Havenvisie 2040 Definitief Concept.pdf
Tekst van het document
vervolgstap is het in de tijd zetten van de diverse activiteiten en het koppelen van middelen aan deze activiteiten.
begrip tussen stad en havenautoriteit is toegenomen. We willen hierop voortbouwen door kennis en expertise van gemeente en Havenbedrijf te bundelen
4.2 Strategische samenwerking
in gezamenlijke programma’s en de samenwerking
Den Helder en de haven staan voor veel en grote
met andere stakeholders (huidige en toekomstige
opgaven die voor afzonderlijke organisaties te groot
ondernemers, Koninklijke Marine) te versterken.
en te complex zijn om alleen op te pakken. De gemeente, KM en havenbedrijf moeten nauw samenwerken, met elkaar en met andere partners.
4.1 Intern gemeentelijk
Dit vergt een verdere professionalisering van de
toetsingskader
samenwerkingsrelatie met duidelijkheid over de
De vijf thema’s van deze visie scheppen duidelijkheid over de gemeentelijke ambities en ontwikkelopgaven ten opzichte van de haven. Daarmee zijn ze richtinggevend voor stakeholders, en vormen ze een leidraad voor de discussie binnen de gemeente.
28
verschillende rollen. Dit moet op korte termijn worden opgepakt en uitgewerkt. Immers de omvang van de opgaven vereist de inzet van veel partners, zoals onder andere de steun van en samenwerking met bedrijfsleven en partneroverheden. Daarom wil de gemeente de bestaande samenwerkingsrelaties
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
met het havenbedrijfsleven,
in de haven. Daarnaast is hij verantwoordelijk voor
belangenvertegenwoordiging, participatieplatforms
een meer gecoördineerde en afgestemde lobby lijn
en mede overheden verder versterken in een
naar de regio, de provincie en het Rijk. De haven
Havenberaad.
coördinator trekt en werkt mee aan diverse
De gemeente Den Helder is partner binnen het Maritiem Cluster waar zij samen met Defensie (KM) en
samenwerkingsverbanden, waar ook PoDH deel vanuit maakt.
PNH optrekt in een verdere versterking en
Daarnaast verkennen wij de mogelijkheden en de
ontwikkeling van het Maritiem Cluster. Deze
inrichting van een (nieuw) havenberaad. Dit beraad
samenwerking gaat verder dan alleen
heeft tot doel om in de toekomst alle haven
gebiedsontwikkeling en kijkt ook naar
gerelateerde ontwikkelingen tijdig en open met alle
samenwerkingen op het gebied van innovaties,
belanghebbende te delen. Een dergelijk beraad is er
onderwijs en mobiliteit. De gemeente Den Helder zet
voor en door de belangrijkste stakeholders, maar
zich in om de intenties die zijn afgesproken in de
bestaat in ieder geval uit afgevaardigden vanuit de
samenwerking te bewerkstelligen.
gemeente (de haven coördinator), de KM, PoDH en het bedrijfsleven. Wij zijn van mening dat een dergelijk beraad een verbindende rol kan spelen
De gemeente Den Helder is zich ervan bewust dat de
tussen de verschillende belanghebbenden en kan
transities die op Nederland en de regio afkomen niet
helpen bij het opbouwen van een gezamenlijk
door hen alleen te behappen zijn. Zij leunt derhalve
gedragen beeld. Het kan eventueel argwaan of
op de kennis en inzet van andere partners, zoals de
wantrouwen wegnemen en uiteindelijk zelfs
provincie Noord-Holland en het Havenbedrijf. Den
adviserend zijn richting de gemeentelijke
Helder is van mening dat zij alleen via gezamenlijke
besluitvormende instanties.
inspanningen met andere partijen haar potentie ten volle kan benutten. Samenwerkingen met provincie, het Havenbedrijf, andere havenbedrijven, andere havenplaatsen (de kopgemeenten) is niet alleen een wens, maar pure noodzaak.
De gemeente Den Helder stimuleert en bewaakt bestaande samenwerkingsverbanden en staat open voor nieuwe. Met name ten aanzien van de energietransitie en de effecten daarvan op de havens vraagt Den Helder om meer samenwerking en betere uitwisseling van kennis en kunde. Dit vraagt zij aan
Wat gaan we doen?
het Havenbedrijf, maar is ook een opgave aan haarzelf. De gemeente ziet graag dat bestaande
Dit doen wij door het aanstellen (reeds gedaan) van één gemeentelijk aanspreekpunt voor alle haven gerelateerde zaken. Deze haven coördinator is het gemeentelijke aanspreekpunt voor alle stakeholders
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
samenwerkingen en contacten tussen PoDH en PoA worden geïntensiveerd en wil hier graag ook een rol in spelen. Gelijktijdig ziet zij ook meerwaarde in een verdere samenwerking met andere
29 van 43
waddenhavenplaatsen in relatie tot maritieme
In de rol van aandeelhouder stuurt de gemeente op
havenontwikkelingen (aan de Waddenzee).
de financiële continuïteit van het Havenbedrijf op de lange termijn. In de praktijk kan een gezond rendement op maatschappelijk geïnvesteerd
4.3 Toetsingskader bij het aandeelhouderschap
vermogen botsen met de gewenste invulling van de overige publieke belangen. In deze gevallen zullen ook deze belangen expliciet met elkaar gewogen moeten worden. In zijn rol als aandeelhouder moet
Naast het behartigen van publieke belangen, is de gemeente ook aandeelhouder van de NV Port of Den Helder.
de gemeente toestemming geven voor bepaalde investeringen van het Havenbedrijf. In de afweging bij die beslissing zal de gemeente naast het rendementsvooruitzicht ook meewegen of en zo ja
Het Havenbedrijf beheert de grond van de gemeente
op welke wijze deze investeringen bijdragen aan de
in het havengebied, ten behoeve van duurzame
publieke belangen.
economische ontwikkeling. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om kaders te stellen en te sturen op de verschillende publieke belangen.
De gemeente Den Helder gaat het strategisch overleg en de besluitvorming tussen directie, raad van commissarissen en aandeelhouder verder
Wat gaan we doen?
stroomlijnen. De gemeente zal samen met het
Daarvoor wil de gemeente een actievere rol
Havenbedrijf kritieke prestatie-indicatoren (KPI’s) en
aannemen als aandeelhouder. Wij denken dat een
expliciete meetinstrumenten opstellen voor het
betere en actievere samenwerking kan bijdragen aan
monitoren van de activiteiten uit het uitvoeringsplan
zowel de publieke belangen van ons als gemeente als
(en agenda).
aan de commerciële belangen van PoDH. Een beter
De gemeente vindt het belangrijk dat zij (en haar
inzicht van de haven gaat ons helpen om een betere
deelnemingen) voldoende geëquipeerd zijn om de
partner te zijn in de haven. Wij doen dit overigens
toekomstige ontwikkelingen die op de haven en de
zonder op de stoel te gaan zitten van PoDH. Zij
stad aankomen op te vangen en daarmee de
voeren hun taken uit en bewaken de commerciële
economie en de werkgelegenheid te versterken. Als
belangen. Wij voeren slechts een strakkere koers op
blijkt dat er in de samenwerking met het
de publieke aangelegenheden. Deze actievere rol
Havenbedrijf mogelijkheden zijn om hier te
betekent dat gemeente hier meer tijd en middelen
versnellen of te verbeteren dan staat zij hier voor
voor moet reserveren en inzetten. De aanstelling van
open.
een haven coördinator is hierin erg belangrijk (geweest).
30
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
Bijlagen
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
31 van 43
1. Feiten en cijfers 1.1 Haven Den Helder in de context
1.1.2 Regionaal belang haven De haven van Den Helder vervult als economische
1.1.1 Nationaal belang haven
motor een belangrijke regiofunctie. Verbinding en
Op nationale (en internationale) schaal speelt Den
relaties met de regio, en gevestigde partijen, zijn
Helder door haar strategische ligging een cruciale rol
daarom van groot belang.
als thuisbasis van de Koninklijke Marine en als logistieke basis voor offshore en aanlandplaats van
De haven speelt op zowel nationaal als regionaal
duurzame energie. De haven van Den Helder draagt,
niveau een belangrijke rol ten aanzien van operations
in samenhang met de ontwikkelingen in het Maritiem
& maintenance van offshore energie. Lag de focus
Cluster, in ieder geval bij aan twee onderwerpen die
eerst met name op olie en gas onderhoud, verschuift
van nationaal belang zijn: de energietransitie en het
deze nu meer naar onderhoud van offshore wind op
waarborgen van de nationale veiligheid.
zee. Met name de combinatie van de haven met het nabij gelegen Den Helder Airport – die vrijwel geheel
Maar de civiele en militaire haven kunnen elkaar ok
is ingericht voor offshore dienstverlening - maakt
nog verder versterken, zowel binnen als buiten het
deze plek zo uniek en sterk.
havengebied en ook op andere fronten een bijdrage leveren aan nationale belangen. Een verdere
De provincie Noord-Holland heeft de ambitie om in
samenwerking tussen KM en bedrijfsleven bv op het
2050 klimaatneutraal te zijn. De energietransitie
gebied van kennis & innovatie, (high-tech
speelt hier in een belangrijke rol, ook voor de haven
onderhoud) kan economisch van betekenis worden.
van Den Helder omdat hier energie aan land komt, wordt opgeslagen, omgezet, gebruikt en gedistribueerd over de netwerken.
1.1.3 Lokaal belang haven Het grootste deel van de haven wordt gebruikt als marinehaven. De Koninklijke Marine moet, voor een verantwoorde bedrijfsvoering, rekening houden met haar huidige en toekomstige behoeften in relatie tot de fysieke mogelijkheden van de haven. Het Defensie terrein ligt grotendeels buitendijks. Met het oog op Bijschrift: locaties Defensie Nederland
32
de verwachte zeespiegelstijging is het daarom
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
noodzaak om compact, ruimte-efficiënt en
visserijsector die onder druk staat, heef PoDH in 2022
toekomstbestendig met het gebied om te gaan.
nog een flink aantal vissersschepen in de haven gezien.
1.2 Haven Den Helder De civiele haven van Den Helder richt zich met name
In 2022 heef PoDH in totaal 1,1 ha grond verkocht op Kooypunt en 0,5 ha verhuurd (naast de lopende huur/erfpachtcontracten).
op de Operations & Maintenance van offshore energie. Daarnaast kent de haven van Den Helder nog een vloot vissersschepen (overigens met een andere herkomst). De haven van Den Helder is een pitstop haven, waar schepen kortdurend afmeren, alvorens zij weer vertrekken naar de olie & gas of windmolenvelden op zee.
In bovenstaande figuur zijn de grondposities van PoDH weergegeven op de bedrijventerreinen Kooypunt, Kooyhaven en Oostoever. Het aantal vierkante meters waarover PoDH per 1 januari 2023 spreekt met potentiële investeerders, is weergegeven PoDH ziet na de coronaperiode een opleving van de
als “Gereserveerd”(rood). Van het totaal aantal
activiteiten op de Noordzee voor het onderhoud van
beschikbare vierkante meters 340.000 m2 (34Ha) zijn
de olie- en gasinfrastructuur op zee. Deze trend was
180.000 m2 (18 Ha) in reservering/bespreking.
al in 2021 te zien en werkte ook in 2022 door. De
Aantal banen in sector ‘landbouw, bosbouw en
enorme prijsstijgingen van gas sinds de start van de
visserij’ is in 2021 met 10,5% afgenomen ten opzichte
oorlog in Oekraïne zijn mede verantwoordelijk voor
van 2020. Aantal banen in de sector ‘industrie’ is
de toename van deze activiteiten op de Noordzee en
gekrompen met 3,6% in 2021 ten opzichte van 2020.
daarmee zijn ook meer scheepsbewegingen
Het totaal aantal banen is iets gegroeid.
ontstaan. De haven ziet bovendien meer scheepsbewegingen gerelateerd aan wind op zee. Ondanks de teloorgang van de visafslag en de
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
33 van 43
1.3 Demografische ontwikkelingen Op basis van de huidige demografische ontwikkelingen verwacht het CBS dat het bevolkingsaantal in Den Helder tussen 2021 en 2035 met 6,36% zal dalen. Dit in tegenstelling tot de
krimpende markt. Er is daarom behoefte aan een nieuw economisch verdienmodel voor de haven zoals Wind op Zee of Waterstof. Als schakel in de energietransitie kan Den Helder zijn economische basis versterken en verbreden.
verwachte nationale bevolkingsgroei. Daarnaast is de verwachting dat medio 2050 17,4% van de bevolking ouder zal zijn dan 75 jaar. Naar verwachting zal hiermee de arbeidsparticipatie dalen.
1.4 Economie Voorheen kende de Kop van Noord-Holland een neerwaartse demografische- en economische spiraal als gevolg van het teruglopen van de omvang van Defensie. Deze spiraal is nu gekeerd maar het zou goed zijn om minder afhankelijk te worden van de Koninklijke Marine. Voor de haven van Den Helder ligt hier een rol om de evenwichtige economische ontwikkeling vast te houden en te versterken.
Momenteel zijn er circa 4.000 haven gerelateerde arbeidsplaatsen in de Kop van Noord-Holland en het cluster olie en gas levert de grootste toegevoegde waarde op. Dit is echter, net zoals de visserij, een
34
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
2. Transities - Ambitie 2030-2050 NL duurzaam zelfvoorzienend
2.1 Inleiding
- Eindbeeld 70 GW Wind op Zee in 2050
Verschillende transities, maatschappelijke trends en mondiale ontwikkelingen kunnen van invloed zijn op de haven van Den Helder. Wij onderscheiden daarom in ieder geval de volgende trends en ontwikkelingen die mogelijk consequenties hebben voor de haven.
2.2 Transitie naar duurzame energiebronnen
In het Klimaatakkoord van Parijs (2015) is afgesproken dat we de opwarming van de aarde tegengaan. Hiervoor moet de energieopwekking door middel van fossiele brandstoffen drastisch wordt teruggebracht. De energietransitie biedt Den Helder en de haven van Den Helder kansen vanwege de strategische ligging aan de Noordzee. Deze is bij uitstek geschikt voor grootschalige opwekking van windenergie en voor de opslag van CO2 in lege aardgasvelden.
Kansen voor Den Helder… De energietransitie biedt voor de haven grote mogelijkheden. De betekenis van de regio op het gebied van onderhoud, logistiek en bevoorrading van de windparken zal toenemen. De bedrijven in de haven en rond de luchthaven van Den Helder hebben al decennialange ervaring met offshore onderhoud
Plannen geïnstalleerd Offshore Wind Vermogen NL-
en bevoorrading. Deze positie wordt uitgebouwd met
Continentaal Plat tot 2030:
kennis en ontwikkeling van duurzame energie
- Energie akkoord tot 2023: 3,5 GW
(materiaalproductie, onderhoud). Den Helder
- Routekaart naar 11,5 GW in 2030
ontleent zijn identiteit straks - naast het zijn van de
- Aangescherpte doelstelling = 21,5 GW in 2030!
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
35 van 43
marinestad van Nederland - ook aan zijn positie als energiehub.
Noord-Holland Noord heeft daarnaast ook grote kansen om dé waterstofregio van Nederland te worden. De regio heeft hierin namelijk een unieke en strategische positie. Het is de doorvoerhub van waterstof vanuit de windparken op zee. De aanwezige infrastructuur van gasleidingen van zee naar de stad maakt aansluiting op een nationale waterstofinfrastructuur een logische keuze. De grootschalige plannen voor windparken op zee ondersteunen een positie van regio als centraal punt in de Noord-Europese energiewinning.
2.3 Geopolitieke ontwikkelingen
De 21e eeuw wordt de eeuw van Azië genoemd. De opkomst van China en India leidt ertoe dat het economische zwaartepunt in de wereld verschuift naar Azië. Binnen Azië is China uitgegroeid tot het productiecentrum van de wereld en investeert China in de Nieuwe Zijderoute. China krijgt op die manier meer invloed op de logistieke stromen naar Europa, die in de toekomst over land via Oost-Europa en over zee via Zuid-Europese havens Europa zullen bereiken. De Nederlandse havens krijgen hierdoor te maken
De gegarandeerde beschikbaarheid van duurzame
met toenemende concurrentie (van andere Europese
energie trekt steeds meer bedrijven en de ruimtelijke
havens). Als reactie op het optreden van o.m. China
verschijningsvorm van energietransport en
zien we een groeiend protectionisme en groeiende
omzetting is beeldbepalend. Den Helder kan dit
handelsbarrières.
‘energielandschap’ inzetten als haar nieuwe visitekaartje.
Voor de haven van Den Helder kan dit ook consequenties hebben. Verdergaand protectionisme zorgt voor een beperking van de wereldhandel en
Input voor planontwikkelingen Voor duurzame energie gerelateerde activiteiten en energie-infra is ruimte nodig. Deze is in de haven bijzonder schaars, maar het hebben en creëren van ruimte is essentieel om de energietransitie te faciliteren en er de economische vruchten van te plukken. Er moet dan ook goed nagedacht worden over de ruimteclaim en positionering van energie-
kan leiden tot minder snelle groei op het gebied van bijvoorbeeld innovaties en high tech ontwikkelingen (waar bijvoorbeeld veel Aziatische grondstoffen voor nodig zijn). Een goede focus (waar zijn wij als haven van) en een goede samenwerking (met wie werken wij samen en zijn dat duurzame relaties) zijn belangrijk en dienen als voorwaarde voor een goede havenontwikkeling.
infra en energie gerelateerde activiteiten. De zoektocht naar ruimte gaat dan ook verder dan alleen het Maritiem Cluster. De regio speelt hierin een belangrijke rol.
36
De oorlog in Oekraïne kent op het moment van schrijven twee effecten. Enerzijds zien wij een direct effect op het ruimtebeslag in de haven door de
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
Koninklijke Marine (meer schepen, meer kades, meer
dat de verkeersstromen naar en door de stad zullen
inzet op kennis en onderhoud van schepen en
veranderen. Zwaar verkeer kan bijvoorbeeld eerder
scheepsinstallaties en zwaardere wapensystemen).
worden afgevangen en van daaruit gaat het vervoer
Anderzijds zal de oorlog de energietransitie
slim en duurzaam naar haven en stad.
versnellen. De afhankelijkheid van gas en andere
Bestemmingsverkeer wordt dan via aantrekkelijke
fossiele grondstoffen moet snel worden afgebouwd
routes de stad in geleid. Gebruik van openbaar
en worden vervangen door schone duurzame
vervoer naar Den Helder en Texel wordt verder
energiebronnen, met name windenergie.
gestimuleerd, waarbij een mobiliteitshub
Tevens wordt door de oorlog het eerder benoemde protectionisme ook verder aangewakkerd. Het is nog onduidelijk wat de doorwerkingen hiervan zullen zijn, maar de ‘vrije’ markt zal hierdoor wel verstoord worden.
op bijvoorbeeld Kooypunt een ruimtelijke smaakmaker voor de zuidelijke entree van de stad kan worden. Kortom: in de toekomst staat niet meer de auto maar de reiziger centraal en dat komt de leefbaarheid in de stad ten goede.
Input voor planontwikkelingen
2.4 Mobiliteitstransitie: minder, anders, duurzamer reizen
Mobiliteit en bereikbaarheid spelen in Den Helder en de regio een belangrijke rol. Het is bij uitstek een van de belangrijkste vestigingsplaatsfactoren en deze staat al enkele jaren onder druk. Het
Binnen mobiliteit is sprake van een aantal
(grotendeels) oplossen van de
belangrijke trends. Voortgaande digitalisering en
bereikbaarheidsproblemen is dan ook een opgave
schaalvergroting leiden tot efficiënter en goedkoper
die meegenomen moet worden in diverse
transport met minder uitstoot. Daarnaast zien we
ontwikkelingen in het Maritiem Cluster.
vanuit duurzaamheidsoverwegingen een
Door slimme koppelingen te maken en
verschuiving van transport over de weg naar
verkeersstromen te ontmengen kan de
transport over water en het spoor, waardoor ook de
ontwikkeling van het Maritiem Cluster juist een
binnenvaart belangrijker wordt.
vliegwiel zijn voor een betere bereikbaarheid. Voor de langere termijn zal echter ook al nagedacht
Voor de haven van Den Helder een uitgelezen kans om ook, naast de verduurzaming van de schepen en haven, ook ruimte te bieden voor transport over water. Kooyhaven zou hierin een rol kunnen nemen.
moeten worden over veranderende mobiliteit, die tevens een ruimteclaim heeft. Denk aan mobiliteitshubs, P+R, laadinfrastructuur. Daar moet ook nu rekening mee worden gehouden.
We gaan minder reizen, anders reizen én duurzamer reizen. Dat betekent voor Den Helder
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
37 van 43
2.5 Klimaatverandering
ontworpen dat ook oplossingen op de langere termijn (2100 en verder) daar later flexibel in te
De zeespiegel stijgt, en richting 2100 is dat wellicht al bijna een meter ten opzichte van nu. De scenario’s van het Deltaprogramma laten diverse manieren zien om met het stijgende water om te gaan: -
meebewegen met het stijgende water,
-
beschermen van de huidige situatie/kustlijn, en
-
zeewaarts uitbreiden van kustverdediging.
Tot 2050 hebben we de te verwachten stijging van de zeespiegel redelijk in beeld. Daarna wordt het onzeker. Gaat de lijn exponentieel omhoog of blijft de stijging geleidelijk doorgaan? Die mate van onzekerheid vraagt om maximale flexibiliteit naar de toekomst en dus om verstandige (en flexibele) ingrepen.
De primaire waterkering is de plek waar stad, zee en haven elkaar raken. De kering is echter afgekeurd en vraagt directe aandacht. Er doet zich dus nu een kans voor om de noodzakelijke aanpassingen (ten behoeve van de waterveiligheid) te koppelen aan andere urgente opgaven ten aanzien van de economie en maritieme stadsontwikkeling. De beperkte beschikbare ruimte op het Nieuwe DiepNieuwe Werk sluit een traditionele dijkversterking uit. Vanuit die optiek is een gezamenlijke aanpak en invulling van een nieuwe waterkering dan ook noodzakelijk. Een slimme multifunctionele waterkering biedt de gelegenheid om niet alleen de veiligheid te waarborgen, maar kan ook diverse
voegen/ of aan te koppelen zijn.
Dat laatste geldt net zo goed voor het buitendijkse deel van het Maritiem Cluster. Ook al ligt dit deel buitendijks, er moet wel nagedacht worden over de consequenties van een zeespiegelstijging. Mogelijk betekent een verdere stijging dat er op termijn de noodzaak ontstaat om meer dan nu mee te bewegen met de zee. Dat vraagt dat we nu al nadenken over die mogelijkheden, opdat we er later geen spijt van krijgen.
Input voor planontwikkelingen Ten aanzien van het waterveiligheidsvraagstuk is de primaire waterkering een structurerend element richting de diverse opgaven in de haven. De toekomstige primaire waterkering vraagt, mede gelet op de zeer beperkte ruimte, een andere ruimtelijke inrichting van met name het Nieuwe Diep-Nieuwe Werk. Zuinig en slim ruimtegebruik is daarbij onvermijdelijk en tevens een kans. Alleen met ruimtelijk intelligente oplossingen lukt het om op deze smalle strook grond infrastructuur, bedrijvigheid, kades, kering én ruimtelijke kwaliteit te combineren. Daarnaast moet bij de ruimtelijke plannen rekening worden gehouden met meerlaagse veiligheid. Dat wil zeggen verdere aanpassing of verzwaring van diezelfde kering, waarbij een verschuiving richting buitendijks (Defensie terrein) eventueel ook tot de mogelijkheden behoort.
andere functies dienen of versterken. Daarbij zal de primaire waterkering zodanig moeten worden
38
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
2.6 Specifieke kaders, beleid en ontwikkelingen
5.
relatie tot handelsstromen 6.
Verduurzaming en klimaatadaptatie
7.
Beschikbaarheid van en druk op de ruimtelijke
Deze havenvisie geeft aan hoe en waarop de gemeente de komende jaren wil sturen. Dit doen
Europese en internationale ontwikkelingen in
omgeving 8.
Arbeidsmarkt, in relatie tot het versterken en
wij natuurlijk niet autonoom. De ontwikkeling van
houden van voldoende goed gekwalificeerde
de haven en de ontwikkeling van de gemeente en
mensen
de ontwikkelingslijnen voor andere belanghebbenden volgen gemeentelijk, provinciaal
Vrijwel alle bovengenoemde thema’s staan centraal
en rijksbeleid. Met de navolgende (beleids-)kaders
in het denken over de toekomst van de Helderse
wordt rekening gehouden:
zeehaven.
2.6.1 Rijk Kamerbrief over Strategisch Vastgoedplan 2022 Havennota 2020-2030
ministerie van Defensie
De ambitie van de Havennota is: “De overheid en de
In de kamerbrief wordt aangegeven dat er de
havens willen er samen voor zorgen dat de
komende periode fors geïnvesteerd wordt in de
Nederlandse (zee)havens hun leidende en krachtige
ontwikkeling van de krijgsmacht en dat de
positie kunnen behouden in de economie van de
organisatie de komende jaren zal groeien. Ook de
toekomst die duurzaam, digitaal en verbonden is”.
kazernes zullen hier in de toekomst op moeten
De rijksoverheid zet in op acht integrale thema’s die
worden aangepast.
zeehavens en achterland aan elkaar verbinden. Dat Naast deze groei houdt Defensie rekening met
zijn: 1.
2.
3.
4.
Bereikbaarheid en logistiek als
klimaatverandering, schaarste van grondstoffen en
onderscheidende factoren voor havens
effecten op natuur en milieu bij de vervanging en
Veiligheid, zowel ten aanzien van security als
vernieuwing van vastgoed. De Nieuwe Haven in Den
van safety.
Helder vraagt hierbij specifiek aandacht wat betreft
Digitalisering ten behoeve van verbeteren van
waterveiligheid. Er wordt, naar aanleiding van een
ketens
studie naar benodigde maatregelen ten behoeve
Economie, gericht op een aantrekkelijk
van klimaatverandering, gekeken of er
vestigingsklimaat, vergroten van
waterkeringen kunnen worden opgetrokken om
innovatiekracht en het houden/versterken van
voldoende voorbereid te zijn.
de goede concurrentiepositie.
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
39 van 43
Kabinetsaanpak Klimaatbeleid (waterstofstrategie)
energietransitie op zee. Vanwege de strategische
De Nederlandse overheid wil een duurzame
locatie kan vanuit de haven een bijdrage geleverd
energiemix ontwikkelen ten behoeve van de ambitie
worden aan het onderhoud en in de aanleg van de
om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Omdat niet alles
te realiseren windparken op zee. Ook op het vlak
met elektriciteit te verduurzamen is, is waterstof ook
van waterstof ziet de provincie kansen voor Den
een belangrijk schakel in deze keten. In Nederland
Helder vanwege de nabijheid van de NAM. Deze
wordt waterstof al veel gebruikt en geproduceerd.
ontwikkelingen vragen ruimte in het havengebied.
Deze waterstof, grijze waterstof, wordt vooral
De provincie ziet hier een ruimtelijk vraagstuk voor
gemaakt met aardgas en hier komt veel CO2 bij vrij.
de haven vanwege de beperkte vrij ruimte en de
De komende jaren wil de Nederlandse overheid deze
groeiende ruimtevraag door verwachte
waterstof op fossiele basis vervangen door schonere
ontwikkelingen. Naast ruimte binnen het
waterstof die koolstofarm of op basis van
havengebied gaat het hierbij ook om beschikbare
hernieuwbare energie wordt geproduceerd. De
kaderuimte.
overheid wil dit onder andere doen via windparken op zee.
2.6.3 Gemeente Den Helder:
2.6.2 Provincie Noord-Holland
De Strategische uitgangspunten Omgevingsvisie 2021
De provinciale Nota Zeehavens
De gemeente Den Helder heeft een aantal
De zeehavens van Noord-Holland zijn van belang
strategische uitgangspunten benoemd in aanloop
voor de Noord-Hollandse en Nederlandse
naar een Omgevingsvisie. Deze worden op dit
economie. De haven van Den Helder speelt een
moment uitwerkt in de definitieve Omgevingsvisie
belangrijke rol op nationaal en regionaal niveau.
2040. De Omgevingsvisie bevat uitgangspunten die
Tegelijkertijd blijft de balans tussen welvaart en
ook van invloed zijn op het havengebied en
welzijn voor de provincie van groot belang. De
daarmee op de havenvisie. De uitgangspunten zijn
provincie beschouwd de transities naar duurzame
als volgt:
energie en circulaire bedrijvigheid als belangrijke
1.
Den Helder ontwikkelt zich verder als
sleutels voor een verdere doorontwikkeling van
aantrekkelijke gemeente voor bewoners,
haar zeehavens. Door hier op in te zetten in Den
ondernemers en bezoekers.
Helder, en zo te werken aan een nieuwe
2.
economisch verdienmodel, wordt men minder afhankelijk van de Koninklijke Marine.
Een gezonde en veilige leefomgeving voor iedereen is altijd de basis.
3.
Nieuwe ontwikkelingen versterken de bestaande omgeving en bieden kwaliteit en
In de provinciale Nota Zeehavens wordt Den Helder
onderscheidend vermogen.
benoemd als essentiële schakel in de
40
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
4.
De gemeente Den Helder is zo optimaal
behoefte aan kaderuimte bij voorkeur plaatsvindt
mogelijk bereikbaar met verschillende
op andere locaties in het Maritiem Cluster.
vervoersmiddelen. 5.
6.
7.
8.
9.
De haven is de economische, sociaal-culturele
Beleidskader Verbonden Partijen 2018
en historische rode draad door Den Helder.
De gemeente Den Helder kan samenwerken als dit
In de gemeente Den Helder ervaren bewoners
bijdraagt aan de realisatie van gemeentelijke
en bezoekers de unieke ligging aan drie kusten.
doelstellingen, als de dienstverlening beter of
De gemeente Den Helder behoudt en versterkt
goedkoper word of als de samenwerking resulteert in
haar kenmerkende open landschappen en
beter beleid. Een manier van samenwerken is een
Huisduinen, Julianadorp en Den Helder
deelname in zogenoemde verbonden partijen. Dit
ontwikkelen zich daarbinnen verder als aparte
zijn zelfstandige organisaties waarin de gemeente
kernen.
een bestuurlijk en financieel belang heeft. De raad
Stadshart en Willemsoord ontwikkelen zich
heeft een kader stellende en controlerende rol ten
verder richting één samenhangend en
opzichte van verbonden partijen. Het aansturen van
complementair centrumgebied voor
een verbonden partij en het dragen van
gemeenten en regio.
verantwoordelijkheid voor de uitvoering is de rol van
Den Helder omarmt de Stelling Den Helder en
het college.
ontwikkeld dit gebied verder tot de trotse
De gemeente Den Helder neemt deel in verschillende
voorkant van de stad.
privaatrechtelijke samenwerkingen, waaronder NV Port of Den Helder. Het college is hier de enige
In de Omgevingsvisie benoemd de gemeente de
aandeelhouder. De raad kan bij vennootschappen op
ambitie om actief in te zetten op het versterken van
de volgende manieren invloed uitoefenen:
de verbinding tussen stad en haven. Door aandacht
-
Zienswijze geven vooraf aan de oprichting.
te besteden aan maritieme stadsontwikkeling kan
-
Kaders meegeven bij het aangaan van deelname
Den Helder haar karakter als (historische) havenstad verder ontwikkelen.
in een vennootschap. -
Controleren via het college of vennootschappen voldoende bijdragen aan de gemeentelijke
De haven biedt ruimte voor (zee)havengebonden activiteiten. Hierbij wordt prioriteit gegeven aan gebonden activiteiten die bijdragen aan de
doelen. -
Middelen beschikbaar stellen en inhoudelijke kaders meegeven bij projecten/opdrachten.
nationale belangen energietransitie en nationale veiligheid. Het streven is om hierbij naar een
Vanuit het beleidskader Verbonden Partijen wordt de
optimale verdeling te zoeken van de beschikbare
betrokkenheid van de raad vergroot door tussen
ruimte, waarbij bedrijvigheid zonder directe
college en raad meer het gesprek aan te gaan over de verbonden partijen.
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
41 van 43
42
Havenvisie Den Helder | Visie op 2040
AT Osborne Postbus 168 3740 AD Baarn (035) 543 43 43 © 2023, AT Osborne
Havenvisie Den Helder | 101158E-112 | 11 mei 2023
www.atosborne.nl 43 van 43