2021-06-30 Transcript Raadsvergadering gemeenteraad Deventer (debat VJN)

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 30 juni 2021

Opening De voorzitter: Dames en heren, goedemiddag. Beste raadsleden, leden van het college, ambtelijke ondersteuning en de kijkers thuis, van harte welkom bij de raadsvergadering van 30 juni 2021 waarin we de Voorjaarsnota behandelen. We hebben ruim de tijd vandaag en tegelijkertijd weten u en ik dat het soms nog een hele klus wordt om alle zaken vandaag te behandelen en vanavond om elf uur klaar te zijn. Door de coronaperiode voeren we nog steeds geen plenaire debatten in deze raadszaal. Hopelijk kan dat na het zomerreces wel weer. Vandaag doen we het op een manier die u al vaker van elkaar heeft meegemaakt: we debatteren fysiek in de raadszaal met een beperkt aantal raadsleden en aan het einde van de avond nemen we de besluiten in een digitale vergadering. Ik neem u even kort mee door de agenda van vanavond en de middag. De behandeling van de Voorjaarsnota is ingedeeld in blokken, startend met een blok algemene beschouwingen, maar er wordt vervolgens per domein en per beleidsprogramma over de door u ingebrachte moties en amendementen gesproken. Om zes uur onderbreken we de raadsvergadering om even een hapje te eten. We starten dus zo met de algemene beschouwingen. Daarvoor hebben we tijd tot kwart voor vier. De orde is als volgt: iedere fractie heeft vijf minuten de gelegenheid om een algemene beschouwing te plaatsen bij de voorgelegde Voorjaarsnota.

Het verzoek is om daarbij de moties en de amendementen die u in petto heeft om die ook kort aan te kondigen. Er is gelegenheid, mocht u dat willen, om elkaar te interrumperen bij de algemene beschouwing. Na uw beschouwing is er ruimte voor het college om te reageren op datgene wat u naar voren heeft gebracht en toelichting nog te geven bij de Voorjaarsnota voor zover dat nodig is en is er een tweede termijn daarna om met elkaar in debat te gaan. We hanteren de bekende volgorde van de fracties bij het starten van de algemene beschouwingen. We starten dus met de fractie, de grootste fractie, Gemeentebelang, daarna de grootste oppositiefractie en zo wisselen we dat iedere keer om.

2 Blok 1

Algemene beschouwingen

De voorzitter: Met andere woorden: ik geef de heer Smeenk van Gemeentebelang het woord om te starten. Mijnheer Smeenk, u heeft het woord. De heer Smeenk: Ja, voorzitter. Dank u wel. Wat gaat de tijd snel. Dit zijn alweer de laatste algemene beschouwingen voordat er verkiezingen zijn. Gelukkig gaat de wereld weer open en is er weer ruimte voor ontmoetend samenzijn en plezier maken. Corona heeft een zware wissel getrokken op onze samenleving en ook op een deel van onze economie. Gemeentebelang wil dat er goed wordt omgezien naar de mensen en organisaties die het extra moeilijk hebben na corona en is benieuwd naar de voorstellen hoe de vanuit het Rijk beschikbare gelden worden ingevuld. Graag zien we deze voorstellen na het zomerreces tegemoet. Afgelopen jaar kenmerkte zich ook door een grote maatschappelijke discussie over de energietransitie. Ons pleidooi voor een goed participatieproces bij het vaststellen van een energieplan geldt evenzeer voor de RES en het besluitvormingsproces rondom de zoekgebieden. We delen de keuze voor een plan MER er willen als raad de opdracht hiertoe vaststellen. Daarnaast zien we de noodzaak om ook als raad komend jaar het gesprek met de samenleving aan te gaan over de energietransitie. Als gemeente staan we er op financieel vlak gezien gezond voor, echter er zijn onzekerheden vanaf 2023.

De rijksbijdragen die richting de gemeente komen zijn momenteel lastig in te schatten na 1923 … Of, na 19, na 2023. We zijn al iets verder. Vandaar alleen maar incidentele uitgaven voor de komende twee jaar en een pas op de plaats met aangaan van jaarlijkse structurele uitgaven. In de afgelopen drie jaar is er veel gerealiseerd voor Deventer met zijn kernen en buitengebied. Gemeentebelang constateert dat de ambities die drie jaar geleden met de raad en samenleving zijn gedeeld grotendeels staan en daarmee gaat gemeente Deventer ook goed de toekomst in. Gemeentebelang constateert ook een aantal wezenlijke ontwikkelingen voor de toekomst van Deventer. Er is een goede samenwerking met de provincie en ook landelijk weet Deventer zich steeds beter op de kaart te zetten. Het traject Wonen en voorzieningen komt goed op koers en Gemeentebelang ziet met genoegen dat de inbreilocaties in Deventer met hoog tempo worden gevuld met aantrekkelijke woningen. Bij de woningbouwontwikkelingen wel oog blijven houden voor het verdienmodel om deze gelden dan weer te gebruiken voor de sociale invullingen. De ontwikkeling van de Kien is niet alleen goed voor gemeente Deventer, maar voor de brede regio en ook van wezenlijk belang voor de vorming van een aantrekkelijk woon-, studie- en leefklimaat naar de toekomst toe.

Op het gebied van duurzaamheid en klimaat worden al actieve stappen gezet in Deventer. De ingediende motie door Gemeentebelang is bedoeld ter ondersteuning voor het bereiken van de doelen. Gemeentebelang ziet de transformatie van werklocaties naar woon-werklocaties en steunt dit, maar wel met een heldere kanttekening. Voor de ondernemers die in de gemeente Deventer investeren willen we een betrouwbare overheid zijn en blijven. Dit betekent dat we het principe waardevast ondernemen, wat we eerder hebben vastgesteld, willen omarmen. We houden aandacht voor het opwaarderen van bestaande bedrijventerreinen en zien graag alle platte daken gedekt met zonnepanelen. Voor onze binnenhaven, de grootste van Nederland, willen we graag een verkenning uitvoeren om hem straks compleet over te dragen naar Rijkswaterstaat. Hiertoe dienen we een motie in. In het domein werk en inkomen zijn de laatste jaren mooie stappen gezet. Het doel iedereen doet mee komt door de herziening van het bijstandsbeleid zeer dichterbij. Dit najaar zien we voorstellen van het college met betrekking tot het minimabeleid tegemoet.

Gezien de gesprekken in de raadstafels verwachten we dat het een mooi sluitstuk zal zijn op de nieuwe weg die Deventer heeft gekozen, een sluitstuk waarbij we wel moeten waken voor tekorten bij het inzetten van middelen als bijvoorbeeld preventie en de directe financiële ondersteuning voor hen die het nog nodig hebben. In het sociaal domein zijn er ook goede stappen gezet met meer aandacht voor preventie bij Wmo en jeugd. Het versterken van de netwerken in de samenleving en goede voorzieningen in dorpen en wijken heeft onze steun. Gemeentebelang wil de inzet voor preventie graag structureel maken zodat er meer geld vrijvalt bij maatwerk in het sociaal domein. Deventer heeft … De voorzitter: U heeft nog een halve minuut.

3 De heer Smeenk: Deventer heeft de afgelopen periode voor de jeugd en onderwijs een erg goede koers gevaren en is daarbij budgettair in control. Aandachtspunten zijn de problemen die jongeren ondervinden. Gemeentebelang hoort ook graag wat de actuele stand van zaken is rondom de nieuwe bouw vmbo-school. Gemeentebelang houdt ook oog voor dorpen en platteland. In Overijssel staat de gemeente Deventer bekend om het innovatieve plattelandsbeleid waarbij goed aansluiting wordt gezocht bij de initiatieven vanuit de samenleving. Om dit mooie landschap te behouden dient Gemeentebelang een motie in om de mensen te ondersteunen die daarmee bezig zijn. Een ambitie … Ambitieuze gemeente … De voorzitter: Komt u tot een afronding, mijnheer Smeenk? De heer Smeenk: Ja. Het laatste stukje. Een ambitieuze gemeente heeft ook een daarbij behorende financiële positie nodig. Gemeentebelang doet een oproep aan de Rijksoverheid om bij overdracht van taken ook het bijbehorend geld te leveren. Nu er zoveel onzekerheid is over structureel beschikbaar geld steunt Gemeentebelang om de keuze om nu vooral eenmalig budget te investeren. Nu Deventer uit de coronacrisis klimt, willen we niet bezuinigen. Gemeentebelang wil vooral de economie en de nieuwe open samenleving stimuleren. Laten we goede keuzes maken en Deventer verder op de kaart zetten in alle sectoren.

Wilt u het rustig nalezen? Het staat op gemeentebelangdeventer.nl. De voorzitter: Goed. Dank u wel, mijnheer Smeenk. Ik geef het woord aan de VVD. Mijnheer Ledeboer, u heeft het woord. De heer Ledeboer: Ik ga het ietsje rustiger doen, maar ik heb ook veel minder tekst. Het college heeft zoals we nu kunnen zien het schip van stad in dit geval behendig door de woelige baren van de corona-epidemie heen gemanoeuvreerd. Met de extra eenmalige rijksmiddelen lijkt veel leed vermeden te zijn. Een periode zoals we nu achter de rug hebben, creëert een maatschappij die naar binnen gericht lijkt te zijn en mensen hebben zich vooral met hun eigen besognes beziggehouden. Maar de periode die voor ons ligt, zal moeten gaan over weer stappen nemen, voorwaarts. Een periode van investeren en nieuwe mogelijkheden voor stad en bewoners. Natuurlijk weten we nu nog niet zo goed hoe de structurele dekking eruitziet na 2022. Dan noem ik het jeugdbeleid, de herijking van het Gemeentefonds, de opschalingskorting en de compensatie van de extra kosten voor de energietransitie. Zolang niet helder is hoe de rijksmiddelen voor deze onderwerpen verdeeld worden volgen we het college met de voorzichtige houding in deze Voorjaarsnota.

Dat betekent voor ons niet dat er dan niet in de aanloop van de Voorjaarsnota 2022 vol gas gegeven moet worden op de investeringsprojecten die belangrijk zijn voor de toekomst van Deventer. Daarmee duid ik op de gebiedsontwikkeling centrumschil inclusies de Kien, de uitdaging die er ligt in het kader van de woningbouwopgave en op de stappen die gemaakt moeten worden vanuit het bereikbaarheidsconclaaf, zoals de verbreding van de Oldenielstraat. Projecten die nog in het voorportaal staan, maar al wel voorzichtig een kijkje geven in de stedelijke ambitie die nodig is voor toekomstige groei. Investeren is zeker in verband met de mogelijkheden van cofinanciering verstandig, maar de verbouwing van de schouwburg lijkt voor de VVD geen goed idee te zijn. Investeren in het gebied de Kien als ontwikkelopgave nadrukkelijk wel. We hebben ons bij het opstellen van moties bij het wel of niet mee indienen van moties nadrukkelijk de afweging gemaakt of die oproepen die we doen concreet genoeg zijn. We geloven dat we als raad terughoudend moeten zijn met het oproepen tot onderzoeken. Deze onderzoeken leveren niet alleen de ambtelijke organisatie een enorme hoeveelheid werk op, maar ook de raad verstrikt zichzelf en verstikt zichzelf daarmee in een niet te behappen werklast. Dan ga ik naar de moties. In het programma 1: Burger en bestuur hebben we de motie Molukse graven.

Het doel daarvan is in te gaan op het verzoek van de Molukse raad en de stichting Masohi om graven van KNIL militairen en hun echtgenoten in de gemeente Deventer een speciale status te geven. In programma 2: Openbare orde en veiligheid: cameratoezicht op de Beestenmarkt. Het doel: doelmatig inzetten van middelen om de overlast op de Beestenmarkt terug te dringen en daarom een motie om in plaats van eenrichtingsaanpassing in de openbare ruimte intelligent cameratoezicht te installeren. In programma 3: Leefomgeving: samen met GroenLinks: Vaart in de haven – Schutgelden. Het doel: de keuze om onderhoud en beheer van de sluis niet in rekening te brengen bij de schippers, maar op te nemen in de reguliere onderhouds-

4 en beheerprogramma’s zoals we dat ook kennen voor wegen, bruggen en tunnels. In programma 7: Inkomstvoorziening en arbeidsmarkt, en dat is echt een motie die vooral richting de raad bedoeld is. Het doel: laten we als raad op het juiste schaalniveau onze rol pakken. Op dit moment is de raad bezig om sterk mee te sturen in de uitvoering van de prangende sociale problemen in de stad. Onze rol is echter om stevige kaders te stellen zoals we dat als we iets wel of niet willen en dan doen we in de vorm van het stellen van doelen bij de begroting. Daarom komen we met een motie om dit middel te gebruiken en daarmee de raad beter in positie te brengen. De voorzitter: U heeft nog één minuut. De heer Ledeboer: Ja, maar ik ben klaar. De voorzitter: Oh, kijk. Dank u wel. Dank u wel, mijnheer Ledeboer. Dan gaan we naar de Partij van de Arbeid. Mevrouw Sijbring. Mevrouw Sijbring: Ja, dank u wel. Ja, onze algemene beschouwing wilden we de kop meegeven: met volle kracht vooruit. Het is ook heel fijn om te zien dat Deventer een positief financieel resultaat heeft, maar veel belangrijker is het dat er veel dingen goed gaan en goed geregeld zijn. Dat is ook zeker te danken aan vroegtijdig investeren om op middellange en lange termijn als samenleving gezond vooruit te komen.

Helaas kunnen we nu niet met structurele middelen investeren, eerst incidenteel, maar ik deel de mening van de VVD dat we dat volgend jaar wil wel graag zouden willen doen. We kijken terug op een jaar waar het coronavirus ons in de tang heeft gehouden, maar we komen nu gelukkig wee rop stoom. We willen zo graag beter uit die crisis komen, in de zin van never waste a good crisis. We hebben gezien hoe schoon de lucht is als er geen vliegtuigen doorheen vliegen of minder CO2 wordt uitgestoten, we hebben geleerd om thuis te werken, we hebben oog gehad voor mensen die het moeilijk hebben en aan huis gekluisterd zijn. Laten we daarvan leren. Waar wij ons als PvdA zorgen om maken is de toegenomen welvaartskloof. Veel Nederlands kunnen sparen en er liggen miljarden, privémiljarden klaar om uitgegeven te worden nu het weer kan, maar er zijn ook heel veel mensen die nauwelijks rond kunnen komen en verder teruggevallen zijn in de armoede en de eenzaamheid. Voor die mensen is het extra zuur dat er zoveel geld is kennelijk, maar dat niet op hun bankrekening staat. Dat is niet eerlijk. Er valt veel te verbeteren voor mensen met flexcontracten, voor mensen die zijn aangewezen op sociale huurwoningen, mensen die weinig betaald krijgen voor belangrijk werk.

Zo las ik in de Volkskrant een interview met Tim Sjongers met als titel: Als je met 10-0 achterstand begint, is hogerop komen geen klim op de ladder, het is een tunnel waarin je moet blijven kruipen. Hij vertelt in zijn boek de verhalen van mensen voor wie elke dag een strijd is om te overleven. Hij spreekt uit ervaring. Armoede gaat om elke dag stress, elke dag weer de keuze tussen: moet ik een brood kopen of nieuwe schoenen? Met die persoonlijke verhalen krijgen de kille cijfers een gezicht en worden zakelijke beleidsstukken persoonlijk ingekleurd. Als je die mensen kent dan kun je niet meer wegkijken. Voor ons als PvdA is er veel werk aan de winkel. Dat willen we sociaal in Deventer doen dus door de investeren, te werken aan structurele veranderingen voor een rechtvaardige samenleving. We willen de woningbouwproductie opschroeven en weer aan volkshuisvesting gaan doen. Wonen is een recht en geen businessconcept voor beleggers. Ik heb begrepen dat er vandaag zelfs een contract is getekend tussen alle organisaties die zich bezighouden met het wonen dat de privébewoning van de woningen in Deventer een uitgangspunt gaat worden, dus dat is harstikke mooi. We willen investeren in voorzieningen voor iedereen die in Deventer wil wonen met extra aandacht voor jongeren.

Er moet ook voldoende werkgelegenheid zijn, anticiperen op een veranderende arbeidsmarkt en investeren in goed onderwijs. De heer Ledeboer: Ik heb één kleine interruptie, kan dat? De voorzitter: Zeker. Mijnheer Ledeboer. De heer Ledeboer: Nog even terug over die particuliere bewoning, want ik hoor het voor het eerst dit. Interessant, goed dat u het meldt. Maar betekent dat dat laten we maar zeggen de bakker die op dit moment geen rendement

5 krijgt op zijn normale investeringen niet zijn buurpand mag kopen en dat verhuren? Wat dat een hele normale manier van pensioenvoorziening is voor mensen met één inkomen. Mevrouw Sijbring: Ja, ik meld even wat ik vandaag gehoord heb. Wij als PvdA vinden het wel belangrijk dat mensen die een huis kopen er ook zelf gaan wonen. Wat dat precies voor consequenties heeft voor de bakker, zoals u bedoelt, dat kan ik u nu nog niet beantwoorden, maar het is wel het beleggen, het investeren in woningen en daar niet zelf gaan wonen is natuurlijk een groot probleem voor mensen die op zoek zijn naar woningen op dit moment en daar dus niet meer tussen komen. De heer Ledeboer: Maar u erkent tegelijkertijd dat het een enorm probleem is voor alle kleine zelfstandigen die daarmee … Mevrouw Sijbring: Ja. De heer Ledeboer: Worden afgesneden van een bereikbaar pensioen? Mevrouw Sijbring: Ja, dat is een andere kwestie inderdaad. De heer Ledeboer: Oké. Mevrouw Sijbring: Dat wordt een moeilijke voor hun. Ja. De voorzitter: Mevrouw Sijbring, u gaat verder. Ja? Mevrouw Sijbring: Goed. Nou, preventie is voor ons een sleutelwoord. In de gezondheidszorg: iedereen moet mee kunnen doen en als je er op tijd bij bent, dan zorg je ervoor dat mensen niet afgeleiden in zware zorgtrajecten.

We blijven ook extra aandacht besteden aan mensen die het moeilijk hebben, die schulden hebben en we willen natuurlijk investeren in die extra dat stapje extra energietransitie; investeren in duurzaamheid, circulariteit en vergroening. De aarde moet nog langer mee en wij moeten het tij nu keren. Dan gaan het voor ons om dat die energieopwekking privé voor iedereen toegankelijk moet zijn, dus niet alleen maar voor de happy few, maar voor iedereen in alle buurten, wijken en dorpen van Deventer. Dat gaat niet vanzelf. Dan even over de moties en amendementen. Wij hebben een motie Geldfit. Dat gaat om ondersteuning voor mensen … De voorzitter: De heer … Ja, sorry. Nauwelijks te zien. Mijnheer Van der Meulen, u heeft het woord. De heer Van der Meulen: Ja. Dank u wel, voorzitter. Even een vraag. Ik hoorde u zeggen: we investeren een extra stapje in de energietransitie. Kunt u uitleggen hoe u … Mevrouw Sijbring: Nou, het is niet … De heer Van der Meulen: Dat bedoelt? Mevrouw Sijbring: Bovenop nog aan wat we daar al over hebben afgesproken, maar we willen wel vol speed ahead met die energietransitie. Dat was waarschijnlijk uw vraag, niet het … De heer Van der Meulen: Ja, inderdaad. Welke extra stappen … Mevrouw Sijbring: Ja. De heer Van der Meulen: U zou … Mevrouw Sijbring: Nee, geen …

6 De heer Van der Meulen: Voorstellen in deze … Mevrouw Sijbring: Geen extra’s … De heer Van der Meulen: Vandaag. Mevrouw Sijbring: Als dat we al hebben afgesproken. Nee. De heer Van der Meulen: Oké. De voorzitter: Uw vervolg, mevrouw Sijbring. Mevrouw Sijbring: Goed. Dus Geldfit als een van de motie. Inzetten op preventie, om dat structureel te maken zodra het kan. Een amendement over laaggeletterdheid hebben we en een motie over bankjes die voor iedereen toegankelijk moeten zijn. Dat lijkt klein leed, maar dat is voor mensen die slecht ter been zijn wel heel belangrijk dat ze zich ook fatsoenlijk buiten kunnen bewegen. We dienen ook een aantal moties en amendementen mee in. Daar wou ik het even bij laten. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Sijbring. Dan de heer Kleine Schaars, Deventer Belang. Zo. Sorry, dat nog even. De heer Kleine Schaars. Ja. Dank u, voorzitter. De Voorjaarsnota 2021 en de jaarrekening 2020. Een jaar dat niet de geschiedenis in zal gaan als een prettig jaar. Het heeft ons allen vervelend verrast, een land in lockdown met gesloten bedrijven, buurthuizen en lege straten, maar ook lege sportclubs en een dood sociaal leven. We moesten ons allemaal aanpassen en menigeen zal dat prima gedaan hebben, en ik heb bewondering voor al die gezinnen met kleine kinderen en die dan ook nog zelf thuis moesten werken.

Respect voor ouderen die plots afgesloten waren en een tijdlang geen enkel contact konden hebben. Het woord eenzaam heeft een andere dimensie gekregen onder corona. Met het weggooien van onze mondkapjes zou je dat zomaar weer vergeten kunnen zijn. Maar gelukkig is er dan het moment van de beschouwing, en beste toeschouwers, ga er vooral even voor zitten, want we gaan er het entertainmentgehalte echt verhogen vandaag. Althans, dat hopen we natuurlijk. Nou ja, ik dacht dat wij dat laatste halfjaar al voldoende raadsspanning hadden ervaren, want interactie met de burger hebben dat hebben wij gezien en gehoord en hoe mogelijk is interactie toch niet het grootst als er onderwerpen op de agenda staan die de burger niet hard raken, maar bij de windverkenning hebben we gezien wat dat teweeg kan brengen. Vandaag dan het mooie nieuws van de Raad van State dat voorlopig nieuwe windmolens de eerste anderhalf jaar niet geplaatst mogen worden. Nou, ik word er blij van. Duidelijk is wel dat de burger zich gehoord wil voeren en tijdig alle informatie wil ontvangen naast, en dat is misschien wel het belangrijkste, tijdig betrokken wil worden. Wat ons nu te doen staat is een nieuw begin. Voor de windverkenning had ik een motie voorbereid, maar die past dan weer beter bij de raadsvergadering van komende week, want dan staat immers de RES op de agenda.

God, ik heb toch maandenlang gehoord dat die twee onderwerpen niet bij elkaar horen, maar het schijnt zo te zijn. Goed, u begrijpt voor het entertainmentgehalte is mijn fractie flexibel en we gaan het daar komende week over hebben. Dus, de Voorjaarsnota. Nou, na deze toch wel hele mooie jaarrekening, 9 miljoen positief, voor de goede orde 9 miljoen plus, dus positief zou je ook verkeerd kunnen opvatten, maar goed. Ineens, ineens wordt het coalitieakkoord omgetoverd van lef en liefde naar hoop en liefde voor deze stad, want misschien gaan we wel investeren. Dan ga je toch plots nadenken of je daar een passende quote uit deze raad bij kunt vinden. Nou, die hebben we gevonden. Voor goede plannen is in deze raad altijd geld beschikbaar. Onthoud hem, laat hem even op je inwerken. Voor goede plannen is in deze raad altijd geld beschikbaar. Kijk, de hoop is er en het positieve saldo is er. Wel jammer dat er dan gelijk weer die winstwaarschuwing achteraan kwam. Ja, dat is dan weer gelijk killing voor de hoop. Maar onze reddingsboei: voor goede plannen is er altijd geld beschikbaar in deze raad. Laten we dan maar samen gaan voor veel wijsheid, en in die zin hebben we als fractie een aantal moties ingebracht om deze stad voorwaarts te brengen. Mooier, duurzamer en zelfs weer groener. En dan niet met onkruid, maar met honderdduizend plus bomenplan. De motie

7 spreekt voor zich en wij hopen dan ook ten zeerste dat er veel steun komt en dat hij wordt aangenomen. Maar ook de output van de omgevingsdienst. Energietransitie moet beginnen met energiebesparing en daar doen wij te weinig aan. Daar kunnen we veel meer mee doen en ik begrijp dat iedereen daar mee worstelt, maar daar moet echt iets gebeuren. Vandaar een motie. Maar wij dagen u ook uit om naast de hoop ook echt lef te tonen en als Deventer raad ook door die eeuwige zure appel heen te bijten die de hondenbelasting heet en die af te schaffen. Dus voor het entertainmentgehalte van deze dag wilde ik nu een kleine quiz voorstellen, mijnheer de voorzitter. Nou ja, dan zou nu eigenlijk de bode rondgaan om elk raadslid een stembriefje te geven met een multiple choice test. Nou, nu lukt dat natuurlijk niet door de aanwezigheid van de corona, de afwezigheidsregels moet ik eigenlijk zeggen, dus wij zitten wat beholpen dus. Maar goed. Op het briefje zouden twee vragen staan. De voorzitter: Mijnheer Kleine Schaars, u heeft nog een minuut voor het afronden van deze voorstelling. De heer Ledeboer: Interruptie, mijnheer de voorzitter. De quiz is nog niet eens begonnen. De heer Kleine Schaars: Nee, ik hoorde de griffier vooraf nog zeggen: Gemeentebelang zal waarschijnlijk een kleine bijdrage hebben, dan houden we een minuut over. Maar ja, die was al in een zuurstofgebrek vergaan, begrijp ik.

Maar goed, ik zal het proberen even te doen. Op het briefje twee vragen over de volgende anekdote, over de oorsprong van de hondenbelasting namelijk. De oorsprong moet waarschijnlijk gezocht worden in de vijftiende eeuw. Toen werd de belastingopbrengst gebruikt om de armenzorg te financieren. Later werd de hondenbelasting vooral geheven om overlast van rondzwervende honden en verspreiding van hondsdolheid in te perken. Nou, vraag 1: gebruiken wij de opbrengst wel of niet voor de armenzorg? Vraag 2: gebruiken wij de opbrengst wel of niet voor hondsdolheid te beperken? Nou, de uitkomst van deze twee vragen kent u allemaal net zo goed als mijn fractie. Laten we nou maar dolblij worden van het afschaffen van deze middeleeuwse achterhaalde belasting en de Deventer hondenbezitter dolblij maken en hopen voor nu met hen op uw gezond verstand, want u weet het: voor goede plannen is in deze raad altijd geld beschikbaar. Dank u. Dat was mijn bijdrage. De voorzitter: Dat heeft u precies in vijf minuten gedaan. Dat was een prachtige voorstelling. Dank u wel. We gaan naar de fractie van GroenLinks. De heer Van der Meulen, u heeft het woord. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel. De heer Kleine Schaars, bedankt voor het amusementsblokje. Overigens zou ik uw quizvraag goed beantwoord hebben, want ik heb het vandaag ook nog even opgezocht: 1452 in Utrecht. Ja.

Maar goed, ik ga beginnen met mijn beschouwing. Nu we weer langzaam uit deze coronacrisis opkrabbelen, wilde ik graag positief beginne vandaag, maar helaas, vorige week stond een uitgelekt rapport van het internationale klimaatpanel, IPCC, dat met de huidige inzichten het leven zoals we dat nu kennen binnen no time onomkeerbaar verandert. We bereiken tipping points, kritieke niveaus waarbij het onvermijdelijk dominoeffect optreedt van desastreuze onomkeerbare gevolgen. Kortom, we doen te weinig om de klimaat- en biodiversiteitscrisis op te lossen. Terug naar Deventer. We willen in 2030 energieneutraal zijn en ons energieplan staat straks van de acties. Het loopt alleen nog niet zo lekker. Natuurlijk, de discussie over windenergie had een valse start en dat gaan we nu zorgvuldig overdoen. De waardevolle input en suggestief van betrokken inwoners daar dus de inspraak zien wij als winst voor het vervolg, maar het tempo blijft nodig. Ondertussen wachten we op vele andere acties. Om er een paar te noemen: serieus energietoezicht, de heer Kleine Schaars refereerde er ook al aan, convenanten met het bedrijfsleven, het kleintje duurzaamheid subsidieregeling en een uitwerking van de motie Revolverend Energiefonds. De oproep aan het college is om met lef en liefde door te pakken.

Het passief wachten om bakken met geld uit Den Haag is wat naïef, daarom dienen we vandaag ook met D66 een motie in waarbij we die verantwoordelijk voor de klimaatcrisis nemen en een voorstel doen om, nou ja, ons eigen vastgoed in ieder geval te verduurzamen. Dan terug naar de Voorjaarsnota: de fractie heeft gemengde gevoelens hierbij. Bij nieuw beleid zijn er altijd zaken waar je blij van wordt en voorstellen die je minder aanspreken, maar bij deze Voorjaarsnota was er wat misbalans. Financieel staan we er goed voor en is er ruimte voor nieuw beleid. Wij vinden het college wel erg voorzichtig, want ze zien wel heel erg veel beren op de weg. Onzekerheid over toekomstige bijdragen van het Rijk, Gemeentefonds maken dat we vooral gaan oppotten voor slechte tijden. Wij

8 zien wel mogelijkheden voor bestedingsruimte, helemaal toen een week na het verschijnen van de Voorjaarsnota miljoenen, miljoenen meer naar de generieke weerstandsreserve vloeiden dan een week ervoor gepresenteerd. Vet op de botten voor slechte tijden is oké, maar je kunt ook overdrijven. Oproep is dan ook aan het college vooral om vandaag ontspannen met voorstellen voor nieuw beleid om te gaan en in aanloop naar de begroting op zoek te gaan naar ruimte. We hebben vandaag voorstellen voor een aantrekkelijke duurzame binnenhaven, het behoud van een beeldbepalend monument aan de Deventer skyline en investeringen in toezicht en handhaving. Ook zullen wij enkele ideeën van andere mede indienen of steunen. Voor goede plannen vinden we immers altijd geld, Ja, de heer Kleine Schaars noemde het net iets anders. We vinden het, volgens mij. We hebben het niet altijd, maar we gaan het vinden. Ik zie iemand zwaaien, maar … De voorzitter: Nee. Mijnheer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ja, ik heb eigenlijk een vraag aan mijnheer Van der Meulen. Ik hoor heb net zeggen: we hebben vet op de botten. Aan de andere kant ligt er een voorstel, dat kondigde hij aan, voor extra middelen voor de zonnepanelen op daken en daar gaat hij nadrukkelijk op zoek naar extern geld.

Mijn vraag is: waarom gebruikt hij het geld wat hij nu herkent als vet op de botten niet voor de plannen die hij voor ogen heeft? De heer Van der Meulen: Ja. De voorzitter: Mijnheer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dat is een hele goede vraag en dat zouden we ook het liefste willen, we hebben alleen over dit onderwerpen hebben we vorige week een raadstafel gehad waaruit bleek, helaas, dat daar in deze raad geen meerderheid voor was te vinden. Dus vandaar dat dit het alternatief is, maar ik denk dat het bij de bespreking zo meteen bij het programma verder aan de orde komt. Maar we hadden het liever anders gezien, dat klopt. Zoals gezegd, elke voorjaarsnota of begroting is een mix van zaken waar je blij van wordt en minder blij van wordt en minder blij van wordt. Wij vinden bijvoorbeeld het plan om de overlast van de Beestenmarkt aan te pakken een goede maatregelen, maar bij dezen roepen we het college op om de start van de planvorming naar voren te halen en niet pas in ’22 te beginnen. Ook van het Preventiefonds worden we blij. Bij de wijze waarop we het Preventiefonds, drie keer drie ton, wordt vormgegeven worden we heel graag als raad aan de voorkant betrokken.

Preventief gezondheidsbeleid raakt natuurlijk ook het ruimtelijk beleid, bijvoorbeeld de inrichting van de openbare groene ruimte en het vestigingsbeleid voor horeca met laagdrempelige hoogcalorische voedselverstrekkers, maar dat zien we graag bij het onderwerp preventie terugkeren. Waar we deze voorjaarsnota wat minder blij van worden, is een aantal beleidsvoorstellen die niet zijn gehonoreerd, bijvoorbeeld nieuwe bomen, dat is allemaal te vinden in bijlage 1 bij de voorjaarsnota en, de heer Ledeboer refereerde er al aan, de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Ook missen wij voornemens uit het coalitieakkoord zoals het actualiseren van het groenbeleidsplan en het dierenwelzijnsbeleid, maar de grootste schrik was het missen van middelen voor poppodium Burgerweeshuis. Al bijna tien jaar praten we daarover, maar we zijn nog weinig vooruitgekomen. Voor een stad met ambities voor jongeren kan dat echt niet, vandaar dat we samen met een aantal andere partijen vandaag daarvoor voorstellen indienen. Het missen van het Burgerweeshuis in deze begroting of in deze voorjaarsnota staan in schril contrast met het plan voor De Nieuwe Keizer waarvan we tot dit voorjaar eigenlijk nog niet, althans niet met die naam hadden gehoord. De voorzitter: Komt u tot een afronding, mijnheer Van der Meulen? De heer Van der Meulen: Ja, ik ben bijna klaar.

Mooie ideeën voor de toekomst van de schouwburg, maar we hebben meer informatie om de volgende stap te kunnen zetten. Daarom een amendement waarbij we aansluiten bij de leidraad grote projecten. Tot slot een woord van dank aan de griffie en de ambtelijke organisatie voor hun inzet tijdens … En het college overigens ook natuurlijk voor hun inzet tijdens het afgelopen coronajaar. Jullie hebben allemaal topprestaties geleverd.

9 De voorzitter: Dank u wel, ook voor dat compliment. Dan gaan we door met de fractie van DENK. De heer Kaya. De heer Kaya: Ja, voorzitter. Dank u wel. Het is voor mij een heel mooi beeld om te zien dat we nu hier met veel meer mensen zitten dan een paar maanden geleden. We hopen dat we straks ook deze schermen hier weg kunnen gooien en dat we volledig weer aan de bak kunnen, want ik vind het, sorry, geen gezicht. Maar goed, langzamerhand gaan wij weer naar een samenleving waar we op een normale manier gaan leven. Helaas is het ook gebleken in zo’n lastig jaar dat de wereld en ons land is gaan polariseren hierdoor. Helaas betreuren wij dit. In deze wijk zullen we met z’n allen het slavernijverleden herdenken. Ook met de motie die wij hadden ingediend verzoek ik het college om deze motie te respecteren en toe te passen, om te beginnen op 1 juli de vlag te hijsen en de oproep vanuit onze kant aan alle andere fracties hierop toe te zien. De voorzitter: Ik zie een interruptie van de heer Ledeboer. De heer Ledeboer: Een interruptie. Het is mij niet helemaal duidelijk. Is het een motie die u nu vandaag indient? Ik heb hem niet gezien.

Of is dat eentje die wij als raad al hebben aangenomen? De heer Kaya: Voorzitter, wij hebben destijds een jaar geleden hebben wij een motie ingediend over het vieren van Keti Koti en het herdenken van het slavernijverleden en we hebben tot onze spijt hebben we gezien dat daar nog niks mee is gedaan en wij zouden graag willen zien dat het college met deze motie zich actief gaat bezighouden en ik roep dan dus ook alle andere fracties op om hierop toe te zien. Dus ik heb daar geen motie over, want die hebben we al gehad. De heer …: Dank je wel. De heer Kaya: Ook zullen wij de Molukse gemeenschap moeten respecteren en hen de eer geven in zekere zin de overleden KNIL militairen en de echtgenotes te eren en hun grafrust, namelijk eeuwige grafrust. Daarom willen wij de motie van de VVD van harte willen ondersteunen en willen mede indienen. Voorzitter, als we het hebben over de energietransitie dan zijn wij net als vele hier het eens dat de inwoners geen last, maar de lusten zouden moeten hebben. Wij zullen hierop toezien en met voorstellen in de toekomst komen. We moeten niet de illusie hebben dat als ik mijn hele huis dichttimmer en energiebesparend maak en als mijn buren gaan stoken en et cetera dat wij een energietransitie in 2030 zullen volbrengen. Hierin is ook een goede participatie heel erg belangrijk.

Wij zullen altijd ons inzetten op een constructieve manier voor een Deventer van en voor ons allemaal. Ik hoop dat ik nog een aantal minuten heb. Het kan zijn dat andere fracties wat langer de tijd nodig hebben. Die wil ik best aan hun gunnen. De voorzitter: Mijnheer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Nou, ik had een vraag, want u zei iets heel interessants. U zei: voorstellen voor de energietransitie. Maar bedoelt u dat u daarmee zult komen ook binnen de komende collegeperiode? De heer Kaya: Nou, dat is een hele mooie vraag, mijnheer Van der Meulen. Wij zullen er op toezien dat dit goed wordt toegepast en wij zullen alle steun geven daar waar dat nodig is, want wij vinden ook dat we daarmee bezig moeten zijn, maar daarnaast moeten we ook realistisch zijn en, nou ja, goed bekijken of dat wat we doen ook goed is. De voorzitter: Mijnheer Ledeboer. De heer Ledeboer: Even toch in aanvulling hierin even een verhelderende vraag. Mag ik daar dan uit opmaken dat u het voorstel van het college, deze voorjaarsnota, dat u die dus onderschrijft op dit onderdeel? De voorzitter: De heer Kaya.

10 De heer Kaya: Ik begrijp de vraag eigenlijk niet zo goed. De heer Ledeboer: Nou, dat is … De heer Kaya: Zou u hem kunnen duidelijk maken? De heer Ledeboer: Er ligt een pakket voorgesteld door het college voor volgend jaar, daar kunnen we nog op bijsturen op dit moment. Uit het beantwoorden van de vraag van mijnheer Van der Meulen, uw antwoord kan ik dus opmaken dat u gewoon instemt met het pakket zoals het college dat nu voorstelt. De heer Kaya: Nou ja, in principe kijken wij daar natuurlijk met argusogen naar en vinden dat het college, nou ja, ook een taak heeft om dit zo goed mogelijk te bewerkstelligen, maar dat wil niet zeggen dat wij dit per se zullen gaan ondersteunen. Dus we vinden het een lastige, laten we het daarop houden. De voorzitter: U gaat verder, mijnheer Kaya. De heer Kaya: Ik ben klaar, voorzitter. Dus mochten er … De voorzitter: Uitstekend. De heer Kaya: Andere fracties zijn die extra tijd nodig hebben, dan mogen ze dat van mij snoepen. De voorzitter: Dat zullen we dan zien. Dank u wel. Dan de fractie van D66. Mijnheer Schuring. De heer Schuring: Dank u. Ik krijg vijf minuten extra zendtijd, begrijp ik. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we staan als raad voor het laatste begrotingsjaar op weg naar de gemeenteraad 2022. Wat hebben we een bijzondere raadsperiode achter de rug. Een scenario met pieken en vooral dalen die niemand ooit had kunnen voorzien.

Een periode van verlies, verdriet, maar ook van vernieuwing en van hoop. Over dat laatste gesproken, het afgelopen weekend was het feest in huize Rietman hier in Deventer met de komst van zoontje Lux. Moeder Judith, Lux en dochtertje Lima maken het gelukkig allemaal goed. Harold, nogmaals van harte gefeliciteerd vanaf deze plek. Harold kan er vandaag niet bij zijn door al deze omstandigheden, maar zal vanavond wel met de stemmingen gelukkig mee doen. Voorzitter, het algemene deel houd ik hiermee kort. Vanaf dit najaar hebben we de campagne voor de gemeenteraad 2022. Dan komt er nog voldoende zendtijd voor alle ambities van D66. Ik kijk daar zeer naar uit en ik denk met u allemaal. De fractie van D66, voorzitter, heeft enkele urgente opgaven in de voorjaarsnota nodig gemist en daarmee kom ik maar direct ter zake met de moties en het amendement die we vanuit de fractie van D66 in stemming willen brengen. Het Burgerweeshuis is al genoemd. Die konden we niet terugvinden in de voorjaarsnota. In deze raad zijn vaker discussies gevoerd over het programma 10b en het Poppodium. Door de voortdurende schaarste aan middelen bleek het hemd helaas steeds nader dan de rok. De incidentele onder uitputting biedt gelukkig kansen. Het nagezonden erratum biedt extra ruimte vanuit de generieke weerstandsreserve.

Zowel het Poppodium als het te vernieuwen cultureel centrum De Nieuwe Keizer zijn van grote sociale, culturele en economische betekenis voor Deventer. De Deventer woon- en werkambities kunnen we afserveren als we niet ook zorgen voor een volwaardig sociaal cultuur voorzieningenniveau wat past bij een stad met 100.000 inwoners, en daarbij passende ambities. Mijn fractie komt daarom met twee moties en een amendement om een extra stap te zetten voor het Burgerweeshuis. Deze hebben als strekking dat we een reservering willen van 2 miljoen voor het Burgerweeshuis en dat we nog dit jaar versneld een besluit willen over wat de beste locatie is en kan blijven voor het Poppodium. Dan is het ook fijn als het Burgerweeshuis weer gewoon aan het voorportaal wordt toegevoegd. Een reservering van 2 miljoen zal immers niet genoeg zijn om voor de komende twintig jaar weer vooruit te kunnen met het Poppodium, maar we verwachten wel dat het genoeg is om een eerste fase voor een nu uit te werken businessplan te kunnen bekostigen. Daarover kunnen we beslissen als het plan er ligt. Een vergelijkbaar traject geldt eigenlijk voor De Nieuwe Keizer. Goed dat er nu een reservering

11 ligt en als we alle benodigde kennis hebben vanuit de gefaseerde stappen van de leidraad kunnen we later een besluit nemen over de besteding van die reservering. De heer …: Voorzitter? De voorzitter: De heer Ledeboer. De heer Ledeboer: Ik probeer even heel goed te snappen. U zegt: ik wil 2 miljoen reserveren voor een zelfstandige organisatie dat zij hun plannetjes moeten maken. Is dat wat ik u hoor zeggen? De heer Schuring: Nee, u hoort mij zeggen dat we een reservering nemen voor een volgende stap te kunnen zetten om het Burgerweeshuis een toekomst te kunnen bieden. Er zal een plan gemaakt moeten worden waar dat geld voor besteed moet worden, maar wil je dat geld dan beschikbaar hebben, moet je eerst een reservering nemen in de begroting. De heer Ledeboer: Nee, mijnheer … Dan hebben we het over hetzelfde. U zegt: er moet een plan gemaakt worden en daar moeten wij geld voor reserveren, maar we hebben het toch over een volkomen zelfstandige organisatie? Als iemand iets wil … Als ik wil verhuizen en ik ga eerst met een architect aan tafel zitten, want ik wil nieuwbouwen, dan is het toch aan mij om dat plan te maken of daarover na te denken? Toch heel raar dat we zeggen: mijn buurman neemt nu een lening bij de bank omdat ik een plannetje moet maken? Ik snap dus niet waarom dat geld nu gereserveerd moet worden in dat verband.

De heer Schuring: Voorzitter, ik stel voor dat we die discussie hebben bij de behandeling van de amendementen en de moties. De voorzitter: Dat lijkt me een mooi plan. Uitstekend. Gaat u verder. De heer Schuring: Voorzitter, naast het Burgerweeshuis heeft D66 nog enkele wensen op het verlanglijstje voor een Deventer dat uit de crisis moet komen, maar helaas als we kiezen voor een extra reservering voor het Burgerweeshuis moeten we die andere wensen nog even parkeren voor een later moment. Welke wensen laten we dan liggen? Nou, u moet denken aan een versnelde aanbesteding en uitvoering van de herinrichting van de Nieuwe Markt en de aansluitende straten. Die moeten nu helaas nog even wachten tot het Grote Kerkhof en de Stromarkt volgend jaar worden opgeleverd. U moet ook denken aan meer bewaakte stallingen in de binnenstad en aan een voortvarende aanpak van de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en een versnelde herontwikkeling van het haveneiland inclusief een woonfunctie. Voorzitter, voor het onderwerp verduurzaming gemeentelijk vastgoed komt D66 samen met GroenLinks met een motie. We willen een goed uitgewerkte casus krijgen vanuit de motie over geld lenen die vorig jaar is ingediend door de VVD en toen met een brede meerderheid is aangenomen door deze raad.

Er was eerder in deze raad ook een brede meerderheid voor een motie waarmee het college is opgeroepen om in kaart te brengen wat er allemaal nodig is voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. Dat heeft het college overigens netjes gedaan en goed in kaart gebracht. Recent hebben heel veel fracties aangegeven veel te zien in het benutten van meer zonne-energie op de daken en dat nog kansrijker te achten dan de … De voorzitter: Er is een interruptie … De heer Schuring: Windenergie in onze gemeente. De voorzitter: Van mevrouw Van der Mik.

12 Mevrouw Van der Mik: Dank u wel, voorzitter. Ik snap het niet helemaal. Er is een motie ingediend, daar is aan beantwoord, er is een duidelijk plan gekomen, een raadsmededeling. Wat wilt u nu er overheen om het nog helderder te maken voor ons? De voorzitter: De heer Schuring. De heer Schuring: Ja, voorzitter. Nou, als u mij even mijn tekst laat afmaken dan wordt dat vanzelf duidelijk. Dus we willen daarom het college oproepen om een uitgewerkte businesscase te maken om te kijken of het mogelijk is om middels een geldlening van ordergrootte 1,5 miljoen, dat is ongeveer nodig, in beantwoording van de vragen om alle gemeentelijk vastgoed van zonnepanelen te voorzien en die af te lossen middels de energiebesparing. Voor het verkrijgen van meer inzicht in zo’n urgente opgave verwachten we natuurlijk brede steun vanuit deze raad. Het biedt ook de kans voor de PvdA om een extra stapje te zetten in de energietransitie. Op grond van de inzichten kunnen we mogelijk dit najaar besluiten om zo’n lening aan te gaan of niet. De voorzitter: Komt u tot een afronding, mijnheer Schuring? De heer Schuring: Ja, ik ga naar een afronding. Andere moties zijn wij terughoudend in geweest om die mede in te dienen. Voor eentje maken wij een uitzondering: samen met de VVD dienen we de motie in naar de historische status van de Molukse graven.

Afsluitend maakt D66 zich sterk maken, blijven we ons sterk maken voor investeringen die bijdragen aan de vergroening en aan de sociaal culturele en economische versterking van Deventer. Nu het eind van de coronacrisis in zicht is, is het zaak om weer vooruit te kijken naar wat de toekomst ons kan brengen en welke toekomst wij nastreven. Ik kijk nogmaals uit naar de campagne die eind dit jaar zal losbarsten. D66 zal blijven willen investeren in Deventer. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Schuring. Dan gaan we naar mevrouw Nijman, ChristenUnie. Mevrouw Nijman-Visscher: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er ligt een mooie degelijke voorjaarsnota voor, zoals we inmiddels gewend zijn van dit college. Wij zijn aangenaam verrast doordat we op veel beleidsterreinen nog geen enorme stijgingen zien van kosten en lasten als gevolg van de coronacrisis. Dat geeft ook wel aan dat we dus in de crisis een aantal keuzes goed hebben gedaan en dingen goed hebben gedaan als stad, en daar ben ik blij om. Voorzitter, in deze voorjaarsnota is geld over en er wordt ook vanuit enkele programma’s geld naar de reserves geschoven. Gezien de onzekerheden begrijpelijk, maar we mogen ook rustig een deel van deze middelen weer inzetten voor ontwikkelingen die onze inwoners belangrijk vinden.

We hebben nog een aantal opgaven die we niet goed hebben opgepakt, want voorzitter, ik ben niet trots op het traject rondom de windmolens zoals dat gelopen is. Wij moeten complexe projecten echt beter doen als het gaat om burgerparticipatie en we staan nog voor en aantal pittige keuzes, want de klimaatopgave en de duurzaamheidsopgave ligt er nog steeds. Ook thema’s als polarisatie en de uitdagingen van de jeugdzorg vragen soms om keuzes. Hoewel we dat op dit moment goed doen, liggen er gewoon echt een aantal pittige keuzes voor ons en dat maakt ook dat we keuzes moeten maken die voor een wat langere toekomst houdbaar zijn. Wij hebben te vaak de neiging om die keuzes te maken voor onze inwoners en daar gaan we mis. Bij de gesprekken over dak- en thuisloze jongeren hebben we dat anders gedaan. U zult wel denken: daar is ze weer met haar voorbeelden uit het sociaal domein, maar ik ben daar gewoon best trots op hoe we dat gedaan hebben. Hoe we in gesprek zijn geweest met jongeren, met organisaties en belanghebbenden die echt betrokken zijn bij het onderwerpen. Hoe we als raadsleden dit onderwerp geagendeerd hebben en ook op inhoud daar een zwengel aan hebben gegeven. Laat dit een voorbeeld zijn hoe het kan samen met inwoners, samen met partners goede stappen samen zetten.

Nu is het zaak aan het college om dit uit te voeren, dus, voorzitter, op dit punt heb ik geen motie, want ik heb er vertrouwen in na de eerste goede stappen die we gezet hebben dat we dit nu ook goed af gaan maken. Dat vertrouwen gun ik onze inwoners ook op andere domeinen. Want vaak hebben inwoners hele goede, misschien wel betere ideeën dan wijzelf en dat geldt zeker als het gaat om hun eigen leefomgeving. De moties die daar betrekking op hebben zal de ChristenUnie dan ook steunen. Voorzitter, de balans bewaren tussen zorgen voor herstel van de economie, het uitbreiden van de gemeente, investeringen in gebiedsontwikkelingen, in balans houden met opgaves binnen klimaat, duurzaamheid

13 en vooral ons mensen, dat is de opgave voor de komende tijd en op dit manier zal ik ook de moties bij de voorjaarsnota wegen. Dat betekent dus niet alleen investeren in gebiedsontwikkelingen, maar ook op preventie, die motie zal de ChristenUnie mede indienen. Als het gaat om het Burgerweeshuis en daarmee dus een plek en inspraak en ruimte voor jongeren, die motie zullen we ook mede indienen. Als het gaat om speelplekken heb ik bij de begroting een mooie toezegging gehad en deze motie geeft daar een hele mooie invulling aan, dus dat is ook een mooie volgende stap. Als het gaat om inkomensregelingen, goede inkomensregelingen, ook die motie zal de ChristenUnie steunen. Voorzitter, als laatste wil ik het college oproepen en aangeven dat wij dus begrip hebben voor het aanleggen van de reserves, maar besteed de reserves dan niet voor prestigeprojecten, maar voor projecten die er echt toe doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nijman. Dan gaan we naar het CDA. De heer Groot… Oh, mevrouw Van der Mik. Mevrouw Van der Mik: Dank u wel, voorzitter. Na een jaar zonder voorjaarsnota met beleidsarme begroting en een jaarrekening waarbij we nog nooit zoveel geld hebben overgehouden, is het nu gelukkig weer tijd voor een echte voorjaarsnota waarbij het woord voorjaar de lading natuurlijk niet helemaal dekt, want inmiddels zitten we midden in de zomer.

Dus hoezo voorjaar? Wellicht is het woord perspectiefnota dan beter op zijn plek, een nota waarin we perspectief bieden op de plannen voor het komende jaar vol met wensen, beloftes en vergezichten. Wat zijn we blij dat we weer perspectief hebben: perspectief om elkaar weer fysiek te ontmoeten, nu nog niet allemaal in deze zaal, maar wellicht de volgende keer wel, perspectief op een goede bescherming van onze bevolking door ruim voldoende vaccins en perspectief omdat we hebben kunnen zien dat in tijden van crisis mensen toch vaak weerbaarder zijn dan ze zelf voor mogelijk zouden houden en niet in de laatste plaats perspectief om dat ook juist in deze tijd mensen elkaar hebben weten te vinden en hier nog maar weer eens bevestigd wordt dat we in een echte samenleving niet zonder elkaar kunnen. Soms is het perspectief echter minder zichtbaar. Wij denken hierbij aan mensen die langdurig in de bijstand zitten, juist omdat ze maar een beperkte mogelijkheid hebben om duurzaam aan de slag te gaan. Juist voor hen zou het zo fijn zijn als werk, ook al is het maar deeltijd, ook echt zou lonen. Daar dienen wij een motie voor in.

Wij denken hierbij aan de verenigingen die met moeite hun besturen gevuld krijgen of amper mensen kunnen vinden om de kinderen en jongeren kwalitatief goede lessen te geven, zeker wanneer sommige kinderen wat extra aandacht nodig hebben om gewoon met anderen mee te kunnen doen. Hiervoor dienen wij ook een motie in. Wij denken hierbij aan jongeren die het afgelopen jaar geen fysieke lessen hebben kunnen volgen, hun vrienden amper hebben kunnen ontmoeten of stiekem, maar dan in overtreding, en waarbij een avondje stappen er niet in zat. We denken hierbij ook aan jongeren die het verknallen voor anderen, opzettelijk rotzooi trappen, overlast veroorzaken en met lachgasballonnetjes strooien, waarbij we vinden dat crimineel gedrag en overlast moet worden aangepakt, maar we samen met de jongeren die wel van goede wil zijn op zoek willen gaan naar goede initiatieven. Te denken valt hierbij aan aanpassingen van de openbare ruimte waardoor deze niet alleen voor kinderen, maar ook voor de oudere jeugd uitdagend wordt. Hier hebben wij ook een motie voor. De ontwikkeling van de nieuwe skatebaan tegenover het ziekenhuis vinden wij bijvoorbeeld een heel goed voorbeeld hiervan. Als we het dan toch over die openbare ruimte hebben, openbare ruimte vindt het CDA wel de uitdaging van de toekomst. Onderhoud van groen, onkruid, wegen, straten: dit vraagt om creatieve oplossingen.

Het bomenplan is een voorbeeld van zo’n creatieve oplossing. Voor het CDA is een bruisende binnenstad een voorwaarde voor een gezonde economie. Wij zijn dan ook blij met de extra gelden voor de nieuwe binnenstad. Het plan de nieuwe binnenstad vormt hierbij een prima basis om na het zomerreces met elkaar verder uit te werken. Wij zien de Kien als een kansrijk concept voor de verdere versterking van de economie van Deventer. De Nieuwe Keizer kan hierin een belangrijke rol spelen, ook als middel om de schouwburg een solide financiële toekomst te bieden. Grote investeringen zoals die in De Nieuwe Keizer zijn echter niet zonder risico’s. Dit vraagt om een gedegen onderzoek conform de leidraad grote projecten. Het Burgerweeshuis verdient een goed en toekomstbestendig onderkomen. We zien met belangstelling het onderzoek naar de gewenste locatie en een daarbij passend businessplan tegemoet en hopen dat de besluitvorming nog in deze raadsperiode plaatsvindt. Tenslotte hebben meerdere sprekers voor mij het al gehad over de enorme woningopgave waar we voor staan. Met passende huisvesting voor jongeren en senioren is hierbij

14 van groot belang voor ons als CDA. Een door mij opgevangen gesprekje afgelopen weekend tussen drie heren op het terras op de camping illustreerde gelukkig het perspectief wat Deventer op dit vlak ook uitstraalt. Vol bewondering hadden zij het over de locaties aan de Van Hetenstraat, Steenbrugge en de Oude Chinees waar nou toch eindelijk echt iets stond te gebeuren. Na een jaar vol corona gaan we nu op weg naar een jaar vol perspectief. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van der Mik. De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, ik had nog een vraag naar aanleiding van uw betoog, want u heeft het inderdaad over de coronacrisis is voorbij. Ik vroeg me af: de klimaatcrisis daar zitten we nog volop in en u heeft het ook over perspectief en over jongeren. Hoe ziet u dat perspectief voor jongeren en kinderen in het licht van de klimaatcrisis? Want die is nog lang niet voorbij. Mevrouw Van der Mik: Dat ben ik helemaal met u eens, maar volgens mij heeft u daar in uw bijdrage al meer dan genoeg over gezegd. Het belang hebben we daar … Dat onderschrijven wij daarvan. De voorzitter: Dank u wel. Verder nog? Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik hoor mevrouw Van der Mik praten over de openbare ruimte dat dat een uitdaging is.

Ik heb samen met mevrouw Van der Mik vandaag de motie Speelaangelegenheden aangediend, maar wat ik in de motie mis is de aangepaste speelplekken. Wij pretenderen een inclusieve gemeente te zijn en wat ik mis in deze motie is dus ook in het onderzoek aangepaste speelplekken mee te nemen. Ik hoop dat we daar in de tweede termijn van de wethouder een toelichting op … Of een toezegging op kunnen krijgen, want voor onze fractie is dat wel van belang. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Maar dat is geen vraag aan mevrouw … Mevrouw Van der Mik: Nee, volgens mij is het echt goed voor de discussie. Ik wil dan graag … De voorzitter: Oké. Komt later terug. Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie van Deventer Sociaal. Mevrouw Schmidt, u heeft het woord. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, in de voorgaande jaren was het een sobere bedoeling bij de voorjaarsnota’s. Er was geen geld om alle mooie wensen uit te voeren of de gemeente een echte impuls te geven. in het ergste geval werd er keihard bezuinigd. Dat is dit jaar anders. Er is gekozen om een meevaller, een van de weinige positieve effecten van de coronacrisis, te investeren in de stad en niet zoals in voorgaande jaren als een Zeeuws meisje op de potten in de reserves. Het lijkt bijna of er verkiezingen aankomen. Oh wacht. Begrijp ons niet verkeerd.

We zijn blij met de ruimte voor investeringen, maar als we dan kijken naar de lijst lijkt er toch vooral geld te gaan naar processen en niet naar concrete uitvoering van plannen, terwijl er zoveel dingen in Deventer zijn die al jaren in het slop zitten en onze aandacht hard nodig hebben. Zo weten we dat er een structureel tekort is aan betaalbare woningen. Er is nu een prachtig proces opgestart om dit te veranderen, maar de starters en de woningzoekenden zijn natuurlijk het beste af door nu meteen zo snel mogelijk structureel te beginnen met bouwen. Naast een tekort aan betaalbare woningen zijn er ook nog steeds te weinig standplaatsen voor de woonwagenbewoners in Deventer. De ambities uit 2018 worden niet waargemaakt. Het blijft bij woorden en beloftes en dit terwijl het college verplicht is de cultuur van de woonwagenbewoners te beschermen en te onderhouden. Wat gaat het college doen om deze doelstellingen alsnog te behalen? Ook de huisvesting van ouderen kan beter. Aangezien ouderen niet al te lang kunnen wachten, vragen we het college om nu echt eens vaart te maken met initiatieven voor ouderenhuisvesting zoals bijvoorbeeld knarrenhofjes. De andere kwestie die al jaren staat te versloffen is de ver- of nieuwbouw van het Burgerweeshuis, dit terwijl er nu wel een plan is voor investeren in de schouwburg door middel van De Nieuwe Keizer.

Maar met het debacle MIMIK nog vers in ons geheugen vindt onze fractie het niet verstandig om nu het hele bedrag van 3,8 miljoen te reserveren

15 voor dit project, omdat er in tegenstelling tot het Burgerweeshuis nog geen degelijk onderzoek is gedaan. We dienen daarom het amendement Initiatieffase De Nieuwe Keizer graag mede in. We vinden het erg zuur dat het college er weer niet in is geslaagd om het Burgerweeshuis uit het voorportaal te halen. Wat was er tegen om het Burgerweeshuis zo snel als mogelijk te laten experimenteren op de nieuwe locatie in het Havenkwartier? Er blijkt namelijk zomaar in een keer 2 miljoen te zijn gevonden. Nu de knoop doorhakken en investeren in de nieuwe locatie was wat ons betreft beter geweest. We vinden het jammer dat er weer wordt gekozen om op de rem te trappen en te treuzelen in plaats van nu door te pakken nu de kans er is. Er is immers in deze raad altijd geld voor goede plannen. Voorzitter, ook dit jaar houden we weer middelen over in het sociale domein. We geven … De heer Schuring: Voorzitter? De voorzitter: De heer Schuring, gaat uw gang. De heer Schuring: Ja, toch even een vraag aan mevrouw Schmidt. Dank u, voorzitter. U heeft het over u betreurt er dat er wordt getreuzeld en niet vooruit wordt gezet … Geen stap vooruit wordt gezet met het Burgerweeshuis. Er ligt nu juist ook een voorstel om een extra reservering te doen.

Slaat uw opmerking op dat voorstel of slaat uw opmerking op de voorjaarsnota waar dat voorstel nog niet in zit? Mevrouw Schmidt-Versteeg: Deze opmerking slaat eigenlijk op beide. We vinden het … Als u mij even mijn betoog laat afmaken, dan krijgt u een antwoord op uw vraag. We vinden het jammer dat er weer wordt gekozen voor treuzelen en op de rem trappen in plaats van doorpakken nu de kans er is. Vanuit de raad wordt vandaag weer geprobeerd om de kolen en een geit te sparen, maar dit hele proces is opnieuw een voorbeeld van het falende cultuurbeleid. Gelukkig kan de kiezer daar volgend jaar maart genadeloos mee afrekenen. Ook dit jaar houden we weer middelen over in het sociale domein. We geven het college wel mee dat er tijdens corona geen mogelijkheid is geweest om huisbezoeken af te leggen. Het is dus niet uitgesloten dat er alsnog meer aanvragen worden gedaan. We vragen het college daarom om scherp te blijven volgen welke effecten corona hebben gehad op de aanvragen en of onze inwoners inderdaad alsnog de hulp ontvangen die ze nodig hebben. Een deel van de beschikbare middelen wordt in deze voorjaarsnota besteed aan preventiebeleid en wellicht in de toekomst op een structurele basis. We zullen de motie over de inzet van preventiemiddelen daarom mede indienen. We weten dat werken niet altijd loont.

Om mensen met een beperkte verdiencapaciteit in de bijstand of de Wajong wat extra lucht te kunnen geven, is bijverdienen wellicht een optie. Helaas heeft de pilot regel arme bijstand op dit punt geen eenduidige conclusies opgeleverd. Toch is het wat onze fractie betreft de moeite waard om deze optie nader te onderzoeken. Dit vraagt om zorgvuldigheid en dergelijk besluit moet juridisch houdbaar zijn en we moeten voorkomen dat mensen alsnog in de armoedeval terechtkomen doordat ze het recht op andere regelingen verliezen. De uitkomsten van een onderzoek kunnen worden meegenomen in de nadere uitwerking van het minimabeleid. We dienen daarom samen met de fractie van het CDA de motie Bijverdienen in de bijstand in. De voorzitter: Komt u tot een afronding, mevrouw Schmidt? Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja, voorzitter. Geld voor jeugdzorg zou ook moeten worden besteed aan jeugdzorg. We mogen niet wegkijken voor de problemen die er in Deventer wel degelijk zijn. Zolang er in onze gemeente kinderen maanden wachten op passend onderwijs of een behandeling in de complexe zorg en corona heeft geleid tot een toename van hulpvragen zijn we er nog niet. Dat geldt ook voor jongeren die hoppen van bank naar bank en niet weten waar ze de volgende nacht weer moeten slapen.

We zijn blij dat onze motie voor het onderzoek naar de zwerfjongeren het gevoel van urgentie heeft vergroot en juichen initiatieven vanuit de partners toe. Het oplossen van dak- en thuisloosheid vraagt om samenwerking tussen alle betrokken partijen en kan niet slagen zonder een proactieve rol van de gemeente. In het najaar zijn alle onderzoeken afgerond en spreken we over de inzet van de beschikbare middelen. Voor onze fractie is het belangrijk dat we hierbij scherpe doelstellingen in kaart formuleren. Ik rond af, voorzitter. Deventer is een inclusieve gemeente waarin iedereen mee moet kunnen doen. Bij nieuwe ontwikkelingen in de openbare ruimte behoort toegankelijkheid dan ook een voorwaarde te zijn. Dit is