P06458 Horecavisie Den Helder 8-1-2024.pdf

Horecavisie Den Helder Gastvrij en leefbaar

Horecavisie Den Helder

1

colofon

projectnaam Horecavisie Den Helder datum 8 januari 2024 projectnummer P06458 opdrachtgever Gemeente Den Helder BRO projectleider CSe projectteam KtB-DG bron kaft BRO

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Horecavisie Den Helder

2

Inhoudsopgave 1

2

3

4.3.5

Inleiding

4

Voorwoord wethouder Aanleiding Proces Leeswijzer

5 6 6 6

Samenvatting visie

7

Samenvatting

8

Marktanalyse horeca; vraag en aanbod

10

Verantwoording analyse Horeca gemeente Den Helder in cijfers

11 12

3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4

12 12 13 14

Ontwikkeling van de horeca de afgelopen 10 jaar Leegstand in Den Helder Overnachtingen Spreiding horeca aanbod over de gemeente in beeld

Horeca naar deelgebied Horeca aanbod binnenstad Benchmark Beoordeling van de horeca Bevolkingsontwikkeling in inkomensniveau Kwaliteitsniveau horeca Overige vormen van horeca

15 18 20 21 21 23 23

4.3.6

4.3.7

4.3.8

5

Beleidskaders

24

Provinciaal

25

4.1.1

Omgevingsvisie NH2050 (2018)

25

4.2.1

25

Gemeentelijk

25

4.3.1 4.3.2

25

4.3.3 4.3.4

Uitwerkingsplan Stadshart & Willemsoord (2008) Kadernota Detailhandel (2007) en evaluatie Kadernota detailhandel (2011) Omgevingsvisie Julianadorp (vervallen) Horecaconvenant Willemsoord (2019-2023)

Horecavisie Den Helder

29

4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.4.4 4.4.5 4.4.6

29 29 30 30 30 31

Het horeca-exploitatievergunningstelsel Sluitingstijden Happy hours Nadere regels VIP-tafels in de horeca Beperkingen paracommerciële rechtspersonen Nadere regels Terrassen en uitstallingen

Planologisch kader

32

Trends & ontwikkelingen

33

Behoefteonderzoek Wat is Whize? Horecabehoefte in Den Helder

34 35 35 36 36

37 38 39

25

Regionaal Retailvisie Kop van Holland (2018)

Algemene plaatselijke verordening (APV) (2021)

Trends in de Nederlandse horeca Trends binnensteden Overige trends Ontwikkelingen in Den Helder Relevante horeca-ontwikkelingen - plancapaciteit

6 4

Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent vergunningverlening, toezicht en handhaving (2019) 28 Beleidsregel van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent de procedures, voorschriften en afspraken rond evenementenvergunningen (2021) 28 Beleidsregel van de burgemeester van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent het handhavingsbeleid met betrekking tot de Drank- en Horecawet (2014) 28 Toerisme en Recreatie beleidskader 2017 28

26 27 28

7

Visie

42 Ambitie Ontwikkelrichting Visie

43 43 43

7.3.1 7.3.2 7.3.3 7.3.4

43 43 43

De hoofdlijn Algemene doelen horecavisie Maatwerk blijft mogelijk Horeca in de binnenstad, op Willemsoord en Julianadorp: groei planologisch mogelijk

7.3.5 7.3.6 7.3.7 7.3.8 7.3.9 7.3.10 7.3.11 7.3.13 7.3.14

8

Planologische kaders horeca Horeca in de wijk- buurtcentra Solitaire horeca in de wijken, bedrijventerreinen, buitengebied en kustzone Horeca in ontwikkelingsgebieden Maatwerkafweging nieuwe horeca Omgang fastfoodhoreca Overige vormen van horeca Openingstijden horeca Paracommerciële horeca

Strategie en uitvoering Wisselwerking horecabeleid en bestemmingsplannen/omgevingsplannen Beleid is niet in beton gegoten Actieve(-re) rol van de gemeente Juridische kaders Overige beleidsthema’s Vervolgstappen

47 47 47 47 47 47 48 48 49

50 51 51 52 52 52 53

Bijlage 1 - Horeca-indeling - sectoren Bijlage 2 - Totstandkoming visie en Participatie Bijlage 3 - Participatieavond - Thematafels Potentie Den Helder Verbinding Binnenstad en Willemsoord Horeca in de wijken en buitengebied. Omgang (tuin-)terrassen Openingstijden horeca Overig

59 59 59 60 60 60

Bijlage 4 - Begrippen en definities

43

3

1

Inleiding

Horecavisie Den Helder

4

Voorwoord wethouder Voor u ligt de Horecavisie. Een binnenstad of centrumgebied is alleen aantrekkelijk als het verblijf tot een belevenis kan worden gemaakt. Dit staat in alle studies en richtinggevende beleidstukken met betrekking tot retail. De werkelijkheid is echter weerbarstig. Het veranderende koopgedrag van de consument heeft veel onzeker gemaakt. “Den Helder” had in de doelstellingen voor de bestuursperiode 2018-2022 staan dat een nieuwe detailhandelsnota moest worden opgesteld. Het proces daartoe is verstoord met name door de coronamaatregelen. De horeca had, zeer begrijpelijk, andere prioriteiten dan bijdragen aan een nieuwe detailhandelsnota. Toen de draad weer opgepakt werd, bleek dat een aanscherping en samenvoeging van bestaand beleid eigenlijk voldoende was. Wel werd nadrukkelijk geadviseerd om een horecavisie te ontwikkelen. Deze wens kwam voort uit de gevoelsmatige behoefte om balans te brengen in een ontwikkeling waarbij leegkomende winkelpanden in veel gevallen werden gevuld met een horecaonderneming en het ontbreken van een visie op de horeca in Den Helder, onder andere waar we welke horeca in Den Helder wenselijk vinden. Het bureau BRO heeft in de afgelopen tijd e.e.a. geïnventariseerd en meerdere gesprekken gevoerd met verschillende belanghebbenden. Dit heeft geresulteerd in voorliggende visie.

Ik zie dit als een levend document dat regelmatig zal moeten worden aangepast aan de snel veranderende wereld om ons heen. Het doel blijft om de binnenstad van Den Helder en de perifere winkelgebieden elk op hun eigen wijze een “belevenis” te maken om er te zijn. Michiel Wouters, wethouder detailhandel en horeca

Horecavisie Den Helder

5

Aanleiding

Proces

Leeswijzer

Den Helder, een marinestad aan de Nederlandse kust, heeft een uniek karakter dat mede gevormd is door zijn geschiedenis. Onder andere doordat

Het rapport start na deze inleiding met de samenvatting in hoofdstuk 2. De

het tijdens de oorlog gebombardeerd is. Den Helder werkt aan een leven-

samenvatting voorziet in de belangrijkste uitkomst van het hele proces en

dig horeca aanbod waar bezoekers genieten van een maritieme sfeer en

visie. Voor de lezer die de visie (slechts) op hoofdlijnen wil kennen, vol-

gastvrijheid. Om dit te realiseren, wenst de gemeente een “duidelijke toe-

staat het lezen van de samenvatting. Voor verdieping en detaillering zijn

komstvisie voor de ontwikkeling van de natte en droge horeca”.

de vervolghoofdstukken en bijlagen.

Eén van de aanbevelingen in de oplegnotitie retailbeleid 1is het opstellen

In hoofdstuk 3 staat de cijfermatige analyse van de horeca in Den Helder,

van een breed gedragen horecavisie. De gemeente Den Helder heeft dit

van de afgelopen 10 jaar naar het heden, de benchmark en de kwalita-

aan BRO gevraagd. Voorliggend rapport geeft inzicht in de ruimtelijke

tieve beschrijving. Hoofdstuk 4 bevat een samenvatting van de relevante

structuur maar ook acties die nodig zijn om de horeca in de gemeente toe-

(aanverwante) beleidsdocumenten. Hoofdstuk 5 beschrijft de (horeca-)

komstbestendig, leefbaar en aantrekkelijk te houden voor zowel onderne-

trends en de ontwikkelingen. Het behoeftenonderzoek is opgenomen in

mers, bezoekers en inwoners. Het te voeren ruimtelijk economisch beleid

hoofdstuk 6 en in hoofdstuk 7 de visie. Tot slot, in hoofdstuk 8: strategie

moet de gemeente verder brengen, waarbij zeker ook aandacht dient te

en uitvoering, een aantal aandachtspunten en eerste uitwerkingen met be-

zijn voor een veilig leef-/woon- en uitgaansklimaat. Daarbij horen duide-

trekking tot beleid.

lijke regels en ook afspraken met de sector/ondernemers en in samenwerking met verschillende partijen en gebruikers van de stad. Zo draagt deze

In de bijlagen treft u verdiepende informatie aan.

(gemeente-brede) visie bij aan de toekomst (van de horeca) in de ge-

In bijlage 1 de verantwoording ten aanzien van uitsplitsing horecasecto-

meente Den Helder. De op te stellen horecavisie voor Den Helder richt

ren. In bijlage 2 aanvullende informatie over de totstandkoming van deze

zich primair op drank- en maaltijdverstrekkers (inclusief fastservice 2).

visie en het participatieproces. In bijlage 3 de opgehaalde informatie tijdens de thema-avond. Tot slot in bijlage 4 een begrippen- en definitielijst.

De gemeente ziet graag een breed gedragen horecavisie. Participatie is van groot belang voor deze visie. Uiteraard heeft de horecavisie een bredere scope dan de binnenstad, bijvoorbeeld in de wijk- en buurtcentra, op

Procesbeeld horecavisie Gemeente Den Helder

Willemsoord, vakantieparken, stranden en werklocaties. Verder heeft horeca ook een grote sociaal-maatschappelijke waarde; het verbindt mensen. Daarnaast versterkt horeca recreatieve hotspots. Kortom: goede horeca maakt de stad/de hele gemeente aantrekkelijk voor jong en oud! De visie zal het uitgangspunt vormen voor beleid en (eventuele) aanpassingen in APV (Algemene Plaatselijke Verordening).

1 2

Oplegnotitie Retailbeleid Gemeente Den Helder – Aanbevelingen - d.d. 15 april 2022, zie verder §t 4.3.2 Voor toelichting zie sectorindeling (bijlage1) en begrippenlijst (bijlage 4).

Horecavisie Den Helder

6

2

Samenvatting visie

Horecavisie Den Helder

7

Samenvatting

In andere gebieden, met name woonwijken en het buitengebied, willen we geen groei of is het zelf geen punt als een horecabedrijf verdwijnt en er

Den Helder ontwikkelt verder… De gemeente Den Helder wil groeien qua inwoners en (o.a.) de kwaliteit van horeca versterken. Naast dat er meer inwoners zullen komen, is de verwachting dat toeristisch bezoek stijgt. In de Omgevingsvisie wordt de koers (en de opgaven) breed uitgezet, in deze Horecavisie zoomen we in op wat de huidige horeca-situatie is en wat de gewenste richting is naar de toekomst; de nieuwe visie.

gen voor vernieuwing, innovatie, uitbreiding en/of verbouwing. Maar ook binnen de gemeentelijke organisatie: waar we horeca aanjagen of juist niet. Er was behoefte aan duidelijke (ruimtelijke) kaders. Die wordt met deze visie gegeven.

Zetten we de boel op slot? Nee, maatwerk blijft mogelijk, maar middels een overzichtelijk schema (in § 7.2) is de hoofdlijn helder, die nader is uitgewerkt in hoofdstuk 7. Belangrijke kanttekening is dat meer fastfoodhoreca onwenselijk is. Het aanbod hiervan is fors gestegen in de afgelopen jaren en verdere groei is om meerdere redenen niet wenselijk. De hoofdlijn in de visie Ruimtelijk horecabeleid gaat over de juiste horeca op de juiste plek. Dit draagt bij aan de belevingswaarde van een gebied en heeft wisselwerking met de omgeving en/of met andere voorzieningen (zoals winkels, instellingen, cultuur, andere horeca etc.). Tegelijkertijd wordt zo ruimtelijke over-

….dus behoefte aan meer horecabedrijven? De groei van het aantal inwoners en toeristen leidt tot meer economisch draagvlak, waardoor horeca (maar ook detailhandel) beter kunnen functioneren. Er blijkt op basis van de geprognosticeerde bevolkingsgroei uitbreidingsruimte. Echter, deze berekening is sterk afhankelijk van de kwaliteitsontwikkeling van horeca, winkels en ruimtelijke omgeving. Daar waar

last (licht, geur, geluid etc.) voorkomen of tot een minimum beperkt. Uitgangspunt is ruimte bieden aan ondernemerschap en dynamiek, waarbij het voorgaande in acht wordt genomen. De voorgestelde horecastructuur bestaat primair uit de aangegeven deelgebieden in de Helderse binnenstad, Julianadorp (centrum), de kust en verder uit de voorzieningencentra bestaande de buurtwinkelcentra. Ook zijn er ontwikkelingsgebieden waar eventueel kansen liggen voor horeca

goede horeca is, besteden consumenten vaker en meer dan daar waar dit niet is. Ze gaan dan elders winkelen, hun avondje op stap of uiteten. Er is al fors geïnvesteerd in de gemeente, door verschillende partijen en er

In Den Helder is de horeca planologisch ingedeeld in 5 categorieën:  Horeca 1: Dag- en winkel ondersteunende horeca, gericht op het on-

staan nog de nodige plannen in de steigers. In het afgelopen decennium is veel gebeurd, met name in het centrum van Den Helder.



dersteunen van de centrumfuncties. Horeca 2: Restauratieve horecabedrijven.

In sommige gebieden, te weten Binnenstad, Willemsoord en centrum Juli-



Horeca 3: Bezoekers intensieve eet- en drinkgelegenheden die over-

anadorp (Loopuytpark), willen we die horecagroei gefaseerd laten plaatsvinden. Concentratie van/in deze gebieden versterkt de attractiviteit en economische haalbaarheid. Gefaseerd met de bevolkingsontwikkeling om



cafés, bars en discotheken. Horeca 5: Horecagelegenheden die logies verstrekken.

transformatie plaatsvindt.

De gemeente Den Helder geeft daarmee duidelijkheid aan ondernemers, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars waar wel of geen mogelijkheden lig-



Ook coffeeshops vallen hieronder (hier verder buiten beschouwing). Horeca 4: Bezoekers intensieve avond- en nachthoreca, waaronder

dag, 's avonds en 's nachts geopend kunnen zijn, zoals snackbars, shoarmazaken en eetcafés.

Per gebied is aangegeven welke ontwikkelrichting (op hoofdlijn) voorzien is. Hierbij een beknopt overzicht, dat in hoofdstuk 7 verder is uitgewerkt. Focusgebieden: Binnenstad- Willemsoord-Julianadorp (centrum) Horeca is beperkt planologisch toegestaan in de Helderse binnenstad, voornamelijk categorie 1 (dag-/winkel ondersteunende horeca) en in minder mate 2 (restaurants). Sporadisch zijn hogere categorieën (t/m 4) toegestaan. Dat behouden we zo, waarbij we nieuwe vestigingen (van met name categorie 2) vooral bij bestaande horecaconcentraties laten landen. Het bestemmingplan Willemsoord kent voor alle categorieën mogelijkheden. In Julianadorp centrum, rondom het Loopuytpark, voorzien we ook deze versterking en is dus de primaire plaats voor nieuwe initiatieven. Horeca in de wijk- buurtcentra Daghoreca (categorie 1) heeft in winkelcentra de voorkeur, zodat ze de verblijfsfunctie en combinatiebezoek versterken. Een goede balans in functies, ten gunste van vitale centra, optimaal combinatiebezoek en het voorkomen van leegstand is van groot belang. Er zijn geen ruimere openingstijden gewenst in verband met de woonfunctie. Solitaire horeca in de wijken, bedrijventerreinen, buitengebied en kustzone Nieuwe solitaire horeca in de wijken, op de bedrijventerreinen of in het buitengebied wordt in principe niet ondersteund, al blijft maatwerk mogelijk.

overaanbod te voorkomen.

Horecavisie Den Helder

8

Op bedrijventerreinen mag geen reguliere horeca vestigen 3. Onderge-

Overige vormen van horeca

Ondanks dat de huidige regeling met betrekking tot openingstijden niet

schikte horeca, van beperkte omvang ten opzichte van de hoofdfunctie, bij

echt knelt, zou meer spreiding een positief effect kunnen hebben op af-

bedrijven/marine of instellingen is wel toegestaan. Ook kunnen productie-

Hierna geven we visie op overige vormen van horeca:  Blurring: een trend die zich de afgelopen jaren steeds meer voordoet

keukens/dark-kitchens zich vestigen. Deze mogen wel een bezorgfunctie

is branchevervaging/blurring. De gemeente Den Helder ziet deze

gelijke verruiming van de openingstijden (op Willemsoord) voor nacht-

hebben maar geen afhaalfunctie.

trend ook en staat open voor vernieuwende concepten. De Alcoholwet

horeca, eventueel middels nachtvergunning. Hierbij worden relevante sta-

staat momenteel geen menging toe van detailhandel met horeca waar

keholders betrokken.

vloeien van bezoekersstromen. Er wordt een onderzoek gestart naar mo-

Horeca in het buitengebied heeft een sterke relatie met recreatie. Nieuwe

alcohol geschonken wordt. De gemeente Den Helder staat open voor

horeca wordt beperkt toegestaan, mits gericht op de verblijfsgasten.

blurring, dus om mengvormen winkel/horeca toe te staan, mits er géén

Paracommerciële horeca

Grootschalige restaurant/horecabedrijven staan we alleen toe in het kust-

Om oneerlijke concurrentie te beperken leggen we paracommerciële in-



alcohol geschonken wordt. Ondergeschikte horeca: De gemeente kan onder bepaalde voorwaarden ondergeschikte horeca toestaan. De schaalvergroting in de horeca zet door. Uitbreiding van be-

strekking.



staan we beperkt toe. Voorwaarde is dat de horeca overdag is geopend en

staande horeca is mogelijk, mits passend in de ruimtelijke toetsingska-

ders de beperkende regels na te leven.

dat aan deze horeca geen feestlocaties of grootschalige restaurants wor-

ders.

Paracommerciële instellingen worden (nogmaals) over de juiste toepas-

gebied als daarvoor geen ruimte is in de focusgebieden (binnenstad, Willemsoord en centrum Julianadorp). Solitaire horecabedrijven, ten behoeve van recreatieve buitengebied,

stellingen beperkingen op in hun vergunning ten aanzien van alcoholverIn de Helderse praktijk blijken niet alle paracommerciële vergunninghou-

sing van de spelregels geïnformeerd. Waar nodig wordt gehandhaafd.

den gekoppeld. Terrassenbeleid

Terrassen bij paracommerciële vergunningen mogen alleen op eigen ter-

Maatwerkafweging nieuwe horeca

Waar mogelijk dienen terrasmogelijkheden in het centrum van Den Helder,

rein, ter voorkoming van oneerlijke concurrentie.

Soms heeft een horeca-initiatief buiten de aangewezen horecagebieden

centrum Julianadorp en (aan de kade) Willemsoord benut te worden.

ruimtelijke meerwaarde voor de specifieke locatie en de omgeving. In dat

Terrassen in de wijken toestaan waar dit nu ook mogelijk is, eventueel met

Een ander fenomeen, dat zich ook in Den Helder afspeelt, is illegale ho-

geval kan de gemeente een maatwerkafweging maken om horeca toe te

vervroegde sluitingstijd.

reca: feesten in schuren, mancaves en keten waar het om commerciële

staan.

De terrasregels worden geëvalueerd, met name op het aspect kwaliteits-

activiteiten gaat. Ten aanzien van illegale horeca geldt: strikt handhaven.

bevordering, en waar mogelijk aangescherpt. Omgang fastfoodhoreca In Nederland en ook in Den Helder neemt het aantal fastservice horecaza-

De kwaliteit/uitstraling van een aantal terrassen kan echter ook beter.

ken toe. Oftewel: horeca gericht op snelheid. Binnen de fastservice neemt

Door met name op kwalitatieve aspecten de terrasregels aan te scherpen,

De visie is ontstaan op basis van kwantitatieve en kwalitatieve ana-

fastfoodhoreca een grote rol in (snackbar, burgerrestaurant, etc.). Fast-

kan hierop gestuurd worden. We betrekken de horecaondernemers hierbij.

lyse van de huidige situatie, in perspectief met de afgelopen 10 jaar en afgezet tegen een benchmark. Daarnaast zijn (provinciale en ge-

foodzaken hebben vaak een andere impact op de omgeving dan reguliere horeca. Vanwege die ruimtelijke impact is een verdere grote groei van het

Openingstijden horeca

meentelijke) beleidskaders in beeld gebracht, is er een participatietra-

aantal fastfoodzaken in de binnenstad maar ook in wijkwinkelcentra waar

In de gemeente Den Helder gelden voor alle horecagelegenheden vaste

ject doorlopen en zijn er veel gesprekken met stakeholders en specia-

al voldoende fastfood zit, onwenselijk.

openingstijden van 06.00 tot 24.00 uur. Met een ontheffing zijn (veel) rui-

listen. Deze samenvatting beoogt niet meer te zijn dan een beknopt

mere tijden mogelijk.

beeld van de visie op hoofdlijnen.

3

In dit geval bedoelen we bedrijven met een afhaal en/of consumentenbezoekfunctie.

Horecavisie Den Helder

9

3

Marktanalyse horeca; vraag en aanbod

In dit hoofdstuk de ‘foto’ van de horeca in Den Helder. Deze is afgezet tegen de benchmarkgemeenten. De horecastructuur voor de hele gemeente is in beeld gebracht. De verschillende horecagebieden worden kort beschreven en de cijfermatige ontwikkeling van de horeca staat in tabel en woord. Het kwaliteitsniveau van de horeca komt aan de orde evenals overige vormen van horeca.

Horecavisie Den Helder

10 Horecavisie Den Helder

Verantwoording analyse

Den Helder (w.o. hotels) komt in een separaat visietraject rondom verblijfs-

trekken. In 1995 had Den Helder ongeveer 64.000 inwoners, in 2002 wa-

Dit onderzoek maakt gebruik van de meest actuele, betrouwbare en uni-

accommodaties aan de orde. De hotelsector is daarom in dit rapport niet

ren er nog iets meer dan 60.000 inwoners. Sinds 2019 is er een lichte

forme data van Locatus Retailverkenner (geraadpleegd: peildatum 16 ja-

meegenomen in de benchmark. Dit vraagt een andere benadering zoals in

groei. Momenteel zijn er ruim 56.000 inwoners.

nuari 2023). Locatus kijkt alleen naar zichtbare en voor de consument toe-

bijlage 1 is toegelicht. In bijlage 1 wordt ook de positie van feestzalen,

Met name door de forse bezuinigingen bij Defensie, afschaffing dienst-

gankelijke horeca als hoofdactiviteit. Waar nodig is dit gecheckt met gege-

congres- en vergaderlocaties en coffeeshops in dit onderzoek nader toe-

plicht ed., maar ook de teruggang in de visserij (en aanverwante werkgele-

vens van Vastgoeddata (voorheen HorecaDNA) en zijn gemeentelijke

gelicht.

genheid) heeft de beoogde forse groei tot dikke honderdduizend- inwoner-

bronnen en CBS geraadpleegd. De analyse (deskresearch, schouw, ge-

stad nooit plaatsgevonden. Naast de perifere ligging, is Den Helder op dit

sprekken) voor deze visie heeft plaatsgevonden in de periode maart-juni

De referentie gemeenten zijn Harlingen, Hoorn, Kampen, Schagen, Vel-

moment niet per autosnelweg bereikbaar, wat nieuwe groei-ontwikkelin-

2023.

sen en Vlissingen. De keuze voor deze referentie steden is door de bege-

gen ook bemoeilijkt. Wel heeft de gemeente de ambitie om 1.500 wonin-

leidingsgroep bepaald. Het zijn steden die qua inwonertal (met uitzonde-

gen te bouwen en wordt een betere verbinding met het landelijke wegen-

We maken onderscheid in de volgende horecasectoren: drankverstrek-

ring van Harlingen) en profiel enigszins vergelijkbaar zijn. Tevens zijn en-

net onderzocht. De verwachting van de gemeente is dat de bevolking van

kers, fastservice, restaurants en logiesverstrekkers (zie bijlage 4 voor defi-

kele omliggende steden opgenomen. Dit type referentie-onderzoek geeft

Den Helder in aantallen stabiliseert. Voor de komende jaren heeft Den

nities en bijlage 1 voor indeling). Zo maken we uniforme vergelijkingen

enig vergelijkingsperspectief voor de horeca in Den Helder. Uiteraard

Helder de ambitie om licht te gaan groeien.

met andere steden. Ondergeschikte horeca, zoals de koffiecorner bij de

moeten deze vergelijkingen altijd in perspectief worden gezien en de re-

bouwmarkt, maar ook paracommerciële horeca, zoals bijvoorbeeld sport-

sultaten zijn niet maatgevend.

De horeca-indeling uit Locatus (zie bijlage 1) komt niet (volledig) overeen

kantines of wijkcentra zijn niet meegenomen in Locatus bestanden (Nb. in dit rapport wordt wel aan paracommerciële horeca aandacht besteed).

met de horeca-categorieën uit het gemeentelijk beleid (zie horeca-categoIn het onderzoek wordt de bevolkingsprognose van Primos aangehouden

rieën in § 4.5 Planologisch kader). Dat is logisch, de gemeentelijke cate-

(tabel 2) om goed te kunnen vergelijken met benchmarkgemeenten. Den

gorieën verschillen immers per gemeente. Navolgend gaan we eerst in op

De op te stellen horecavisie voor Den Helder richt zich primair op drank-

Helder kampt sinds enkele decennia met een bevolkingsdaling, met name

de horecastructuur voor de hele gemeente. Vervolgens zoomen we in op

en maaltijdverstrekkers (inclusief fastservice). De overnachtingen sector in

onder jongvolwassenen, die naar Schagen, Alkmaar of Amsterdam ver-

de binnenstad, als voornaamste (maar niet enige) horeca concentratiegebied (§ 3.4).

Tabel 1: Inwoners naar wijk (CBS, 2022) Tabel 2: Bevolkingsprognose benchmarkgemeenten (Primos 2022)

Wijk (indeling volgens CBS)

Aantal inwoners Gemeente

2022

2030

2040

Bevolkingsgroei

10.650

Den Helder

56.360

56.410

56.230

+0%

Nieuw Den Helder-West

3.200

Harlingen

15.910

15.520

14.910

-6%

Nieuw Den Helder-Oost

9.240

Hoorn

74.330

78.810

81.580

+10%

De Schooten

9.140

Kampen

54.790

58.480

63.140

+15%

Het Koegras

1.830

Duinzoom

370

Schagen

46.830

49.180

50.770

+8%

Julianadorp

12.880

Velsen

68.470

71.360

73.390

+7%

Totaal

56.360

Vlissingen

44.580

45.620

45.690

+2%

Binnen de Linie-Oost

9.050

Binnen de Linie-West

Horecavisie Den Helder

11

3.2.1 

Leegstandspercentage commerciële functies

Horeca aanbod Den helder

Horeca gemeente Den Helder in cijfers Ontwikkeling van de horeca de afgelopen 10 jaar

In de gemeente Den Helder zijn 136 horecazaken gevestigd met een totaal vloeroppervlak van 15.846 m² winkelvloeroppervlak (wvo). Het aantal horecazaken in Den Helder is nagenoeg gelijk gebleven sinds

22

2013. 

43

Bijna de helft van het horeca aanbod is fastservice. Deze sector neemt 66 verkooppunten in. In 2013 betrof dit nog 36% (49 verkooppunten).



Het aantal restaurants in de gemeente Den Helder is ten opzichte van 5

2013 gegroeid van 42 verkooppunten naar 48 verkooppunten. Van deze 48 restaurants zijn 5 restaurants onderdeel van een hotel. Op dit

66

moment bestaat 35% van het horeca aanbod in Den Helder uit restaurants. 

Het aantal drankverstrekkers in de gemeente is gedaald van 43 in 2013 naar 22 in 2023. Op dit moment bestaat 16% van het horeca

Dranken

Fastservice

Hotel-restaurant

Restaurant

aanbod in Den Helder uit drankverstrekkers. 

De groei van het aantal fastfoodzaken en de krimp van het aantal drankverstrekkers (vooral cafés) sluit aan bij de Nederlandse trends.

Figuur 2: Leegstandcijfers gemeente Den Helder

Figuur 1: Bron Locatus, 2023

Ontwikkeling horeca aanbod Den Helder 

Leegstand in Den Helder

In Den Helder staan op dit moment in totaal 60 commerciële panden leeg met een totaal oppervlak van 13.050 m² (figuur 2). Het overgrote deel hiervan bevindt zich in de binnenstad van Den Helder (circa 75%). Ook in winkelcentrum Marsdiepstraat staan 6 panden leeg.



Het leegstandspercentage van het aantal verkooppunten in de gemeente is iets hoger dan het Nederlands gemiddelde. Het leegstandspercentage in m² wvo is met 8,7% relatief hoog ten opzichte van het Nederlands gemiddelde (5,4%). Dit is deels te verklaren door de trans-

160

In aantal verkooppunten

3.2.2

140

138

120 100 80 60

49

43

42

40

9

20 0

formatie naar wonen die in de binnenstad plaatsvindt, in combinatie met verbetering van het winkelaanbod en de uitstraling. 2013

2015

2017

2019

2021

2023

Figuur 3: Bron: Locatus, 2023

Horecavisie Den Helder

12

3.2.3

Overnachtingen

De overnachtingensector maakt geen deel uit van deze visie (zie verantwoording in §3.1). Een aantal bedrijven beschikt wel over een café- en/of restaurantfunctie. Die functies zijn wel meegenomen. Vandaar dat hier een korte beschrijving volgt. In Den Helder bevinden zich op dit moment 10 hotels met in totaal 281 kamers, voornamelijk in het 3-4 sterren segment. Vijf hotels beschikken ook over een restaurant. Het aantal hotelkamers in het hogere segment is relatief beperkt. Zoals in §3.1 aangegeven is de gemeente voornemens te starten met een onderzoek/visie met betrekking tot de verblijfsrecreatie. Daarin zoomt de gemeente dan verder in op de Helderse hotelmarkt. Er zijn 23 B&B ’s verspreid over de gemeente (Horwath HTL 2022). Ervaring leert dat er in elke gemeente ook ongeregistreerde (of soms illegale) zijn, evenals Airbnb’s. Er zijn naast een aantal solitaire vakantiewoningen (vaak bij particulieren) diverse grote en kleine vakantieparken/campings. Al deze voorzieningen zorgen voor veel toeristische overnachtingen in de gemeente. In 2021 waren er 569.565 overnachtingen in Den Helder. Voor 2022 is er € 740.000 aan opbrengst begroot tegen een tarief van € 1,40. Dat komt overeen met 528.571 overnachtingen in 2022. De marktverwachting is echter dat dit (waarschijnlijk) hoger ligt.

Zowel zakelijke- als toeristische overnachters vormen een belangrijke doelgroep voor de horeca (en andere sectoren).

Figuur 4: Verdeling ‘(ho-)reca’ aanbod over de gemeente Den Helder (Bron: Locatus 2022 & CBS 2022). (‘Ho-‘= hotels (blauwe stip) vallen buiten bestek visie, met dien verstande dat het eventuele café/restaurant van dit hotel wel is meegenomen, mits vrij toegankelijk).

Horecavisie Den Helder

13

3.2.4

Spreiding horeca aanbod over de gemeente in beeld

Figuur 4 geeft de exacte locaties weer van het horeca-aanbod (inclusief hotels) in de gemeente (op peildatum), de kleur geeft de sector (‘type’ horeca) weer. Den Helder centrum, inclusief Willemsoord, is (kwantitatief) veruit het belangrijkste horeca-concentratie-gebied. Dit centrum heeft zowel een lokale functie als toeristische functie voor de regio. Ook de gasten van camping/recreatieparken, havens en van dagjesgasten die een dag van Texel komen bezoeken het centrum. Juliandorp heeft ook een behoorlijk aantal horecabedrijven. In de overige wijken ligt de horeca vaak solitair en betreft veelal ‘lokaal verzorgend’ aanbod of in combinatie met buurtwinkelcentrum. 

Figuur 4 geeft daarmee ook een beeld van de verdeling weer van de horeca in de gemeente Den Helder. Vanzelfsprekend is de grootste horeca concentratie in het stadscentrum (Binnen de Linie-Oost). Daaromheen zijn wat kleinere concentraties in met name winkelcentra Marsdiepstraat en in het kustgebied. In het buitengebied is er amper (solitaire) horeca in Den Helder.



In de binnenstad is een brede mix van de verschillende sectoren zichtbaar. In de woonwijken is overwegend fastservice aanwezig. Vergeleken met andere gemeenten zitten er relatief veel drankverstrekkers in de woonwijken.



In figuur 5 is het aantal horecazaken (exclusief hotels) per 1.000 inwoners weergegeven naar buurt. Hieruit blijkt de toeristische functie van zowel het centrum als het kustgebied.



Figuur 6 geeft de omvang per horecazaak in m² wvo weer, exclusief hotels. De kaart laat zien dat de horecapanden op Willemsoord een stuk ruimer zijn in vergelijking met de overige binnenstad. Ook aan de kust en aan de Meester Tichelaarstraat bevinden zich horecapanden van relatief ruime omvang.

Figuur 5: Aantal horecazaken per 1.000 inwoners

Horecavisie Den Helder

Figuur 6: Omvang per horeca zaak in m² wvo

14

Horeca naar deelgebied Den Helder centrum

Willemsoord

Kust en Duinen Den Helder

Het centrum is de afgelopen jaren al flink veranderd, en dat is nog niet

Willemsoord is een voormalige Oude Rijkswerf met veelal grote histori-

De Donkere Duinen

klaar. Naast gerealiseerde plannen, zijn er nog plannen in uitvoering en op

sche panden/erfgoed. Het terrein en opstallen zijn vrijgekomen door mo-

In het buitengebied, naar de kust, liggen enkele ruim opgezette horecabe-

de tekentafel. De in het verleden beoogde grote bevolkingsgroei is niet tot

dernisering van Defensie, is nu in beheer van Willemsoord B.V. De B.V. is

drijven, waaronder de Pannenkoekenvallei, Bospaviljoen De Vallei en res-

stand is gekomen daardoor is een belangrijke opgave het (winkel-) cen-

eigendom van gemeente en provincie. Willemsoord BV verhuurt de loca-

taurant Duinoord.

trum compacter maken. Daarmee samenhangende leegstand terugdrin-

ties, veelal horecaondernemers. Zeestad B.V. is de (tijdelijke) organisatie

gen en het opknappen van panden en gevels. Grote projecten die momen-

die als taak heeft uitvoering te geven aan de “Uitwerkingsplan Stadshart’ 4.

teel lopen zijn de her invulling van het oude V&D pand middels wonen en

Huisduinen Bekend van een van de oudste vuurtorens van Nederland. Het oude wal-

winkels (begane grond), de herontwikkeling van de Kroonpassage en de

Op Willemsoord zijn vooral de wat grotere horecabedrijven te vinden,

visvaarders dorp grenst aan de duinen van Den Helder. Nabij (en in) Huis-

aanpak parkeerproblematiek. Veel projecten worden uitgevoerd door de

veelal met een namiddag/avond functie inclusief nachtleven. Maar ook

duinen bevinden zich nog enkele (strand georiënteerde) horecabedrijven,

ontwikkelingsmaatschappij Zeestad BV en de Woningstichting Den Helder

schouwburg De Kampanje, bioscoop (Kinepolis), Reddings- en Marine

zoals Nogal Wiedes, Storm aan Zee en het Grand Hotel Beatrix.

en de daaraan gelieerde ontwikkelingspartij Helder Vastgoed BV. Maar

museum en het (nieuwe) stadhuis zijn er gevestigd. De(ze) panden liggen

ook individuele pandeigenaren zijn aan de slag (gegaan). Het gevelreno-

wel wat ver van de grotere horecazaken af, waardoor er geen knus plein

Kust

vatiefonds heeft hier een zichtbare impuls toe gegeven en de samenwer-

en intieme terrassfeer is op dit moment.

Aan het strand zijn er een paar paviljoens: Zee van Tijd en Paal 6 in Julia-

king versterkt.

nadorp en de Beachclub Citadel in Den Helder. Naast hun traditionele

Een deel van de (uitgaans-) horeca in Koningstraat en schouwburg de

Er is op Willemsoord veel parkeergelegenheid, zowel voor de binnenstad

functie zijn strandbedrijven steeds vaker een avondfeestlocatie. Factor 30

Kampanje zijn verplaatst van binnenstad naar Willemsoord. Vrijkomende

als voor bezoekers van de voorzieningen op Willemsoord. Er is voorals-

is een seizoensgebonden paviljoen.

horecapanden zijn vooral getransformeerd naar woon- of andere functie.

nog slechts één toegangsroute voor auto’s, die uitkomt op de toch al

In de Beatrixstraat liggen diverse (dag-) horecabedrijven veelal met terras-

drukke Weststraat waarop overdag veel ‘Texel-verkeer’ is. Op uitgaans-

sen, afgewisseld met winkels en diensten. Aan het pleintje in de Breewa-

avonden levert het komen en gaan van bezoekers rondom de ingang/uit-

terstraat, dat iets verscholen ligt, zijn nog een aantal kleinschalige restau-

gang drukte op en geluidsoverlast voor bewoners. Er wordt een nieuwe

rants en drankverstrekkers.

ontsluiting(-en) voor het gebied ontwikkeld.

4

https://zeestad.nl/ontwikkeling/uitwerkingsplan-stadshart

Horecavisie Den Helder

15

Julianadorp Centrum In Julianadorp liggen diverse horecabedrijven rondom een dorpsplein (Loopuytpark). Zowel gericht op inwoners, deels voor de toerist. Er is een diversiteit aan dag- en avondhoreca dat gezellig oogt, met wisselende uitstraling. Meester Tichelaarstraat Net buiten het centrum, aan de Meester Tichelaarstraat, zijn nog enkele grootschaligere horecabedrijven gevestigd. Dit is aangelegd om grote bezoekersstromen te kunnen verwerken. De omgeving geeft een wat desolate indruk. De inrichting van openbare ruimte verdient een upgrade. Dorperweerth In dit winkelcentrum zijn nog enkele (voornamelijk fastservice) horecabedrijven gevestigd. Buitenwijken Den Helder Golfstroombuurt Er zijn enkele horecabedrijven in het buurtwinkelcentrum aan de Marsdiepstraat, winkelcentrum De Duinpassage en omgeving. Deze vervullen duidelijk een lokale functie en we zien hier een wisselend kwaliteitsbeeld. Schooten-centrum Het verouderde winkelcentrum Schooten Plaza heeft enkel fastfood/drankverstrekkende bedrijven. Een duidelijke upgrade van deze panden is zeer wenselijk. Overig Verspreid liggen nog enkele solitair gevestigde horecabedrijven (zie figuur 4). Van een aantal is helaas de uitstraling matig tot zeer matig, o.a. in woonwijken en buurtwinkelcentra. Echter, er zijn zeker ook positieve voorbeelden, zoals Fort Westoever, waar een horecaconcept met eigen brouwerij is gevestigd.

Horecavisie Den Helder

Figuur 7: Tuk tuk ter promotie van Julianadorp

16

Figuur 8: Pannenkoekenvallei

Figuur 9: Breeze

Figuur 10: Storm aan zee

Horecavisie Den Helder

17

Horeca aanbod binnenstad

Figuur 14: Horeca aanbod in de historische binnenstad en schil van Den Helder (Locatus 2022, bewerking BRO) Figuur 11: De Chinese Pagode

Figuur 12: Ambrosia

Figuur 13: Carmel

Horecavisie Den Helder

18

Ontwikkeling horeca binnenstad  De ontwikkeling van de horeca in de binnenstad van Den Helder is hiernaast weergegeven. Hieruit blijkt dat het aantal geleidelijk is toegenomen van 46 zaken in 2013 tot 55 in 2023.  Het aantal fastservice-zaken in de binnenstad is met 75% toegenomen ten opzichte van 2013. De binnenstad telt nu 28 fastservice zaken.  Het aantal restaurants is licht afgenomen van 21 tot 19 restaurants.  Het aantal drankverstrekkers is met 5 zaken afgenomen tot 8 in de binnenstad. Hierbij is een deel van de Koningstraat e.o. nog niet meegerekend. De 13 drankverstrekkers die hier in 2013 zaten zijn allen vertrokken.  In figuren 15, 16 en 17 is de spreiding van horeca in de binnenstad weergegeven tussen 2013, 2018 en 2023. Het zwaartepunt van de horeca is verplaatst naar Willemsoord en in de Beatrixstraat. Ook op het Julianaplein is een lichte toename te zien. Het aanbod op de Spoorstraat is afgenomen. Op de Kroonstraat, Polderweg, Zuidstraat, Molenstraat en de Koningstraat is de horeca verdwenen.

Figuur 15: Horeca in de binnenstad van Den Helder, januari 2013

Horecavisie Den Helder

Ontwikkeling horeca-aanbod binnenstad t.o.v. 2013 30

25

20

15

10

5

0 2013

2014

2015

2016

2017

Dranken

Figuur 16: Horeca in de binnenstad van Den Helder, januari 2018

2018

Fastservice

2019

2020

2021

2022

2023

Restaurant

Figuur 17: Horeca in de binnenstad van Den Helder, januari 2023

19

Benchmark In het navolgende is de horeca afgezet tegen het aantal inwoners, het aantal banen en andere functies. De eigen inwoners en het aantal banen vormen namelijk een belangrijke doelgroep. Den Helder en de binnenstad zijn hierop vergeleken met een aantal referentiegemeenten (binnensteden). Dit geeft inzicht of Den Helder relatief veel of juist weinig horeca heeft. 

Het horeca aanbod per 1.000 banen in de gemeente Den Helder is met 4,9 relatief beperkt ten opzichte van de benchmarkgemeenten (5,5).



Het hele horeca aanbod in de binnenstad van Den Helder is relatief klein ten opzichte van de benchmarkgemeenten. Het aanbod fastservice is vergelijkbaar met het gemiddelde van de benchmarkgemeenten. Ten opzichte van de benchmarkgemeenten (gem.2,2) heeft Den Helder een relatief ruim aanbod aan fastservice (2,4). Het aantal drankverstrekkers zit met 0,8 net onder het gemiddelde van de benchmarkgemeenten (0,9). Het aanbod in restaurants In Den Helder (1,7) is fors lager vergeleken met de benchmarkgemeenten (2,4).



Het aanbod per 1.000 inwoners in de gemeente Den Helder is met 2,3 ook relatief beperkt ten opzichte van de benchmarkgemeenten (2,6).



Het aantal drankverstrekkers is met 0,4 vergelijkbaar met de benchmarkgemeenten (0,5). Het aanbod restaurants (0,8 om 0,1,0) is relatief beperkt. Het aantal fastservice zaken is vergelijkbaar met de benchmarkgemeenten (beide 1,1).



Qua verhouding van horeca ten opzichte van andere functies blijkt dat Den Helder precies op het gemiddelde van de andere benchmarkgemeenten zit. Conclusie is dat de verhouding horeca ten opzichte van andere functies redelijk goed is, maar ook dat het totaalaanbod commerciële panden in Den Helder relatief beperkt is in vergelijking met vooral het aantal inwoners.

Horecavisie Den Helder

20



Bevolkingsontwikkeling in inkomensniveau

Het relatief beperkte horeca aanbod in de gemeente Den Helder is

In combinatie met de stagnatie van de bevolkingsgroei (zie tabel in § 3.1) en de beperkte toevloeiing5 ontstaat er naar de toekomst toe (op basis van

deels te verklaren vanuit de koopstromen (KSO2021). De horecabinding van Den Helder is met 78% zelfs wat hoger dan de benchmark-

In tabel 5 is het gemiddelde inkomen van de benchmarkgemeenten opge-

deze twee indicatoren) in Den Helder relatief minder bestedingsruimte in

gemeenten (gemiddeld 72%). Dit betekent dat 78% van de bestedin-

nomen. Hieruit blijkt dat het gemiddeld inkomen in de gemeente Den Hel-

de gemeente ten opzichte van de benchmarkgemeenten.

gen uit de gemeente Den Helder komt. De toevloeiing van bestedin-

der 9% lager ligt ten opzichte van het landelijk gemiddelde en ook lager

gen door bezoekers vanuit andere gemeenten is in Den Helder met

ligt dan de benchmarksteden. Een lager inkomensniveau betekent veelal

11% relatief beperkt ten opzichte van de benchmarkgemeenten (ge-

minder bestedingen per inwoner aan horeca.

middeld 19%). Hierdoor komt de gemeente Den Helder op een koopstromensaldo van -11%, terwijl de benchmarkgemeenten een gemiddeld saldo hebben van -6%.

Benchmark Koopstromen horeca 100%

80%

Beoordeling van de horeca

60% 40%

De benchmarksteden en hun stadscentra zijn opgenomen in het Koopstromenonderzoek (KSO 2021/KSO 2019), figuur 18. Daarin is de bezoekersbeoordeling voor horeca opgenomen. Tabel 4 toont de uitkomsten. De bin-

20% 0% -20%

Den Helder

Harlingen

Hoorn

Kampen

Schagen

Velsen

Vlissingen

-40%

nenstad van Den Helder wordt iets minder goed beoordeeld, maar de hoBinding

reca scoort gemiddeld beter ten opzichte van de benchmarkgemeenten. De sfeer en uitstraling van het centrum zijn echter ook onder gemiddeld, zie tabel 5.

Toevloeiing

Saldo

Figuur 18: Bron KSO 2019 en 2021. *Voor Harlingen is zijn geen data over toevloeiing beschikbaar. Voor Vlissingen is geen KSO data beschikbaar, alleen een schatting o.b.v. het prestatieonderzoek Zeeland (2018).

Tabel 5: Waardering binnenstad benchmarkgemeenten (KSO2021) Tabel 5: Gemiddeld inkomen benchmarkgemeenten (CBS, 2022) Gemeente

Gemiddeld inkomen

Den Helder

€ 26.500

Den Helder

6,9

6,5

7,3

Hoorn

€ 27.800

Hoorn

7,6

7,5

8,2

Kampen

€ 25.200

Harlingen

Schagen

€ 28.800

Kampen

7,9

7,6

6,5

Velsen

€ 29.700

Schagen

7,7

7,5

8,4

Vlissingen

€ 26.200

IJmuiden (Velsen)

6,8

6

6,8

Landelijk gemiddelde

€ 29.200

Vlissingen

7.2

7,5

Binnenstad

Gemiddelde Benchmarksteden 5

Waardering totaal

Sfeer en uitstraling

waardering horeca

*geen KSO data beschikbaar

*geen KSO data beschikbaar 7,5

Toevloeiing= bestedingen van inwoners buiten de eigen gemeente / toeristen. Koopkrachtbinding= besteding door consumenten bij fysieke winkels (horeca) in de eigen gemeente.

Horecavisie Den Helder

21

Ook in het winkel- en horeca-aanbod is een afwijkend inkomensniveau vaak te herkennen. Veelal meer laagdrempelige bedrijven, in het lagereprijssegment, meer formulebedrijven, meer cafetaria’s/snackbars in wijken en in (verouderde) buurten vaak buurtcafés waar niet meer in geïnvesteerd wordt/geen investeringsruimte meer is. (Dientengevolge) een probleem in opvolging. De teruggang in caféaanbod in Nederland heeft onder andere hier mee te maken.

Horecavisie Den Helder

22

Kwaliteitsniveau horeca

De aanwezigheid van een hippe club wordt (zeker door jongeren) op prijs

De gemeente Den Helder legt (conform landelijke Alcoholwet) paracom-

gesteld. Ondanks dat, wordt er toch ook nog veelvuldig naar Schagen/Alk-

merciële instellingen beperkingen op in hun vergunning ten aanzien van

Het centrum (inclusief Willemsoord) heeft een gevarieerd aanbod aan ho-

maar gereisd om uit te gaan. De openingstijden zijn voldoende ruim in

alcoholverstrekking De gemeente werkt aan een actualisatie van een aan-

recabedrijven, in verschillende prijsklassen. Zowel met als zonder terras.

Den Helder voor een bruisend uitgaansklimaat.

tal paracommerciële Alcoholwetvergunningen.

Dit aanbod is zowel in binnenstad als op Willemoord uitgebreid. Ook daarbuiten zijn, in met name de toeristische gebieden aan de kust en

Overige vormen van horeca Wat is paracommercie?

in de wijkwinkelcentra, voldoende gelegenheden, van wisselende kwaliteit. Er zijn tevens 4 moderne strandpaviljoens: Paal 6 en Zee van Tijd in Julia-

Feestzalen

Paracommerciële horeca is een horecavoorziening bij een niet-com-

nadorp en de Beachclub Citadel in Den Helder. Factor 30 is geopend in de

Feestzalen zijn er in veel verschillende soorten. Soms behoren zij tot een

merciële instelling (denk aan stichtingen en verenigingen) die zich in

zomerperiode.

regulier café, soms zijn het autonome bedrijven. Ook verschillen feestza-

de eerste plaats richten op andere activiteiten, zoals sport, educatie,

len onderling wezenlijk qua openingstijden. Den Helder telt momenteel

cultuur, religie, sociaal/maatschappelijk, et cetera. Horeca is daar een

Voor bezoek aan luxe restaurants zal men al gauw de gemeentegrenzen

geen zelfstandige feestzalen volgens Locatus. Wel zijn er een aantal loca-

nevenactiviteit.

over moeten, bijvoorbeeld naar Texel, Alkmaar, Hoorn of Castricum. On-

ties die beschikken over één of meer (feest-)zalen (o.a. Hotel Den Helder,

danks dat er ongetwijfeld ook behoefte zal zijn in Den Helder, is het niet

de Kampanje en bij paracommerciële accommodaties6). In enkele referen-

Omdat deze instellingen vaak subsidies ontvangen, met vrijwilligers

waarschijnlijk dat dit bedrijfseconomisch haalbaar is, al is dit niet onder-

tiegemeenten komen geen feestzalen voor. Daarom zijn feestzalen uit de

werken of andere (fiscale) voordelen genieten, worden er beperkin-

zocht. Bijzondere vermeldingen qua restaurants in Den Helder: C’est La

voorgaande vergelijkingen gehouden.

gen opgelegd via de Alcoholwet. Denk aan beperking van schenktijden en het verbod op feesten van persoonlijke aard (verjaardags-

Vie had in 2021 een Michelin vermelding (Bib Gourmand). Sumalee’s Phuket Thai Food heeft een Gault&Millau vermelding vanwege de goede keu-

Paracommerciële horeca

feestjes, bruiloften, etc.). Dit om de reguliere horeca geen oneerlijke

ken.

Zie tekstkader voor uitleg van dit begrip.

concurrentie aan te doen.

Grotere instellingen kunnen deze beperkingen ‘omzeilen’ door een Beslo-

Paracommerciële instellingen hanteren vaak lagere prijzen (en kun-

In veel steden neemt het aantal ketens/formulebedrijven toe. Met name in

ten Vennootschap (B.V.) op te richten en profiteren (in veel gevallen) van

nen dit ook doen) omdat zij bovengenoemde voordelen hebben die

de restaurant en fastservice sector. Deze lijken (in algemeenheid) Den

beide voordelen.

commerciële ondernemers niet hebben. De horeca-activiteiten zijn zeer verschillend van omvang, kwaliteit en

Helder nog slechts beperkt ontdekt te hebben. Ondanks de groei van de fastservice sector die ook in Den Helder waarneembaar is.

De gemeente Den Helder kent ook een aantal locaties 7 waar paracommer-

toegankelijkheid. Paracommercie is een opgave. Aan de ene kant

Gezien de vaak lage prijsstelling zijn hier nog mogelijkheden in Den Hel-

ciële horeca-activiteit plaatsvindt, exclusief ‘de B.V. ’s’. Denk aan buurt-

zorgt het voor reuring en leefbaarheid in wijken en dorpen. Aan de an-

der en is acquisitie op dit vlak kansrijk.

/gemeenschapshuizen, sportkantines en musea maar ook aan defensie

dere kant is er een ongelijk speelveld dat de (wettelijke) beperking

gelieerde locaties. Deze horeca-locaties zijn niet meegenomen in de

met betrekking tot het schenken van alcohol rechtvaardigt.

Opvallend, voor de omvang van Den Helder en in relatie tot landelijke

marktanalyse, en dus ook niet meegewogen in de benchmarkvergelijkin-

trends en ontwikkelingen, is er recent een nieuwe club/discotheek geo-

gen. Ze voorzien in een zekere behoefte maar ’snoepen’ ook aan de om-

pend, Club Bonaire, op Willemsoord. Vanuit historisch perspectief hebben

zet van de reguliere horeca.

discotheken in de regio Noord-Holland een rijk verleden.

6 7

Paracommerciële locaties mogen (soms) onder voorwaarden festiviteiten faciliteren. Er is geen overzicht/lijst van vergunningen beschikbaar waarop het exacte aantal is bijgehouden.

Horecavisie Den Helder

23

4

Beleidskaders

Een ruimtelijke horecavisie staat niet op zichzelf, maar haakt in op andere beleidsstukken van verschillende schaalniveaus. We beschrijven de belangrijkste beleidskaders in het kort, in relatie tot de horeca. Ook gaan we in op de planologische uitgangssituatie in de gemeente Den Helder.

Horecavisie Den Helder

24

Provinciaal 4.1.1



Omgevingsvisie NH2050 (2018)

Meer beleving creëren door (evenementen, branche en retail) pro-

schikken over dezelfde vergunningen en diploma’s als de reguliere ho-

gramma en inrichting, sfeer en presentatie.

reca. Uitzonderingen die goed kunnen worden onderbouwd worden op

De provincie zet in op het op peil houden van de werkgelegenheid, het

regionaal niveau getoetst.

voorzieningenniveau en de bereikbaarheid in alle kernen en regio’s aan de

Met name in het laatste punt speelt horeca een belangrijke rol. Daarnaast

hand van de volgende punten:

is toerisme een belangrijke drager van de regio en wordt er ingezet op het



Ontwikkelen op basis van eigen kracht en kwaliteiten.

benutten van de toeristische potentie van de regio. Er wordt ruimte gebo-



Voorzieningenniveau en bereikbaarheid op peil houden.

den aan innovaties in de Retail branche om de dynamiek en ondernemer-



Behoud en ontwikkeling van krachtige identiteiten.

schap te stimuleren.



Principe van versterken complementariteit en regionale netwerken.





Mogelijkheden om te bouwen voegen zich naar de vraag op dat mo-

gebied, met een uitgebreid en gemixt aanbod aan detailhandel, dienst-

ment.

verlening en horeca. Ook cultuur en leisure spelen een belangrijke rol

Het centrum van Den Helder wordt gezien als een regionaal centrum-

Binnen de provincie is een toenemende leegstandsopgave, waardoor de

in het centrum en moeten de ontmoetingsfunctie van het centrumge-

noodzaak tot transformatie toeneemt. Er wordt gezocht naar passende, al-

bied stimuleren. Op centrumbestemmingen wordt horeca en detailhan-

ternatieve functies zodat economische kansen kunnen worden benut.

del gecombineerd toegestaan om de dynamiek te stimuleren, maar te-

Voor een positieve ontwikkeling van de kernen en regio’s stuurt de provin-

gelijkertijd blijven het geldende vergunningensysteem wel overeind

cie aan op regionale samenwerking en afstemming op verstedelijkingsop-

voor de horeca.

gaven, gebiedsgericht maatwerk, herbestemming van erfgoed en waarde-



volle gebouwen en een goede bereikbaarheid.

Regionaal 4.2.1

Retailvisie Kop van Holland (2018)

vooral bij detailhandel, (enige) horeca en diensten. Deze gebieden zijn daarbij meer ondersteunend aan het hoofdcentrum in de kern 

toegevoegde waarde te bieden aan het winkelend publiek en onder-

trumgebieden substantieel uit te gaan breiden en ligt de focus de ko-

steunend te zijn aan de beoogde functie van het gebied. Zelfstandig

mende jaren op het verbeteren van de ruimtelijke en functionele structuur

functionerende horeca, met ruime(-re) openingstijden, valt daar niet

aan de hand van de volgende punten: 

Het compacter maken van de centrumgebieden.



Een completer aanbod bieden in de centrumgebieden.



Meer comfort en gemak realiseren in de openbare ruimte, de looprou-

onder. 

9

De gemeente Den Helder heeft als ambitie om de uitdagingen van bevolkingskrimp en een verouderde binnenstad aan te pakken, met als doel de stad nieuw leven in te blazen en aantrekkelijker te maken. Dit vereist het zoeken naar een nieuw karakter voor de stad. De gemeente wil het stadshart versterken door de winkeluitstraling te verbeteren, meer sfeer te creëren, leegstand en verrommeling tegen te gaan, en de woningen en openbare ruimtes te verbeteren. Daarnaast streeft de gemeente naar een betere verbinding tussen het stadshart en nieuwe maritieme buurten, door interne verbindingen te versterken, groene grachtengordels te herstellen en voetgangersbruggen toe te voegen. Een aantrekkelijk, veilig en leefbaar woon- en leefklimaat staat centraal, waarbij het woningaanbod diversiteit biedt voor verschillende doelgroepen. Door het realiseren van deze ambitie wil de gemeente de koopkracht vergroten, voorzieningen verbeteren, het toerisme stimuleren, het vestigingsklimaat voor ondernemers versterken en een positieve impuls geven aan de stad. De ambitie van de gemeente Den Helder is om Willemsoord, het voormalige werfterrein, te transformeren tot een integraal en toegankelijk onderdeel van de stad. 

niet wenselijk omdat deze het bestaande horeca aanbod beconcurreren9. Op locaties waar dit wel wordt toegestaan dienen uitbaters te be-

Nieuwe voetgangersbruggen zullen de verbinding tussen de stad en Willemsoord versterken, waarbij een aangename pleinruimte en ka-

Concepten buiten de bestaande retailstructuur, zoals theetuinen, zijn

tes, de parkeergelegenheid, etc.

8

Uitwerkingsplan Stadshart & Willemsoord (2008)

horeca en leisure zich vestigen. Voorzieningen dienen een duidelijke

beperkte uitbreidingsruimte voorzien. Hierdoor is het niet nodig om cen-

Concentratie van de voorzieningen in de centrumgebieden.

Bij het grootschalige cluster Ravelijncenter in Den Helder ligt het primaat op volumineuze detailhandel. Ondersteunend daaraan kan enige

Voor de Retail sector8 in zijn geheel wordt er in de Kop van Noord-Holland



In de buurt- en wijkcentra in Den Helder en Julianadorp ligt de focus

Gemeentelijk 4.3.1

rakteristieke gebouwen zichtbaar zullen zijn. 

Het gebied zal worden gevuld met recreatieve en uitgaansvoorzieningen, zowel door het hergebruik van bestaande gebouwen als door nieuwbouw met een bijzondere en gebiedseigen beeldkwaliteit.

Definitie in de visie: Kop van Holland: Retail is het palet aan publieksgerichte voorzieningen van detailhandel, horeca, diensten en leisure Noot van BRO: het is de vraag hoe (anno 2023) dit aspect zich met de Europese Dienstenrichtlijn verhoudt.

Horecavisie Den Helder

25





De toevoeging van woningen, zowel aan de haven als in het gebied,

Analyse retailbeleid gemeente Den Helder, stand van zaken en

zal zorgen voor een levendige en maritieme sfeer, gericht op diverse

actualiteit (2021) en oplegnotitie Retailbeleid Gemeente Den Helder

doelgroepen.

aanbevelingen (2022) BSP

Het culturele cluster rondom de schouwburg en het evenementenplein

In het memo, waar de analyse van het retailbeleid de onderlegger voor

zullen het voorzieningenaanbod versterken, terwijl de maritieme sfeer

vormt, constateert BSP dat er op dit moment er een actuele visie voor ho-

wordt benadrukt met nautisch gebonden detailhandel en toeristische

recavestigingen ontbreekt10. Hoewel bestemmingsplannen aangeven waar

activiteiten op en rond het water.

horeca mogelijk is, ontbreekt een visie op welke richting de horeca zich

Deze ambitie zal worden gerealiseerd door middel van verschillende pro-

kan ontwikkelen en welke horeca een toevoeging is. Zowel ondernemers

jecten die de bebouwing, het programma en de verblijfskwaliteit verbete-

als de gemeente zijn van mening dat er behoefte is aan een nieuwe hore-

ren.

cavisie die hierin duidelijkheid schept. Het is daarbij van belang dat de visie betrekking heeft op drank- en maaltijdverstrekkers en het gehele

4.3.2

Kadernota Detailhandel (2007) en evaluatie Kadernota detailhandel (2011)

grondgebied van de gemeente, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende gebieden zoals het centrum, Willemsoord, woonwijken,

In mei 2007 heeft de Raad een strategische visie opgesteld voor de ont-

Julianadorp, de kustzone en het buitengebied. De visie moet vooral een

wikkeling van het centrum van Den Helder. De focus ligt op de gebieden

ruimtelijke insteek hebben en antwoord geven op de vraag waar welke ho-

Stadshart, Willemsoord en haven, waarbij de binnenstad wordt gezien als

reca zich kan vestigen en waar terughoudendheid gewenst is. Het is daar-

het centrummilieu waar het gehele spectrum van het koopgedrag actief is.

bij belangrijk om een helder beoordelingskader te hanteren en een pas-



send planologisch kader te ontwikkelen, om te voorkomen dat horeca op De ambitie is om het centrum van Den Helder te transformeren tot een

ongewenste locaties vestigt.

compacter centrumgebied met een divers aanbod van winkels, ho

reca, dienstverlening, leisure en evenementen.

Daarnaast moet de nieuwe horecavisie duidelijkheid creëren over actuele

Het beleid is voornamelijk gericht op het verbeteren van de kwaliteit

thema's zoals blurring en tijdelijke concepten. Het is raadzaam om het ter-

en het versterken van de positie van de binnenstad. Dit via het ver-

rassenbeleid en het beleid ten aanzien van openingstijden te overwegen

sterken van de winkelstructuur, het stimuleren van winkels buiten het

en waar nodig te herzien. Tot slot is het aanbevolen om de visie in nauwe

A1-gebied om gaten in het gebied op te vullen, het prioriteren van de

samenspraak met stakeholders op te stellen.

Figuur 19: Uitsnede uit kaart Omgevingsvisie hst 7 rood = centrumgebied

met een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bewoners, ondernemers

kwalitatieve ontwikkeling van de binnenstad, het versterken van de relatie tussen de binnenstad en Willemsoord, en het realiseren van

Ontwerp11 omgevingsvisie gemeente Den Helder (2023)

buurt- of wijkwinkelcentra in iedere wijk. Daarnaast zijn er beperkingen

Vanuit het document zijn de volgende uitgangspunten van belang voor de

opgesteld voor uitbreiding van het winkelaanbod en het opzetten van

horecavisie:

nieuwe perifere vestigingen.



Nieuwe ontwikkelingen versterken de bestaande omgeving en bieden kwaliteit en onderscheidend vermogen.

De gemeente Den Helder ontwikkelt zich verder tot een gemeente

10

Ook wordt op basis hiervan een koersdocument voor de retail opgesteld die samen met de horecavisie ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

11

Oktober 2023: inmiddels vastgesteld door gemeenteraad

Horecavisie Den Helder

en bezoekers 

26

Door de ligging van Den Helder is onderscheidend vermogen qua wo  



Bij nieuwe initiatieven in de Duinzoom staat duurzaamheid voorop. Zo

ningen, economie, voorzieningen en woonomgeving des te groter.

wordt er eerst gefocust op het kwalitatief verbeteren van bestaande

De haven is de economische, sociaal-culturele en historische rode

voorzieningen en wordt bij nieuwe voorzieningen rekening gehouden

draad door Den Helder.

met het landschap en kustbeheer. Er wordt echter wel degelijk ruimte

Stadshart en Willemsoord ontwikkelen zich verder richting één samen-

geboden aan nieuwe evenementen in toerisme en de agrarische sec-

hangend en complementair centrumgebied voor gemeente en regio.

tor.

Den Helder omarmt de Stelling Den Helder (belangrijk erfgoed, voor-

Figuur 20: Bron: Evenementennota 2020 Den Helder, § 4.3.6.

malig militaire verdedigingslinie) en ontwikkelt dit gebied verder tot de trotse voorkant van de stad. Het moet een plek zijn voor bewoners om te recreëren en voor bezoekers om te bezoeken. 

Willemsoord en de Stelling hebben toeristische potentie en worden verder benut. Hierbij wordt ook de belangrijke rol van Willemsoord voor de recreatie- en passantenvaart geborgd.



In de gemeente Den Helder ervaren bewoners en bezoekers de unieke ligging aan drie kusten (Noordzee, Marsdiep en Waddenzee).



Een recreatief hart voor Julianadorp aan Zee, met bijvoorbeeld een concentratie van horeca en kleinschalige voorzieningen, ontbreekt. Bij ontwikkelingen in het gebied wordt de kans om een hart voor Julianadorp aan Zee te realiseren onderzocht. Omgevingsvisie Julianadorp (vervallen) 12

4.3.3

In de omgevingsvisie voor Julianadorp benoemt de gemeente Den Helder een aantal doelen die relevant zijn voor de horecastructuur in de gemeente: 

Activiteiten krijgen zoveel mogelijk ruimte, maar bij inbreuk op een gezonde en veilige leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit wordt er beperkt.



Voorzieningen in het centrum van Julianadorp zijn beter onderling verbonden door een autoluwere, dorpse inrichting van het gebied.

12

Deze omgevingsvisie vervalt bij het vaststellen van de gemeentelijke omgevingsvisie Den Helder. . Oktober 2023: inmiddels is de gemeentelijke omgevingsvisie vastgesteld, de omgevingsvisie Julianadorp is in visietraject horeca nog geraadpleegd.

Horecavisie Den Helder

27

Beleidsregel van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent de procedures, voorschriften en afspraken rond evenementenvergunningen (2021)

de matrix opgenomen (per categorie) en is gekoppeld aan de in het alter-

In de nota Evenementenvergunningen 2020 is vastgelegd hoe vergun-

veel mogelijk gebruik gemaakt van de sanctiemogelijkheden die deze wet

omvat onder andere afspraken over het houden van overleg tussen de

ningaanvragen worden ingediend en behandeld, evenals andere

biedt.

verschillende partijen, het naleven van beleidsregels voor sluitingstijden

openbare orde- en veiligheidsafspraken voor evenementen (zie onder

van horeca-inrichtingen en het voorkomen van geweld, overlast en discri-

andere figuur 20). Hoewel de werkwijze voor evenementen in grote lij-

4.3.8

minatie in het uitgaansgebied. Het convenant is tot stand gekomen vanuit

nen hetzelfde is, vereist de specifieke uitvoering maatwerk. In de tabel

In het beleidskader wordt per thema een aantal beleidsuitgangspunten be-

de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken partijen om bij te

(figuur 20) is per type evenement de procedure en termijn weergege-

dragen aan veilig uitgaan in Den Helder. Nadere uitwerkingen met betrek-

ven.

noemd: Infrastructuur

De organisator is verantwoordelijk voor een goed en veilig verloop van



4.3.4

Horecaconvenant Willemsoord (2019-2023)

4.3.6

Het Horecaconvenant is een overeenkomst tussen horecaondernemers, de gemeente, Willemsoord BV en de politie Den Helder, met als doel het bevorderen van een veilig en aantrekkelijk uitgaansklimaat. Het convenant

king tot kwaliteit van de openbare ruimte, verantwoord alcoholgebruik, vei-





natief opgenomen last onder dwangsom. Omdat het overtredingen van de Drank- en Horecawet (nu Alcoholwet) betreft, is bij de sanctionering zo

Toerisme en Recreatie beleidskader 2017

Optimaliseren van bestaande routestructuren. Uitbreiding alleen als

ligheid tijdens het uitgaan, handhaving en sanctionering zijn te vinden in

het evenement en krijgt de ruimte om passende maatregelen te ne-

dit stuk.

men.



Routes voorzien van informatieborden en apps.

Verschillende gemeentelijke diensten en ketenpartners zijn betrokken



Vanuit de gemeente worden initiatieven (cultureel ondernemerschap)

 4.3.5



Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Den Helder houdende regels omtrent vergunningverlening, toezicht en handhaving (2019)

die de beleving van cultuur en kunst (kwalitatief) versterken, verbre-

partijen, zoals brandpreventie, verkeersdeskundigen, politie en de Vei-

den, positief benaderd en gestimuleerd.

ligheidsregio-NHN, vormen samen de evenementenwerkgroep en

lening, Toezicht en Handhaving (VTH) en bevat vele juridische richtlij-