CConstaterende datDeurne
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Concept ontwerp omgevingsvisie Deurne 2050 - commissie

Raadscommissie Omgeving 8 september 2026, gemeente DeurneBij agendapunt: Omgevingsvisie Deurne 2050 - 20:3518.406 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

De recreatie is rustig, natuurlijk en goed afgestemd op de omgeving. In het gebied liggen een aantal (fiets)verkeerroutes die de Vlierden, Liessel, Neerkant, Helenaveen en de kern Deurne met elkaar en met de regio verbinden. In de beekdorpen focussen we op ontmoeten en gezond leven. We werken aan een zo groot mogelijk ‘welzijn’, om zo de behoefte aan zorg te verminderen. Aanvullend op de gemeentebrede ontwikkelprincipes en hoofdthema’s (H1) geven we in de Beekdorpen extra aandacht aan: Wonen in en rondom de beekdorpen: We willen dat de inwoners in de beekdorpen passende woonruimte kunnen vinden, nu en in de toekomst. De kracht van de beekdorpen ligt in hun dorpse karakter, overzichtelijke schaal en sterke sociale verbondenheid. Nieuwe ontwikkelingen sluiten hierop aan en versterken het bestaande dorpsbeeld. Groei in de beekdorpen is daarom gericht op: • het behouden en versterken van bestaande voorzieningen; • het bieden van passende woningen voor eigen inwoners; • het versterken van sociale samenhang en de gemeenschap. We zoeken vooral aan de randen van de kernen naar mogelijkheden om zorgvuldige uitbreidingen te realiseren, zoals het toevoegen van straatjes of buurtschappen. De mate van groei verschilt per dorp. Het is afhankelijk van de schaal, identiteit en het aanwezige voorzieningenniveau.

Ontwikkelingen sluiten aan bij de aard en kwaliteit van het dorp en dragen bij aan het behoud van het karakter en de leefbaarheid. Nieuwe woonontwikkelingen dragen bij aan het versterken van voorzieningen, maar leiden niet automatisch tot het toevoegen van nieuwe voorzieningen. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 25 We toetsen initiatieven in de kernen zorgvuldig op hun bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit, het dorpskarakter en de relatie met het omliggende landschap. De overgang tussen dorp en buitengebied blijft geleidelijk en groen. Door het aansluiten bij bestaande structuren en het versterken van ruimtelijke kwaliteit behouden de beekdorpen en buurtschappen hun eigen identiteit. Vanuit de kern loopt het landschap steeds natuurlijker over in het buitengebied, dat zich kenmerkt door een afwisseling van landbouw, natuur, beken en bossen. In het buitengebied beoordelen we nieuwe woonmogelijkheden onder andere vanuit bestaande bebouwingsclusters. Ook onderzoeken we mogelijkheden voor grondruil, waarbij stoppende agrariërs kunnen bijdragen aan een duurzame ontwikkeling van het buitengebied en ruimte ontstaat voor wonen aan de randen van de dorpen.

Zowel in de kernen als in het buitengebied vergroten de we mogelijkheden ook door: • het toestaan van woningsplitsing waar dit passend is; • ruimte te bieden voor mantelzorgwoningen en bijgebouwen; • het stimuleren van collectieve woonvormen en CPO-initiatieven. Hiermee verminderen we verrommeling van het landschap, verhogen we de sociale veiligheid in het buitengebied en verbeteren we de leefbaarheid in de kleine kernen. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 26 Dorpen met eigen accenten Vlierden ontwikkelt zich verder als aantrekkelijk woondorp, met een sterke focus op gezinnen. De nabijheid van Deurne biedt kansen voor wonen en voorzieningen, waarbij nieuwe ontwikkelingen zorgvuldig worden afgestemd op het dorpse karakter van Vlierden. We verkennen mogelijkheden voor woningbouw aan de randen van het dorp, waaronder Vlierden-Zuid en de noordzijde. Tegelijk versterken we de kwaliteit van het beekdal van de Oude Aa als waardevol groen landschap en belangrijk uitloopgebied. Zo behoudt en versterkt Vlierden zijn eigen karakter als zelfstandige dorpskern. In Vlierden is het woningaanbod momenteel relatief eenzijdig met veel (duurdere) koopwoningen. We zetten in op meer variatie, met extra aandacht voor: • sociale huur; • woningen voor kleinere huishoudens; • seniorenhuisvesting; • nieuwe woonvormen met gedeelde voorzieningen.

Liessel blijft een levendig en hecht dorp waarin men naar elkaar omkijkt. Om deze kwaliteiten ook in de toekomst te versterken, bieden we ruimte voor passende uitbreidingen aan de noordwest-, zuidoost- en zuidwestzijde van het dorp. Liessel heeft relatief veel woonzorgvoorzieningen en daarom is de vergrijzing hier hoger dan in de andere kernen. Hier zetten we extra in op een goede samenhang tussen wonen, zorg en welzijn zodat inwoners ook op latere leeftijd prettig in Liessel kunnen blijven wonen. Neerkant blijft bekend staan als een muzikaal en hecht dorp en wordt aan de westzijde volledig omsloten door de Neerkantse bossen. Het dorp ontwikkelt op een manier die past bij de schaal, identiteit en groene omgeving. Dit bereiken we door inbreiding (verdichting) in de huidige bebouwde kom waar daar ruimte voor is en dit past binnen de bestaande structuur. Ruimte voor uitbreidingen is er aan de noord- en zuidzijde van het beekdorp. De focus ligt op betaalbare woningen en passende woonvormen voor verschillende levensfasen, waaronder seniorenhuisvesting, zodat inwoners binnen het dorp kunnen doorstromen. Daarnaast bieden we ruimte aan bewonersinitiatieven, zoals collectieve woonvormen en CPO’s 5, die bijdragen aan de betrokkenheid en gemeenschapsvorming. In Neerkant benutten we de omgeving om de openbare ruimte verder te versterken.

Hierdoor stimuleren we mensen om te sporten en te bewegen en vanuit Neerkant de omgeving te gaan ontdekken. 5 CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) is een vorm van woningbouw waarbij een groep mensen samen woningen ontwikkelt en laat bouwen. Ze hebben daarbij zelf invloed op het ontwerp en de inrichting van hun woningen en de buurt.

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 27 Bereikbaar en veilig verbonden: De beekdorpen hebben een eigen mobiliteitsprofiel, waarbij inwoners vaak grotere afstanden afleggen voor werk, onderwijs en voorzieningen. Daarom maken we ook duurzame vervoersvormen aantrekkelijker, zoals de (elektrische) fiets of deelauto. We willen dat iedere inwoner toegang heeft tot passende vervoersmogelijkheden. Dit doen we met het uitbreiden van regionale doorfietsroutes en verbeteringen in de fietsinfrastructuur. Hiermee zorgen we ervoor dat alle kernen en hun voorzieningen goed bereikbaar blijven. Tegelijkertijd blijven we werken aan het verbeteren en waarborgen van de verkeersveiligheid op de wegen, zodat men ook veilig kan wandelen en fietsen in het donker of bij groter wordende voertuigen voor landbouw- en vrachtverkeer. Door de dorpen waar mogelijk vrachtwagenluw te maken versterken we de verkeersveiligheid en leefbaarheid. Zo zorgen we ervoor dat de beekdorpen goed bereikbaar blijven, voor alle inwoners. Ruimte voor lokaal ondernemen: De beekdorpen kennen een sterke lokale economie, waarin wonen, werken en voorzieningen nauw met elkaar verweven zijn. We versterken dit door ruimte te bieden aan passende vormen van ondernemerschap.

We stimuleren: • lokale bedrijvigheid en ondernemerschap aan huis; • lokale initiatieven in zorg, onderwijs en dienstverlening; • een sterke relatie tussen kern en buitengebied; • bruisende activiteiten in de kerkdorpen. Leegstaand of onderbenut maatschappelijk vastgoed benutten we actief om bestaande voorzieningen te versterken of nieuwe functies mogelijk te maken. Vrijkomende agrarische bebouwing biedt kansen voor nieuwe economische functies die aansluiten bij het landschap en bijdragen aan de vitaliteit van het buitengebied, zoals agrotoerisme, natuurcampings, ecolodges, educatieve voorzieningen of hoogwaardige vergader- en ontmoetingslocaties. In Liessel en Neerkant zien we kansen om lokaal ondernemerschap verder te versterken. Bedrijvigheid, recreatie en lokale voorzieningen kunnen hier een grotere bijdrage leveren aan de leefbaarheid en vitaliteit van de dorpen. Daarbij streven we naar een goede balans tussen wonen, werken en voorzieningen. In Vlierden zitten al enkele ondernemingen als kleinschalige bedrijven aan huis. Dit type bedrijvigheid vinden we ook in de toekomst passend bij het dorpse karakter. Naar een toekomstbestendig buitengebied: Het buitengebied rondom de beekdorpen ontwikkelt zich tot een veelzijdig en multifunctioneel landschap waarin landbouw, natuur, recreatie en maatschappelijke functies elkaar versterken.

We zetten in op een combinatie van landbouw, natuur en maatschappelijke functies. Landbouw ontwikkelt zich tot een toekomstbestendige sector, waarin natuurinclusiviteit en multifunctionaliteit een steeds grotere rol spelen en ruimte ontstaat voor: • natuurbeheer en landschapsontwikkeling • recreatie en toerisme • zorg en educatie • verkoop van streekproducten De focus ligt hier op vormen van landbouw die bijdragen aan natuur, landschap, waterbeheer en recreatieve kwaliteit. We ondersteunen agrariërs in deze transitie naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 28 Versterken van recreatie en landschap: Het buitengebied vormt een belangrijke schakel tussen de dorpen, de kern Deurne en de regio. We versterken de samenhang tussen recreatieve routes en landschappelijke kwaliteiten, zodat wonen, recreatie en natuur elkaar versterken. De Brink is een waterrijk gebied dat een belangrijke rol kan spelen in waterberging en klimaatadaptatie. Ook biedt het een unieke kans om recreatieve functies te ontwikkelen en versterken, zoals horeca, sportvissen, waterbeleving en natuurontwikkeling. Door De Brink te ontwikkelen als multifunctioneel recreatiegebied ontstaat een aantrekkelijke bestemming voor inwoners en bezoekers. Dit draagt bij aan werkgelegenheid, ondernemerschap en vrijetijdsmogelijkheden voor inwoners.

Dit combineren we met duurzame energieopwekking (zie volgend kopje). De Brink kan hiermee een belangrijke schakel vormen in een groter recreatienetwerk tussen De Peel en de Liesselse bossen. Duurzame energie als onderdeel van het landschap: We onderzoeken mogelijkheden voor duurzame energieopwekking op locaties waar dit ruimtelijk en landschappelijk verantwoord is. Dit doen we onder andere langs infrastructuurcorridors en bij bestaande functies. Ontwikkelingen sluiten aan bij regionale afspraken (RES) en worden zorgvuldig ingepast, met aandacht voor landschap, leefomgeving en draagvlak. Tussen Liessel en Neerkant ligt de N67, die bestempeld is als klimaatcorridor. Hier onderzoeken we de mogelijkheden voor duurzame energieopwekking met windenergie. Daarnaast is Waterplas de Brink potentieel geschikt voor energieopwekking met zonnepanelen, de regio gaat onderzoeken of we een deel van de zandwinplas hiervoor kunnen gebruiken. Aandacht voor beekdalen en water: Het groene landschap vormt een belangrijk onderdeel van de identiteit van de beekdorpen. Hierin speelt vooral het buitengebied een belangrijke rol. De beekdalen zijn een onlosmakelijk onderdeel van het landschap. We zetten in op het versterken van hun zichtbaarheid, beleefbaarheid en toegankelijkheid.

De Oude Aa en de andere beekdalen spelen een belangrijke rol in klimaatadaptatie, door water langer vast te houden en ruimte te bieden aan natuur en recreatie. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 29 2.3 Helenaveen en de Peel In Helenaveen en de Peel kiezen we voor… In Helenaveen en de Peel kiezen we niet voor… Een leefbaar en toekomstbestendig dorp met een sterke gemeenschap en passende woningen, voorzieningen en ruimte voor lokaal ondernemerschap Grootschalige ontwikkelingen die niet in balans zijn met de maat, schaal en identiteit van Helenaveen en het karakter van het Peel-landschap Recreatie en beleving van natuur en erfgoed in balans met de omgeving Intensieve recreatie die niet past bij de kwaliteiten van natuur, landschap en erfgoed Hoogveenherstel en versterking van natuur, water en landschap Ontwikkelingen die natuur-, water- en hoogveenherstel belemmeren In 2050 vormt Helenaveen en de Peel een robuust en toekomstbestendig natuur- en leefgebied, waarin natuur, water en samenleving in balans zijn. Helenaveen is een vitaal en karakteristiek Peeldorp met een sterke gemeenschap en een unieke cultuurhistorische identiteit. De Peel heeft zich ontwikkeld tot een hoogwaardig hoogveengebied waarin water structureel wordt vastgehouden en de natuurkwaliteit aantoonbaar is versterkt.

Door herstel van de hydrologie en het beperken van ontwatering is het hoogveenareaal toegenomen. Hierdoor zijn kenmerkende planten- en diersoorten teruggekeerd en is de biodiversiteit vergroot. Tegelijk vervult het gebied een belangrijke rol in klimaatadaptatie: het veen fungeert als natuurlijke buffer voor water en als opslag voor CO₂. Het landschap is beleefbaar en van grote natuurlijke waarde. Helenaveen ontwikkelt zich verder als toegangspoort tot de Peel, waar natuur, erfgoed en recreatie samenkomen. We versterken de natuurkwaliteit en stemmen recreatie en gebruik zorgvuldig af op de kwaliteiten en mogelijkheden van het gebied, zodat mens en natuur duurzaam in balans blijven. Helenaveen heeft genoeg inwoners door de nieuwe woningen om de basisvoorzieningen in stand te houden. Het dorp blijft zo vitaal en is alom bekend als een cultuurhistorisch belangrijke plek voor de turfwinning. Inwoners en bezoekers beleven daarmee Helenaveen en de Peel vanuit rust, kwaliteit en respect voor natuur en erfgoed. Het unieke gebied biedt ruimte aan natuurgerichte en rustige vormen van recreatie, waar (nieuwe) voorzieningen een nieuwe plek hebben gevonden in de oude, karakteristieke gebouwen van Helenaveen. Historische panden en karakteristieke locaties worden benut voor wonen, werken, ontmoeten en recreëren, waardoor erfgoed een actieve bijdrage levert aan de leefbaarheid van

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 30 Helenaveen. Bewonersinitiatieven krijgen ruimte en dragen bij aan de betrokkenheid, sociale samenhang en leefbaarheid van Helenaveen. Helenaveen biedt ruimte aan ondernemerschap dat aansluit bij de identiteit van het dorp en de kwaliteiten van de Peel. Er ontstaan kansen op het gebied van recreatie, erfgoedbeleving, zorg, educatie, streekproducten en dienstverlening. Daarmee versterken we de lokale economie en het voorzieningenniveau van het dorp. De ligging aan de Peel biedt kansen om wandel-, fiets- en recreatieve routes verder te versterken. Daarmee stimuleren we beweging, ontmoeting en natuurbeleving en versterken we de recreatieve aantrekkingskracht van Helenaveen. We verbeteren de verbindingen met omliggende dorpen, recreatieve bestemmingen en de Peel, zodat inwoners en bezoekers het gebied optimaal kunnen beleven. Aanvullend op de gemeentebrede ontwikkelprincipes en hoofdthema’s (H1) geven we in Helenaveen en de Peel extra aandacht aan: Wonen in Helenaveen: Om Helenaveen vitaal en toekomstbestendig te houden zetten we in op een gevarieerd woningaanbod voor verschillende doelgroepen. De ligging in en nabij waardevolle natuur vraagt om maatwerk en zorgvuldige ruimtelijke ontwikkeling. Tegelijk is een voldoende inwoneraantal nodig om basisvoorzieningen, zoals een basisschool, in stand te houden.

We zetten in op zorgvuldig ruimtegebruik en een slimme benutting van locaties. Waar dat passend is, bieden we ruimte voor compactere woonvormen en zorgvuldig ingepaste verdichting. Voor uitbreiding richten we ons op de oost-, zuid- en westzijde van het dorp. Vrijkomende gebouwen en locaties zetten we waar mogelijk in voor woningbouw, bijvoorbeeld wanneer een bedrijf stopt. Hergebruik en transformatie bieden kansen om woningen toe te voegen en tegelijkertijd het karakter van Helenaveen te behouden. Ook bieden we ruimte voor het splitsen van bestaande woningen, zodat beter wordt aangesloten op de groei van kleinere huishoudens en meer doorstroming binnen het dorp mogelijk wordt. Nieuwe woningen sluiten aan op de wateropgave, de kwaliteiten van het landschap en het beschermde dorpsgezicht. De focus ligt op betaalbare woningen en passende woonvormen voor starters, jonge gezinnen, alleenstaanden en senioren, bijvoorbeeld in een hofje of andere woonvormen waarin generaties elkaar kunnen ontmoeten. Zo kunnen inwoners binnen Helenaveen blijven wonen en doorstromen. Nieuwe woningbouw sluit aan bij de maat, schaal en identiteit van Helenaveen. Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan een aantrekkelijke en kwalitatieve openbare ruimte.

Daarnaast bieden we ruimte aan bewonersinitiatieven, zoals collectieve woonvormen en CPO-projecten, die bijdragen aan de leefbaarheid en sociale samenhang van het dorp. Werken en ontmoeten dichtbij huis: Steeds meer mensen werken (deels) vanuit huis. Daarom stimuleren we flexwerkplekken en samenwerkplekken, waar mogelijk gecombineerd met andere voorzieningen in het dorp. Deze plekken bieden ruimte voor ontmoeting, kennisdeling, lokaal ondernemerschap en nieuwe initiatieven. Zo versterken we de sociale samenhang en maken we het aantrekkelijker om dichtbij huis te werken. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 31 Passende bedrijvigheid in een bijzondere omgeving: Voor Helenaveen zetten we in op multifunctioneel gebruik van gebouwen geschikt voor verschillende functies om zo niet te veel ruimte in te nemen. Een bedrijfsverzamelgebouw of het verkennen van inzetbaarheid van bestaande gebouwen voor andere voorzieningen past hierbij. Helenaveen biedt kansen voor ondernemerschap dat aansluit bij de kwaliteiten van de Peel en het cultuurhistorische karakter van het dorp. We stimuleren initiatieven op het gebied van recreatie, toerisme, natuurbeleving, erfgoed, streekproducten, zorg, educatie en dienstverlening. Ook karakteristieke gebouwen kunnen een nieuwe functie krijgen als ontmoetingsplek, werkplek, verblijfsaccommodatie of maatschappelijke voorziening.

Het belangrijkste daarbij is dat nieuwe ontwikkelingen aansluiten bij de schaal, identiteit en kwaliteiten van Helenaveen en bijdragen aan de leefbaarheid van het dorp. Zo versterken we de lokale economie, het voorzieningenniveau en de aantrekkingskracht van Helenaveen voor inwoners en bezoekers. Verbonden met de regio: Helenaveen ligt midden in een waardevol natuurgebied, maar blijft goed verbonden met de regio. Voor werkgelegenheid, voorzieningen en economische ontwikkeling profiteren inwoners van ontwikkelingen in de omliggende gemeenten en de A67-corridor. Daarom onderzoeken we samen met de gemeente Asten de mogelijkheden voor een nieuw bedrijventerrein in de A67-zone Deurne- Oost. Natuur, rust en recreatie als kwaliteit: Natuur, rust, erfgoed en recreatie vormen belangrijke kwaliteiten van Helenaveen. Ze dragen bij aan de leefbaarheid van het dorp, de biodiversiteit, de gezondheid van inwoners en een aantrekkelijk woon-, werk- en vestigingsklimaat. De Peel biedt kansen voor ontmoeting, beweging, natuurbeleving en recreatie en vormt tegelijkertijd een waardevol tegenwicht voor de verstedelijking elders in de gemeente. We gaan zorgvuldig om met natuur- en rustgebieden en bieden ruimte aan ontwikkelingen die bijdragen aan de kwaliteit, beleefbaarheid en duurzaamheid van het gebied.

Daarbij houden we rekening met bestaande ondernemers en agrariërs die hun bedrijfsvoering willen vernieuwen of verbreden. Initiatieven op het gebied van natuurbeleving, recreatie, educatie en erfgoedontwikkeling stimuleren we actief. Natuurherstel in de Deurnese Peel: De bijzondere natuur van de Peel is van grote waarde voor Helenaveen en de gemeente als geheel. De Peel wordt mede gevormd door de Peelrandbreuk, die samen met de aanwezige kwelstromen en wijstgronden bijdraagt aan de unieke natuur- en landschapswaarden van het gebied. De Deurnese Peel heeft een Natura 2000-status en vraagt daarom om bescherming en versterking van natuur en water. We geven meer ruimte aan het hoogveen en werken aan een stabiel hoog grondwaterpeil door water langer vast te houden. Hiermee versterken we de biodiversiteit, verbeteren we de waterhuishouding, beperken we bodeminklinking en dragen we bij aan klimaatadaptatie en CO₂-opslag. Tegelijk investeren we in een aantrekkelijk en beleefbaar landschap. We versterken en herstellen waar mogelijk de karakteristieke kwaliteiten van het oorspronkelijke Peelgebied. Ontwikkelingen op het gebied van natuurbeleving, recreatie, educatie en erfgoed krijgen ruimte wanneer zij passen bij de kwaliteiten van het gebied. Daarbij maken we zorgvuldig afwegingen tussen natuur- en cultuurhistorische waarden.

Daarnaast onderzoeken we mogelijkheden om gebiedseigen water beter te benutten en de waterkwaliteit verder te verbeteren. Zo versterken we niet alleen natuur en landschap, maar creëren we ook kansen voor innovatie, samenwerking en kennisontwikkeling op het gebied van waterbeheer en natuurherstel. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 32 2.4 Ontginningslandschap In het Ontginningslandschap kiezen we voor… In het Ontginningslandschap kiezen we niet voor… Een sterk landbouw- en productielandschap met ruimte voor toekomstbestendige landbouw, innovatie, energie en ondernemerschap Ontwikkelingen die de landbouwfunctie structureel verzwakken en agrarische bedrijfsvoering onnodig belemmeren Nieuwe functies, slimme functiemenging en hergebruik en transformatie van vrijkomende agrarische bebouwing Stilstand, versnippering, leegstand en verval Herstel van natuur, water en biodiversiteit in De Bult Ontwikkelingen die natuurherstel en landschappelijke kwaliteit belemmeren In 2050 is ons Ontginningslandschap de economische motor van het Deurnese buitengebied. Er is hier veel ruimte voor ondernemerschap, pionieren en verduurzaming. We stimuleren nieuwe economische ketens van land tot pand: van nieuwe teelten en verwerking op het eigen erf tot toepassing in lokale en regionale ketens.

Kijkschuren en boerderijwinkels zorgen voor de connectie tussen ‘stad en land’: het is nu mogelijk voor inwoners uit de kernen en bezoekers om het landschap te ervaren. Op kansrijke locaties ontstaan mogelijkheden voor combinaties van agrifoodactiviteiten en duurzame energie, met potentie voor een toekomstgericht agrifoodcluster. Daarnaast zetten we lokale energieopwekking en het produceren van bio-based bouwen in als nieuw verdienmodel. Vrijkomende agrarische bebouwing biedt ruimte voor nieuwe vormen van lokale bedrijvigheid, zoals innovatieve start- ups, dienstverlening en maakbedrijven. Zo ontwikkelt het Ontginningslandschap zich tot een economisch vitaal en toekomstbestendig gebied. Hierbij zetten we in op praktische en uitvoerbare oplossingen, waarbij meervoudig ruimtegebruik en innovatie bijdragen aan economische ontwikkeling. Aanvullend op de gemeentebrede ontwikkelprincipes en hoofdthema’s (H1) geven we in het Ontginningslandschap extra aandacht aan: Ontginningslandschap als productielandschap: In het Ontginningslandschap is en blijft veel ruimte voor ondernemen, waarbij de landbouw de belangrijkste drager en hoofdfunctie is. Ontwikkelingen bouwen hierop voort en dragen bij aan een sterke en toekomstbestendige landbouwfunctie. We stimuleren slimme combinaties van functies die elkaar versterken en bijdragen aan een vitaal buitengebied. We werken aan

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 33 een toekomstbestendig voedselproductiesysteem economisch rendabel is en bijdraagt aan ecologische en maatschappelijke waarde. Het Ontginningslandschap biedt ruimte voor vernieuwing en innovatie, waarbij we inzetten op kansrijke en toepasbare oplossingen voor de praktijk. Hiermee willen we kansen creëren voor (nieuwe) vormen van circulaire landbouw. Daarbij stimuleren we het versterken van korte ketens en regionale netwerken, zonder hier een vaste norm aan te verbinden. De gemeente ondersteunt agrariërs actief bij toekomstkeuzes, innovatie, verplaatsing en het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen. Op het huidige glastuinbouwconcentratiegebied zijn bovendien mogelijkheden om duurzame energieopwekking te combineren met een agrifood-cluster. Een duurzaam agrifood-cluster zorgt voor gezond en veilig voedsel uit de regio. De glastuinbouwsector kan een belangrijke rol spelen in de energietransitie, als producent en beheerder van duurzame energie. Zoekgebied nieuw circulair werklandschap huidig glastuinbouwconcentratiegebied bij de N270: De groei van de economie vraagt om nieuwe ruimte voor ondernemerschap en innovatie. De exacte omvang hangt af van nader onderzoek, regionale afstemming en de keuze voor het type bedrijvigheid.

We willen ruimte bieden aan bedrijven die innovatieve ideeën vertalen naar productie, toepassing en werkgelegenheid. Het huidige glastuinbouwconcentratiegebied bij de N270 biedt mogelijkheden voor herbestemming naar productiegerichte functies. Hier kunnen crossovers ontstaan tussen de agrarische sector, circulaire productie, energie en bouwsector, waarmee we nieuwe economische kracht en innovatie realiseren. Dit sluit aan bij de behoefte aan nieuwe bedrijventerreinen en versterkt de positie van Deurne als krachtige plek voor makers en maakindustrie. Vrijkomende agrarische bebouwing (VAB’s) benutten voor nieuwe vormen van lokale bedrijvigheid: Vrijkomende agrarische bebouwing, ook rondom de kleinere kernen, benutten we waar mogelijk en wenselijk actief voor innovatieve startups, dienstverlening, maakbedrijven en andere activiteiten die elders moeilijk inpasbaar zijn of geen ruimte kunnen vinden. Ook hier geldt dat nieuwe functies moeten passen bij de maat en schaal van het bouwblok en omliggende landschap van de vrijgekomen agrarische bebouwing. Nieuwe functies worden zorgvuldig afgestemd op de omgeving en versterken het samenspel tussen bestaande en nieuwe activiteiten. Waar herbestemming geen passende oplossing biedt, maken sanering en kwaliteitsverbetering van het landschap ruimte voor nieuwe kansen.

Verbeteren van de natuur en toegankelijkheid van de Bult: Voor het Natura2000-gebied de Bult zoeken we naar een nieuw evenwicht tussen ondernemen, natuur en leefbaarheid. De Bult kent bijzondere natuurwaarden. Met gebiedsgerichte aanpak werken we aan herstel van water, biodiversiteit en landschappelijke kwaliteit. We vergroten de samenhang met omliggende natuurwaarden. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 34 2.5 Groene Peelvallei In de Groene Peelvallei kiezen we voor… In de Groene Peelvallei kiezen we niet voor… Versterking van recreatie en vrijetijdseconomie in goede balans met natuur, landschap en leefbaarheid Grootschalige woningbouw- of bedrijventerreinenontwikkelingen Meer ruimte voor groen, water en ecologische verbindingen Aantasting of versnippering van natuur en landschap Een vitaal multifunctioneel agrarisch landschap met hoge landschappelijke kwaliteit Ontwikkelingen die niet passen bij het recreatieve en groene karakter van het gebied In 2050 is onze Groene Peelvallei het recreatiegebied van Deurne en omgeving. Bereikbaarheid, beleving en kwaliteit staan hier centraal. Het van oudsher recreatieve karakter van het gebied is versterkt en goed bereikbaar voor de regio. Dit biedt nieuwe economische kansen voor onze inwoners. Recreanten gaan zorgzaam om met de natuur en met elkaar.

Als gemeente maken we deze ontwikkeling mogelijk door ruimte te bieden aan initiatieven die aansluiten bij de kwaliteiten van het gebied en elkaar versterken binnen een samenhangend recreatief netwerk. Ondernemers in de vrijetijdssector krijgen in de Groene Peelvallei de ruimte om in hun bedrijf te investeren en hun activiteiten te ontwikkelen. De hippische sector voor vrijetijd en zorg bloeit doordat we inzetten op bedrijfswoningen, recreatie en handel binnen deze specifieke sectoren. Er zijn overnachtingsplekken op bijzondere en groene locaties zodat bezoekers langer kunnen blijven genieten van wat we te bieden hebben. Ook de natuur heeft de benodigde aandacht gekregen en de bijzondere soorten die hier groeien op de zandgronden zijn zichtbaar. Via de ecologische verbindingszones en de beekdalen is de natuur in de Groene Peelvallei verbonden met andere belangrijke natuurgebieden, zoals de Deurnese Peel, Groote Peel en Mariapeel. Door extra bosaanplant en slimme zonering van natuur en recreatie versterken we zowel de beleefbaarheid als de ecologische kwaliteit van het gebied. Aanvullend op de gemeentebrede ontwikkelprincipes en hoofdthema’s (H1) geven we in de Groene Peelvallei extra aandacht aan: Reuring in de vallei: In de Groene Peelvallei bieden we ruimte voor reuring.

Dit zijn plekken waar horeca, recreatie, ontmoeting en ondernemerschap dat past bij het recreatieve karkater van het gebied samenkomen. Multifunctionele landbouw speelt hierin een rol. Daarbij wordt agrarische productie gecombineerd met recreatie, zorg, educatie of de verkoop van streekproducten. Vrijkomende agrarische bebouwing biedt ruimte voor recreatieve en economische functies, zoals agrotoerisme of ontmoetingsplekken, die aansluiten bij de kenmerken van het landschap en de identiteit van de locatie.

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 35 Hiermee versterken we – met respect voor het landschap – onze vrijetijdseconomie en creëren we plekken voor ontspanning en werkgelegenheid. Focus op kwalitatieve (buiten)recreatie: We bieden recreatie ruimte op locaties waar bereikbaarheid, natuurwaarden en recreatieve kwaliteit elkaar versterken. We gebruiken het Zandbos en de Brouwhuissche Heide om vooral alle buitenrecreatie een plek te geven. Daarbij zorgen we voor een goede balans tussen natuurbeleving en natuurkwaliteit. Daarom investeren we in de uitbreiding van bosgebieden en in een aantrekkelijk netwerk van routes voor ruiters, mountainbikers en wandelaars. We willen nieuwe paden aanleggen die goed aansluiten op het bestaande netwerk en de voorzieningen die belangrijk zijn voor de verschillende groepen recreanten. Met deze aanpassingen in het gebied willen we de hippische sector laten groeien. Groenwaarden versterken: Om de kwaliteit van de bossen ook op lange termijn te versterken, gaan we zorgvuldig om met de beschikbare ruimte. Daarbij creëren we gebieden waar natuurontwikkeling en biodiversiteit extra ruimte krijgen. We werken hier aan kwaliteitsverbetering en toekomstbestendige bossen.

Daarnaast verbinden we verschillende natuurgebieden aan elkaar door boscorridors aan te leggen bij het Zandbos en de Brouwhuissche Heide en de beekdalen te gebruiken als bestaande natuurlijke verbinding. De beekdalen geven we meer ruimte zodat de natuurwaarden kunnen versterken. We houden ook meer water vast in en rondom de bossen, bijvoorbeeld door sloten te dempen of in te dammen. Zo versterken we de natuurlijke waterhuishouding en verbeteren de omstandigheden voor planten- en diersoorten. We geven speciale aandacht aan karakteristieke planten- en diersoorten in de Groene Peelvallei en versterken de kwaliteit van hun leefgebieden. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 36 2.6 Deurne in de regio De positie van Deurne binnen de regio is uniek. Als landelijke gemeente binnen de Brainportregio en met het hoogveen van de Peel binnen haar grondgebied, bevindt Deurne zich op het snijvlak van verstedelijking, economie en waardevolle natuur. Deze bijzondere ligging brengt kansen met zich mee, maar vraagt tegelijkertijd om zorgvuldige afwegingen en keuzes. De economie van Deurne steunt op twee belangrijke pijlers: een sterke agrarische sector en de innovatieve maakindustrie. Daarmee sluit de gemeente aan bij het karakter van de Peelgemeenten terwijl zij tegelijkertijd profiteert van Brainport Eindhoven om de hoek.

De agrarische sector vormt daarbij een dragende kracht, niet alleen economisch maar ook in het beheer en gebruik van het buitengebied. De goede bereikbaarheid via onder andere de A67 en het intercitystation versterkt de positie van Deurne als woon-, werk- en recreatiegemeente. De directe verbindingen via het station naar Venlo, Eindhoven en verder, zorgt ervoor dat mensen hier komen om te werken en te recreëren in de bijzondere natuur. Tegelijk zorgt deze ligging voor een toenemende vraag naar ruimte. Groei is voor Deurne dan ook geen doel op zich, maar een middel dat moet bijdragen aan leefbaarheid, voorzieningen en een sterke identiteit. De aanwezigheid van waardevolle natuurgebieden zoals de Peel en het beekdal van de Aa vraagt om intensieve samenwerking over gemeentegrenzen heen. Opgaven rond waterbeheer, klimaatadaptatie en natuurherstel zijn nadrukkelijk regionaal van aard. Tegelijkertijd nemen de spanningen tussen functies toe: landbouw, natuur, wonen, werken en energie vragen allemaal ruimte. Dit maakt het noodzakelijk om duidelijke keuzes te maken, omdat niet alles overal kan. De samenkomst van deze opgaven heeft geleid tot de aanwijzing van het gebied als NOVEX-gebied De Peel, waarin Deurne participeert met de omliggende gemeenten, zowel op Brabants als Limburgs grondgebied.

Binnen deze samenwerking zet Deurne actief in op het verbinden van landbouw, natuur, economie, verstedelijking, en bereikbaarheid. Daarbij geldt dat regionale samenwerking wederkerig is: Deurne draagt bij aan de regionale woningbouwopgave, maar verwacht ook investeringen in infrastructuur, voorzieningen en leefkwaliteit. Voor de verstedelijkingsopgave is de woondeal binnen de Metropoolregio Eindhoven, bestaande uit de 21 gemeenten gelegen in Zuidoost-Brabant, leidend. Deze opgave maakt onderdeel uit van het NOVEX stedelijk gebied Brabant, waarin het Rijk, regio en gemeente samenwerken aan de samenhang tussen wonen, werken, mobiliteit en leefomgeving. De verdere uitwerking vindt plaats via de regionale ontwikkelstrategie en het ruimtelijk afwegingskader van de Peelgemeenten. Deurne vertaalt deze kaders naar lokale keuzes die passen bij de schaal, identiteit, kwaliteiten en mogelijkheden van de verschillende kernen. Ook op het gebied van energie wordt regionaal samengewerkt. Gezien de beperkte ruimte binnen de gemeente kiest Deurne voor zorgvuldige inpassing van energieopwekking, bij voorkeur in combinatie met bestaande structuren zoals infrastructuur en bedrijvigheid. De gemeente Deurne is bij al deze ontwikkelingen een actieve partner, maar niet altijd de enige of leidende partij.

Afhankelijk van de opgave liggen verantwoordelijkheden ook bij provincie, waterschappen of marktpartijen. De gemeente vervult hierin een regisserende rol, waarbij zij het algemene belang bewaakt, integraliteit borgt en – waar nodig – duidelijke keuzes en grenzen stelt. Je leest meer over onze rol in het hoofdstuk Aan de slag met de Omgevingsvisie. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 37 3 Aan de slag met de Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is voor Deurne hét kaderstellende document waarmee we richting geven aan de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving op de lange termijn. De Omgevingsvisie brengt alle relevante thema’s samen en geeft aan wat de gemeente wil bereiken op de lange termijn. Tegelijkertijd is de Omgevingsvisie geen uitvoeringsinstrument. Om daadwerkelijk stappen te zetten in de ontwikkeling van onze leefomgeving, is het nodig om deze strategische keuzes veder uit te werken in beleid, omgevingsprogramma’s, regels en projecten. Dit hoofdstuk beschrijft hoe de Omgevingsvisie doorwerkt en hoe wij omgaan met initiatieven in de praktijk. 3.1 Rolverdeling (sturingsfilosofie) De sturingsfilosofie beschrijft hoe de gemeente Deurne haar rol ziet ten opzichte van inwoners, ondernemers en andere overheden. Deze rol is de afgelopen jaren veranderd. Inwoners zijn steeds beter geïnformeerd, actief betrokken en nemen vaker zelf initiatief.

Dat vraagt om een andere manier van werken: visies en plannen zijn niet langer alleen kaderstellend, maar ook een uitnodiging voor samenwerking. Deurne als kaderstellende, regisserende en faciliterende overheid De gemeente Deurne kiest voor een sturingsfilosofie waarin zij kaderstellend, regisserend en faciliterend optreedt, afhankelijk van de opgave: • Kaderstellend: Met de Omgevingsvisie stelt de gemeente duidelijke doelen, ambities en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. Dit zijn kaders die richting geven aan initiatieven en ervoor zorgen dat ontwikkelingen bijdragen aan de drie leidende opgaven (§3.2). • Regisserend: De gemeente bewaakt de samenhang tussen verschillende opgaven en belangen. Ze zorgt voor een integrale afweging tussen onder andere wonen, mobiliteit, natuur, economie en energie. De gemeente houdt regie op de ruimtelijke kwaliteit en uitvoerbaarheid. • Faciliterend: De kaders die we stellen in de Omgevingsvisie bieden ruimte voor initiatief en interpretatie van inwoners. Afhankelijk van het onderwerp kunnen we hiervoor meer of minder vrijheid bieden. De gemeente ondersteunt en stimuleert initiatieven vanuit de samenleving en werkt daarbij samen met inwoners, ondernemers en andere overheden. Dit sluit aan bij de Deurnese cultuur van betrokkenheid, eigenaarschap en samenwerking.

De rol van de gemeente is afhankelijk van het onderwerp en het bevoegd gezag. In sommige gevallen is de gemeente zelf sturend, in andere gevallen werken we samen met of volgen we partijen zoals het Rijk, de provincie of het waterschap. Sturen op hoofdlijnen én keuzes maken Als gemeente sturen we op hoofdlijnen en kwaliteit. Ook bieden we ruimte voor maatwerk per gebied. De Omgevingsvisie geeft richting en randvoorwaarden, maar laat ruimte voor initiatief en lokale invulling. Deze sturingsfilosofie betekent dat we expliciete keuzes maken en ontwikkelingen sturen richting de gewenste kwaliteit. De beschikbare ruimte is schaars en verschillende opgaven vragen om dezelfde ruimte. Dit maakt het noodzakelijk om prioriteiten te stellen en afwegingen te maken. Niet alles kan overal en tegelijkertijd. Bij grotere ontwikkelingen, zoals woningbouw, zorgen we dat randvoorwaarden zoals bereikbaarheid, energie en voorzieningen integraal en tijdig worden meegenomen. We sturen dus op doelen en kwaliteit, niet op dichtgetimmerde oplossingen. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 38 3.2 Instrumenten De Omgevingswet biedt zes instrumenten voor het gebruiken en beschermen van de leefomgeving.

• Omgevingsvisie (wat willen we?) • Omgevingsprogramma’s (hoe doen we dat?) • Omgevingsplan (welke regels zijn daarvoor nodig, wat kan wel en wat kan niet?) • Algemene Rijksregels • Omgevingsvergunningen • Projectbesluit De kracht van de instrumenten ligt in hun samenhang. De Omgevingsvisie geeft richting aan de hele fysieke leefomgeving op de lange termijn (wat willen we?). De omgevingsprogramma’s werken de doelstellingen uit de Omgevingsvisie uit in maatregelen (hoe doen we dat?) en verbinden daarmee strategie met uitvoering. Het omgevingsplan bevat de juridische regels (wat kan wel en wat kan niet?). Vergunningverlening en projectbesluiten gaan over de uitvoering. Voor de doorwerking van deze Omgevingsvisie zijn met name het omgevingsprogramma en omgevingsplan van belang. Informatie over de andere instrumenten kun je lezen op Informatiepunt Leefomgeving. 3.2.1 Omgevingsprogramma’s Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie maken we gebruik van omgevingsprogramma’s. Hierin werken we de beleidsdoelen en ontwikkelrichtingen uit in concrete maatregelen die we willen uitvoeren op de korte- en middellange termijn. Deze programma’s kunnen thematisch, gebiedsgericht of gericht op het behalen van omgevingswaarden zijn. Omgevingsprogramma’s worden vastgesteld door het college, maar moeten altijd in lijn zijn met de strategische kaders die de gemeenteraad vaststelt in de Omgevingsvisie.

Wanneer zetten we een omgevingsprogramma in? Niet alle opgaven kunnen gelijktijdig worden opgepakt. De gemeente maakt daarom keuzes in prioritering, op basis van wettelijke verplichting, urgentie, impact en beschikbare capaciteit. We zetten omgevingsprogramma’s in bij opgaven waarbij sprake is van: • Meerdere (typen) maatregelen op de korte en middellange termijn, grofweg 1-4 jaar. • Noodzaak tot (bestuurlijke) prioritering van maatregelen en/of inzet van middelen. • Een significante impact op de samenleving en de fysieke leefomgeving. • De behoefte aan integrale sturing en samenhang. Vanuit de Omgevingswet zijn alle gemeentes verplicht om in ieder geval een Warmteprogramma en Volkshuisvestingprogramma op te stellen. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 39 Prioriteren van programma’s met de drie leidende opgaven Om focus aan de brengen in onze omgevingsprogramma’s werken we vanuit de drie leidende opgaven: 1. Groeiplan 2050: De opgave groeiplan 2050 richt zich op het realiseren van passende en toekomstbestendige groei van de kernen. De nadruk ligt op woningbouw, het versterken van wijken en dorpen, het borgen van leefkwaliteit bij groei en de koppeling met bereikbaarheid, voorzieningen en openbare ruimte. 2.

Vitaal landelijk gebied: De opgave vitaal landelijk gebied richt zich op de ontwikkeling van een sterk en toekomstbestendig buitengebied, waarin landbouw, natuur en andere functies in onderlinge samenhang worden ontwikkeld. De nadruk ligt op een toekomstperspectief voor de agrarische sector als economische en landschappelijke drager, natuurherstel en wateropgaven, functiemeningen en transformatie van agrarische bebouwing, en recreatie en energieopwekking. 3. Gezondheid: De opgave gezondheid vormt een integrale toetssteen voor alle ruimtelijke keuzes en richt zich op het versterken van een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving. De nadruk ligt op fysieke gezondheid (luchtkwaliteit, geluid, groen, klimaatadaptatie), sociale gezondheid (ontmoeting, voorzieningen, leefbaarheid), veilige en toegankelijke openbare ruimte, en bewegen, recreatie en welzijn. De opgave gezondheid is domein-overstijgend en werkt door in zowel de kernen als het buitengebied. Gezondheid is daarmee geen zelfstandige ruimtelijke opgave, maar een integrale kwaliteitsopgave die richting geeft aan alle keuzes binnen de Omgevingsvisie. We geven prioriteit aan het opstellen van omgevingsprogramma’s die bijdragen aan deze drie leidende opgaven. Hiermee sturen we gericht op de grootste uitdagingen voor Deurne.

Uitgangspunten voor al onze omgevingsprogramma’s Naast de wettelijke vereisten, hanteren we de volgende uitgangspunten als we een nieuw omgevingsprogramma maken: • De omgevingsprogramma’s sluiten aan bij de Omgevingsvisie. Dat houdt in dat het programma inhoud geeft aan de keuzes of ontwikkelrichtingen uit de Omgevingsvisie en rekening houdt met de Deurnese waarden. • De omgevingsprogramma’s vertalen de ambities uit de Omgevingsvisie naar concrete en waar mogelijk meetbare doelen voor de korte- en middellange termijn. • Omgevingsprogramma's beschrijven hoe wordt bijgedragen aan de vijf Deurnese waarden. Daarbij wordt inzichtelijk gemaakt welke waarden door het programma worden versterkt, welke mogelijke spanningen tussen waarden optreden en op welke wijze deze belangen zijn afgewogen. • De omgevingsprogramma’s dragen bij aan de drie leidende opgaven (groeiplan 2050, vitaal landelijk gebied en/of gezondheid en welvaart) • Omgevingsprogramma’s die verdieping of detaillering aanbrengen op een bepaald thema of gebied, moeten ook bijdragen aan de onderlinge afstemming met andere thema’s of gebieden. • De omgevingsprogramma’s worden opgesteld met participatie van inwoners en stakeholders, volgens de richtlijnen uit Participatieverordening Deurne 2025. • De omgevingsprogramma’s beschrijven de rolverdeling (sturingsfilosofie) van de gemeente, de samenleving en partners.

• De gemeenteraad wordt betrokken bij de kaderstelling en de prioritering van de programma’s (die het college vervolgens uitvoert). Dorpsprogramma's Een belangrijke uitwerking van deze Omgevingsvisie vormt het opstellen van dorpsprogramma's voor de kerkdorpen Helenaveen, Neerkant, Liessel en Vlierden. Deze programma's worden uitgewerkt als gebiedsgerichte omgevingsprogramma's. Hierin worden de ambities uit de Omgevingsvisie vertaald naar V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 40 concrete maatregelen, prioriteiten en uitvoeringsafspraken voor de betreffende kern. De dorpsprogramma's vormen daarmee de schakel tussen de strategische koers van de Omgevingsvisie en de uitvoering in de praktijk. 3.2.2 Omgevingsplan Het omgevingsplan bevat de juridische regels voor de fysieke leefomgeving en vervangt de bestemmingsplannen en lokale verordeningen. Het omgevingsplan bevat (samen met de waterschapsverordening van het waterschap) alle regels voor de fysieke leefomgeving op lokaal niveau, binnen de kaders van onder andere provinciale en rijksregels. Met het omgevingsplan worden de ambities uit de Omgevingsvisie en programma’s juridisch geborgd. Gewenste ontwikkelingen worden mogelijk gemaakt en ongewenste ontwikkelingen worden begrensd. Het plan bevat regels over onder andere bouwen, gebruik, milieu, mobiliteit, gezondheid, water en natuur.

Het omgevingsplan vormt daarmee het belangrijkste juridische instrument om te sturen op kwaliteit en ruimtegebruik. Vergunningverlening, toezicht en handhaving Activiteiten in de leefomgeving worden getoetst aan het omgevingsplan en relevante programma’s. De gemeente zet daarbij in op: • Eigen verantwoordelijkheid van initiatiefnemers • Heldere kaders • Toezicht op naleving • Effectieve handhaving waar nodig Hiermee waarborgen we de omgevingskwaliteit bij elke ontwikkeling. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 41 3.3 Beleidscyclus en monitoring De gemeente Deurne werkt volgens de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze cyclus zorgt ervoor dat visie, beleid, uitvoering en evaluatie met elkaar verbonden zijn en dat we integraal kunnen sturen op de leefomgeving. De beleidscyclus bestaat uit vier hoofdstappen: 1. Beleidsontwikkeling: In de Omgevingsvisie – en later ook in omgevingsprogramma’s – beschrijven we wat we willen voor onze gemeente en ontwikkelen we kaderstellend beleid. 2. Beleidsdoorwerking: Uitspraken uit de Omgevingsvisie maken we concreet met een omgevingsprogramma of omgevingsplan. We beschrijven hoe we de komende jaren aan de ontwikkelrichtingen uit de Omgevingsvisie willen werken. 3. Uitvoering: Met initiatieven, projecten en vergunningverlening geven we invulling aan de ambitie.

De uitvoering door initiatiefnemers staat in deze stap centraal. 4. Terugkoppeling: Door monitoring en evaluatie beoordelen we of doelen worden bereikt en of bijsturing nodig is.

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 42 De Omgevingsvisie blijft actueel Met de Omgevingsvisie kijken we ver vooruit, tot 2050. De Omgevingsvisie is bewust voornamelijk op hoofdlijnen opgesteld. Dit maakt de visie robuust en flexibel. Tegelijk zorgen we ervoor dat de visie actueel blijft. Dit doen we op twee manieren: 1. Door de Omgevingsvisie periodiek te actualiseren: We bekijken of we op de goede weg zitten om de ambities te behalen, of dat bijsturing nodig is. We beoordelen of de Omgevingsvisie op alle onderdelen nog actueel is en of het genoeg handvatten biedt voor de uitwerking in andere instrumenten. Hieruit kan ook volgen dat een omgevingsprogramma moet worden aangepast, of dat een nieuw programma moet worden opgestart. 2. Doorlopende monitoring en doorwerking: We organiseren de doorwerking van de Omgevingsvisie in programma’s en beleid via een integrale werkwijze. Nieuwe initiatieven en ontwikkelingen worden in samenhang beoordeeld en kunnen aanleiding zijn om beleid of prioriteiten bij te stellen. Monitoring vormt daarmee de basis voor bestuurlijke keuzes over het aanpassen van beleid, het herprioriteren van opgaven en het bijstellen van de inzet van middelen. Aanpassingen van de Omgevingsvisie worden vastgesteld door de gemeenteraad. Eindbeeld: één logisch systeem De Omgevingswet biedt het wettelijk kader.

De Omgevingsvisie geeft richting voor ontwikkelingen in de tijd tot 2050. De programma’s maken deze richting concreet en meetbaar. Het omgevingsplan zorgt voor juridische borging. Vergunningen en gebiedsontwikkeling brengen plannen tot uitvoering. Monitoring en evaluatie zorgen dat Deurne koersvast blijft en kan bijsturen. Zo vormt de Omgevingsvisie niet alleen een toekomstbeeld, maar vooral een werkend systeem dat koers geeft aan alle ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving van Deurne. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 43 3.4 Kostenverhaal Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, zoals de bouw van nieuwe woningen, worden ook kosten gemaakt voor publieke voorzieningen, infrastructuur en planvorming. De gemeente hanteert daarbij het principe dat deze kosten in beginsel voor rekening komen van de initiatiefnemer. Op grond van de wet is de gemeente verplicht om deze kosten te verhalen. De systematiek voor kostenverhaal en financiële bijdragen wordt vastgelegd in het Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen. Dit programma maakt onderdeel uit van het gemeentelijk omgevingsbeleid en wordt vastgesteld na de Omgevingsvisie. Het programma bevat het beleidskader voor kostenverhaal, geeft inzicht in de projectenlijst (gebaseerd op omgevingsprogramma’s) en wordt periodiek geactualiseerd op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen.

We onderscheiden drie categorieën kosten en investeringen: Gebiedseigen kosten: Gebiedseigen kosten zijn kosten die worden gemaakt ten gunste van één ontwikkeling. Voorbeelden zijn het aanleggen van wegen, riolering of groenstroken. Deze kosten komen in beginsel voor rekening van de initiatiefnemer(s). Als er kosten worden gemaakt door de gemeente, dan zijn deze tot het daarvoor gestelde maximum te verhalen bij de initiatiefnemer met een anterieure overeenkomst of een kostenverhaalsbeschikking. Bovenwijkse voorzieningen: Bovenwijkse voorzieningen zijn voorzieningen die voor één ontwikkeling nodig zijn, maar een groter gebied of meerdere ontwikkelingen bedienen. Ze liggen soms buiten het plangebied, maar ze zijn wel nodig voor de ontwikkeling van het nieuwe initiatief. Voorbeelden zijn aanpassingen aan infrastructuur, verbeteringen in openbaar vervoer of groenvoorzieningen waar inwoners uit meerdere wijken gebruik van maken. Voor het verhalen van kosten voor bovenwijkse voorzieningen is een grondslag in de Omgevingsvisie vereist. Hierbij vindt een afweging plaats op basis van de criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit. Dit betekent dat de kosten worden toegerekend als ze proportioneel zijn en in verhouding staan tot het voordeel dat een ontwikkeling van de betreffende voorzieningen heeft.

Bovenplanse kosten (financiële bijdragen): Naast direct toerekenbare kosten kan de gemeente financiële bijdragen vragen voor ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Deze zogenoemde financiële bijdragen zijn onder de Omgevingswet de opvolger van de bovenplanse kosten uit de Wet ruimtelijke ordening Een financiële bijdrage kan worden gevraagd als: • Er sprake is van een functionele samenhang tussen de fysieke maatregel of voorziening en de beoogde ruimtelijke ontwikkeling. • De bekostiging van de maatregel niet anderszins is verzekerd • De meerwaarde van de ontwikkeling het toelaat om de kosten te verhalen De functionele samenhang tussen fysieke maatregel of voorziening en beoogde ruimtelijke ontwikkeling of ambitie moet worden onderbouwd in de Omgevingsvisie en/of de omgevingsprogramma’s. Wanneer we de Omgevingsvisie of omgevingsprogramma’s actualiseren, of als we een nieuw programma maken, zal ook het programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen worden geactualiseerd. V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 44 Het traject van de Omgevingsvisie De volgende hoofdstukken beschrijven het voortraject van de Omgevingsvisie, waarom we een Omgevingsvisie maken en hoe deze Omgevingsvisie tot stand is gekomen.

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 45 4 Het Deurne van nu Voordat we de Omgevingsvisie Deurne 2050 hebben opgesteld hebben we eerst gekeken naar het Deurne van vandaag. De gemeente beschikt al over veel sectorale beleidsstukken, waarin ambities en ontwikkelrichtingen zijn vastgelegd. Deze zijn samengebracht in een beleidsinventarisatie. Daarnaast spelen actuele trends en ontwikkelingen een belangrijke rol, zoals woningbouw, stikstof en natuur, klimaatverandering en de energietransitie. Deze ontwikkelingen beïnvloeden de keuzes die we nu en in de toekomst moeten maken. De ambities uit bestaand beleid, trends en participatie zijn samengebracht in Het Verhaal van Deurne en het Koersdocument. Het koersdocument vormt het inhoudelijke vertrekpunt voor deze Omgevingsvisie. Het koersdocument is opgesteld op basis van de complexe opgaven waar Deurne voor staat, aangevuld met input van inwoners, stakeholders en beleidsanalyses. Samen vormen deze de basis voor de keuzes die in deze Omgevingsvisie zijn uitgewerkt. 4.1 De tien Deurnese Pijlers, onze opgaven en ambities Uit het Verhaal van Deurne zijn tien richtinggevende pijlers voortgekomen. Deze pijlers vormen de basis voor de koers van Deurne en helpen om verschillende opgaven met elkaar te verbinden.

Ze brengen samenhang aan tussen thema’s en stimuleren een integrale benadering van de fysieke leefomgeving. De pijlers zijn gebruikt als leidraad voor de keuzes in deze Omgevingsvisie. Deze vormen de basis voor onze ambities en geven aan hoe we hier op de lange termijn aan willen werken. Samenhang en integraliteit zijn daarbij essentieel. Ontwikkelingen binnen de verschillende thema’s hangen nauw met elkaar samen en beïnvloeden elkaar wederzijds. De tien Deurnese Pijlers zijn: De eerste pijler is overkoepelend van aard en ziet toe op de ruimtelijke ordening. Integraal te werk gaan vinden we belangrijk en daarom fungeert deze pijler als een verbindende schakel tussen de negen andere pijlers. Een nieuwe ontwikkeling start vanuit de samenhang met de andere pijlers en andere gebieden. Deze pijler gaat voornamelijk over de cultuur en erfgoed in Deurne. We vinden het belangrijk om deze kernmerken van Deurne te behouden en te versterken. We zorgen dat archeologische resten in de bodem niet verloren gaan, oude landschappen herkenbaar blijven en weer worden hersteld waar dat kan en we zorgen voor onze monumenten en karakteristieke panden. In de openbare ruimte willen we kunst een sociaalmaatschappelijk doel geven. Ook willen we meerdere functies toekennen aan gebouwen: een bibliotheek is nu ook een ontmoetingsplek en workshopruimte. Hiermee bouwen we verder aan onze sterke identiteit.

De derde pijler staat voor de behoefte aan passende, geschikte en toekomstbestendige woningbouw. Deze wens komt voort uit het feit dat de behoefte aan betaalbare woningen groeit. Doordat mensen langer thuis blijven wonen en het aantal huishoudens toeneemt in Deurne zijn er meer woningen nodig. Starters zoeken

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 46 betaalbare woningen en voor andere doelgroepen zoals arbeidsmigranten en mensen die onder begeleiding wonen wordt de zoektocht voor een passende woning steeds lastiger. De woningvoorraad moet op de toekomst zijn ingesteld en dus duurzaam worden ingericht. De groeiende vraag naar woningen zorgt voor veel sociale problematiek en eenzaamheid. Om dat tegen te gaan bouwen we woningen bij bestaande gemeenschappen en stimuleren we ontmoetingen. Het doel van de vierde pijler is het tegengaan van verrommeling en versnippering in het landschap. De bodem- en waterkwaliteit vragen om verbetering door de manier waarop we voedsel produceren. De kwaliteit en inrichting van de leefomgeving wordt steeds belangrijker. Daarom houden we rekening met het landschap en erfgoed bij de nieuwe ontwikkelingen rondom wonen en werken. Het landschap vormt daarmee echt een onderlegger voor de ruimtelijke ordening. We verbinden groenstructuren en verbeteren de natuurwaarden, onder andere door het grondwater langer vast te houden. Als gemeente willen we voorbereid zijn op de toekomst. Door klimaatverandering wordt het weer extremer en we gebruiken te veel niet-hernieuwbare grondstoffen. In Deurne dragen wij onze verantwoordelijkheid door op deze veranderingen in te spelen.

Dat doen we door duurzame energie vanuit een regionaal perspectief te benaderen en zoveel mogelijk duurzame energie met andere functies te combineren. We vergroenen het landschap, zowel in de stad en bedrijventerreinen als in het buitengebied. Ook stimuleren we kringlooplandbouw voor zoveel mogelijk hergebruik van stoffen. Deze principes vormen de basis voor alle plannen. We willen de gezondheid van onze gemeente graag verbeteren vanwege de toenemende aandacht voor het thema. Gezondheid benaderen we vanuit de omgevingskwaliteit. Nodigt de omgeving aan tot bewegen en ontmoeten? Hoeveel fijnstof zit er in de lucht? Door gezondheidsbuffers rondom de kernen te maken verbeteren we de vitaliteit van onze inwoners. We willen laagdrempelige ontmoetingen en bewegen in de buitenruimte stimuleren. We zorgen voor een sterke ketenaanpak van wonen-welzijn-zorg. De urgentie van een gezonde leefruimte houden we vast en vertalen we ruimtelijk. We zien op het gebied van toerisme en recreatie veel kansen. Deurne heeft een hoge landschappelijke kwaliteit en een gelaagde geschiedenis. We willen het cultuurhistorisch erfgoed en onze landschappen inzetten om meer toeristen naar onze gemeente te trekken. De kwaliteiten en mogelijkheden van de verschillende gebieden in de gemeente speelt hierbij een belangrijke rol.

Inwoners profiteren van de economische groei zonder er onder te lijden en verschillende soorten recreatie vinden plaats op de juiste plek. We introduceren hiermee ook nieuwe recreatieve plekken in de gemeente.

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 47 Er zijn grote veranderingen in de manier van werken gaande. Digitalisering, automatisering, robotisering en AI creëren nieuwe kansen voor bedrijvigheid in Deurne. Met deze pijler willen we binnen de regionale dynamiek van de Brainport en Greenport onze kansen pakken. Dat doen we door een aantrekkelijk verblijfsklimaat te realiseren, onder andere door bedrijvigheid te clusteren en deze dichtbij infrastructurele knooppunten te vestigen. We creëren goede OV-verbindingen en sluiten het terrein aan op het regionale fietsnetwerk. Bestaande bedrijventerreinen richten we opnieuw in zodat we de juiste bedrijven op de juiste plekken hebben. De fragmentatie van bedrijven wordt hiermee ook tegengegaan. De transitie naar meer duurzamere vormen van landbouw gaat gepaard met een groeiend aantal stoppende boeren. De boeren die overblijven zoeken manieren om hun bedrijf rendabel te houden. Daarom willen we een instrumentarium ontwikkelen dat boeren helpt met nieuwe verdienmodellen en meer duurzaamheid in hun bedrijf. Met deze pijler willen boeren meer grip op de toekomst geven. Ook verbinden we de stad en het platteland. Landschappen worden versterkt op cultuur- en natuurwaarden. Al deze ontwikkelingen in het buitengebied worden water en bodem sturend integraal aan elkaar verbonden.

De verkeersbewegingen en -ongevallen zijn toegenomen over de afgelopen jaren. Vooral de auto domineert nog steeds het straatbeeld. We willen duurzame mobiliteit stimuleren en hierdoor ook de wegen weer veiliger maken. Dat doen we de door slimme mobiliteitsoplossingen en de bereikbaarheid verbeteren tussen stad en land. Het IC-station positioneren we als een multimodale hub en we upgraden het mobiliteitsnetwerk om de regionale rol van Deurne te versterken en te behouden. Zo kunnen we voldoen aan de schaalsprong.

V e r t r o u w e l i j k 16 juli 2026 BK8795-HAS-XX-XX-RP-X-0001 48 5 Waarom een Omgevingsvisie? 5.1 Met de Omgevingsvisie richting geven aan de toekomst De Omgevingsvisie geeft richting aan de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Deurne tot 2050. De visie brengt alle relevante thema’s – zoals wonen, economie, natuur, mobiliteit en gezondheid – in samenhang bijeen en vertaalt deze naar één integrale koers. De Omgevingsvisie is bewust op de hoofdlijnen opgesteld. Dit maakt het mogelijk om flexibel in te spelen op nieuwe ontwikkelingen, terwijl tegelijkertijd duidelijke kaders worden gesteld voor ruimtelijke keuzes. De beschikbare ruimte in Deurne is beperkt en opgaven kunnen met elkaar conflicteren. Verschillende functies vragen om gebiedsspecifieke keuzes. De Omgevingsvisie helpt om hierin afwegingen te maken en keuzes te onderbouwen. De Omgevingsvisie: 1. geeft richting aan ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving; 2. verbindt verschillende thema’s; 3. biedt een kader voor nieuwe initiatieven; 4. is opgesteld met en voor inwoners, experts en (maatschappelijke) organisaties en is daardoor bruikbaar en inspirerend. De uitwerking van de ambities uit de Omgevingsvisie gebeurt in het (verplichte) omgevingsplan en in omgevingsprogramma’s. Hierover lees je meer in Hoofdstuk 3, aan de slag met de Omgevingsvisie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://deurne.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/92dfbf0f-5211-41d5-a300-f52c834c5bd0?agendaItemId=418fe696-9340-47f9-9c1d-4d0b2bcb596c