2021-1184 Stedenbouwkundig VO Steenbrugge - toelichting dd 2021-04-19

• • • • • • • • • • • 65

WONEN

• • • • • • • • • • • 67

• • • • • • • • • • • 66

Deel B Schetsontwerp Openbare Ruimte

Deel B

In het Schetsontwerp Openbare ruimte worden ontwerpregels gegeven voor de buitenruimte van de woonwijk Steenbrugge. Allereerst staan we op een hoog schaalniveau stil bij de verbanden tussen de nieuwe woonwijk met de omgeving en de ondergrond. Daarna gaan we per deelgebied in op de typologie van de openbare ruimtes. In een later uit te werken inrichtingsplan openbare ruimte worden keuzes gemaakt ten aanzien van inrichting en gebruik, detaillering, materialisatie en soorten beplanting. Landschappelijke verankering De vormgeving van de openbare ruimtes kan bijdragen aan de landschappelijke verankering van de nieuwe woonwijk. Dat geldt zowel voor de horizontale relaties: de verbanden met de omgeving (waaronder het Sallands bosje, het crematorium en de begraafplaats), als voor de verticale relaties: een goede afstemming van de openbare ruimte op de variaties in de ondergrond. Goede verbindingen met de omgeving zijn niet alleen van belang voor de toekomstige bewoners maar ook voor wandelaars en fietsers die Steenbrugge als doorgangsgebied gebruiken.

De samenhang van de openbare ruimte met de ondergrond zorgt voor een gebied specifieke opzet die bijdraagt aan de eigen identiteit van de nieuwe woonwijk. Hoofdopbouw van de openbare ruimte De hoofdstructuur van de openbare ruimte is geënt op het ‘wasbordpatroon’ van de ondergrond. Achtereenvolgens zijn er drie hoofdstructuurlijnen: de laanbeplanting langs de Wechelerweg, de nieuwe wadizone en de opgehoogde zone van het Zandweteringpark. De drie zones hebben ieder een oostwestrichting overeenkomstig met het natuurlijke patroon. Binnen deze hoofdopzet zorgen verschillende stelsels voor verfijning. Dat zijn in het Sallandse dorp drie groenzones: respectievelijk naar het noorden, naar de begraafplaats van Springer en naar de boerderij Steenbrugge. Centraal in dit stelsel ligt de brink. In het noorden vormen het Sallands bosje en het met een bosstrook afgezoomde het crematorium de twee landschappelijke ‘boekensteunen’ voor het nieuwe woongebied. De openbare ruimte in deze zone krijgt een sfeer in de vorm van erven met verschillende soorten (inheemse) beplan-

ting. De wadi heeft het karakter van een natuurlijke natte vegetatie. Tot slot zijn de oude oprijlaan naar de boerderij Steenbrugge en de laan aan de zuidkant van de begraafplaats belangrijke hoofdelementen in de openbare ruimte. Binnen de geschetste hoofdopzet van de openbare ruimte zijn er verschillen in inrichting en sfeer per deelgebied. Deze worden in het navolgende toegelicht. Daarbij komen achtereenvolgens aan de orde: de afronding van Steenbrugge Dorp te weten: Dorp NW en Dorpsrand-Oost; de Buurtschappen, het Zwermdorp en het Zandweteringpark.

• • • • • • • • • • • 69

• • • • • • • • • • • 68

1 Hoofdopbouw openbare ruimte

2 Openbare ruimte per deelgebied 2.1 Dorp noordwest en oostrand

laan

Dorp NW

Hoofdprincipe van de openbare ruimte in het Sallands dorp is shared space. Hierbij is de auto te gast en wordt de ruimte zoveel mogelijk als een geheel vormgegeven. De Dorpstraat is hierbij de uitzondering met vrijliggende of aanliggende voetpaden en langsparkeerplaatsen. Verspreid langs deze straat zijn grote grasvlakken in de verharding uitgespaard. Deze zijn beplant met bomen en in intensieve gebieden met heesters

Wadi

Groene Straat

De wadizone heeft een kleinschalig en intiem karakter. Het talud van de wadi heeft een breed en hol profiel met clusters van inheemse bomen en groepen struiken. Langs de weg wordt geparkeerd, maar alleen aan de woningzijde. De laanzone betreft de bestaande laan naar de boerderij Steenbrugge. Aan de westzijde hiervan wordt deze groene zone verbreed met een wadizone. Dit resulteert in een robuust landschappelijke zone.

Dorpsstraat

Dorpsstraat

Dorp O-rand

De openbare ruimten van de oostrand sluiten aan bij de karakteristieke van het bestaande dorp. Hierbij grenst het aan: - Dorpstraat - Randzone wadi - Groene straat De groene straat leidt vanaf het bestaande dorp naar de begraafplaats aan de Raalterweg. Voorgesteld wordt de begraafplaats deel uit te laten maken van een wandelronde. De groene straat is exclusief voor voetgangers. Het profiel is opgebouwd uit een middenzone met bloemrijk gras en enkele bloeiende boomsoorten. De woningen worden middels verharding aan de zijkanten van het profiel ontsloten, daarnaast is er een doorgaand wandelpad in het midden.

• • • • • • • • • • • 71

• • • • • • • • • • • 70

De openbare ruimten van de noordwest rand sluiten aan bij de karakteristieke van het bestaande dorp. Hierbij grenst het aan: Dorpstraat Randzone wadi Laanzone

wadi zone

• • • • • • • • • • • 72

In de openbare ruimte voor de Buurtschappen worden de volgende typen onderscheiden: - Dorpstraat - Parkzone - Wadizone - Voorerven - Achtererven

De buurschappen liggen op de overgang naar het Sallands landschap en tussen het bestaande boscomplex en de boszone bij het crematorium. De oostwest Dorpsstraat verbind deze twee bosdelen en krijgt een intensieve boom beplanting. De inrichting van de openbare ruimte krijgt een landschappelijk karakter met referentie naar de boerenerven.

De parkzone eindigt in het noorden bij de bestaande boerderij langs de Wechelerweg. In deze zone is een doorgaand wandel- en deels fietspad opgenomen die vanuit het Sallands dorp naar het omliggende landschap leidt. In de hoogteligging van deze centrale parkzone is het karakteristieke ‘ wasbordpatroon’ in de ondergrond herkenbaar.

De ruimte rond het voorhuis van de boerderij werd in vroeger tijden in beslag genomen door de nutstuin: moestuin, boomgaard, bleekveld voor de was, kalverweide hadden hier hun plek. Deze voorerven zijn de groene erfzones. Ze hebben een langgerekte hoofdvorm en groene en verfijnde inrichting De erven zijn ingericht met fruitbomen/noten in een los plantverband gemengd met inheemse boomsoorten. De parkeerplaatsen zijn omringd met beukenhagen, De kavelgenzen die grenzen aan openbaar gebied worden beplant met hagen of worden mee- ontworpen met de woningen.

De wadizone is parallel aan de parkzone en krijgt een hiermee afwijkende inrichting. Bepalend is de bestaande kavelbeplanting die in deze zone opgenomen is. De wadizone heeft een kleinschalig en intiem karakter. Het talud van de wadi heeft een breed en hol profiel met clusters van inheemse bomen en groepen struiken. Op de kop van de wadizone ligt de Havezate. hierbij is de voorruimte onderdeel van deze Havezate en is een schakel tussen gebouw en het Sallandse landschap.

De achterzijde van het erf was gericht op land en vee en op opslag van oogst en werktuigen. Deze achtererven zijn vooral rubuuster in vormgeving en sfeer. Het hele gebeid is vormgeven volgens principe van ‘shared space’ van kavel tot kavel waaraan er op een aantal plekken functionele parkeerclusters grenzen. Het totale gebied van de voor- en achtererven vormt een fijnmazig netwerk door de buurschappen, en zorgt voor verbindingen naar het landschap.

• • • • • • • • • • • 73

2.2 Buurtschappen

parkzone wadizone Dorpsstraat voorerf achtererf

Havezate

VOORBEELDUITWERKING OPENBARE RUIMTE voorerf

laan en wadizone

randzone Zandwetering

• • • • • • • • • • • 74

zone boerderij Steenbrugge

2.4 Clusters Zandweteringpark

In de openbare ruimte voor het Zwermdorp worden de volgende typen onderscheiden: - randzone Zandweteringpark - Zone laan en wadi - Randzone boerderij - Woonstraten

In de openbare ruimte voor de omgeving clusters Zandweteringpark worden de volgende typen onderscheiden: - Ontsluitingsweg - Dorpstraat - Randzone begraafplaats

Het Zwermdorp heeft prachtige landschappelijke randen. Aan de ene kant is zicht op het Zandweteringpark en aan de andere kant is zicht op de wadizone met laan en bosrand.

De openbare ruimte in de buurt Zandwetering ademt de sfeer van een park. Kenmerkend is een doorgaande parkinrichting met glooiend maaiveld en losse boomgroepen in gras. De bouwclusters zijn in dit gloeiende maaivels opgenomen en zijn hoger gelegen. De woningen hebben geen particuliere tuinen ( maar bijvoorbeeld veranda’s). De overgang naar de openbare ruimte is mee vormgegeven vanuit de woningen.

Bij de zuidelijke kop van het Zwermdorp ligt de boerderij Steenbrugge. Daartussen liggen drie lusvormige woonstraten. In het Zwermdorp vindt het parkeren grotendeels op eigen erf plaats. Aanvullend zijn in het profiel aan een zijde enkele langsparkeerplaatsen in grasbermen. De profielen worden bepaald door brede hagen langs de voortuinen van de kavels, een verharding (zonder voetpaden) met groene grasbermen met aan een zijde verspreid staande bomen. In de randzone langs het Zandweteringpark liggen drie cluster van woningen. Op de grens van elk cluster staat een haag. De onsluitingsweg van de randzone is ten zuiden van deze clusters vrij van parkeerplaatsen zodat het profiel hier geheel aansluit bij het groene karakter van het Zandweteringpark.

Tussen de twee clusters door is vanuit het zandweteringpark de rand van de begraafplaats zichtbaar. Vanuit de begraafplaats is er ook een wandelpad naar het Zandweteringpark.

Dorpsstraat

Een slingerende ontsluitingsweg met een slingerend voetpad onderstreept het parkachtige karakter en zorgt voor een beperkte snelheid op deze weg. Deze weg sluit aan op een nieuw te realiseren rotonde op de Raalteweg.

randzone begraafplaats

ontsluitingsweg

• • • • • • • • • • • 75

woonstraat

2.3 Het Zwermdorp

• • • • • • • • • • • 77

• • • • • • • • • • • 76

3 Openbare ruimte van de hoofdstructuur

Dorpsrand

Karakteristieken

Karakteristieken

* * * *

* * * *

Parkway karakter Sterke landschappelijke verwevenheid met park Weg door “ribbel” van het Salland Unieke karakteristiek: verdwijnen/verschijnen

Onderdeel ringweg van Steenbrugge Wandvorming met doorzichten naar begraafplaats Wandelpad langs begraafplaats als entiteit van Springer Wandbebouwing met alzijdige kwaliteit

Leonard Antonij Springer

Begraafplaats Steenbrugge

Zone tussen Steenbrugge Dorp en Begraafplaats Steenbrugge

• • • • • • • • • • • 79

• • • • • • • • • • • 78

Zandwetering

Buurtschappen

Karakteristieken

Karakteristieken

* * *

* * *

Ontsluitingsweg in groene zone met doorkijk no richting Open ruimte met Havezate als beeldbepalend gebouw Introductie op buurtschappen met eigen entree’s

Ontsluitingsweg door de buurtschappen: “onderdeel van” Beleving van groene trechter tussen stad en landschap Groene verbinding tussen Sallandse bosjes

• • • • • • • • • • • 81

• • • • • • • • • • • 80

Buurtschappen

Groene trechter

Karakteristieken

Karakteristieken

* * * *

*

Toegangsweg naar “apart gelegen” Zwemdorp Zichtlijn naar en toegang tot Zandweteringpark Via het erf boerderij Steenbrugge en nieuw gebouw Kruispunt met historische Sallandse laan

* * *

Verlengde Johan Roebersstraat

Theehuis Van Bruggen

Toegangshek Zandweteringpark

Opening en visuele poort naar Sallands landschap Recreatieve zone buurtschappen Op een “ribbel” van het Salland Sterke verwevenheid met buurtschappen

• • • • • • • • • • • 83

• • • • • • • • • • • 82

Zwermdorp

Wadi oost-west

Bosrand Sallands bosje

Karakteristieken

Karakteristieken

* * * *

* * *

Op overgang steilrand Tussen Dorp en buurtschappen Groene ecologische ader - biodivers Centrale wandelroute oost-west

Op overgang bos Tussen buurtschappen en bos Afwateringssloot en onderhoudspad

• • • • • • • • • • • 85

• • • • • • • • • • • 84

Noordzijde Steenbrufgge Dorp vanuit wadi Albert Johan Gerardsstraat

Bijlage

• • • • • • • • • • • 86

Plankaart schaal 1:2000 (formaat A1) 19.04.2021

Bijlage

• • • • • • • • • • • 87

Colofon

• • • • • • • • • • • •

Deze rapportage Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig plan Steenbrugge vervolg, schetsontwerp openbare ruimte, is opgesteld door Luc Bos Stedenbouwkundige in samenwerking met en in opdracht van de gemeente Deventer.

• •

Masterplan Zandwetering, H+N+S Landschapsarchitecten, januari 2005 Structuurschets Steenbrugge, gemeente Deventer, september 2005 Masterplan Steenbrugge, projectorganisatie gemeente Deventer, oktober 2006, vastgesteld april 2007 Stedenbouwkundige visie Steenbrugge “De Harmonie”, BLC, juni 2007 Voorontwerp bestemmingsplan Steenbrugge, gemeente Deventer, augustus 2007 Verslag van de workshop Beeldkwaliteit Steenbrugge, 27 maart 2008 Strategisch document klimaatneutraal Steenbrugge, DWA, 15 juli 2008 Verslag van de workshop “Consumentenfocus en identiteit Steenbrugge”, 27 augustus 2008 Modellenstudie Steenbrugge, Luc Bos Stedenbouwkundigen, 3 december 2008, model 3 vastgesteld 16 december 2008 Inspiratieboek Sallands bouwen, bureau Zijaanzicht, januari 2009 Facetnota Water Steenbrugge, gemeente Deventer, Royal Haskoning, 17 februari 2009 Voorlopig ontwerp Stedenbouwkundig plan Steenbrugge, Schetsontwerp openbare ruimte, Schetsontwerp Zandweteringpark Status: definitief, Luc Bos Stedenbouwkundigen i.s.m. Feddes/Olthof Landschapsarchitecten bv, 12 november 2009 Steenbrugge Deventer, beeldkwaliteitplan, een narratieve benadering, Luc Bos Stedenbouwkundigen, 7 april 2010 Ontwikkelperspectief Vervolgfasen Steenbrugge, gemeente Deventer 10 oktober 2018

Werkteam Luc Bos Stedenbouwkundige Luc Bos – stedenbouwkundige/architect Aranxtha van der Lee – ontwerper-tekenaar Hankie Hol – landschapsarchitect Evelien de Mey – landschapsarchitect Gert-Jan Lith – stedenbouwkundig tekenaar Chris Rodenburg – kunstenaar-vormgever In samenwerking met: Rob Smetsers – stedenbouwkundige gemeente Deventer

© Luc Bos Stedenbouwkundige

Alles uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt mits de bron en auteur wordt vermeld.

Leusden, 19 april 2021

• • • • • • • • • • • 89

• • • • • • • • • • • 88

Bronvermelding

• • • • • • • • • • • 90