2021-04-29 Transcript Raadsvergadering gemeenteraad Deventer (vervolg van 28 april)

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 29 april 2021 (vervolg van 28 april)

DEBATSTUKKEN 11 Hoofdlijnenakkoord Regionale Energiestrategie (RES) West-Overijssel (vervolg behandeling) De voorzitter: We gaan verder met het Hoofdlijnenakkoord Regionale Energiestrategie West-Overijssel. Gisteravond hebben we aan het eind van de avond de vergadering geschorst en is afgesproken dat we vanavond verder vergaderen om het voorstel af te ronden. We zijn gebleven bij de bespreking van het Hoofdlijnenakkoord RES. En op de agenda staan vanavond nog een tweetal moties. Van het Hoofdlijnenakkoord RES heeft u gisteren de eerste termijn afgerond. Alle fracties hebben een oordeelvorming, bijdrage kunnen leveren. En in totaal is een achttal moties ingediend. De portefeuillehouder, wethouder Verhaar, heeft gereageerd op de inbreng van de fracties en de ingediende moties. En u heeft daarbij verduidelijkende vragen kunnen stellen. We starten vanavond met de tweede termijn. Dat doen we door de ingediende moties een voor een af te lopen. De moties zijn in eerste termijn al toegelicht en door de portefeuillehouder becommentarieerd. U kunt dus, als u dat wenst, met elkaar in debat over de ingediende moties. Ik hanteer de volgorde van het raadsinformatiesysteem. Motie Afwachten zon- en windverkenning De voorzitter: Daarmee beginnen we dus zo direct met de motie Afwachten zon- en windverkenning van de fracties VVD, Deventer Belang en DeventerNU. Dus we doen alle moties.

Als we die hebben gehad dan gaan we daarna stemmen over het voorstel en dan vervolgens over de moties. Mijnheer Holtslag, ik zie dat u graag het woord heeft. Mijnheer Holtslag, u heeft het woord. De heer Holtslag: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wou even aangeven dat wij overlegd hebben onder andere met een mede-indiener van onze motie. Maar dat wij eigenlijk hebben besloten om onze motie voorlopig in te trekken. Ik wil wel aankondigen dat wij deze motie graag opnieuw zullen behandelen, met een andere tekst, als we het

2 hebben over de RES 1.0. Dus wat mij betreft hoeft die niet behandeld te worden alsnog als discussiestuk. Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend, mijnheer Holtslag, dan doen we dat. Dan wordt die motie van de agenda gehaald. En komt die wellicht op een later moment terug. Als we deze volgorde hanteren, dan ga ik dus het woord geven aan de indieners van de motie Afwachten zon- en windverkenning. Mevrouw Baher: Voorzitter? De voorzitter: Ja? Mevrouw Baher. Mevrouw Baher: Mag ik heel even? Ik ga de motie Versterken biodiversiteit als uitgangspunt bij zonneparken en windmolens in de RES 1.0 intrekken. Vanwege de toezegging die gister uitdrukkelijk is gedaan door de portefeuillehouder. En wij zullen het blijven volgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Baher, dat is goed om te weten. Dan de heer Aydin. De heer Aydin: Dank u wel, voorzitter. Door mijn fout en verwarring van mijn kant heb ik gisteren algemene oordeelsvorming niet echt vanuit de PvdA-fractie kunnen verwoorden. Ik ging meteen door naar de toelichting van mijn moties. Is het mogelijk dat ik daar in mijn tweede termijn even bij stil sta? De voorzitter: Ja, mijnheer Aydin, we gaan geen tweede termijn doen anders dan over de moties. Dus dat wordt lastig, want dan gaan we een soort eerste termijn doen. Ik stel voor dat we … Een bijdrage, ja, nee, dat wordt lastig. Ik overleg even met de griffier.

De heer Aydin: Is goed, dank je wel. De voorzitter: Mijnheer Aydin, als u nu bij het voorstel zelf straks een uitgebreide stemverklaring doet. Kunnen we het op die manier oplossen? Geen hele inbreng, maar een samenvatting van uw inbreng. Dat zou misschien de meest pragmatische oplossing zijn. De heer Aydin: Is goed, dank je. De voorzitter: Uitstekend, doen we dat op die manier. Dan geef ik nu het woord aan de indieners van de motie Afwachten zon- en windverkenning. Wie kan ik het woord geven? Mijnheer Korendijk. De heer Korendijk: Ja, dank, voorzitter. Een kleine reactie, ook mede naar aanleiding van de motie natuurlijk. Met dit bod kiest het college bewust voor windmolens langs Colmschate. En mogelijk ook voor zonnepanelen op land ‘…’ om Lettele. Iets wat wij als VVD absoluut niet willen. Mijn fractie zal in elk geval naast de inwoners in Colmschate blijven staan. Maar ook het buitengebied. Om onze leefomgeving en inwoners te beschermen voor de klimaatindustrie waar dit college voor staat. Gisteren begon de wethouder ook nog inhoudelijk over mijn motie. En dan met name over dat het bod sowieso wel aan de lage kant zou zijn. Hij vergelijkt dan met Zwolle en Kampen. Beide gemeenten waar ook een GroenLinks-wethouder over duurzaamheid gaat. De VVD weigert mede te werken aan een wedstrijdje ver plassen op duurzaamheidsgebied ten koste van onze leefomgeving en inwoners.

Wij zetten onze motie dan ook gewoon door. Daarnaast even als aftrap voor een andere motie alvast: wij hebben besloten om de motie van GroenLinks over energiebesparing mede in te dienen. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Kleine Schaars.

3 De heer Kleine Schaars: Dank u, voorzitter. In de eerste termijn gaf de beantwoording -en mijnheer Korendijk hintte daar ook al op- kwam de wethouder met de beantwoording dat wij volgens percentage van onze inwoners toch echt wel heel weinig deden. En daarom dit bod zo hoog moest zijn. Nou, bij die redenatie doortrekkend, kijken wij naar Amsterdam. En als we dan naar Amsterdam rekenen en doorrekenen op de inwoners daar, zou er een woud om Amsterdam heen moeten komen van zo’n 100 à 150 windmolens. Deze redenatie, dat je dan op basis van je inwonertal dus dan maar windmolens en een bod moet doen, dat is een volstrekt bizarre vergelijking. Deze motie is ook klip en klaar helder: 178 GW was voldoende, is voldoende. En zou ook het bod van Deventer moeten zijn. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kleine Schaars. Dan heb ik nog de vraag of er niet-indieners van de motie zijn die nog willen reageren op deze motie. Dat is niet het geval. Dan is daarmee de eerste motie behandeld. Motie Volgen Zonneladder De voorzitter: En gaan we naar de motie Volgen Zonneladder. Motie van Gemeentebelang en CDA. Mijnheer Smeenk, mijnheer Groothuis, heeft een van u nog de behoefte om …? Ja, mijnheer Smeenk, u heeft het woord. De heer Smeenk: Ja, voorzitter, dank u wel. We zijn blij met de beantwoording van de wethouder dat hij zich kan vinden in deze motie.

We dienen hem dus ook in met plezier. En hopen dat we door deze motie zo minimaal mogelijk windmolens en zonnepanelen op velden in onze omgeving kunnen bewerkstelligen, door daken vol te leggen met zonnepanelen. De voorzitter: Uitstekend. Er is een aantal mensen dat wil reageren. Mevrouw Nijman. Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, voorzitter, net als ik gisteravond heb aangegeven -en ik hoor mijnheer Korendijk dat nu doen- de ChristenUnie ondersteunt deze motie van harte. Het spijt me eigenlijk dat ik hem zelf niet ingediend heb. Dus als wij als mede-indiener genoteerd kunnen worden, dan graag. En anders hierbij mijn hartelijke steun ervoor. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel, mevrouw Nijman. Ik noteer u als mede-indiener. Tenzij, ik neem aan dat de indieners daar geen bezwaar tegen hebben. De heer Smeenk: Helemaal prima! De voorzitter: Dan de heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Dank u, voorzitter. Mijn fractie heeft best wel geworsteld met deze motie. Hij klinkt in dictum eigenlijk heel mooi. Maar als je gaat kijken hoe hij is opgeschreven dan gaat de, eigenlijk heeft de wethouder hem al overgenomen. Dus waarom zou je hem dan nog indienen? Dat is één. Maar als je de tekst leest, dan staat er dat zonneparken en dergelijke eigenlijk worden gemaakt, niet om de energie op te lossen, maar om als groot verdienmodel te dienen.

Het gaat niet om de energie, het gaat om een subsidie-slurper. Daarom vinden wij het raar dat deze motie dan alleen maar om wind gaat. Of, om zon. En die focust eigenlijk puur op zon, zodat je dan wind dan maar buiten schot laat. We vinden het een rare motie, begrijpen hem dan ook niet. De Zonneladder is prima. Die is al overgenomen door het college als vorm. Dus deze motie is onzes inziens overbodig. We zullen hem ook niet steunen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kleine Schaars. Verder geen reactie op deze motie?

4 Motie Geluidsrichtlijn van 45 dB lden als streefwaarde bij ontwikkeling windturbines in RES West-Overijssel De voorzitter: Dan gaan we naar de motie Geluidsnorm van 45 dB als streefwaarde bij de ontwikkeling van windturbines. Dan het woord aan de heer Kleine Schaars. Heeft u behoefte om nog te reageren op de inbreng van de wethouder? De heer Kleine Schaars: Ja, wij hebben de motie gewijzigd. Er zit een gewijzigde motie in. Waarbij met name de inbreng van mevrouw Baher gisteren -waarbij het over normering ging- normering hebben wij gewijzigd in richtlijn. Mogelijk is dat voldoende voor mevrouw Baher om nu deze motie wel te steunen. Het gaat immers om de gezondheid van onze inwoners. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Een tegemoetkoming aan mevrouw Baher. Maar dan ben ik ook wel benieuwd naar haar reactie. Mevrouw Baher. Mevrouw Baher: Dank u wel, voorzitter. Dat was één van de opmerkingen. Ja, wij vinden de gezondheid van onze inwoners ontzettend belangrijk. Alleen, ik heb gisteren ook al aangegeven dat die vertaalslag naar de Nederlandse norm niet gemaakt is. En dat we dat ook moeten afwachten. En dat we ons graag willen informeren door deskundigen over dit onderwerp. En het voor nu voor ons te vroeg is. Dank u wel, voorzitter. En wij zullen hem daarom níet steunen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Baher.

Een vermetele poging van de heer Kleine Schaars om u in zijn kamp te trekken, is niet gelukt. Want het is wel mooi dat dit gebeurt. Ik waardeer dat, dat de heer wel een poging heeft gedaan. Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik heb even een verduidelijkende vraag aan mijnheer Kleine Schaars. Want u heeft het nu veranderd naar een richtlijn. Maar, hoe hard is die richtlijn voor u? Want als straks uit de expertmeeting blijkt dat het misschien wel lager of hoger moeten worden, hoe hard stelt u dan deze eis als we deze motie indienen? En ik heb gisteren in mijn bijdrage ook gezegd dat wij ons ook zorgen maken over de inwoners van onze gemeente. En ik ben ook positief, ik sta ook positief tegenover de motie. Maar ik vraag me alleen af hoe hard is deze richtlijn dan? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ik ben blij dat Deventer Sociaal zich net als ons zorgen maakt over onze inwoners. Dat doen we hopelijk met z’n allen. Want daarvoor zitten we hier. En daar willen we ook het beste voor. De richtlijn is in zoverre hard, dat hij harder is dan de 47 dB gemiddeld die nu is toegestaan. Want dat is een kwalijke, zeker met kortere afstanden van windmolens. Mocht blijken uit de expertsessie dat hij naar 42 dB moet, of naar 40 dB, wat ik me niet kan voorstellen.

Maar stel dat, dan is deze motie bij de RES 1.0 weer aan te passen. Voor nu, u heeft de brief gelezen van de windproducenten, dat er al zo veel op stapel staat, lijkt me deze opnemen in het hoofdlijnenakkoord van essentie. De voorzitter: Mevrouw Schmidt, voldoende voor u? Oké, dank u wel. Dan mevrouw Nijman, ChristenUnie. Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, voorzitter, dank u wel. Mijn fractie is ook zoekend in deze motie. Omdat precies het punt van gisteren, de richtlijn, de WHO-richtlijn niet een op een vergeleken kan worden met de richtlijnen die nu in de RES staan. En wij willen toch wel heel graag dit punt in de expertmeeting meenemen. En het zal komen door het late tijdstip, maar ik heb even niet helder of dát gisteravond is toegezegd. Of dat wij daar als raadsleden zelf over gaan om dit punt bij de expertmeeting mee te nemen. Want dat vind ik een heel belangrijk punt. Want ik vind dit punt heel belangrijk, maar ik vind het tegelijkertijd ook zó technisch dat ik denk: ja, ik ga geen motie

5 steunen waarbij ik dit zelf niet voldoende kan overzien wat dit betekent. Dus ik zou dit punt graag in de expertmeeting betrekken. Graag ‘…’. De voorzitter: Mijnheer Kleine Schaars wil graag reageren. Mijnheer Kleine Schaars, u heeft het woord. De heer Kleine Schaars: Ja, dank u, voorzitter. De expertsessie wordt georganiseerd door raadsleden. Dat heeft de wethouder eigenlijk ook aangegeven, dat wij die kunnen organiseren. Dat is ook gebruikelijk als raad. Dan wil ik gelijk, met uw goedvinden, voorzitter, dat aankondigen. Dat ik die expertsessie graag vorm zou willen geven met mevrouw Baher en mijnheer Smeenk. Waarbij de fracties vooraf hun wenskader aan vragen en onderwerpen kenbaar mogen maken. Die wij dan met de griffie op de kortst mogelijke termijn kunnen uitwerken. Bijvoorbeeld eind mei en laten plaatsvinden in juni. De uitkomsten van die sessie gaan weer naar de participatiebijeenkomsten op onderwerpen waarbij inwoners kunnen aanschuiven. Volgens mij lijkt me dat een hele goede. En als de fracties daarmee instemmen, dan zou ik dat graag met mevrouw Baher en meneer Smeenk na deze raadsvergadering willen opnemen. De heer Kolkman: Voorzitter, van de orde. Is dit daling van deze motie, of houdt hij daarom deze motie aan? Of is dit een punt waarbij hij sowieso een opmerking maakt over de sessies? Ik snap ‘…’ De voorzitter: Welkom, mijnheer Kolkman ook, in de vergadering.

Ik zal u het woord geven de volgende keer ‘…’. Mijnheer Kleine Schaars, kunt u nog reageren op de inbreng van de heer Kolkman? De heer Kleine Schaars: Ja, mijnheer Kolkman, dank u voor de interruptie. Nee, wij brengen de motie zeker in stemming. Wij hebben dat ook aangegeven. Het gaat ons om gezondheid. Dan moet hij in deze kapstok meegenomen worden en niet op een later moment. Wij hopen dat op een later moment het nóg duidelijker voor u wordt. Dat u dan ook zegt: hadden we hem maar direct gesteund. Als u hem niet nu wilt steunen. Want uw fractie, collega-fractie in Olst-Wijhe, heeft hem wel gesteund. Dank u. De voorzitter: Ik ga nog even naar mevrouw Nijman van de ChristenUnie. Omdat u de vraagsteller bent. Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, ik ben heel blij met de toelichting. En ook goed dat we als raadsleden zelf de regie nemen over de onderwerpen waar we meer diepgang in willen. En het heeft mijn voorkeur, op dit moment, om het onderwerp eerst daar te bespreken. En daarna te kijken of we bij de RES 1.0 dit aan moeten scherpen. En alle ontwikkelingen die tussentijds plaatsvinden, rondom: Colmschate, daar kunnen we per stuk keuzes in maken. Maar ik schat zo in dat dat niet zal zijn in de komende maand. De voorzitter: Oké.

Het is een beetje buiten de orde, maar volgens mij kon ik alleen maar instemmend geknik zien op uw voorstel, mijnheer Kleine Schaars, dat u met de heer Smeenk en mevrouw Baher samen het voortouw neemt om de expertsessies voor te bereiden. Dus ik stel voor dat we dat gewoon even noteren dat u dat initiatief neemt, in overleg met de griffie. Dan ga ik naar de heer Smeenk. De heer Smeenk: Ja, voorzitter, ik neem graag de uitdaging aan met de heer Kleine Schaars en mevrouw Baher om deze sessies te gaan organiseren. En verder kan ik wel aansluiten bij de woorden van mevrouw Nijman. Ook voor ons vinden wij het een beetje te vroeg om hier een oor naar te laten hangen en toch richting de RES 1.0 deze motie opnieuw, als hij weer opnieuw in stemming komt, dat we dan misschien wel wat mee kunnen. Maar eerst de expertsessies even afwachten. En die uitdaging met de heer Kleine Schaars en mevrouw Baher, zoals ik al zei, die gaan we aan. De voorzitter: Uitstekend, ‘…’. Dan de heer Korendijk, VVD.

6 De heer Korendijk: Dank, voorzitter. Voor ons geldt dat we niet moeten sjoemelen met de gezondheid van onze inwoners. Dus we steunen voor deze motie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Korendijk. Dan mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de woorden van de vorige sprekers. Het lijkt me handig om de expertsessie eerst af te wachten. En vervolgens de motie misschien opnieuw in te dienen. En dan gaan we het dan opnieuw overwegen of we kunnen steunen of niet. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Dan de heer Holtslag. De heer Holtslag: Ja, dank u wel, voorzitter. Voor ons geldt inderdaad exact hetzelfde. Gezondheid is een ontzettend belangrijk punt, maar we willen wel weten waar we het precies over hebben. Dus ook wat ons betreft wachten we de expertsessie af. En kunnen wij hier opnieuw over beslissen bij de RES 1.0. Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend. Dan is deze motie denk ik voldoende behandeld. Motie Energiebesparing in de gebouwde omgeving in de RES 1.0 De voorzitter: En nu komen we bij de motie ingediend door GroenLinks, Deventer Belang en Deventer Sociaal. En dat is de motie Energiebesparing in de gebouwde omgeving in de RES 1.0. Wie kan ik het woord geven? Mevrouw …: Dank u wel, voorzitter. Mij? De voorzitter: Mevrouw …, gaat uw gang. Ja.

Mevrouw …: Ik heb het antwoord van de portefeuillehouder gisteren gehoord. En ik heb nogmaals even naar de brief van de kamer gekeken en die naar collega’s gestuurd. En daarin staat wel zeker weten dat er regio’s aandacht móeten besteden aan de mogelijkheden voor energiebesparing in de gebouwde omgeving. Anders dan gisteren werd gesuggereerd. En ik breng de motie gewoon in stemming. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Ja, voorzitter, als mede-indiener. U zult begrijpen energiebesparing is de trias energetica voor ons. En daar begint bij ons de RES. En de RES is een gevolg van de restanten die overblijven. De energiebesparing zou bij ons echt punt 1 moeten zijn en dus daarom mede deze motie ingediend. De voorzitter: Helder, dank u wel voor uw toelichting. De heer Kaya, DENK. De heer Kaya: Ja, voorzitter, dank je wel. Wij waarderen de inzet van mevrouw Baher in dezen. Waar ze heel erg druk mee is geweest. En wij vinden ook inderdaad dat ‘…’ energiebesparing hoort. En daarom onze voltallige steun voor deze motie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaya. Dan het woord aan de heer Aydin, Partij van de Arbeid. De heer Aydin: Dank u wel, voorzitter. De PvdA-fractie is van mening dat energie opwekken echt niet los van energiebesparing kan worden gezien.

En zoals al zo vaak in deze raad is gezegd: energie die we niet gebruiken hoeft ook niet opgewekt te worden. Wij dienen deze motie mede in en zullen dan ook voor stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Schmidt, Deventer Sociaal.

7 Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. We hebben gisteren de portefeuillehouder goed gehoord. Maar wij zijn van mening dat energiebesparing hoog op de agenda moet staan bij de RES. Dus wij dienen deze motie mede in en we hopen ook dat hij het haalt. Dank u wel. De voorzitter: Het is meestal zo dat als je moties indient, dat je ook hoopt dat hij het haalt, hè?! Toch? Als het anders wordt, moet u het blijven zeggen. Want dan kan ik me voorbereiden op een ander scenario. Zal het niet al te flauw maken. We gaan door. Mevrouw Nijman, ChristenUnie. Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik deel de mening van de voorgaande sprekers dat energie, bewust omgaan met energie, ook betekent dat je geen energie verspilt. We hebben daar bij de Omgevingsdienst ook over gesproken. En ik denk dat we met de RES ook een goed middel in handen hebben om dat goed in de peiling te houden. Dus wij zullen deze motie van harte steunen. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel, mevrouw Nijman. Dan gaan we naar de heer Smeenk. De heer Smeenk: Voorzitter, dank je wel. Veel is al gezegd. Ook van onze kant steun voor deze motie. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel, mijnheer Smeenk. Dan mijnheer Groothuis, CDA. De heer Groothuis: Ook van onze kant steun voor deze motie. De voorzitter: Nou, mevrouw Baher, u heeft vast de punten al geteld. Maar dat komt later wel.

Motie Plan MER De voorzitter: Dan gaan we nu naar de motie Plan MER van de Partij van de Arbeid. Mede ingediend door de VVD. Het woord is aan de heer Aydin. De heer Aydin: Ja, dank u wel, voorzitter. Korte toelichting. Om met behulp van de MER hopen we dat we een goede afweging, of een betere afweging kunnen maken bij de RES. En we hopen daarom dat zoveel mogelijk fracties meestemmen met deze motie. De voorzitter: Uitstekend. Even kijken, mijnheer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Dank u wel. Dat u dat elke keer zo goed hebt, op de goede volgorde. Geweldig! Van harte steun van mijn fractie voor deze motie van de PvdA. We denken dat de MER inderdaad een goed instrument is. En hopen dat dit tot een succes leidt en ons nog meer inzichten kan geven voor de uitvoering van de RES. Dank u. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel, mijnheer Kleine Schaars. Mevrouw Baher. Mevrouw Baher: Ja, voorzitter, dank u wel. Mijn fractie worstelt nog even met deze motie. Want ik heb gisteren de portefeuillehouder gehoord. De spreker en het hoofdlijnenakkoord er nog eens bijgelegd. En ik hoor drie dingen. Een regionale MER, zoals volgens het hoofdlijnenakkoord bedoeld is, waarvan ik nog steeds niet weet wát ermee bedoeld is. Een Plan MER, zoals de indiener van de motie hem heeft bedoeld. En ik hoorde de wethouder gisteren zeggen een Subregionale Plan MER.

Dus mijn vraag is: hoe verhoudt dit zich tot elkaar? Krijg je dan niet een stapeling van allerlei Plan MER’n? En wat zijn de financiële consequenties? En wie draagt deze? Dank u wel, voorzitter, voor nu.

8 De voorzitter: Lijkt me ook een vraag die we eventueel nog even aan de portefeuillehouder kunnen stellen. Die verhouding tussen die verschillende soorten MER’n en ook de financiële consequenties. Dan mevrouw Nijman, ChristenUnie. Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, voorzitter, alsof mevrouw Baher en ik de sessies samen zitten voor te bereiden. Gisteren hebben we aangegeven dat een vormvrije MER dat dat wat ons betreft ook goed zou passen. Maar dan wel voor de plannen die we op Deventer bodem, of inderdaad de rechtstreekse buurgemeenten, zouden willen uitvoeren. Deze motie heeft het over een Plan MER, dus dan gaat het over het héle RES-gebied. Wij vragen ons af of dat verstandig is. En om iets meer zicht daarop te krijgen, zou ik dit punt ook graag betrekken bij die expertsessie. En het is even de vraag of de motie daarvoor nu al gesteund moet worden. Ik weet niet inderdaad of het antwoord op de vraag van mevrouw Baher mij dan nog iets meer duidelijkheid geeft. Ik hoop dat. En anders in elk geval de wens om ook dit in de expertsessie te betrekken. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel, mevrouw Nijman. Voldoende over deze motie? Komen er in de tweede termijn van het college op terug. Motie Clustering Energieprojecten De voorzitter: Dan gaan we naar de motie van de Partij van de Arbeid Clustering Energieprojecten. Mijnheer Aydin, u heeft het woord.

De heer Aydin: Dank u wel, voorzitter. We zijn blij dat de portefeuillehouder gisteren positief tegenover onze motie stond, de clustering van energieprojecten. En de inspanning wil leveren om de samenwerking op te zoeken met buurgemeentes. Volgens onze fractie is daar gewoon heel veel in te winnen. En we hopen dat andere fracties dat ook inzien. Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend. Is er behoefte om ook te reageren op deze motie? De heer Holtslag, D66. De heer Holtslag: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, waar wij een beetje mee worstelen. Als wij de uitleg horen, dan denken we: dit lijkt ons hartstikke goed. We zoeken die samenwerking op met omliggende gemeenten. Dat heeft de wethouder eerder eigenlijk ook al aangegeven in het proces. Daarvoor denk ik alle steun. Maar wij kunnen de motie ook zo lezen dat er ingestemd wordt op clustering van energie opwekken in één gebied. En we zijn wel een beetje bang dat dat wellicht leidt tot het neerleggen van alle lasten op één specifieke plek in de gemeente. Dus wij twijfelen nog een beetje over hoe we deze motie precies moeten uitleggen. Wellicht dat de indiener daar nog iets over zou kunnen zeggen. De voorzitter: Uitstekend. Ik ga even het rijtje af. Wilt u er iets op zeggen, mijnheer Aydin, dan kom ik zo bij u terug. Dus ik houd de gewenste vraag in de gaten. Dan mijnheer Groothuis, CDA. De heer Groothuis: Wij steunen deze motie.

Wij zien best een paar haken en ogen, maar de richting is gewoon goed. De steun van onze kant. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Groothuis. Mijnheer Kleine Schaars, Deventer Belang. De heer Kleine Schaars: Dank u, voorzitter. Mijn fractie heeft ermee geworsteld. Mijnheer Holtslag zegt dat eigenlijk ook een beetje. Het kan namelijk zo uitpakken dat -en dat zegt deze motie eigenlijk ook: clustering van grote oplossingen; grote opwek- dat betekent eigenlijk voorstemmen voor wind en voorstemmen voor grote zonneparken. Die clustering kan dan zomaar leiden dat langs de A1 het hele gebied wordt ingevuld. Dat bijvoorbeeld Bathem klem komt te zitten tussen windmolens van Lochem en de windmolens van Colmschate. En Colmschate dus helemaal geen uitzicht meer heeft. Wij zullen deze motie niet steunen.

9 De voorzitter: Uitstekend. Dank voor uw woordvoering. Dan gaan we naar mevrouw Baher, GroenLinks. Mevrouw Baher: Dank u wel, voorzitter. Ik deel de zorgen van de vorige twee sprekers. Die leven ook in onze fractie. Dus ik hoop dat de indiener van de motie daar toelichting op kan geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Baher. Dan mevrouw Nijman. Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik snap de verwarring en beide standpunten die nu naar voren worden gebracht. Ik vind de motie positief, omdat ik altijd gezegd heb, ook tegen mijn fractiegenoten, van: dit is nou precies de bedoeling van de RES. Dat je met elkaar goede afstemming zoekt. En dat die energie dáár op wordt gewerkt waar het beste past. Dus wind waar dat het beste past; zon waar dat het beste past. En je ziet nu in de RES-regio gebeuren dat elke gemeente toch heel krampachtig binnen zijn gemeentegrenzen alles probeert op te lossen. En dat vind ik eigenlijk heel jammer. Dus vanuit díe gedachte zou ik de motie willen steunen. Maar ik deel de zorg. Ik zou niet willen dat we dan precies op de grens van twee gemeenten een immens zonneof windpark gaan realiseren. Want dat is dan weer net níet de bedoeling. Dus ik zou ook graag verduidelijking willen van de indiener van de motie op dat punt. De voorzitter: Daarmee hebben we degene die willen reageren op deze motie gehad.

Dan ga ik terug naar de heer Aydin. Met het verzoek om nog even in te gaan op het punt dat meerdere sprekers aangeven. De heer Aydin: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik hoor de zorgen van collega’s. En op zich snap ik die zorgen ook wel. Dat je enorme projecten kan gaan krijgen. Tegelijkertijd houden wij als raad natuurlijk altijd de sturing nog vast. Dus het is niet zo dat er uit het niets een groot project gaat komen. Het gaat eerst langs de raad. En dan kunnen wij een goede afweging maken of wij dit willen, of niet. Uiteindelijk is de keuze heel simpel: ga je de samenwerking op zoeken? En ga je weg van het hagelslagbeleid, waarbij je allemaal losse energieprojecten krijgt? Of wil je graag grote slagen maken, waarbij je zelf als raad de sturing houdt? Je tegelijkertijd efficiënt een project kan realiseren met gemeentes. Volgens mij zijn er minder beren op de weg dan hier wordt voorgesteld. Maar, uiteraard is dat die afweging bij elke fractie zelf te maken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank voor uw reactie, mijnheer Aydin. Dan stel ik voor dat we naar het college gaan om nog even nieuwe hoogtepunten van de motie Plan MER, om daar nog twee punten even toe te lichten. Wethouder Verhaar, kunt u daar nog iets meer over zeggen? De heer Verhaar: Ja, voorzitter, aanvullend op de notitie die we aan de raad hebben gestuurd vorige week.

Na vragen bij de eerdere behandeling, kan ik zeggen. Volgens mij was de vraag nu: hoe verhoudt zich een Regionale MER en een Sub-MER zich met elkaar? Beiden zijn Plan MER’n. Dus die Subregionale Plan MER, als we die bijvoorbeeld met Lochem zouden samen doen -wat best voor de hand ligt- dan zou dat nog steeds een Plan MER zijn. Totdat er een concreet initiatief is op een bepaalde locatie. Dan kun je een Project-MER doen. Voorzitter, over de MER kan ik ook zeggen dat ik weet vanuit verschillende gemeenten, en inmiddels ook de provincie, dat de wens voor een MER breed leeft bij ons in de regio. Ook in deze raad. En ik begrijp het volstrekt, dat heb ik gisteravond ook gezegd. Dus ik verwacht dat er hoe dan ook bij de RES 1.0 een verwerking zal komen, een nadere duiding, van hoe de regio uitwerking van MER’n voor zich ziet. Er is ook nog een vraag gesteld naar de financiële consequenties. Nou, eerdere ervaring leert als je een MER wil doen -zeker met ook een goede participatiecomponent. En daar zou ik alleen maar voor zijn en u beluisterend, u ook.- dan moet je zo aan € 200.000 denken. Dus als je dat samen zou doen met andere gemeenten, kun je er misschien iets mee delen. Maar daar moet u ruwweg aan denken. Het is nu nog te vroeg om te zeggen hoe we die consequenties zouden verwerken, maar u begrijpt wel dat dat consequenties heeft.

10 De voorzitter: Oké. En als er een MER gemaakt wordt voor de hele … Voor mijn beeld, even voor de scherpte: kan het ook zijn dat een MER wordt gemaakt voor de hele regio? Voor de RES en voor het Hoofdlijnenakkoord? Of is dat niet de bedoeling? Want ik dacht op dat niveau. De heer Verhaar: Er is nu nog geen bedoeling. In het Hoofdlijnenakkoord staat dat we daar nader op gaan studeren. En dat er dus een voorstel zou komen bij de RES 1.0. En gezien de wensen die in de verschillende raden en staten leven, is dat het geval. Dus wellicht komt er een voorstel uit voor een MER over de hele regio. Mij lijkt waarschijnlijker dat het subregionaal zal zijn. De voorzitter: Dank u wel voor de toelichting. Dat was de tweede termijn van het college. Met uw goedvinden zou ik door willen gaan naar het stemmen over het RES Hoofdlijnenakkoord. En geef ik in ieder geval de Partij van de Arbeid de gelegenheid om nog even een wat uitgebreidere stemverklaring te geven. De heer Aydin, u heeft het woord. De heer Aydin: Dank u wel, voorzitter. Ik ga het proberen kort te houden. We zijn als PvdA-fractie blij dat er nu een hoofdlijnenakkoord ligt. Wat veel punten in zich heeft die wij ook belangrijk vinden. We zijn vooral te spreken over het streven om een substantieel deel van de RES in Deventer te vervullen. En zon op dak, zoals het nu lijkt.

En het minimum van 50% lokaal eigendom wat prominent terugkomt. Al zien we dat percentage lokaal eigendom natuurlijk zo hoog mogelijk. Ook vinden wij het bod van 212 gigawattuur nog steeds een goed streven. Daar houden we aan vast. Want we hebben flinke stappen te maken. Tegelijkertijd beseffen we ons dat dit niet gaat zonder pijn. Daarom is het des te belangrijker om de participatie nóg beter te organiseren. En daarom kijken we ook uit naar de expertsessies: minder zenden, meer ophalen. Ik kom tot een afsluiting: de PvdA-fractie pleit ervoor om niet alleen de economische afweging te maken bij energieprojecten. Deze projecten gaan jarenlang mee. Er moet scherp gekeken worden naar een breed palet aan criteria, om goede locatiekeuzes te kunnen maken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aydin. Dank voor uw toelichting nog even. Zijn er nog andere leden van de raad die een stemverklaring…? Ja, ik zie er ‘…’ De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Het is zeker een stemverklaring. Maar ik had ook nog een vraag. Die zou misschien de portefeuillehouder nog kunnen beantwoorden. Ik heb gisteren gevraagd om een nader onderzoek, om het echte onderzoek van een wespendief. Daar had ik graag nog een toezegging over gehad. Dus niet het onderzoek wat we nu gekregen hebben. Wat is gemaakt voor de Cleantech-regio al duiding van het onderzoek.

Maar het echte onderzoek met de vliegbewegingen van de gezenderde vogels erin. Misschien kan de wethouder daar zo nog iets over zeggen. Daar had ik graag een toezegging over. Dan een stemverklaring. Voorzitter, bij het eerdere RESbod hebben wij tegen gestemd. Het Hoofdlijnenakkoord RES als onderdeel van de energietransitie is niet gered met de beperkte en exclusieve focus op zon en wind. Erger nog, het zorgt voor veel grotere fossiele back-up door gascentrales, die wij en passant vooral niet benoemen. Dit voorstel moet de kapstok zijn voor kaders waar wij, regionaal of niet, ook lokaal voor het welzijn van onze burgers staan. Een geluidsrichtlijn afwijzen, duidt niet op een zorgvuldig omgaan met. De natuurlijke habitat van vogels en fauna moet echt meegenomen worden. En ik hoop dat niet de regionale RES daarin bepalend is, maar wij als hoogste orgaan van deze gemeente. Voorzitter, ik herhaal, als afsluiting: bij dit eerdere RES-bod hebben wij als fractie tegen gestemd. Dat was in de hoop op meer inzicht. En dat is helaas niet zo. Mijn fractie zal daarom wederom tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kleine Schaars. Dan mevrouw Nijman, ChristenUnie. Mevrouw Nijman-Visscher: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het Hoofdlijnenakkoord voor de RES zullen wij steunen. Niet omdat we onze bewoners niet serieus nemen, maar júist omdat we onze bewoners serieus nemen.

We kunnen met het energieverbruik van nu, kunnen wij naar de volgende generaties toe niet verkopen dat we níks doen. En de RES is daarbij niet het ideale, maar wel een hulpmiddel. Voorzitter, daarom zullen wij instemmen

11 met het bod wat hier nu voorligt. En met de maatregelen die we in de RES opnemen. Daarbij wil ik wel opmerken dat wij vinden dat participatie op alle onderdelen die hier aan raken serieus moet worden genomen. Dat gaat dan over wind, dat gaat over zon. Maar dat gaat ook over volgende versies van de RES. Want als RESambtenarengeheim ‘…’ sneller, maar samen komen we verder. En uiteindelijk zitten wij hier voor onze inwoners. En voor een mooie toekomst. Dus daarom zullen wij instemmen met dit akkoord. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nijman. Mijnheer Kaya, DENK. De heer Kaya: Ja, voorzitter, dank u wel. Wij zullen ook voorstellen voor dit hoofdlijnenakkoord. Maar daar zullen we natuurlijk ook onze inbreng in geven. Een kanttekening wat betreft de voordelen die de bewoners van Deventer zullen moeten gaan krijgen als wij straks gaan handelen. Daarnaast vinden wij het ook belangrijk dat besparing van energie heel erg nadrukkelijk wordt besproken in dit hoofdlijnenakkoord. En we willen graag de wethouder nogmaals heel veel succes wensen om te gaan lobbyen voor onze Deventer naam. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaya. Dan mevrouw Baher, GroenLinks. Mevrouw Baher: Dank u wel, voorzitter. Even een stemverklaring bij de motie Plan MER, namens GroenLinks. Wij zullen tegenstemmen en wel om de volgende reden.

Wij zijn wél bang voor een stapeling van Plan MER’n en de hoge kosten daarvan. Wij hebben liever dat we eerst in Deventer de windverkenning en de zonverkenning laten plaatsvinden. En daarna een Plan MER uitvoeren voor Deventer en/of, later, in een subregionaal verband. En zullen dus daarom nu even tegenstemmen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U bent mij net te snel af, mevrouw Baher. Ik wou eigenlijk voorstellen om dit even te beperken tot de stemverklaring voor het Hoofdlijnenakkoord. Zo direct gaan we naar de ‘…’. Maakt niet uit, we noteren hem al vast. Dan mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, zoals gisteren gezegd: er is nu een noodzaak om iets te doen. Wij zullen dus instemmen met dit Hoofdlijnenakkoord. We zijn niet tevreden over de manier hoe de participatie tot nu toe gelopen is. We zijn daarom ook blij met het besluit dat er expertsessies worden genomen. En we verwachten dat de wethouder en de ambtenaren écht de participatie nu beter gaan aanpakken. Dat het minder zenden wordt en meer luisteren naar de mensen. En ons pijnpunt in deze RES blijft de afstand van de windmolens op korte afstand van de woonwijken. Dus daar hebben wij problemen mee en daar zullen wij ook scherp op blijven. Voor de rest wensen wij de wethouder veel succes. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt.

Dan de heer Groothuis, CDA. De heer Groothuis: Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben gisteren in onze bijdrage al aangegeven waarvoor wij dit doen. Toen hebben we ook aangegeven dat het een verhaal is met haken en ogen en dat het niet eenvoudig zou worden. Maar wij steunen van harte in met dit Hoofdlijnenakkoord. Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend. Dan ga ik voor de goede orde nog even naar wethouder Verhaar om de vraag van de heer Kleine Schaars rondom het wespendief… Kunt u daar nog iets over zeggen, wethouder Verhaar? De heer Verhaar: Ja, voorzitter, mij is nu niet een ander onderzoek bekend dan datgene dat wij aan de raad hebben verstrekt. Maar wij gaan bij de provincie Gelderland navragen of er mogelijk nog meer is. En als dat er is dan kunt u dat uiteraard krijgen. De voorzitter: Dank u wel, wethouder Verhaar. Mijnheer Korendijk, VVD.

12 De heer Korendijk: Dank, voorzitter. Met dit Hoofdlijnenakkoord kiezen we voor de klimaatindustrie in Deventer. En kiezen we niet voor het welzijn van onze inwoners en leefomgeving. Wij stemmen dus tegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Korendijk. Verder geen stemverklaringen. Dan stel ik voor om tot stemming over het Hoofdlijnenakkoord regionale energiestrategie West-Overijssel. Stemming is geopend. Mijnheer Schoemans, wij wachten nog op uw stem. De heer Schoemans: Mijnheer Schoemans had een technisch probleempje. Dat is opgelost en de stem is naar u onderweg. De voorzitter: Dank u wel. Dat is mooi. Er zijn 37 stemmen uitgebracht. 26 stemmen voor, 11 stemmen tegen. Daarmee is het Hoofdlijnenakkoord RES aangenomen! Gaan wij over tot de stemming over de moties. Mijn voorstel aan u is om voor diegenen die nog wensen een stemverklaring af te leggen, om dat in één keer voor alle moties te doen. Zodat we er niet per motie nog weer apart naar hoeven te kijken. Kunt u zich vinden in dat voorstel? Is dat akkoord? Ja? Iedereen knikt op de schermpjes. Mevrouw Nijman, ChristenUnie Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, dank u wel, voorzitter. Dan wil ik graag een stemverklaring uitbrengen op de motie Plan MER. Ik zal hem met duiding van de wethouder steunen. En daarbij graag in de expertssessie ook aandacht ervoor om te kijken wat dan de meest passende vorm is. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nijman. Dan mijnheer Korendijk, VVD. De heer Korendijk: Dank, voorzitter. Mijn stemverklaring gaat over de motie Volgen Zonneladder. Deze motie is totaal overbodig en zullen wij tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel, de heer Korendijk. Dan de heer Holtslag, D66. De heer Holtslag: Dank u wel, voorzitter. Twee moties waar ik kort op wil reageren. De motie Plan MER die zullen wij steunen. Ook mede in het achterhoofd de reactie van de wethouder. Belangrijk om over onze grenzen heen te kijken. En niet de regionale MER te doen, maar het behoeft wel aandacht om dit af te kaderen. De motie met betrekking tot Clustering van energieprojecten daar zijn wij nog niet helemaal van overtuigd. Dus die zullen wij op het moment niet steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Holtslag. Verder geen behoefte aan een stemverklaring? Dan gaan we stemmen over de verschillende moties. Ik zie de heer Smeenk nog komen. De heer Smeenk. De heer Smeenk: Ja, voorzitter, ook van onze kan nog even een stemverklaring over de motie Afwachten winden zonverkenning. Wij zijn van mening dat we die 212 best wel kunnen vaststellen. En aan de hand van de verkenningen ons bod daarna bij te gaan stellen. Dus de 212 is wat ons betreft wel akkoord. En wat betreft de Plan MER. Het lijkt ons een klein beetje een overbodige motie.

Omdat de wethouder ook al aangeeft dat ze eigenlijk in de RES er al mee bezig zijn. Vandaar zullen wij daar ook tegen zijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Smeenk. Dat was uw stemverklaring. Dan heb ik verder geen stemverklaringen meer en gaan we over tot stemming over de verschillende moties. We stemmen om te beginnen over de motie van VVD, Deventer Belang en DeventerNU: Afwachten wind- en zonverkenning. De motie wordt in stemming gebracht; stemming is geopend.

13 Mevrouw Nijman-Visscher: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mevrouw Nijman. Mevrouw Nijman-Visscher: Ik krijg geen stemming in mijn scherm. Ben ik de enige? De voorzitter: Probleempje. Het probleem zit aan onze kant. Wij komen zo bij u terug. De vergadering is even geschorst. De voorzitter: De streaming loopt, dames en heren. We zijn even bezig aan onze kant. Want er is een technisch probleem hier. Dus allen even geduld. Ik kom zo bij u terug. De voorzitter: De schorsing is opgeheven. U kunt stemmen als u dat nog niet gedaan heeft. Ik hoor graag of dat iedereen gelukt is. De heer …: Voorzitter, mag ik even het woord? Door alle consternatie heb ik de verkeerde stem uitgebracht. Ik had tegen willen stemmen, maar ik heb ‘voor’ ingevuld. Helaas, sorry. De voorzitter: Ja, dat kunnen we niet terugdraaien. Maar we zullen het wel vastleggen dat u … De heer …: Dank u wel! De voorzitter: De heer Ten Have moet nog stemmen. De heer Van der Meulen moet nog stemmen. De heer Emens en de heer Haaxman moeten nog stemmen, De heer Emens mist nog. De heer Haaxman kan niet stemmen. Geeft aan ‘voor’ te hebben gestemd. Het spijt me dat dit niet zo soepel gaat, dames en heren. We komen zo bij u terug. De stemming is gesloten. 37 stemmen uitgebracht. 14 voor, 23 tegen. Daarmee is de motie verworpen. Dan gaan we naar de tweede motie. Dat is de motie Volgen Zonneladder. De stemming is geopend.

Motie is aangenomen met 27 stemmen voor, 10 stemmen tegen. Dan de derde motie, de motie Geluidsnorm van 45 dB Iden als streefwaarde. De stemming is geopend. Mevrouw Eltink, u wordt verzocht uw stem ook aan te brengen. 37 stemmen uitgebracht. 11 stemmen voor, 26 tegen. De motie is verworpen. Dan de motie Energiebesparing in de gebouwde omgeving in de RES 1.0. De stemming is geopend. 37 stemmen uitgebracht. 37 stemmen voor. Motie is unaniem aangenomen. Dan de motie Plan MER. Stemming is geopend. Mevrouw Eltink, kunt u nog even stemmen? De motie is aangenomen met 24 stemmen voor en 13 stemmen tegen. Dan de motie Clustering energieprojecten. Stemming is geopend. Stemming is gesloten. Er zijn 37 stemmen uitgebracht. 23 voor, 14 stemmen tegen. De motie is aangenomen. Daarmee zijn we aan het einde van de behandeling van RES Hoofdlijnenakkoord en alle moties die zijn ingediend. Nou, ik denk dat het een heel mooi debat is geweest. Veel onderwerpen voorbij zien komen. Ik denk ook dat het goed is om even te pauzeren. Te schorsen tot 21:05 uur, zodat we even de gelegenheid hebben om een kop koffie te pakken en dan gaan we om 21:05 uur verder met de beide moties Vreemd aan de orde. Ik zie u zo direct weer terug.

14 Open/Sl uit

MOTIES VREEMD AAN DE ORDE 12

Motie vreemd: Fietspad Welle bij Mimik (GroenLinks-D66-ChristenUnie)

De voorzitter: We vervolgen de raadsvergadering. We sluiten deze vergadering af met een tweetal ingediende moties Vreemd aan de orde. We starten met de motie Fietspad Welle bij Mimik van de fracties GroenLinks, D66 en ChristenUnie. Een eerder ingediende motie van de VVD, met als titel Het aanwijzen van een deel van de rijbaan van de Welle als fietsstrook, die in uw raad in december is aangehouden, is door de indiener ingetrokken. Wie van de indieners van de motie Fietspad Welle bij Mimik mag ik het woord geven? Mevrouw Stegeman, u heeft het woord. Mevrouw Stegeman: Ja, dank u wel, voorzitter. We dienen deze motie in met drie partijen: D66, GroenLinks en de ChristenUnie. Voor D66 is het belangrijk dat er bij de inrichting van het gebied de belangen van de fietsers, dat wil zeggen de veiligheid, en de lange termijnbelang van de leefbaarheid voor de binnenstad worden gediend. Niet omkijken hoe slecht het proces rond Mimik ging. Want daar ging wel het een en ander mis, zeker op het gebied van fietsen en parkeren. Maar we willen vooruit kijken naar wat we op termijn willen met het gebied. En dan vinden wij het goed dat het college in december de moed had om het fietspad blijvend te verleggen. Maar we willen toch graag een veilige variant, ook al zou die iets extra’s moeten kosten. En deze motie is ook conform het advies van Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond.

En we denken dat deze dus niet alleen mooier is, maar vooral veiliger. En veel beter passend in wat we willen op termijn met de Welle en de pleinen. Dus graag mijn collega’s voor het vervolg. De voorzitter: Dank u wel. GroenLinks heeft mede ingediend. Dus ik geef de heer Van der Meulen het woord. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Niet mede ingediend, ingediend! De reden om een motie in te dienen over het meest besproken fietspad in Deventer heeft te maken inderdaad met die fietsveiligheid. Wat mevrouw Stegeman al aangaf. En de meest fietsveilige oplossing is het verlagen van de maximumsnelheid, ter plaatse, naar 30 km/h. In combinatie met het aanleggen van een verkeersplateau. Een verkeersplateau dat heeft een snelheidsverlagende en een attentie verhogende functie. En dat voorstel sluit ook aan bij het advies van Veilig Verkeer Nederland. En ook bij de inbreng van de Fietsersbond. Daarnaast twee belangrijke bij-effecten: een veilige situatie bij Mimik zelf. Want ook daar zou er fietsonveiligheid kunnen ontstaan, doordat bezoekers daar fietsers kruisen. En op dit moment is het daar niet zo druk, maar zo meteen als we allemaal weer theater kunnen bezoeken en de terrassen op kunnen gaan -ook in de avonduren- dan zouden daar gevaarlijke situatie kunnen ontstaan. Dus met deze mogelijkheid wordt de kans geboden om daar een aantrekkelijke ruimte in te richten.

En een hele andere belangrijke reden die daarbij komt, de fraaie entree van de binnenstad vanaf de aanleg vanaf het pontje. We hebben nu een prachtige Keizerstraat, vanaf het station. En wat zou het mooi zijn om dan inderdaad vanaf het pontje, via een aantrekkelijke plek de stad in te lopen. Een veilige plek. Vandaar ook dat het voorstel vraagt om aansluiting te zoeken bij de herinrichting van de Lebuinus-pleinen, Grote Kerkhof, Stromarkt, Nieuwmarkt. Daar wilde ik het even bij laten, als toelichting. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Meulen. Dan mevrouw Nijman, u heeft de motie ook ingediend. Mevrouw Nijman-Visscher: Zeker, voorzitter. En in december hebben we de wethouder gevraagd om toch aandacht te hebben voor dit punt in de stad. Dan, naar aanleiding van de bezwaren van omwonenden, maar ook naar aanleiding van onze eerdere discussies over de rode loper voor de fietser. Voorzitter, op deze plek is een rode loper voor de fietser niet voldoende. De Welle is een drukke straat. Op dit kruispunt komen veel verkeersstromen bij elkaar, niet alleen fietsers. Maar auto’s van meerdere kanten en voetgangers vanaf het pontje de stad in. En wij willen graag dat dit een mooi overzichtelijk, maar bovenal veilig kruispunt wordt. Waarin elke verkeerde stroom de ruimte heeft die die nodig heeft. En ik ben blij met de scenario’s die de wethouder uitgewerkt

15 heeft. En in de motie geven wij aan dat de scenario’s 2 en 6 het meest in de buurt komen van wat wij de meest fietsveilige oplossing vinden. En ik hoop dat we daar vanavond ook met elkaar draagvlak voor hebben in deze raad. Zodat we dit stukje van Deventer ook weer een stukje mooier kunnen maken. Uiteraard duurzaam. Op lange termijn willen we allemaal graag dat de Welle in zijn geheel 30 km wordt. Maar voorzitter, zover zijn we nog niet. En dat is een iets te lange termijn voor mij om op te wachten. Maar wij willen wel heel graag dat het aansluit ook bij de herinrichting van de pleinen en de omgeving van Mimik. Zodat ook die kant van de stad een mooie entree wordt. Vandaar onze steun voor deze motie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nijman. Dan kijk ik even voor reacties. De heer Groothuis. De heer Groothuis: Dank u wel, voorzitter. Het nu is nu al bijna een jaar geleden dat het college een verkeersbesluit nam. Wij konden daar op zich mee leven. Al zagen wij ook wel dat het een oplossing was met wat haken en ogen. Dus ik geef nu alvast aan dat wij deze motie zullen steunen. Want het is in feite een plus bovenop het genomen verkeersbesluit. En de veiligheid staat voorop. En wat voor ons ook wel heel belangrijk is, als het straks mogelijk is om het geheel te laten aansluiten bij de herinrichting van de pleinen, dan ontstaat daar gewoon een heel mooi geheel.

En dat is veilig voor de fietsers, een mooi aanzicht, en denken wij ook veilig voor automobilisten. Dus wij steunen deze motie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Groothuis. Dan mijnheer Van Swigchem, Gemeente Belang. De heer Van Swigchem: Ja, mijnheer de voorzitter, dank u wel. Dank u wel indieners van deze motie. Gemeente Belang was ook en is ook van mening dat de door het college voorgestelde variant eigenlijk best een goede optie was. Waar het verkeersbesluit is op vastgelegd. Maar wij zijn ook van mening dat de nu voorgestelde ruimtelijke verkenning aansluitende uitvoering meerwaarde kan geven aan alle gebruikers van dit gebied. En vooral ook aan de voetgangers en fietsers die met de pont vanaf de Welle in de Nieuwe Markt opkomen. Dus een mooi geheel dat zou wat ons betreft ook wenselijk zijn. Nu er tijd en ruimte is gevonden om te zoeken naar de juiste bekostiging willen wij de motie ook graag ondersteunen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Swigchem. Dan de heer Ledeboer, VVD. De heer Ledeboer: Wij hebben drie weken geleden een aantal van dit soort scenario’s al uitgebreid besproken met de college. Waarbij het college aangaf dat dit eigenlijk geen goede oplossingen zouden zijn. Onveilig, ‘…’hinder, gevaarlijke schuine oversteekbewegingen door een plateau bij de aansluiting van het pontje. Eigenlijk allemaal redenen waarop het college zei: niet doen.

Als je nu naar Mimik gaat, dan zie je dat daar sinds gisteren het terras is geopend. De nieuwe situatie is nu bestaand. Je ziet daar dat de bouw is klaar, het bouwproces is klaar en er is geen enkele aanleiding om nu weer € 50.000 uit te geven voor aanpassingen in die omgeving. Is ook niet nodig. Je moet nu gewoon stoppen met het hinderen van de burger. Haal die barriers gewoon van de straat. Haal de schrikhekken weg en u bent klaar. Kost niets. Deze hele motie is volkomen overbodig. De voorzitter: Dank u wel, meneer Ledeboer. Dan de heer Kolkman. De heer Kolkman: Dank, voorzitter. Ja, vooruit kijken en tegelijkertijd proberen te verbinden. Want ik moet wel zeggen: er is wel heel veel stilte aan het front eigenlijk geweest in het geheel. Ondanks het feit dat er wel wat scenario’s zijn uitgewerkt is toch eigenlijk de mate waarin we eigenlijk zoals toch ook beoogd hebben in de manier waarop we naar een bestuursmoraal toegaan in het programma Met lef en liefde, is er ook vooral samen met bewoners en andere stakeholders -in dit geval Mimik ook- om te kijken van: op welke manier kun je tot planontwikkeling komen? Die wat meer en verder reikend is dan alleen maar het oplossen van een fietspad? In die zin moet ik zeggen, vind ik de huidige motie wat beperkt. En niet voldoende verbindend naar de samenleving toe.

Om te kijken op welke wijze we in voldoende mate ook een slag slaan naar een duurzame oplossing. En het zou jammer zijn om inderdaad daarop eigenlijk te doen alsof we er al zijn. Terwijl we het eigenlijk nog niet zijn.

16 Nou, dat is mijn grootste bezwaar op dit moment tegen deze motie. En het betekent ook dat wij op dat punt in ieder geval het antwoord van de wethouder zullen afwachten. Maar wel uitermate kritisch zijn, kan ik u verzekeren. Want ook plompverloren een plateau aanleggen, ik vraag me af of dat nou wel zo werkt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kolkman. De heer Kaya, DENK. De heer Kaya: Ja, voorzitter, ik sluit me eigenlijk aan bij de woorden van de heer Ledeboer. En een deel bij Jan Jaap Kolkman. Omdat wij ook vinden dat je hiermee eigenlijk niets oplost. Je creëert onzes inziens een gevaarlijkere situatie dan dat het nu is. Door toch de fietsers te gaan laten mengen met de voertuigen. Dus laten we alsjeblieft onszelf niet voor de gek houden. We willen in de toekomst, dat hoor ik van meerdere partijen, de Welle naar 30 km/h gooien. Dat gaat ook geld kosten. Dus gaat dat niet straks veel meer geld kosten als we nu en dit gaan verwezenlijken en straks ook nog eens de 30 km-zone ook nog helemaal gaan doen? Dus de kosten, wat ons betreft. En ik wacht natuurlijk ook wat de wethouder hierover te zeggen heeft. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaya. Dan gaan we naar mevrouw Nijman. Mevrouw Nijman-Visscher: Ja, voorzitter, met uw permissie zou ik toch graag op een aantal sprekers willen reageren. Want de PvdA zegt: dit is geen duurzame oplossing.

Dan zou ik wel heel graag willen weten wat de PvdA dan als duurzame oplossing ziet. Want wij hadden het allerliefst, als u mij diep in mijn hart kijkt, had ik het fietspad graag achter de muur langs willen hebben. Alleen daar hebben we een andere uitdaging. Want wat nog niet zichtbaar is, is de oplossing voor de fietsenstallingen. En bij de herinrichting van de pleinen gaan we nog tegen meer uitdagingen aanlopen. Ik neem het het college kwalijk dat ze dat niet integraal bekeken hebben. Maar als u mij dan nu vraagt: wat is de verstandigste stap? Dan zeg ik: creëer ruimte voor de fietser. Veilige ruimte op de Welle. Door inderdaad de stromen -en dan zegt mijnheer Kaya: u gaat de stromen mengen- doel is juist dat de stromen minder gemengd worden. Omdat je het hele kruispunt anders inricht. Dus de mensen die nu zeggen “dit is geen veilige oplossing”: volgens mij is dit de meest veilige van de scenario’s waaruit we nog kúnnen kiezen. Want het allerveiligste, achter de muur langs, dat scenario wordt aan alle kanten doorgestreept. Niet door mij. Maar dat zijn keuzes van het college. En dan denk ik: als die keuze gemaakt is, dan ga ik voor de volgend veilige keuze. En dat is op de Welle, maar dan wel op een veilige manier. Waarbij iedereen er alert op is dat ze een punt naderen waar ze snelheid moeten minderen en waar ze mekaar de ruimte geven.

De voetgangers, de fietsers én de auto’s. Volgens mij het meest duurzaam. En ik ben dan benieuwd wat onder andere de PvdA het meest duurzaam zou vinden. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Nijman. Dan mevrouw Stegeman. Mevrouw Stegeman: Ja, ik wilde er nog even aan toevoegen dat wat ons betreft de opmerking van “nog integraler bekijken” dat is natuurlijk heel interessant. Maar we moeten in de tussentijd ook een veilige oplossing hebben voor met name de fietsers. En als we wachten totdat alles is ingericht en de Welle heringericht kan worden, dan hebben we in de tussentijd gewoon een heel onveilige situatie. En dat zouden wij echt niet willen. Dus dat wil ik hier nog even aan toevoegen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Stegeman. Dan mevrouw Schmidt, Deventer Sociaal. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij zullen deze motie niet steunen. En dat komt omdat de indieners voor een optie kiezen waarvan bij de scenario’s al is geconstateerd dat er weer andere problemen op de loer liggen. Namelijk de trillingen. En daarbij nemen deze fracties ook een voorschot op wat we in de toekomst gaan doen met de autoluwe Welle. En ook bij de herinrichting van de pleinen. Onze voorkeur heeft het nog steeds om áchter de muur het fietspad gewoon te laten liggen. En ik wil nog even in herinnering brengen. Éen van de inspreker die zei: in een stad heb je shared spaces.

En dat geldt voor heel Deventer. Dat geldt ook voor héél veel andere cultuur. Het Burgerweeshuis, bijvoorbeeld. Maar ook voor de horeca in de rest van Deventer.

17 Dus waarom zouden we voor de Mimik een uitzondering maken? Ons standpunt is: achter de muren. Daarmee doen we ook het meest recht aan wat de inwoners van ons gevraagd hebben. En als we deze motie aannemen, gaan we totaal voorbij aan de wens van de omwonenden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schmidt. Dan de heer Kleine Schaars, Deventer Belang. De heer Kleine Schaars: Ja, nog steeds Deventer Belang. Dank u, voorzitter. Even terug naar de voorjaarsnota. Afgelopen jaar, maar twee jaar geleden. Daarvan heb ik volgens mij uitgesproken dat we zomaar in één keer door dit college een fietspad er ingefietst kregen, over de Welle. In plaats van een fietspad achter de muur langs. Een besluit dat eigenlijk heel slecht was. En wat vervolgens geformaliseerd is. Wat ik dan ook nu niet begrijp, is als wij nu deze motie zouden aannemen, gaan we een soort pleistertje plak doen. Waarvan we zeggen: het is de next best, maar laten we het maar doen. Want dan hebben we tenminste wat. Dus gesorteerd voor op een plan dat nog helemaal open ligt, dat in de toekomst nog alle kanten op kan. En het mooie vind ik de bijdrage van mevrouw Nijman: het beste is om het fietspad gewoon weer achter die muur te laten liggen. Waar die ook hoort te liggen, waar die ook altijd heeft gelegen. Dan kan mevrouw Stegeman nu al lopen schudden.

Dat begrijp ik, heel fijn, daar hebben we het niet over. Mevrouw Nijman zegt heel duidelijk: daar zou die eigenlijk weer heen moeten. Dat kan niet. Jawel, mevrouw Nijman, u bent hier met z’n allen de hoogste raad. Ú kunt het zeggen. Dus ú kunt het tegen het college zeggen: ga terug naar af. Herzie uw besluit. Dat zou het beste zijn. Deze motie zullen wij zeker niet steunen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kleine Schaars. De heer Van der Meulen, GroenLinks. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel. Ik ben toch wel een beetje verrast door sommige partijen. Die inderdaad zeggen dat dit niet fietsveilig zou zijn. En dat dit een slechte oplossing zou zijn. En zelfs de heer Ledeboer noemt het overbodig. En die zegt: gewoon achter de muren. Maar, ik denk dat die partijen wel moeten bedenken van op het moment dat zij deze motie niet steunen, dat we dan terugvallen op het oorspronkelijke collegebesluit. En dat is dus de rijstrook voor auto’s, 50 km/h, en daarnaast de fietsers. Dat is de consequentie als u deze motie niet steunt. Deze motie die is ingegeven door het advies van Veilig Verkeer Nederland. Nou hebben we in Deventer, nou in deze raad 37 verkeersdeskundigen, en in heel Deventer hebben we er 100.000. Dus iedereen heeft er wel een mening over. Ook uit het oogpunt van beleving.

Maar wat de indieners van deze motie ook zwaar hebben laten wegen, is het advies van de Fietsersbond en van Veilig Verkeer Nederland. Véilig Verkeer Nederland, de naam zegt het al, díe heeft dit geadviseerd. Dus ik zou u toch willen vragen om dat daar ook bij te betrekken. Van op het moment dat u de motie niet steunt, dan wordt het een onveiligere situatie, dan als u deze motie wel steunt. Met daarnaast een aantal pluspunten. En mevrouw Schmidt had het nog over de trillingen. Dat is inderdaad bij de varianten het enige minpuntje. Dat is natuurlijk iets wat nader uitgewerkt moet worden. Maar waar ook wel weer maatregelen voor mogelijk zijn om dat op te lossen. Om dat tegen te gaan. Dat is gewoon een kwestie van maatwerk. Dus dat lijkt mij een niet zo goed argument om dan tegen de motie te stemmen. Op het moment dat nog niets zeker is, of niet vaststaat, en welke maatregelen daarvoor getroffen gaan worden. Mevrouw Schmidt-Tersteeg: Voorzitter, mag ik daarop reageren? De voorzitter: Ja, dat mag. Omdat het over dit punt gaat. Maar ik heb nog een heel rijtje anderen. Dus gaat u kórt uw gang, mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Tersteeg: Ja, ik wil even op twee punten reageren, die mijnheer Van der Meulen inbrengt. Ten eerste dat wij nu terugvallen op die van het college.

Ik wil mijnheer Van der Meulen even in herinnering roepen dat er afgelopen week de motie die in december ingediend is, dat die áángepast is. Juist op alle pijnpunten die mijnheer Van der Meulen nu noemt. En die heeft u dus niet gesteund, daarom is hij teruggetrokken. Dus u had zélf ook de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat het op een andere manier kon. Maar dat heeft u niet gedaan. En

18 dan even over de trillingen: u heeft het nu weer over aanpassingen. Dat betekent ook dat er weer meer geld achteraan moet. En ik zie in de motie ook geen dekking. Dus graag een reactie op dat punt. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja, u praat nu over een motie die is ingetrokken. Dus dat is lastig om daar nu het debat over te voeren als die er niet is. Maar u gaf aan van: die voldeed niet aan de wensen. Daar kan ik wel dan op reageren, want dat was één essentieel punt waar hij niet aan voldeed. Dat is namelijk de verkeersonveilige situatie achter de muur. Dat zat er nog steeds in, dat de fietsstromen achter de muur verdwijnen. Ook daarvan zegt Veilig Verkeer Nederland van dat dat een onveilige situatie is vanwege het kruisen van bezoekersstromen met fietsers. Dat ben ik niet als verkeersexpert, maar dat zegt Veilig Verkeer Nederland. Dat is ook de reden dat het college heeft voorgesteld om de fietsstroken te verschuiven. Voor wat betreft de trillingen, dat staat nog allerminst vast dat dat optreedt. Dat is een mogelijk effect. De dekking, ja, daar kan denk ik de heer Rorink meer over vertellen. We hebben natuurlijk een MJOP met velen verkeersmaatregelen. Als je kijkt naar de Lebuinuspleinen en het, de kosten hiervan, vijftigduizend euro, in die orde, daar moet denk ik een oplossing voor te vinden zijn in het belang van de fietsveiligheid.