Strategische Uitgangspunten bij de omgevingsvisie gemeente Den Helder.pdf
Tekst van het document
De ingezette transformatie van Nieuw Den Helder, van (voornamelijk) gestapelde bouw naar eengezinswoningen en het aansluiten op het duingebied en –landschap, wordt gecontinueerd. Een aantal kenmerkende structuren en/of gebouwen uit de wederopbouwperiode blijven behouden, maar worden onderdeel van een veel meer gemengde wijk. In Nieuw Den Helder ervaar je de nabijheid van de duinen en de zee, door het duinlandschap in de buurt en de goede verbindingen om het duinlandschap in te gaan vanaf de wijk. De afgelopen jaren is door de Woningstichting veel ingezet op de transformatie van het centrale en westelijke deel van de wijk. Hier liggen nog enkele grotere ontwikkellocaties, die nader uitgewerkt zullen worden. In de periode tot 2030 zal voor de ontwikkeling van Nieuw Den Helder meer focus komen te liggen op het oostelijke gedeelte. Het Drs. F. Bijlweg gebied, momenteel een gemengd voorzieningencluster, is een belangrijke transformatielocatie. Het gebied kampt met veel leegstand en diverse partijen overwegen op dit moment hun toekomst in dit gebied. De grootte en de centrale ligging van dit gebied binnen de gemeente bieden gunstige voorwaarden om dit gebied te transformeren richting een gemengde woonbuurt, met het groen van De Stelling en De Nollen in de nabijheid.
Bij transformatie van het Bijlweg-gebied en afwaardering van het verkeersknooppunt op de Waddenzeestraat ontstaat ook de mogelijkheid om het linielandschap bij Fort Dirksz Admiraal beter zichtbaar te maken. Een kleinschalige ontwikkeling in dit linielandschap kan bijdragen aan zowel de kwaliteit van Nieuw Den Helder als van De Stelling.
In De Schooten is weinig noodzaak tot grootschalige verandering van de opzet van de wijk. De woningen en de woonomgeving sluiten goed aan bij de woonwensen van veel inwoners en er is voldoende ruimte in de openbare ruimte om uitdagingen als de energietransitie, vergroening van de leefomgeving, klimaatadaptatie en de stijgende parkeerdruk op te vangen. Tegelijkertijd spelen er wel grote maatschappelijk en sociale ontwikkelingen in De Schooten. Van alle delen van Den Helder heeft De Schooten de hoogste gemiddelde leeftijd en het hoogste percentage ouderen. Dit is an sich geen probleem, maar er dient rekening te worden gehouden met een stijgende behoefte aan levensloopbestendige woningen, zorg (zowel aan huis als intramuraal) en een goed toegankelijke openbare ruimte. Hier zal in de komende jaren extra op ingezet worden. Bij Station Zuid is ruimte voor een kleine inbreiding met nieuwe woningen. Op dit moment wordt de stationsomgeving door de relatief afgelegen ligging door veel inwoners ervaren als wat verlaten en sociaal onveilig. Door het toevoegen van een aantal woningen en kleinschalige voorzieningen rondom het station wordt het gebied meer onderdeel van de wijk en zal de kwaliteit van het gebied verbeteren.
In Julianadorp is de ruimte voor inbreiding bij nieuwe woningbouwontwikkelingen beperkt. Daarom wordt voor de realisatie van het burgerinitiatief ONS, gericht op een multifunctioneel terrein in Julianadorp voor ontspanning, natuur en sport, gericht op uitleg in Julianadorp-Oost. Hiermee ontstaat ruimte voor inbreiding nabij het centrumgebied van Julianadorp. De gebiedsontwikkeling in Julianadorp-Oost biedt tevens ruimte voor het toevoegen van enkele bijzondere woonmilieus, die kwaliteit en onderscheidend aanbod kunnen toevoegen aan de huidige woningvoorraad van Julianadorp.
Op Huisduinen is er geen ruimte meer voor grootschalige woningbouwontwikkelingen. Door de beperkingen die er liggen op de Helderse Zeewering en in de Grafelijkheidsduinen en de keuze om de Huisduiner Polder open te houden ontbreekt de ruimte hiervoor. Kleinschalige inbreiding op vrijkomende locaties of kavels, zoals de Tillenhof, bieden kans voor organische toevoegingen aan het dorp.
23
De gemeente Den Helder is trots op haar (militair) erfgoed en cultuurhistorie en zet actief in op ‘behoud door ontwikkeling’ van monumenten, beeldbepalende panden en het Rijksbeschermd Stadsgezicht De Stelling Den Helder.
In deze strategische uitgangspunten worden een aantal nieuwe ontwikkellocaties en zoekgebieden in Den Helder aangewezen, ter aanvulling op de eerder aangewezen uitwerkingslocaties voor (grootschaligere) woningbouw. Deze locaties bieden kansen om de stad te versterken met woonmilieus die aansluiten op de al aanwezige kwaliteiten van landschap, natuur en cultureel erfgoed. De meeste locaties zijn aangewezen als zoekgebied, die afhankelijk van sociale en demografische ontwikkelingen, na 2030 verder uitgewerkt kunnen worden.
Het schootsveld van Fort Dirksz Admiraal wordt aangewezen als nieuwe ontwikkellocatie die vóór 2030 verder wordt uitgewerkt. Hier ligt een kans om door middel van landschappelijke aanpassingen en het inpassen van kleinschalige woningbouw het fort beter herkenbaar te maken als cultuurhistorisch element. Voorwaarde hiervoor is dat de huidige verkeerssituatie op de Waddenzeestraat, die verkeerstechnisch over gedimensioneerd is, wordt afgewaardeerd. Hierdoor ontstaat ruimte om het landschap van de linie en Fort Dirksz Admiraal duidelijker zichtbaar en beleefbaar te maken. Binnen dit linielandschap is ruimte voor een klein aantal woningen, die qua uitstraling aansluiten op de linie en zorgen voor extra voorkanten richting De Stelling. Dit zorgt voor een betere aansluiting van Nieuw Den Helder op het linielandschap van De Stelling en voegt kwaliteit toe aan zowel de wijk als aan De Stelling.
Incidentele nieuwe kansen om door middel van inbreiding of transformatie in het bestaande stedelijke gebied nieuwe voorkanten van de stad richting De Stelling te realiseren worden omarmd door de gemeente als kans om bij te dragen aan de kwaliteit van De Stelling en daarmee van de stad. Voorwaarde is wel dat deze locaties niet concurreren met de aangewezen uitwerkingslocaties voor grootschalige(re) ontwikkeling.
De gemeente Den Helder kent twee woonwagenkampen, één in Nieuw Den Helder en één in De Schooten. Deze kampen zijn een woonvorm die een eigen cultuur kennen en zich kenmerken door hechte onderlinge banden tussen de bewoners. De twee huidige kampen blijven in de toekomst behouden voor de bewoners.
Door de huidige grote druk op de woningmarkt is het voor sommige groepen momenteel lastiger om een woning te vinden in de gemeente Den Helder. Voor een aantal groepen is dit door hun specifieke situatie extra lastig, bijvoorbeeld omdat zij met spoed een woning zoeken, slechts kortere tijd in de gemeente Den Helder zullen wonen of door verschillende redenen niet aan bod komen in het reguliere koop- of huursegment. Voor deze groepen kan tijdelijk/flexibel wonen een oplossing voor hun woonprobleem betekenen. De gemeente Den Helder bekijkt mogelijkheden om deze specifieke vormen van wonen in te zetten om de druk op de woningmarkt op te vangen.
Na 2030 is de toekomstige vraag naar nieuwe woningen lastiger in te schatten. Veel zal afhangen in hoeverre Den Helder, door te werken aan de aantrekkelijkheid van de stad, het ingezette pad van krimp naar groei kan volhouden en mogelijk zelfs versterken. De gemeente kiest ervoor om een aantal potentiële zoekgebieden aan te wijzen waar, bij voldoende toekomstige vraag, nieuwe ontwikkelingen een kwalitatieve toevoeging kunnen zijn op de huidige situatie en kansen liggen om onderscheidende woonmilieus toe te voegen. Hierbij worden woonmilieus voorgesteld die aansluiten bij de aanwezige kwaliteiten van landschap, natuur en cultureel erfgoed. Deze zoekgebieden worden apart aangeduid op de kaart, met een indicatie wat voor type ontwikkeling op die locatie zou passen. In veel gevallen is er sprake van een huidig ander gebruik. Bij de keuze om na 2030 te gaan voor nadere uitwerking van een locatie zal het gebruik op dat moment en de mogelijkheden om dit elders te compenseren of een alternatief te kunnen bieden een zeer belangrijke rol spelen. De keuze om vooral binnenstedelijke ontwikkellocaties en zoekgebieden aan te wijzen betekent dat er extra aandacht nodig is voor de gevolgen voor de leefbaarheid van de wijk bij inbreiding ten koste van andere functies. De gemeente Den Helder gaat hier zorgvuldig mee om.
24
Aansluitend op het project Dijkzone zijn de twee zoekgebieden ten westen (Dijkzone – Oud Den Helder) en oosten (Dijkzone – Willemsoord) op de Helderse Zeewering aangewezen. Het beter verbinden van Den Helder met de zee is een van de centrale uitgangspunten voor de verdere ontwikkeling van de gemeente, waaraan het project Dijkzone een zeer belangrijke bijdrage moet gaan leveren. De aangewezen zoekgebieden bieden de ruimte om bij aanhoudende vraag na 2030 extra ontwikkelingen aan de binnenzijde van de verhoogde en multifunctionele dijk uit te werken.
Aan de binnenduinrand van Nieuw Den Helder (westzijde) zijn twee zoekgebieden voor na 2030 aangewezen: Streepjesberg-Noord en het Landje van Berts. In deze twee zoekgebieden staan landschappelijke ontwikkelingen voorop. Deze locaties bieden de kans om het duinlandschap dichter bij de wijk Nieuw Den Helder te brengen, in aansluiting op de eerder ingezette koers om de wijk en de duinen meer met elkaar te verbinden en in elkaar over te laten lopen. Voor deze zoekgebieden staan dus ook niet de mogelijke ontwikkelingen centraal, maar de landschappelijke kansen. Binnen deze landschappelijke ontwikkeling zijn zeer kleinschalige ontwikkelingen (denkrichting enkele tot een handvol woningen) niet ondenkbaar, als onderdeel van een uniek woonmilieu en als voorkant van de wijk richting de duinen. Op het Landje van Berts is ook eenzelfde kleinschalige ontwikkeling op het gebied van recreatie denkbaar, bij voorkeur in aansluiting op de naastgelegen Helderse Vallei.
Aan de oostrand van park Quelderduijn is een zoekgebied na 2030 aangewezen. Hier ligt een opgave om de Schootenweg in de toekomst aantrekkelijker en sociaal veiliger te krijgen als verbindingsweg tussen De Schooten en Stad binnen de Linie. Een kleinschalige woningbouwontwikkeling aan de rand van Quelderduijn langs de Schootenweg kan hier in de toekomst stevig aan bijdragen. Bovendien levert Quelderduijn een interessante omgeving om in een zeer groene omgeving te wonen en zorgen een aantal woningen voor meer levendigheid en sociale veiligheid in het park zelf. Door de woningbouw langs de rand te concentreren blijft het park hierbij maximaal behouden als sport- en recreatiepark richting de toekomst.
Aan de noordzijde van De Schooten zijn twee zoekgebieden aangewezen waar binnen de huidige opzet van De Schooten ruimte is om na 2030 een aantal woningen in een groene omgeving te realiseren aan de rand van de wijk. Met het afwaarderen van het verkeersknooppunt tussen de Ravelijnweg en de Waddenzeestraat ontstaat hier de kans om de rand van De Schooten op de Ravelijnweg te oriënteren en hiermee een aantrekkelijke voorkant van de wijk te realiseren.
Een zoekgebied voor nieuwe woningbouwontwikkeling na 2030 is aangewezen aan de oostzijde van de Nieuweweg, ten noorden van De Nollen. Een kleinschalige ontwikkeling op deze locatie biedt kansen om de entree van Den Helder via de Nieuweweg kwalitatief te versterken en woningen in een groene omgeving toe te voegen. Voorwaarde voor verdere uitwerking van dit zoekgebied is het afwaarderen van het verkeersknooppunt op de Waddenzeestraat. Samenhang bij deze ontwikkeling kan worden gezocht met de transformatie van het Drs. F. Bijlweg gebied en het landschap van het Nollenproject.
Lokale bedrijvigheid wordt in de gemeente Den Helder gefaciliteerd met voldoende en zo optimaal mogelijk benutte bedrijventerreinen. Lichte bedrijvigheid kan hierbij een plaats vinden in de relatieve nabijheid van woongebieden. Bedrijventerreinen Ambachtsweg, Westoever en De Dogger zijn hier voorbeelden van. Op de twee laatst genoemde locaties zijn voor na 2030 zoekgebieden aangewezen, met als typering gemengd woon-werkgebied. Dit betekent niet dat ze automatisch ook een woonfunctie zullen krijgen, maar afhankelijk van maatschappelijke en economische ontwikkelingen is het niet ondenkbaar dat in de toekomst wonen en lichte bedrijvigheid meer naast elkaar of zelfs gemengd kunnen gaan plaatsvinden. Om te anticiperen op deze ontwikkeling wordt de mogelijkheid om deze gebieden verder te ontwikkelen richting gemengde woon-werkgebieden nadrukkelijk open gehouden.
Alle buurten in de gemeente Den Helder zijn uiterlijk in 2040 aantrekkelijk en leefbaar ingericht. Hierbij is voldoende kwalitatief (buurt)groen en oppervlaktewater aanwezig, krijgt langzaam verkeer de ruimte en is een inrichting op een maximum snelheid van 30 km/u de norm in de bebouwde kom.
25
Alle buurten in de gemeente Den Helder zijn uiterlijk in 2040 klimaatbestendig gemaakt. Hierin spelen extra groen en water een belangrijke rol, door extra ruimte te bieden om water vast te houden bij extreme buien en door extra verkoeling te bieden bij grote hitte. Hierop wordt de openbare ruimte aangepast bij toekomstig onderhoud. De dichtbebouwde buurten in Stad binnen de Linie lopen de grootste risico’s qua wateroverlast en hebben daarom hierbij de meeste prioriteit.
Alle buurten zijn uiterlijk in 2040 overgestapt op duurzame energiebronnen. Per buurt wordt in kaart gebracht op welke wijze deze transitie het beste plaats kan vinden en wat het best beschikbare alternatief is. Naast het lokaal opwekken van duurzame energie speelt ook energiebesparing hierbij een belangrijke rol. Door isolatie en andere energiebesparende maatregelen te stimuleren kan de gemeente hierin een faciliterende rol spelen. Ook zal naar ruimte moeten worden gezocht om nieuwe ruimtevragers met betrekking tot de energietransitie (laden van elektrische auto’s, lokale opslag van duurzame energie, etc.) in te passen in de openbare ruimte.
Qua verblijfsrecreatie ligt in de Duinzoom bij Julianadorp aan Zee de focus in eerste instantie op revitalisering van bestaande verblijfsrecreatie. Er is beperkt ruimte voor nieuw aanbod dat een kwalitatieve aanvulling vormt op het huidige aanbod en landschappelijke kwaliteit toevoegt aan de binnenduinrand. Hierbij kan worden aangesloten bij de gewenste verbreding van het duinlandschap. Op dit moment is Julianadorp aan Zee erg monofunctioneel gericht op verblijfsrecreatie. Een recreatief hart voor Julianadorp aan Zee, met bijvoorbeeld een concentratie van horeca en kleinschalige voorzieningen, ontbreekt. Bij ontwikkelingen in het gebied wordt de kans om een hart voor Julianadorp aan Zee te realiseren onderzocht.
Stedelijk toerisme biedt veel aanvullende toeristische potentie voor Den Helder. Willemsoord, met de aanwezige voorzieningen op het gebied van cultuur, horeca en detailhandel, en de Stelling bieden hier uitgelezen mogelijkheden voor en worden hier verder voor benut. Hierbij wordt ook de belangrijke rol van Willemsoord voor de recreatie- en passantenvaart geborgd, aangezien dit een belangrijke motor voor het stedelijk toerisme in Den Helder vormt.
De gemeente Den Helder streeft ernaar om in 2040 energieneutraal te zijn. Dit betekent twee belangrijke opgaven waarop wordt ingezet: door middel van energiebesparende maatregelen moet de hoeveelheid benodigde energie in de toekomst verminderen en de energie die ondanks de energiebesparende maatregelen nog nodig zal blijven moet op een duurzame manier worden opgewekt. In het nationale klimaatakkoord worden vijf pijlers aangeduid waarbinnen de energietransitie vorm moet krijgen: de gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie, landbouw en landgebruik en de opwek van duurzame energie. Als lokale overheid speelt de gemeente Den Helder vooral een belangrijke rol op het gebied van de gebouwde omgeving (stimuleren van energiebesparende maatregelen, energieneutraal ontwikkelen van nieuwe woningen en gebouwen) en het faciliteren van de opwek van duurzame energie, conform de Regionale Energiestrategie (RES). Op de thema’s mobiliteit, industrie en landbouw speelt Den Helder waar mogelijk een stimulerende rol.
In de gemeente Den Helder wordt ingezet op grootschalige opwek van duurzame (zonne)energie op grote daken, boven grote parkeerplaatsen en op restgronden in het havengebied. In het kader van duurzaam ruimtegebruik is bovenstaande strategie het uitgangspunt, die ook is ingebracht in de Regionale Energie Strategie (RES). Bij grootschalige opwek van duurzame energie wordt, in lijn met landelijke normen, gestreefd naar lokale participatie, om het draagvlak en de lokale meerwaarde hiervan te vergroten. Daarnaast wordt kleinschalige opwek door particulieren via zonnepanelen gestimuleerd en worden mogelijkheden voor micro-windmolens op agrarische erven onderzocht.
Om de transitie naar meer duurzame energie te kunnen maken wordt gewerkt aan een voldoende robuust stroomnetwerk, zodat nieuwe aanbieders op het energienet kunnen aansluiten en het netwerk pieken qua opwek en/of verbruik kan opvangen. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden om de lokale opslagcapaciteit te vergroten.
Op enkele locaties met een bedrijven- of agrarische bestemming zijn reeds grootschalige zonneparken gerealiseerd of vergund in de afgelopen jaren. In het licht van bovenstaande
26
strategie en het duurzaam gebruiken van de ruimte wordt zeer terughoudend omgegaan met het toestaan van nieuwe zonneparken in het buitengebied. De Nota Zonneparken wordt opnieuw tegen het licht gehouden als kader qua locaties om hier wel aan mee te werken.
In de gemeente Den Helder worden de mogelijkheden voor een warmtenet in aansluiting op een geothermische bron onderzocht. Dit warmtenet is in potentie een belangrijke stap voor de lokale energietransitie, aangezien dit voor veel woningen en andere gebouwen een goed alternatief voor aardgas kan zijn. Indien wordt overgegaan tot aanleg van de geothermische bron en het warmtenet is het van belang dat er voldoende ruimte beschikbaar is om dit in te passen in de gebouwde omgeving en de ondergrond. Zoekgebied voor de geothermische bron is bedrijventerrein Westoever. Voor inpassing van het warmtenet wordt rekening gehouden met de ruimte die dit vraagt in de ondergrond. We streven ernaar om de geothermische bron buiten (toekomstige delen van) De Stelling te positioneren. Wanneer dit niet geheel mogelijk blijkt te zijn wordt deze functie zo goed mogelijk landschappelijk ingepast.
In de gemeente Den Helder zijn er een aantal voorzieningen en vitale infrastructuren van regionaal belang die door hun belang voor de samenleving om extra bescherming tegen klimaatrisico’s vragen. Het gaat onder andere om: het Noordwest Ziekenhuis, de NAM installatie, de Marinehaven, Maritiem Vliegkamp De Kooy en Den Helder Airport, de rioolzuiveringsinstallatie van HHNK en sluizen en hoofdgemalen. Samen met de verantwoordelijke partijen gaan we werken aan het met prioriteit klimaatbestendig maken van deze objecten. Dit geldt ook voor kwetsbare objecten als zorgcentra en –aanbieders.
27
28
Stad binnen de Linie
De stedelijke vernieuwing in het Stadshart, ingezet met het Uitvoeringsplan Stadshart, heeft de uitstraling van het Stadshart de afgelopen jaren ingrijpend verbeterd. Ook de inzet om Willemsoord verder te ontwikkelen als complementair onderdeel van het centrumgebied, gericht op cultuur, horeca en leisure, werpt steeds meer zijn vruchten af. De ingezette koers wordt voortgezet, met de insteek om het Stadshart en Willemsoord verder te ontwikkelen tot één samenhangend en complementair centrumgebied. Er lopen diverse ontwikkelingen om het Stadshart in de komende jaren nog verder te versterken. Een voorbeeld hiervan is de actuele transformatie van de Koningstraat/Spoorstraat.
Een majeure ontwikkeling in Den Helder is de samenwerking van verschillende partijen binnen het Maritiem Cluster: de oostrand van Den Helder waarin de zeehaven, het Marineterrein, de luchthaven, de N250 en bedrijventerreinen Oostoever, Kooypunt en Kooyhaven (grondgebied gemeente Hollands Kroon) in gelegen zijn. Doelstellingen zijn om de economische vitaliteit te vergroten, bij te dragen aan de maritieme stadsontwikkeling van Den Helder, de bereikbaarheid van Den Helder te verbeteren en een klimaat robuuste ontwikkeling en inrichting van het gebied. Met de partners in deze ontwikkeling wordt gewerkt aan de aantrekkelijkheid van Den Helder als vestigingsplaats voor inwoners, ondernemers en bezoekers.
Ontwikkellocaties Dijkzone, Westoever/Spoorweghaven en de verdere ontwikkeling van Willemsoord zijn belangrijke onderdelen van de maritieme stadsontwikkeling van Den Helder.
In de wijk Stad binnen de Linie wordt ingezet op stedelijke woonmilieus, passend bij het karakter en de aanwezige voorzieningen in het centrumgebied.
Als nieuwe uitwerkingslocatie voor grootschalige woningbouw wordt de haalbaarheid van het project Dijkzone onderzocht. Hierin wordt een verhoging en verbreding van de Helderse Zeewering, bedoeld om deze voor de komende twee eeuwen bestand te maken tegen de stijgende zeespiegel, gecombineerd met wonen aan de binnenzijde van de dijk, aansluitend op het Stadshart. Dit project levert een zeer belangrijke bijdrage aan de verbinding van Den Helder met de zee en zal een nieuw, uniek woonmilieu bieden met uitzicht over het Marsdiep en Texel. Andere ontwikkellocaties in de wijk Stad binnen de Linie zijn de inbreidingslocatie Vinkenterrein/Molenwerf en de transformatie van het noordelijke deel van bedrijventerrein Westoever.
Aansluitend op het project Dijkzone zijn de twee zoekgebieden ten westen (Dijkzone – Oud Den Helder) en oosten (Dijkzone – Willemsoord) op de Helderse Zeewering aangewezen. Het beter verbinden van Den Helder met de zee is een van de centrale uitgangspunten voor de verdere ontwikkeling van de gemeente, waaraan het project Dijkzone een zeer belangrijke bijdrage moet gaan leveren. De aangewezen zoekgebieden bieden de ruimte om bij aanhoudende vraag na 2030 extra ontwikkelingen aan de binnenzijde van de verhoogde en multifunctionele dijk uit te werken.
Het Stadshart van Den Helder vervult een centrumfunctie qua voorzieningen voor de gemeente en de regio. Willemsoord is hieraan complementair met voorzieningen op het gebied van cultuur en horeca. Gezamenlijk vormt dit één samenhangend centrumgebied.
Stedelijk toerisme biedt veel aanvullende toeristische potentie voor Den Helder. Willemsoord, met de aanwezige voorzieningen op het gebied van cultuur, horeca en detailhandel, en de Stelling bieden hier uitgelezen mogelijkheden voor en worden hier verder voor benut. Hierbij wordt ook de belangrijke rol van Willemsoord voor de recreatie- en passantenvaart geborgd, aangezien dit een belangrijke motor voor het stedelijk toerisme in Den Helder vormt.
Het voortgezet onderwijs wordt geclusterd op één centrale locatie in Den Helder, die goed bereikbaar is met alle vervoersmiddelen. Dit cluster draagt inhoudelijk en ruimtelijk bij aan Den Helder als maritiem kenniscentrum. Hiervoor zijn drie locaties in beeld, die nader onderzocht zullen worden. Twee van deze locaties liggen in de wijk Stad binnen de Linie: De Linie/Sportlaan en Westoever-Noord.
29
De belangrijkste regionale verbindingen komen samen in en rondom het Stadshart van Den Helder. Het gaat om de N250, die vanaf de gemeentegrens doorgaat in oostelijke (N99) en zuidelijke richting (N9), het NS spoor, waarbij Den Helder het kopstation is op het traject naar Nijmegen via Alkmaar, Amsterdam en Utrecht, en de TESO-veerboot tussen Den Helder en Texel.
Deze regionale verbindingen en met name punten waar deze regionale verbindingen samenkomen in knooppunten zijn de belangrijkste entrees voor de gemeente. Om bij te dragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat wordt ingezet op een goede kwaliteit van deze entrees/entreegebieden, die aansluit bij het karakter en de kwaliteiten van de gemeente Den Helder.
De N250 beschouwen we als hoofdverbinding tussen Den Helder en de regio. De bereikbaarheid van de N250, als de centrale verbinding, van en naar Stadshart/Willemsoord, TESO, civiele haven & Marinehaven is een zeer belangrijk aandachtspunt voor alle ontwikkelingen in de gemeente Den Helder en in het bijzonder voor de wijk Stad binnen de Linie. Voor een zo goed mogelijke bereikbaarheid van de N250 wordt zoveel mogelijk ingezet op ontmenging van verschillende verkeersstromen, met name op de zwaarst belaste delen van deze weg.
Met de toenemende levendigheid van het Stadshart en Willemsoord speelt de transitie naar andere vormen van mobiliteit ook een steeds belangrijkere rol in het bereikbaar houden van het centrumgebied. Naast de fiets als vervoersmiddel spelen ook openbaar vervoer en deelvervoer hier een belangrijke rol in. Aantrekkelijke stationsgebieden maken het openbaar vervoer een prettigere optie, terwijl de combinatie van OV, ruimte voor de fiets en deelvervoer belangrijk is om de hele gemeente op verschillende manieren bereikbaar te maken en te houden.
Station Den Helder, gevestigd in een bijzonder gebouw uit de Wederopbouwperiode, heeft een belangrijke functie in de bereikbaarheid van Den Helder voor Helderse bewoners en werknemers. Daarnaast heeft het station potentie om een belangrijkere rol te spelen voor bezoek aan het Stadshart, horeca, evenementen en (culturele) voorzieningen op Willemsoord en in de stad en toerisme naar Den Helder en Texel. Een goede, aantrekkelijke verbinding tussen Station, Stadshart, Willemsoord en TESO is daarom van groot belang. Daarnaast is het ook van groot belang dat het station zich verder ontwikkelt als knooppunt van verschillende vormen van mobiliteit. Dit vraagt om een concentratie van mobiliteitsvormen in en rondom het stationsgebied, zodat eenvoudig kan worden overgestapt tussen trein, fietsen en wandelen, regionaal busvervoer en verschillende vormen van deelvervoer.
De route voor langzaam verkeer tussen Station Den Helder en de Helderse Zeewering, door het Stadspark dat steeds meer vorm krijgt, zal in de toekomst belangrijker worden als verbinding tussen de omliggende buurten en het Stadshart en Station Den Helder. Daarnaast speelt deze as een belangrijke rol in het beter verbinden van Den Helder met de zee, bijvoorbeeld door de ontwikkeling van de Dijkzone als nieuw deel van het Stadshart en de plaatsing van de Seasaw (icoon op de dijk). Deze route zal voor bewoners en bezoekers een loper vormen om het uitzicht over zee, de stad en het Helderse landschap te beleven vanaf de Helderse Zeedijk.
In een aantal buurten rondom het Stadshart (Van Galenbuurt, Visbuurt, Sluisdijkbuurt) staat de leefbaarheid onder druk. In andere steden is juist een opleving qua populariteit zichtbaar van dit type buurten dichtbij het centrum. Een impuls is nodig voor deze buurten, zowel sociaal als fysiek. Behoud en versterking van beeldbepalende gebouwen, zoals kerken, scholen en ander maatschappelijk vastgoed, speelt hier een rol bij. Inbreiding Vinkenterrein/Molenwerf vindt plaats binnen dit gebied en kan een impuls geven aan de leefbaarheid.
Alle buurten in de gemeente Den Helder zijn uiterlijk in 2040 klimaatbestendig gemaakt. Hierin spelen extra groen en water een belangrijke rol, door extra ruimte te bieden om water vast te houden bij extreme buien en door extra verkoeling te bieden bij grote hitte. Hierop wordt de openbare ruimte aangepast bij toekomstig onderhoud. De dichtbebouwde buurten in Stad binnen de Linie lopen de grootste risico’s qua wateroverlast en hebben daarom hierbij de meeste prioriteit. Ook dit kan bijdragen aan een impuls voor buurten waar de leefbaarheid momenteel onder druk staat.
30
We zetten daarbij ook in op een duidelijke groenstructuur, waarbij in iedere buurt kwalitatief buurtgroen aanwezig is, in iedere wijk minimaal ‘parkgroen’ aanwezig is (Stadspark en Timorpark voor Stad binnen de Linie) en vanuit alle buurten en wijken op een eenvoudige manier het landschap en open buitengebied beleefbaar is. Hierbij wordt de huidige hoofdgroenstructuur verder versterkt, zodat er een robuuste groenstructuur is voor mens, dier en plant.
De Stelling verbindt als linielandschap in het hart van Den Helder de aanliggende wijken (Stad binnen de Linie, Nieuw Den Helder, De Schooten) aan elkaar. Door het groene karakter van De Stelling groeien de wijken niet fysiek aan elkaar vast. Voor veel buurten in Stad binnen de Linie speelt De Stelling een belangrijke rol als openbare ruimte en groengebied. De verbinding van de wijk met De Stelling wordt waar mogelijk verder versterkt. Incidentele nieuwe kansen om door middel van inbreiding of transformatie in het bestaande stedelijke gebied nieuwe voorkanten van de stad richting De Stelling te realiseren worden omarmd door de gemeente als kans om bij te dragen aan de kwaliteit van De Stelling en daarmee van de stad. Voorwaarde is wel dat deze locaties niet concurreren met de aangewezen uitwerkingslocaties voor grootschalige(re) ontwikkeling.
31
32
De Stelling
De Stelling verandert van een ‘tussengebied’ waar voornamelijk achterkanten op georiënteerd zijn naar een gebied met een hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit, die als voorkant dient voor alle omliggende wijken (Stad binnen de Linie, Nieuw Den Helder, De Schooten). De Linie ontwikkelt zich tot een linielandschap, een lineair landschap in het midden van de stad met ruimte voor groen, water en recreatieve routes. De cultuurhistorische waarde blijft behouden en biedt een bijzondere kwaliteit, met name in de forten (Westoever, Oostoever, Dirksz Admiraal, Erfprins, Kijkduin en Harssens).
Hierbij werken we vanuit vier kernwaarden voor De Stelling: 1) De Stelling is het bindmiddel van de stad en de samenhang kan nog sterker zichtbaar worden gemaakt; 2) De Stelling bestaat uit verschillende tijdslagen, die verschillende aspecten van de historie van Den Helder benadrukken. Deze verschillende aspecten van de historie maken we zichtbaar en beleefbaar; 3) De Stelling is gevarieerd in de ruimte, waardoor verschillende aspecten van De Stelling een verschillend karakter hebben, bijvoorbeeld Fort Kijkduin, Fort Erfprins, Fort Harssens als zeeforten en Forten Dirksz Admiraal, Westoever & Oostoever als landforten. Deze contrasten maken we groter, om de verscheidenheid van De Stelling meer te benadrukken; 4) Elk fort is een aparte nederzetting, die vragen om een aparte aanpak. Passend bij ieder fort willen we nieuwe adressen creëren die bijdragen aan de stad en het landschap van De Stelling.
De Stelling is van iedereen en voor iedereen. We koesteren De Stelling als parel qua erfgoed in Den Helder en zetten, samen met alle betrokken en geïnteresseerde partijen, in op het uitdragen van de verhalen en de waarde van De Stelling.
Het groene karakter van De Stelling biedt grote kansen om het gebied in te zetten voor klimaatadaptatie. Het gebied biedt op dit moment al groen en schaduw aan een groot aantal inwoners van Den Helder en de Linie werkt als buffer om overtollig regenwater op te slaan. Richting de toekomst worden deze functies belangrijker wanneer we vaker te maken krijgen met extremere weersomstandigheden. Het linielandschap van De Stelling kan hier nog meer op worden ingericht en hiermee een nog belangrijkere rol vervullen in de toekomst.
We zetten in op één Rondje Stelling. Deze continue, openbaar toegankelijke route voor langzaam verkeer maakt De Stelling zichtbaar vanuit de stad en verbindt de verschillende onderdelen van De Stelling aan elkaar. Hiermee ontstaat een aantrekkelijke recreatieve route voor zowel bewoners als bezoekers. Op dit moment zijn er nog een aantal ontbrekende schakels in dit rondje, zoals de locatie van de afvalbrengcentrale van de HVC, de Spoorweghaven en de verbinding tussen Willemsoord en de Helderse Zeewering. De gemeente streeft ernaar om deze ontbrekende schakels in de toekomst onderdeel van dit rondje te maken, bijvoorbeeld door middel van transformatie of de aanleg van nieuwe routes.
Bij nieuwe ontwikkelingen in of aan De Stelling wordt expliciet rekening gehouden met het realiseren van het Rondje Stelling. Dit speelt in het bijzonder bij de transformatie van Westoever-Noord. In het ontwikkelgebied is een groot deel van de historische linie verdwenen, waardoor ook het Rondje Stelling wordt doorbroken. De transformatie van het gebied biedt kansen om de Linie terug te brengen als historisch element en als onderdeel van de kwaliteit van het gebied. Ook een verbinding tussen de Spoorweghaven en Fort Westoever ontbreekt op dit moment. Een deel van de verklaring hiervoor ligt bij het gebruik van Westoever als kaderuimte voor havenactiviteiten. In de toekomst zal dit gebruik worden beëindigd en zal het bedrijventerrein Westoever transformeren naar een bedrijventerrein met lichte bedrijvigheid of (na 2030) zelfs tot gemengd woon-werkgebied. Op langere termijn wordt daarom ingezet op een verbindingsbrug tussen de Spoorweghaven en Fort Westoever.
In de gemeente Den Helder worden de mogelijkheden voor een warmtenet in aansluiting op een geothermische bron onderzocht. Dit warmtenet is in potentie een belangrijke stap voor de lokale energietransitie, aangezien dit voor veel woningen en andere gebouwen een goed alternatief voor aardgas kan zijn. Indien wordt overgegaan tot aanleg van de geothermische bron en het warmtenet is het van belang dat er voldoende ruimte beschikbaar is om dit in te passen in de gebouwde omgeving en de ondergrond. Zoekgebied voor de geothermische bron is bedrijventerrein Westoever. We streven ernaar om de geothermische bron buiten
33
(toekomstige delen van) De Stelling te positioneren. Wanneer dit niet geheel mogelijk blijkt te zijn wordt deze functie zo goed mogelijk landschappelijk ingepast.
Het schootsveld van Fort Dirksz Admiraal wordt aangewezen als nieuwe ontwikkellocatie die vóór 2030 verder wordt uitgewerkt. Hier ligt een kans om door middel van landschappelijke aanpassingen en het inpassen van kleinschalige woningbouw het fort beter herkenbaar te maken als cultuurhistorisch element. Voorwaarde hiervoor is dat de huidige verkeerssituatie op de Waddenzeestraat, die verkeerstechnisch over gedimensioneerd is, wordt afgewaardeerd. Hierdoor ontstaat ruimte om het landschap van de linie en Fort Dirksz Admiraal duidelijker zichtbaar en beleefbaar te maken. Binnen dit linielandschap is ruimte voor een klein aantal woningen, die qua uitstraling aansluiten op de linie en zorgen voor extra voorkanten richting De Stelling. Dit zorgt voor een betere aansluiting van Nieuw Den Helder op het linielandschap van De Stelling en voegt kwaliteit toe aan zowel de wijk als aan De Stelling.
Willemsoord, het historische hart van De Stelling Den Helder en van de stad Den Helder, is in de afgelopen jaren ontwikkeld als complementair onderdeel van het centrum van Den Helder met functies als cultuur, horeca en leisure. Deze ontwikkeling richting de toekomst verder doorgezet, met als insteek om het Stadshart en Willemsoord als één complementair centrum van Den Helder te laten functioneren. Dit doen we volgens het principe van ‘behoud door ontwikkeling’, waarbij het karakter en het cultuur-historische erfgoed wordt behouden door ze onderdeel van nieuwe functies en nieuw gebruik te maken. Schouwburg De Kampanje is hierin een lichtend voorbeeld van hoe dit in het verleden goed geslaagd is.
Stedelijk toerisme biedt nog veel aanvullende toeristische potentie voor Den Helder. Willemsoord, met de aanwezige voorzieningen op het gebied van cultuur, horeca en detailhandel, en de Stelling bieden hier uitgelezen mogelijkheden voor en worden hier verder voor benut. Hierbij wordt ook de belangrijke rol van Willemsoord voor de recreatie- en passantenvaart geborgd, aangezien dit een belangrijke motor voor het stedelijk toerisme in Den Helder vormt.
Incidentele nieuwe kansen om door middel van inbreiding of transformatie in het bestaande stedelijke gebied nieuwe voorkanten van de stad richting De Stelling te realiseren worden omarmd door de gemeente als kans om bij te dragen aan de kwaliteit van De Stelling en daarmee van de stad. Voorwaarde is wel dat deze locaties niet concurreren met de aangewezen uitwerkingslocaties voor grootschalige(re) ontwikkeling.
Twee van de locaties die verder onderzocht zullen worden voor de gewenste clustering van het voortgezet onderwijs in Den Helder op één centrale locatie liggen aan De Stelling: De Linie/Sportlaan en Westoever-Noord.
De haven is een zeer belangrijk onderdeel van het historische verhaal van Den Helder. Die geschiedenis wordt zichtbaar in het waardevolle erfgoed dat zich nog in de haven bevindt, waaronder een aantal onderdelen van De Stelling Den Helder. Dit erfgoed levert een belangrijke bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van de haven en de identiteit van Den Helder als havenstad. Dit erfgoed willen we behouden door ontwikkeling. Hierbij moet het gebruik van het erfgoed inpasbaar zijn tussen de bestaande en toekomstige economische functies in de haven.
De verbindingswegen tussen Stad binnen de Linie en Nieuw Den Helder & De Schooten (Schootenweg, Texelstroomlaan, Marsdiepstraat) door De Stelling zijn sociaal veilig door aanliggende functies en/of gebruik van (voorzieningen aan) De Stelling. Hiermee wordt De Stelling niet meer als barrière ervaren en wordt de samenhang tussen de verschillende wijken versterkt.
Aan de oostrand van park Quelderduijn is een zoekgebied na 2030 aangewezen. Hier ligt een opgave om de Schootenweg in de toekomst aantrekkelijker en sociaal veiliger te krijgen als verbindingsweg tussen De Schooten en Stad binnen de Linie. Een kleinschalige woningbouwontwikkeling aan de rand van Quelderduijn langs de Schootenweg kan hier in de toekomst stevig aan bijdragen. Bovendien levert Quelderduijn een interessante omgeving om in een zeer groene omgeving te wonen en zorgen een aantal woningen voor meer levendigheid
34
en sociale veiligheid in het park zelf. Door de woningbouw langs de rand te concentreren blijft het park hierbij maximaal behouden als sport- en recreatiepark richting de toekomst.
35
36
Maritiem Cluster
De haven en luchthaven van Den Helder dragen bij aan de nationale belangen nationale veiligheid/defensie en energietransitie.
Een belangrijke troef van de haven van is, naast de strategische ligging ten opzichte van Noordzee en Waddenzee, de open toegang tot de zeehaven. De haven van Den Helder behoudt daarom de open doorgang tussen zee en haven.
Om ruimte te maken voor de nationale opgaven waar de haven en luchthaven van Den Helder aan bijdraagt (nationale veiligheid/defensie en energietransitie) ligt er een opgave om extra kaderuimte (zowel meters als vierkante meters) in de zeehaven te realiseren voor zowel Marineals civiele haven.
De verbinding met Texel via de TESO-haven is zo optimaal mogelijk, met inachtneming van de leefbaarheid en vitaliteit van Den Helder. Hiervoor wordt gezocht naar de optimale locatie van de haven en routering.
Den Helder blijft voor de verschillende verkeersstromen zo goed mogelijk bereikbaar via de N250. Voor een zo goed mogelijke doorstroming wordt waar mogelijk ingezet op ontmenging van de verschillende verkeersstromen (richting Stadshart, TESO, civiele haven en Marinehaven).
De Koninklijke Marine behoudt twee ontsluitingen van en naar het Marineterrein.
Buitenveld is onlosmakelijk onderdeel van Willemsoord. Binnen die notie is ruimte voor verschillende typen gebruik. De strategische ligging tussen stad, haven en Marinecampus maakt het gebied interessant voor functies op het snijvlak hiervan.
Kennis en innovatie zijn van toenemend belang in het Maritiem Cluster, waarbij veel potentiële samenwerking tussen de Koninklijke Marine en bedrijfsleven in de civiele haven bestaat. Den Helder ontwikkelt een sterk innovatie- en kenniscluster in de maritieme-, technische- en energiesector. Hiervoor wordt ruimte gezocht in gebieden op het snijvlak tussen stad en haven. Een voorbeeld hiervan is het METIP (Maritime Emerging Technologies Innovation Park) op Willemsoord.
De gebieden Harssens, Buitenveld en Nieuwe Werk/Nieuwe Diep vormen gezamenlijk een zoekgebied voor nieuwe havenactiviteiten en extra kaderuimte, samenwerking op het gebied van kennis & innovatie en een optimale ontsluiting van Willemsoord, de TESO, de civiele haven en de Marinehaven.
Den Helder wil ruimte bieden aan havenactiviteiten rondom de energietransitie. Hierbij is een bijzondere focus op de mogelijkheden van waterstof. Een belangrijk zoekgebied hiervoor is Oostoever, waar mogelijkheden liggen om gebruik te maken van de huidige aardgasinfrastructuur voor aanlanding en verdere distributie van waterstof vanaf de Noordzee. Bij de inpassing van waterstofontwikkelingen wordt rekening gehouden met toekomstige voorschriftgebieden rondom waterstofactiviteiten.
Het bedrijventerrein Westoever transformeert stap voor stap naar een woon-werkomgeving. Om hiervoor ruimte te maken wordt ingezet op verplaatsing van zwaardere bedrijvigheid naar locaties op grotere afstand van woongebieden. Ook wordt ingezet op het herstellen van de verbinding tussen Fort Westoever en de rest van De Stelling. Hiermee ontstaat een noordelijk gedeelte met een sterke samenhang met de wijk Stad binnen de Linie en een zuidelijk gedeelte dat meer samenhang met de wijk De Schooten zal krijgen.
De offshore helikopter luchthaven moet behouden blijven aangezien deze de positionering van de haven en het totale Maritieme Cluster zeer versterkt. Voor toekomstige groei van activiteiten op de luchthaven moet ruimte beschikbaar zijn, zoals de ontwikkeling van de Droneport.
37
De natuur van de Waddenzee wordt versterkt met een aantal natuurontwikkelingen rondom Oostoever, zoals de broedrots en het natuurlijker maken van de spuiwatergang. Dit draagt bij aan het beter beleefbaar maken van de Waddenzee vanuit Den Helder.
De haven is een zeer belangrijk onderdeel van het historische verhaal van Den Helder. Die geschiedenis wordt zichtbaar in het waardevolle erfgoed dat zich nog in de haven bevindt. Dit erfgoed levert een belangrijke bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van de haven en de identiteit van Den Helder als havenstad. Dit erfgoed willen we behouden door ontwikkeling. Hierbij moet het gebruik van het erfgoed inpasbaar zijn tussen de bestaande en toekomstige economische functies in de haven.
38
39
De Schooten
De Schooten blijft door het landschap en de structuur van De Stelling een aparte wijk ten opzichte van Nieuw Den Helder en Stad binnen de Linie. Door de kwaliteit van De Stelling te vergroten vormt dit een aantrekkelijke verbinding tussen De Schooten en de rest van Den Helder.
Van de drie kusten van Den Helder is de Waddenkust op dit moment de kust die het minst te beleven is, onder andere door de Marinehaven en de aanwezige bedrijvigheid op bedrijventerrein Oostoever. Voor de kwaliteit van De Schooten is het een grote kans om deze verbinding in de toekomst toe te voegen, zodat langzaam verkeer op een eenvoudige manier over het Noordhollandsch Kanaal de Waddenkust kan bereiken en beleven. Dit draagt tevens bij aan het realiseren van nieuwe recreatieve en ecologische oost-west verbindingen tussen de Noordzee en Waddenzee. Ook De Stelling en de Doggersvaart bieden kansen om deze verbindingen in de gemeente verder te versterken.
We zetten in op een duidelijke groenstructuur, waarbij in iedere buurt kwalitatief buurtgroen aanwezig is, in iedere wijk minimaal ‘parkgroen’ aanwezig is (Rehorstpark en Schooterduinpark voor De Schooten) en vanuit alle buurten en wijken op een eenvoudige manier het landschap en open buitengebied beleefbaar is. Hierbij wordt de huidige hoofdgroenstructuur verder versterkt, zodat er een robuuste groenstructuur is voor mens, dier en plant.
Station Zuid is een belangrijk OV- en infraknooppunt voor De Schooten, Nieuw Den Helder, Julianadorp en (Museum) De Nollen. Daarnaast is het gebied een natuurknooppunt tussen De Stelling, Noordzee, Waddenzee en de Koegraspolder en is museum Den Nollen het startpunt van een cultuurroute langs de Waddenzee tot aan Denemarken. Op dit moment heeft het gebied een matige uitstraling en kampt het station met een negatief imago. Aan het gebied wordt een kwaliteitsimpuls gegeven. Met het toevoegen van woningen en/of kleine voorzieningen bij het station kan dit nog verder worden versterkt en wordt de samenhang tussen het station en de wijk De Schooten versterkt. Ook worden de zichtbaarheid van het Nollenproject en de fietsverbinding tussen De Schooten en Nieuw Den Helder verbeterd.
De Schootenweg is, als verbindingsweg tussen Stad binnen de Linie en De Schooten, sociaal veilig door aanliggende functies en/of gebruik van (voorzieningen aan) De Stelling. Hiermee wordt De Stelling niet meer als barrière ervaren en wordt de samenhang tussen de verschillende wijken versterkt. Aan de oostrand van park Quelderduijn is een zoekgebied voor woningbouw na 2030 aangewezen. Hier ligt een opgave om de Schootenweg in de toekomst aantrekkelijker en sociaal veiliger te krijgen als verbindingsweg tussen De Schooten en Stad binnen de Linie. Een kleinschalige woningbouwontwikkeling aan de rand van Quelderduijn langs de Schootenweg kan hier in de toekomst stevig aan bijdragen. Bovendien levert Quelderduijn een interessante omgeving om in een zeer groene omgeving te wonen en zorgen een aantal woningen voor meer levendigheid en sociale veiligheid in het park zelf. Door de woningbouw langs de rand te concentreren blijft Quelderduijn hierbij maximaal behouden als sport- en recreatiepark voor de hele gemeente richting de toekomst.
Bedrijventerrein Ambachtsweg behoud zijn functie als bedrijventerrein en wordt ingezet voor lichte bedrijvigheid, die zich goed kan verhouden tot de nabijgelegen woonbuurten. Voor eventuele toekomstige ontwikkeling tot gemengde woon-werkgebieden is hier in principe geen ruimte.
Het bedrijventerrein Westoever transformeert stap voor stap naar een woon-werkomgeving. Om hiervoor ruimte te maken wordt ingezet op verplaatsing van zwaardere bedrijvigheid naar locaties op grotere afstand van woongebieden. Ook wordt ingezet op het herstellen van de verbinding tussen Fort Westoever en de rest van De Stelling. Hiermee ontstaat een noordelijk gedeelte met een sterke samenhang met de wijk Stad binnen de Linie en een zuidelijk gedeelte dat meer samenhang met de wijk De Schooten zal krijgen.
In de gemeente Den Helder worden de mogelijkheden voor een warmtenet in aansluiting op een geothermische bron onderzocht. Dit warmtenet is in potentie een belangrijke stap voor de lokale energietransitie, aangezien dit voor veel woningen en andere gebouwen een goed
40
alternatief voor aardgas kan zijn. Indien wordt overgegaan tot aanleg van de geothermische bron en het warmtenet is het van belang dat er voldoende ruimte beschikbaar is om dit in te passen in de gebouwde omgeving en de ondergrond. Zoekgebied voor de geothermische bron is bedrijventerrein Westoever. Voor inpassing van het warmtenet wordt rekening gehouden met de ruimte die dit vraagt in de ondergrond.
In De Schooten is weinig noodzaak tot grootschalige verandering van de opzet van de wijk. De woningen en de woonomgeving sluiten goed aan bij de woonwensen van veel inwoners en er is voldoende ruimte in de openbare ruimte om uitdagingen als de energietransitie, vergroening van de leefomgeving, klimaatadaptatie en de stijgende parkeerdruk op te vangen. Tegelijkertijd spelen er wel grote maatschappelijk en sociale ontwikkelingen in De Schooten. Van alle delen van Den Helder heeft De Schooten de hoogste gemiddelde leeftijd en het hoogste percentage ouderen. Dit is an sich geen probleem, maar er dient rekening te worden gehouden met een stijgende behoefte aan levensloopbestendige woningen, zorg (zowel aan huis als intramuraal) en een goed toegankelijke openbare ruimte. Hier zal in de komende jaren extra op ingezet worden. Bij Station Zuid is ruimte voor een kleine inbreiding met nieuwe woningen. Op dit moment wordt de stationsomgeving door de relatief afgelegen ligging door veel inwoners ervaren als wat verlaten en sociaal onveilig. Door het toevoegen van een aantal woningen en kleinschalige voorzieningen rondom het station wordt het gebied meer onderdeel van de wijk en zal de kwaliteit van het gebied verbeteren.
Aan de noordzijde van De Schooten zijn twee zoekgebieden aangewezen waar binnen de huidige opzet van De Schooten ruimte is om na 2030 een aantal woningen in een groene omgeving te realiseren aan de rand van de wijk. Met het afwaarderen van het verkeersknooppunt tussen de Ravelijnweg en de Waddenzeestraat ontstaat hier de kans om de rand van De Schooten op de Ravelijnweg te oriënteren en hiermee een aantrekkelijke voorkant van de wijk te realiseren.
In de oostrand van De Schooten zijn door de aanwezigheid van verschillende veiligheidscontouren een beperkt aantal functies mogelijk. Deze oostrand blijft in de toekomst een groene buffer tussen de wijk en de belangrijkste ontsluitingsweg van de stad, de N250. In deze groene bufferstrook kunnen ook functies als sport, volkstuinen en andere recreatieve functies die passen binnen het groene karakter een plek vinden.
41
42
Nieuw Den Helder
Nieuw Den Helder blijft door het landschap en de structuur van De Stelling een aparte wijk ten opzichte van De Schooten en Stad binnen de Linie. Door de kwaliteit van De Stelling te vergroten vormt dit een aantrekkelijke verbinding tussen Nieuw Den Helder en de rest van Den Helder.
De prachtige landschappelijke ligging van de gemeente Den Helder aan drie kusten is een unieke troef, waar nog niet altijd voldoende gebruik van gemaakt wordt. Daarom wordt gekozen om de ligging van de gemeente aan deze drie kusten (Noordzee, Marsdiep en Waddenzee) te omarmen en zoveel mogelijk te versterken. Dit betekent dat Den Helder haar ontwikkelingen richt op de aantrekkelijke kustlandschappen, uiteraard met inachtneming van huidige functies als primaire waterkering en Natura-2000 gebied. In de afgelopen decennia is bijvoorbeeld gewerkt aan het versterken van de ligging van Nieuw Den Helder aan de duinen en het doortrekken van dit duinlandschap de wijk in. Deze koers wordt richting de toekomst doorgezet. De binnenduinrand willen we in stappen gaan verbreden met extra duinnatuur en landschappen. Een voorbeeld is de transformatie van enkele afgestoten velden van sportpark Streepjesberg in Nieuw Den Helder. Doel van deze verbreding is voornamelijk een versterking van landschap, natuur en waterveiligheid.
Huisduinen, de Grafelijkheidsduinen en het deel van Nieuw Den Helder ten oosten van Jan Verfailleweg hebben bovendien een verleden als verdwenen Waddeneiland. Deze historie van het landschap is momenteel bijna niet zichtbaar, maar is een kans om een aantrekkelijk landschap en interessante historie terug te brengen. De transformatie van Nieuw Den Helder, waarbij de aansluiting van de wijk op het aanliggende duinlandschap een belangrijk onderdeel is, biedt hiervoor goede kansen.
De Zanddijk/Jan Verfailleweg krijgt identiteit als toeristische kustroute, meer gericht op beleving voor de bezoeker/toerist dan op ontsluiting richting de regio en verder.
De Langevliet/Nieuweweg krijgt identiteit als belangrijkste verbinding tussen Julianadorp en Den Helder met ruimte voor agrarisch medegebruik. Tevens wordt hier een doorfietsroute tussen Den Helder en Julianadorp, en vanaf Julianadorp de rest van de regio, aan gekoppeld.
De entree van Den Helder via de Langevliet/Nieuweweg (vanuit Julianadorp) dient daarbij een betere ruimtelijke kwaliteit te krijgen. In het gebied ligt ruimte om het landschap verder te versterken en een bijzonder woonmilieu aan de rand van De Stelling te creëren. De fly-over bij de Waddenzeestraat wordt hierbij vervangen door een andere, kleinschaligere, verkeersoplossing. Hierbij wordt ingezet om op langere termijn het gedeelte van de Nieuweweg door Fort Dirksz Admiraal loopt af te waarderen, bijvoorbeeld tot enkel bestemmingsverkeer of een fietspad. Verkeerskundig is deze ontsluiting niet noodzakelijk en afwaarderen van deze verbinding versterkt de samenhang van De Stelling en de ontwikkeling tot een linielandschap.
De verbindingswegen tussen Stad binnen de Linie en Nieuw Den Helder & De Schooten (Schootenweg, Texelstroomlaan, Marsdiepstraat) zijn sociaal veilig door aanliggende functies en/of gebruik van (voorzieningen aan) De Stelling. Hiermee wordt De Stelling niet meer als barrière ervaren en wordt de samenhang tussen de verschillende wijken versterkt.
De ingezette transformatie van Nieuw Den Helder, van (voornamelijk) gestapelde bouw naar eengezinswoningen en het aansluiten op het duingebied en –landschap, wordt gecontinueerd. Een aantal kenmerkende structuren en/of gebouwen uit de wederopbouwperiode blijven behouden, maar worden onderdeel van een veel meer gemengde wijk. In Nieuw Den Helder ervaar je de nabijheid van de duinen en de zee, door het duinlandschap in de buurt en de goede verbindingen om het duinlandschap in te gaan vanaf de wijk. De afgelopen jaren is door de Woningstichting veel ingezet op de transformatie van het centrale en westelijke deel van de wijk. Hier liggen nog enkele grotere ontwikkellocaties, die nader uitgewerkt zullen worden.
In de periode tot 2030 zal voor de ontwikkeling van Nieuw Den Helder meer focus komen te liggen op het oostelijke gedeelte. Het Drs. F. Bijlweg gebied, momenteel een gemengd voorzieningencluster, is een belangrijke transformatielocatie. Het gebied kampt met veel
43
leegstand en diverse partijen overwegen op dit moment hun toekomst in dit gebied. De grootte en de centrale ligging van dit gebied binnen de gemeente bieden gunstige voorwaarden om dit gebied te transformeren richting een gemengde woonbuurt, met het groen van De Stelling en De Nollen in de nabijheid. Bij transformatie van het Bijlweg-gebied en afwaardering van het verkeersknooppunt op de Waddenzeestraat ontstaat ook de mogelijkheid om het linielandschap bij Fort Dirksz Admiraal beter zichtbaar te maken. Een kleinschalige ontwikkeling in dit linielandschap kan bijdragen aan zowel de kwaliteit van Nieuw Den Helder als van De Stelling.
Het schootsveld van Fort Dirksz Admiraal wordt aangewezen als nieuwe ontwikkellocatie die vóór 2030 verder wordt uitgewerkt. Hier ligt een kans om door middel van landschappelijke aanpassingen en het inpassen van kleinschalige woningbouw het fort beter herkenbaar te maken als cultuurhistorisch element. Voorwaarde hiervoor is dat de huidige verkeerssituatie op de Waddenzeestraat, die verkeerstechnisch over gedimensioneerd is, wordt afgewaardeerd. Hierdoor ontstaat ruimte om het landschap van de linie en Fort Dirksz Admiraal duidelijker zichtbaar en beleefbaar te maken. Binnen dit linielandschap is ruimte voor een klein aantal woningen, die qua uitstraling aansluiten op de linie en zorgen voor extra voorkanten richting De Stelling. Dit zorgt voor een betere aansluiting van Nieuw Den Helder op het linielandschap van De Stelling.
Het bijzondere (cultuur)landschap van De Nollen hangt samen met het linielandschap van De Stelling Den Helder en wordt meer zichtbaar vanuit de omliggende wijken en Station Zuid.
Nieuw Den Helder heeft met de Marsdiepstraat en de Duinpassage twee wijkwinkelcentra. Deze centra zijn voornamelijk gericht op dagelijkse boodschappen.
Het voortgezet onderwijs wordt geclusterd op één centrale locatie in Den Helder, die goed bereikbaar is met alle vervoersmiddelen. Dit cluster draagt inhoudelijk en ruimtelijk bij aan Den Helder als maritiem kenniscentrum. Een van de locaties die hiervoor verder onderzocht zal worden is de Drs. F. Bijlweg.
We zetten in op een duidelijke groenstructuur, waarbij in iedere buurt kwalitatief buurtgroen aanwezig is, in iedere wijk minimaal ‘parkgroen’ aanwezig is en vanuit alle buurten en wijken op een eenvoudige manier het landschap en open buitengebied beleefbaar is. Hierbij wordt de huidige hoofdgroenstructuur verder versterkt, zodat er een robuuste groenstructuur is voor mens, dier en plant. In Nieuw Den Helder is in het kader van de transformatie van de wijk hier een hoop in geïnvesteerd, wat onder andere heeft geresulteerd in het Duinpark en het Kreekpark, waarmee het duinlandschap de wijk in gebracht is.
Aan de binnenduinrand van Nieuw Den Helder (westzijde) zijn twee zoekgebieden voor na 2030 aangewezen: Streepjesberg-Noord en het Landje van Berts. In deze twee zoekgebieden staan landschappelijke ontwikkelingen voorop. Deze locaties bieden de kans om het duinlandschap dichter bij de wijk Nieuw Den Helder te brengen, in aansluiting op de eerder ingezette koers om de wijk en de duinen meer met elkaar te verbinden en in elkaar over te laten lopen. Voor deze zoekgebieden staan dus ook niet de mogelijke ontwikkelingen centraal, maar de landschappelijke kansen. Binnen deze landschappelijke ontwikkeling zijn zeer kleinschalige ontwikkelingen (denkrichting enkele tot een handvol woningen) niet ondenkbaar, als onderdeel van een uniek woonmilieu en als voorkant van de wijk richting de duinen. Op het Landje van Berts is ook eenzelfde kleinschalige ontwikkeling op het gebied van recreatie denkbaar, bij voorkeur in aansluiting op de naastgelegen Helderse Vallei.
Een zoekgebied voor nieuwe woningbouwontwikkeling na 2030 is aangewezen aan de oostzijde van de Nieuweweg, ten noorden van De Nollen. Een kleinschalige ontwikkeling op deze locatie biedt kansen om de entree van Den Helder via de Nieuweweg kwalitatief te versterken en woningen in een groene omgeving toe te voegen. Voorwaarde voor verdere uitwerking van dit zoekgebied is het afwaarderen van het verkeersknooppunt op de Waddenzeestraat. Samenhang bij deze ontwikkeling kan worden gezocht met de transformatie van het Drs. F. Bijlweg gebied en het landschap van het Nollenproject.
Lokale bedrijvigheid wordt in de gemeente Den Helder gefaciliteerd met voldoende en zo optimaal mogelijk benutte bedrijventerreinen. Lichte bedrijvigheid kan hierbij een plaats vinden
44
in de relatieve nabijheid van woongebieden. Bedrijventerreinen De Dogger is hier een voorbeeld van binnen Nieuw Den Helder. Op het noordelijke deel van deze locatie is voor na 2030 een zoekgebied aangewezen, met als typering gemengd woon-werkgebied. Dit betekent niet dat dit gebied automatisch ook een woonfunctie zal krijgen, maar afhankelijk van maatschappelijke en economische ontwikkelingen is het niet ondenkbaar dat in de toekomst wonen en lichte bedrijvigheid meer naast elkaar of zelfs gemengd kunnen gaan plaatsvinden. Om te anticiperen op deze ontwikkeling wordt de mogelijkheid om dit gebied verder te ontwikkelen richting gemengde woon-werkgebieden nadrukkelijk open gehouden.
45
46
Julianadorp
Julianadorp is een eigen kern binnen de gemeente en blijft fysiek van Den Helder gescheiden door middel van het open landschap van de Koegraspolder. De openheid van dit landschap beschermen we.
Julianadorp ontwikkelt zich op basis van eigen kracht verder tot een aantrekkelijke, complete woonkern met passende voorzieningen, onderwijs en een eigen cultureel leven, aan zee en midden in het open landschap.
In de afgelopen jaren zijn met het Willem-Alexanderhof woningbouwontwikkelingen gerealiseerd in Julianadorp.
In Julianadorp is de ruimte voor inbreiding bij nieuwe woningbouwontwikkelingen mede hierdoor beperkt. Daarom wordt voor de realisatie van het burgerinitiatief ONS Dorp, gericht op een multifunctioneel terrein in Julianadorp voor ontspanning, natuur en sport, gericht op uitleg in Julianadorp-Oost. Hiermee ontstaat ruimte voor inbreiding nabij het centrumgebied van Julianadorp. De gebiedsontwikkeling in Julianadorp-Oost biedt tevens ruimte voor enkele bijzondere woonmilieus.
We zetten in op een versterking van het hart van Julianadorp, waarbinnen veel centrale functies van Julianadorp (detailhandel, zorg, leisure, onderwijs, wijkhuis) zijn geconcentreerd. Hierbij sluiten we aan bij de aanwezige dorpssfeer. De samenhang tussen de Riepel en het heringerichte Loopuytpark, als complementair centrum voor Julianadorp, wordt verder versterkt en de verkeerssituatie in het centrumgebied wordt verbeterd.
Het winkelcentrum Dorperweerth heeft een ondersteunende rol als wijkwinkelcentrum voor het zuidelijke deel van Julianadorp.
Julianadorp heeft een eigen school voor voortgezet onderwijs, het Junior College. Deze school maakt onderdeel uit van Scholen aan Zee, met een hoofdvestiging in Den Helder. Het voortgezet onderwijs in Julianadorp is hieraan ondersteunend.
De buurten van Julianadorp zijn leefbaar en toekomstbestendig en verbonden met het groene landschap in en om Julianadorp.