Programmarekening 2022.pdf

Algemeen

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

2

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

3

Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................................. 2 Leeswijzer ............................................................................................................................................................ 5 Inleiding ................................................................................................................................................................ 6 Financieel resultaat .............................................................................................................................................. 7 Gebeurtenissen na balansdatum ......................................................................................................................... 9 Financiën in één oogopslag ............................................................................................................................... 10 Programma's .......................................................................................................................................................... 11 Bestuurlijke vernieuwing ....................................................................................................................................

12 Zorgzame gemeente .......................................................................................................................................... 23 Vitale gemeente ................................................................................................................................................. 41 Leefbare gemeente ............................................................................................................................................ 57 Financiële rekening ................................................................................................................................................ 71 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................. 72 Overhead ........................................................................................................................................................... 74 Onvoorzien ......................................................................................................................................................... 75 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................................................

75 Paragrafen .............................................................................................................................................................. 76 Weerstandsvermogen ........................................................................................................................................ 77 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................. 90 Financiering...................................................................................................................................................... 103 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................. 113 Verbonden partijen ........................................................................................................................................... 121 Grondbeleid...................................................................................................................................................... 144 Lokale heffingen ...............................................................................................................................................

151 Subsidies.......................................................................................................................................................... 159 Toezichtsinformatie .......................................................................................................................................... 162 Wijkgericht werken ........................................................................................................................................... 163 Effecten corona ................................................................................................................................................ 164 Openbaarheidsparagraaf ................................................................................................................................. 166 Jaarrekening ......................................................................................................................................................... 168 Grondslagen voor waardering .......................................................................................................................... 169 Balans ..............................................................................................................................................................

174 Toelichting op de balans .................................................................................................................................. 176 Exploitatieoverzicht .......................................................................................................................................... 203 Incidentele baten en lasten .............................................................................................................................. 212 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (SiSa) ................................................................................ 217 Controleverklaring ............................................................................................................................................ 222

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

4

Leeswijzer De opzet van de jaarstukken is conform het Besluit begroting en verantwoording (BBV) en de verantwoording volgt de opzet van de Programmabegroting 2022. De financiële tabellen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Het jaarverslag bestaat uit: - De programmaverantwoording. - De paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: - De programmarekening. De programmarekening toont de financiële ontwikkeling in 2022 en de financiële positie aan het eind van 2022. - De balans. - De SiSa-bijlage (Single Informatie, Single Audit). - De programmaverantwoording is verdeeld over vier beleidsprogramma’s. Per programma leggen we verantwoording af over de ‘3W-vragen’ uit de begroting: - Wat hebben we bereikt? - Wat hebben we ervoor gedaan? - Wat heeft het gekost? We hebben hierin opgenomen: - De grondslagen voor de waardering en de resultaatbepaling. - De toelichting op de balans. - Het overzicht van baten en lasten met toelichting. - De controleverklaring van de accountant. Per programma wordt verder opgenomen: - Een overzicht van de verbonden partijen met de financiële bijlage. - De indicatoren die genoemd zijn in de begroting 2022. - Een toelichting op de belangrijkste verschillen tussen de jaarrekening en de gewijzigde begroting. Het gaat hier om afwijkingen groter dan € 100.000.

Of afwijkingen die om andere redenen interessant of belangrijk zijn om te benoemen. - Bij de indicatoren staan de gemiddelde cijfers van Nederland. De verplichte paragrafen zijn: - Weerstandsvermogen. - Onderhoud van kapitaalgoederen. - Financiering. - Bedrijfsvoering. - Verbonden partijen. - Grondbeleid. - Lokale heffingen. De niet verplichte paragrafen zijn: - Subsidies. - Toezichtinformatie. - Wijkgericht werken. - Effecten corona. - Openbaarheidsparagraaf.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

5

Inleiding Voor u ligt de Programmarekening 2022. Deze bestaat uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. Met deze jaarstukken legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het gevoerde beleid en de daarmee ingezette financiële middelen. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus van het begrotingsjaar van de gemeente. Het jaar 2022 was net als 2021 een bijzonder jaar. De gevolgen van de Covid-pandemie zijn minder geworden, maar in 2022 heeft de oorlog in Oekraïne grote gevolgen gehad voor inwoners, bedrijven en instellingen van Den Helder. Maar ook voor de gemeente zelf. Bijdragen van het Rijk en inzet van het eigen Helders steunfonds hebben ertoe bijgedragen dat de financiële effecten opgevangen konden worden en dat de gemeente bij bepaalde pijnpunten bij onze inwoners, ondernemers en instellingen ondersteuning kon bieden. De arbeidsmarkt blijft gespannen en nog steeds kost het moeite om voor alle vacatures (tijdig) nieuwe medewerkers aan te nemen. Zelfs het aantrekken van tijdelijke externe kwaliteit om de vacatures in te vullen is soms zeer moeilijk. Dit zorgt in bepaalde gevallen voor een vertragend effect op de voortgang van plannen. Sommige budgetten moeten daarom worden doorgeschoven naar 2023 om realisatie alsnog mogelijk te maken.

In de Decembernota heeft de raad daar reeds een voorstel voor vastgesteld. Het betrof hier een opsomming van budgetten die worden overgeheveld naar het volgende jaar. De hoogte van de bedragen was nog niet vast te stellen en bedraagt afgerond € 2,4 miljoen. Dit bedrag is inmiddels in 2022 verwerkt en maakt dus onderdeel uit van het saldo van 2022. In het raadsvoorstel bij de programmarekening wordt nog een aanvullend voorstel gedaan voor het opnemen van een bedrag van afgerond € 3.9 miljoen in 2023 vanuit het positieve resultaat. De omvang van dit bedrag wordt mede veroorzaakt door de bijdragen van het Rijk die in de decembercirculaire zijn uitgekeerd (€ 2 miljoen) en niet meer konden worden verwerkt in de begroting 2022. De hoge inflatie heeft zich in 2022 doorgezet. Voor bepaalde uitbestede werkzaamheden betekent dit nóg hogere prijzen. In sommige gevallen ook aanzienlijk hoger dan de algemene inflatie.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

6

Financieel resultaat De programmarekening 2022 sluit met een voordelig saldo van € 4. 488.000. Er is al rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 225.000. Zie onderstaande tabel. In 2022 zijn de volgende besluiten genomen die van invloed zijn geweest op het saldo van de begroting: € 421.000

1. Programmabegroting 2022

€ 1.133.000

2. Eerste tussenrapportage 2022 3. Aanvullende resultaatbestemming 2021

- € 2.236.000

4. Tweede tussenrapportage 2022

- € 1.520.000

5. Decembernota 2022

€ 2.427.000

Actueel saldo begroting

€ 225.000

Resultaatbestemming. Bij de besluitvorming over de programmarekening 2022 wordt een voorstel gedaan tot bestemming van het uiteindelijke voordelige resultaat ad € 4.488.000. Voorgesteld wordt van dit resultaat een bedrag van € 3.888.000 toe te voegen aan de budgetten in 2023. Dat betekent dat na instemming met dit voorstel een bedrag van € 600.000 resteert, waarvan wordt voorgesteld dit toe te voegen aan de algemene reserve. Onder dit overzicht worden de belangrijkste afwijkingen van de baten en lasten toegelicht die het verschil van € 4.262.000 tussen de begroting en de realisatie verklaren. Exploitatieoverzicht x € 1.000 Taakvelden

rekening primitieve 2021 begroting

actuele begroting

rekening

verschil

-2.779

1.937

1.444

-6.506

7.950

Lasten

231.213

217.280

234.569

232.785

1.783

Baten

-233.992

-215.344

-233.125

-239.291

6.166

Reserves

-5.482

-2.358

-1.669

2.018

-3.687

Toevoegingen

13.970

3.438

9.540

9.975

-435

Onttrekkingen

-19.452

-5.795

-11.209

-7.957

-3.252

Gerealiseerd resultaat

-8.261

-421

-225

-4.488

4.262

Voor nadere toelichtingen op de belangrijkste afwijkingen tussen begrote en de gerealiseerde bedragen wordt verwezen naar de analyses in het Jaarverslag bij de programmaverantwoordingen. De belangrijkste afwijkingen vanaf € 500.000, die het verschil tuss en de begroting en de rekening 2022 verklaren, zijn: *: Dit betreft onderwerpen die zowel bij de baten als bij de lasten leiden tot een verschil ten opzichte van de (bijgestelde) raming. De cursief opgenomen regels zijn verschillen tussen de geraamde mut aties in de reserves en de daadwerkelijke boekingen die daarop gedaan zijn.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

7

Verklaring verschil begroting en rekening 2022 in hoofdlijnen (bedragen x € 1.000) Baten Algemene uitkering, decembercirculaire 2022.

2.426

Bouwgrondexploitatie*, hogere inkomsten en lager verwacht negatief res. WAH.

1.884

Onderwijs*, Nationaal Programma Onderwijs.

-500

OZB opbrengst, onder andere door lagere navordering eerdere jaren.

-730

Regiodeal*, ontvangen bedragen Rijk en Provincie.

2.684

Reserve beschermd wonen*, wel begroot, niet onttrokken.

-2.847

Reserve Helders steunfonds, wel begroot, niet onttrokken.

-470

Overig verschillen, kleiner dan € 500.000 per onderwerp

465

Totaal baten

2.912

Lasten Budgetoverheveling decembernota 2022.

1.537

Reserve nog te voeren werkzaamheden (budgetoverheveling)

-1.537

Verliesvoorziening activa Willemsoord BV

-491

Bouwgrondexploitatie*, hogere uitgaven en afboeking boekwaarde.

-2.845

GrGa, exploitatie-overschot.

1.050

Jeugdzorg, hogere kosten zorgverlening en afwikkeling eerdere jaren.

-2.163

Overige lagere kosten sociaal domein

2.165

Milieuhygiëne, minder uitgaven dan geraamd.

1.085

Onderwijs*, minder kosten huisvesting en in '22 niet bestede middelen NPO. Overhead, lagere personeelsbudgetten en kosten ICT. Zie toelichting overhead financiële rekening Bestuurskosten, treffen voorziening oud -bestuurders. Regiodeal*, uitgaven inzet 2022. Wegen, minder kosten onderhoud door weersomstandigheden einde jaar. Reserve beschermd wonen*, lagere toevoegingen.

943 1.541 -538 -2.740 757 2.324

Reserve wegen, overheveling deel budget (nog uit te voeren werkzaamheden).

-95

Reserve BUIG, per saldo nadeel door lagere ontvangst BUIG uitkering.

-749

RO beleid/Omgevingswet, onder andere door vertraging invoering Omgevingswet.

566

Overige verschillen, kleiner dan € 500.000 per onderwerp

540

Totaal lasten

1.350

Totaal

4.262

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

8

Gebeurtenissen na balansdatum Gebeurtenissen na balansdatum betreffen belangrijke ontwikkelingen die invloed hebben op het beeld dat de jaarrekening geeft. Hoe gaat het met de middelen die het Rijk de komende jaren verstrekt en hoe ontwikkelt zich het aantal inwoners dat een beroep moet doen op een uitkering? Hoe zit het met de doorwerking van de vraag naar Wmo- en jeugdzorg? Ook is de vraag wat effecten zijn op de belastinginkomsten de komende jaren en de afrekening over 2022.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

9

Financiën in één oogopslag

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

10

Programma's

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

11

Bestuurlijke vernieuwing Inleiding Belangrijke opdrachten van college en gemeenteraad zijn: - Rust brengen in de bestuurlijke verhoudingen. - Het contact tussen college, gemeenteraad en organisatie verder verbeteren. - Inwoners en organisatie meer betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid. Dit alles vanuit de gedachte dat wij alleen in goede samenwerking de uitdagingen in onze gemeente het hoofd kunnen bieden. Met een samenhangend pakket van diverse activiteiten werken we aan de realisatie van de gestelde doelen. Het programma Bestuurlijke vernieuwing gaat over: - Het verbeteren van de gemeentelijke organisatie. - Effectievere dienstverlening aan inwoners en bedrijven. - Optimale ondersteuning van het bestuur. De gemeente wil een moderne organisatie zijn die flexibel en slagvaardig werkt aan complexe opgaven én de dagelijkse werkzaamheden goed organiseert. Een organisatie die dichtbij de bewoners staat en gericht is op samenwerking.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

12

Doelen

1.1 Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Vertrouwen in het bestuur van de gemeente Den Helder. Waarde 2022: 11% omschrijving indicator

Via ons inwonerspanel meten van vertrouwen in de manier waarop gemeente wordt bestuurd. (extra) toelichting indicator Mate vertrouwen in de manier waarop gemeente wordt bestuurd (% (heel) veel vertrouwen). Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.1.1 Uitvoeren verbeteragenda Bestuurlijke Vernieuwing met de nadruk op de volgende onderwerpen: Toelichting activiteit · Inzet (digitale) participatiemiddelen voor inwoners, zoals digitaal platform Ingesprek.DenHelder.nl (Citizenlab). · Communicatie over plannen en over genomen college- en raadsbesluiten, inclusief de afwegingen die daarbij een rol hebben gespeeld. · Bevorderen van de toegang voor bewoners en ondernemers met initiatieven. · Vergroten aanwezigheid organisatie, college en gemeenteraad in de wijk. · Starten met een pilot buurt-, wijk- of straatbegroting. Wat hebben we tot nu toe gedaan Begin 2021 is het digitale participatieplatform ingesprek.denhelder.nl gelanceerd. Op dit platform kunnen inwoners en ondernemers meedenken en meepraten over projecten in de gemeente. Bij sommige projecten kunnen inwoners en ondernemers ook hun eigen ideeën delen. Op dit platform is ook twee keer een project geweest waarbij bewoners of ondernemers online (en via een formulier ook fysiek) hun initiatieven konden delen. Andere participatiemiddelen die de afgelopen tijd zijn gebruikt, zijn het burgerpanel en de gemeentepeilerapp.

1.2 Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Mate van tevredenheid over de samenwerking gemeenteraad en verbonden partijen. Waarde 2022: 6,0 omschrijving indicator

Bron: Enquête onder raads- en commissieleden (extra) toelichting indicator Gemiddeld rapportcijfer van raads- en commissieleden over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door (private en overige) verbonden partijen. Bron: enquête door gemeente Den Helder onder raads- en commissieleden. Mate van tevredenheid over de informatievoorziening van de verbonden partijen aan de gemeenteraad. Waarde 2022: 6,0

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

13

omschrijving indicator

Rapportcijfer van gemeenteraad over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door (publieke en private) verbonden partijen. Bron: enquête door gemeente Den Helder onder raads- en commissieleden. (extra) toelichting indicator Gemiddeld rapportcijfer van raads- en commissieleden over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door (private en overige) verbonden partijen. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.2.1 Twee keer per jaar houden we een speciale raadscommissie Bestuur en Middelen over de halfjaar rapportage over de verbonden partijen. Toelichting activiteit De directies van de verbonden partijen geven een presentatie en beantwoorden technische vragen. Wat hebben we tot nu toe gedaan De 1e rapportage verbonden partijen van 2022 is op 12 april 2022 aan de gemeenteraad aangeboden met een raadsinformatiebrief. Op 19 april 2022 vond een informatiebijeenkomst voor de nieuwe gemeenteraad plaats waarin de verbonden partijen zich presenteerden. De 2e rapportage Verbonden partijen is op 4 oktober 2022 aan de gemeenteraad aangeboden en besproken in de commissie Bestuur en Middelen op 24 oktober 2022. Activiteit 1.2.2 We werken aan de bundeling van de ontwikkelcapaciteit die belegd is of was bij Zeestad cv/bv, Port of Den Helder en Den Helder Airport.

Toelichting activiteit Efficiënte inzet van de private verbonden partijen Wat hebben we tot nu toe gedaan Presentaties scenario's Zeestad in raadscommissie B&M in februari.

1.3 Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Het gemiddelde rapportcijfer dat ondernemers de dienstverlening van de gemeente geven. Waarde 2022: 6,5 (extra) toelichting indicator Rapportcijfer algehele dienstverlening van de gemeente (6,2 in 2019). Het gemiddelde rapportcijfer dat inwoners de dienstverlening van de gemeente geven. Waarde 2022: 5,9 (extra) toelichting indicator Waardering gemeentelijke dienstverlening (rapportcijfer) MKB-onderzoek (peiling MKB-vriendelijkste gemeente) Waarde 2022:

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

14

omschrijving indicator

De verkiezing MKB-vriendelijkste gemeente is een initiatief van MKB-Nederland, uitgevoerd door onderzoeksbureau LexNova. Het is een tweejaarlijkse prijs, waaraan gemeente Den Helder in februari 2021 (editie 2020/2021) voor de eerste keer meedeed. (extra) toelichting indicator Geen in deelname in 2022. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.3.1 Blijven investeren in goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers, zoals door het programma Excellente Dienstverlening. Toelichting activiteit Onze dienstverlening heeft continu de aandacht binnen het programma Excellente Dienstverlening. Wat hebben we tot nu toe gedaan Het proces van meldingen openbare ruimte en overlast is verbeterd middels de zogeheten klantreismethodiek. Er is een handreiking bereikbaarheid opgeleverd. Er is onderzoek gedaan naar de huidige bereikbaarheid. Aan de hand van die resultaten worden verbeteracties benoemd. Het gebruik van social media kanalen wordt doorontwikkeld. Voor een aantal burgerzakenprocessen is de tussentijdse informatievoorziening naar de klant verbeterd. Er is een aantal standaardbrieven uit de organisatie hertaald naar B1 niveau (begrijpelijker om te lezen). In de periode van 14 september 2022 tot en met 24 oktober 2022 hebben 42 collega’s deelgenomen aan de Six star service game (SSSG). De SSSG is een training op het gebied van klantgerichtheid waarbij gamification is toegepast.

Met gamification train je medewerkers op een speelse manier tijdens hun dagelijkse werkzaamheden. Activiteit 1.3.2 Inzet op betere dienstverlening aan ondernemers. Toelichting activiteit Dit door het versterken van het lokaal ondernemersklimaat; het verbeteren van het overleg met ondernemersverenigingen en goede communicatie en beleid met betrekking tot het midden- en kleinbedrijf. Het resultaat: ondernemers tevreden over de gemeente en een goed imago bij ondernemers buiten de gemeente. Wat hebben we tot nu toe gedaan We zijn een samenwerking aangegaan met het Startersloket om ondernemers na de coronacrisis hulp aan te bieden om hun onderneming tegen het licht te houden om het gezond en toekomstbestendig te maken. In 2022 is het project ‘Spiegel je business’ gedaan dat goed ontvangen is door deelnemende ondernemers. 1.4 De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuwe personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Gemiddeld aantal vacatures binnen de gemeente Den Helder. Waarde 2022: 85 omschrijving indicator

Bron: gemeente Den Helder en Personeelsmonitor A&O fonds Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.4.1 Profileren van Den Helder als aantrekkelijke werkgever. Toelichting activiteit Den Helder neerzetten als een aantrekkelijke werkgever voor het aantrekken van nieuw personeel

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

15

Wat hebben we tot nu toe gedaan Strategische visie schrijven voor arbeidsmarktstrategie waarin we ons onder andere focussen op aantrekkelijk werkgeverschap. Visie vertaald naar actieplan. Aantrekken van een recruiter met als doel het door ontwikkelen van recruitmentvraagstukken. Actualisatie van het functieboek waardoor een betere aansluiting op de huidige arbeidsmarkt gerealiseerd wordt. Activiteit 1.4.2 Investeren in opleiding en training (leren & ontwikkelen). Toelichting activiteit Huidig personeel ontwikkelmogelijkheden aanbieden middels opleiding en training Wat hebben we tot nu toe gedaan In de eerste maanden van 2022 hebben wij de centrale opleidingen georganiseerd en zijn er bijeenkomsten geweest voor het management. Binnen de teams zijn er opleidingsactiviteiten en trainingen ook uitgevoerd. In de tweede helft van 2022 is een opleidingsplan ontwikkeld t.b.v. opleidingsactiviteiten en trainingen in 2023. Toegang tot Good Habitz (opleidingsplatform) voor alle medewerkers. Er is een aanpak ontwikkeld om aan de slag te gaan met Strategische Personeelsplanning. In het eerste kwartaal van 2023 gaan Teammanagers middels werksessies aan de slag met het toekomstplaatje van de gemeente, waardoor een inzicht ontstaat in de toekomstige ontwikkeling van het personeelsbestand. Activiteit 1.4.3 Uitwerken van het begrip goed werkgeverschap in de breedste zin van het woord.

Toelichting activiteit Ontwikkelen van goed werkgeverschap en dit in uitvoering brengen. Wat hebben we tot nu toe gedaan Actieplan opgesteld om vitaliteit te bevorderen en een actieplan gemaakt om met de uitkomsten vanuit het medewerkersonderzoek aan de slag te gaan. Medewerkersonderzoek opnieuw aanbesteedt. Dit zal ten uitvoer worden gebracht in 2023.

1.5 Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Via het inwonerspanel meten we de betrokkenheid van inwoners in 2021 bij het thema energietransitie woningen. Waarde 2022: (extra) toelichting indicator Geen gegevens beschikbaar. Het aantal deelnemers/gebruikers aan het participatieplatform ingesprek.denHelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. Waarde 2022: 3100 omschrijving indicator

Via ingesprek.denhelder.nl maken we inzichtelijk hoe inwoners participeren bij initiatieven van de gemeente en bij (eigen) initiatieven uit hun buurt. (extra) toelichting indicator Aantal deelnemers aan het participatieplatform Ingesprek.denhelder.nl

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

16

Het aantal projecten op het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl (Citizenlab) neemt ieder jaar toe. Waarde 2022: 10 omschrijving indicator

Onderstaande cijfers gaan over het aantal uit te voeren projecten (via ingesprek.denhelder.nl) in dat jaar. (extra) toelichting indicator Het aantal projecten op ingesprek.denhelder.nl in 2022. Het percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten (indexcijfer 2019 = 100) stijgt. Waarde 2022: omschrijving indicator

Vrijwillige inzet inwoners voor hun stad (indexcijfer 2019 = 100). Effectindicator: percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent. We maken gebruik van het cijfermateriaal van vrijwilligersorganisatie Noordkop voor elkaar over hulpaanbod, gebruikers en hulpvragen. (extra) toelichting indicator Geen gegevens voor 2022 beschikbaar. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 1.5.1 Het participatieplatform ingesprek.denhelder.nl benutten we optimaal om het gesprek in en over projecten mogelijk te maken en zo inwoners meer te betrekken en te laten participeren. Toelichting activiteit Participatie van inwoners bij ontwikkelingen in de gemeente bevorderen. Wat hebben we tot nu toe gedaan Begin 2021 hebben we het participatieplatform Ingesprek.denhelder.nl met een grote campagne gelanceerd. Sinds dat moment zijn er meer dan 20 projecten online gezet. In 2022 ruim 10 projecten. Inwoners en ondernemers konden hierop reageren, meedenken en/of zelf ideeën delen. Het platform is ook meerdere keren op (sociale) media gedeeld om onze inwoners en ondernemers ervan op de hoogte te brengen. In 2022 zijn er ruim 884 deelnemers bijgekomen. Inmiddels heeft het platform meer dan 3.100 gebruikers.

Eind 2022 is er met de leverancier Citizenlab een strategische sessie gehouden met een terugblik en vooruitblik op de inzet van het platform. Citizenlab heeft aanbevelingen gedaan om het platform beter te benutten. Deze aanbevelingen zijn meegenomen in de bedrijfsvoering. Activiteit 1.5.2 Onder de Omgevingswet wordt een aanvrager voor een omgevingsvergunning verantwoordelijk voor het betrekken van de omgeving. Toelichting activiteit We monitoren of de participatie afdoende is voor een goede belangenafweging om zo nodig na evaluatie de regels te kunnen bijsturen.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

17

Wat hebben we tot nu toe gedaan Er is in beeld gebracht in welke gevallen participatie door de aanvrager zeker nodig is om een goede belangenafweging te kunnen maken. Onder de Omgevingswet bestaat de mogelijkheid om door de gemeenteraad gevallen aan te laten wijzen waarin initiatiefnemers verplicht zijn om hun omgeving te betrekken (‘verplichte participatie’). We hebben in beeld gebracht in welke gevallen dit wenselijk is. Besloten is om de gemeenteraad voor te stellen om hiervoor aan te sluiten bij de huidige lijst van gevallen waarin de gemeenteraad onder het huidige kader een verklaring van geen bedenkingen dient af te geven voor aanvragen. In november 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met dit voorstel. Deze regels zullen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, gepland op 1 januari 2024, van kracht worden

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

18

BBV verplichte indicatoren Artikel 25 van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat de verantwoording per programma inzicht biedt in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd. Dit dient ten minste toegelicht te worden aan de hand van de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren. Gemeenten nemen deze uniforme basisset beleidsindicatoren op in hun begroting en jaarverslag.

Indicator

Nederland 2022

Begroting 2022

Rekening 2022

Formatie, aantal FTE per 1.000 inwoners

NB

9,3

9,5

Bezetting, aantal FTE per 1.000 inwoners

NB

8,3

8,4

Apparaatskosten per inwoner

NB

437

518

Externe inhuur: kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur

NB

13

16,5

Overhead, % van totale lasten

NB

12

11

Bron: Gemeente Den Helder NB = niet bekend

Verbonden partijen Hieronder volgt een overzicht van de gemeentelijke bijdragen 2022 aan verbonden partijen. Bijdragen verbonden partijen Cocensus

bedrag 636

Regionaal Historisch Centrum Alkmaar Totaal

636

Bedragen x € 1.000

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

19

Wat heeft het gekost?

Lasten en baten rekening 2021

primitieve begroting

actuele begroting

rekening

saldo

Lasten

41.744

38.335

38.928

38.326

602

Baten

-159.008

-154.266

-166.338

-168.078

1.739

Saldo

-117.264

-115.931

-127.410

-129.752

2.341

Lasten

9.211

130

130

298

-168

Baten

-9.609

-4.180

-6.341

-3.875

-2.467

Saldo

-398

-4.050

-6.211

-3.577

-2.635

-117.662

-119.981

-133.622

-133.328

-293

Bestuurlijke vernieuwing Taakvelden

Reserves

Saldo van baten en lasten

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

20

Verschilverklaring Verschillen

Nadeel

I/S

-538

I

Voordeel

I/S

Lasten Voorziening pensioen voormalig bestuurders Voor het bepalen van de storting in de voorziening voor het pensioen van voormalig bestuurders is aangesloten bij de opbouw van de voorziening zoals die in 2021 bij verzekeraar ASR heeft plaatsgevonden. Door ontwikkelingen als inflatie, rente en beleggingsresultaten bij ASR is een flinke storting nodig. Daarnaast is rekening gehouden met actuele indexpercentages om de hoogte van de verplichting zo goed mogelijk te bepalen. In de Wet APPA artikel 13a is opgenomen dat de verplichting wethouders pensioenen de indexpercentages van het ABP volgt. De indexatie is op 23 november 2022 bekend gemaakt door het ABP en bedraagt per 1-1-2023 11,96%. Overhead De kosten voor het uitvoeringsplan ICT zijn volledig in 2022 geraamd. De activiteiten vinden deels in 2022 en voor de rest in 2023 plaats. Het budget dat overblijft (€251.000) wordt overgeheveld naar 2023. Het grootste deel van het voordeel is echter het gevolg van niet besteedde personeelsbudgetten, onder andere door veel vacatures, gedeeltelijke vervanging door inhuur maar ook meer incidentele dekkingsmiddelen (bijvoorbeeld specifieke uitkeringen). Een deel (€658.000) van dit voordeel op dít programma wordt veroorzaakt door de doorbelastingen van salarissen naar andere programma's. Op de verschillende taakvelden op de andere programma's is dit dus weer een nadeel.

Mutaties reserves Dit verschil ontstaat door een lagere storting in de reserve kapitaallasten nieuwe stadhuis en een budgetoverheveling uit de Decembernota. De budgetoverheveling heeft te maken met het uitvoeringsplan ICT dat over 2022 en 2023 loopt en met de vertraging in de uitvoering van het onderdeel Security Information Event Management/Security Operation Center (SIEM/SOC). Door het annuleren van het initiatief van de VNG en KPN moeten we op zoek naar een alternatief.

I

-168

Overige verschillen

Totaal Lasten

-491

1.541

I

I

Ten behoeve van de waardering van aandelen Willemsoord onder de financiële vaste activa hebben wij een verliesvoorziening moeten treffen. Dit geeft een nadelig effect van € 491.000.

I

I

90

I

-1.197

I

I I

1.631

Baten Leges burgerzaken Dit betreft de ontvangen leges voor aktes, uittreksels, (eigen) verklaringen, huwelijken/partnerschappen, naturalisaties, (vermissing van) paspoorten/identiteitskaarten, rijbewijzen en overige zaken. Dit jaar is hiervoor € 724.000 ontvangen wat € 166.000 minder is dan geraamd. Vooral het aantal aanvragen voor aktes, uittreksels, (eigen) verklaringen en rijbewijzen is achter gebleven.

-166

I

I

OZB inkomsten. Hierbij zijn drie ' soorten' te onderscheiden: baten van eigenaren van woningen, geraamd € 6.683.000, werkelijk € 6.798.000, meeropbrengst €115.000 baten van eigenaren niet-woning. geraamd € 4.569.000, werkelijk € 3.988.000, minderopbrengst €581.000 baten van gebruikers niet-woning. geraamd € 3.502.000, werkelijk € 3.237.000, minderopbrengst €265.000

-730

I

I

De gesaldeerde lagere opbrengst komt uit op € 730.000. De oorzaak van de verschillen ligt in afrekeningen van eerdere jaren. Er worden door Cocensus jaarlijks inschattingen gemaakt hoeveel OZB er nog voor enig belastingjaar opgelegd moet worden. Met deze inschatting wordt bij afrekening van het af te sluiten boekjaar rekening gehouden en bijstelling van deze inschatting leidt tot deze afwijking. Dit betreft dus niet de opbrengst van 2022 alleen, maar ook de (lagere) navordering van eerdere jaren.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

21

Algemene uitkering De extra inkomsten die vanuit de Decembercirculaire aan Den Helder zijn toegekend hebben betrekking op 2022 maar konden door de late verschijningsdatum van de circulaire niet meer in de begroting worden verwerkt. De extra inkomsten hebben veelal betrekking op taakmutaties en mutaties in decentralisatie uitkeringen. Deels zijn dit vergoedingen voor uitgaven die in 2022 zijn gedaan. Het grootste deel is echter een voorschot op uitgaven voor 2023 (bijvoorbeeld voor de uit te keren energietoeslag). Om deze uitgaven in 2023 te dekken uit deze in december beschikbaar gestelde middelen wordt bij de bestemming van het rekeningresultaat voorgesteld een kleine €2 miljoen over te hevelen naar 2023. mutaties reserves Dit saldo ontstaat door verschillen op de geraamde onttrekkingen voor het Helders Steunfonds en de reserve Beschermd wonen. De mutatie op de laatstgenoemde reserve vindt op programma 2 plaats waardoor op beide programma's een verschil ontstaat.

I

-2.467

2.426

I

I

I

Treasury Na het opstellen van de Decembernota 2022 bleek dat het Ministerie van Financiën vanwege de snel stijgende rentestanden een vergoeding over de tegoeden op de verplichte rekening voor Schatkistbankieren ging geven. Deze rentebate kon niet meer in het rente-omslag percentage verrekend worden en levert daardoor een verschil op.

I

105

I

Overige verschillen

I

105

I

Totaal Baten

-3.363

2.636

Totaal

-4.560

4.267

Samenvatting verschillen Samenvatting nadelen en voordelen Nadelen en voordelen Totaal nadelen

-4.560

Totaal voordelen

4.267

Nadelig saldo

-293

Samenvatting Incidenteel/structureel Incidentele en structurele verschillen

Bedrag

Incidenteel

-293

Baten

-727

Lasten

434

Nadelig saldo

-293

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

22

Zorgzame gemeente De kosten van de Jeugdzorg en Wmo zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Dat geldt niet alleen in Den Helder, maar speelt in alle gemeenten in Nederland. De Jeugdwet en Wmo nemen preventie en de eigen kracht van gezinnen als uitgangspunt. Een ander doel was om professionals meer ruimte te geven voor eigen afweging: maatwerk. De financiële baten van jeugdhulp vallen veelal in de zorg (minder GGZ en somatische problemen op latere leeftijd) en op termijn op het gebied van werk en inkomen (via het behalen van een startkwalificatie of hoger onderwijsniveau). Preventie en vroeg signalering zorgen voor beter welzijn van kinderen, jongeren, gezinnen en ouderen. Integraal werken leidt tot passender zorg, maar vraagt voor multi probleemgezinnen ook investeringen op andere gebieden, zoals wonen, werk en onderwijs. Landelijk is onderzocht dat de meeste maatregelen gericht op jeugdzorg niet één op één vertaald kunnen worden in lagere kosten in de jeugdzorg. Dat geldt wel voor bijvoorbeeld de inzet van praktijkondersteuners en gezinscoaches. We voorkomen onnodig dure individuele trajecten door versterking van de kwaliteit van de toegang, met professionals die hiervoor zijn opgeleid. En door inzet van algemene voorzieningen. In de sociale wijkteams doen we hiermee ervaring op.

De ontwikkeling van deze teams vergt echter tijd om de samenwerking met partners op die manier ook in te regelen. Den Helder zet ook in op preventie en vroeg signalering. Dat leidt weliswaar niet tot directe kostenbesparing, maar wel tot het voorkomen van problemen bij kinderen, jongeren en gezinnen en daarmee tot het voorkomen van zorgkosten op termijn. Naast het voorkomen en beperken van de instroom willen we de komende jaren ook inzetten op het bevorderen van de uitstroom. We onderzoeken waarom cliënten langer in de jeugdhulp blijven en gaan hier gericht op handelen. Een knelpunt in de zorgketen kan het afschalen van de zorg bemoeilijken. Dit vraagt een andere kijk op zorgcontracten, maar vooral ook weer de integrale blik. Organisaties buiten het sociaal domein, zoals kinderopvang en buitenschoolse opvang (bso) kunnen hierin een rol spelen. Het geldt echter ook voor maatregelen op het gebied van wonen, onderwijs en werk. De gezinscoaches bereiken resultaten bij de ‘top 80’ van de zorgtrajecten, maar door verbreding van de inzet/het instrumentarium is meer mogelijk. Betere beheersing van het volume aan benodigde zorg en ondersteuning is ook mogelijk door extra aandacht voor de inkoop en kostensystematiek en digitalisering.

In het afgelopen jaar is de inzet op de beheersing van volume en effectiviteit in de zorg (jeugdzorg en Wmo) en schuldhulpverlening door een integrale en gerichte aanpak verder geïntensiveerd. Ook de mogelijkheden tot participatie in de vorm van (betaald) werk maakt onderdeel uit van deze aanpak. Team WMO heeft in 2022 gekeken naar het primair proces (het proces van melding tot beoordeling en toekenning). Waar mogelijk zijn processtappen gestroomlijnd. De inwoner wordt sneller en zorgvuldiger voorzien van het juiste maatwerk. We zetten in op maatwerk gericht op de top 80 van gezinnen met de hoogste kosten. We hebben daarbij de ambitie om de kosten van de (jeugd)zorg met € 0,5 miljoen te verlagen in 2025 ten opzichte van de ervaringscijfers van dit moment. Dat doen we met meer sturing op de inkoop, met maatwerk in en afstemming tussen effectieve zorgtrajecten en goede en breed functionerende sociale wijkteams. Trends -

Toenemende wachtlijstproblematiek voor jongeren in de gemeente Den Helder.

-

Behoefte aan laagdrempelig en preventief aanbod voor jongeren.

-

Toenemende mate van overgewicht en ongezonde levensstijl bij inwoners, met name onder jongeren.

-

Balansverstoring in de samenleving, in verhouding veel ouderen ten opzichte van jongeren om deze doelgroep te kunnen ondersteunen.

-

Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk.

-

Toename van inwoners met problematische schulden en inwoners die leven in armoede.

-

De inzet van specifieke kennis en ervaringsdeskundigheid (zoals door mensen met een verstandelijke beperking, ggz-achtergrond, laaggeletterden en ex-verslaafden) neemt toe.

-

Digitalisering en digitale bereikbaarheid.

-

Toename van het aantal te huisvesten statushouders.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

23

Doelen 1.

Minder jongeren in Den Helder zijn aangewezen op jeugdhulpverlening.

2.

Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede.

3.

Den Helder telt minder werklozen en bijstandsgerechtigden.

4.

De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte.

5.

Overbelasting van mantelzorgers en sociaal netwerk neemt af.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

24

Doelen 2.1 Minder jongeren zijn er in Den Helder aangewezen op jeugdhulpverlening. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal jongeren met indicatie jeugdhulpverlening. Waarde 2022: 14,8 omschrijving indicator Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.1.1 We zetten in op snelle signalering door laagdrempelige voorzieningen. Toelichting activiteit De wijksteunpunten zijn inmiddels open. De eerste klanten melden zich waarbij ons maatschappelijk voorveld is aangesloten om zorg te dragen voor een laagdrempelige voorziening waar mogelijk. Wat hebben we tot nu toe gedaan De wijksteunpunten zijn open. In 2022 fysiek voor één dagdeel per week. De klanten melden zich op het wijksteunpunt waarbij ons maatschappelijk voorveld ook fysiek is aangesloten om zorg te dragen voor een laagdrempelige voorziening waar mogelijk. We blijven de resultaten meten waarin we meer inzetten op laagdrempelige hulp en integrale casus benadering sociaal domein breed waarbij we eerder de helpende hand kunnen bieden bij startende problematiek. Activiteit 2.1.2 Sturen op inkoop om de juiste zorg te kunnen verlenen. Wat hebben we tot nu toe gedaan In 2022 zijn voor alle onderdelen van het Sociaal Domein de concept inkoop strategieën opgesteld. Deze zijn getoetst bij stakeholders (vertegenwoordigers van inwoners, uitvoering, bestuur, zorgaanbieders) en vormen daarmee input voor de inkoop 2025.

Op verzoek van de bestuurders is eind 2022 gestart met een bestuurlijk traject (Wat willen wij als gemeenten van de Kop van Noord-Holland samen bereiken?). Met de uitkomst hiervan zal in gesprek worden gegaan met stakeholders (vertegenwoordigers van inwoners, uitvoering, zorgaanbieders, welzijn/vrij toegankelijke hulp en ondersteuning, onderwijs enz.) Met als doel een regionale visie en doelen op te stellen. Tevens zal deze regionale visie onderdeel uit gaan maken van de Inkoopdocumenten en het Integrale Transformatieplan. Activiteit 2.1.3 We ontwikkelen Integrale Kind Centra (IKC) waarin we een doorgaande leerlijn en preventief zorgaanbod borgen. Toelichting activiteit In een IKC sluiten we aan bij de specifieke vragen die in de betreffende wijk leven. Een IKC levert een belangrijke bijdrage aan de kansrijke ontwikkeling van het kind en aan het voorkomen en/of oplossen van maatschappelijke problemen. Het betreft hier een samenwerking tussen gemeente, onderwijs en zorgaanbieders en maatschappelijke partners.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

25

Wat hebben we tot nu toe gedaan In een IKC sluiten we aan bij de specifieke vragen die in de betreffende wijk leven. Een IKC levert een belangrijke bijdrage aan de kansrijke ontwikkeling van het kind en aan het voorkomen en/of oplossen van maatschappelijke problemen. Het betreft hier een samenwerking tussen gemeente, onderwijs en zorgaanbieders en maatschappelijke partners. We ontwikkelen Integrale Kind Centra (IKC) waarin we een doorgaande leerlijn en preventief zorgaanbod borgen. In een IKC sluiten we aan bij de specifieke vragen die in de desbetreffende wijk leven. Een IKC levert een belangrijke bijdrage aan de kansrijke ontwikkeling van het kind en aan het voorkomen en/of oplossen van maatschappelijke problemen. Het betreft hier een samenwerking tussen gemeente, onderwijs, kinderopvang, zorgaanbieders en maatschappelijke partners. Voor de jaren 2020, 2021 en 2022 is elk jaar 100.000 euro investeringsbudget gereserveerd en uitgekeerd als investering vanuit de gemeente in de IKC vorming. Activiteit 2.1.4 Het Jongerenpunt in de loop van 2021 evalueren. Wat hebben we tot nu toe gedaan De Raad heeft in 2021 besloten structureel een budget beschikbaar te stellen voor het Jongerenpunt. Hiermee is het bestaan van het Jongerenpunt de komende jaren gegarandeerd. Een evaluatie over het jaar 2021 heeft niet plaatsgevonden.

Het Jongerenpunt sluit qua doelstelling en inzet aan bij de doorontwikkeling van de wijksteunpunten. Het Jongerenpunt blijft zich hierbij richten op bemiddeling van jongeren in de leeftijd van 16-27 jaar. Er wordt gestuurd op preventieve aanpak van de problematiek van de jongeren op alle leefgebieden in overeenstemming met de principes van de positieve gezondheidsmatrix. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Kinderburgemeester In 2022 is, na twee jaar een pilot te hebben gedraaid, besloten de functie van kinderburgemeester en de kinderraad een vaste plek in de gemeente te geven. In het najaar 2022 is een nieuwe werving in samenwerking met scholen en gemeente opgestart en op 4 november is de tweede kinderburgemeester en de kinderraad benoemd. De kinderburgemeester woont ceremoniële gelegenheden bij en samen met de kinderraad denkt de kinderburgemeester mee over voor kinderen belangrijke dingen in de stad. Jongerenadviesraad De eerste jaren van de JAR zijn een leerproces geweest. Inmiddels is sinds eind 2022 een stabiele basis gevormd waarop de JAR door ontwikkelt. In hun eindejaarsupdate hebben zij teruggeblikt op de afgelopen periode en formuleren zij hun ambities voor de toekomst. De basis is er nu om de adviesfunctie op te pakken, een platform voor jongeren te vormen en zichtbaar te worden.

Afbouw JeugdzorgPlus De capaciteit van de JeugdzorgPlus is radicaal teruggelopen. Er wordt steeds minder verwezen. We bouwen immers de JeugdzorgPlus actief af. Omdat het huidige contract met de jeugdzorgPlusaanbieder afliep is bovenregionaal opnieuw een inkoopprocedure gestart. Omdat gemeenten een basiscapaciteit in stand willen houden voor de wettelijk verplichte JeugdzorgPlus, betalen we bij leegstand ook voor deze basiscapaciteit. In 2022 was er inderdaad leegstand. Regionaal expertteam en kleinschalige woonvoorzieningen Er is een regionaal expertteam gestart dat de sociale teams in de regio kan ondersteunen met expertise en middelen om tot maatwerk te komen voor de meest complexe meervoudige zorgvragen. Er is bovenregionaal een expertisenetwerk ontstaan waar (rijks)middelen kunnen worden aangevraagd om te komen tot passende hulp op NH-niveau. Er ontwikkelt zich een netwerk voor complexe zorgvragen in Noord-Holland. Hiertoe komt ook een governance op NHN op gang: BORN: Bovenregionaal netwerk Jeugdhulp Noord-Holland. Hierin participeren twee wethouders van alle jeugdregio’s. Via middelen van dit netwerk zijn twee pilots ontstaan voor kleinschalige woonvoorzieningen (KWV’s) in de regio. Het zijn verblijfsvoorzieningen voor de doelgroepen waar geen passende voorziening voor bestond.

Eén rondom 18 vanuit uitstroom gesloten voorziening en WLZ niet passend (‘Naar een Thuis voor Jongeren in Schagen”). En één voor kinderen tussen 8 en 12 jaar met zeer complexe zorg (Onvoorwaardelijk wonen’’). Voor het gestructureerd ontwikkelen van kleinschalige woonvoorzieningen in de regio’s, wordt een Uitvoeringsplan ‘een thuis voor Noordje’ ontwikkeld. De eerste KWV’s kwamen op gang vanuit crisis en het gebrek aan passende voorzieningen, door de versnelde afbouw van grootschalige, gesloten voorzieningen. Bij het uitvoeringsplan hoort ook een financieel kader voor de KWV’s en de triage-afspraken voor deze voorzieningen.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

26

2.2 Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Beroep op schuldhulpverlening Waarde 2022: 80 Aantal inwoners dat zich aanmeldt bij de Voedselbank Waarde 2022: 115 Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.2.1 Inzet via het Vroeg Erop Af-team van het Centrum Financieel Fit Den Helder voorkomt crisissituaties. Wat hebben we tot nu toe gedaan De vroeg signalering is onderdeel geworden van de reguliere werkzaamheden. Via het vroeg Erop Af-team van Financieel Fit Den Helder worden inwoners met een of meerdere betalingsachterstanden een hulpaanbod gedaan, om op deze manier te voorkomen dat zij hoger oplopende schulden krijgen die problematisch worden. Activiteit 2.2.2 Integrale aanpak, breed integraal casuïstiek overleg in de sociale wijkteams. Wat hebben we tot nu toe gedaan In februari 2022 zijn de wijksteunpunten en daarmee ook de sociale wijkteams voor één dagdeel per week opengegaan voor inwoners. In december 2022 is de integrale toegang van start gegaan. Integrale aanpak en casuïstiek maken deel uit van de werkwijze. Activiteit 2.2.3 Inzet van budgetcoaching en maatwerk in de duur van budgetbeheer, ter voorkoming van onder bewindstelling.

Wat hebben we tot nu toe gedaan Budgetcoaching wordt vaker ingezet bij inwoners met schulden en/of ondersteuningsbehoefte bij het budgetteren. Zowel budgetcoaching als budgetbeheer wordt met meer maatwerk ingezet om onderbewindstelling te voorkomen. Er is een daling in het aantal inwoners met problematische schulden die onder bewind staan te zien, in vergelijking met begin van het jaar. Activiteit 2.2.4 Voorlichting geven aan jongeren op scholen binnen onze gemeente. Wat hebben we tot nu toe gedaan De gemeente is een samenwerking aangegaan met een organisatie die gespecialiseerd is in het informeren en bewustmaken van jongeren over geldzaken. Deze organisatie gaat tot halverwege 2023 bij scholen op bezoek om daar klassikaal voorlichting te geven. Activiteit 2.2.5 Inzet Doorbraakfonds ter voorkoming van een impasse in de Schuldhulpverlening. Wat hebben we tot nu toe gedaan Het Doorbraakfonds is ingebed in het instrumentaria bij de inzet van schuldhulpverlening.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

27

Activiteit 2.2.6 Het bevorderen van zelfredzaamheid van inwoners door samenwerkingsafspraken met bewindvoerders in een convenant vast te leggen. Wat hebben we tot nu toe gedaan De gemeente heeft in samenspraak met diverse brancheorganisaties een convenant opgesteld. Meerdere bewindvoerders hebben het convenant ondertekend. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Aanpak energiearmoede Energiearmoede is een steeds groter probleem geworden. Er is in 2022 gestart met de inzet van energiecoaches. Zij bieden aan inwoners ondersteuning en advies in het vinden van duurzame oplossingen in het terugdringen van hoge energiekosten. Ook is actief ingezet op de mogelijkheid van het aanvragen van de eenmalige energietoeslag.

2.3 Den Helder telt minder werklozen en minder bijstandsgerechtigden. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Netto arbeidsparticipatie in Den Helder. Waarde 2022: 69,3 Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.3.1 We leiden, in samenwerking met werkgevers en re-integratiebedrijven, inwoners met een bijstandsuitkering toe naar werk. Wat hebben we tot nu toe gedaan Het vastgestelde uitvoeringsplan Participatie 2021-2022 is ook in 2022 de basis geweest voor de uitvoering van de Participatiewet. In 2022 kon er weer gestart worden met het actief uitnodigen van inwoners om de arbeidsmogelijkheden in kaart te brengen en te beoordelen welke vervolgstappen gezet konden worden richting de arbeidsmarkt of scholing. Ook zijn er informatiebijeenkomsten geweest met behulp van partners en (lokale) ondernemers met als doel inwoners te infomeren en banen en/of opleidingstrajecten aan te bieden. Door succesvolle trajecten en bemiddelingen en een lagere instroom in de uitkering is er wederom sprake van een daling van het aantal uitkeringsdossiers. Op 1 januari 2022 waren er 1523 lopende uitkeringen, op 31 december 2022 waren dit er 1401. Activiteit 2.3.2 Jeugd Werkt! helpt jongeren bij het vinden en behouden van een (leerwerk)baan.

Wat hebben we tot nu toe gedaan JeugdWerkt! is onderdeel van het Jongerenpunt en sluit daarmee qua doelstelling en inzet ook aan bij de doorontwikkeling van de wijksteunpunten. JeugdWerkt! geeft aan jongeren een korte en praktische sollicitatietraining. Jongeren worden actief benaderd om de mogelijkheden en ondersteuning die het Jongerenpunt biedt onder de aandacht te brengen. Vanuit het budget voor de aanpak jeugdwerkloosheid wordt door de gemeenten van de Kop van NoordHolland gewerkt aan vijf doelstellingen die allemaal gericht zijn op werk of scholing. Onder andere is met het budget extra formatie ingezet voor het in beeld brengen en houden van jongeren. En bieden we jongeren via het flexibel scholingsbudget korte bij- en omscholingstrajecten aan. Er is speciaal voor de doelgroep van jongeren met een migratie achtergrond een aanbieder gecontracteerd om jobcoaching aan te bieden.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

28

Activiteit 2.3.3 We zetten duale trajecten in voor statushouders gericht op taal en werk. Wat hebben we tot nu toe gedaan De Wet Inburgering (2021) is per 1 januari 2022 in werking getreden. Onder de nieuwe Wet inburgering vindt voor iedere inburgeraar een brede intake en Leerbaarheidstoets plaats. Op basis van de Leerbaarheidstoets wordt bepaald welke van de drie taalroutes de inburgeraar gaat volgen. Duale trajecten, gericht op de combinatie van taal en (vrijwilligers)werk, maken onderdeel uit van de taalroutes. Samen met de gemeenten Hollands Kroon en Schagen heeft Den Helder het samenwerkingsverband SIN (Samen Inburgeren Noordkop) gecontracteerd voor de B1 route en de Zelfredzaamheidsroute. De onderwijsroute MBO 2 t/m 4 is bovenregionaal aanbesteed. De Onderwijsroute HBO/WO wordt per individu ingekocht. Afgelopen jaar zijn drie inburgeraars onder de nieuwe wetgeving gestart met de B1-route, en drie inburgeraars met de Zelfredzaamheidsroute. Voor de Onderwijsroute waren nog geen kandidaten in 2022. De aanmeldingen kwamen laat op gang. Belangrijkste reden hiervan is dat een aantal statushouders nog onder de oude Wet inburgering viel. Pas halverwege in het jaar kwamen de eerste ‘nieuwe wetters’. Daarnaast waren er aanloopperikelen met het gebruik van het DUO-systeem. DUO is verantwoordelijk voor het vaststellen van de inburgeringsplicht.

De groep inwoners die nog onder de oude Wet inburgering (2013) vallen, wordt de Ondertussengroep genoemd. Deze groep is in 2022 zoveel als mogelijk volgens de geest van de nieuwe wet begeleid. Activiteit 2.3.4 Inwoners met een loonwaarde tussen de 30% en 70% plaatsen we binnen de voorziening duurzaam aan het werk met LKS (loonkostensubsidie) en krijgen een vaste baan. Wat hebben we tot nu toe gedaan Geconstateerd is dat het aantal plaatsingen binnen de voorziening Duurzaam aan het werk achterblijft bij de vrijwillige taakstelling. Het achterblijven heeft deels nog te maken met de coronapandemie maar ook was de regeling niet voldoende bekend. Er zijn acties uitgezet om de instroom te verhogen en daarmee inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, en een loonwaarde tussen de 30% en 70%, aan een duurzame, passende, betaalde en vaste baan te helpen. Op 31 december 2022 waren er in totaal 25,65 FTE (1FTE=37 uur) aan het werk in de voorziening Duurzaam aan het werk met LKS. Activiteit 2.3.5 Via de website (Helder) Zicht Op Werk geven we informatie en stimuleren we inwoners vanuit intrinsieke motivatie om eigen regie te pakken. Wat hebben we tot nu toe gedaan Het platform (Helder) Zicht op Werk is door de projectleider doorontwikkeld tot het regionale platform Overzicht op Werk.

Het platform zorgt er voor dat de juiste en meest relevante banen en werkgelegenheid in de Kop van Noord-Holland zichtbaar zijn voor inwoners met een bijstandsuitkering in de Kop van NoordHolland. Voorwaarde voor een succesvol platform is dat er regionale matchmakers zijn en websitebeheerders. In 2022 zijn hier vacatures voor opengezet. Helaas heeft dit nog niet geleid tot invulling van de vacatures. Het ‘live’ gaan van het platform is hierdoor nog niet mogelijk geweest. Activiteit 2.3.6 We maken inwoners sollicitatievaardig, via onze eigen sollicitatietraining ‘boksend naar een baan’. Wat hebben we tot nu toe gedaan Gedurende het jaar hebben verschillende groepen de sollicitatietraining ‘boksend’ naar een baan gevolgd. Voor iedere deelnemer zijn op zijn of haar eigen niveau vervolgstappen gezet. Voor de één is dit de stap naar vrijwilligerswerk, voor de ander een re-integratietraject bij een subsidie- of gecontracteerde partner van de gemeente. 13 deelnemers zijn doorgestroomd naar een reguliere baan. Tenminste 2 daarvan zijn ook intern binnen de organisatie van de gemeente Den Helder aan een baan geholpen.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

29

2.4 De zorg voor kwetsbare inwoners is doelmatiger en speelt meer in op hun (zorg)behoefte. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal huishoudens per 1.000 huishoudens met één en twee maatwerkvoorzieningen WMO Waarde 2022: 1140 (extra) toelichting indicator Personen kunnen gebruik maken van meerdere Wmo-arrangementen tegelijkertijd. Dit is de zogeheten stapeling binnen de Wmo. Hieronder de cijfers per 1000 huishoudens met 2 maatwerkarrangementen Wmo. In onderstaande tabel ziet u welk deel van onze inwoners met een Wmo-maatwerkvoorziening het (helemaal) eens was met onderstaande stellingen Waarde 2022: (extra) toelichting indicator Voor 2022 zijn de uitkomsten nog niet bekend. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 2.4.1 Doorontwikkeling van wijkgericht aanbod en toegang voor alle hulp- en ondersteuningsvragen: sociale wijkteams. Wat hebben we tot nu toe gedaan In februari 2022 zijn de wijksteunpunten en daarmee ook de sociale wijkteams voor één dagdeel per week opengegaan voor inwoners. In december 2022 is de integrale toegang van start gegaan. Hulp- en ondersteuningsvragen worden in en met de partners in de wijk opgepakt. Activiteit 2.4.2 Via prestatieafspraken, gekoppeld aan subsidies, stimuleren we activiteiten gericht op preventie en vroegsignalering.

Wat hebben we tot nu toe gedaan Subsidie partners ontvangen jaarlijks subsidie voor het leveren van een in de subsidieovereenkomst afgesproken aantal producten/diensten. Of de inzet ook leidt tot het oplossen van problemen van inwoners of leidt tot een reductie van instroom in specialistische hulp wordt niet gemeten. Daarnaast wordt niet integraal gekeken naar de vraag van de inwoner waardoor de kans bestaat dat een symptoom wordt behandeld maar de kwaal niet wordt weggenomen. Het project ‘Anders omgaan met subsidies’ is enerzijds gericht op het integraal omgaan met hulp- en ondersteuningsvragen en moet anderzijds leiden tot het effectief en efficiënt omgaan met middelen. Het project wordt in partnerschap met een vijftal subsidiepartners en het wijkteam vormgegeven. Betrokken partijen onderschrijven dat de hulp- en ondersteuningsvragen van onze inwoners het best opgepakt kunnen worden als deze worden benaderd vanuit één gezamenlijke opdracht. In 2022 is met die partners het kader vastgesteld op basis waarvan we de integrale samenwerking in een ‘living lab’ (wijkteam Nieuw Den Helder) gaan ontwikkelen en uitproberen.

Voor inwoners die zich melden met een hulp- of ondersteuningsvraag wordt aan de hand van het model Positieve gezondheid gekeken naar wat inwoners (samen met personen uit hun directe omgeving) zelf kunnen om daarna te kijken naar welke kennis en kunde nodig is om de inwoner te ondersteunen. Met de data die het werken met Positieve Gezondheid op gaat leveren, brengen we het (preventieve/vrij toegankelijke) zorglandschap opnieuw in kaart: Wat hebben onze inwoners nodig? Welke kennis en kunde is nodig om antwoord te kunnen geven op de hulp- en ondersteuningsvragen? We kijken hierbij niet naar de organisaties maar naar de kwaliteiten van professionals en vrijwilligers die nodig zijn om het best mogelijke antwoord te geven op de vraag van de inwoner. Op basis van de ervaringen in het living lab brengen we in kaart welke organisatievorm het beste aansluit bij deze manier van samenwerken en daar weer op aansluitend welke vorm van financiering. Het project zal in 2023 een voorstel opleveren met betrekking tot de wijze waarop preventieve/ vrij toegankelijke hulp- en ondersteuning integraal kan worden aangeboden, welke organisatievorm daarbij het best aansluit en hoe dan de financiering er uit zou kunnen zien. Het projectteam kijkt daarbij ook naar de ontwikkelingen rond de inkoop van specialistische hulp.