Kadernota 2026.pdf
Tekst van het document
•
Milieukunde •
Adviezen over gezondheids-beschermende en –
Indien gemeenten naast het basisadvies
bevorderende maatregelen in de fysieke
behoeften hebben aan uitgebreid advies, zal dit
leefomgeving bereiken gemeenten minder goed.
aanvullend ingekocht moeten worden.
Minder betrokken in netwerk en daardoor minder efficiënt.
27
Dekkingsmiddelen GR-taken •
Indexatie deelnemersbijdragen GR-taken
De bijdragen voor de GR-taken (zie bijlage 2a, 2b en 2c) zijn op basis van de bedragen uit de vastgestelde programmabegroting 2025 geïndexeerd met de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. Deze bijdragen bestaan uit de deelnemersbijdrage GGD Algemeen, de deelnemersbijdrage JGZ 0-4, de deelnemersbijdrage JGZ 12-18, de huisvestingsbijdrage JGZ, bijdrage rijksvaccinatieprogramma, de bijdrage kinderopvang en de bijdrage Veilig Thuis. •
Inwonerseffect deelnemersbijdragen
Het totaal aantal inwoners is de afgelopen jaren gestegen. Deze ontwikkeling zorgt voor een verhoging van de deelnemersbijdrage. Door het afnemende aantal kinderen wordt dit effect verminderd. •
Bijstelling bijdrage huisvesting JGZ
De huisvestingslasten JGZ zijn bijgesteld op basis van actuele gemeentelijke ontwikkelingen en dit zorgt voor bijstellingen op de te betalen huisvestingsbijdrage JGZ. In bijlage 2a is de specificatie per gemeente opgenomen. Dekkingsmiddelen aanvullende diensten •
Indexatie aanvullende diensten
De aanvullende diensten die de gemeenten afnemen bij de GGD (zie bijlage 2d en 2e), zijn op basis van de bedragen uit de vastgestelde programmabegroting 2025 van de GGD geïndexeerd met de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. •
Bijstelling baten BCT/OGGZ/Inzet t.b.v. sekswerkers
Via de kadernota vindt geen besluitvorming plaats over aanvullend gesubsidieerde diensten. Gezien het format worden wel ontwikkelingen geschetst, zodat het voor gemeenten inzichtelijk is welke bijdrage benodigd is om de dienstverlening op het gewenste niveau te kunnen continueren. -
De baten voor BCT dalen als gevolg van het aflopen van de frictieverplichtingen na 2025.
-
De baten voor OGGZ dalen als gevolg van lagere huisvestingslasten in de regio Alkmaar.
-
De baten voor de inzet t.b.v. sekswerkers stijgen licht door beperkte hogere lasten in de regio Alkmaar.
Verlaging deelnemersbijdrage: Informatiebeveiliging en privacy In de vergadering van het algemeen bestuur op 12 juli 2023 is het besluit genomen de deelnemersbijdrage vanaf 2024 structureel te verhogen met € 150.000 en de deelnemersbijdrage incidenteel te verhogen met € 106.000 voor informatiebeveiliging en privacy. Deze incidentele verhoging geldt voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Als gevolg van het niet meer ontvangen van deze incidentele bijdrage voor informatiebeveiliging en privacy neemt vanaf 2027 de geïndexeerde deelnemersbijdrage af met € 120.000. Indexatie overige baten De GGD houdt jaarlijks rekening met loon- en prijsindexering van diensten die niet door de gemeente worden gefinancierd. Voor deze diensten worden de tarieven geïndexeerd op basis van de percentages van het Centraal Planbureau. Bestemmingsreserve Gezondheidsonderzoeken In 2024 is er voor de uitvoering van de wettelijke gezondheidsmonitors € 200.000 vanuit de bestemmingsreserve gezondheidsonderzoeken nodig. Dit is een 4-jarige cyclus, waarvoor een bestemmingsreserve is gevormd en jaarlijks circa € 50.000 (vermeerderd met indexatie) voor wordt gereserveerd. In 2025, 2026 en 2027 worden geen kosten gemaakt. 2028 is het volgende
28
uitvoeringsjaar voor deze gezondheidsonderzoeken, waarvoor de bestemmingsreserve wordt aangewend. Verlaging bijdragen door bezuinigingsmaatregelen De 9 bezuinigingsmaatregelen hebben betrekking op GR-taken en aanvullende diensten. Deze maatregelen zorgen voor vermindering van de deelnemersbijdragen en aanvullende diensten. Deze verminderingen zijn verwerkt in bijlage 2a t/m 2e. In bijlage 2f is per gemeente inzichtelijk gemaakt wat de omvang is van deze maatregelen. Saldo primaire begroting 2026-2029 Op basis van de opgenomen uitgangspunten is de meerjarenbegroting sluitend en in lijn met de wens tot opbouw van vermogen, door de begroting te laten sluiten met een positief saldo van € 180.000.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat de GGD beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringsbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft eerder uitgesproken dat het belangrijk is dat de GGD voldoende vermogen kan opbouwen door de begroting met een positief saldo van € 180.000 te laten sluiten. Ingevolge de gemeenschappelijke regeling besluit het AB of het jaarrekeningsaldo: -
geheel of gedeeltelijk zal worden gereserveerd conform een door het AB vast te stellen reserveringsbeleid;
-
geheel of gedeeltelijk zal worden gebruikt voor extra investeringen, dan wel;
-
geheel of gedeeltelijk zal worden uitgekeerd aan de deelnemers in de verhouding waarin zij overeenkomstig de in artikel 29 bedoelde verdeelsleutel bijdragen in het exploitatietekort.
Cao-gat 2025 (ontstaan in 2023) In 2023 is GGD HN geconfronteerd met aanzienlijk hogere Cao-gebonden loonkosten dan de toegekende loonindexatie als gevolg van snel gestegen inflatie. In de FUGR is afgesproken dat de structurele Cao-effecten vanaf een later begrotingsjaar gecompenseerd worden. Dat betekent dat het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, pas vanaf begrotingsjaar 2026 wordt gecompenseerd. Voor de jaren totdat deze compensatie verleend wordt, dient een andere oplossing gevonden te worden. Voor begrotingsjaar 2024 is, net als voor 2023, een separate oplossing gevonden om het Cao-gat voor 2024 te dekken. Het dagelijks bestuur heeft ervoor gekozen om de gevolgen hiervan aan de achterkant bij de besluitvorming op de jaarrekening 2024 te dragen en het negatieve resultaat te onttrekken uit de algemene reserve. De huidige Cao SGO heeft een looptijd van 1 januari 2024 tot en met 31 maart 2025, waarin de lonen met 6% zijn gestegen. De Cao SGO die ingaat per 1 april 2025 is nog niet bekend. Indien de lonen van 29
deze nieuwe Cao SGO conform toegekende loonindexatie met 4% stijgen per 1 april 2025, bedraagt de gemiddelde loonstijging 3% voor 2025. Effect loonindexatie op 2025
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Prognose 2025
Totaal
2,3 %
7,5 %
4,0 %
13,8 %
Toegekend via kadernota Werkelijke Cao-stijging Totaal
8,1 %
6,0 %
3,0 %
17,1 %
-/- 5,8 %
1,5 %
1,0 %
-/- 3,3 %
Voor begrotingsjaar 2025 bedraagt het Cao-gat vanuit de jaren 2023, 2024 en 2025 vooralsnog 3,3% ten opzichte van de toegekende indexatie. Dit vertaalt zich voor 2025 in een ongedekt Cao-gat van € 1.321.000. Dit is een prognose voor 2025 en als risico benoemd in de begroting van 2025. Het werkelijke Cao-gat voor 2025 kan bepaald worden als de Cao definitief is. Op 15 november 2024 zijn de onderhandelingen gestart met de VNG voor de nieuwe Cao. Ontwikkeling algemene reserve Het algemeen bestuur heeft in de vergadering van 10 juli 2024 besloten het positieve resultaat over 2023 van € 761.000 toe te voegen aan de algemene reserve. De algemene reserve van GGD HN na resultaatbestemming 2023 bedraagt € 1.589.000. Vanuit dit saldo kan het verwachte negatieve jaarresultaat 2024 (in de 2e Burap 2024 is een negatief jaarresultaat opgenomen van € 635.000) als gevolg van het Cao-gat voor 2024, opgevangen worden. Na resultaatbestemming 2024 zou de geprognosticeerde algemene reserve € 954.000 bedragen per 31-12-2024. Het geprognosticeerde Cao-gat voor 2025, dat is ontstaan in 2023, bedraagt € 1.321.000. Als in lijn met 2024 ervoor wordt gekozen de gevolgen van het Cao-gat 2025 aan de achterkant bij de besluitvorming op de jaarrekening 2025 te dragen en het negatieve resultaat te onttrekken uit de algemene reserve, wordt de algemene reserve per 31-12-2025 negatief.
Bij een negatieve algemene reserve is het, conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader gemeenschappelijke regelingen, aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat er geen negatieve algemene reserve ontstaat. Prognose voor het verloop van de algemene reserve Het verloop van de algemene reserve is als volgt9: Verloop algemene reserve
Jaarrekening
Prognose
Kadernota 2026
(x € 1.000) Jaar
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Stand 01-01
1.082
-2.609
1.589
954
-187
-7
173
353
180
180
180
180
180
1.589
1.134
-7
173
353
533
-635
-1.321
954
-187
-7
173
353
533
Toevoeging
3.834
Onttrekking
-397
Resultaatbestemming
-3.691
761
Stand 31-12
-2.609
1.589
Nog te bestemmen resultaat Stand 31-12 na resultaat-
-2.609
1.589
bestemming
9 Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2022-2023, de prognose over 2024-2025 en de uitgangspunten
in de Kadernota 2026. 30
Prognose voor het verloop van het weerstandsvermogen 2023-2025 De prognose voor het verloop van het weerstandvermogen is als volgt: Ontwikkeling weerstandsvermogen
Eenheid
Prognose 2025
Prognose 2024
Realisatie 2023
Algemene reserve
€ 1.000
-187
954
1.589
Totale lasten (excl. mutaties reserve)
€ 1.000
55.863
59.355
63.048
%
-0,3%
1,6%
2,5%
Algemene reserve in % van totale lasten Financiële risico’s
De GGD stelt ten aanzien van risicomanagement periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s over de GGD voor gemeenten geborgd. De impact van financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie. Alle risico’s zullen zich nooit tegelijkertijd effectueren. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 1.503.000 wordt het financiële risico voor 2026 ingeschat op € 1.127.000. Voor 2026 zijn de volgende risico’s geïnventariseerd die van invloed kunnen zijn op het weerstandsvermogen. Overzicht financiële risico’s 2026
Scenario laag
Scenario hoog
Bedrag risico
(bedragen x € 1.000)
2026
GR-taken Frictiekosten door bezuinigingsopgave gemeenten
501
752
752
Verbetering basispakket & ziekteverzuim JGZ
167
250
167
Implementatie ICT-applicaties
105
175
105
Hogere instroom Veilig Thuis
50
320
50
Seksuele Gezondheid
50
100
50
873
1.597
1.124
Medische arrestantenzorg
133
200
133
Infectieziektebestrijding & Pandemische Paraatheid
146
235
146
Aanvullende diensten JGZ
50
100
100
329
535
379
1.202
2.132
1.503
Aanvullende diensten
Totaal •
Frictiekosten door bezuinigingsopgave gemeenten
Vanaf 2026 worden gemeenten geconfronteerd met aanpassingen en kortingen in het gemeentefonds, dat zorgt voor bezuinigingsopgaven bij gemeenten. De gemeenten hebben GGD HN verzocht 3 bezuinigingsscenario’s (3%, 5% en 7%) uit te werken in de kadernota 2026. De GGD stuurt zoveel als mogelijk op het realiseren van bezuinigingen via natuurlijk verloop en herplaatsing van medewerkers. Echter, het realiseren van bezuinigingen zal niet alleen tot stand komen door natuurlijk verloop. Medewerkers die uitstromen door pensioen zijn over het algemeen niet werkzaam op de taken waarop bezuinigd kan worden. De verwachting is dat er hoge frictiekosten (sociaal statuut, werk naar werk 31
traject, eigen risicodrager WW) ontstaan voor GGD HN. Frictiekosten voor een medewerker kunnen maximaal 5 jaar duren. Het risico is zeer groot dat deze frictiekosten daadwerkelijk ontstaan, waarbij de totale frictiekosten toenemen naarmate de bezuinigingsopgave groter wordt. De GGD kan dit niet opvangen vanuit de algemene reserve, waardoor er een beroep op de deelnemende gemeenten gedaan moet worden. •
Verbetering basispakket & ziekteverzuim JGZ
De JGZ werkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ en implementatie van een nieuw normenkader. De JGZ werkt toe naar volledige implementatie van het nieuwe normenkader in 2025. In de aanloop naar deze volledige implementatie kan tijdelijk meer personeelsinzet nodig zijn met als gevolg een incidentele begrotingsoverschrijding. Door gefaseerde implementatie van het normenkader en taak herschikt werken wordt de extra personeelsinzet zo veel als mogelijk beperkt. Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot. Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere personeelskosten door vervangende inzet voor langdurig verzuim. Ziekteverzuim zorgt voor vertraging in het traject van taakherschikking. HR en leidinggevenden staan samen met de arbodienst in goed contact met de medewerkers om toe te werken naar duurzaam herstel. Cursussen en ander maatwerk wordt aangeboden voor duurzame re-integratie. Deze aanpak kan een positief effect hebben op het verzuim en beperkt het risico. Door het nieuwe normenkader is JGZ straks beter in staat om scherper keuzes te maken, waardoor er bij onvoorziene omstandigheden (zoals langdurig verzuim) makkelijker bijgestuurd kan worden. •
Implementatie ICT-applicaties
GGD HN levert veel verschillende taken en diensten en heeft hierdoor veel verschillende ICT-applicaties in gebruik. Vanwege wet- en regelgeving voor aanbestedingen, landelijke besluitvorming vanuit de koepelorganisatie GGD GHOR Nederland (en het ministerie van VWS), hogere eisen aan ICT-applicaties en samenwerking met andere GGD’en is GGD HN veelal genoodzaakt om over te stappen naar een andere leverancier voor een ICT-applicatie. Bij het overstappen naar een andere leverancier wordt GGD HN geconfronteerd met doorgaans hoge implementatiekosten. In 2025 en 2026 speelt dit voor ICTapplicaties bij JGZ, Veilig Thuis, Seksuele Gezondheid en Infectieziektebestrijding. Het risico is groot dat de implementatiekosten niet binnen de bestaande begroting opgevangen kunnen worden. •
Hogere instroom Veilig Thuis
In vergelijking met de andere taken van de GGD is Veilig Thuis minder voorspelbaar en kent de dienstverlening een ‘open einde’ karakter. Hierdoor is Veilig Thuis risicovoller dan de andere taken van de GGD. Daarbij is het vooral afhankelijk van externe factoren of deze risico’s zich voor doen of niet. Voor 2026 gaat de GGD uit van gelijkblijvende instroom van meldingen. Een toe- of afname van 5% van de diensten van Veilig Thuis leidt tot een afwijking van ongeveer € 320.000 ten opzichte van de begroting. In 2021 is in het algemeen bestuur een regeling afgesproken hoe om te gaan met schommelingen. Deze regeling geeft aan: -
In het eerste jaar van hogere instroom wordt de hogere instroom gedekt uit de algemene reserves met inachtneming van de ondergrens van 1,5% van begrote lasten van de GGD;
-
Indien de algemene reserve ontoereikend is, een beroep te doen op het weerstandsvermogen van de gemeenten (door extra bijdrage);
-
In tweede en volgende jaren van hogere instroom en indien het beeld is dat hogere instroom blijvend karakter heeft, door verzoek om structurele extra bijdrage.
•
Seksuele Gezondheid
Seksuele Gezondheidszorg wordt grotendeels gefinancierd met SPUK gelden vanuit de regeling Aanvullende Seksuele Gezondheid (ASG). De ASG-regeling staat echter onder druk. Hierdoor is het
32
onzeker of en hoeveel de inkomsten de komende jaren af zullen nemen. Landelijk is aangekondigd dat de gelden voor Seksuele Gezondheidszorg vanaf 2026 met 10% gekort worden, terwijl medewerkers vast in dienst zijn bij de GGD. De GGD loopt risico op doorlopende personeelskosten, die niet meer gefinancierd worden. •
Medische arrestantenzorg
Medische arrestantenzorg wordt opnieuw aanbesteed door de politie. De aanbesteding van medische arrestantenzorg is in november 2023 gepubliceerd. De gunning is uitgesteld tot eind 2024. De GGD loopt het risico dat de aanvullende dienst medische arrestantenzorg aan een andere partij gegund wordt. Indien de opdracht niet aan de GGD gegund wordt, zal dat organisatorische, personele en financiële gevolgen hebben. GGD’en Hollands Noorden, Kennemerland en Amsterdam zijn gestart met een pilot tot samenwerking om de continuïteit van de forensische geneeskunde te borgen. •
Infectieziektebestrijding & Pandemische Paraatheid
Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid wordt nu gefinancierd uit tijdelijke financiering (VIP SPUK gelden). Voor 2025 loopt deze financiering in principe nog door, echter heeft het kabinet aangekondigd 300 miljoen te bezuinigen op pandemische paraatheid. Dit zorgt ervoor dat de capaciteit die de GGD heeft opgebouwd sinds corona, naar verwachting weer afgebouwd moet worden. De in infectieziektebestrijding geschoolde professionals verliezen hun baan met als gevolg dat veel kennis en kunde verloren zal gaan. De GGD kan dan niet adequaat reageren op nieuwe infectieziektedreigingen, de opsporing daarvan en/of onverwachte uitbraken. Bovendien loopt de GGD het financiële risico dat er nog doorlopende kosten zijn die niet meer gefinancierd worden. •
Aanvullende diensten JGZ
De GGD loopt risico op een daling van aanvullende diensten JGZ, omdat gemeenten (naast de bezuinigingsopgave) afzonderlijk kunnen besluiten om te stoppen met aanvullende diensten. In 2025 bestaat ook het risico dat de afgesproken levering in 2025 al in gevaar komt van aanvullende diensten, waar per 2026 mee gestopt wordt in het kader van de bezuinigingen. Hierover komt pas helderheid in maart 2025, maar dan zijn de subsidieafspraken al vastgelegd. Medewerkers zijn in vaste dienst en kunnen niet altijd elders worden ingezet. De GGD loopt het risico op doorlopende personeelskosten, terwijl de opbrengsten uit aanvullende diensten zijn afgenomen. Weerstandscapaciteit Bij de GGD wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. Bij een minimum van 1,0 is de algemene reserve toereikend om de risico’s op te vangen. In onderstaande tabel is de berekening opgenomen van de ratio weerstandscapaciteit voor 2026. Ratio weerstand-capaciteit 2026
Berekening
Ratio 2026
Minimum
Algemene reserve
-/- 7.000
-0,1
1,0
Bedrag risico’s
1.127.000
In 2026 voldoet de weerstandscapaciteit niet aan de minimum streefwaarde van 1,0 en is negatief door een mogelijke negatieve algemene reserve. In beginsel is het risicoprofiel afgenomen in 2026, omdat de GGD vanaf begrotingsjaar 2026 de structurele compensatie voor de Cao-stijging uit 2023 ontvangt. Echter, ontstaat er vanaf 2026 een groot financieel risico op frictiekosten door de bezuinigingsopgave van gemeenten. Dit zorgt ervoor dat de weerstandscapaciteit in 2026 niet zal verbeteren.
33
Bijlage 2a
Bijdrage GR-taken bij bezuinigingsscenario 3%
In onderstaande tabel worden de deelnemersbijdragen van GR-taken per gemeente gespecificeerd. Bedragen (x € 1.000)
Inwoners totaal
Inwoners 0-18
per 01-01-2025
per 01-01-2025
GGD Algemeen
JGZ 0-4
JGZ 12-18
Huisvestings bijdrage JGZ
Rijksvaccinatie programma
7.1
7.1
7.1
7.1
7.1
Taakveld
Tarief deelnemersbijdrage GGD Algemeen Tarief deelnemersbijdrage JGZ 0-4 Tarief deelnemersbijdrage JGZ 12-18 Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel Totaal
€
112.633 29.837 36.527 56.674 90.572 20.487 18.845 24.389 49.833 76.063 23.815 45.940 12.308 48.171 22.342 13.865 682.301
26,83
€
446,30
€
15,42
Totaal
20.109 4.130 6.314 9.487 18.154 3.825 3.445 4.168 8.772 14.443 4.428 8.381 2.211 8.118 4.187 2.096
€ € € € € € € € € € € € € € € €
3.022 801 980 1.521 2.430 550 506 654 1.337 2.041 639 1.233 330 1.292 599 372
€ € € € € € € € € € € € € € € €
1.843 379 579 869 1.664 351 316 382 804 1.324 406 768 203 744 384 192
€ € € € € € € € € € € € € € € €
112 23 35 53 102 21 19 23 49 81 25 47 12 45 23 12
€ € € € € € € € € € € € € € € €
441 35 140 225 64 99 80 88 208 293 101 171 54 167 148 52
€ € € € € € € € € € € € € € € €
348 59 98 162 287 67 59 59 142 257 67 139 38 132 68 34
€ € € € € € € € € € € € € € € €
5.766 1.295 1.832 2.830 4.546 1.088 980 1.207 2.541 3.995 1.238 2.357 638 2.381 1.223 662
122.268
€
18.306
€
11.206
€
684
€
2.366
€
2.018
€
34.579
Deelnemersbijdrage GGD algemeen De deelnemersbijdrage GGD Algemeen die in de kadernota 2026 is opgenomen, bedraagt € 27,12 per inwoner. Het tarief van € 24,69 uit de vastgestelde programmabegroting 2025 is verhoogd met € 0,56 (extra bijdrage 2024 inclusief index naar 2025) in verband met de besluitvorming in het algemeen bestuur tot opname van In Control of Alcohol & Drugs in de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden. Vervolgens is de deelnemersbijdrage GGD Algemeen met 7,4% geïndexeerd naar 2026. Het aantal inwoners is gebaseerd op voorlopige aantallen, de facturering van de deelnemersbijdrage GGD algemeen geschiedt op basis van de definitieve aantallen per 1-1-2025. ➢
Bezuinigingsmaatregelen 7, 8 en 9 zorgen ervoor dat het reguliere tarief van € 27,12 verminderd is naar € 26,83 per inwoner.
34
Deelnemersbijdrage JGZ 0-4 & JGZ 12-18 De deelnemersbijdrage JGZ 0-4 jaar bedraagt € 446,30 per 0-4-jarige en de deelnemersbijdrage JGZ 12-18 jaar bedraagt € 15,42 per 12-18-jarige in 2026. De bijdragen per gemeente zijn bepaald door het aantal jeugdigen (0-4 jaar) en aantal jeugdigen (12-18 jaar) te vermenigvuldigen met € 446,30 en € 15,42 en de totaalbedragen vervolgens te verdelen naar rato van het aantal inwoners 0-18 jaar. Dit zijn voorlopige aantallen inwoners, de facturering van deze bijdragen geschiedt op basis van de definitieve aantallen per 1-1-2025. Huisvestingsbijdrage JGZ Iedere gemeente betaalt voor de eigen JGZ-locaties en hier zijn met de gemeente afspraken over gemaakt. De huisvestingsbijdrage JGZ is bijgesteld op basis van actuele gemeentelijke ontwikkelingen en vermeerderd met prijsindexatie. Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Voor 2026 zijn de vastgestelde bedragen uit de programmabegroting 2025 vermeerderd met loon- en prijsindexatie.
35
Bijlage 2b
Bijdrage Kinderopvang bij bezuinigingsscenario 3%
In onderstaand overzicht staan de begrote opbrengsten met betrekking tot het houden van toezicht op de naleving van de Wet kinderopvang. De facturatie wordt gebaseerd op de daadwerkelijke aantallen uitgevoerde inspecties.
Bedragen (x € 1.000)
Kinderopvang
Taakveld
6.1
Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel
240 60 72 179 252 59 43 53 143 252 71 136 26 113 57 38
Totaal
1.792
36
Bijlage 2c
Bijdrage Veilig Thuis bij bezuinigingsscenario 3%
In onderstaand overzicht worden de verwachte bedragen per gemeente weergegeven voor 2026 voor de aanpak van huiselijk geweld en kindersmishandeling. Voor Veilig Thuis geldt een verdeelsleutel die voor 50% gebaseerd is op inwoneraantal per 1 januari T-1 en voor 50% gebaseerd is op het aantal meldingen in het jaar T-2. De DUVO-bijdrage die de centrumgemeenten Alkmaar en Den Helder ontvangen is hierop niet gecorrigeerd, omdat de gemeenten dat onderling afstemmen. Onderstaande bedragen zijn gebaseerd op aantallen meldingen 2023 en verwachte aantallen inwoners per 1 januari 2025. Berekening van de definitieve verdeelsleutel en bijdrage voor 2026 zal gebeuren zodra de definitieve inwonertallen per 1 januari 2025 bekend zijn. Facturering in 2026 zal plaatsvinden op basis van de definitieve verdeelsleutel. Bezuinigingsmaatregel 2 (Stoppen met voorlichting aan ketenpartners en stoppen jaarlijks HG/KM symposium (VT) wordt aanvullend geleverd vanuit de reguliere Bijdrage Veilig Thuis. Dit zorgt voor vermindering van € 59.000 op de bijdrage Veilig Thuis. Deze vermindering is verwerkt in onderstaande tabel.
Bedragen (x € 1.000) Taakveld Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel Uitgeest Totaal
Veilig Thuis NHN 6.2 1.968 382 486 1.208 1.451 301 378 286 714 1.422 313 736 184 603 393 173 197 11.195
37
Bijlage 2d
Bijdrage Aanvullende diensten bij bezuinigingsscenario 3%
De bezuinigingsmaatregelen 1,3,4,5, en 6 zorgen voor een vermindering van inkomsten uit aanvullende diensten van € 5.943.000 naar € 4.955.000. In onderstaand overzicht staan, rekening houdend met de bezuinigingsmaatregelen, de begrote opbrengsten voor aanvullende diensten die gemeenten bij de GGD afnemen. In bijlage 2f is per gemeente inzichtelijk gemaakt wat de omvang is van de maatregelen.
Bedragen (x € 1.000)
Aanvullende diensten Jeugd
OGGZ Vangnet & Advies
Gezondheidscentrum sekswerkers
Forensische Geneeskunde
Tijdelijk Huisverbod
Taakveld
7.1
7.1
7.1
7.1
6.2
Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel
666 43 63 290 281 20 48 47 125 160 20 169 42 129 26 18
746 374 89 608 86 25
312 -
136 28 27 51 44 9 17 19 24 104 10 29 5 38 14 13
-
2.146
1.927
312
570
-
Totaal
38
-
Totaal
1.860 71 90 715 325 29 65 66 237 872 30 199 48 253 40 55 4.955
Bijlage 2e
Bijdrage Wet verplichte GGZ (Wvggz) bij bezuinigingsscenario 3%
In onderstaand overzicht staan de bijgestelde bijdragen per gemeente voor de Wvggz voor 2026, gespecificeerd in het meldpunt verkennend onderzoek en de hoorplicht. De verdeelsleutel is gebaseerd op de bedragen uit de septembercirculaire 2019 met betrekking tot ‘invoering Wvggz’.
Bedragen (x € 1.000)
Verdeelsleutel Bedrag uit septembercirculaire 2019
Verdeelsleutel Percentage
Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel
133 23 28 66 83 14 19 19 37 89 16 37 9 37 19 11
21% 4% 4% 10% 13% 2% 3% 3% 6% 14% 3% 6% 1% 6% 3% 2%
To taal
640
100%
Taakveld
2026 Meldpunt Verkennend Onderzoek 7.1
2026 Hoorplicht
Wet verplichte GGZ totaal
7.1
7.1
44 8 9 22 27 5 6 6 12 29 5 12 3 12 6 4
13 2 3 6 8 1 2 2 4 9 2 4 1 4 2 1
57 10 12 28 36 6 8 8 16 38 7 16 4 16 8 5
211
63
274
39
Bijlage 2f
Inzicht bezuiniging per gemeente bij bezuinigingsscenario 3%
In onderstaande tabel wordt per gemeente voor de bezuinigingsmaatregelen 1 t/m 7 het bezuinigingsbedrag gespecificeerd. Tevens is vermeld op welke type bijdrage het bezuinigingsbedrag is verminderd.
Bezuingingsmaatregel Bedragen (x € 1.000)
Vermindering bijdrage bij:
Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel Uitgeest To taal
Opvoedspreekuren 1 Aanvullende diensten JGZ
Voorlichtingsymposium VT 2 Bijdrage Veilig Thuis
288 16 16 88 192 13 22 13 77 57 10 49 40 13 893
10 2 3 6 8 2 2 2 4 7 2 4 1 3 2 1 1 59
THV Frontoffice OGGZ 3 Aanvullende diensten THV
4 Bijdrage OGGZ
8 37
12
5
29 -
Veiligheidsketen OGGZ 5 Bijdrage OGGZ
-
-
6
3 -
-
1 10
1 4 -
-
1
1 -
-
0 14
0 32
40
Advies Huisvesting infectiepreventie Hoorn OGGZ 7 6 Bijdrage OGGZ Bijdrage Algemeen
Sub to taal 1
9 2 3 4 7 2 1 2 4 6 2 4 1 4 2 1
354 20 22 116 206 16 25 16 87 99 13 57 2 49 16 3 1 1.102
13 13
54
Vervolg Bijlage 2f In onderstaand overzicht is, naast de bezuinigingsmaatregelen 8 en 9, tevens het totaal van € 1.243.000 (conform scenario 3%) gespecificeerd per gemeente. Bezuingingsmaatregel Bedragen (x € 1.000)
Vermindering bijdrage bij:
Alkmaar Bergen Castricum Den Helder Dijk en Waard Drechterland Enkhuizen Heiloo Hollands Kroon Hoorn Koggenland Medemblik Opmeer Schagen Stede Broec Texel Uitgeest To taal
TBC, SG, RAV
MMK/GZL
8 Bijdrage Algemeen
9 Bijdrage Algemeen
9 2 3 5 7 2 2 2 4 6 2 4 1 4 2 1 55
Sub to taal 2
To taal
14 4 5 7 11 3 2 3 6 10 3 6 2 6 3 2
23 6 8 12 19 4 4 5 10 16 5 9 3 10 5 3
86
141
377 27 29 128 225 20 29 21 97 114 18 66 4 59 21 5 1 1.243
41
Bijlage 3
Bezuinigingsscenario 5%
Algemeen Gemeenten hebben verzocht bezuinigingsscenario’s uit te werken in de kadernota 2026 en de maatschappelijke effecten inzichtelijk te maken. Waarbij een onderverdeling gemaakt wordt in de impact die de bezuiniging heeft: •
Blauw, efficiency bevorderend;
•
Groen, niet per se wenselijk (maar relatief beperkt maatschappelijke impact);
•
Oranje, onwenselijk met politiek maatschappelijke impact (technisch mogelijk).
•
Rood, niet uit te voeren maatregelen met wettelijke of maatschappelijk irrationele impact.
Het bezuinigingsscenario 5% bevat 14 bezuinigingsmaatregelen. Dit bestaat uit de 9 bezuinigingsmaatregelen die ook zijn opgenomen in het scenario 3% en zijn aangevuld met 5 bezuinigingsmaatregelen op GR taken van GGD HN. In dit bezuinigingsscenario zijn vooral maatregelen opgenomen in het meerjarenperspectief die een “groene” en “oranje” impact hebben, en geen maatregelen met een “rode” impact. Doelstellingen De doelstellingen, doorontwikkelingen en verwachtingen (zoals benoemd op pagina 1 en 2 van deze kadernota) blijven ook bij bezuinigingen actueel. Een aanvulling hierop is dat bij besluitvorming tot bezuiniging, de uitvoering van de bezuinigingsmaatregelen een belangrijk thema zal zijn. Begrotingsuitgangspunten 2026-2029 Indexatie10
2026
2027
2028
2029
7,2 %
4,3 %
3,9 %
3,9 %
Prijs bruto binnenlands product
8,0 %
2,6 %
2,5 %
2,5 %
Deelnemersbijdragen
7,4 %
3,9 %
3,5 %
3,5 %
Overige baten
7,4 %
3,9 %
3,5 %
3,5 %
0%
0%
0%
0%
Loonkosten Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers Goederen en diensten
Rente: GGD rekent geen rente toe Indexatie
De indexaties voor 2026 zijn overgenomen uit de indexatiebrief van de Regietafel Noord-HollandNoord over de Kadernota 2026. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord (FUGR) is opgenomen dat voor indexatie uitgegaan wordt van de meest recente cijfers zoals deze door het Centraal Planbureau (CPB) worden gepubliceerd. Voor de indexatiecijfers voor 2026 zijn dat de cijfers uit het Centraal Economisch Plan (CEP 2024), die het CPB jaarlijks in maart publiceert. Om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de meest recente cijfers heeft de Regietafel NoordHolland-Noord ervoor gekozen de nacalculatie voor 2023 te baseren op de lange termijncijfers gepubliceerd in de augustusraming 2024 (cMEV 2025).
10
In overeenstemming met de Financiële uitgangspunten Gemeenschappelijke regelingen (FUGR) 42
Verhouding loon-/prijsontwikkeling De verhouding loon-/prijsontwikkeling van de GGD is vastgesteld op 74%-26%. De GGD past dit percentage toe bij de doorrekening van de deelnemersbijdragen en de overige opbrengsten in het meerjarenperspectief. Scope bezuiniging 2026 De Regietafel Noord-Holland-Noord heeft via de brief bezuinigingsrichtlijnen voorgesteld dat alle gemeenschappelijke regelingen twee scenario’s ontwerpen, uitgaande van een structurele bezuiniging van 3 en 5 % op de gemeentelijke bijdrage 2026. Op verzoek van regio Alkmaar is op basis van een position paper het scenario 7% toegevoegd. Als scope voor de structurele bezuiniging is het totaal te bezuinigen bedrag berekend over de gemeentelijke bijdragen, die niet worden afgerekend op basis van werkelijke kosten of werkelijk geleverde prestaties (P x Q). De bezuiniging is berekend over de vaste bijdragen die op basis van het aantal inwoners/jeugdigen gefactureerd worden. Dit zijn de gemeentelijke bijdragen GGD Algemeen, JGZ 0-4, JGZ 12-18 en Veilig Thuis. De huisvestingsbijdrage JGZ wordt afgerekend op basis van werkelijke kosten; iedere gemeente betaalt voor de eigen JGZ-locaties, waarbij de gemeenten zelf kunnen besluiten om huisvesting JGZ anders in te vullen.
De bijdrage voor het Rijksvaccinatieprogramma is gebaseerd op werkelijk geleverde prestaties (P x Q), een bezuiniging op deze bijdrage zou impliceren dat de GGD inzet op minder RVPvaccinaties. De inspecties kinderopvang worden gefactureerd op basis van daadwerkelijk aantal uitgevoerde inspecties. De facturatie kan alleen bijgesteld worden, indien het besluit wordt genomen te bezuinigen op inspectie kinderopvang door minder inspecties uit te gaan voeren. De aanvullende diensten zijn niet meegenomen in de scope, omdat dit geen gemeentelijke bijdragen zijn maar individuele afspraken met gemeenten. In de bijdragen 2026 is conform verslaggevingsregels overheaddekking opgenomen. De overhead kent geen eigen opbrengsten, maar wordt bekostigd vanuit de opbrengsten van GR-taken en aanvullende diensten. In de voorgestelde bezuinigingsbedragen is het uitgangspunt opgenomen dat er van het totaal te bezuinigen bedrag 20% bezuinigd wordt op de overheadkosten. Zo beweegt bezuiniging op de overhead mee in de scenario’s. In onderstaande tabel staan de bijdragen voor GR-taken en aanvullende diensten, die door de 16 deelnemende gemeenten gefinancierd worden, met de bezuinigingsbedragen. Bijdragen gemeenten
Bijdrage 2026
(bedragen x € 1.000)
Bedrag
Bedrag
Bedrag
bezuiniging 3%
bezuiniging 5%
bezuiniging 7%
GGD Algemeen
18.504
555
925
1.295
JGZ 0-4
11.206
336
560
784
684
21
34
48
Huisvestingsbijdrage JGZ
2.366
-
-
-
Rijksvaccinatieprogramma
2.018
-
-
-
JGZ 12-18
Kinderopvang
1.792
-
-
-
Veilig Thuis
11.056
332
553
774
Aanvullende diensten
6.218
-
-
-
Totaal
53.843
1.243
2.072
2.901
Op basis van deze scope met uitgangspunten heeft de GGD de drie bezuinigingsscenario’s uitgewerkt. In deze bijlage 3 wordt hieronder toegelicht hoe invulling is gegeven aan het bezuinigingsscenario 5%.
43
Verloop meerjarenperspectief 2026-2029 Be g ro ting sjare n Stand p rimaire b e g ro ting 2025 - 2028
2026
2027
2028
2029
55.917
58.811
61.036
63.397
Wijzig ing e n nad ie n (me t AB b e sluit) In control of Alcohol & Drugs
409
-
-
-
To taal wijzig ing e n nad ie n
409
-
-
-
4.243 -41 66 4.268
2.345 -120 2.225
2.121 240 2.361
2.195 -240 1.955
-893 -59 -37 -14 -32 -13 -54 -101 -86
-
-
-
10 Stoppen met aanbod themabijeenkomsten en cursussen tijdens de zwangerschap
-84
-
-
-
11 Stoppen met wegen en meten van alle leerlingen in 2e klas voortgezet onderwijs 12 Verminderen inzet Epidemiologie en Gezondheidsbevordering 13 Stoppen met regionale/landelijke pilots VT 14 Verminderen inzet VT door versterken wijkteams To taal Be zuinig ing smaatre g e le n
-30 -249 -13 -118 -1.783
-
-
-
To taal aan wijzig ing e n
2.894
2.225
2.361
1.955
De kking smid d e le n GR-take n Indexatie deelnemersbijdragen GR-taken Verhoging deelnemersbijdrage In Control of Alcohol & Drugs Inwonerseffect deelnemersbijdragen Bijstelling bijdrage huisvesting JGZ To taal d e kking smid d e le n GR-take n
3.271 409 79 66 3.825
1.875 1.875
1.682 1.682
1.741 1.741
De kking smid d e le n aanvulle nd e d ie nste n Indexatie aanvullende diensten Bijstelling baten BCT/OGGZ/Inzet tbv sekswerkers To taal d e kking smid d e le n aanvulle nd e d ie nste n
430 -41 388
208 208
194 194
200 200
Ve rlag ing d e e lne me rsb ijd rag e : Info rmatie b e ve ilig ing e n p rivacy
-
-120
-
-
Ind e x atie o ve rig e b ate n
464
263
245
253
Be ste mming sre se rve g e zo nd he id so nd e rzo e ke n
-
-
240
-240
-893 -59 -37 -14 -32 -13 -54 -101 -86 -84 -30 -249 -13 -118 -1.783
-
-
-
2.894
2.225
2.361
1.955
Sald o wijzig ing e n/d e kking smid d e le n
-
-
-
-
Sald o p rimaire b e g ro ting vo o rg aand jaar
180
180
180
180
Sald o p rimaire b e g ro ting 2026-2029
180
180
180
180
58.811
61.036
63.397
65.352
Auto no me o ntwikke ling e n / re g ulie re b e d rijfsvo e ring Loon- en prijsindexatie Taakstelling door verlaging bijdrage informatiebeveiliging en privacy Bijstelling lasten BCT/OGGZ/Inzet tbv sekswerkers Bijstelling huisvestingslasten JGZ Gezondheidsonderzoeken To taal auto no me o ntwikke ling e n / re g ulie re b e d rijfsvo e ring 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Be zuinig ing smaatre g e le n Stoppen met laagdrempelig en vrij toegankelijk opvoedspreekuur (JGZ) Stoppen met voorlichting aan ketenpartners en stoppen jaarlijks HG/KM symposium (VT) Stoppen met procesregie buiten kantoortijden voor tijdelijk huisverbod (VT) Organiseren van één frontoffice (OGGZ) Stoppen met advies/ondersteuning veiligheidsketen (OGGZ) Alternatieve huisvesting Hoorn (OGGZ) Stoppen met advisering infectiepreventie aan scholen en instellingen Verminderen telefonische bereikbaarheid en spreekuren (TBC, Reizigers, SG) Verminderen advisering Medische Milieukunde en stoppen progr. gezonde leefomgeving
Ve rlag ing b ijd rag e n d o o r b e zuinig ing smaatre g e le n 1 Stoppen met laagdrempelig en vrij toegankelijk opvoedspreekuur (JGZ) 2 Stoppen met voorlichting aan ketenpartners en stoppen jaarlijks HG/KM symposium (VT) 3 Stoppen met procesregie buiten kantoortijden voor tijdelijk huisverbod (VT) 4 Organiseren van één frontoffice (OGGZ) 5 Stoppen met advies/ondersteuning veiligheidsketen (OGGZ) 6 Alternatieve huisvesting Hoorn (OGGZ) 7 Stoppen met advisering infectiepreventie aan scholen en instellingen 8 Verminderen telefonische bereikbaarheid en spreekuren (TBC, Reizigers, SG) 9 Verminderen advisering Medische Milieukunde en stoppen progr. gezonde leefomgeving 10 Stoppen met aanbod themabijeenkomsten en cursussen tijdens de zwangerschap 11 Stoppen met wegen en meten van alle leerlingen in 2e klas voortgezet onderwijs 12 Verminderen inzet Epidemiologie en Gezondheidsbevordering 13 Stoppen met regionale/landelijke pilots VT 14 Verminderen inzet VT door versterken wijkteams To taal Be zuinig ing smaatre g e le n To taal d e kking smid d e le n kad e rno ta 2026
Stand kad e rno ta vo o r b e g ro ting 2026 - 2029
44
Wijzigingen nadien (met AB besluit) •
In Control of Alcohol & Drugs
Bij het voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden in verband met de wetswijziging van de Wgr is ook voorgesteld om In Control of Alcohol & Drugs onder de Gemeenschappelijke regeling GGD HN te brengen. In de begroting 2025 was de structurele verhoging van de deelnemersbijdrage GGD Algemeen voor In Control of Alcohol & Drugs nog niet opgenomen, vanwege afrondende besluitvorming die uiterlijk voorzien was op 1 juli 2024. Per 1 juli 2024 is In Control of Alcohol & Drugs definitief opgenomen in de gemeenschappelijke regeling GGD Hollands Noorden en de deelnemersbijdrage per inwoner met ingang van 1 juli 2024 met € 0,54 verhoogd. Vermeerderd met loon- en prijsindexatie zijn de lasten € 409.000 in 2026. Autonome ontwikkelingen/ reguliere bedrijfsvoering •
Loon- en prijsindexatie
De loon- en prijsindexatie is gebaseerd op de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. Als uitgangspunt zijn de totale lasten uit de vastgestelde programmabegroting 2025 gehanteerd. •
Taakstelling door verlaging bijdrage Informatiebeveiliging en privacy
Als gevolg van het niet meer ontvangen van de incidentele bijdrage voor Informatiebeveiliging en privacy ontstaat in 2027 een structurele taakstelling van € 120.000 (bedrag geïndexeerd naar 2027). Deze taakstelling dient te worden opgelost op een wijze die geen consequenties heeft voor de primaire dienstverlening. •
Bijstelling lasten BCT/OGGZ/inzet t.b.v. sekswerkers
Enkele minder omvangrijke bijstellingen in de lasten met betrekking tot de dienstverlening OGGZ (lagere huisvestingslasten in Alkmaar), BCT (afloop frictieverplichtingen in West-Friesland) en voor de inzet voor sekswerkers (beperkte bijstelling lasten) leiden per saldo tot € 41.000 lagere lasten (en baten). Via de kadernota vindt overigens geen besluitvorming plaats over aanvullend gesubsidieerde diensten, zoals OGGZ, BCT en inzet t.b.v. sekswerkers. •
Bijstelling huisvestingslasten JGZ
De huisvestingslasten JGZ zijn bijgesteld op basis van actuele gemeentelijke ontwikkelingen inzake de JGZ-locaties. Iedere gemeente betaalt voor de eigen JGZ-locaties (zie bijlage 1a) en neemt zelfstandig het besluit over de financiering van deze lasten. Dat betekent dat bij het vaststellen van de Kadernota 2026 nog geen instemming wordt gegeven op de verhoging van deze lasten en de bijdragen. •
Gezondheidsonderzoeken
In 2024 zijn de gezondheidsonderzoeken uitgevoerd, waarvoor € 200.000 beschikbaar was. Dit is een 4-jarige cyclus, waarvoor een bestemmingsreserve is gevormd en jaarlijks circa € 50.000 (vermeerderd met indexatie) voor wordt gereserveerd. In 2025, 2026 en 2027 worden geen kosten gemaakt. 2028 is het volgende uitvoeringsjaar voor deze gezondheidsonderzoeken.
45
Bezuinigingsmaatregelen Het bezuinigingsscenario 5% bevat 14 bezuinigingsmaatregelen. Dit bestaat uit de 9 bezuinigingsmaatregelen die ook zijn opgenomen in het scenario 3% (maatregel 1 t/m 9) en aangevuld met 5 bezuinigingsmaatregelen (maatregel 10 t/m 14) op GR taken van GGD HN. In onderstaande tabel zijn de bezuinigingsmaatregelen aangevuld met de maatschappelijke effecten, verplichting van gemeente op basis van wetgeving en met (verschuivende) risico’s. De kleur geeft de mate van impact aan. Het totale pakket aan bezuinigingen in dit scenario bedraagt € 1.783.000. Indien er meer bezuinigd moet gaan worden, zullen er extra maatregelen genomen moeten worden. Het dagelijks bestuur heeft hiervoor de maatregelen 16 t/m 22 onderzocht (zie bijlage 5 op pagina 86). Nr.
1
Omschrijving bezuiniging
Maatschappelijk effect
Verplichting gemeente o.b.v.
Werkt dit kostenverhogend voor gemeenten/andere
wetgeving
organisaties en wat is het risico voor gemeenten? •
Stoppen met laagdrempelig en vrij
•
Toename opvoedingsonmacht en (sociale) onveiligheid
Vorm en omvang van het
toegankelijk opvoedspreekuur (JGZ)
•
Afname veerkracht/weerbaarheid
aanbod niet in detail
gemeenten door hogere kans op extra inzet
•
Toename gezondheidsachterstanden
beschreven in de Jeugdwet.
Veilig Thuis, gemeentelijke teams en
Op langere termijn risico op hogere kosten bij
specialistische jeugdzorg. 2
Stoppen met voorlichting aan
•
ketenpartners en stoppen jaarlijks HG/KM symposium (VT)
Verlies kennis bij ketenpartners over de meldcode en
Geen directe verplichting
•
HG/KM •
Per gevraagde voorlichting kosten factureren (scholen, huisartsen, wijkteams, politie, etc.)
Verslechtering (keten-) samenwerking tussen verschillende organisaties
•
Signalen over HG/KM komen later in beeld, latere interventie
3
Stoppen met procesregie buiten
•
Politie legt THV op, zonder expertise van Veilig Thuis
Gemeenten moeten dit
kantoortijden voor tijdelijk
•
Geen advies aan politie voor goede afweging tussen
beleggen o.b.v. Wet tijdelijk
‘zorg’ en ‘straf’
huisverbod.
huisverbod (VT) •
Geen psycho-educatie over waarom de maatregel
•
andere ketenpartner
helpend is om de veiligheid te herstellen met minder effectieve interventies 4
Organiseren van 1 frontoffice
•
Minder klantvriendelijk
(OGGZ)
•
Eerste intake en registratie door administratie
•
Terugbelafspraak voor verdiepende uitvraag
N.v.t
-
46
Kosten voor procesregie verschuiven naar
Nr.
5
Omschrijving bezuiniging
Maatschappelijk effect
Stoppen met advies/ondersteuning
•
Ketenpartners zijn meer op zichzelf aangewezen
veiligheidsketen (OGGZ)
•
Toename van meldingen wordt verwacht
Verplichting gemeente o.b.v.
Werkt dit kostenverhogend voor gemeenten/andere
wetgeving
organisaties en wat is het risico voor gemeenten?
Geen directe verplichting
•
Kosten verschuiven naar Veiligheidsdomein (inzet van politie)
•
Op langere termijn risico op hogere kosten door toename overlast en hogere zorgkosten
6
Alternatieve huisvesting (OGGZ)
•
Nauwelijks effect voor de inwoners
N.v.t.
•
Risico: eenmalige kosten afkoop huidige
7
Stoppen met advisering
•
Kans op toename van infectieziekten, treft vooral
Geen verplichting om deze
•
kwetsbaren
taak elders te beleggen, de
en/of bij scholen/instellingen zelf, indien zij
taak is niet specifiek
specifiek advies inkopen bij commerciële
huurcontract infectiepreventie aan scholen en instellingen
benoemd in de WPG. 8
Verminderen telefonische
•
GGD is niet meer aanwezig in alle centrumgemeenten
WPG geeft aan dat de zorg
bereikbaarheid en spreekuren (TBC,
•
Verminderde bereikbaarheid treft kwetsbare inwoners,
er moet zijn, maar niet hoe
zoals digibeten, laaggeletterden en anderstaligen.
deze verdeeld is over de
Reizigers en Seksuele Gezondheid)
partijen of als aanvullende dienst bij de GGD. •
Verminderen advisering Medische
•
Milieukunde •
Adviezen over gezondheids-beschermende en –
Kosten SG en TBC verschuiven naar eerstelijnszorg
•
regio. 9
Kosten kunnen verschuiven naar de acute zorg
Inwoners zullen meer reizigersvaccinaties halen bij commerciële partijen
Geen directe verplichting
•
Indien gemeenten naast het basisadvies
bevorderende maatregelen in de fysieke
behoeften hebben aan uitgebreid advies, zal dit
leefomgeving bereiken gemeenten minder goed.
aanvullend ingekocht moeten worden.
Minder betrokken in netwerk en daardoor minder efficiënt.
10
Stoppen met aanbod
•
themabijeenkomsten en cursussen tijdens zwangerschap
•
Toename gezondheidsachterstanden/chronische
WPG-taak, maar de vorm en
aandoeningen
omvang staat niet
Kwetsbaren zijn minder geïnformeerd tijdens de
beschreven.
•
Geen directe financiële risico’s
•
Op langere termijn risico op extra kosten bij
zwangerschap en minder voorbereid op de bevalling 11
Stoppen met wegen en meten van
•
alle leerlingen in 2e klas voortgezet onderwijs
•
Geen onderbouwing van beleid over- en ondergewicht
Geen directe verplichting
12-16 jaar
gemeenten (wijkteams, jeugd GGZ), als ook bij
Minder kans op normaliseren zorgen over lengte en
eerstelijns- en ziekenhuiszorg.
gewicht 12
Verminderen inzet Epidemiologie en
•
Toename overgewicht/obesitas en anorexia
•
Minder verdiepend onderzoek op wijkniveau en minder
WPG-taak, maar de vorm en
duiding cijfers
omvang staat niet
gemeenten behoefte hebben aan verdiepend
Minimale inzet op beïnvloeden sociale en pedagogische
beschreven.
onderzoek of extra inzet op beïnvloeden van de
Gezondheidsbevordering •
omgeving
•
Geen directe financiële risico’s, behalve als
sociale en pedagogische omgeving.
47
Nr.
13
Omschrijving bezuiniging
Stoppen met regionale/landelijke
Maatschappelijk effect
•
pilots VT
Verlies samenwerking wijkteams, politie, Raad voor de
Verplichting gemeente o.b.v.
Werkt dit kostenverhogend voor gemeenten/andere
wetgeving
organisaties en wat is het risico voor gemeenten?
Geen directe verplichting
•
Op langere termijn mogelijk risico voor
Kinderbescherming, onderwijs, huisartsen en geen pilots
gemeenten, vanwege minder effectieve aanpak
toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming.
met netwerkpartners van huiselijk geweld en
•
Geen kwaliteitsverbetering/innovatie, dubbel werk
kindermishandeling.
•
Veilig Thuis zit niet meer aan tafel bij nieuwe ontwikkelingen
14
Verminderen inzet VT door
•
Minder dubbelingen in het werkproces
versterken wijkteams
•
Systeemgericht werken, kinderen en volwassenen
•
Vereist investering in capaciteit en competenties bij
WMO, taken HG/KM
•
Om te kunnen bezuinigen bij VT, vraagt dit om een investering van gemeenten in de wijkteams.
•
wijkteams
Hogere kosten voor gemeenten voor extra personeel
•
48
Per saldo efficiënter werken als keten
Dekkingsmiddelen GR-taken •
Indexatie deelnemersbijdragen GR-taken
De bijdragen voor de GR-taken (zie bijlage 3a, 3b en 3c) zijn op basis van de bedragen uit de vastgestelde programmabegroting 2025 geïndexeerd met de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. Deze bijdragen bestaan uit de deelnemersbijdrage GGD Algemeen, de deelnemersbijdrage JGZ 0-4, de deelnemersbijdrage JGZ 12-18, de huisvestingsbijdrage JGZ, bijdrage rijksvaccinatieprogramma, de bijdrage kinderopvang en de bijdrage Veilig Thuis. •
Inwonerseffect deelnemersbijdragen
Het totaal aantal inwoners is de afgelopen jaren gestegen. Deze ontwikkeling zorgt voor een verhoging van de deelnemersbijdrage. Door het afnemende aantal kinderen wordt dit effect verminderd. •
Bijstelling bijdrage huisvesting JGZ
De huisvestingslasten JGZ zijn bijgesteld op basis van actuele gemeentelijke ontwikkelingen en dit zorgt voor bijstellingen op de te betalen huisvestingsbijdrage JGZ. In bijlage 3a is de specificatie per gemeente opgenomen. Dekkingsmiddelen aanvullende diensten •
Indexatie aanvullende diensten
De aanvullende diensten die de gemeenten afnemen bij de GGD (zie bijlage 3d en 3e), zijn op basis van de bedragen uit de vastgestelde programmabegroting 2025 van de GGD geïndexeerd met de genoemde percentages van het Centraal Planbureau. •
Bijstelling baten BCT/OGGZ/Inzet t.b.v. sekswerkers
Via de kadernota vindt geen besluitvorming plaats over aanvullend gesubsidieerde diensten. Gezien het format worden wel ontwikkelingen geschetst, zodat het voor gemeenten inzichtelijk is welke bijdrage benodigd is om de dienstverlening op het gewenste niveau te kunnen continueren. -
De baten voor BCT dalen als gevolg van het aflopen van de frictieverplichtingen na 2025.
-
De baten voor OGGZ dalen als gevolg van lagere huisvestingslasten in de regio Alkmaar.
-
De baten voor de inzet t.b.v. sekswerkers stijgen licht door beperkte hogere lasten in de regio Alkmaar.
Verlaging deelnemersbijdrage: Informatiebeveiliging en privacy In de vergadering van het algemeen bestuur op 12 juli 2023 is het besluit genomen de deelnemersbijdrage vanaf 2024 structureel te verhogen met € 150.000 en de deelnemersbijdrage incidenteel te verhogen met € 106.000 voor informatiebeveiliging en privacy. Deze incidentele verhoging geldt voor de jaren 2024, 2025 en 2026. Als gevolg van het niet meer ontvangen van deze incidentele bijdrage voor informatiebeveiliging en privacy neemt vanaf 2027 de geïndexeerde deelnemersbijdrage af met € 120.000. Indexatie overige baten De GGD houdt jaarlijks rekening met loon- en prijsindexering van diensten die niet door de gemeente worden gefinancierd. Voor deze diensten worden de tarieven geïndexeerd op basis van de percentages van het Centraal Planbureau. Bestemmingsreserve Gezondheidsonderzoeken In 2024 is er voor de uitvoering van de wettelijke gezondheidsmonitors € 200.000 vanuit de bestemmingsreserve gezondheidsonderzoeken nodig. Dit is een 4-jarige cyclus, waarvoor een bestemmingsreserve is gevormd en jaarlijks circa € 50.000 (vermeerderd met indexatie) voor wordt gereserveerd. In 2025, 2026 en 2027 worden geen kosten gemaakt. 2028 is het volgende
49
uitvoeringsjaar voor deze gezondheidsonderzoeken, waarvoor de bestemmingsreserve wordt aangewend. Verlaging bijdragen door bezuinigingsmaatregelen De 14 bezuinigingsmaatregelen hebben betrekking op GR-taken en aanvullende diensten. Deze maatregelen zorgen voor vermindering van de deelnemersbijdragen en aanvullende diensten. Deze verminderingen zijn verwerkt in bijlagen 3a t/m 3e. In bijlage 3f is per gemeente inzichtelijk gemaakt wat de omvang is van deze maatregelen. Saldo primaire begroting 2026-2029 Op basis van de opgenomen uitgangspunten is de meerjarenbegroting sluitend en in lijn met de wens tot opbouw van vermogen, door de begroting te laten sluiten met een positief saldo van € 180.000.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen In de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt de financiële positie toegelicht. Het weerstandsvermogen maakt duidelijk in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen zonder dat dit dwingt tot beleidsombuigingen en/of bezuinigingen. In de financiële uitgangspunten gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland-Noord zijn uitgangspunten opgenomen rond het weerstandsvermogen. Volgens deze regeling is weerstandscapaciteit aanwezig bij de deelnemers van de gemeenschappelijke regeling. De deelnemende gemeenten zijn verplicht ervoor te zorgen dat de GGD beschikt over voldoende middelen om aan al de verplichtingen te kunnen voldoen. Over het reserveringsbeleid hebben gemeenteraden van de deelnemende gemeenten afspraken gemaakt in de FUGR. Hierin is afgesproken dat een algemene reserve is toegestaan om de autonome ontwikkelingen in de bedrijfsvoering af te dekken met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar. Het algemeen bestuur heeft eerder uitgesproken dat het belangrijk is dat de GGD voldoende vermogen kan opbouwen door de begroting met een positief saldo van € 180.000 te laten sluiten. Ingevolge de gemeenschappelijke regeling besluit het AB of het jaarrekeningsaldo: -
geheel of gedeeltelijk zal worden gereserveerd conform een door het AB vast te stellen reserveringsbeleid;
-
geheel of gedeeltelijk zal worden gebruikt voor extra investeringen, dan wel;
-
geheel of gedeeltelijk zal worden uitgekeerd aan de deelnemers in de verhouding waarin zij overeenkomstig de in artikel 29 bedoelde verdeelsleutel bijdragen in het exploitatietekort.
Cao-gat 2025 (ontstaan in 2023) In 2023 is GGD HN geconfronteerd met aanzienlijk hogere Cao-gebonden loonkosten dan de toegekende loonindexatie als gevolg van snel gestegen inflatie. In de FUGR is afgesproken dat de structurele Cao-effecten vanaf een later begrotingsjaar gecompenseerd worden. Dat betekent dat het Cao-gat, dat ontstaan is in 2023, pas vanaf begrotingsjaar 2026 wordt gecompenseerd. Voor de jaren totdat deze compensatie verleend wordt, dient een andere oplossing gevonden te worden. Voor begrotingsjaar 2024 is, net als voor 2023, een separate oplossing gevonden om het Cao-gat voor 2024 te dekken. Het dagelijks bestuur heeft ervoor gekozen om de gevolgen hiervan aan de achterkant bij de besluitvorming op de jaarrekening 2024 te dragen en het negatieve resultaat te onttrekken uit de algemene reserve. De huidige Cao SGO heeft een looptijd van 1 januari 2024 tot en met 31 maart 2025, waarin de lonen met 6% zijn gestegen. De Cao SGO die ingaat per 1 april 2025 is nog niet bekend. Indien de lonen van 50
deze nieuwe Cao SGO conform toegekende loonindexatie met 4% stijgen per 1 april 2025, bedraagt de gemiddelde loonstijging 3% voor 2025. Effect loonindexatie op 2025
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Prognose 2025
Totaal
2,3 %
7,5 %
4,0 %
13,8 %
Toegekend via kadernota Werkelijke Cao-stijging Totaal
8,1 %
6,0 %
3,0 %
17,1 %
-/- 5,8 %
1,5 %
1,0 %
-/- 3,3 %
Voor begrotingsjaar 2025 bedraagt het Cao-gat vanuit de jaren 2023, 2024 en 2025 vooralsnog 3,3% ten opzichte van de toegekende indexatie. Dit vertaalt zich voor 2025 in een ongedekt Cao-gat van € 1.321.000. Dit is een prognose voor 2025 en als risico benoemd in de begroting van 2025. Het werkelijke Cao-gat voor 2025 kan bepaald worden als de Cao definitief is. Op 15 november 2024 zijn de onderhandelingen gestart met de VNG voor de nieuwe Cao. Ontwikkeling algemene reserve Het algemeen bestuur heeft in de vergadering van 10 juli 2024 besloten het positieve resultaat over 2023 van € 761.000 toe te voegen aan de algemene reserve. De algemene reserve van GGD HN na resultaatbestemming 2023 bedraagt € 1.589.000. Vanuit dit saldo kan het verwachte negatieve jaarresultaat 2024 (in de 2e Burap 2024 is een negatief jaarresultaat opgenomen van € 635.000) als gevolg van het Cao-gat voor 2024, opgevangen worden. Na resultaatbestemming 2024 zou de geprognosticeerde algemene reserve € 954.000 bedragen per 31-12-2024. Het geprognosticeerde Cao-gat voor 2025, dat is ontstaan in 2023, bedraagt € 1.321.000. Als in lijn met 2024 ervoor wordt gekozen de gevolgen van het Cao-gat 2025 aan de achterkant bij de besluitvorming op de jaarrekening 2025 te dragen en het negatieve resultaat te onttrekken uit de algemene reserve, wordt de algemene reserve per 31-12-2025 negatief.
Bij een negatieve algemene reserve is het, conform het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader gemeenschappelijke regelingen, aan de deelnemers om het tekort direct aan te vullen, zodat er geen negatieve algemene reserve ontstaat. Prognose voor het verloop van de algemene reserve Het verloop van de algemene reserve is als volgt11: Verloop algemene reserve
Jaarrekening
Prognose
Kadernota 2026
(x € 1.000) Jaar
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Stand 01-01
1.082
-2.609
1.589
954
-187
-7
173
353
180
180
180
180
180
1.589
1.134
-7
173
353
533
-635
-1.321
954
-187
-7
173
353
533
Toevoeging
3.834
Onttrekking
-397
Resultaatbestemming
-3.691
761
Stand 31-12
-2.609
1.589
Nog te bestemmen resultaat Stand 31-12 na resultaat-
-2.609
1.589
bestemming
11 Rekening houdend met de jaarrekeningen over 2022-2023, de prognose over 2024-2025 en de uitgangspunten
in de Kadernota 2026. 51
Prognose voor het verloop van het weerstandsvermogen 2023-2025 De prognose voor het verloop van het weerstandvermogen is als volgt: Ontwikkeling weerstandsvermogen
Eenheid
Prognose 2025
Prognose 2024
Realisatie 2023
Algemene reserve
€ 1.000
-187
954
1.589
Totale lasten (excl. mutaties reserve)
€ 1.000
55.863
59.355
63.048
%
-0,3%
1,6%
2,5%
Algemene reserve in % van totale lasten Financiële risico’s
De GGD stelt ten aanzien van risicomanagement periodiek de risicomonitor op en rapporteert via de P&C cyclus over de belangrijkste financiële risico’s. Hiermee wordt op gestructureerde wijze de beheersing van strategische en financiële risico’s over de GGD voor gemeenten geborgd. De impact van financiële risico’s zijn ingeschat naar mogelijke omvang in een laag en een hoog scenario. Indien één of meerdere van deze risico’s zich voor dreigen te doen, worden de negatieve financiële effecten, zoveel als mogelijk is, beperkt in de flexibele schil van de organisatie. Alle risico’s zullen zich nooit tegelijkertijd effectueren. Rekening houdend met de kans van 75% en de impact van € 2.004.000 wordt het financiële risico voor 2026 ingeschat op € 1.503.000. Voor 2026 zijn de volgende risico’s geïnventariseerd die van invloed kunnen zijn op het weerstandsvermogen. Overzicht financiële risico’s 2026
Scenario laag
Scenario hoog
Bedrag risico
(bedragen x € 1.000)
2026
GR-taken Frictiekosten door bezuinigingsopgave gemeenten
835
1.253
1.253
Verbetering basispakket & ziekteverzuim JGZ
167
250
167
Implementatie ICT-applicaties
105
175
105
Hogere instroom Veilig Thuis
50
320
50
Seksuele Gezondheid
50
100
50
1.207
2.098
1.625
Medische arrestantenzorg
133
200
133
Infectieziektebestrijding & Pandemische Paraatheid
146
235
146
Aanvullende diensten JGZ
50
100
100
329
535
379
1.536
2.633
2.004
Aanvullende diensten
Totaal •
Frictiekosten door bezuinigingsopgave gemeenten
Vanaf 2026 worden gemeenten geconfronteerd met aanpassingen en kortingen in het gemeentefonds, dat zorgt voor bezuinigingsopgaven bij gemeenten. De gemeenten hebben GGD HN verzocht 3 bezuinigingsscenario’s (3%, 5% en 7%) uit te werken in de kadernota 2026. De GGD stuurt zoveel als mogelijk op het realiseren van bezuinigingen via natuurlijk verloop en herplaatsing van medewerkers. Echter, het realiseren van bezuinigingen zal niet alleen tot stand komen door natuurlijk verloop. Medewerkers die uitstromen door pensioen zijn over het algemeen niet werkzaam op de taken waarop bezuinigd kan worden. De verwachting is dat er hoge frictiekosten (sociaal statuut, werk naar werk 52
traject, eigen risicodrager WW) ontstaan voor GGD HN. Frictiekosten voor een medewerker kunnen maximaal 5 jaar duren. Het risico is zeer groot dat deze frictiekosten daadwerkelijk ontstaan, waarbij de totale frictiekosten toenemen naarmate de bezuinigingsopgave groter wordt. De GGD kan dit niet opvangen vanuit de algemene reserve, waardoor er een beroep op de deelnemende gemeenten gedaan moet worden. •
Verbetering basispakket & ziekteverzuim JGZ
De JGZ werkt aan verbetering van de uitvoering van het basispakket JGZ en implementatie van een nieuw normenkader. De JGZ werkt toe naar volledige implementatie van het nieuwe normenkader in 2025. In de aanloop naar deze volledige implementatie kan tijdelijk meer personeelsinzet nodig zijn met als gevolg een incidentele begrotingsoverschrijding. Door gefaseerde implementatie van het normenkader en taak herschikt werken wordt de extra personeelsinzet zo veel als mogelijk beperkt. Het ziekteverzuim JGZ is hoger dan begroot. Dit heeft een negatieve impact op de productiviteit en leidt tot hogere personeelskosten door vervangende inzet voor langdurig verzuim. Ziekteverzuim zorgt voor vertraging in het traject van taakherschikking. HR en leidinggevenden staan samen met de arbodienst in goed contact met de medewerkers om toe te werken naar duurzaam herstel. Cursussen en ander maatwerk wordt aangeboden voor duurzame re-integratie. Deze aanpak kan een positief effect hebben op het verzuim en beperkt het risico. Door het nieuwe normenkader is JGZ straks beter in staat om scherper keuzes te maken, waardoor er bij onvoorziene omstandigheden (zoals langdurig verzuim) makkelijker bijgestuurd kan worden. •
Implementatie ICT-applicaties
GGD HN levert veel verschillende taken en diensten en heeft hierdoor veel verschillende ICT-applicaties in gebruik. Vanwege wet- en regelgeving voor aanbestedingen, landelijke besluitvorming vanuit de koepelorganisatie GGD GHOR Nederland (en het ministerie van VWS), hogere eisen aan ICT-applicaties en samenwerking met andere GGD’en is GGD HN veelal genoodzaakt om over te stappen naar een andere leverancier voor een ICT-applicatie. Bij het overstappen naar een andere leverancier wordt GGD HN geconfronteerd met doorgaans hoge implementatiekosten. In 2025 en 2026 speelt dit voor ICTapplicaties bij JGZ, Veilig Thuis, Seksuele Gezondheid en Infectieziektebestrijding. Het risico is groot dat de implementatiekosten niet binnen de bestaande begroting opgevangen kunnen worden. •