CConstaterende datDeurne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Concept OER Omgevingsvisie Deurne - commissie

Raadscommissie Omgeving 8 september 2026, gemeente DeurneBij agendapunt: Omgevingsvisie Deurne 2050 - 20:3555.272 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 7

• Ontwikkeling van een nieuw industrieterrein voor biobased industrie- en overslagcluster en duurzame energieconversie. 9. Perspectief bieden voor het agrarisch gebied • Het agrarisch areaal wordt kleiner en natuurinclusiever. • Clustering van intensieve veeteelt/landbouw. • Aan de randen van natuurgebieden doet de landbouw aan ecosysteemdiensten, (landschapsbeheerder, verbouwen van lokaal voedsel, minder chemische bestrijdingsmiddelen). • Meer boeren kunnen op hun eigen perceel produceren of verkopen. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 29 10. Mobiliteit is geen doel op zich en staat in dienst van andere opgaves • Treinstation is doorontwikkeld tot een moderne mobiliteitshub, waar reizigers eenvoudig overstappen tussen trein, bus, deelauto’s, deelscooters en fietsverhuur. • Openbaar vervoer heeft een hoge frequentie (potentie van spoor- en busstations optimaal benutten). • Regionale fietsnetwerk uitgebreid met nieuwe snelfietsroutes tussen treinstations. • Nieuwe rondweg rondom de kern van Deurne. 5.2.3 Beleidsuitspraken scenario C In Figuur 5.4 is de ruimtelijke uitwerking van scenario C op een kaart weergegeven. De beleidsuitspraken van scenario C per richtinggevende pijler zijn: 2.

Kenmerkende identiteiten van Deurnese dorpen en landschappen borgen en versterken • De Peelrandbreuk vormt een consistente groene verbinding en wordt samen met de wijstgronden beleefbaar gemaakt. 3. Woningbouwontwikkelingen enten op lokale gemeenschappen • 8.500 woningen tot 2050, iets minder in 2040 o Verdichten en vernieuwen rondom het station. o Op plekken vanuit water- en bodem sturend op de dekzandruggen in het groen; bij voorkeur in kleinschalig opgezette buurtjes, ingebed in groene landschappen, altijd in de buurt van water. 4. Landschap en erfgoed als leidraad voor ontwikkeling • Op een aantal plekken worden landschappen en natuur teruggebracht naar hoe het vroeger was: natuurherstel van veen. • Natuurherstel van beekdalen: hermeanderen van de beken voor langzame afvoer en verruiming van het beekdalprofiel met infiltratiemogelijkheden. • Historische lanen, houtwallen en groenstructuren worden aangeplant. 5.

Duurzaamheid en vergroening als onderdeel van alle plannen • Duurzame energieopwekking vindt voornamelijk plaats in het stedelijk gebied o Duurzame warmtenetten met lokale restwarmte uit industrie en afvalverwerking o Warmte uit oppervlaktewater en rioolwater o Verwarming en koeling door ondiepe geothermie o Slimme systemen voor warmte-terugwinning o De buurtschappen zijn energieneutraal en zelfvoorzienend (kleinschalige energieopwekking) • Aanplanten van natuurbossen op dekzandgronden. • In de gebouwde omgeving staan meer bomen en er zijn verkoelende gebieden. • Een fijnmazige groenblauwe dooradering, die natuur, water en stedelijke functies met elkaar verbindt. 6. Gezondheid als een vanzelfsprekende parameter • Mensen kunnen recreëren in de natuur. 7. Sociaal-economisch potentieel van recreatie en toerisme uitnutten • Kleinschalige (extensieve vormen van) recreatie zijn toegestaan op beperkte schaal, zonder schade of overlast aan de natuur. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 30 • Functieverbreding van agrarische gronden voor toerisme en recreatie. 8. Regionale samenwerking versterkt synergie tussen bedrijven • Geen groei van bedrijvigheid in Deurne; mensen in Deurne werken in omliggende gemeenten. • In de gebouwde omgeving is ruimte voor kleinschaligere banen (werk aan huis). 9.

Perspectief bieden voor het agrarisch gebied • Agrarisch areaal wordt kleiner op plekken waar natuurherstel nodig is. Delen van het agrarisch gebied wordt een combinatie van natuur(beheer) en extensieve, natuurinclusieve landbouw. • De landbouw die overblijft, is vooral dienend aan de natuur: extensieve landbouw op basis van ecosystemen met waterpeil aangepast aan de natuur. • Op de beste landbouwgronden (vruchtbare podzolgronden) passen agrariërs extensieve, duurzame en circulaire landbouw toe. 10. Mobiliteit is geen doel op zich en staat in dienst van andere opgaves • Nieuwe hoogwaardige openbaarvervoerverbindingen. • Snelle en comfortabele fietsroutes om autogebruik sterk te verminderen: o Tussen de kernen o Richting Helmond en Eindhoven worden doorfietsverbindingen verbeterd 5.3 Effectbeoordeling De toegekende scores en bijbehorende onderbouwing per beleidsuitspraak en per beoordelingsaspect zijn opgenomen in bijlage A2. Hieronder is per scenario beschreven wat de belangrijkste bevindingen zijn en is een beschouwing gegeven van het vergelijken van de scenario’s met elkaar. In Figuur 5.5 is een overzicht gegeven van de kansen en risico’s per scenario en per beoordelingsaspect. Hier kan geen absoluut, exact beeld aan ontleend worden. Wel geeft het een beeld van hoe de scenario’s scoren op de verschillende aspecten, en de verschillen daarin.

Bijvoorbeeld: hoe meer toegekende kansen op een positief effect binnen een aspect, hoe beter het scenario op dat aspect naar voren komt. Scenario A Dit scenario biedt veel kansen op een gering positief effect en kent minder risico’s op negatieve effecten. De beperkte uitbreiding van woningen, bedrijvigheid en toerisme zorgt voor minder risico’s. Positieve effecten worden vooral verwacht door verduurzaming van de landbouwsector, het hanteren van bufferzones rondom natuur en het ontmoedigen van autogebruik (bijvoorbeeld via mobiliteitshubs en betere fiets- en wandelroutes). Uitplaatsing van bedrijvigheid naar het buitengebied vermindert hinder (zoals geluid, omgevingsveiligheid en verkeersveiligheid) bij woningen, maar verplaatst sommige problemen (zoals luchtkwaliteit, wateroverlast en hittestress) naar andere locaties. Scenario B Dit scenario kent veel kansen, maar ook veel risico’s. Er zijn kansen voor werkgelegenheid, fietsen en wandelen, openbaar vervoer, wonen en toerisme door groei in deze sectoren. Tegelijkertijd ontstaan er risico’s voor natuur, landschap, archeologie en verkeer gerelateerde thema’s door meer uitstoot van stikstof, fijnstof, broeikasgassen en geluid als gevolg van een forse toename van woningen en bedrijvigheid.

Deze toenames zorgen samen met uitbreiding van een rondweg en stadsverwarming voor risico’s op verstoring van het landschap en archeologische waarden. De impact op het dorp is daarbij groot door bouwen in hoge dichtheden. Ook is er risico op verstoring van natuurwaarden door meer recreatie in en rondom natuurgebieden. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 31 Figuur 5.5: Effectbeoordeling scenario’s (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Scenario A Scenario B Scenario C P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 32 Scenario C Dit scenario biedt veel kansen en iets minder risico’s. Er zijn kansen voor natuur, landschap, bodem en water door krimp van het landbouwareaal ten gunste van natuurherstel. Risico’s zijn er vooral voor natuur, archeologie en verkeer gerelateerde thema’s. Er vindt meer uitstoot (van stikstof, fijnstof en broeikasgassen) plaats en er wordt meer geluid geproduceerd door verkeer vanwege een forse toename van woningen.

Door deze toename en de aanleg van een warmtenet vindt er verstoring van archeologische waarden plaats. Natuurwaarden lopen het risico verstoord te worden ten gevolge van meer recreatie in en rondom natuur en het buitengebied. Door landschappelijke inpassing van woonbuurten zijn de risico’s op landschap en hinder minder groot dan bij scenario B. Vergelijking scenario’s In Figuur 5.6 is het rad van de leefomgeving weergegeven, waarin te zien is hoe de scenario’s scoren ten opzichte van elkaar. Scenario B scoort relatief goed op economisch kapitaal door forse groei van bedrijvigheid en inzet op mobiliteit, maar minder goed op hinder door de uitbreiding van woningen in hoge dichtheden. Scenario C scoort relatief goed op ecologisch kapitaal door krimp van landbouwareaal en natuurherstel, maar minder goed op economisch kapitaal door het uitblijven van groei in bedrijvigheid. Scenario A is gematigd, met weinig uitschieters naar verslechtering of verbetering. Over het algemeen worden bestaande knelpunten beperkt verholpen. Zo is er geen inzet op nieuwe culturele- en gezondheidsvoorzieningen passend bij de schaalsprong en enkel inzet op (elektrische) deelauto’s bij het station, niet gemeentebreed.

Suggesties voor invulling voorkeursalternatief De resultaten van de scenariobeoordeling zijn aan de projectgroep van omgevingsvisie gepresenteerd, door middel van de presentatie zoals opgenomen in bijlage A3. Daarbij zijn de volgende suggesties gedaan de invulling van het voorkeursalternatief: z • Neem specifieke randvoorwaarden op om risico’s op negatieve effecten te verminderen of weg te nemen, bijvoorbeeld o Nieuwe wijken en bedrijventerreinen zijn klimaatadaptief ingericht o Parkeernormen en/of deelautovoorzieningen o Zorg voor nieuwe voorzieningen (incl. werk) passend bij de schaalsprong o Geen verstoring van open landschap o Ecologisch beheer van groen o Zorg voor zo min mogelijk barrière werking voor ecologie door aanleg recreatienetwerk of rondweg o Beperk lichthinder bij bouw in het buitengebied • Aandachtspunten woningbouwlocaties: omgevingseffecten o De impact op het dorp is groot door bouwen in hoge dichtheden o Inbreiding bij het spoor resulteert in risico’s voor omgevingsveiligheid, trillinghinder en geluidhinder door spoorverkeer o Uitbreiding richting PRIMAG resulteert in risico op meer geurhinder o Uitbreiding met nieuwe buurten zonder daarbij passende voorzieningen toe te voegen vorm risico’s voor de toegankelijkheid/bereikbaarheid van voorzieningen (sport, cultuur, gezondheid, onderwijs, horeca, winkels) o Uitbreiding op afstand van OV zorgt ervoor dat

mensen meer aangewezen zijn op de auto P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 33 Figuur 5.6: Rad van de leefomgeving gemeente Deurne inclusief effecten van de scenario’s

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 34 6 Het voorkeursalternatief Op basis van de drie scenario’s heeft de gemeente Deurne een voorkeursalternatief opgesteld. Als eerste stap heeft de gemeente een voorkeursalternatief op hoofdlijnen opgesteld, welke later is verfijnd naar een definitief voorkeursalternatief. In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste stappen beschreven waarmee de gemeente is gekomen tot een definitief voorkeursalternatief. Tot slot is beschreven wat er uiteindelijk opgenomen is in het definitieve voorkeursalternatief 6.1 Voorkeursalternatief op hoofdlijnen 6.1.1 Totstandkoming voorkeursalternatief op hoofdlijnen Kort na het presenteren van de scenario’s is het voorkeursalternatief op hoofdlijnen opgesteld. De keuze om eerst een voorkeursalternatief op hoofdlijnen op te stellen en vast te stellen door de gemeenteraad van Deurne heeft te maken met de gemeenteraadsverkiezingen die in het voorjaar van 2026 ingepland waren. De gemeenteraad van Deurne was nauw betrokken bij de totstandkoming van alle voorbereidende stappen die in voorgaande periode zijn gezet om uiteindelijk voor 2027 een omgevingsvisie en OER vast te kunnen stellen.

Voor de raad (raadsperiode 2022-2026) is het voorkeursalternatief op hoofdlijnen een document geweest om het al doorlopen proces van fase 1, 2 en 3 (zie paragraaf 2.1 Totstandkoming omgevingsvisie) waarmee een eerste keuze betreft de scenario’s in een voorkeursalternatief vastgelegd kon worden. Waarom een voorkeursalternatief op hoofdlijnen? Het voorkeursalternatief op hoofdlijnen is een tussenstap tussen de scenario’s en het definitieve VKA. De beoordeling van het VKA op hoofdlijnen op omgevingseffecten heeft de gemeente de kans gegeven om het definitieve VKA nog verder aan te scherpen naar aanleiding van de resultaten. Hierdoor is het definitieve VKA volledig en integraal gemaakt en afgewogen. 6.1.2 Onderzochte beleidsuitspraken voorkeursalternatief op hoofdlijnen Net zoals bij de scenario’s is voor het OER een selectie gemaakt van te beoordelen beleid uit het voorkeursalternatief op hoofdlijnen: nieuw, concreet, uitvoerbaar en met een relatie tot het beoordelingskader. In onderstaande paragraaf is het geselecteerde beleid opgenomen dat beoordeeld is in dit OER. Dit noemen we ‘beleidsuitspraken’. Dit nieuwe beleid is gerangschikt onder de tien richtinggevende pijlers. Voor pijler 1 (Ruimtelijke ordening: Een veelbelovende toekomst voor Deurne door actieve en integrale RO) is geen beleid geformuleerd omdat dit een overkoepelende pijler is.

Beleidsuitspraken voorkeursalternatief op hoofdlijnen In Figuur 6.1Figuur 5.2 is de ruimtelijke uitwerking van het VKA op hoofdlijnen op een kaart weergegeven. De beleidsuitspraken van het VKA op hoofdlijnen per richtinggevende pijler zijn: 2. Kenmerkende identiteiten van Deurnese dorpen en landschappen borgen en versterken • De dorpen behouden hun karakter; nieuwe ontwikkelingen vinden alleen plaats als het passend is bij het bestaande karakter van de dorpen. • Nieuwe stedelijke functies in Deurne; culturele en multifunctionele voorzieningen (denk aan theater, bioscoop, ateliers, extra sportgelegenheden). • Meer voorzieningen en ontmoetingsplekken in Deurne. • De Peelrandbreuk is meer beleefbaar gemaakt door informatieborden en door het aanleggen van recreatieve routes. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 35 3. Woningbouwontwikkelingen enten op lokale gemeenschappen • 8.500 nieuwe woningen tot 2050 door nieuwebouw en transformatie o Inbreiding rond het stationsgebied en nabij werklocaties in Deurne, soms de hoogte in. o Uitbreiding aan de oostelijke en noordelijke kant van Deurne met woningen die landschappelijk goed ingepast zijn. o Uitplaatsing van bedrijventerreinen aan de zuidkant van Deurne, maakt plaats voor woningen door middel van transformatie.

o Uitbreiding van de kleinere kernen ▪ In Vlierden vooral richting Deurne ▪ In Liessel zowel in de kern als aan de rand van de kern ▪ In Neerkant en Helenaveen waar mogelijk binnen de kern enkele woningen toevoegen ▪ Bestaande buurtschappen uitbreiden, er komen geen nieuwe buurtschappen bij o Voorwaarden voor woningsplitsing en het toevoegen van mantelzorgwoningen versoepelen. o Toevoegen van gemêleerde wijken met diversiteit in woonmilieus; zo is er voor iedereen een woning die aansluit bij zijn of haar behoefte. • Bestaande landschappelijke en stedelijke structuren herzien. • Zorg beter en centraal georganiseerd. 4. Landschap en erfgoed als leidraad voor ontwikkeling • Bodem en water zijn leidende principes bij het toewijzen van functies. • Inzet op terugbrengen van het hoogveen, o.a. door verhoging van het grondwaterpeil. • Ruimte voor beken om weer ruim te kunnen kronkelen door het landschap. Water mag, waar dat veilig is, meer haar gang gaan en wordt minder afgevoerd. • Het landschap is beleefbaar: kleinschalige recreatie in de vorm van kleinschalige recreatieve verblijfslocaties (zoals kamperen bij de boer), wandelroutes, mountainbike- en ruiterpaden. De kwetsbare gebieden worden hierin ontzien (zie ook pijler 7). 5.

Duurzaamheid en vergroening als onderdeel van alle plannen • Er komen een aantal energiehubs in het buitengebied: een multifunctioneel knooppunt waar duurzame energie wordt opgewekt, opgeslagen en verdeeld. Deze energiehubs worden landschappelijk ingepast en geplaatst naast infrastructuur (zoals de weg en het spoor), om de impact op het landschap en de zichtlijnen van het landschap zo klein mogelijk te houden. o Opwek door zonneweides, windturbines en biomassa of mestvergisting o Langs de A67 komt een klimaatcorridor, waar ruimte is voor grootschalige duurzame energieopwekking met windmolens, zonnepanelen en energie-winnende geluidswallen • In de kernen meer huizen met stadsverwarming door geothermie. • Netneutraal bouwen steeds vaker een voorwaarde voor nieuwe ontwikkelingen. • Benutten zoveel mogelijk parkeerterreinen en daken (van stallen) voor solar carports en zon-op- dak. • Op bedrijventerreinen wordt gebruik gemaakt van het uitwisselen van restwarmte en wordt waterstof gebruikt als energievoorziening door mestvergisting (als bron voor biogas). • Versterken van de groen en blauwe infrastructuur o Groenblauwe dooradering komt in alle buurtschappen en kernen o Aanleg van wadi’s en regenwaterbuffers o Meer ruimte voor groen in de kernen • Natuurgebieden zijn niet uitgebreid, maar wél kwalitatief versterkt.

• Groene buffers rond de kernen en de bedrijventerreinen waar ruimte is voor waterberging. • In het buitengebied is er ruimte voor waterberging en natuurinclusief landgebruik. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 36 6. Gezondheid als een vanzelfsprekende parameter • De openbare ruimte binnen de wijken is zo ingericht dat het ontmoeting tussen (oude en nieuwe) inwoners stimuleert. • Ruimte voor een tweede auto voor de deur maakt plek voor kwalitatief hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte, denk aan meer groen, toegankelijke fiets- en voetpaden, speel- en beweegtoestellen, goede verlichting. 7. Sociaal-economisch potentieel van recreatie en toerisme uitnutten • Op sommige plekken de recreatiemogelijkheden vergroten, bijvoorbeeld kampeermogelijkheden in de groene overgangszones langs de Peel en de voormalige zandwinplas gedeeltelijk inzetten voor recreatie. • In buitengebied kansen voor (neven)activiteiten op het gebied van recreatie en toerisme: activiteiten voor (dag)recreatie (zoals boerderijwinkel). • Kwetsbaarste natuurgebieden (N2000) krijgt de rust die het nodig heeft, door terughoudend in het toestaan en ontmoediging van recreatie en toerisme. 8.

Regionale samenwerking versterkt synergie tussen bedrijven • Groei van werk- en kantoorlocaties (groeit mee met de bevolkingstoename) o Nieuwe werklocaties langs de A67 en de N270: circulaire werklandschappen met ruimte voor nieuwe type innoverende en pionierende ondernemers, onder andere gericht op Brainport en Greenport o Grote overlastgevende bedrijven nabij de kern worden uitgeplaatst naar nieuwe bedrijventerreinen (zoals langs de A67) • De maakindustrie maakt gebruik van nieuwe, schone energiebronnen en werkt volgens circulaire principes. • Sommige bedrijven stellen hun deuren open voor bezoekers. • De maakindustrie werkt samen met de regio (Brainport/Greenport) en omliggende gemeenten; er zijn crossovers met andere sectoren en er worden regionale ketens gevormd. o Biobased industriecluster met voedselverwerking uit de regio en regionale verkoop o Biogasinstallaties (beoordeeld bij pijler 5) • Op bedrijventerreinen wordt gebruik gemaakt van het uitwisselen van restproducten. 9.

Perspectief bieden voor het agrarisch gebied • agrarische sector is innovatief en toekomstbestendig • Deurne heeft profileert zich nu als een voorloper in hightech landbouw, biobased industry en circulaire productie • Waar mogelijk, hebben boeren geëxtensiveerd • ‘uitruil-principe’: de boerderijen van boeren die midden in het landelijk gebied gevestigd zijn en willen stoppen, worden overgenomen door boeren die gevestigd waren tegen de kernen aan. • Intensieve veeteelt nabij de kern wordt uitgeplaatst naar het buitengebied. 10. Mobiliteit is geen doel op zich en staat in dienst van andere opgaves • STOMP: Stappen op één, gevolgd door Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility-as-a-service en Privé-auto. • Fiets- en wandelroutes worden verbeterd en uitgebreid, o zodat de verschillende dorpen in Deurne elkaar goed kunnen vinden en bereiken o Aanleg van doorfietsroutes naar Eindhoven en Helmond o goed verlichte fietspaden, die worden gescheiden van de wegen P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 37 • treinstation is een moderne mobiliteitshub, waar reizigers eenvoudig overstappen tussen trein, bus, deelauto’s, deelscooters en fietsverhuur. • Ook in de kleine kernen zijn mobiliteitshubs. • Het openbaar vervoer heeft een hoge frequentie. • Nieuwe wijken worden zoveel mogelijk autoluw ingericht.

• Een lagere parkeernorm in de kern Deurne. • Een nieuwe randweg komt rond de kern Deurne aan de oostzijde. De randweg is zo goed mogelijk landschappelijk ingepast; rekening gehouden met bestaande lijnen (zoals bosranden en waterlopen) en we hebben meerdere faunapassages toegevoegd om migratie van dieren mogelijk te maken. Bij de aanleg van de randweg komen groene buffers en natuurlijke geluidswallen. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 38 Figuur 6.1: Kaartbeeld voorkeursalternatief op hoofdlijnen

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 39 6.1.3 Effectbeoordeling voorkeursalternatief op hoofdlijnen De toegekende scores en bijbehorende onderbouwing per beleidsuitspraak en per beoordelingsaspect zijn opgenomen in bijlage A4. Hieronder zijn de belangrijkste bevindingen beschreven en is een beschouwing gegeven van hoe de beoordeling van het voorkeursalternatief op hooflijnen scoort ten opzichte van de drie scenario’s. In Figuur 6.2 is een overzicht gegeven van de kansen en risico’s per scenario en per beoordelingsaspect. Hier kan geen absoluut, exact beeld aan ontleend worden. Wel geeft het een beeld van hoe het voorkeursalternatief op hoofdlijnen scoort op de verschillende aspecten. Effectbeoordeling Het voorkeursalternatief op hoofdlijnen biedt veel kansen, meer dan de eerdere scenario’s, maar kent ook risico’s die ongeveer vergelijkbaar zijn met scenario C. De kansen liggen met name op het gebied van werk, bereikbaarheid, bodem en water, gezondheid, wonen en voorzieningen, doordat groei wordt gecombineerd met bescherming en herstel van kwetsbare gebieden. Tegelijkertijd zijn er ook duidelijke risico’s voor natuur, hinder en archeologie. De uitbreiding met veel woningen kan leiden tot meer hinder, wat bij een schaalsprong deels onontkoombaar is.

Daarnaast bestaat het risico op verstoring van archeologische waarden door uitbreidingen van woningen en bedrijvigheid, evenals ingrepen zoals een rondweg en stadsverwarming, en kan uitbreiding van wonen en werken in het buitengebied en de aanleg van nieuwe fietsroutes leiden tot aantasting van beschermde soorten en biodiversiteit. Vergelijking van het voorkeursalternatief op hoofdlijnen ten opzichte van de scenario’s In Figuur 6.3 is het rad van de leefomgeving weergegeven, waarin te zien is hoe het voorlopig VKA scoort ten opzichte van de scenario’s. In het VKA op hoofdlijnen is duidelijk zichtbaar dat de aanbevelingen vanuit de scenariobeoordeling meegenomen zijn. Het VKA op hoofdlijnen zet in op groei en scoort daarom, net als scenario B, positief op wonen, werken, bereikbaarheid en voorzieningen. Tegelijkertijd bevat het VKA mitigerende maatregelen om risico’s te beperken, waardoor het beter scoort op ecologisch kapitaal dan scenario B. Omdat er wel groei wordt voorzien en niet volledig wordt ingezet op krimp van het landbouwareaal en extensivering, scoort het VKA op hoofdlijnen minder positief op ecologisch kapitaal ten opzichte van scenario C. In de scenario’s werd bijvoorbeeld ingezet op een groene verbinding langs de Peelrandbreuk, terwijl dit in het VKA ontbreekt, waardoor er minder kansen zijn voor natuur en landschap.

Het VKA biedt minder kansen dan scenario C voor biodiversiteit, soorten en landschap, onder meer omdat in scenario C specifiek wordt ingezet op het aanplanten van historische lanen, houtwallen en groenstructuren en op uitbreiding van natuur. Wel scoort het VKA positiever door minder verstoring van natuur, doordat recreatie in natuurgebieden ontbreekt, en zijn de kansen en risico’s voor toerisme en recreatie beperkt door de kleinschalige groei. Het VKA op hooflijnen zet, in tegenstelling tot de scenario’s, niet in op natuurinclusieve landbouw waardoor het VKA op hooflijnen minder kansen biedt. Daar staat tegenover dat het VKA meer kansen biedt door een meer autoluwe inrichting, een lagere parkeernorm en een goede bereikbaarheid van nieuwe woningen met een goed ingepaste randweg, waardoor veel knelpunten uit de referentiesituatie verbeteren. Ook de gezondheidsvoorzieningen verbeteren, al blijft dit aspect wel een aandachtspunt. De situatie rondom omgevingsveiligheid en agrarische transportroutes verbetert niet, terwijl deze aspecten wel knelpunten vormen in de referentiesituatie. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 40 Figuur 6.2: Effectbeoordeling voorkeursalternatief op hoofdlijnen (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect.

Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 41 Figuur 6.3: Rad van de leefomgeving gemeente Deurne inclusief effecten van de scenario’s en het voorkeursalternatief op hoofdlijnen

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 42 Suggesties voor invulling voorkeursalternatief De resultaten van de beoordeling van het voorkeursalternatief op hoofdlijnen is wederom aan de projectgroep van omgevingsvisie gepresenteerd, door middel van de presentatie zoals opgenomen in bijlage A5. Daarbij zijn de volgende suggesties gedaan voor de invulling van het definitieve voorkeursalternatief om negatieve effecten te mitigeren of kansen op positieve effecten te vergroten: • Zorg dat de nieuwe langzaamverkeersverbinding langs de Peelrandbreuk een groene inrichting krijgt die aantrekkelijk is voor soorten. • Zet in het buitengebied in op aanplanten van historische lanen, houtwallen en groenstructuren om meer kansen te creëren voor biodiversiteit, soorten en landschap. • Zet in op een groene, klimaatadaptieve inrichting van nieuwe bedrijventerreinen en zorg dat ze landschappelijk ingepast worden (groene rand eromheen). • Zet in op (ondersteuning van agrariërs bij) natuurinclusieve landbouw voor meer kansen op positieve effecten voor ecologisch kapitaal.

6.2 Definitief voorkeursalternatief 6.2.1 Totstandkoming definitief voorkeursalternatief Het voorkeursalternatief op hoofdlijnen is naast vaststelling door de gemeenteraad, besproken met de raad op 14 januari 2026, heeft een ambtelijke ronde gekend in januari – februari en is tijdens een goedbezochte publieke bijeenkomst op 2 februari met de samenleving besproken. Met name op het kaartbeeld is gereageerd en de bijeenkomsten hebben geleid tot een verdere verfijning van het kaartbeeld voor het definitief voorkeursalternatief. Duidelijker werd bijvoorbeeld waar en hoe Deurne groeien kan, en eerste contouren voor te onderscheiden deelgebieden op basis van identiteit en toekomstige ontwikkelingen. De Engelse termen “people, planet, profit” uit het VKA op hoofdlijnen zijn in het definitief VKA omgezet naar de hoofdthema's “Onze samenleving, ons milieu en onze welvaart.” De vier hoofdkeuzes voor Deurne zijn gelijk gebleven, al zijn de beschrijvingen die bij deze hoofdkeuzes behoren net als het kaartbeeld verder genuanceerd, beter gelinkt met eerder opgesteld beleid en de Deurnese Waarden. Het gaat daarbij met name om de 1e keuze: “We groeien overal en dat doen we zorgvuldig” waarbij meer nadruk ligt op die waarden, de wijze van groei wordt genuanceerd en meer nadruk is gelegd op de zachte kant van groei zoals het sturen op saamhorigheid en sterke gemeenschappen.

Keuze 3 “Ons buitengebied is in balans” wijzigt in “Ons buitengebied is veerkrachtig en in balans”. Het is in het definitief voorkeursalternatief specifieker geworden wat betreft onderscheid in gebieden en benoemd is dat de Deurnese toplandschappen leidend en structurerend zijn, mens en natuur hand in hand gaan en de diverse functies van het buitengebied beter op elkaar afgestemd worden. Bij het vaststellen van het definitieve voorkeursalternatief zijn de aanbevelingen uit de effectbeoordeling van het VKA op hoofdlijnen meegenomen. Dit heeft geleid tot een verschuiving van meer generieke of sectorale maatregelen naar een meer integrale benadering, waarin klimaatadaptatie, biodiversiteit, landschap en ruimtelijke kwaliteit meer met elkaar zijn verbonden. Sommige maatregelen uit het VKA op hoofdlijnen zijn aangepast, geconcretiseerd of komen te vervallen, bijvoorbeeld waar zij onvoldoende bijdroegen aan de beoogde omgevingskwaliteit. Het definitieve voorkeursalternatief vormt daarmee een gebalanceerde uitkomst, waarin zowel de beleidsambities als de verwachte omgevingseffecten tegen elkaar zijn afgewogen. Het voorkeursalternatief is daarmee geen nieuw, losstaand alternatief, maar een verdere uitwerking/concretisering.

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 43 6.2.2 Omschrijving van het voorkeursalternatief Het voorkeursalternatief (VKA) zet in op een ontwikkeling van de gemeente Deurne waarbij groei en behoud van identiteit hand in hand gaan. De bestaande dorpen en landschappen vormen het uitgangspunt: nieuwe ontwikkelingen vinden plaats op een manier die aansluit bij het karakter, de geschiedenis en de ruimtelijke structuur van de gemeente. Erfgoed speelt hierin een belangrijke rol en wordt beter beleefbaar en toegankelijk gemaakt, onder andere door het toegankelijk maken van historische gebouwen en het versterken van cultuurhistorische structuren. Een centrale opgave in het VKA is de beoogde schaalsprong naar circa 50.000 inwoners in 2050. Hiervoor worden ongeveer 8.500 woningen gerealiseerd, met een duidelijke focus op bouwen in en rondom de kern Deurne en aanvullend in de dorpen. De woningbouw wordt gekoppeld aan bestaande voorzieningen en infrastructuur, waarbij verdichting rondom het intercitystation en uitbreiding op geselecteerde locaties plaatsvindt. Tegelijk wordt ingezet op een gevarieerd woningaanbod, met nadruk op betaalbare en levensloopbestendige woningen, zodat verschillende doelgroepen bediend worden en de doorstroming op de woningmarkt wordt bevorderd.

Nieuwe ontwikkelingen worden afgestemd op de fysieke leefomgeving, waarbij bodem en water sturend zijn voor keuzes in locatie en inrichting. Ook wordt bij woningbouw nadrukkelijk rekening gehouden met landschappelijke inpassing en met thema’s als klimaatadaptatie, natuurinclusiviteit en energiegebruik. Hiermee wordt beoogd om de groei van de gemeente te combineren met behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast richt het VKA zich op het versterken van de sociale samenhang en leefbaarheid. Wijken worden zodanig ingericht dat ontmoeting en participatie worden gestimuleerd, onder andere door meer ruimte voor groen, spel en beweging. Daarbij wordt ingezet op het op peil houden en efficiënt benutten van voorzieningen, zodat deze meegroeien met de ontwikkeling van de gemeente en toegankelijk blijven voor alle inwoners. Op het gebied van mobiliteit ondersteunt het VKA deze ruimtelijke en sociale opgaven. Uitgangspunt is het STOMP-principe, waarbij lopen, fietsen en openbaar vervoer prioriteit krijgen boven de auto. Dit wordt uitgewerkt in een completer netwerk van loop- en fietsroutes binnen en tussen de kernen, aangevuld met regionale fietsverbindingen en een versterkte rol voor het openbaar vervoer en deelmobiliteit. Tegelijk wordt onderzocht of een ringweg rondom Deurne nodig is in het kader van het borgen van bereikbaarheid bij groei.

In Figuur 6.4 is de verbeelding van het definitieve voorkeursalternatief te zien op kaart. Hierin staat op welke locaties welke ruimtelijke ontwikkelingen voorzien zijn. In de volgende paragraaf zijn de beleidsuitspraken beschreven die hieruit voortkomen. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 44 Figuur 6.4: Kaartbeeld definitief voorkeursalternatief

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 45 6.2.3 Onderzochte beleidsuitspraken Net zoals bij de scenario’s en het VKA op hoofdlijnen is voor het definitieve VKA een selectie gemaakt van te beoordelen beleid: nieuw, concreet, uitvoerbaar en met een relatie tot het beoordelingskader. In onderstaande paragraaf is het geselecteerde beleid opgenomen dat beoordeeld is in dit OER. Dit noemen we ‘beleidsuitspraken’. Dit nieuwe beleid is gerangschikt onder de tien richtinggevende pijlers. Voor pijler 1 (Ruimtelijke ordening: Een veelbelovende toekomst voor Deurne door actieve en integrale RO) is geen beleid geformuleerd omdat dit een overkoepelende pijler is. Beleidsuitspraken definitief voorkeursalternatief In Figuur 6.4 is de ruimtelijke uitwerking van het definitieve voorkeursalternatief op een kaart weergegeven. De beleidsuitspraken van het definitieve voorkeursalternatief per richtinggevende pijler zijn: 2. Kenmerkende identiteiten van Deurnese dorpen en landschappen borgen en versterken • De dorpen behouden hun karakter; nieuwe ontwikkelingen vinden alleen plaats als het passend is bij het bestaande karakter van de dorpen.

• Erfgoed beleefbaar maken, beschermen en verder ontwikkelen; Erfgoed toegankelijker maken voor bezoekers en stimuleren van nieuwe manieren van gebruik, bijvoorbeeld historische gebouwen openstellen voor rondleidingen of nieuwe functie geven (zoals museum of een cultureel centrum). • Peelrandbreuk meer beleefbaar en groener maken door hierlangs aanleggen van recreatieve (wandel)routes langs cultuurhistorische elementen. • Aanwezigheid en bereikbaarheid van de (basis)voorzieningen (onderwijs, zorg, bewegen) in alle wijken op peil houden. Voorzieningen efficiënt benutten met multifunctioneel ruimtegebruik. Stedelijke voorzieningen groeien integraal mee met de inwonersgroei. 3. Woningbouwontwikkelingen enten op lokale gemeenschappen • Ongeveer 8.500 nieuwe woningen toevoegen; van circa 33.000 inwoners (2025) naar circa 50.000 inwoners in 2050. o Verdichting rondom het intercitystation. o Nieuwbouw- en transformatieprojecten in en rondom de kernen o Uitbreiding ten noorden van de Houtenhoek tussen de N270 en de Vlier o Uitbreiding aan de westzijde vanuit de bebouwde kom van Deurne richting Vlierden o Uitbreiding aan de oostzijde rondom Merlenberg o Inbreiding en gematigde uitbreiding in Vlierden, Liessel, Neerkant en Helenaveen o Woningtypen voor jongeren, ouderen en huishoudens met een kleinere portemonnee; kleinere koop- en huurwoningen (betaalbaar als levensloopbestendig).

Gemengder bouwen en wonen waar het huidige woningaanbod te eenzijdig is. o Nieuwe woningen worden landschappelijk ingepast, passend het karakter van de dorpen en het landschap. • Overlastgevende bedrijven stapsgewijs uit de kernen verplaatsen. Vrijkomende gebieden inzetten voor verdichting van woningbouw of vergroening. Verplaatsen van bedrijven op logische momenten, bijvoorbeeld als een bedrijf wil stoppen of behoefte heeft aan meer ruimte. 4. Landschap en erfgoed als leidraad voor ontwikkeling • Bodem en water sturend bij nieuwe ontwikkelingen, afstemmen van geschikte gronden voor woningbouw incl. verantwoorde bouwdichtheden. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 46 • Deurnese Peel en Mariapeel weer natter en meer open maken, zodat de oorspronkelijke landschappen (hoogveen, natte heide en droge heide) terugkeren; buffers en hydrologische (natuurlijke) maatregelen inzetten waar dat nodig is voor herstel. • Cultuurlandschapselementen in ere herstellen, zoals beslotenheid van de houtwallenstructuur, coulisselandschappen en vochtige graslandjes door heggen omsluiten. 5. Duurzaamheid en vergroening als onderdeel van alle plannen Vergroenen: • Vergroenen van straten en pleinen en verminderen overbodig asfalt. • Zuinig op de doorlopende structuren van groen en water, zowel in de woonwijken als in het buitengebied.

• Energietransitie verbinden met een klimaatbestendige en natuurinclusieve inrichting, biodiversiteit en landschapsbehoud. • Natuurgebieden onderling verbinden via beekdalen en ecologische verbindingszones; zoals de Deurnese Peel en het Zandbos. • Het toevoegen van extra bosgebieden. • Langs de randen van de kernen komen groene buffer met bomen en heesters; overgangszone tussen kernen/bedrijventerreinen en het buitengebied. o Waar de buffer breed genoeg is en de ondergrond het toelaat, benutten voor waterberging en recreatie • Binnen de kernen versterken van groene en blauwe verbindingen met de aanleg van meer bomen, regenwaterbuffers en wadi’s door gebruik te maken van bestaande landschapselementen zoals beken, houtwallen en bosjes. In nieuwe plannen aansluiten op de bestaande groene hoofdstructuren. • Bij nieuwe woningen aandacht voor klimaatadaptatie, natuurinclusiviteit en biodiversiteit. • Bedrijventerreinen worden groener; tegengaan van hittestress en wateroverlast. Verduurzaming: • Nieuwe woningen zijn netbewust. • Zoveel mogelijk zon-op-dak; gemeente stimuleert woningeigenaren om zonnepanelen te plaatsen en sturen actief op aan dat eigenaren van grote gebouwen dit ook doen.

• Duurzame opwekking met zon en wind op land, gecombineerd met opslag; o Duurzame energieopwekking bij Waterplas de Brink, rondom het glastuinbouw- ontwikkelgebied bij de N270 en langs de weerzijden van de A67 o Energiehubs in het buitengebied (voornamelijk langs infrastructuur): multifunctionele knooppunten waar duurzame energie opwekking, opslag en verspreiding plaatsvindt • Potentie voor windenergie onderzoeken in de klimaatcorridor. • Bij circulaire werklandschappen o maximaal duurzaam opwekken en gebruiken van energie o Gezamenlijke mestvergisters (als bron voor biogas); Onderzoeken van potentie voor warmteopwekking via mestvergisting (rendabel genoeg?) • Op kansrijke locaties, zoals het huidige glastuinbouwconcentratiegebied, mogelijkheden voor combinaties van agrifood-activiteiten en duurzame energie. • Energie besparen; door als gemeente efficienter om te gaan met ons energiegebruik en dit aan te moedigen bij inwoners. • Ondersteunen van bewoners en bedrijven die individueel willen verduurzamen middels subsidies. • Werken met een wijkgerichte aanpak om een hele buurt over te laten schakelen op aardgasvrije verwarming; vooralsnog met warmtepompen of een mix van warme en koude energie opslag incl. duurzame opwek. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 6. | Gezondheid als een vanzelfsprekende parameter • | Meer ruimte voor groen, ontmoeting, spel en beweging in wijken.

• | Verkennen van opties voor wandelroutes op bedrijventerreinen. 7. | Sociaal-economisch potentieel van recreatie en toerisme uitnutten • | Terughoudend zijn met recreatie en toerisme in en rondom kwetsbare natuur. • | Recreatiemogelijkheden in het buitengebied vergroten. • | Nieuwe | recreatiemogelijkheden | in | nieuwe | bosgebieden, | om | recreatiedruk | op | bestaande bosgebieden te verlichten. • | Een divers aanbod aan activiteiten voor dagrecreatie: o | Beekdalen toegankelijk maken o | Voormalige zandwinplas De Brink gedeeltelijk inzetten voor recreatie • | Ruimte geven aan kleinschalige verblijfslocaties: natuurkamperen, B&B’s en trekkershutten. • | De vrijetijdseconomie groeit mee met de gemeente en levert naar verwachting circa 250 tot 500 extra banen, met zowel economische als maatschappelijke meerwaarde. • | Investeren in toegankelijke natuur, hoogwaardige ontmoetingsplekken en een divers aanbod aan dag- en verblijfsrecreatie, bijvoorbeeld kasteeldomein Haageind: o | Ontwikkelen Haageind tot een belangrijke recreatieve plek (recreatieve hotspot) waar natuur, cultuurhistorie en ontmoeten samenkomen. • | Goede en duidelijke informatie richting toeristen en aantrekkelijke aanzichten van horeca en winkels. • | Organiseren van evenementen waar Deurne mee op de kaart gezet wordt, zoals culturele festivals, sportwedstrijden en concerten. 8.

| Regionale samenwerking versterkt synergie tussen bedrijven • | Ruimte bieden aan toekomstbestendige bedrijvigheid die passen bij de identiteit van Deurne • | Circa 5.000 extra banen in 2040 en groei in werkgelegenheid naar 2050 toe o | Belangrijkste groeikansen bij maakindustrie en voedselproducerende en -verwerkende sector. o | In afstemming met de regio zoeken naar nieuwe bedrijventerreinruimte met oog voor bereikbaarheid, logistiek, duurzaamheid en landschappelijke inpassing. o | Voor elk terrein bepalen welke bedrijfssectoren aansluiten bij het profiel en de omgeving. o | Nieuwe werklandschappen tussen de N270 en de Wittedijk en langs de A67 tussen Neerkant en Helenaveen; ruimte voor bestaande ondernemers in Deurne en nieuwe en pionierende ondernemers die aansluiting vinden bij en samenwerken met de Brainport, Greenport en/of Foodtech. • | Onderwijs, ondernemers en overheid werken samen aan talentontwikkeling, praktijkleren en een goede aansluiting tussen opleiding en werk. • | Bedrijven | waarbij | veel | geur, | geluid | of | luchtvervuiling | vrijkomt | verplaatsen | naar | circulaire werklandschappen in het buitengebied. • | Bij circulaire werklandschappen: o | Maximaal gebruik van circulair materiaal. o | Oefenen met het uitwisselen van water, restproducten en restwarmte tussen bedrijven en slimme en duurzame transportoplossingen die leiden tot korte ketens.

o | Innovatieve ondernemers krijgen de ruimte om te experimenteren met circulaire productie • | Ruimte voor werken in de woonomgeving: zorg, onderwijs, dienstverlening, detailhandel en lokale bedrijvigheid. • | Bestaande bedrijventerreinen efficiënter benutten en waar kan verdichten, met mogelijkheden voor een transformatie naar wonen & werken. 3 juni 2026 | CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" | BK8795-RHD-XX-XX- | 47 RP-X-0001 P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 48 9. Perspectief bieden voor het agrarisch gebied • Terughoudend zijn met intensieve landbouw rondom kwetsbare natuur en beekdalen. • Boerenbedrijven verbinden met zorg, recreatie, energie, (soms intensieve) kringlooplandbouw en maakactiviteiten. • Herbestemming van leegstaande agrarische gebouwen van boeren die stoppen, afhankelijk van bodem en water: ruimte voor landbouw, wonen of recreatie. • Faciliteren van grondruil in de agrarische sector: (‘uitruil-principe’: de boerderijen van boeren die midden in het landelijk gebied gevestigd zijn en willen stoppen, worden overgenomen door boeren die gevestigd waren tegen de kernen aan). • Technische maatregelen toepassen, zoals het bewateren van gewassen op druppelniveau en ondergronds.

• Natuurwaarden in het agrarisch gebied verbeteren via gericht beheer; meer agrarisch gebied naar natuur omzetten, boeren aanmoedigen natuurinclusiever te gaan werken of met meer bloemstroken langs hun perceel, aanpassen van het maaibeheer. • Zone voor intensieve agrarische activiteiten. 10. Mobiliteit is geen doel op zich en staat in dienst van andere opgaves • STOMP: Stappen op één, gevolgd door Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility-as-a-service en Privé-auto. • Fietsen en wandelen o Completer netwerk van loop- en fietspaden in de kernen en tussen de kernen o Samen met de regio werken aan doorfietsroutes naar Helmond, America (Limburg) en Eindhoven. o Voorrang voor voetgangers en fietsers op alle rotondes. o Aantrekkelijke verbindingen voor wandelaars vanuit de kernen naar het buitengebied; geschikt zijn voor ommetjes, langere wandelingen en recreatie. o Aandacht voor mensen met een (visuele) beperking. • In de stationsomgeving komt een volwaardige mobiliteitshub waar reizigers gemakkelijk overstappen tussen trein, bus, fiets en deelmobiliteit. Bushaltes worden toegankelijker (ook voor minder validen). • De gemeente zet zich actief in voor een hogere frequentie van OV in de dorpen. • Onderzoeken of een ringweg rondom Deurne nodig is.

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 49 7 Gevolgen van het voorkeursalternatief voor de omgeving In dit hoofdstuk zijn de effecten van het voorkeursalternatief (VKA) beschreven. Dit is gedaan door de beleidsuitspraken uit de omgevingsvisie te toetsen aan de beoordelingsaspecten uit de ‘foto van de leefomgeving’. Het voorkeursalternatief voor de omgevingsvisie is niet in detail uitgewerkt, waardoor het niet mogelijk is om de effecten precies (kwantitatief) te berekenen. Er is daarom een oordeel gedaan op basis van expert judgement, waarin gesproken wordt van kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten. Dit geeft een indicatie van de mogelijke gevolgen van een beleidsuitspraak. De effecten die daadwerkelijk optreden zijn onder meer afhankelijk van de precieze beleidsinvulling en concretisering van het beleid in bijvoorbeeld een programma en/of een omgevingsplan. In Figuur 7.11 en Figuur 7.1 zijn de uitkomsten van de beoordelingen per beoordelingsaspect weergegeven en geprojecteerd in het Rad van de leefomgeving. De effectbeoordeling van het VKA, inclusief toelichting, is opgenomen in bijlage A6.

7.1 Beoordeling per beoordelingsaspect Op basis van de beleidsuitspraken laten de beoordelingsaspecten wandel- en fietsnetwerk, Natuurnetwerk Brabant en EVZ, biodiversiteit, landschappelijke kwaliteit, grondwater, oppervlaktewater, culturele voorzieningen en gezonde leefstijl en leefomgeving de meeste kansen op positieve effecten zien. De scores zijn te verklaren doordat binnen het VKA sterk wordt ingezet op het versterken van het groen-blauwe systeem, zoals het verbinden van natuurgebieden, het vernatten van de Peel en het realiseren van groene buffers en waterbergingsmaatregelen. Daarnaast dragen maatregelen gericht op recreatieve verbindingen en voorzieningen bij aan een gezondere leefstijl en een betere beleving van de leefomgeving. Ook het versterken en toegankelijk maken van culturele voorzieningen en erfgoed levert een duidelijke positieve bijdrage. De effecten zijn hier relatief groot, omdat de maatregelen direct ingrijpen in de fysieke leefomgeving en meerdere functies combineren, zoals natuur, water, recreatie en gezondheid. De meeste beoordelingsaspecten laten zowel kansen op positieve effecten als risico’s op negatieve effecten zien.

De combinatie van positieve en negatieve effecten komt voort uit het integrale karakter van het VKA, waarin ruimtelijke ontwikkelingen zoals woningbouw, mobiliteit en energieopwekking worden gecombineerd met natuur- en klimaatmaatregelen. Zo leiden maatregelen zoals woningbouw, mobiliteitsontwikkeling en energieopwekking enerzijds tot verbeteringen, bijvoorbeeld door vergroening, betere bereikbaarheid of versterking van structuren, terwijl deze tegelijkertijd gepaard gaan met negatieve effecten zoals extra verkeer, verharding, uitstoot en verstoring van natuur en landschap. De beleidsuitspraken leiden voor de meeste beoordelingsaspecten tot gematigde positieve effecten. De gematigde scores zijn te verklaren doordat de effecten vaak indirect zijn, slechts een deel van het gebied betreffen of afhankelijk zijn van verdere uitwerking. Bijvoorbeeld als het gaat om kleinschalige ingrepen, beperkte geografische omvang of afhankelijkheid van externe factoren. De uitkomsten van de beoordelingen per beoordelingsaspect (geaggregeerd) en de kansen en risico’s van het voorkeursalternatief op de beoordelingsaspecten zijn geprojecteerd in het Rad van de leefomgeving Figuur 7.1. Dit is in relatie tot de toegekende kwaliteitsniveaus voor de referentiesituatie in de Foto van de leefomgeving.

Aan de gepresenteerde geaggregeerde effecten kunnen dan ook niet zozeer exacte, absolute beelden ontleend worden. Wel geeft het een beeld van hoe het voorkeursalternatief scoort op de verschillende aspecten. Bijvoorbeeld: hoe meer toegekende kansen op een positief effect bij een beoordelingsaspect, hoe beter het alternatief op dat aspecten naar voren komt. Daarbij is ook aangegeven in hoeverre het voorkeursalternatief bijdraagt aan het verminderen dan wel verergeren van in de Foto van de leefomgeving geconstateerde knelpunten en aandachtspunten bij autonome ontwikkeling. P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 50 Figuur 7.1: Rad van de Leefomgeving gemeente Deurne inclusief definitief voorkeursalternatief

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 51 Arbeid & ruimtelijke vestigingswaarden Voor de aspecten onder arbeid en ruimtelijke vestigingswaarden zijn enkel kansen op positieve effecten voorzien. Dit komt door de inzet op groei van het aantal banen en groeimogelijkheden voor bedrijvigheid, toerisme en voorzieningen, passend bij de schaalsprong. Figuur 7.2: Arbeid & ruimtelijke vestigingswaarden; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Infrastructuur en bereikbaarheid Voor de aspecten onder infrastructuur en bereikbaarheid zijn voornamelijk kansen op positieve effecten voorzien. Dit komt door de sterke inzet op het verbeteren van het fiets- en wandelnetwerk met nieuwe functionele en recreatieve routes. Ook voor openbaar vervoer zijn kansen, omdat de gemeente zich inzet voor een hogere frequentie van OV in de dorpen. Daarnaast is er sprake van inbreiding met veel woningen nabij het station, waardoor nieuwe bewoners makkelijk gebruik kunnen maken van de trein als vervoersmiddel. In de stationsomgeving wordt ook deelmobiliteit mogelijk gemaakt.

Bij autobereikbaarheid is er zowel een kans op positief effect als een risico op negatief effect. Dit komt doordat er enerzijds verbeteringen is door een nieuwe ringweg. Anderzijds is er een toename van verkeer als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen (o.a. meer woningen en werkgelegenheid). Figuur 7.3: Infrastructuur en bereikbaarheid; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Natuur & landschap Voor de aspecten onder natuur en landschap zijn zowel kansen op positieve effecten als risico’s op negatieve effecten voorzien. Groen- en waterbeleving kent enkel kans op positieve effecten, gecreëerd door groenblauwe dooradering lands dorpskernen en vergroening in en rondom kernen in combinatie met recreatiefuncties. Voor Natura 2000-gebieden zijn er enerzijds verbindende en vernattende maatregelen en is er anderzijds risico op meer stikstofdepositie door meer verkeer vanwege veel nieuwe woningen in en rondom bestaande kernen. Ditzelfde geldt voor Natuurnetwerk Brabant en EVZ.

Voor beschermde soorten zorgen groene buffers en het terugbrengen van natuurtypen voor de uitbreiding van leefgebied, maar zorgt de ontwikkeling van woningen in en rond kernen, bedrijventerreinen in buitengebied en meer recreatie voor de verstoring van leefgebied. Het verbinden van natuurgebieden, de ontwikkeling van een groene rand rondom kernen en het versterken van groen en blauw aldaar biedt een kans op hogere biodiversiteit. De inbreiding en uitbreiding van veel woningen in en rondom kernen vormt hier echter een risico voor afname

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 52 van de biodiversiteit. Voor landschappelijke kwaliteit bestaat een kans op een betere beleving en herkenbaarheid door nieuwe recreatiemogelijkheden en het terugkeren van cultuurlandschapselementen, hoogveen en heide. Het uitplaatsen van bedrijventerreinen naar het buitengebied en het doorkruisen van gebied door een ringweg brengt risico op afbreuk van landschappelijke kwaliteit. Figuur 7.4: Natuur & landschap; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Bodem en water Voor bodem en water zijn er overwegend kansen op positieve effecten, die bestaan naast een aantal risico’s op negatieve effecten. Voor bodemkwaliteit en bodemdaling zorgen vernattende maatregelen en daarmee samenhangende verhoogde grondwaterstand voor een kans op minder bodemdaling. Bedrijven op nieuwe locaties brengen echter het risico met zich mee op het ontstaan van nieuwe bodemverontreinigingen. Duurzame opwek met natuurinclusief landgebruik en vernattende maatregelen kunnen zorgen voor een verbetering van de bodemvitaliteit.

Groene buffers met waterberging en versterkt groen en blauw in kernen brengen een kans op verhoging van de grondwaterstand. Anderzijds vormt meer verharding en een grotere drinkwatervraag een risico op droogte. De verharding die samenhangt met de ontwikkelingen vormt ook een risico op verminderde aanvulling van oppervlaktewater. Ruimte voor waterberging en verbinding van natuurgebieden zorgt ter compensatie voor vertraagde afvoer en verminderede uitspoeling van (mest)stoffen in het oppervlaktewater. Figuur 7.5: Bodem en water; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Energie en grondstoffen Energie en grondstoffen kennen beide kansen en risico’s. De uitgebreide gebouwde omgeving en het verkeer en vervoer dat hiermee samenhangt zorgen voor een risico op meer energiegebruik. Duurzame opwekking kent enkel kansen, door meer en energie door zon-op-daken, in het buitengebied, bij circulaire weklandschappen en door subsidies en een wijkgerichte aanpak naar aardgasvrij. Bij circulariteit wordt

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 53 enerzijds ingezet op efficiënter gebruik van grondstoffen en circulaire initiatieven, terwijl anderzijds de toename van activiteiten en huishoudens kan leiden tot meer afvalstromen. Figuur 7.6: Energie en grondstoffen; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Lucht & hinder Lucht en hinder kennen met name risico’s op negatieve effecten. Zo kunnen meer verkeersbewegingen zorgen voor een verslechtering van de luchtkwaliteit, meer uitstoot van broekkasgassen en meer geluidhinder. De inbreiding van woningen neemt het risico van een toename van (zeer) kwetsbare gebouwen binnen het aandachtsgebied en trillinghinder rond het spoorgebied met zich mee, echter zorgt het verplaatsen van bedrijven uit woonkernen voor een kans op verbetering van de omgevingsveiligheid. Dit laatste brengt anderzijds het risico op lichthinder met zich mee. Ook zorgt de toename in verhard oppervlak voor een risico op wateroverlast en hittestress. Vergroeningsmaatregelen dienen hierbij deels ter compensatie.

Figuur 7.7: Lucht & hinder; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Participatie Voor de aspecten onder participatie zijn enkel kansen op positieve effecten voorzien. Dit komt door het realiseren van gemengde wijken, waarmee ontmoeting van verschillende doelgroepen gestimuleerd wordt. De economische participatie kan verbeteren, omdat de gemeente enkel wil uitbreiden met bedrijven die een toegevoegde waarde hebben voor de gemeente.

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 54 Figuur 7.8: Participatie; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Kunst, cultuur en onderwijs Bij kunst, cultuur en onderwijs zorgt het toegankelijk maken van historische gebouwen en de peelrandbreuk voor een kans op betere beleefbaarheid van cultuurhistorisch erfgoed. Het daarbij stimuleren van nieuwe manieren van gebruik, zoals musea of een cultureel centrum, bieden kansen op meer culturele voorzieningen. Archeologische waarden kennen risico’s op verstoring door het inbreiden en uitbreiden van woningen daar waar de archeologische verwachting voornamelijk hoog is. Het met de schaalsprong meegroeien van voorzieningen geeft kans op meer onderwijsvoorzieningen in de buurt van nieuwe en bestaande woningen. Figuur 7.9: Kunst, cultuur en onderwijs; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld.

Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering Gezondheid & veiligheid Gezonde leefstijl en leefomgeving kennen significante kansen op positieve effecten door de nabijheid van bestaand een nieuwe sport- en speelvoorzieningen vanwege nieuwe woningen in en rondom kernen. Dit geldt ook voor de kans op de nabijheid van gezondheidsvoorzieningen. Doordat de bouw van woningen zorgt voor een toename in verkeersbewegingen is er een risico op meer verkeersongevallen en daarmee een afname van verkeersveiligheid. Sociale veiligheid heeft kans op positieve effecten door de toename van activiteit op straat door meer ruimte voor ontmoeten, spel en beweging in wijken en wandelroutes op bedrijventerreinen. Figuur 7.10: Gezondheid & veiligheid; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering

P r o j e c t g e r e l a t e e r d 3 juni 2026 CLICK TO ENTER "DLSHORTTITLE" BK8795-RHD-XX-XX- RP-X-0001 55 Wonen en recreatie Wonen en recreatie kent kansen op positieve effecten. De beoogde ontwikkelingen voorzien in de vraag in woningaanbod en behoefte vanuit de schaalsprong. Recreatie en toerisme zien kansen voor positieve effecten door een toename in kleinschalige verblijfsvoorzieningen en toeristische/recreatieve activiteiten en het organiseren van evenementen. Figuur 7.11: Wonen en recreatie; effectbeoordeling definitief VKA (op basis van beleidsuitspraken (pijlers)) per beoordelingsaspect. Groene balk = alle kansen op positieve effecten bij elkaar opgeteld. Rode balk = alle risico’s op negatieve effecten bij elkaar opgeteld. Groene of rode pijl = Per saldo een verbetering of verslechtering 7.2 Ontwikkeling knelpunten en aandachtspunten ten opzichte van de referentiesituatie De beoordelingsaspecten die in de huidige situatie en autonome ontwikkeling beoordeeld zijn met kwaliteitsniveau ‘rood’ en ‘oranje met verslechterende trend’ zijn aangemerkt als knelpunt en aandachtspunt. Vanuit het belang van de kwaliteit van de leefomgeving liggen bij deze aspecten de belangrijkste opgaven voor de omgevingsvisie. De aspecten waar het om gaat en specifieke aandachtspunten zijn hieronder omschreven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://deurne.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/83ec7fed-ebe5-4689-ac08-d2e19be696bb?agendaItemId=418fe696-9340-47f9-9c1d-4d0b2bcb596c