauw, Witteveen+Bos en de Deventer Schouwburg bieden mogelijkheden om toekomstige ontmoeting en uitwisseling te faciliteren. De functiemenging op de Verzetslaan gaat bijvoorbeeld mogelijk ruimte bieden aan nieuwe scale-ups. Tevens kan onderzoek en ontwikkeling, bedacht binnen de Kien, ook in een living lab in het openbaar gebied plaatsvinden. Hierbij is synergie binnen de stad goed mogelijk met andere deelgebieden langs de Kennis-as en breder bij de bedrijven en onderwijsinstellingen in Deventer die onderdeel vormen van Deventer Informatiestad. Deventer leent zich perfect als dynamische test- en experimenteerlocatie ofwel living lab omgeving. Deze ontwikkelingen zorgen voor een krachtige economie, betere bereikbaarheid en aantrekkelijk wonen. En passen daarmee goed binnen de brede ambitie van de provincie Overijssel voor het versterken van de regionale economie zoals verwoord in het Coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan Overijssel’. De Kien biedt unieke kansen voor de innovatieve ingenieursbureaus, ICT en (civiele) Tech bedrijven om samen met onderwijs, overheden en eindgebruikers te werken aan slimme en duurzame oplossingen van vandaag én morgen.

Het versterkt de concurrentiepositie van de ondernemingen en de regio en levert binnen nieuwe innovatie ecosystemen bedrijvigheid en nieuwe banen op, wat weer goed is voor de economie. Dus een belangrijke (regionale) schakel met een unieke propositie wordt dankzij slimme oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en Tech en data beter gecombineerd. De beoogde activiteiten zijn een katalysator voor samenwerking die leidt tot versterking van het gebied als geheel en van de individuele bedrijven binnen het gebied. De activiteiten zijn gericht op: 1. kennisuitwisseling en kennisoverdracht; 2. gezamenlijk exploreren van nieuwe werkgebieden en producten, processen, diensten en ideeën; 3. verbeteren van de fysieke omgeving, zoals (ver)bouwplannen en herinrichting buitenruimte; 4. versterking sociale en zakelijke contacten tussen mensen die werkzaam zijn in het gebied; 5. leggen van verbindingen met andere bedrijven in Deventer en de regio; 6. inzet op de gezonde en duurzame stad (cultuur, ecologie en klimaat). De eerste fase heeft betrekking op de kalenderjaren 2022 en 2023. Het doorgroeien en vervolgens uitbouwen van de Kien verloopt stapsgewijs en de investeringen voor de gebiedsontwikkeling, om de Kien te laten groeien, vinden gefaseerd plaats in drie stappen, te weten: Fase 1

Fase 2

Fase 3

2022 t/m 2023

2024 t/m 2026

2027 t/m 2030

Opstart innovatiecluster de Kien met 9 founding partners

Uitbouwen innovatiecluster de Kien

Bestendigen innovatiecluster de Kien

4 succesvol afgeronde innovatie projecten/activiteiten (kennis naar kunde) en 10 grotere testprojecten (kunde naar kassa) met minimaal 15 samenwerkende partijen

10 succesvol afgeronde innovatie projecten/activiteiten (kennis naar kunde) en 20 grotere testprojecten (kunde naar kassa) met minimaal 25 samenwerkende partijen

15 succesvol afgeronde innovatie projecten/activiteiten (kennis naar kunde) en 40 grotere testprojecten (kunde naar kassa) met minimaal 35 samenwerkende partijen

Uitbreiden innovatiecluster naar > 10 deelnemende (MKB-)bedrijven

Uitbreiden innovatiecluster naar > 15 deelnemende (MKB-)bedrijven

Uitbreiden innovatiecluster naar > 25 deelnemende (MKB-)bedrijven

Vormgeven living lab in Deventer

Oprichten living lab in Deventer

Doorgroei living lab in Deventer

2 aangesloten onderwijsinstellingen

2 aangesloten onderwijsinstellingen en 1 samenwerkingspartner in onderwijs

2 aangesloten onderwijsinstellingen en 2 samenwerkingspartners in onderwijs

Geschatte investering innovatie en onderwijs projecten/activiteiten 2 miljoen euro

Geschatte investering innovatie en onderwijs projecten/activiteiten 3 miljoen euro

Geschatte investering innovatie en onderwijs projecten/activiteiten 4 miljoen euro

Human Talent vinden, binden, boeien en behouden, waarbij afstemming plaatsvindt met de Deventer breed te ontwikkelen Human Capital agenda binnen het DEP project Kennisstad.

Dit projectplan geeft inzicht in de economische gebieden waar de consortiumpartijen gaan samenwerken of samenwerking met anderen nastreven. De in dit projectplan beschreven partijen (zogenaamde Triple Helix met onderwijs, overheid en ondernemingen) hebben hun commitment gegeven aan de inhoud van dit projectplan. Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 6 van 33

2. Aanleiding Dit hoofdstuk gaat in op de aanleiding van de betrokken partijen, hun groei- en ontwikkelingsactiviteiten, de wil van deze partijen om het Deventer stationsgebied een enorme impuls te geven. Het doel van de founding partners om binnen de Kien de krachten te bundelen is gelegen in het  gezamenlijk vinden, binden, boeien en behouden van talent,  creëren van nieuwe werkgelegenheid,  betere onderlinge samenwerking en versnelling van nieuwe innovaties en  verbeteringen van producten en diensten in een dynamische test en experimenteerlocatie ofwel living lab omgeving is. Verschillende bedrijven hebben aangegeven behoefte te hebben om ruimtes, voertuigen en/of om-, heren nascholingsactiviteiten samen te delen. Denk daarbij aan collegezalen voor opleidingsdoeleinden waar ruimten vanuit het onderwijs maar ook de Deventer Schouwburg een rol in kunnen spelen. De Deventer Schouwburg leent zich immers uitstekend als centrale locatie voor congressen en evenementen. De Deventer Schouwburg heeft een toekomstbestendige businesscase uitgewerkt waarin de mogelijkheden voor medegebruik zijn meegenomen. De gemeente Deventer is hiermee akkoord gegaan. Door de gemeente Deventer is een zogeheten ‘Bidbook’ voor Deventer opgesteld en focust daarbij op ruimte en wonen die ook één van de pijlers van de provincie Overijssel vormen.

De schil heeft hierin een prominente plek om het stadscentrum die de gemeente groener en aantrekkelijker wil maken en van woningbouw voorzien om te komen tot een aantrekkelijker gemengd woon-werkmilieu. Dit wordt uitgewerkt in een programma voor deze Centrum-schil. Topicus is eind 2020 gestart met de verbouwing van de Leeuwenbrug en de verwachting is dat dit in september 2021 wordt opgeleverd. Voor het Topicus Carré verkent Topicus samen met de gemeente de mogelijkheden voor de (her)ontwikkeling van een aantal gebouwen in het gebied tussen SingelKeizerstraat-Brinkpoortstraat-Singelstraat tot een ICT-campus met ruimte voor werken, leren, wonen en ontspannen. Een totaalconcept op huisvesting en leven, waarbij werk en leven voortdurend interacteren en door elkaar lopen op een campus, ligt dicht bij elkaar. Dit zal een impuls geven aan de levendigheid van het gebied en de uitstraling sterk verbeteren. Als alles verloopt zoals gepland, start medio 2023 de ontwikkeling van de TopiCampus. De ontwikkeling van het voormalige kantoorpand van Tauw en het naastgelegen pand wat voorheen een Chinees restaurant was op de Kop Handelskade, komt steeds dichterbij. Ontwikkelaar Explorius wil daar een woon- en werkcomplex bouwen wat gecombineerd wonen, werken, horeca en retail mogelijk maakt.

En ook de twee kantoorpanden aan de Verzetslaan en de Pikeursbaan, die onder de naam De Spreng als één kantoorpand werd gebruikt, zijn inmiddels verkocht. In goed overleg heeft de gemeente Deventer bij de verkoop een aantal randvoorwaarden aangereikt. De kern daarvan is dat toekomstige activiteiten in het gebouw meerwaarde hebben voor de activiteiten in de Stadscampus. Voor Aventus is een passende en aantrekkelijke onderwijshuisvesting noodzakelijk om studenten aan te trekken, onderwijs te vernieuwen en medewerkers doelgericht en efficiënt te laten werken. Om die reden heeft Aventus haar vastgoed in Deventer onder de loep genomen en verschillende vastgoedstrategieën uitgewerkt. Zo heeft Aventus de ambitie de dependance aan de Middelweg in Deventer samen te voegen met die op de Snipperlingsdijk. Met deze samenvoeging verhuizen ook de 18 zorgopleidingen richting de Snipperlingsdijk, wat weer beter aansluit bij de zorgopleidingen van Saxion. Om dit te realiseren zal de locatie aan de Snipperlingsdijk een forse verbouwing moeten ondergaan. Door het huidige gebouw te moderniseren en met nieuwbouw extra vierkante meters te realiseren. Mede op basis van de geschetste plannen hebben partijen de intentie uitgesproken het gebied vanaf het Deventer station tot Aventus te ontwikkelen tot een kenniscampus met internationale allure.

Het aantal studenten en werknemers in de ring tegen de binnenstad moet fors groeien van 10.000 naar uiteindelijk 15.000 personen. Hierin hebben de bedrijven Tauw, Topicus en Witteveen+Bos, de onderwijsinstellingen Saxion en ROC Aventus en de gemeente Deventer en provincie Overijssel elkaar gevonden. Deze zogeheten founding partners van de Kien willen naast het beter benutten van deze mogelijkheden ook de stad Deventer internationaal op de kaart zetten. De krachtenbundeling moet Deventer aantrekkelijker maken om te studeren, te werken en te wonen. De plannen sluiten aan op de toenemende vraag van Deventer bedrijven naar hoogopgeleid talent en werknemers. Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 7 van 33

De verwachte investeringen die mogelijk kunnen oplopen richting 100 miljoen euro in de komende 10 jaar moet het gebied verdichten, van meer functies voorzien, slimmer, groener en gezonder inrichten en young professionals de ruimte bieden om te werken, te leren, te wonen én te ontspannen. Hieronder volgt een schets van het gebied van deze Kenniscampus met vanaf links onderwijs (Aventus en Saxion) en helemaal rechts het centraal station van Deventer. Ook een locatie (Diepenveenseweg) achter het NS-station is in beeld. Het betreft het voormalige postkantoor, dat in deze plannen zal worden gesloopt.

Figuur 1: Situatieschets van het huidige gebied tussen het spoor en de historische binnenstad van Deventer

Zo ontwikkelt de Kien zich tot een zone met een unieke combinatie aan kennis, bedrijven, adviesbureaus en onderwijsinstellingen met overeenkomende vakgebieden. Door werken, leren, wonen en ontspannen in elkaar te laten overlopen, versterken en inspireren deze elkaar. Alleen zo kan kennisdeling en kennisbeleving de verblijfskwaliteit verhogen. Ook worden economische ontwikkelingen gestimuleerd door samenwerkingsverbanden te onderzoeken en aan te gaan. Daarbij wordt over de grenzen van Deventer, de regio en de provincie heen gekeken. Met aantrekkelijke communicatie worden talenten uit de regio geïnformeerd over banen, huisvesting, onderwijs en activiteiten.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 8 van 33

3. Impact van digitalisering Dit hoofdstuk toont aan hoe onze maatschappij steeds verder en ook sneller digitaliseert dankzij vooral de vooruitgang in informatie- en communicatietechnologieën (ICT), hoe dat leidt tot nieuwe datagedreven bedrijvigheid en welke impact dat heeft op de ICT-sector in Oost-Nederland. Digitalisering en ICT zijn cruciaal om oplossingen te creëren voor de grote maatschappelijke uitdagingen en transities van alle sectoren in de maatschappij en de economie. Digitalisering is bovendien bepalend voor de transformatie van sectoren en bedrijven in de economische waardeketen. Daarvoor is verdere ontwikkeling van de juiste vaardigheden, systemen en diensten essentieel. Een belangrijke leverancier van digitale diensten is de ICT-sector. ICT-bedrijven kunnen als hoofdrolspelers worden gezien in de interactie met de bedrijven die deze technologie toepassen. Ook voor Oost-Nederlandse bedrijven brengt dit nieuwe uitdagingen met zich mee: 1. Door intensiever samen te werken met de ICT-sector kan veel winst worden behaald. Deventer informatiestad (DISIT) geeft hieraan invulling voor Deventer. Samenwerking met initiatieven als TalentIT in Twente en ApeldoornIT kan ervoor zorgen dat er niet meer ICT-talent voor de regio verloren gaat. 2. Het aantrekken en behouden van talent is een grote uitdaging.

ICT-medewerkers worden veel gezocht, waardoor het belangrijk is Deventer als aantrekkelijk vestigingsgebied te profileren. 3. Door de vaardigheden op het gebied van business development en nieuwe businessmodellen te ontwikkelen, kunnen ICT-bedrijven zich verbeteren. Ondersteuning bij het ontwikkelen van deze ‘soft skills’ kan bijdragen aan de verdere groei van deze (voornamelijk technologie-gedreven) bedrijven. Er zijn meer generieke methoden nodig om de digitalisering te stimuleren binnen het MKB. Een voorbeeld is de ‘digitale werkplaats’ waarin een groot aantal bedrijven ondersteuning krijgt om met digitalisering aan de slag te gaan. Zie ook Digitale Werkplaatsen (wijzijnkatapult.nl). Wat levert het versterken van het Oost-Nederlandse ecosysteem richting digitale technologieën op? 1. Als het om innovatiekracht gaat, heeft Oost-Nederland een sterke positie met de aanwezigheid van drie universiteiten en drie hogescholen. Hoewel een deel van de aanwezige kennis succesvol wordt omgezet naar nieuwe business, vloeit er nog onvoldoende kennis door naar het MKB. Het is dan ook absoluut noodzakelijk dat er initiatieven worden gestart om dit te verbeteren. 2. De huidige faciliteiten en netwerkorganisaties in Oost-Nederland zijn vaak lokaal georiënteerd.

Door een betere samenwerking tussen de verschillende faciliteiten en netwerken te stimuleren kan de aanwezige kennis in Oost-Nederland ook beter worden benut. Oost-Nederlandse bedrijven moeten zich meer richten op ‘software-innovaties’. De waarde uit data kan geoptimaliseerd worden door een goede balans te hebben tussen software en hardware innovaties. Meer focus op ‘software’ innovaties in Oost-Nederland kan resulteren in een optimalisatie van de waardecreatie uit data en daaraan gerelateerde diensten. Samenwerkingen opzetten tussen hardware en software georiënteerde bedrijven kan een eerste aanzet zijn om de focus van bedrijven te verschuiven naar ‘software’ innovaties. Het aantrekkelijke vestigingsklimaat in Oost-Nederland wordt onvoldoende benut. Het inzetten op een betere profilering van de regio en het werken aan sterkere waardeproposities vormen belangrijke stappen in het aantrekken van meer buitenlandse ICT-bedrijven. Ook kan op betere faciliteiten voor ICT-bedrijven worden ingezet die zich willen vestigen in de regio, zoals betaalbare kantoorruimtes. De inzet op aantrekkelijke vestigingsfaciliteiten en een betere profilering kan een belangrijke verandering teweegbrengen. Door clusters te vormen rondom specifieke sleuteltechnologieën of thema’s (zoals artificial intelligence, blockchain et cetera) kan de zichtbaarheid van ICT-bedrijven verder worden vergroot.

Daardoor neemt niet alleen de zichtbaarheid van deze bedrijven toe, maar ook de kennis over de mogelijkheden van digitalisering onder het MKB. Een digitaliseringsstrategie waarin beide doelgroepen centraal staan, kan het digitaliseringsproces van de bedrijven in de Oost-Nederland versnellen en ook de noodzakelijke ondersteuning bieden tijdens deze transitie. Genoemde acties moeten leiden tot de verdere ontwikkeling van het Oost-Nederlandse digitale ecosysteem. De ICT-sector en het MKB met haar digitaliseringsopgave leiden tot een digitaal competent MKB en een verrijking van de ICT-sector in Oost-Nederland. Dit resulteert in slimme oplossingen voor het MKB, waardoor nieuwe economische kansen en nieuwe businessmodellen ontstaan. Het economisch klimaat in Oost-Nederland wordt zo versterkt en toekomstbestendig gemaakt. Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 9 van 33

Daarom bereidt ook het sterk groeiende ICT-bedrijf Topicus zich voor om de slag om toptalent aan te gaan. Het afgelopen jaar groeide Topicus met wel dertig nieuwe medewerkers per maand tot ongeveer 1.200 medewerkers, waarvan er zo’n 800 in Deventer werken, verspreid over verschillende locaties. Topicus levert software aan het onderwijs, de financiële wereld, de gezondheidszorg en overheden waaronder gemeenten. Met 'werken, leren, wonen en ontspannen' op één toplocatie wil Topicus een aantrekkelijke werkgever zijn én blijven in een sterk concurrerende omgeving. Tegenover het station, naast de Deventer Schouwburg, waar Topicus nu is gehuisvest in verschillende panden, zal met respect voor cultuurhistorische waarden en beeldkwaliteit nieuwbouw plaatsvinden. Naast de nieuw te bouwen werkplekken voor nog eens 500 extra medewerkers wil Topicus ook appartementen laten bouwen. Dit vanuit het perspectief dat naast aantrekkelijk werk een aantrekkelijke woonomgeving zwaarder zal gaan wegen in een betere werk-privébalans. De aanwezigheid van veel jonge professionals maakt de stad Deventer aantrekkelijker voor nieuwe bedrijven. Topicus voelt zich erg thuis in het oosten van het land en streeft er naar de regio, naast de al aanwezige kennis en kunde en goede opleidingsinstituten, met deze impuls nog succesvoller te maken.

De Topicus University heeft als doel een hoogwaardig ontwikkelprogramma te creëren uit modules die zijn ontworpen om de technische kennis te verbreden en te verdiepen op het gebied van new technology. Alle modules worden aan de praktijk gekoppeld door middel van een praktijkopdracht en hebben verdiepende masterclasses. De modules worden gebouwd in samenwerking met verschillende onderwijsinstellingen zoals Hogeschool Saxion, Universiteit Twente en KU Leuven. De Topicus University richt zich in de opstartfase zowel op het huidige technische personeel binnen Topicus als nieuw talent op de arbeidsmarkt. Beide doelgroepen worden gekenmerkt door dezelfde drijfveren zoals persoonlijke ontwikkeling, combineren van werken en leren én het praktisch toepassen van nieuwe kennis. De intentie is om na een succesvolle start de University ook open te stellen voor andere ICT-professionals. De Topicus University draagt daarmee bij aan kennisuitwisseling en -overdracht, binden en boeien van ICTtalent, vergroten van de Human Capital en versterken van de innovatiekracht. De founding partners van de Kien hebben het volgende stappenplan voor ogen: 1. De ontwikkeling van een innovatieve Stadscampus waar de unieke aanwezigheid van ICT-, technieken researchkennis zoveel mogelijk wordt gebundeld.

Het streven is de aanwezige kennis en kunde op verschillende terreinen in de waardeketen bijeen te brengen en gezamenlijke (innovatie)projecten uit te voeren. 2. Het creëren van gezamenlijke meerwaarde en realiseren van onderlinge samenwerking kan de basis vormen voor toekomstige gemeenschappelijke investeringen in vastgoed en/of publieke ruimte. Ook het delen van elkaars faciliteiten (shared facilities), diensten (shared services) en gezamenlijk investeren in state-of-the-art technologie voor gezamenlijk gebruik wordt overwogen. 3. Het realiseren van een vestigingslocatie voor mogelijk nieuwe bedrijven met een duidelijk ‘gezicht en profiel’. Door het combineren c.q. bij elkaar brengen, ondernemerschap te stimuleren waardoor deze bedrijven in staat worden gesteld nieuwe producten, processen, diensten en ideeën in de markt te zetten. Deze bedrijven worden ook in staat gesteld zichzelf verder te ontwikkelen en door te groeien. Hierdoor wordt een ecosysteem ontwikkeld om samen meer producten, processen, diensten en ideeën voort te brengen. 4. Het vinden van een geschikte locatie (ondernemershuis of bedrijfsverzamelgebouw) waar deze kleine bedrijven bij elkaar worden gebracht én de medewerkers van deze bedrijven elkaar makkelijk weten te vinden. Dit draagt bij aan een betere samenwerking en versnelling van nieuwe innovaties en verbeteringen van producten en diensten. 5.

Het opleiden, aantrekken en vasthouden van talentvolle medewerkers. Dit manifesteert zich in een bolwerk van praktijkgerichte theorie in het ruimtelijk en sociale domein gecombineerd met hoogwaardig ICT. In combinatie met Enschede, Apeldoorn, Zutphen, Zwolle en Arnhem wordt hiermee een aantrekkelijk alternatief gecreëerd ten opzichte van de Randstad.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 10 van 33

Figuur 2: Nationale versus regionale ligging ten opzichte van de Randstad

In het proces van de Kien worden de beoogde activiteiten zo goed mogelijk verbonden met andere initiatieven zoals:  Lokaal maakt de Kien onderdeel uit van de Kennis-as die loopt van de A1 (west) over de Zutphenseweg tot het Centraal Station. In deze zone draait het in toenemende mate om kennisontwikkeling en innovatie. Hier wordt steeds beter zichtbaar wat Deventer als stad wil uitstralen op het gebied van economische vernieuwing en innovatie. Naast de Kien bevinden zich op de Kennis-as onder andere het Rotokwartier (het voormalige terrein van drukkerij Roto Smeets) dat transformeert tot een levendig gebied met een hoge verblijfskwaliteit, het Havenkwartier (focus op cultuur), de Gasfabriek (focus op startups; incubators) en S/park (focus op zware industrie; chemicals). De Kennis-as transformeert daarmee naar een vernieuwend en dynamisch gemengd woon-werkmilieu (een innovatiedistrict) waar ICT en techniek een prominente plek hebben. De samenhang en samenwerking tussen de verschillende ecosystemen in het gebied bieden kansen om de economische vernieuwing in Deventer verder aan te jagen. De oplossingen die talenten in Deventer ontwikkelen worden wereldwijd toegepast. Want slimme ideeën uit Deventer krijgen praktische toepassingen. Kennisstad is het DEP project waarbinnen de economische Human Capital agenda voor Deventer vorm krijgt.

De focus ligt op prioritaire sectoren als ICT en Techniek. Daarmee bestaan belangrijke kansen om elkaar over en weer te versterken. In het bijzonder als het gaat om de samenwerking tussen de Deventer ICT bedrijven binnen Deventer informatiestad (DISIT).  Regionaal in Enschede (Kennispark Twente), Apeldoorn (Zwitsalterrein), Zutphen (Innovatiepakhuis), Zwolle (Topcentrum e-commerce, Climate Campus) en Arnhem (DWAN).  (inter)Nationaal zoals UT, NIKOS, KU Leuven, FBS (Facility Business Society). In bijlage 2 wordt een overzicht gepresenteerd van nationale ICT-initiatieven.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 11 van 33

4. Redenen voor samenwerking Dit hoofdstuk komt het gezamenlijke belang aan de orde en hoe de founding partners elkaar versterken. Daarna volgen de afzonderlijke belangen van de partijen en hun inbreng c.q. rol. Meer impact, meer verbindingen, meer innovatie en meer snelheid is het devies. Vanuit de verschillende rollen is sprake van complementariteit en een eenduidig en gezamenlijk belang. Gemeenschappelijke uitdaging Activiteiten op de Kien zijn toegankelijk voor zowel bedrijven uit Deventer, de brede regio als ook voor bedrijven buiten de regio en internationale bedrijven. Als het gaat om een leven lang leren voor professionals in ICT en (civiele) Tech ontstaat een nieuwe dynamiek. De korte reisafstand naar Twente, met haar gerenommeerde universitaire studies op gebied van ICT en (civiele) Tech, maakt dat verdere uitbouw van de Kien Stadcampus talenten voor de regio en daarmee voor de provincie Overijssel kan behouden. Daarmee wordt Deventer een soort portaal voor de regio vanuit de Randstad. Kortom, de eerste stap is gezet om tot een herkenbaar en onderscheidend Deventer profiel te komen. De founding partners zullen dit profiel verder uitbouwen en versterken. De Kien is daarmee niet alleen aantrekkelijk voor de huidige ondernemers, studenten en bewoners, maar ook een plek waar studenten en professionals uit binnen- en buitenland naartoe willen komen om te blijven.

Complementariteit en gezamenlijk belang Samenwerking in de research en development fase biedt kostenvoordelen en meer innovatiekracht in de gehele waardeketen. Om concurrerend te zijn en te blijven is het belangrijk dat bedrijven nieuw talent weten aan te trekken en structureel blijven innoveren. Nieuwe toepassingsmogelijkheden liggen onder meer in het gebruik van nieuwe technologieën, combinaties van verschillende disciplines en cross-overs met andere sectoren. De innovatiekracht neemt toe naarmate meer partijen meedenken en participeren. Samenwerking kost altijd tijd en geld. Een betere coöperatie tussen alle betrokken ketenpartijen werkt op de langere termijn echter kostenverlagend. Door partijen bij elkaar te brengen kunnen zij profiteren van elkaars krachten om de groei en bloei van de Kien te versnellen.

Figuur 3: De elementen van de Kien samengebracht

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 12 van 33

De rollen van de founding partners sluiten hier uitstekend op aan: Ondernemingen  Rol Tauw: vervullen belangrijke faciliterende en ondersteunende rol in aanjagen business van bedrijvigheid ter versterking van het regionale ICT en (civiele) Tech cluster. Veel ontwikkeling en onderzoek steken in ICT-, techniek- en researchgerichte activiteiten. Stimuleren samenwerking en (uit)bouwen ecosysteem. Inbreng kennis en/of diensten (shared services) en/of apparatuur (shared facilities). Faciliteren broedplaats, werk- en leerplaats, innovatieversneller en living lab.  Rol Topicus: voorzieningen voor nieuwbouw- en/of verbouwplannen treffen, vervullen belangrijke faciliterende en ondersteunende rol in aanjagen business van bedrijvigheid ter versterking van het regionale ICT en (civiele) Tech cluster. Veel ontwikkeling en onderzoek steken in ICT-, techniek- en researchgerichte activiteiten. Stimuleren samenwerking en (uit)bouwen ecosysteem. Inbreng kennis en/of diensten (shared services) en/of apparatuur (shared facilities). Faciliteren broedplaats, werk- en leerplaats, innovatieversneller en living lab.  Rol Witteveen+Bos: vervullen belangrijke faciliterende en ondersteunende rol door het versterken van innovatie in de kansrijke businessclusters en het aanjagen van nieuwe bedrijvigheid ter versterking van het regionale ICT en (civiele) Tech cluster.

Bijdragen leveren aan ontwikkeling en onderzoek op de cross-over van ICT en (civiele)techniek, benutten van de mogelijkheid tot opschaling in de wereldwijde projecten van Witteveen+Bos. Met dit initiatief wordt de ontwikkeling van kennisintensieve clusters bevorderd en de samenwerking en (uit)bouwen ecosysteem gestimuleerd. Inbreng kennis en/of diensten (shared services) en/of apparatuur (shared facilities). Faciliteren broedplaats, werk- en leerplaats, innovatieversneller en living lab.  Rol Deventer Schouwburg: versterken onderlinge duurzame samenwerking, stimuleren broedplaats voor ontwikkeling van talent met het Kiencafé, faciliteiten voor congressen, vergaderingen, bijeenkomsten, cursussen, lessen. Transformeren Deventer Schouwburg tot congrescentrum.  Rol Deventer Economisch Perspectief (DEP): verhogen organisatiegraad en versterken brede duurzame samenwerking, stimuleren broedplaats voor ontwikkeling van talent en het creëren van een meer aantrekkelijk vestigingsklimaat. Onderwijs  Rol Hogeschool Saxion: rol van leidende HBO-onderwijsinstelling. Vanuit onderwijs en onderzoek wordt kennis gemobiliseerd, wordt valorisatie versterkt en wordt de verbinding met business gelegd en ondernemerschap gestimuleerd.

Saxion draagt bij aan de groei van studenten-, onderzoeks- en ondernemerschap- en innovatieprojecten, evenals het (door)ontwikkelen van nieuw onderwijsaanbod (doorstroomprogramma’s, associate degree’s, minoren, afstudeervarianten, masteropleidingen, leven lang ontwikkelen et cetera) op de gekozen inhoudelijke speerpunten.  Rol ROC Aventus: rol van leidende MBO-instelling koppelen aan praktijkopdrachten waar technische vaardigheden centraal staan. In verschillende projecten vindt al samenwerking plaats tussen MBOen HBO-studenten. Gericht op nieuwe toepassingen en verwerkingstechnieken en doorvertaling naar het hoger beroepsonderwijs. Ondersteunend op ICT en (civiele) Tech. Ook de beschikking over toepassingscapaciteiten en -kennis op deze gebieden. Overheid  Rol gemeente Deventer: initiërend, faciliterend, verbindend naar overkoepelende opgaven en ook investeerder in publieke voorzieningen die bijdragen aan een slimme, gezonde en groene stadscampus. De gemeente speelt een prominente rol daar waar het gaat om inrichting openbare ruimte. Ook is de gemeente-eigenaar, opdrachtgever en soms ook zelf ontwerper en uitvoerder van (toekomstig) openbaar gebied en beheerder van bestaande openbare ruimte.

Innovatie op het gebied van kennisontwikkeling, digitalisering en nieuwe technieken ten behoeve van het goed kunnen uitvoeren van bovengenoemde primaire taken door middel van participatie in broedplaatsen en living labs is ook voor de gemeentelijke organisatie van belang gezien de grote opgaven op klimaatadaptatie, energietransitie en andere maatschappelijke complexe opgaven.  Rol provincie Overijssel: randvoorwaardelijk: sturend en inzet via HMO en Oost NL, lobby Rijk over topsector high tech, investeren in (regionale) innovatie-infrastructuur, risicokapitaal voor starters, Human Capital Agenda en Techniekpact.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 13 van 33

Door samenwerking zijn deze partijen bereid hun natuurlijke rol en kerncompetenties in de Kien te verbinden en daarmee versneld nieuwe duurzame business en extra werkgelegenheid te genereren. Dit resulteert voor alle betrokken partijen in een meerwaarde. Deze samenwerking laat onverlet dat partijen zich blijven richten op hun eigen core business, (beroeps)onderwijs en/of onderzoek, de Kien op het omzetten van ideeën naar business, de provincie Overijssel en gemeente Deventer op de regionale economie én Oost NL in samenwerking met de Cleantech Regio op het aanjagen van de (regionale) economie. Zij spelen ook een belangrijke rol bij het in kaart brengen en goed laten aanhaken van de ondernemers in het proces rondom ICT en (civiele) Tech. De Kien wil spelers bij elkaar brengen die nieuwe groeimarkten wensen te bereiken door middel van nieuwe producten, processen, diensten en/of ideeën. Gezamenlijke kennisontwikkeling, delen van market intelligence, optuigen van mogelijke spin-offs voor nieuwe technologie-marktcombinaties en openstellen van marktkanalen zijn belangrijke elementen in de Kien die de deelnemer sterker maakt. Mede daarom bestaat de samenwerking in consortiumverband straks niet alleen uit samenwerking tussen de founding partners maar ook met andere ICT en (civiele) Tech bedrijven.

Onderzoek en ontwikkeling in de ICT en (civiele) Tech sector kan niet zonder kapitaalintensieve middelen als machines, laboratoria, meetapparatuur en simulatiesoftware. Het bundelen van de krachten in onderwijs en onderzoek is daarom vanuit meerdere perspectieven noodzakelijk: financieel, technologisch en expertise technisch. Met betrekking tot het bedrijfsleven zullen grote en kleinere ondernemingen, actief in de ICT en (civiele) Tech sector, worden betrokken. Door de krachten van de bedrijven te bundelen maken zij elkaar sterker. Het is van belang dat in lijn met de marktthema’s de Kien een meer algemeen draagvlak krijgt. Concreet resulteert dit in: 1. de ontwikkeling van nieuwe toepassingen die toegespitst zijn op maatschappelijke thema’s zoals duurzaamheid, biobased en milieu-oplossingen; 2. het delen van kennis van de in Deventer aanwezige Hogeschool Saxion, ROC Aventus en andere kennispartners richting het (MKB-)bedrijfsleven; 3. onderzoek naar en ontwikkeling van ICT, new technology en enabling technologies (aansluiten material science op aanpalende technologieën zoals sensoriek, elektronica, robotica en nanotechnologie); 4. het vinden, binden, boeien en behouden van nieuwe en bestaande medewerkers én creëren nieuwe werkgelegenheid door een aantrekkelijke omgeving voor nieuwe talent en nieuwe bedrijven; 5.

clustervorming in duurzame samenwerkingsverbanden startend met een broedplaats (soort ‘living lab’) waar bedrijven en studenten samenkomen en werken aan innovatieve oplossingen (verbinden van onderwijs en bedrijfsleven én sluiten van de kenniskloof); 6. het complementaire aan andere initiatieven en creëren synergie (kennisuitwisseling en -overdracht). Human Talent ontwikkeling Verschillende bedrijven waaronder Tauw, Topicus en Witteveen+Bos hebben aangegeven behoefte te hebben aan de master ‘Software Engineering’. Met name in het hogere ICT-segment is behoefte aan ICT-ers met software-engineeringsvaardigheden die de concrete vertaalslagen kunnen maken van ontwerp naar praktijk. De master moet een duidelijke focus hebben met de mogelijkheid tot specialisatie. Belangrijk is het stimuleren van de instroom voortgezet onderwijs/basisonderwijs in techniek/technologie opleidingen (ROC Aventus en Etty Hillesum Lyceum) met doorlopende leerlijnen IT en AD IT/software. De opleiding moet naar het oordeel van de respondenten dus eerder smal dan breed worden opgezet. Software engineering staat hierbij centraal. Ook is het belang van het HBO-masterniveau (ook in vergelijking met universitaire masters) benadrukt. Het gaat hierbij om technische ICT-vaardigheden (‘hard skills’) in combinatie met (het toenemende belang van) ‘soft skills’.

Inmiddels zijn de ICT-Masterclasses gestart die tot een geaccrediteerde Master ICT-opleiding moet leiden in 2023 (Doorlopende leerlijnen ICT MBO/HBO Associate degree IT). Samenwerking tussen bedrijven en onderwijs moet leiden tot het aantrekken, behouden en opleiden van meer ‘ICT- en (civiele) techniektalent’ op MBO-, HBO- en WOniveau. Zo zal aansluiting worden gevonden met het InnovatieLab van Aventus en het expertisecentrum TechForFuture van Saxion en Windesheim en daarmee aansluiting op het landelijke Techniekpact.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 14 van 33

5. Missie, visie en doelstellingen Dit hoofdstuk geeft inhoudelijk weer wat de missie van de Kien is en welke visie en doelstellingen daarbij horen, inclusief de ambitie. Missie & visie de Kien De visie is de beschrijving van de relevante ontwikkelingen in de wereld om ons heen. Deze visie vertaalt zich in de missie. Deze missie geeft de reden van bestaan aan. De reden dat de founding partners binnen de Kien bij elkaar zijn, ligt in het volgende: Visie ‘Traditionele onderwijs-, overheids- en businessmodellen zijn aan het transformeren. Steeds vaker ontstaan er cross-overs tussen ondernemen, onderwijs, onderzoek en overheid. Ontwikkelen doe je niet meer alleen op school of als je jong bent, maar dat doe je een leven lang. Bedrijven gaan daarom een andere rol in de kennisketen vormen en zelf opleidingen aanbieden. Tegelijkertijd vervult de digitale wereld een steeds prominentere rol in ons leven, wat een andere rol voor mensenwerk betekent. Wat wordt straks nog zelf gedaan? EQ (Emotioneel Quotiënt) gaat een steeds belangrijkere plek innemen en IQ (Intelligentie Quotiënt) zal steeds verder geoutsourcet worden richting computers. De juiste mensen vinden voor werk waar nu nog niet voor wordt opgeleid, dáár liggen de kansen en dát wordt ook de uitdaging.

Om deze kansen te pakken moet (regionaal) slim worden samengewerkt, geïnnoveerd, van elkaar geleerd en Oost-Nederland goed gepositioneerd. Hierdoor wordt de concurrentiekracht vergroot en de regionale economie versterkt’. Missie: ‘Ruimte bieden voor talent en tech’. ‘Uitdagend, Betrokken, Speels en Vindingrijk’ De doelgroep uit de missie: ruimte bieden voor talent en tech. De Kien richt zich primair op de bestaande en potentiële werknemers van de deelnemende partijen. Een gemeenschappelijk kenmerk van het al aanwezige en nog aan te trekken of op te leiden talent is dat het praktisch ingestelde ‘doeners’ moeten zijn. Dit is geen wetenschappelijke campus waarin fundamenteel onderzoek wordt gedaan. Als de doeners worden gekoppeld aan de merkwaarden van de Kien dan volgt de volgende doelgroep: ‘Onconventionele doeners.’ De Kien focust zich op het snijvlak van ICT en (civiele) Tech. Hiertoe worden de volgende activiteiten gerekend waarin voor de Kien de grootste kansen liggen: 1. ICT en Datamanagement 2. New technology (innovatie) 3. Enabling technologies (ondersteunend) 4. Knowledge management (verankeren) Ambitie Prominente speler zijn door een innovatieve aanpak op het gebied van ICT en (civiele) Tech in de regio. 1. Market Pull.

Het organiseren van onderwijs- en onderzoeksprogramma’s met de industrie en onderwijsinstellingen dat de meest belangrijke technologische uitdagingen adresseert en succesvolle en onderscheidende concepten realiseert. 2. Technology Push. Het ontsluiten van unieke kennis en concepten van onderzoeksinstellingen als de Universiteit Twente en Hogeschool Saxion naar de markt met de deelnemende bedrijven. 3. Door het netwerk van consortia en onderzoeksfaciliteiten worden verschillende lectoraten en kenniskringen rond ICT en (civiele) Tech aangejaagd en ontstaat een versneld momentum. 4. De focus is market driven (how to make money); toegepast onderzoek en productie. 5. Broedplaats van nieuwe producten, processen, diensten en ideeën, zodat de aantrekkelijkheid voor bedrijven en kenniswerkers toeneemt en zij voor de regio blijven behouden. 6. Op den duur wordt het voor externe opdrachtgevers mogelijk gecompliceerde producten, processen, diensten en ideeën op één fysieke plek door verschillende bedrijven te laten maken en te testen.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 15 van 33

Nieuwe inzichten in innovatiemanagement benadrukken het belang van een internationale oriëntatie gecombineerd met lokale netwerken als sleutel voor succes. ICT en (civiele) Tech is de aanjager van de zich snel ontwikkelende clusterstructuur. Op deze wijze kan de Kien, dankzij het grote netwerk waarover het beschikt, ook een actieve bijdrage leveren aan de promotie van Deventer. Commitment partijen ten aanzien van de missie en visie De founding partners spreken door de vorming van dit consortium hun commitment uit met betrekking tot het ontwikkelen en uitbouwen van de Kien. Hiervoor stellen de deelnemende partijen middelen ter beschikking om samenwerking en nieuwe business te organiseren en te stimuleren. Hierbij vervult het consortium de rol van ‘makelaar’. De Kien wordt de verbindende schakel in Deventer op het gebied van ICT en (civiele) Tech. Partijen worden bij elkaar gebracht, kennis en competenties worden gebundeld en duurzame business vergroot door bestaande en/of nieuwe bedrijven. De Kien geeft toegang tot een ecosysteem met relevante partners, waaronder onderwijsinstellingen, overheden en toonaangevende ICT-bedrijven, advies- en ingenieursbureaus in binnen- en buitenland. De (voorgenomen) activiteiten van de Kien richten zich op: 1.

ontwikkelen kennispositie op het gebied van ICT en (civiele) Tech en deze verankeren door samenwerking te zoeken tussen ondernemingen, onderzoeks-, onderwijsinstellingen en overheden. Zowel binnen als buiten de regio (grensoverschrijdend); 2. ontwikkelen duurzame toepassingsmogelijkheden en -technieken (circulair economische gedachte); 3. kennisvalorisatie: verbeteren van vraaggerichte samenwerking en innovatie; 4. stimuleren van kennisintensieve (door)starters / spin-offs; 5. aanbieden gedeelde faciliteiten (kantoor- en vergaderruimte, laboratorium, test- en demoapparatuur); 6. aantrekken en behouden van hoogwaardige kenniswerkers; 7. broedplaats voor studenten en startups in samenhang met de actoren en de locatie Gasfabriek; 8. clustervorming in duurzame samenwerkingsverbanden; 9. business development (van kennis, kunde naar kassa). Doelstellingen Behoud van werkgelegenheid en nieuwe werkgelegenheid genereren binnen de Kien is een belangrijke doelstelling, met name bij de deelnemende bedrijven en haar toeleveranciers binnen de betreffende ontwikkelconsortia. Naast de directe effecten op de werkgelegenheid en investeringen in infrastructuur, wordt een blijvend momentum gecreëerd waaruit nieuwe concepten worden (door)ontwikkeld op basis van de ontstane kennis in intensieve kenniscirculatie met ROC Aventus, Hogeschool Saxion en Universiteit Twente.

Dit momentum heeft na de aanjaagfase een zelfscheppend karakter. De Kien beoogt begin 2022 operationeel te zijn.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 16 van 33

6. Fasering Fase 1 Het ontwikkelen en vervolgens verbouwen en/of nieuwbouwen binnen de Kien verloopt stapsgewijs en de investeringen, verbonden aan het consortium om de Kien te laten groeien, vinden gefaseerd plaats. De begroting en financiering in dit projectplan is inzichtelijk gemaakt voor een periode van 2 jaar (zogeheten Fase 1 die 31 december 2023 eindigt). Eventuele financiële bijdrages (lees commitment) van de gemeente Deventer, de provincie Overijssel en wellicht het Rijk zullen betrekking hebben op Fase 1 en daarmee op zowel gebiedsontwikkeling, het innovatiecluster als de Human Capital Agenda. In deze fase zal voor programma- en projectontwikkeling ook een beroep worden gedaan op regionale, nationale en internationale financieringsmogelijkheden (subsidie, fiscale tegemoetkomingen, kredieten en leningen) waarmee additionele investeringen om de Kien te laten groeien door het consortium zelfstandig worden gefinancierd. De verschillende financiële consequenties worden nader toegelicht in hoofdstuk 8. Milestone planning 

Voorbereiding 1. Opstellen projectplan van de Kien (deadline maart 2021). 2. In gang zetten verdere voorbereiding financiering (deadline oktober 2021).



Initiatief 1. Marktverkenning. 2. Ontwikkelvisie de Kien (deadline juli 2021). 3. Ontwikkelvisie Topicus (deadline juli 2021). 4. Betrokkenheid founding partners garanderen met MoU (deadline augustus 2021).



Implementatie 1. Aanstellen kwartiermaker. 2. Uitvoering eerste innovatieprojecten met deelnemende partners. 3. Optimalisatie testfaciliteiten. 4. Opstellen communicatieplan. 5. Definitieve organisatiestructuur (stuurgroep, initiatiefgroep, kerngroep en werkgroepen) 6. Organiseren van uiteenlopende events zoals toekomstmakershow, roadshows, DOE event, hackatons bedrijven en TopiConf. 7. Onderzoeksroadmap met financiering lange termijn kennispositie (medio 2022). 8. Officiële opening van de Kien (deadline september 2023).

De Kien Fase 1 Het merk ‘de Kien’ zal bekend komen te staan als een broedplaats van nieuwe producten, processen, diensten en ideeën, zodat de aantrekkelijkheid voor bedrijven en kenniswerkers toeneemt. Diverse gespecialiseerde organisaties in de ICT en (civiele) Tech sector zullen (na)bij de Kien geconcentreerd zijn. Een breed productportfolio is wenselijk én een must om risico’s te spreiden. De Kien wordt met een duidelijk ‘gezicht en profiel’ voor externe opdrachtgevers interessanter om gecompliceerde producten en diensten op één locatie door verschillende organisaties te laten maken en testen. Voor toeleveranciers van producten en diensten is deze site een dynamische ‘werk- en leerplaats’. Een neveneffect van verbeterde zichtbaarheid is de toenemende maatschappelijke belangstelling voor alles wat er op de Kien gebeurt en is cruciaal voor de beeldvorming. De ambitie is de Kien community op termijn te laten groeien naar een volwaardige living lab omgeving. Door (nieuwe) medewerkers in dienst te houden, op te leiden en/of om te scholen beschikken zij over de gewenste opleidingsniveaus, variërend van MBO, HBO tot WO en in verschillende kennisdomeinen van onderwijs, onderzoek en business werken. Daarom zal het van belang zijn onderwijs, onderzoek en business te verbinden aan de Kien community.

Denk hierbij aan het stimuleren van ICT / (civiele) techniek op basisscholen en het binden van MBO-, HBO-, WO-opleidingen. Op de Stadscampus zal op MBO- en HBO-niveau een leer-, werk- en onderzoeksomgeving voor studenten, docenten en experts uit het bedrijfsleven worden gerealiseerd, die kansen creëert voor het onderwijs, starters, MKB-bedrijven en grootbedrijf.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 17 van 33

Dit geeft een belangrijke impuls aan het door overheid, ondernemers en onderwijs gesloten regionale Techniekpact, dat zich richt op instroom en doorstroom van leerlingen in het ICT / (civiele) Techniek onderwijs en behoud van ICT- en (civiele) techniektalent. De fysieke concentratie van kennis en bedrijven op de Kien in Deventer maakt het mogelijk kennis en kunde flexibel te organiseren, gericht op het creëren van nieuwe bedrijvigheid en het versnellen van de groei van bestaande bedrijven. De meeste duurzame innovaties zullen ontstaan op de grensvlakken tussen expertisegebieden, waardoor co-makership een logisch gevolg is. Dit biedt mogelijkheden om deel te nemen aan provinciale, nationale of Europese innovatieprogramma’s. Er zal sprake zijn van een voortdurend proces van vernieuwing en uitbouw van bedrijvigheid. Het in co-makership new business ontwikkelen in de vorm van clusterprojecten zal actief worden gestimuleerd. Eventueel gewenste vormen van financiering zullen bij de overheidsinstanties of fondsen worden gezocht. Een voorwaarde voor succesvol innoveren ligt voor ondernemingen in het beheersen van de time-to-market. Op de Kien zijn verschillende expertises, faciliteiten en marktkanalen beschikbaar.

Vanaf de start wordt ook gekeken naar gedeelde faciliteiten zoals kantoren, kantine, ontmoetingsruimte, projectruimte en vergadergelegenheid, collegezalen, demonstratieruimte, presentatieruimte et cetera. Toegepast onderzoek zal op de Stadscampus of eventueel bij de onderzoeks- en onderwijsinstellingen of elders bij andere bedrijven plaats kunnen vinden. Op termijn kan dit onderdeel zijn van deze bedrijfsruimte.

Projectplan de Kien, Stadscampus Deventer, versie 8 juni 2021

Pagina 18 van 33

7. Rol bedrijfsleven - vraaggestuurde ontwikkelconsortia Dit hoofdstuk geeft inzage in een aantal vraaggestuurde (duurzame) ontwikkelconsortia, die in principe elk afzonderlijk kunnen worden bezien, maar dat in dit verband als één geheel en één enkel project moet worden beschouwd. Ook wordt aandacht besteed aan kennisdeling en intellectueel eigendom én aan spin-offs en regionale verankering. Het overkoepelende thema van de Kien is het in netwerkverband ontwikkelen en concretiseren van ICT en (civiele) Tech innovaties. De dwarsverbanden tussen concrete (duurzame) innovaties en de samenhang tussen de verschillende bedrijven zijn bepalend voor de meerwaarde. De diverse consortiumpartners, die vanuit hun eigen activiteiten op het gebied van ICT, techniek en research een relatie hebben, zien ieder voor zich marktperspectieven in de verwachte resultaten van de verschillende ontwikkelingstrajecten. Juist het complementaire en het keten geïntegreerde karakter van deze verschillende deelbelangen, vormt een goede basis voor intensieve samenwerking, zowel overkoepelend als binnen de specifieke ontwikkelconsortia. De directe output van het project omvat het opzetten en aansturen van een cluster van afzonderlijke ontwikkelingstrajecten per product-marktcombinatie. Er is sprake van positieve economische gevolgen voor de Oost-Nederlandse en in het bijzonder de regionale economie.