Rapportage Verbonden partijen over tweede semester 2022.pdf
Tekst van het document
Rapportage Verbonden partijen Maart 2023 Rapportage van het college van B&W aan de gemeenteraad over Luchthaven Den Helder BV, NV Port of Den Helder, Willemsoord BV en Zeestad CV/BV
Inhoud 1.
Inleiding.......................................................................................................................................... 5
2.
Luchthaven Den Helder BV............................................................................................................ 6
2.1.
Doel van de vennootschap......................................................................................................... 6
2.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen..................................................................................6
2.3.
Structuur van de vennootschap.................................................................................................. 6
2.4.
Kerncijfers................................................................................................................................... 7
2.5.
Inhoudelijke ontwikkelingen........................................................................................................ 8
a.
Vliegbewegingen 2022................................................................................................................... 8
b.
Activiteiten afgelopen periode......................................................................................................... 8
c.
Aanpassing juridische structuur Den Helder Airport CV.................................................................9
2.6.
Financiële ontwikkelingen......................................................................................................... 10
a.
Voorlopig resultaat jaarrekening 2022.......................................................................................... 10
b.
Financiële ontwikkelingen............................................................................................................. 10
c.
Financiële kengetallen.................................................................................................................. 11
2.7.
Risico’s..................................................................................................................................... 11
3.
NV Port of Den Helder.................................................................................................................. 13
3.1.
Doel van de vennootschap....................................................................................................... 13
3.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen................................................................................13
3.3.
Structuur van de vennootschap................................................................................................ 14
3.4.
Scheepsbewegingen................................................................................................................ 15
3.5.
Inhoudelijke ontwikkelingen...................................................................................................... 15
a.
Overzicht activiteiten..................................................................................................................... 15
b.
Havenverordening........................................................................................................................ 17
c.
Marketing en acquisitie................................................................................................................. 17
d.
Duurzaamheid.............................................................................................................................. 18
3.6.
Financiële ontwikkelingen......................................................................................................... 18
a.
Voorlopig resultaat jaarrekening 2022.......................................................................................... 18
b.
Financiële ontwikkelingen............................................................................................................. 19
c.
Financiële kengetallen.................................................................................................................. 20
d.
Stand van zaken van de renovatie van kades en kunstwerken....................................................20
3.7.
Risico’s..................................................................................................................................... 21
4.
Ontwikkelings- en Exploitatiemaatschappij Willemsoord BV........................................................22
4.1.
Doel van de vennootschap....................................................................................................... 22
4.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen................................................................................22
4.3.
Structuur van de vennootschap................................................................................................ 22
4.4.
Inhoudelijke ontwikkelingen...................................................................................................... 23
a.
Samenwerking met de Stichting Erfgoed Den Helder...................................................................23
b.
Onderhoud.................................................................................................................................... 23
c.
Gevolgen Coronacrisis en oorlog in Oekraïne..............................................................................23 2
4.5.
Financiële ontwikkelingen......................................................................................................... 24
a.
Jaarrekening 2022........................................................................................................................ 24
b.
Financiële kengetallen.................................................................................................................. 24
4.6.
Risico’s..................................................................................................................................... 24
6.
Zeestad CV/BV............................................................................................................................. 25
6.1.
Doel van de vennootschap....................................................................................................... 25
6.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen................................................................................25
6.3.
Structuur van de vennootschap................................................................................................ 25
6.4.
Inhoudelijke ontwikkelingen...................................................................................................... 26
6.5.
Financiële ontwikkelingen......................................................................................................... 28
a.
Jaarrekening 2022........................................................................................................................ 28
b.
Financiële ontwikkeling saldo en vooruitblik naar 2023................................................................28
c.
Financiële kengetallen.................................................................................................................. 29
6.6.
Risico’s..................................................................................................................................... 29
Vastgesteld in de vergadering van College van B&W 21 maart 2023 Zaaknummer 2023-010717 3
4
1. Inleiding Aanleiding Het college biedt de raad twee keer per jaar een rapportage aan over de privaatrechtelijke verbonden partjen NV Port of Den Helder, Luchthaven Den Helder BV, Willemsoord BV en Zeestad CV/BV. Dit is een werkafspraak met de raad die hoort bij het Beleidskader Verbonden partjen (2018). Wat zijn verbonden partjen De gemeente Den Helder kan een samenwerking aangaan als dat bijdraagt aan de realisate van gemeentelijke doelstellingen, de dienstverlening beter of goedkoper wordt of als de samenwerking leidt tot beter beleid. Een manier van samenwerking is deelname in zogenaamde verbonden partjen. Dit zijn zelfstandige organisates, die op afstand staan van de gemeente, waar de gemeente een bestuurlijk belang (zoals zeggenschap met stemrecht) en fnancieel belang (zoals aandelen) in heef. Verbonden partjen kunnen worden aangegaan in het privaatrecht. In die gevallen is het burgerlijk wetboek de basis. Veelal gaat het dan om besloten of naamloze vennootschappen. Dat is het geval voor de vier verbonden partjen in deze rapportage. De gemeente kan verbonden partjen ook publiekrechtelijk aan gaan met andere overheden. Dat gebeurt dan op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Daar gaat deze rapportage niet over.
Aandeelhoudersrol In deze rapportage staat informate vanuit vooral het oogpunt van de aandeelhouder, dus de rol van het college als eigenaar van de vennootschap. De werkafspraak met de raad geef dat ook aan. In de Gemeentewet (artkel 160) staat dat het college deze rol mag uitvoeren. De aandeelhoudersrol richt zich op toekomstbestendigheid en de belangen van de vennootschap. Daarom houdt de aandeelhouder zich bezig met onder meer: - Kapitaalverstrekking (en –ontvangsten). - Voorbereiding van en deelname aan de aandeelhoudersvergadering. - Besluitvorming zoals vaststellen van de jaarrekening. - Bewaking van de (fnanciële) contnuuteit. - Bij oprichtng: afspraken vastleggen in oprichtngsakte en statuten. Geheel in lijn met het dualisme zijn de privaatrechtelijke verbonden partjen het terrein van het college. Ze zijn namelijk een uitvoeringsmiddel om door de raad gestelde doelen te realiseren. De raad controleert daarom het college en niet direct de verbonden partjen. Deze rapportage is daar een hulpmiddel bij. Het college hecht eraan dat de rapportage niet op zich staat, maar dat deze vooral een startpunt is om met de raad tot een gesprek te komen. Dat gesprek vindt plaats in een extra commissie Bestuur en Middelen op 12 april 2023.
Inhoudelijke informatie De verbonden partjen kunnen natuurlijk niet los worden gezien van de werkzaamheden die ze uitvoeren om bij te dragen aan de doelstellingen die de gemeente Den Helder wil realiseren. Daarom staan in deze rapportage, naast de fnanciële ontwikkelingen, ook de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen en actviteiten van de afgelopen periode. Leeswijzer De vier verbonden partjen staan in afzonderlijke hoofdstukken. Elk hoofdstuk bevat het doel van de verbonden partj, de structuur, de bijdrage aan de gemeentelijke doelstellingen, een inhoudelijk en fnancieel deel en risico’s.
5
2. Luchthaven Den Helder BV
Bron: Den Helder Airport
2.1. Doel van de vennootschap In de statuten van de Luchthaven Den Helder BV (hierna: LDH BV) staan de volgende doelstellingen: - Het exploiteren van de luchthaven van Den Helder door diensten te verlenen aan de ofshore helikopter vervoersmarkt en de algemene luchtvervoersmarkt. - Het oprichten en verwerven van, het deelnemen in, het samenwerken met en het voeren van de directe over andere ondernemingen met een soortgelijk of aanverwant doel alsmede het (doen) fnancieren – ook door middel van het stellen van zekerheden - van andere ondernemingen, met name die waarmee de vennootschap in een groep is verbonden.
2.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen In de Begrotng 2023 staan in het programma Vitale gemeente twee doelstellingen waar de luchthaven een bijdrage aan levert: Meer mensen werken in Den Helder en Meer bedrijven vestien zich in Den Helder.
2.3. Structuur van de vennootschap De gemeente is 100% aandeelhouder van LDH BV. Op haar beurt is LDH BV voor 50% eigenaar van Den Helder Airport CV (hierna: DHA CV). De andere 50% van DHA CV is in handen van CHC Helicopter (zie fguur 1). Den Helder Airport hanteert sinds 2020 bij haar naam de toevoeging ’Netherlands Ofshore Aviaton Mainport’. Zo benadrukt Den Helder Airport zich als dé ofshore luchthaven van Nederland voor alle energiemarkten.
6
In DHA CV vinden de feitelijke werkzaamheden en de exploitate plaats. DHA CV bepaalt ook de resultaten van de luchthaven. LDH BV heef twee commissarissen. Zij houden enerzijds toezicht op LDH BV. Anderzijds houden ze samen met de twee commissarissen van CHC toezicht op de exploitate die in DHA CV plaatsvindt. De leden van de RvC zijn de heren J. van der Zouw en H. Faber. De directeur van LDH BV is mw. H.J. van den Hof.
gemeente 100% aandeelhouder
Luchthaven Den Helder BV
CHC Helicopter
50% beherend vennoot
RVC 2 leden
50% commanditaire (stille) vennoot
Den Helder Airport CV
2 commissarissen
2 commissarissen
RVC 4 leden
Fiiuur 1 Structuur
2.4. Kerncijfers
Den Helder Airport 90,000
83,310
83,766
80,000
75,042
70,000 59,966
60,000
57,994
50,000 40,000 30,000 20,000
16,424
15,232
12,900
12,600
14,822
10,000 0
2018
2019
2020
Vliegbewegingen
2021 Passagiers
Fiiuur 2 Ontwikkelini aantallen vlieibeweiinien en passaiiers 2018-2022 7
2022
2.5. Inhoudelijke ontwikkelingen a. Vlieibeweiinien 2022 Het aantal vliegbewegingen in 2022 is 19,4% hoger dan de begrotng 2022 en 15,4% hoger t.o.v. 2021. Het aantal passagiers was in 2022 53,9% hoger t.o.v. begrotng 2022 en 29,4% hoger t.o.v. 2021. b. Actviteiten afgielppen peripde De belangrijkste onderwerpen die de afgelopen periode speelden waren: Pilot Duurzame luchtvaart DHA CV werkt samen met de Provincie Noord-Holland, het ministerie van I&W en het Platorm duurzaam vliegen aan de pilot Hybride / Elektrisch vliegen. Deze pilot maakt onderdeel uit van het acteplan hybride elektrisch vliegen (AHEV) van de Luchtvaartafel van het ministerie van I&W. Doel is hybride elektrische vliegtuigen op Den Helder Airport te kunnen ontvangen. Inmiddels is ook het bedrijf Silver Flight bij het project aangesloten. Dit bedrijf uit Amsterdam opereert al met een vloot duurzame toestellen en heef de ambite om deze in de toekomst te elektrifceren. Ook Esbjerg Airport is aangehaakt. In de 2 e helf van 2022 zijn er geen actviteiten ontplooid in het kader van de pilot. Hoe verder met de pilot wordt met de provincie besproken. Ofshore energy luchtbrug (air charter) Vanaf 2016 wordt door DHA gewerkt aan meer variate van het aanbod, door naast helikopters ook de vestging en routeontwikkeling van vliegtuigen na te streven. DHA CV is daarin benaderd door Esbjerg Airport.
Zij zien, evenals DHA CV, grote potente in een charterverbinding tussen beide luchthavens voor het vervoer van ofshore personeel met vliegtuigen. DHA CV heef het Nederlandse charterbedrijf Silver Flight hierin betrokken. Naar verwachtng wordt in het 2e kwartaal van 2023 een introductevlucht uitgevoerd. Bij voldoende belangstelling zal in de loop van 2023 een eerste commerciële chartervlucht worden uitgevoerd. Daarnaast is DHA CV er in geslaagd om EASPAIR voor 3 jaar te laten tekenen voor Hangaar 5. Het bedrijf voert vluchten uit voor Frontex voor de mariteme grensbewaking. Zij statoneert haar 3 e vliegtuig, een Dornier DO328, op DHA, en bij voldoende belangstelling nog een vliegtuig van hetzelfde type voor het uitvoeren van chartervluchten. Lobby Het lobbydoel is de herpositonering van Den Helder Airport als dé natonale ofshore helikopter luchthaven waarmee alle de ofshore helikoptervluchten worden gecentraliseerd in Den Helder. In het najaar 2022 is het positon paper1 geactualiseerd. Kern van de positon paper is dat de inrichtng van Den Helder Airport, waarvan veel systemen gericht zijn op beveiliging van vracht en passagiers en dus de beveiliging van de kriteke energieinfrastructuur op de Noordzee, niet is vastgelegd in de luchtvaartwetgeving.
Deze extra veiligheidssystemen brengen extra kosten met zich mee waardoor de tarieven van DHA hoger zijn dan van de kleine helikopterveldjes die niet over deze systemen beschikken. Daardoor ontstaat een ongelijk speelveld ten opzicht van deze kleine helikopterluchthavens. De extra veiligheidssystemen zijn juist van groot belang omdat op de Noordzee steeds meer energieinfrastructuur (met name windparken) wordt gebouwd. Die moet goed beveiligd zijn omdat Nederland er van afankelijk is. Er is een nieuwe Ei-richtlijn die landen aanzet om eigen wetgeving te maken die er in voorziet dat dergelijke kritsche (energie-)infrastructuur goed wordt beveiligd. Deze richtlijn kan er aan bijdragen dat er een meer gelijk speelveld komt tussen DHA en andere helikoperluchthavens. Voor de lobby-actviteiten trekt DHA CV o.a. samen op met de gemeente Den Helder. De afgelopen periode is advies geleverd over de te nemen lobby-actes door het lobbybureau dat de regionale samenwerking in NoordHolland Noord ondersteunt. Concrete acte is gericht op het vinden van aansluitng bij de uitvoeringsagenda van de Luchtvaartnota 2020-2050 van het Rijk.
Beurzen en evenementen In 2022 is DHA CV vertegenwoordigd geweest op: april: WindEurope Bilbao mei: Presentate Deense Ambassade, voorbereiding Esbjerg Declarate juni: NWEA WindDay IJmuiden juni: aanwezig bij koninklijk bezoek Deens koningspaar aan Nederland (Esbjerg Declaraion) 1 Zie htps://denhelderairport.nl/4187-2/ 8
november: Ofshore Energy in Amsterdam
iitbreiding met een hangaar Op termijn blijven er rond de Noordzee naar verwachtng 5 á 6 ofshore helikopterluchthavens over. De markt zal zich op de belangrijkste luchthavens vestgen om opdrachten in met name de ofshore wind te kunnen verzilveren. Momenteel zijn alle vijf hangaars op Den Helder Airport vol. Van de 4 hangaars, die in eigendom zijn van DHA CV, zijn 3 hangaars voor 10 jaar verhuurd. iitbreiding van hangaarruimte is noodzakelijk door de verwachte groei als gevolg van de bouw van windparken op de Noordzee en de verwachte toename van vliegtuigen. Een plan is uitgewerkt om op eigen terrein een nieuwe hangaar te bouwen. De vergunningaanvraag wordt ingediend in samenhang met de opbouw op Hangaar 1. Na indienen van de aanvraag zal de vergunning binnen 8 weken worden verleend (bouwproject valt binnen bestaand bouwvlak). De hangaar wordt pas gebouwd als DHA CV een getekend huurcontract heef voor een huurperiode van minimaal 5 jaar. Shortstay De vergunning voor de wijziging van de functe van kantoorgebouw naar shortstay is in juli 2022 verleend. De shortstay betref invulling met luchthavengerelateerde overnachtngsmogelijkheden. De ontwikkeling past binnen de veiligheidscontour en is direct gerelateerd aan luchthavenactviteiten. De zogenaamde shortstay is daarom alleen bedoeld voor ofshore passagiers en medewerkers van de gevestgde ofshore bedrijven en operators.
Een ingediend bezwaarschif tegen de vergunning is begin 2023 niet-ontvankelijk verklaard. Verduurzaming De vergroening van de luchthaven gaat verder met het doel de CO2-uitstoot te verminderen en meer te elektrifceren. Er komen mogelijk laadpalen voor elektrische voertuigen. Bovendien bekijkt DHA CV de mogelijkheden voor het professioneel opladen van elektrische lesvliegtuigjes. Nu gebeurt dat nog met gebruikmaking van door de piloten meegenomen apparatuur die wordt aangesloten op de bestaande elektrische infrastructuur op DHA. Ook is DHA CV lid van de Nederlandse Vereniging van Luchthavens waar de verduurzamingsopgave voor de gezamenlijke luchthavens hoog op de agenda staat. De bedoeling is dat het delen van kennis en ervaring, het beschikbaar stellen van fnanciële regelingen voor verduurzaming en centrale inkoop tot een fnancieel voordeel leidt. Mariteme luchtvaart innovates (iAV, iAM)2 Mariteme drones worden erg belangrijk voor de toekomst en DHA CV kan daarin niet achterblijven. In Nederland wordt vooral op voormalig Maritem Vliegveld Valkenburg met drones geëxperimenteerd. Vanaf Maritem Vliegkamp De Kooy/DHA kan operatoneel worden gevlogen. Een corridor om beide vliegvelden met elkaar te verbinden en om vanaf Maritem Vliegkamp De Kooy/DHA ofshore te kunnen vliegen wordt gerealiseerd door I&W.
Ook moet de luchtvaartwetgeving zich nog verder ontwikkelen om het gelijktjdig gebruik van het luchtruim door bemande en onbemande luchtvaart mogelijk te maken. DHA CV is aangesloten bij diverse platormen waarin deze ontwikkelingen vorm wordt gegeven. Verkend wordt op welke wijze de actviteiten van METIP op het gebied van de mariteme drones beter verbonden kunnen worden aan DHA CV met het oog op de (fysieke) DronePort die in de Regio Deal maritem cluster Kop van Noord-Holland wordt beoogd. c. Aanpassini juridische structuur Den Helder Airpprt CV LDH BV (met de gemeente als aandeelhouder) en CHC Helicopters hebben beiden een belang van 50% in Den Helder Airport CV. Doordat LDH BV beherend vennoot is en CHC Helicopters commanditair vennoot, ligt er bij eerstgenoemde een groter fnancieel risico bij (eventuele) verliezen. Tussen LDH BV en CHC Helicopters zijn in maart 2022 afspraken gemaakt om te komen tot een structuurwijziging, zodat niet alleen winsten maar ook eventuele verliezen op een gelijke manier worden verdeeld. Nadien zijn verschillende scenario’s uitgewerkt waarbij niet alleen is gekeken naar gelijke verdeling van resultaat en risico’s, maar ook naar fscale gevolgen en gevolgen voor het juridisch en economisch eigendom van het vastgoed.
Momenteel zijn Den Helder Airport CV, LDH BV en CHC Helicopters nog met elkaar in overleg om te komen tot overeenstemming rondom de keuze van een scenario. De intente is om met terugwerkende kracht naar 1 januari 2023 de nieuwe structuur van toepassing te laten zijn. 2 iAV, inmanned Aerial Vehicle = drones, iAM, irban Air Mobility = lucht taxi’s 9
2.6. Financiële ontwikkelingen a.
Vpprlppii resultaat jaarrekenini 2022
De defniteve jaarcijfers van Luchthaven Den Helder BV zijn nog niet beschikbaar. Vaststelling vindt plaats op 21 april 2023. Wel wordt een schatng gegeven over een positef resultaat. Dit zijn de voorlopige jaarcijfers 2022 van Luchthaven Den Helder BV:
Luchthaven Den Helder BV
Uitgaven Bedrijfsvoeringskosten Overige Totaal uitgaven Opbrengsten Resultaat Deelnemingen Rentebaten en soortgelijke opbrengsten Totaal inkomsten Resultaat
b.
2019
2020
2021
2022 Voorlopig
€ 5.585 € 550 € 6.135
€ 4.560 € 4.560
€ 30.163 € 625 € 30.788
€ 5.535 € 2.442 € 7.977
€ 297.146 € 0
€ -66.176 € 10
€ -9.913 € 0
€ 212.326 €0
€ 297.146
€ -66.166
€ -9.913
€ 212.326
€ 291.011
€ -70.726
€ -40.701
€ 204.350
Financiële pntwikkelinien
Nieuwe overeenkomst medegebruik De overeenkomst voor het medegebruik van Maritem Vliegkamp De Kooy (MVKK) liep af per 1 juli 2022. Het gesprek tussen DHA CV en Defensie is gaande over een nieuwe overeenkomst, maar er is nog geen overeenstemming. Er is een risico dat een hogere bijdrage betaald moet worden. Het college volgt dit de komende tjd. Overgang militaire luchtverkeersleiding naar Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) Per 1 januari 2024 wordt de militaire verkeersleiding overgedragen naar LVNL in het kader van ‘1 Air Trafc Management’ (1ATM). Dan wordt het hele Nederlandse luchtruim beheerd door LVNL. Er vinden gesprekken plaats met I&W over de fnanciële consequentes van de overgang. Verhoging landingstarieven DHA CV heef, na jaren zonder tariefverhoging of indexering, geen andere keuze gehad dan per 2023 de landingstarieven te verhogen. Zeker de klanten in de windmarkt geven stevige signalen af dat ze nu ook kijken naar goedkopere alternateven in Groningen, Duitsland en de iK. Kosten aanpassing juridische structuur Den Helder Airport CV In paragraaf 2.5c is de stand van zaken geschetst van de aanpassing van de juridische structuur. De kosten die daar mee gepaard gaan zijn nog niet bekend. Kapitaaluitkering DHA CV aan LDH BV In 2022 heef DHA CV een kapitaaluitkering gedaan aan LDH BV.
De uitkering maakt onderdeel uit van afspraken in het kader van de aanpassing van de juridische structuur van Den Helder Airport. Binnen LDH BV is de bijdrage ten gunste gebracht van het eigen vermogen. Hiermee vormt het een bufer voor mogelijke toekomstge verliezen.
10
c.
Financiële kenietallen
Neto omzet Winst/resultaat Solvabiliteit3 Liquiditeit4
Norm
31-12-2019
31-12-2020
31-12-2021
31-12-2022 VOORLOPIG
Nvt Nvt Tussen 30% en 40% >=1,0
€ 291.000 98%
€ -70.726 99,6%
€ -40.701 99,6%
€ 204.350 99,5%
60
59
50
52
Noot: LDH BV treedt op als beherend vennoot in de commanditaire vennootschap Den Helder Airport CV. Hierdoor wordt in LDH BV uitsluitend het resultaat (winst/verlies) verwerkt vanuit DHA CV. De feitelijke werkzaamheden en de verwerking van de kosten/opbrengsten vindt plaats in de DHA CV.
2.7. Risico’s De risico’s hieronder zijn voornamelijk risico’s vanuit het perspectef van de aandeelhouder en minder vanuit de bedrijfsvoering van de onderneming zelf.
Risico’s Explpitate De exploitate van DHA CV is afankelijk van de ontwikkelingen van de energiemarkt die van invloed zijn op het aantal vliegbewegingen en passagiers. Doordat de ontwikkeling van ofshore wind achterloopt op de uitasering van olie en gas zal stjging van het aantal vliegbewegingen (na de trendbreuk met een daling tot 2022) beperkt zijn. Overeenkpmst medeiebruik iit het rekenmodel van Defensie volgt een hogere bijdrage dan DHA CV kan dragen tegen de achtergrond van de structurele afname van de inkomsten uit vluchten en passagiers voor de olieen gasindustrie. Nieuwe markten zoals de ofshore wind zullen dit niet volledig vervangen (zie ook paragraaf 2.6 b). Hierdoor kan de contnuuteit van DHA CV onder druk komen te staan. Eneriietransite Door de consolidate in de ofshore luchtvaartsector, worden zowel operators als luchthavens getrofen. Er zullen in het eindscenario (2030-2050) nog slechts 5 à 6 Noordzee luchthavens actef zijn. Beleidsmatg (Noordzeeakkoord, Luchtvaartnota 2050, Staat van de sector ofshore wind, etc.) wordt de ofshore helikopter in Nederland echter onderschat, waardoor de Nederlandse posite gemakkelijk verloren kan gaan.
Beheersmaatregelen Verkenning van andere markten waarbij meer vluchten voor de ofshore wind, met zowel helikopters als vliegtuigen en drones belangrijke kansen zijn. Den Helder Airport positoneren als dé natonale ofshore helikopter luchthaven.
Overleg met Defensie vind plaats in Q1 2023 waarbij ook de gemeente aanwezig is vanuit het strategisch belang voor de gemeente. Het rekenmodel wordt verkend en samen wordt gekeken of er mogelijkheden voor aanpassing zijn binnen de juridische kaders van de Wet Markt en Overheid en staatsteunregels. Een volgende stap kan zijn om met andere partjen in gesprek te gaan die een belang hebben bij de doorontwikkeling van DHA CV. De positon paper op de juiste tafels inbrengen en marktpartjen stmuleren er vervolg aan te geven. Goede aandacht voor en planning van lobbyactviteiten. DHA CV is lid geworden van AYOP omdat de grootste groep van de (potentële) stakeholders bij AYOP is aangesloten.
3 De solvabiliteitsrato (eigen vermogen/balanstotaal) geef een indicate welk gedeelte van de bezitngen is gefnancierd met eigen vermogen. Er is minder risico naarmate het aandeel eigen vermogen groter wordt. 4 Liquiditeit geef aan in hoeverre een organisate in staat is aan haar verplichtngen op korte termijn te voldoen.
11
12
3. NV Port of Den Helder
Foto: Port of Den Helder 3.1. Doel van de vennootschap NV Port of Den Helder (hierna: PoDH) heef volgens de statuten tot doel het (doen) uitoefenen van het havenbedrijf en exploiteren van haven- en industrieterreinen. Onderdeel van het doel van de vennootschap is: - de ontwikkeling, de aanleg, het beheer, het onderhouden en de exploitate van havenfaciliteiten en industriegebieden, in de ruimste zin van het woord; - de bevordering van een efecteve, veilige en efciënte afandeling van het scheepvaartverkeer en het zorg dragen voor nautsche en mariteme orde en veiligheid in de door de vennootschap beheerde havens, alsmede het optreden als bevoegde havenautoriteit in het havengebied van Den Helder; - het bevorderen van de economische ontwikkeling, het imago daaronder begrepen, binnen de door de vennootschap beheerde havens en industrieterreinen; - het bevorderen van een veilige bedrijfsvoering, het stmuleren van een zo laag mogelijke milieubelastng en het betrachten van zorg voor een veilige woonomgeving; - het opzeten, coördineren en uitvoeren van parkmanagement en het stmuleren en initëren van samenwerking tussen bedrijven binnen de haven en industrieterreinen; - het bevorderen en tot stand brengen van civiel medegebruik van de onder het beheer van het ministerie van Defensie staande havens en terreinen in Den Helder; - het bevorderen van haven gebonden werkgelegenheid in de
gemeente Den Helder en omliggende regio. 3.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen Het nautsch beheer in de haven van Den Helder, de publieke taak, is via mandaat neergelegd bij de PoDH. Het gaat hier om veiligheid van het scheepvaartverkeer en het toezicht op het naleven van (milieu) wet- en regelgeving die gehanteerd wordt in de haven. Ook het onderhoud van kades en terreinen staat in het licht van veiligheid. Daarnaast staat In de Begrotng 2023 in het programma Vitale gemeente de volgende doelstellingen waar PoDH een bijdrage aan levert: Meer mensen werken in Den Helder en Meer bedrijven vestien zich in Den Helder. PoDH doet dit door het aantrekken van scheepvaart en bedrijvigheid naar de bedrijventerreinen. PoDH werkt in het kader een gezonde leefomgeving van de stad aan verduurzaming van de haven en de gebruikers. 13
Ontwikkeling Maritem Cluster Voor deze doelstellingen, maar ook de bereikbaarheid en de waterveiligheid, is de Ontwikkeling Maritem Cluster waarin gemeente Den Helder, provincie Noord-Holland en Koninklijke Marine samenwerken essenteel. Het doel van deze opgave is te komen tot de ontwikkeling van ruimte in de haven. Hierdoor wordt de economische potente van de haven en PoDH vergroot. Het gaat er om dat zowel de gewenste groei van het civiele bedrijfsleven als dat van de Koninklijke Marine wordt gefaciliteerd, verbetering van de bereikbaarheid van stad en regio, de economische en verduurzamingskansen van de energietransite worden gepakt in combinate met de uitdagingen van de klimaatverandering en zeespiegelstjging. PoDH draagt actef bij aan dit proces. De uitkomsten van dit traject zijn vastgelegd in de rapportage ‘Ontwikkelini Maritem Cluster Kpp van Npprd-Hplland, Tpekpmstbestendiie stad en haven’5 (april 2022). Op dit moment werken de verschillende partjen samen aan een inhoudelijke verdieping. Onder leiding van het Hoogheemraadschap en provincie Noord-Holland is in samenwerking met de gemeente Den Helder en de Koninklijke Marine recentelijk een project van start gegaan met het oog op het versterken van de primaire waterkering aan het Nieuwe Diep.Het nautsch beheer in de haven van Den Helder, de publieke taak, is via mandaat neergelegd bij de PoDH.
In de Begrotng 2022 staan in het programma Vitale gemeente de volgende doelstellingen waar PoDH een bijdrage aan levert: Meer mensen werken in Den Helder en Meer bedrijven vestien zich in Den Helder. 3.3. Structuur van de vennootschap De gemeente Den Helder is als enige aandeelhouder 100% eigenaar van PoDH. De NV heef een Raad van Commissarissen (RvC) (zie fguur 3). De algemeen directeur/CEO van PoDH is mw. drs. J.F. Bolderheij. PoDH heef een Raad van Commissarissen. De commissarissen worden benoemd door de aandeelhouder. De leden van de Raad van Commissarissen zijn: - De heer H. Bolscher, voorziter van de RvC van PoDH. - De heer F. Tazelaar, lid van de RvC van PoDH - Mevrouw M. van de Kerkhof, lid van de RvC van PoDH.
gemeente
100% aandeelhouder
Aandeelhouder benoemt RVC 3 leden
toezicht
NV Port of Den Helder
Fiiuur 3 Structuur
5 htps://www.denhelder.nl/dsresourceoobjectd=101834d8-280e-41d3-b313-93da8df36f3d&type=pdf&& 14
3.4. Scheepsbewegingen
scheepsbezoeken Zeeschepen
1,283
Zeevissersschepen
1,632 1,224 936
1,212
1,152 912
2,760
2014
2,496
2015
2,064
1,836
1,752
1,752
2016
2017
2018
2019
1,053
1,134
1,368
1,517
1,842
2020
2021
2022
Fiiuur 4 Ontwikkelini aantallen bezpeken van zeeschepen en zeevissersschepen PoDH ziet na de coronaperiode een opleving van de actviteiten op de Noordzee voor het onderhoud van de olie- en gasinfrastructuur op zee. Deze trend was al in 2021 te zien en werkte ook in 2022 door. De enorme prijsstjgingen van gas sinds de start van de oorlog in Oekraune zijn mede verantwoordelijk voor de toename van deze actviteiten op de Noordzee en daarmee meer scheepsbewegingen. De haven ziet bovendien meer scheepsbewegingen gerelateerd aan wind op zee. Ook heef PoDH een aantal speciale projecten, zoals platorms, kunnen accommoderen. Ondanks de teloorgang van de visafslag en de visserijsector die onder druk staat, heef PoDH in 2022 nog een flink aantal vissersschepen in de haven gezien. PoDH heef getracht de visserij in hun problematek te ondersteunen met speciale tarieven voor schepen die al uit de vaart waren genomen. 3.5. Inhoudelijke ontwikkelingen a.
Overzicht actviteiten
Energietransite - Windenergie op de Noordzee De komende jaren worden nieuwe windparken op de Noordzee gerealiseerd die binnen het servicegebied van de haven en luchthaven van Den Helder liggen. PoDH positoneert zich als haven waarvandaan de operate en onderhoud van windparken op zee kan worden gefaciliteerd. In dit kader is PoDH de afgelopen periode actef geweest ten aanzien van: - Tenders windparken: PoDH heef de afgelopen periode een op de tenders toegespitste promote- en marketngcampagne gevoerd met het doel (inter-)natonale ofshore windoperators te laten kiezen voor de haven van Den Helder. PoDH treedt hierbij samen op met lokaal gevestgde ofshore dienstverleners. Ook de Visafslag profleert zich nu in deze sector. De Visafslag heef door de afname van visserij-actviteiten ruimte beschikbaar die een uitvalsbasis kan bieden voor wind op zee, het Blue Port Centre. De vergunning voor kavel VI van Hollandse Kust (west) is toegekend aan Ecowende, een samenwerkingsverband van Shell en Eneco. De vergunning voor kavel VII van Hollandse Kust (west) is toegekend aan Oranje Wind Power II, een dochteronderneming van RWE AG. Deze partjen opereren nog niet vanuit de haven van Den Helder. Partjen oriënteren zich nog steeds op de uitvalsbasis voor het toekomstg onderhoud aan de parken.
Prpiramma Verbindinien Aanlandini Windeneriie pp Zee 2031-2040: Het Programma VAWOZ 2031-2040 onderzoekt - in nauwe samenspraak met de omgeving - hoe de energie van, nog te bouwen, windparken op zee het beste aan land kan worden gebracht voor de periode 20312040. Het programma is gestart in het eerste kwartaal van 2023 en heef een geschate looptjd van ruim twee jaar. PoDH is betrokken via deelname in het regionale Ambtelijk Overleg NHN 6. Locates in de Kop van Noord-Holland en de regio Den Helder zijn expliciet in beeld voor aanlanding van win op zee. Aanlanding 6 Deelnemers in het regionale ambtelijk overleg zijn: EZK, Tennet, Gasunie, Rijkswaterstaat, provincie NH, gemeenten Den Helder, Hollands Kroon en Schagen , Hoogheemraadschap en Port of Den Helder 15
biedt kansen voor de economische ontwikkeling van de regio. Er is nu te weinig capaciteit én congeste in het energienetwerk. Energietransite - Waterstofeconomie De regio Noord-Holland Noord en de haven van Den Helder maken zich klaar om een stevige bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de waterstofeconomie. De Regio Deal Maritem cluster Kop van Noord-Holland (hierna: Regio Deal) geef hier met de programmalijn waterstofeconomie een impuls aan. PoDH is betrokken bij: - Waterstpfgprpeftuin Zephyrps:
Dit project richt zich op de realisate van een volledig groene waterstofeten waarmee emissievrije mobiliteit in het havengebied kan worden gefaciliteerd. De keten ziet er als volgt uit: Fiiuur 5 De irpene waterstpfeten Deze keten is onderdeel van het Programma Green Shipping Waddenzee van het Waddenfonds. Onderdeel van het project is een proefuin met twee op waterstof voortgedreven vaartuigen: de eerste waterstofelektrisch aangedreven watertaxi uit Roterdam en een waterstof-elektrisch aangedreven RIB . De proefvaarten zijn eind 2022 gestart in de haven van Den Helder. Op 26 januari kwamen meer dan 100 gebruikers van de haven in Den Helder, ondernemers & beleidsmakers, bij elkaar om kennis te maken met de waterstofproefuin Zephyros. De dag werd georganiseerd door Green Shipping Waddenzee en de Port of Den Helder om de gasten te informeren over de mogelijkheden én de uitdagingen van waterstof in de mariteme omgeving. Het uiteindelijke doel is om met consortum partners een waterstobrandstofstaton voor wegvervoer en maritem gebruik te vestgen in Den Helder. Daarmee komt waterstof beschikbaar in de haven. -
Walstrppmvpprzienini zeehaven In het project Waterstof voor walstroom, ook onder de vlag van Green Shipping, werkt PoDH samen met de havens van Groningen en Harlingen aan het realiseren van een mobiel brandstofcel-aggregaat op waterstof. Zo worden aangemeerde schepen voorzien van schone en stlle walstroom, ook op die plaatsen in de haven waar nog geen of onvoldoende netwerkcapaciteit beschikbaar is. Het mobiele aggregaat vormt de eerste stap in een langere termijn ontwikkeling. Deze beoogt in de komende jaren de ofshoreligplaatsen te gaan voorzien van meerdere aan het netwerk gekoppelde walstroomkasten. De ambite is om in 2030 alle binnenliggende ofshore-schepen op walstroom te kunnen aansluiten. Voor de langere termijn is begin 2023 een project gestart dat een smart-grid in de haven beoogt voor duurzame walstroomvoorzieningen. Zo’n smart-grid helpt ook om netcongesteproblemen te omzeilen.
-
H2Gateway Dit project beoogt een blauwe waterstofproductefaciliteit te realiseren op NAM-terrein. PoDH heef het project geuniteerd en is nu als stakeholder betrokken bij dit project. Na de succesvol afgeronde initërende fase7 is met een bijdrage uit de Regio Deal gewerkt aan de tweede fase, de businessanalyse. De marktpartjen die de productefaciliteit willen bouwen en exploiteren, hebben hun teams opgeschaald en
7 htps://portofdenhelder.nl/fles/documents/Poort%20naar%20een%20CO2-vrije%20waterstofeconomie%20-%20H2%20Gateway.pdf 16
onderzoeken niet alleen de technische haalbaarheid maar zoeken nu ook de verbinding met de markt/afnemers. -
Bunkerfgaciliteit Waterstpfg Na de voorverkenning is najaar 2022 gestart met de Business analyse fase. Er is een uitvraag gedaan naar een aantal bureaus voor de uitwerking van de BA-fase.
Overige projecten - Kppyhaven Kooyhaven heef te maken met een bestemmingsplan en bewonersconvenant dat niet op alle onderwerpen passend is bij een havenbedrijventerrein. PoDH is al geruime tjd in gesprek met de bewoners en de gemeente Hollands Kroon. Voorstellen tot aanpassing van het convenant zijn voorgelegd aan de bewonerscommissie. De bewoners hebben de voorstellen grotendeels overgenomen, waardoor het vestgingsklimaat verbetert. PoDH onderzoekt hoe aanpassingen juridisch vorm kunnen worden gegeven en op welke wijze dit in gang kan worden gezet. - Omvaarrpute tjdens renpvate Kpppvaardersschutsluis (KVSS) Inmiddels is bekend dat tjdens de renovatewerkzaamheden van de KVSS er geen, of zeer beperkt, sprake zal zijn van stremmingen. De verlenging van de KVSS is uitgesteld voor een periode van 5 tot 8 jaar. Ondertussen is dit onderwerp en daarmee de ontsluitng van Willemsoord in samenhang met de Boerenverdrietsluis opgenomen in het Maritem Cluster. - Onderhpudsprpjecten aan publieke kunstwerken en infgrastructuur In vervolg op de aanbevelingen van het rapport van Panteia ‘De haven in de lichtenlijn’, hebben de gemeente en PoDH een dienstenoverkomst (SLA) afgesloten voor de onderhoudsopgave en de uitvoering van publieke taken. De overeenkomst heef een looptjd van 10 jaar, waarna een evaluate plaatsvindt ten behoeve van een verlenging hiervan.
De stand van zaken van de onderhoudsprojecten aan publieke kunstwerken en infrastructuur waar door de gemeente een bijdrage aan is gegeven, staat in paragraaf 3.5, onderdeel d. - Herfinancierini met BNG afgieslpten De fnanciering die PoDH bij oprichtng heef afgesloten liep af eind 2022, waarbij een slotaflossing gedaan moest worden. Deze slotaflossing is gefnancierd middels een nieuwe overeenkomst met BNG. De looptjd hiervan is eveneens 10 jaar. De gemeente staat wederom borg voor deze fnanciering. - Nieuw havenmanaiementsysteem PoDH heef haar havenmanagementsysteem vervangen. Daarbij is een koppeling gemaakt met het landelijke pakket Portbase, waarin agenten de scheepsbezoeken melden. Dit sluit aan met de gangbare systemen bij de andere havens in Nederland. Het nieuwe systeem is op 9 januari 2023 in gebruik genomen. - Reielievini havenpntvanistvpprzieninien Met ingang van 1 januari 2023 is regelgeving rondom havenontvangstvoorzieningen, de inzameling van afvalstofen vanaf schepen, gewijzigd. Afgelopen jaar heef PoDH belangrijke zaken aangepast, zodat voldaan kan worden aan deze nieuwe regelgeving. In goede samenwerking met de andere Nederlandse zeehavens is een consistente aanpak binnen de havens doorgevoerd. b. Havenverprdenini De Havenverordening ligt nu ambtelijk voor ter beoordeling. Daarna zal besluitvorming in de gemeenteraad plaatsvinden. c.
Marketni en acquisite
Status grondexploitate In 2022 heef PoDH in totaal 1,1 ha grond verkocht op Kooypunt en 0,5 ha verhuurd (naast de lopende huur/erfpachtcontracten). Zie fguur 6.
17
s t at us gr onde x pl oi t ate s (m2 ) Verhuurd
Gereserveerd
Beschikbaar
46,584
53,728 20,000
98,234
237,605 172,351
54,594 69,853
Kooypunt
2,376
K o o y h av en
Oo st o ev er
Fiiuur 6 Status irpndexplpitates in vierkante meters In bovenstaande fguur zijn de grondposites van PoDH weergegeven op de bedrijventerreinen Kooypunt, Kooyhaven en Oostoever. Het aantal vierkante meters waarover PoDH per 1 januari 2023 spreekt met potentële investeerders, is weergegeven als “Gereserveerd”(rood). Van het totaal aantal beschikbare vierkante meters 340.000 m2 (34Ha) zijn 180.000 m2 (18 Ha) in reservering/bespreking. Beurzen en conferentes In de 2e helf van 2022 was PoDH op veel beurzen aanwezig. Met een stand was zij aanwezig op de Ofshore Energy Beurs in Amsterdam en samen met de andere havens in Noord-Holland op de Windofshore beurs in Hamburg. Waar mogelijk en zinvol werkt PoDH samen in de marketng met andere havens in Noord-Holland. Onder de noemer North Sea Energy Gateway (NSEG) wordt gewerkt aan een breder profel voor de regio als ofshore uitvalsbasis. Een kwartermaker onderzoekt ondertussen voor NSEG de haalbaarheid van een meer zelfstandige organisate zodat er meer contnuuteit in de actviteiten komt. PoDH is al jaren nauw betrokken bij NSEG. d. Duurzaamheid PoDH werkt met een CO2-prestateladder. Het duurzaamheidsbeleid richt zich op de eigen organisate en op het stmuleren en faciliteren van verduurzamingstappen door de havengebruikers.
In de mariteme sector is verduurzaming, in het bijzonder de vermindering van CO 2-uitstoot van schepen, een prominent onderwerp; dus ook in Den Helder. De Nederlandse en Europese ambites spreken uit dat scheepvaart in 2030 in havens CO 2vrij zullen moeten opereren. Dit vereist de beschikbaarheid van walstroomvoorzieningen. Dit betekent ook dat er voldoende stroomcapaciteit in de haven moet zijn. PoDH verkent samen met het Ontwikkelingsbedrijf NHN en de stroomleveranciers welke mogelijkheden er zijn om de stroomcapaciteit in de haven van Den Helder uit te breiden. De realisate van waterstobunkervoorzieningen en het waterstofwalstroomaggregaat zijn andere oplossingen om aan de vereisten in 2030 te kunnen voldoen. Ook zullen er meer duurzame(re) brandstofen in de haven beschikbaar moeten zijn, zoals bijvoorbeeld LNG, methanol en waterstof. Kades moeten daarvoor gecertfceerd worden opdat aanbieders deze brandstofen kunnen gaan leveren.
3.6. Financiële ontwikkelingen a. Vpprlppii resultaat jaarrekenini 2022 In onderstaande tabel is weergegeven de ontwikkeling van de opbrengsten en de kosten in 2022 ten opzichte van de begrotng 2022 en ten opzichte van de realisate in 2021. De cijfers voor 2022 zijn voorlopig, de vaststelling van de jaarrekening moet nog plaats vinden.
18
Fiiuur 7 Vpprlppii resultaat 2022
b.
Financiële pntwikkelinien
Scheepsbewegingen nemen toe In het tweede halfaar 2022 heef de eerder ingezete toename van het aantal scheepsbewegingen zich doorgezet. Daardoor vallen de opbrengsten hoger uit dan begroot. PoDH heef over 2022 een positef resultaat gehaald. Rapport ‘De haven in de lichtenlijn’ Het rapport ‘De haven in de lichtenlijn’, opgesteld door Panteia, is behandeld in de raad van 7 maart 2022. De opvolging van de aanbevelingen is in uitvoering (conform de planning in raadsinformatebrieven 2022-056557 van 23 november 2022 en 2022-06117 van 16 december 2022). Een van de aanbevelingen is het sluiten van een Service Level Agreement met PoDH. In de raadsvergadering van 6 december 2022 is deze Service Level Agreement Port of Den Helder vastgesteld (besluitnummer 2022048490) . De concrete invulling van de SLA is dat PoDH een fnanciële bijdrage verkrijgt voor de nautsche taken plus de taken die zij uitvoert voor het onderhoud van de publieke infrastructuur. Een andere aanbeveling die in uitvoering is, is het opstellen van een Havenvisie. De startnotte is vastgesteld in de raad van 23 januari 2023 (besluitnummer 2022-059174). Om de integraliteit met de ontwikkeling Maritem Cluster te borgen, is procesregisseur AT Osborne benaderd om de havenvisie op te stellen. Om een breed gedragen visie te krijgen, wordt een partcipateproces ingericht met betrokkenheid van diverse stakeholders.
De directe van PoDH werkt haar bedrijfsplan voor de jaren 2023-2026 (met een doorkijk naar 2030) uit en is voornemens deze tjdens de aandeelhoudersvergadering in mei 2023 aan te bieden ter vaststelling. Bij de opvolging van de aanbevelingen is alle inzet er op gericht dat PoDH voor de langere termijn een gezonde exploitate heef en dat incidentele tegenvallers goed opgevangen kunnen worden.
19
c.
Financiële kenietallen
Neto omzet Winst/resultaat Solvabiliteit8 Liquiditeit9
Norm
31-12-2019
31-12-2020
31-12-2021
Nvt Nvt Tussen 30% en 40% >=1,0
€ 5.499.288 € - 324.673 40,5%
€ 4.613.576 € - 438.747 44,9%
€ 5.672.843 € 331.209 44,6%
31-12-2022 VOORLOPIG € 7.314.587 € 1.387.013 46,2%
2,41
2,52
1,7
1,8
d. Stand van zaken van de renpvate van kades en kunstwerken De gemeente Den Helder heef afgelopen jaren een aantal incidentele fnanciële bijdragen geleverd voor geoormerkte renovateprojecten. Met ingang van 2023 is een structurele afspraak rondom het onderhoud aan publieke werken (kunstwerken en publieke infrastructuur) tussen de gemeente en PoDH geformaliseerd middels de “SLA”. In alle overeenkomsten zijn afspraken gemaakt over de besteding en verantwoording van middelen aan geoormerkte renovateprojecten. In 2022 heef PoDH de volgende onderhoudsprojecten, naast het regulier jaarlijks onderhoud, uitgevoerd: Oostoeverbrug: conservering van staalconstructes en het vervangen van de beschoeiing onder de landhoofden. Kade 33: vervangen van een deel van de kadewand, waardoor gehele kadeterrein aan de Paleiskade weer operatoneel is. Houten damwanden: herstellen van damwanden bij Onrust. De projecten zijn uitgevoerd binnen de door de raad gestelde kaders. In 2023 staan onder andere de volgende renovateprojecten gepland: Oostoeverbrug: betonreparates en vervangen van de asfaltlaag. Voor dit laatste aspect wordt samengewerkt met de gemeente en rijkswaterstaat, die de asfaltlagen voor en achter de brug gaan vervangen. Kade Het Nieuwe Werk: de kadewand aan Het Nieuwe Werk is in dusdanig slechte staat dat een deel van het kadeterrein is afgezet met betonblokken.
Het project voor de vervanging van deze kadewand is aanbesteed en zal in maart 2023 gegund worden. De werkzaamheden zullen ongeveer een jaar in beslag nemen. Houten damwanden: de damwanden Pluto/Orion zullen vervangen worden. Zeedoksluis: om de deuren van de Zeedoksluis te conserveren en herstellen zal een deurenwissel plaatsvinden, waarbij een reserve-set wordt ingezet. Voedingskasten Flaneerkade: begin 2023 zijn de voedingskasten (elektra en water) op de Flaneerkade vervangen. Nu de SLA is afgesloten, wordt een nieuwe opzet verkend om de stand van zaken in deze paragraaf weer te geven afgestemd op de informate die de raad nodig heef. Financiële aandachtspunten Bij het ontstaan van niet voorziene en (externe) calamiteiten bij de uitvoering van de projecten wordt in overleg met de gemeente gekeken naar een oplossing die in principe binnen de door de raad gestelde kaders past.
8 De solvabiliteitsrato (eigen vermogen/balanstotaal) geef een indicate welk gedeelte van de bezitngen is gefnancierd met eigen vermogen. Er is minder risico naarmate het aandeel eigen vermogen groter wordt. 9 Liquiditeit geef aan in hoeverre een organisate in staat is aan haar verplichtngen op korte termijn te voldoen.
20
3.7. Risico’s Risico’s Uitianispunten van de MJB /Bedrijfgsplan Bij de risico’s behoren dan tegenvallende verkoopprognoses van gronden en prognoses van de scheepsbewegingen en tegenvallers in de onderhoudsopgave (zowel in werkelijke staat van het actef als in prijsontwikkelingen). Dergelijke tegenvallers hebben vrijwel direct tot gevolg dat een kwetsbare situate ontstaat en een gezonde exploitate in het geding komt
Uitianispunten van de SLA en HOP
Ruimte in de haven Als projecten gericht op ontwikkeling van meer ruimte in de zeehaven stagneren of niet doorgaan en/of het Maritem Cluster te weinig voortgang kent, wordt de aansluitng op de ofshore windmarkt bemoeilijkt en zal nieuwe bedrijvigheid nauwelijks tot stand komen. Daarmee verdwijnt het zicht op een gezond verdienmodel en neemt de betekenis van de haven voor Den Helder en de regio af. Onvpldpende middelen vppr pntwikkelini in de haven Externe ontwikkelingen, o.a. in relate tot verduurzaming, vragen om ontwikkelingen in de haven ten aanzien van walstroomvoorzieningen en schonere brandstofen. Deze faciliteiten zijn kapitaalintensief.
Beheersmaatregelen PoDH is actef in de markt van aan de haven gerelateerde bedrijvigheid. Vooral de aansluitng op de bouw van de windparken langs de Hollandse kust heef prioriteit in de acquisite. Daarnaast wordt ook breder op energietransite en haven gerelateerde marktsegmenten ingezet. Tevens worden kansen verkend hoe door samenwerking met andere havens de exploitate kan worden geoptmaliseerd. Ten behoeve van gewenste grondtransactes op Kooyhaven is het traject gestart om te komen tot een bestemmingsplanwijziging om het investeringsklimaat te verbeteren. De gemeente is met PoDH in gesprek over opvolging van de aanbevelingen uit het rapport ‘De haven in de lichtenlijn’ opgesteld door Panteia in opdracht van de gemeenteraad. PoDH houdt de onderhoudsopgave door regelmatge inspectes actueel. In 2022 heef een herijking van het havenonderhoudsplan plaatsgevonden, waarbij een onafankelijke externe partj een analyse op de uitgangspunten heef uitgevoerd. Jaarlijks verantwoordt PoDH aan de gemeente (op ambtelijk niveau) inzake uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden, inclusief gerelateerde kosten. Tevens worden de plannen voor de komende periode besproken en afgestemd. PoDH richt zich op de investeringen die zij met eigen middelen kan realiseren en het aantrekken van bedrijvigheid op Kooyhaven en Kooypunt.
Met de provincie Noord-Holland en de Koninklijke Marine zet de gemeente in op de civiel-militaire samenwerking en de ontwikkeling van het Maritem Cluster vanuit de doelstelling de sociaal-economische posite van de stad te versterken. PoDH is inhoudelijk stevig aangehaakt aan en speelt een belangrijke rol als linking pin met de markt. PoDH werkt samen met externe partjen om tot een passende oplossing te komen voor deze vraagstukken.
21
4. Ontwikkelings- en Exploitatemaatschappij Willemsoord BV
Foto: F.C. Breukink 4.1. Doel van de vennootschap De doelstelling van Willemsoord BV is “het (her)pntwikkelen van irpnden, iebpuwen en/pfg andere reiisteripederen te Den Helder, waarpnder de Oude Rijkswerfg Willemspprd”. De kernactviteiten van Willemsoord BV bestaan uit: - het in stand houden, beheren en exploiteren van cultuur historisch erfgoed; - het ondersteunen van huurders op Willemsoord in het aantrekken van bezoekers door middel van marketngactviteiten en evenementen. 4.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen In de Begrotng 2023 staat in het programma Vitale gemeente de volgende doelstelling waar Willemsoord BV een bijdrage aan levert: Het stadshart (inclusiefg Willemspprd) van Den Helder trekt meer bewpners en bezpekers dan vóór de recente stadsvernieuwini. 4.3. Structuur van de vennootschap Willemsoord BV is een vennootschap en de gemeente is de enige aandeelhouder. Willemsoord BV heef een Raad van Commissarissen (zie fguur 8). Mw. P.A.M. Hoog is directeur-bestuurder. Per 1 januari 2021 is dhr. C. Schaapman de voorziter van de RvC. Per 1 april 2021 is de heer R.A. Breed toegetreden als lid van de RvC. Op 1 januari 2022 is mevrouw E. Groentjes toegetreden ter vervanging van de heer F.T.S. van der Laan. Per 1 januari 2023 is de RvC uitgebreid met 2 nieuwe leden, mevrouw W. van der Meij de heer S. Bashara.
22
gemeente
100% aandeelhouder
Aandeelhouder benoemt RVC 5 leden
toezicht
Willemsoord BV
Fiiuur 8 Structuur
4.4. Inhoudelijke ontwikkelingen a. Samenwerkini met de Stchtni Erfgiped Den Helder In het afgelopen halfaar zijn met betrekking tot de nieuwe erfgoedorganisate de volgende stappen gemaakt: - Intensiveren samenwerking tussen de Stchtng Erfgoed en Willemsoord BV inzake de aanvraag van de SIM subsidies, planmatg onderhoud, fnanciële administrate en professionalisering van de organisate; - Organiseren van evenementen die bijdragen aan de zichtbaarheid van het erfgoed, zoals Bunkerdag, 4 mei viering en de fetstocht in het kader van het rampjaar tjdens de maand van de geschiedenis. - Er is gestart met het maken van een strategisch beleidsplan in samenwerking met de verschillende stakeholders. b. Onderhpud Conform de subsidieaanvraag voor 2022 en het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) zijn de werkzaamheden m.b.t. planmatg onderhoud uitgevoerd. Het MJOP heef betrekking op de gebouwen, dokken en infrastructuur op Willemsoord. Tevens is in samenwerking met gemeente en Zeestad gestart met de verbetering van de entree. De uitbreiding van de Medemblikkerloods is zo goed al afgerond en de feestelijke ingebruikneming heef in het bijzijn van de verschillende subsidienten waaronder de gedeputeerde van de provincie NoordHolland plaats gevonden. In 2022 is ook de uitvoering voorbereid van de aanpassing van de kade ter hoogte van de Medemblikkerloods en gebouw 66 ten behoeve van de Museumhaven.
Deze aanpassing is noodzakelijk vanwege de realisate van de alternateve vaarroute door het Boerenverdriet. De noodzakelijke planologische procedure is nog niet afgerond waardoor het project vertraging oploopt. Naar verwachtng kan de uitvoering van het project in de tweede helf van 2023 starten. De verwachtng is echter dat alle werkzaamheden binnen het budget van € 1.500.000 zullen blijven. c. Gevplien Cprpnacrisis en pprlpi in Oekraïne Vanwege de efecten van Corona maatregelen hebben ook in 2022 diverse evenementen geen doorgang kunnen vinden, waaronder Koningsdag, en het Historisch Weekend. Met het ophefen van de maatregelen konden de Juterhavendagen en de kermis wel plaats vinden. De evenementen vragen veel van de organisate op het gebied van voorbereiding en het borgen van de veiligheid. Als gevolg van de Corona maatregelen heef een aantal ondernemers een achterstand opgelopen in de betaling van de huur. Met deze ondernemers zijn gesprekken gevoerd om te kijken hoe met deze achterstand om te gaan en passende betalingsafspraken te maken. Omdat in 2022 geen COVID-maatregelen na januari door de overheid meer werden opgelegd, heef Willemsoord BV voor het jaar 2022 geen huurcompensate verleend. 23
Door de gestegen prijzen en algehele onzekerheid staan de omzeten onder druk. De stjgende energieprijzen wekken de urgente vraag op bij huurders voor de verduurzaming van de monumentale panden.
4.5. Financiële ontwikkelingen a. Jaarrekenini 2022 Willemsoord BV is nog bezig met het opmaken van de jaarrekening 2022. De gemeente heef als aandeelhouder gevraagd om in de jaarrekening specifeke informate te geven over de uitvoering van het onderhoud, zowel aan gebouwen als aan de openbare ruimte, en over de omgang met de efecten van de Corona maatregelen op de huurinkomsten. Bij de vaststelling van de jaarrekening over het jaar 2021 is de verwachtng uitgesproken dat het jaar 2022 met een positef resultaat afgesloten kan worden. b.
Financiële kenietallen
Neto omzet Winst/resultaat Solvabiliteit Liquiditeit
Norm
31-12-2018
31-12-2019
31-12-2020
31-12-2021
Nvt Nvt Tussen 30% en 40% >=1,0
€ 1.649.019 € 2.973 26%
€ 1.682.234 € 53.311 23%
€ 1.743.759 € 225.614 23%
€ 1.610.933. - € 264.299 22%.
0,05
0,04
0,1
0,1
Noot: De jaarcijfers over 2022 zijn nog niet bekend. De liquiditeitsposite zal aanmerkelijk verbeteren als de kortlopende schulden worden omgezet naar een langlopende lening. Dat gebeurt in 2023.
4.6. Risico’s De risico’s hieronder zijn voornamelijk risico’s vanuit het perspectef van de aandeelhouder en minder vanuit de bedrijfsvoering van de onderneming zelf. Risico’s Het onderhoud van bruggen, dokken, kades en kranen is gelet op de ouderdom en ondanks degelijk onderzoek niet geheel te voorspellen. Calamiteiten (zoals het inzakken van een kademuur) hebben majeure fnanciële consequentes. Er bestaat het risico voor de aandeelhouder dat er bij calamiteiten een beroep op fnanciële ondersteuning van de gemeente wordt gedaan. De efecten van de Covid-19 crisis op de inkomsten van Willemsoord BV hebben geleid tot een betalingsachterstand van ruim € 200.000. Er bestaat een risico dat een deel van die achterstand niet wordt ingelopen. De huidige leningen zijn kortlopend en worden gefnancierd tegen een variabele rente. Bij stjgende rente lopen de fnancieringslasten op.
Beheersmaatregelen De onderhoudsopgave is in beeld gebracht. Er wordt jaarlijks geld toegevoegd aan de onderhoudsreserve op te kunnen bouwen. De gemeente en Willemsoord BV onderzoeken de mogelijkheid voor de overdracht van het beheer en onderhoud van de bruggen aan de Port of Den Helder. Voor het beheer en onderhoud van het riool bundelen Willemsoord BV en gemeente hun krachten. Met de betrokken huurders worden oplossingen gezocht voor het inlopen van de betalingsachterstand. Daarnaast is in de begrotng ruimte gereserveerd voor het afdekken van dit risico. In 2023 wordt door de gemeente een vast rentende geldlening verstrekt aan Willemsoord BV die voorgaande fnanciering vervangt.
5.
24
6. Zeestad CV/BV
Bron: Bertl van Beek 6.1. Doel van de vennootschap In 2007 is Zeestad CV/BV als zelfstandige organisate opgericht. Als doel is geformuleerd om Den Helder te profleren als aantrekkelijke stad en levendige vestgings- en verblijfsplaats waarvoor zij de ontwikkeling van locates met een bovenlokale potente nodig heef. De Stedelijke Vernieuwing heef als algemene doelstellingen: - het versterken van de centrumfuncte van Den Helder; - het versterken van de winkel- en horecastructuur; - het creëren van regionaal concurrerende stedelijke woonmilieus en - een positeve bijdrage leveren aan de versterking van het hele economische vestgingsklimaat van de stad.
6.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen In de Begrotng 2022 staat in het programma Vitale gemeente de volgende doelstelling waar Zeestad een bijdrage aan levert: Het stadshart (inclusiefg Willemspprd) van Den Helder trekt meer bewpners en bezpekers dan vóór de recente stadsvernieuwini.
6.3. Structuur van de vennootschap De gemeente Den Helder en provincie Noord-Holland zijn de aandeelhouders van Zeestad BV en Zeestad CV (zie onderstaande fguur). De directeur-bestuurder van Zeestad CV en Zeestad BV is mw. M. Weel. Er is geen Raad van Commissarissen.
25
gemeente
Provincie N-H
50% aandeelhouder
50% aandeelhouder
Zeestad beheer BV
49,5% commanditaire (stille) vennoot
1% beherend vennoot
49,5% commanditaire (stille) vennoot
Zeestad CV Fiiuur 9 Structuur
6.4. Inhoudelijke ontwikkelingen Zone Stadspark van Staton tot Dijk In dit gebied werken gemeente, Helder Vastgoed/Woningstchtng en Zeestad gezamenlijk aan de zogenaamde stadspark-as: van staton tot dijk. Met de uitvoering van deze as wordt de relate van de stad met de zee gelegd en ontstaat een aantrekkelijk woonmilieu aan het park. In aansluitng op het uitwerkingsplan Stadshart is de intente tussen gemeente Den Helder, Helder Vastgoed BV en Hoogheemraadschap Holland Noorderkwarter uitgesproken om Zeestad nader te laten onderzoeken of de combinate van woningbouw en dijkversterking haalbaar is aan het dijkgebied tussen de Weststraat en de Theodorus Rijkersstraat. Het leidt niet alleen tot de ontwikkeling van ongeveer 1000 woningen, maar maakt van Den Helder leterlijk de stad aan zee. Medio 2022 zijn de uitgangspunten vastgesteld en deze zullen worden gevat in een nog op te stellen Samenwerkingsovereenkomst (SOK) voor het gehele project en in een realisate-overeenkomst voor de eerste fase. Naar verwachtng worden deze documenten in het najaar van 2023 aan de gemeenteraad voorgelegd. Gelijktjdig buigen ook de besturen van het Hoogheemraadschap en Helder Vastgoed BV zich over de plannen.