gemeente Den Helder programma rekening 2020.pdf

Programmarekening 2020

2

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

1.

Algemeen

Inleiding

De jaarstukken 2020 bestaan uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. Met deze jaarstukken legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over het gevoerde beleid en de daaraan verbonden financiën. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus van het begrotingsjaar van de gemeente.

Leeswijzer

De opzet van van de jaarstukken is conform het Besluit begroting en verantwoording (Bbv) en de verantwoording volgt de opzet van de Programmabegroting 2020. De financiële tabellen zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Het jaarverslag bestaat uit: • De programmaverantwoording. • De paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: • De programmarekening. De programmarekening toont de financiële ontwikkeling in 2020 en de financiële positie aan het eind van 2020. • De balans. • De SiSa-bijlage (Single Informatie, Single Audit). • De programmaverantwoording is verdeeld over vier beleidsprogramma’s. Per programma leggen we verantwoording af over de ‘3W-vragen’ uit de begroting: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we ervoor gedaan? • Wat heeft het gekost? We hebben hierin opgenomen: • De grondslagen voor de waardering en de resultaatbepaling. • De toelichting op de balans. • Het overzicht van baten en lasten met toelichting. • De controleverklaring van de accountant. Per programma wordt verder opgenomen: • Een overzicht van de verbonden partijen met de financiële bijlage. • De indicatoren die genoemd zijn in de begroting 2020. • Een toelichting op de belangrijkste verschillen tussen de jaarrekening en de gewijzigde begroting. Bij de indicatoren staan de gemiddelde cijfers van Nederland. De verplichte paragrafen zijn: • Weerstandsvermogen.

• Onderhoud van kapitaalgoederen. • Financiering. • Bedrijfsvoering. • Verbonden partijen. • Grondbeleid. • Lokale heffingen. De niet verplichte paragrafen zijn: • Subsidies. • Toezichtinformatie. • Effecten Corona.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

3

4

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

Financieel resultaat

De programmarekening 2020 sluit met een voordelig saldo van € 453.000. Inclusief het eerder genomen besluit rond de resultaatbestemming 2020 (RVO 2020-065296) is voor 2020 een nadelig saldo geprognosticeerd van € 6.153.000. Het onderstaande overzicht geeft het resultaat weer. Onder dit overzicht worden de belangrijkste afwijkingen van de baten en lasten toegelicht die het verschil van € 6.606.000 tussen de begroting en de werkelijkheid verklaren. Van dit verschil maakt zoals gezegd het eerder genomen besluit voor de resultaatbestemming ad € 3.399.600 deel uit. Dan resteert nog een verschil van € 3.206.400. Dat wordt hier toegelicht, waarbij we ons richten op de verschillen groter dan € 100.000. Overigens zijn in de decembercirculaire eind 2020 nog aanvullende middelen ontvangen voor specifieke doeleinden binnen het sociaal domein. Ook is een verzoek van de Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid Kop van Noord-Holland (GrGa) om overgebleven middelen te kunnen reserveren. Dit levert een aanvullend voorstel voor resultaatbestemming van € 1.641.000 voor het sociaal domein op dat dit verschil voor een belangrijk deel verklaart. In de toelichting wordt dit meegenomen.

Tabel resultaat programmarekening Totaal Begroting 2020 Rekening Verschil gewijzigde Bedragen (x € 1.000) Oorspronkelijk Na wijziging 2020 begroting-/-rekening Totaal lasten 198.619 220.442 214.442 6.000 Totaal baten -196.164 -206.369 -205.670 -699 Saldo van baten en lasten 2.455 14.073 8.772 5.301 Totaal toevoegingen reserves 9.194 17.270 15.785 1.485 Totaal onttrekkingen reserves -8.495 -25.190 -25.009 -180 3.154 6.153 -453 6.606 Gerealiseerd resultaat

Toelichtingen belangrijkste afwijkingen baten/lasten

Sommige activiteiten konden niet uitgevoerd dan wel afgerond worden in 2020. De middelen die daardoor over zijn, zijn via een afzonderlijk raadsvoorstel (2020-065296) doorgeschoven naar (de begroting van) 2021. Hierdoor zijn deze budgetten in 2021 beschikbaar om de werkzaamheden (alsnog) uit te voeren. Het voorgestelde bedrag was € 3.399.600. De overige verschillen worden per programma toegelicht. De uitkomsten van 2020 zijn incidenteel sterk beïnvloed door de coronacrisis. Daardoor konden sommige activiteiten en werkzaamheden niet plaatsvinden. Programma 1 Bestuurlijke vernieuwing • De werkelijke kosten van de raad en de griffie zijn € 105.000 lager dan begroot. U wordt hierover in een separate verantwoording door de griffier geïnformeerd. • De werkelijke kosten van het college zijn € 228.000 lager uitgekomen dan begroot. De niet bestede middelen van € 187.000 Helders Perspectief vormen de belangrijkste oorzaak. Dit komt omdat uitgaven van in totaal € 162.000 worden verantwoord in andere programma’s (voornamelijk programma 3). • Overhead: dit betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Er is een voordeel in de loonkosten bedrijfsvoering van € 1.640.000. Hier staat een nadeel wegens kosten inhuur tegenover van € 1.898.000. Per saldo een nadeel van € 258.000.

Ook staan hier inkomsten aan ontvangen inkomsten ziekengeld, piketvergoedingen en loonkostensubsidie tegenover. Een voordeel van € 407.000. • Vanwege de beperkende maatregelen door corona zijn er minder opleidingen gevolgd of hebben deze digitaal plaatsgevonden. Het voordeel is € 214.000. • Voor diverse personeelskosten zoals reis-en verblijfkosten, representatie en overige werkkosten is door corona minder uitgegeven. Het voordeel is € 104.000. • Bij de overige goederen en diensten is een voordeel van € 235.000 vanwege lagere uitgaven voor onderhoud, kantoorartikelen, consumptiegoederen etcetera. • De doorbelasting aan de diverse programma’s is € 1.118.000 hoger dan begroot. In dit programma is dat een voordeel. Daar staan hogere rechtstreekse kosten op de andere programma’s tegenover. Per saldo is dit voor de jaarrekening budgettair neutraal. • Vanwege de coronamaatregelen kon er in 2020 slechts beperkt worden gereisd en rijexamens worden afgenomen. Reden waarom er minder reisdocumenten, rijbewijzen en overige documenten door inwoners zijn aangevraagd. Het nadeel op de leges bedraagt € 292.000. • De werkelijke inkomsten van de Algemene uitkering zijn € 1.380.000 hoger dan begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt door de decembercirculaire die eind 2020 werd ontvangen.

De middelen die daarin extra zijn toegekend moeten overigens volledig worden aangewend voor specifieke doelen (beschermd wonen en maatschappelijke opvang). Hiermee is rekening gehouden in een aanvullend voorstel resultaatbestemming.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

5

Programma 2 Zorgzame gemeente

• De afrekening voor 2020 van de WSW, Gemeenschappelijke Regeling Gesubsidieerde Arbeid Kop van Noord-Holland (GrGa), levert een voordeel op van € 1.030.000. Dit is veroorzaakt doordat de taakstelling voor de inzet van beschut werk niet is gehaald en er meer uitstroom WSW heeft plaatsgevonden. Er is inmiddels een voorstel van de GrGa om € 700.000 hiervan te behouden voor 2021. Dit is vertaald in het voorstel bij onze jaarrekening tot een aanvullende resultaatbestemming. • In de Juni- en Septembercirculaire hebben we een extra vergoeding ontvangen van het rijk voor de wegvallende bedrijfsinkomsten van SW-bedrijven als gevolg van Corona. Probedrijven heeft geen omzetderving geleden die kan worden gerelateerd aan het Coronavirus. Dit bedrag valt daarom vrij voor onze gemeente; in totaal gaat het om een bedrag van € 450.000. • De werkelijke totale uitkeringslast valt lager uit dan de middelen die we van het rijk ontvangen hebben en die we begroot hadden in 2020. Het restant is in de jaarrekening verwerkt als nog te verrekenen met het Rijk en Halte Werk (€ 825.000). Per saldo heeft dit geen effect op ons saldo van baten en lasten. • De digitalisering van het kindpakket € 50.000 niet besteed. Er zijn offertes opgevraagd in 2020, de daadwerkelijke uitvoering komt tot stand in 2021.

In het voorstel voor resultaatbestemming bij deze jaarrekening vragen we dan ook om dit bedrag over te hevelen naar 2021. • Er zijn hogere uitgaven bij de reguliere loonkostensubsidie (een bijdrage om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen) van € 170.000 (nadeel). Er zijn 31 (nieuwe) deelnemers gestart in 2020 met een loonkostensubsidie bij een werkgever. Daarnaast lopen de loonkostensubsidies ook door van deelnemers die al eerder zijn gestart bij een werkgever met loonkostensubsidie en die nu bijvoorbeeld een vast dienstverband hebben. • Door actualisering van onze oude openstaande posten valt er € 90.000 vrij. • Door lagere uitgaven Wmo-begeleiding in verband met laat ontvangen afrekeningen van de kosten voor Wmo begeleiding en huishoudelijke hulp over voorgaande jaren, valt er € 191.000 vrij. Een groot deel (€ 150.000) hiervan is veroorzaakt door een nagekomen aanpassing uit 2019. • In verband met laat ontvangen afrekeningen van de kosten voor Wmo begeleiding en huishoudelijke hulp over voorgaande jaren, valt er € 115.000 vrij. • We hebben aanvragen voor meerkosten Wmo begeleiding en huishoudelijke hulp (in verband met de coronamaatregelen) ontvangen en toegekend voor totaal € 81.000. • Er zijn lagere uitgaven voor PGB beschermd wonen van € 180.000 door vermindering aantal PGB-ers ten opzichte van vorig jaar.

• De uitgaven voor zorg in natura zijn € 700.000 hoger uitgekomen: per maand zien we een gemiddelde toename van 9 cliënten. Daarnaast zien we dat er sprake is van complexere (en dus duurdere) problematiek. • Een deel van het budget meerkosten maatschappelijke opvang, € 388.000, is niet uitgegeven. Wanneer we de totale inkomsten maatschappelijke opvang (verwerkt in P1) en de uitgaven (verwerkt in P2) met elkaar salderen komen we uit op een overschot van per saldo € 227.000. In het raadsbesluit van het plan van aanpak beschermd wonen en maatschappelijke opvang staat aangegeven dat de decentralisatie- uitkeringen die de centrumgemeente voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang van het Rijk ontvangt, geheel ten goede komt aan de wettelijk verplichte taken voor BW en de MO-voorzieningen in de regio Kop van Noord Holland. Voor zover er na het realiseren van de afgesproken prestaties middelen resteren worden deze verevend tussen regiogemeenten. Dit doen wij in de vorm van een dotatie aan de reserve beschermd wonen. Vanuit dit oogpunt stellen wij dan ook voor om het saldo van maatschappelijke opvang € 227.000 te storten in de Reserve beschermd wonen. Daarmee blijven er middelen in die reserve om deze taak te kunnen blijven invullen voor de regio. • Restant budget decentralisatie-uitkering vrouwenopvang € 315.000 (voordeel).

In de septembercirculaire van het gemeentefonds hebben we een extra vergoeding ontvangen in de decentralisatie-uitkering vrouwenopvang. Deze vergoeding bestond voornamelijk uit middelen om de extra coronakosten op te kunnen vangen. In werkelijkheid is er geen volledig beroep gedaan op dit budget. De vrouwenopvang betreft voor onze gemeente een centrumfunctie. De druk neemt door de coronacrisis toe op de organisaties Veilig thuis en Blijf van mijn lijf. Het voorstel is dan ook om dit restant budget beschikbaar te houden voor de vrouwenopvang. • Domein jeugd: er waren hogere uitgaven voor de zogeheten zware (geëscaleerde) jeugdzorg; deze bestaan uit: continuïteitsbijdrage voor de maatregelen als gevolg van corona € 380.000 (nadeel); hogere kosten zorg in natura € 602.000 (nadeel) Dit komt doordat de kinderen langer in zorg zitten; er een stapeling van zorg zichtbaar is en de zorgzwaarte hoger is geworden. In verband met laat ontvangen afrekeningen jeugdzorg over voorgaande jaren valt er daarnaast € 243.000 vrij (voordeel). Ten slotte is er een restant budget meerkosten jeugdzorg € 62.000 (voordeel).

Programma 3 Vitale gemeente

• Door vertraging met de aanleg van de sprinklerinstallatie in de parkeergarage Koninckshoek is hier ook gepland onderhoud niet uitgevoerd. Voordeel: € 245.000. • Bij de exploitatie van gronden doen zich diverse verschillen voor. Bij de kosten voor de grondexploitatie is sprake van € 85.000 hogere kosten. .

6

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

• Bij de baten is sprake van een voordeel van € 197.000 dat vooral bestaat uit de verkoop van erfpachtgronden. Daarnaast zijn de inkomsten van de grondexploitatie Willem-Alexanderhof iets lager dan geraamd (€ 132.000) zodat bij de de baten per saldo € 65.000 hoger zijn. • Bij de bouwvergunningen is sprake van een voordeel in verband met herindeling binnen de teams met als gevolg een lagere toerekening aan de bouwvergunningen: € 136.000.

Programma 4 Leefbare gemeente

• Door vacatures is er een voordeel van € 103.000 door lagere doorbelasting loonkosten voor handhaving en vergunningen. Op totaalniveau is dit budgettair neutraal. • Het verbruik van elektriciteit van de straatverlichting wordt op basis van een schatting in rekening gebracht. Door het plaatsen van slimme meters wordt het verbruik inzichtelijk. Hieruit blijkt dat het werkelijke verbruik aanzienlijk hoger is. Bovendien neemt het areaal in omvang toe. De kosten van elektriciteit van de straatverlichting zijn daardoor € 109.000 hoger. • Er is een nadeel van € 116.000 door hogere doorbelasting loonkosten dagelijks onderhoud wegen, straatverlichting en verkeer. Op totaalniveau is dit budgettair neutraal. • De uitgaven voor diensten door derden voor het onderhoud van de wegen zijn € 156.000 hoger door onder andere werkzaamheden aan de openbare weg voor o.a. kabelwerkzaamheden nutsbedrijven € 87.000 en herinrichting Dorpsplein Huisduinen € 69.000. Hier staan ook inkomsten tegenover. • De uitgaven en inkomsten voor het Regionale Meldpunt Coördinatie (RMC) en het convenant Voortijdig Schoolverlaten (VSV) verschillen per jaar. In 2020 is er € 96.000 meer uitgegeven voor RMC en € 163.000 meer voor VSV. Hiertegenover staan hogere bijdragen van het Rijk • De uitgaven en inkomsten voor het Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) verschillen per jaar.

In 2020 is € 780.000 minder besteed dan geraamd. Hiertegenover staan ook lagere inkomsten van het Rijk. • Vanwege verminderde activiteit zijn de kosten van energie en onderhoud respectievelijk € 60.000 en € 145.000 lager. Totaal levert dit een voordeel van € 205.000 op. • De uitbraak van het coronavirus heeft gevolgen voor culturele instellingen. Vanuit de overheid zijn er steunmaatregelen getroffen. Er is in totaal een bijdrage van € 253.000 aan extra subsidie aan diverse culturele instellingen verstrekt. Hiertegenover staat een bijdrage van de Provincie van € 160.000 en een bijdrage uit de reserve Helders steunfonds van € 87.000. • Vanwege corona konden veel evenementen geen doorgang vinden, zoals 75 jaar Vrijheid en het Nautisch evenement. Wel zijn in een aantal gevallen de onvermijdelijke voorbereidingskosten vergoed. In totaal levert dit een voordeel van € 130.000 op. Hiertegenover staat een lagere onttrekking uit de reserve Evenementen van € 50.000. • De uitbraak van het coronavirus heeft ook gevolgen voor musea gehad. Vanuit de overheid zijn er steunmaatregelen getroffen. Aan het Reddingmuseum is een bijdrage van € 111.000 aan extra subsidie verstrekt. Hiertegenover staat een bijdrage van de Provincie van € 73.000 en een bijdrage uit de reserve Helders steunfonds van € 38.000.

• Er is een nadeel van € 210.000 gerealiseerd door hogere doorbelasting loonkosten dagelijks onderhoud buurt en representatief groen. Op totaalniveau is dit budgettair neutraal. • De voorbereidingen van de gebiedsgerichte aanpak vragen vanwege deze werkwijze extra capaciteit en inspecties. De kosten voor onderzoek en exploitatie zijn daardoor € 185.000 hoger dan begroot. Tegenover de hogere kosten staan ook meer inkomsten. (zie ook baten). • Doordat meer mensen vanwege corona thuis zijn gaan werken is er een forse toename van het aanbod van restafval. Daarbij zijn de kosten voor inzameling en verwerking van fijn en grof huishoudelijk afval gestegen. De verwerkingsbijdrage afval komt daardoor € 255.000 hoger uit. • Er is een voordeel van € 131.000 bij de kosten van bodemonderzoek en sanering. Daartegenover staat het uitblijven in 2020 van een bijdrage in de kosten bodemsanering van de voormalige ‘Koploper’ € 75.000 en een bijdrage voor baggeren in de binnenhaven van € 37.500. Ook betekent dit een lagere onttrekking uit de reserve bodemsanering. • Tegenover de hogere kosten diensten door derden staan inkomsten van nutsbedrijven € 96.000 en bijdragen derden voor herinrichting Dorpsplein Huisduinen € 69.000. Totaal € 165.000 voordeel.

• Door een forse toevoeging aan de voorziening dubieuze debiteuren van € 155.000 komt de totale opbrengst afvalstoffenheffing per saldo € 107.000 lager uit dan begroot.

Gebeurtenissen na balansdatum

Gebeurtenissen na balansdatum betreffen belangrijke ontwikkelingen die invloed hebben op het beeld dat de jaarrekening geeft. Net als over het jaar 2019 speelt de coronacrisis een belangrijke rol. Hoe ontwikkelt zich de crisis? Hoe gaat het met de middelen die het Rijk de komende jaren verstrekt en hoe ontwikkelt zich het aantal inwoners dat een beroep moet doen op een uitkering? Hoe zit het met de doorwerking van de vraag naar Wmo- en jeugdzorg? Om een aantal zaken te noemen. Ook is de vraag wat effecten zijn op de belastinginkomsten de komende jaren en de afrekening over 2020 en bijvoorbeeld de kosten van afvalverwerking en de afrekening daarvan. Dat moet de komende tijd duidelijk worden.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

7

Financiën in één-oogopslag

8

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

2. Programmaverantwoording Programma 1 Bestuurlijke vernieuwing Inleiding Belangrijke opdrachten van college en gemeenteraad zijn: • Rust brengen in de bestuurlijke verhoudingen. • Het contact tussen college, gemeenteraad en organisatie verder verbeteren. • Inwoners en organisatie meer betrekken bij het maken en uitvoeren van beleid. Dit alles vanuit de gedachte dat wij alleen in goede samenwerking de uitdagingen in onze gemeente het hoofd kunnen bieden. Met een samenhangend pakket van diverse activiteiten werken we aan de realisatie van de gestelde doelen. Het programma Bestuurlijke vernieuwing gaat over: • Het verbeteren van de gemeentelijke organisatie. • Effectievere dienstverlening aan inwoners en bedrijven. • Optimale ondersteuning van het bestuur. De gemeente wil een moderne organisatie zijn die flexibel en slagvaardig werkt aan complexe opgaven én de dagelijkse werkzaamheden goed organiseert. Een organisatie de dichtbij de bewoners staat en gericht is op samenwerking. 1.1

Den Helder kent een stabieler bestuur (raad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt.

Wat willen we bereiken? Den Helder kent een stabieler bestuur (gemeenteraad en college) dat professioneler met elkaar samenwerkt. Hoe meten we of we dit doel bereiken? Vertrouwen in het bestuur van de gemeente Den Helder (indexcijfer 2019 = 100). Mate van vertrouwen in manier waarop gemeente wordt bestuurd (%)

(Heel) veel Niet veel/niet weinig Weinig/geen Geen mening

2019 NB NB NB NB

2020 12 50 36 2

NL 2020 37 NB 18 NB

Bron: waarstaatjegemeente.nl/meting inwonerspanel. (NB = niet bekend). Effectindicator: Percentage burgers dat (heel) veel vertrouwen heeft in de manier waarop de gemeente wordt bestuurd. Het doel voor 2020 was 5% en is werkelijk 12%. 1.1.1 We brengen -via de Quick Scan Lokale Democratie (VNG)- in kaart hoe het staat met de lokale democratie in Den Helder. De Quick Scan Lokale Democratie is in Den Helder uitgevoerd. De aanbevelingen zijn overgenomen. Dat heeft geleid tot de verbeteragenda Bestuurlijke vernieuwing. 1.1.2 We verbeteren de informatievoorziening van het college aan de raad en de inwoners. Onder andere door duidelijkere financiële rapportages. In 2020 hebben we gewerkt aan een andere opzet van de tussenrapportages welke informatiever en leesbaarder van opzet is. Daarnaast informeren we de gemeenteraad actief over diverse onderwerpen via raadsinformatiebrieven en toelichtingen in raadsinformatieavonden en commissievergaderingen. 1.1.3 We voeren het werkplan van de raadswerkgroep ‘Bestuurlijke vernieuwing uit, met hierin onderwerpen op het gebied van: • Verbetering informatie en communicatie tussen raad en college. • Werkwijzen raad en raadscommissies. • Voortgang en ontwikkeling burgerparticipatie. • Nieuwe vormen van democratie.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

9

De vijf punten uit de Verbeteragenda Bestuurlijke vernieuwing zijn: 1. Uitbreiden en meer inzetten (digitale) participatiemiddelen. 2. Communicatiestrategie over plannen en genomen (raads)besluiten. 3. Duidelijke toegang voor bewoners/ondernemers met initiatieven maken. 4. Aanwezigheid organisatie, college en gemeenteraad in wijk vergroten. 5. Pilot buurt, wijk of straatbegroting. De verbeteragenda is in uitvoering, waaronder de aanschaf van Citizenlab. 1.1.4 Via het nieuwe burgerpanel vragen we meermalen per jaar onze inwoners om input bij de vraagstukken. Ook peilen we tweemaal per jaar de prestaties en het imago van het gemeentebestuur en de gemeentelijke organisatie. Het imago van het gemeentebestuur is in 2020 eenmaal gepeild in het inwonerspanel. Daarnaast zijn vragen gesteld over het betrekken van burgers bij het opstellen van plannen, voor de quickscan lokale democratie, over de communicatie rondom corona en de actie ‘aandacht voor elkaar’. 1.2

Den Helder voert beleid doeltreffender uit door beter en transparanter samen te werken met de verbonden partijen.

Hoe meten we of we dit doel bereiken? Tevredenheid over informatievoorziening door de verbonden partijen. Effectindicator: rapportcijfer van gemeenteraad over kwaliteit, volledigheid en tijdigheid aangeleverde informatie door verbonden partijen. 8 7 6 5 4 3 2 1

6

7

8

8

0 2020 2021 2022 2023 Bron: eigen enquête gemeente Den Helder (gehouden in februari 2021 onder raads- en commissieleden).

Enquête gemeenteraad over informatievoorziening verbonden partijen In de begroting 2020 hebben we afgesproken dat we een eigen enquête uitzetten onder raadsleden en commissieleden Dit om te meten hoe ze de informatievoorziening door verbonden (publieke en private) verbonden partijen waarderen. Dit rapportcijfer (effectindicator) moet minimaal een zes zijn. Eind januari 2021 is de enquête uitzet onder raadsleden en commissieleden. Met zes vragen waarbij men met een cijfer van 1-10 kan aangeven hoe ze de kwaliteit, tijdigheid en volledigheid van de informatie waarderen. En een open vraag waar men nog eventueel een aanvullende toelichting kan geven. De enquête is verstuurd naar 72 raads- en commissieleden. In totaal hebben 26 raads-/commissieleden de vragenlijsten ingevuld. Dat is een respons van 36,1%. Zes vragenlijsten zijn niet volledig ingevuld. De cijfers zijn echter wel ingevuld, vandaar dat we die antwoorden wel hebben meegenomen in het eindresultaat. Twintig leden hebben de lijsten volledig ingevuld. Daarvan tien commissieleden en tien raadsleden. Rapportcijfers informatie verbonden partijen Private verbonden partijen (ingevuld door 26 respondenten). Gemiddeld rapportcijfer: 6.4. Waardering kwaliteit van de geleverde informatie in 2020: 6,5. Waardering volledigheid van de geleverde informatie in 2020: 6,2. Waardering tijdigheid van de geleverde informatie in 2020: 6,4.

Publieke verbonden partijen (ingevuld door 24 respondenten). Gemiddeld rapportcijfer: 6,6. Waardering kwaliteit van de geleverde informatie in 2020: 6,7. Waardering volledigheid van de geleverde informatie in 2020: 6,5. Waardering tijdigheid van de geleverde informatie in 2020: 6,5.

10

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

1.2.1 We voeren het voorstel ‘Verbetering informatievoorziening door gemeenschappelijke regelingen aan raden’ uit. Zoals door de raad vastgesteld op 22 januari 2018 (onderdeel beleidskader Verbonden partijen). De voorstellen van de griffiers zijn ingevuld in 2020. Dat betekent dat de gemeenschappelijke regelingen allemaal een kadernota presenteren met de belangrijkste ontwikkelingen en financiële effecten. Vervolgens worden de begrotingen ingediend en deze bevatten ook informatie, voor zover relevant van de onderwerpen die het Bbv (Besluit begroting en verantwoording) voorschrijft in de verplichte paragrafen. Voorbeelden zijn informatie over weerstandsvermogen, financiering en bedrijfsvoering. De kwaliteit van de informatievoorziening is structureel verbeterd. 1.2.2 We voeren werkafspraken over informatievoorziening privaatrechtelijke verbonden partijen uit zoals vastgesteld op 18 maart 2019. Waaronder ook de bespreking van de rapportage verbonden partijen in daartoe aangewezen (extra) vergaderingen van de commissie Bestuur en Middelen. In 2020 is conform de werkafspraak tweemaal de rapportage Verbonden partijen aangeboden over de vijf privaatrechtelijke verbonden partijen in Den Helder. 1.2.3 We gaan verder met de ontwikkeling van informele bijeenkomsten tussen raad en directeuren van de diverse verbonden partijen.

Dit in navolging van de raadsinformatiebijeenkomst op 15 april 2019. De eerste bespreking in april 2020 is niet doorgaan in verband met de corona-lockdown. De tweede bespreking in oktober 2020 vond in eerste instantie fysiek plaats. Door technische problemen met de uitzending is de vergadering een week later digitaal voortgezet. De vijf directeuren hebben een presentatie gegeven en vragen van de leden van de commissie Bestuur en Middelen zijn beantwoord. 1.3

Inwoners en ondernemers ervaren betere dienstverlening van de gemeente Den Helder.

Hoe meten we of we dit doel bereiken? Tevredenheid over dienstverlening van de gemeente (indexcijfer 2019 = 100). 120 100 80 60 40 20

100

100

102

0

102

104

2020

2019

104

106

2021

106

108

2022

108 2023

Bron 3a: waarstaatjegemeente.nl 3b: Ondernemerspeiling gemeente Den Helder. Effectindicator a: percentage inwoners dat tevreden is over de dienstverlening van de gemeente. Dienstverlening van de gemeente Den Helder ruim voldoende. In februari 2020 zijn 981 panelleden uitgenodigd, 686 leden hebben de vragenlijst ingevuld. Dit is een respons van 70 procent, voldoende om betrouwbare uitspraken te kunnen doen voor de bevolking van de gemeente Den Helder. Vier vijfde van de deelnemende inwoners geeft de dienstverlening van de gemeente een voldoende. Gemiddeld krijgt de dienstverlening van de gemeente een 7. 40%

36%

35% 30% 25% 20% 15%

9%

10% 5% 0%

22%

21%

1%

1%

2%

3%

zeer slecht - 1

2

3

4

5

6

7

8

2%

1%

9

10 - zeer goed

Bron: Rapportage door I&O research Inwonerspanel Den Helder d.d. 20 maart 2020.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

11

Effectindicator b: percentage ondernemers dat tevreden is over de dienstverlening van de gemeente. 13-08-2019 Besluit Het college besluit: 1. Kennis te nemen van de resultaten van de Ondernemerspeiling 2. De peiling in 2021 opnieuw te houden. De gemeenteraad met RI19.0068 te informeren over de ondernemerspeiling en hiervan de tekst vast te stellen. Gemeentelijke dienstverlening ondernemers Ondernemers beoordelen de algehele dienstverlening van de gemeente met een 6,2 (mei 2019). Van de respondenten zegt 10% een aanspreekpunt bij de gemeente te hebben en hier soms tot actief gebruik van te maken. Daarnaast heeft 15% geen aanspreekpunt maar heeft er wel behoefte aan. 29,9%

30% 25%

22,5% 18,0%

20% 15%

11,2%

10% 5% 0%

4,8%

zeer slecht - 1

4,8%

2,7%

2,1%

2

3

4,8% 4

5

6

7

8

9

1,1% 10 - zeer goed

Digitale dienstverlening ondernemers Ondernemers beoordelen de dienstverlening via digitale faciliteiten met een 6,2. Van de respondenten zegt 50% de gewenste zaken digitaal te kunnen afhandelen. Ruim 40% vindt de af handeling van de digitale communicatie voldoende snel. Bron: Ondernemerspeiling gemeente Den Helder (mei 2019), door Enneüs Onderzoeks- en adviesbureau. NB. In 2020 is er geen ondernemerspeiling gehouden. In tegenstelling tot wat er in de kadernota/begroting 2020 staat. De ondernemerspeiling wordt namelijk 1 x per 2 jaar gehouden (conform collegebesluit 13-08- 2019). In 2021 wordt de ondernemerspeiling opnieuw uitgevoerd. 1.3.1 We bieden excellente dienstverlening aan onze inwoners. Begin 2020 is de vernieuwde visie op dienstverlening vastgesteld. Dit is de start geweest voor het programma Excellente Dienstverlening. In dit programma bundelen we de initiatieven om onze dienstverlening te verbeteren. Er is een kickoff georganiseerd als startschot voor het programma. Tijdens deze bijeenkomst hebben we ons laten inspireren over klantgerichtheid door Sydney Brouwer. Ook is er toen een start gemaakt om verschillende werkgroepen te formeren. De werkgroepen zijn aan de slag gegaan met hun opdrachtomschrijvingen. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de eerste acties om de dienstverlening stap voor stap te verbeteren.

Zo kijken we hoe we onze teksten op B1-niveau kunnen krijgen, hoe we onze bereikbaarheid kunnen verbeteren en hoe het proces van de meldingen verbeterd kan worden. Daarnaast zijn we druk bezig met de doorontwikkeling van de social media, het aanpassen van ontvangstbevestigingen en het live zetten van een interactieve kaart waarop gemakkelijk informatie over de gemeente te vinden is. De gemeente zet zich vol enthousiasme in om de dienstverlening voor al onze klanten steeds net wat beter te maken! 1.3.2 We bieden excellente dienstverlening aan onze ondernemers door loket voor ondernemers op te zetten. Eind 2020 is het accountmanagement voor bedrijven opgepakt, waarbij ook de dienstverlening aan bedrijven extra aandacht krijgt. Met het inzetten van het accountmanagement en verbeteren van de digitale dienstverlening wordt hier in 2021 een vervolg aan gegeven. 1.3.3 We starten met het gebruik van data via Urban Data Center. Om verschillende redenen is het tot stand komen van een Urban Data Center niet van de grond gekomen in 2020. Inmiddels zijn de onderhandelingen hierover weer opgepakt zodat we in 2021 van start gaan met een Urban Data Center.

12

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

1.4

De gemeente Den Helder trekt gemakkelijker nieuw personeel aan en houdt bestaand personeel beter vast.

Hoe meten we of we dit doel bereiken? Gemiddeld aantal vacatures binnen de gemeente Den Helder (indexcijfer 2019 = 100). 100 80 60 40 20 0

100

95

90

85

80

2019

2020

2021

2022

2023

Bron: gemeente Den Helder en personeelsmonitor A&O fonds. Effectindicator 4: het gemiddeld aantal openstaande vacatures van de gemeente Den Helder daalt jaarlijks met 5% per jaar. Het totaal aantal vacatures in 2019 was 74. Het totaal aantal vacatures in 2020 was 72. Dit betekent een afname van 2,78% Voor de kadernota 2022 willen we onderzoeken of een andere effectindicator beter het doel kan meten. 1.4.1 We investeren in de ontwikkeling van medewerkers en leidinggevenden van gemeente Den Helder. In 2020 hebben we het management development (MD) traject voor de teammanagers afgesloten. Twee leidinggevenden hebben zich opgegeven voor het volgen van een master. Intern zijn er opleidingen aangeboden voor alle medewerkers binnen onze organisatie (Omgaan met werkdruk, Helder schrijven, het Goede Gesprek, Resultaatgericht werken, Persoonlijk leiderschap). Daarnaast worden medewerkers in de gelegenheid gesteld om zich op andere manieren te ontwikkelen, bijvoorbeeld door coaching, meekijken met collega’s, individuele trainingen (al dan niet gericht op het vakgebied), etc. 1.4.2 We werken samen met ketenpartners en regiogemeenten op het gebied van personeel, door onder andere gezamenlijke werving, baancirculatie en deelbanen.

We nemen deel aan Werken in Noord-Holland Noord (WINHN) en stellen onze interne vacatures ook via dit platform open voor kandidaten uit andere aangesloten organisaties. Enkele medewerkers worden vanuit onze gemeente gedetacheerd naar omliggende gemeenten om te ondersteunen. Verdere samenwerking komt vanwege Corona moeilijk tot stand. 1.5

Onze inwoners voelen zich meer betrokken bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving.

Hoe meten we of we dit doel bereiken? Vrijwillige inzet inwoners voor hun stad (indexcijfer 2019 = 100). 120 100 80 60 40 20 0

100

103

106

109

112

2019

2020

2021

2022

2023

Effectindicator: percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent. In de begroting 2020 heeft de gemeente voorgesteld dat we in de jaarrekening informatie opnemen over de vrijwillige inzet van inwoners Den Helder. We willen weten of inwoners zich meer betrokken voelen bij initiatieven van de gemeente en andere initiatiefnemers in hun leefomgeving.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

13

Vrijwilligers Noordkop voor Elkaar 2020 Voor de effectindicator Percentage volwassenen in Den Helder dat aangeeft vrijwilligerswerk te verrichten groeit jaarlijks met drie procent hebben we gebruik gemaakt van het cijfermateriaal van vrijwilligersorganisatie Noordkop voor elkaar, over de jaren 2019 en 2020. Over Noordkopvoorelkaar.nl Noordkopvoorelkaar.nl is een initiatief van Wonen Plus Welzijn en MEE & de Wering in samenwerking met de gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties en organisaties op het gebied van sport en onderwijs. Noordkopvoorelkaar.nl is de verbindende schakel tussen mensen met een hulpvraag, vrijwilligers en professionals, ook in Den Helder en Julianadorp. Hier kunnen alle vragen naar en aanbod van vrijwilligerswerk gevonden worden. Resultaten In het algemeen kan gesteld worden dat de gewenste groei van 3% ten opzichte van 2019 ruimschoots gehaald is als je kijkt naar onderstaande cijfers van vrijwilligersorganisatie Noordkop voor elkaar. Registratie Hieronder de cijfers van gebruikers Noordkop voor Elkaar. Het betreft hier de registratie van zowel hulpvragers als hulpaanbieders/vrijwilligers. Ten opzichte van 2019 is een toename te zien van 71 gebruikers (een toename van 6,5%) en 6 organisaties (een toename van 5,2%). Registratie Noordkop voor Elkaar

2019

2020

Gebruikers (particulier en organisaties)

1.090

1.161

115

121

2019

2020

32 173 148 733 3.105

38 187 191 781 3.217

Ingeschreven organisaties (zowel organisaties die hulp aanbieden en hulp vragen) Hulpvragen Hieronder de cijfers van de hulpvragen. Ook hier is een toename te zien ten opzichte van 2019. Hulpvragen

Voor ander Voor cliënt Voor zichzelf Voor organisatie Totaal

Hulpaanbod (particulier en organisaties) Dit is het aanbod vanuit de plaatsen Den Helder en Julianadorp. Dit kunnen zowel particulieren zijn als organisaties. Het hulpaanbod uit Den Helder is met 207 (38,5%) toegenomen. Het hulpaanbod uit Julianadorp is met 41 gestegen (een toename van 45%). Hulpaanbod uit

2019

2020

Den Helder Julianadorp

538 91

745 132

1.5.1 Wij betrekken burgers bij plannen voor hun buurt door middel van de gebiedsgerichte aanpak. Met wijkgericht werken bevorderen we bewonersparticipatie en daarmee betrokkenheid in de leefomgeving van burgers. Wijk-, buurt- en bewonersorganisaties ondersteunen dit proces.In 2020 zijn de Sociale Wijkteams Nieuw Den Helder, Julianadorp en de Schooten uit de startblokken gekomen. Consulenten Participatie, Jeugd, Bijzondere Bijstand, Wmo en Schuldhulpverlening van de gemeente vormen samen met sociaal werkers van MEE & de Wering en vrijwilligerscoördinatoren van Humanitas de basis van deze teams. Afhankelijk van de vragen uit de wijk sluiten Wijkverpleging, Jeugdgezondheidzorg en/of Sportservice hierbij aan. Vanwege de coronamaatregelen is het nog niet mogelijk een fysiek steunpunt in te richten waar bewoners op vaste tijden vragen kunnen stellen aan de Sociale Wijkteams. We hopen dat dit in 2021 wel gaat lukken. Ook gaat in het eerste kwartaal van 2021 het Sociaal Wijkteam Stad binnen de Linie van start. 1.5.2 We stellen een plan van aanpak burgerparticipatie en burgerinitiatief op, mede in het kader van de Omgevingswet, en voeren deze uit. De verbeterpunten komen voort uit de resultaten van de enquête de Quick Scan Lokale Democratie. Het eindrapport verscheen in april 2020. De RIB in juli 2020 (zaaknr. 2020-037389).

Naar aanleiding hiervan is het online participatieplatform Citizenlab aangeschaft en wordt toegepast in tien participatieprojecten in de komende twee jaar. Er wordt onderzocht of en hoe het mogelijk is om Citizenlab hét platform te laten zijn waarop alle bewonersinitiatieven aangemeld en afgehandeld worden.

14

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

1.5.3 We voeren buurtbegrotingen in. Wat buurtbegrotingen zijn, en wat de doelstelling ervan is, is niet geheel helder. Van belang lijkt dat burgers maximaal kunnen participeren over wat er in hun buurt gebeurt, binnen de door de raad gestelde kaders. Daarom wordt er geëxperimenteerd met wijken/buurten een budget te geven om het groen/speelvoorzieningen in de buurt zelf te onderhouden. Hoewel dit soms goede resultaten heeft opgeleverd, past een dergelijk model niet overal. Ook is de continuïteit van deze experimenten kwetsbaar. Daarom gaan we na hoe we de inzet van het budget (voor het beheer van de openbare ruimte in buurten) vorm kunnen geven. En of participatie, bijvoorbeeld via inspraak van bewoners (wellicht via Wijkplatforms) een goed middel is. Deze ontwikkeling loopt naast het meer wijkgericht werken door het sociaal domein dat meer gericht is op een integrale aanpak van problemen dicht bij de inwoners. 1.5.4 We organiseren conflictbemiddeling: als personen, partijen of groepen een geschil hebben, brengen we ze met elkaar in gesprek. Om zo tot een oplossing te komen. In 2020 zijn we doorgegaan met het inzetten van pre-mediation en mediation om samen met de betrokkenen te proberen tot een oplossing voor de aanvraag of het bezwaar te komen. Dit om conflicten te voorkomen dan wel op te lossen.

Bij de inzet van mediation maken we gebruik van de interne mediators en de mediators van de samenwerkingsverbanden, waarbij we zijn aangesloten. In 2020 heeft de gemeente zich aangesloten bij het Treve Collectief, een samenwerkingsverband van mediators van de gemeenten Hollands Kroon en Texel. Daarnaast hebben we in 2020 een intern e-mailadres voor de mediators in het leven geroepen om zo beter bereikbaar te zijn voor de collega’s. Dit om vragen te beantwoorden over de inzet van (pre-) mediation. Op dit moment wordt hard gewerkt de bekendheid van (pre-)mediation binnen de organisatie te vergroten. Om dit doel te bereiken geven de interne mediators presentaties aan de teammanagers en de afzonderlijke teams. Daarnaast zijn we druk bezig met: • De doorontwikkeling van de inzet van (pre-)mediation in de bezwaarfase. • Het onderzoeken of het mogelijk is dat de inwoners via een speciaal e-mailadres direct contact kunnen opnemen met de interne mediators. • Het informeren van onze inwoners over de mogelijkheden van (pre-) mediation door middel van een brochure, informatie op de website en een bericht in het Stadsnieuws of gemeenteblad. Effectindicatoren Begroting DH Indicator NL 2019 2020

Formatie, aantal FTE per 1.000 inwoners Bezetting, aantal FTE per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Externe inhuur: kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur Overhead, % van totale lasten

Realisatie DH 2020

9,7 8,6 NB 18

7,3 6,2 621 5

9,3 8,3 437 10,9

NB

11

11,5

NB=geen landelijke gegevens bekend Verbonden partij(en)

Werkelijke gemeentelijke bijdragen verbonden partijen Bedrag Veiligheidsregio Noord-Holland-Noord 3.724.931 Regionaal Historisch Centrum Alkmaar 244.619 Cocensus 586.854

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

15

Wat heeft het gekost? Financieel overzicht

Programma 1 - Bestuur en ondersteuning Totaal Begroting 2020 Rekening Verschil gewijzigde Bedragen (x € 1.000) Oorspronkelijk Na wijziging 2020 begroting-/-rekening Totaal lasten 36.776 36.993 35.380 1.613 Totaal baten -138.996 -145.470 -146.910 1.440 Saldo van baten en lasten -102.220 -108.478 -111.530 3.053 Totaal toevoegingen reserves 2.648 5.457 5.457 0 Totaal onttrekkingen reserves -25 -5.174 -5.067 -107 Gerealiseerd resultaat -99.597 -108.195 -111.141 2.946 Toelichting Toelichting gewijzigde begroting 2020 - rekening 2020 (€ 2.946.000 voordelig). Lasten De afname in totaal bedraagt € 1.613.000. De afwijkingen groter dan € 100.000 bij een taakveld zijn als volgt: Via resultaatbestemming en conform onderstaande besluitvorming wordt er in totaal € 275.600 overgeheveld naar 2021. Conform RB 2020-065296 budgetoverheveling naar 2021: • € 160.000 Aanstaande verkiezingen in corona tijd. • € 43.200 Arbovoorzieningen. • € 72.400 Ontwikkeling bouwlocaties. De overige afwijkingen zijn: Bestuur De werkelijke kosten van de raad en de griffie zijn € 105.000 lager dan begroot. U wordt hierover in een separate verantwoording door de griffier over geïnformeerd. De werkelijke kosten van het college zijn € 228.000 lager dan begroot. De niet bestede middelen van € 187.000 Helders Perspectief is de belangrijkste oorzaak.

Dit komt omdat uitgaven voor een totaal van € 162.000 worden verantwoord in andere programma’s (voornamelijk programma 3). Hiertegenover staat een lagere onttrekking uit de reserve Helders Perspectief. Overhead Overhead betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De afwijkingen zijn als volgt: • Er is een voordeel in de loonkosten bedrijfsvoering van € 1.640.000. Hier staat een nadeel kosten inhuur tegenover van € 1.898.000. Per saldo een nadeel van € 258.000. Hier staan inkomsten aan ontvangen inkomsten ziekengeld, piketvergoedingen en loonkostensubsidie tegenover. • Vanwege de beperkende maatregelen door corona zijn er minder opleidingen gevolgd of hebben deze digitaal plaatsgevonden. Het voordeel is € 214.000. • Voor diverse personeelskosten zoals reis-en verblijfkosten, representatie en overige werkkosten is minder uitgegeven. Het voordeel is € 104.000. • Bij de overige goederen en diensten is een voordeel van € 235.000 vanwege lagere uitgaven voor onderhoud, kantoorartikelen, consumptiegoederen et cetera. • In de begroting is een stelpost opgenomen ‘invulling werkplekken’. Deze post is € 358.000, een negatieve uitgave. In werkelijkheid wordt er niets op geboekt. Het gevolg is dat dit nu een nadeel is. • De doorbelasting aan de diverse programma’s is € 1.118.000 hoger dan begroot.

In dit programma is dat een voordeel. Daar staan hogere rechtstreekse kosten op de andere programma’s tegenover. Per saldo is dit voor de jaarrekening budgettair neutraal. Bij diverse andere taakvelden doen zich ook nog uitgavenwijzigingen voor, maar deze zijn alle lager dan € 100.000. Per saldo leidt dit tot een nadeel van € 50.600.

16

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

Baten De toename in totaal bedraagt € 1.440.000. De afwijkingen groter dan € 100.000 bij een taakveld zijn als volgt: Burgerzaken Vanwege de coronamaatregelen kon er in 2020 slechts beperkt worden gereisd en rijexamens worden afgenomen. Reden waarom er minder reisdocumenten, rijbewijzen en overige documenten zijn aangevraagd. Het nadeel op de leges is € 292.000. Overhead Er zijn niet begrote inkomsten ontvangen van derden zoals ziekengelden, piketvergoeding, loonkostensubsidie etc. Een voordeel van € 407.000. Algemene uitkering De werkelijke inkomsten algemene uitkering zijn € 1.380.000 hoger dan begroot. Bij diverse andere taakvelden doen zich ook nog inkomstenwijzigingen voor, maar deze zijn alle lager dan € 100.000. Per saldo leidt dit tot een nadeel van € 55.000. Reserves Toevoegingen Afwijking nihil. Onttrekkingen Er is in totaal € 107.000 minder onttrokken uit reserves. De afwijkingen zijn: Bestuur De middelen Helders Perspectief zijn niet geheel besteed. De onttrekking uit de reserve Helders Perspectief is daardoor € 113.000 lager. Overhead Voor de dekking van kosten huisvesting is € 6.000 meer onttrokken uit de reserve nieuwbouw stadhuis.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

17

Programma 2 Zorgzame gemeente Den Helder is een zorgzame gemeente. Dat betekent dat inwoners de zorg en ondersteuning krijgen waar behoefte aan is. Dit doen wij met aandacht voor eigen kracht en mogelijkheden van onze inwoners en op basis van wederzijds vertrouwen. Preventie, inzet op samenwerking (zowel intern als extern) en intensieve begeleiding maakt deel uit van de werkwijze. Veiligheid van jongeren is een belangrijk aandachtspunt. In het Ketenhuis bespreken we complexe casuïstiek, delen we kennis en bevorderen we de integrale samenwerking. Preventie is een belangrijk onderdeel van het huidige aanbod schulddienstverlening. We stimuleren de financiële bewustwording van jongeren. Scholieren met financiële problematiek kunnen terecht bij het inloopspreekuur van ROC Kop van Noord-Holland. Door jongeren te ondersteunen en financiële problemen vroegtijdig aan te pakken kunnen we verdere schuldenproblematiek voorkomen. De werkloosheid is in de afgelopen jaren afgenomen. Inwoners met een bijstandsuitkering verkeren in omstandigheden waardoor zij niet gemakkelijk aan het werk komen. Bij de meesten is de afstand tot de arbeidsmarkt groot. We zetten volop in op leerwerktrajecten en arrangementen om deze mensen te begeleiden naar werk. We streven naar duurzame uitstroom. Als volledige uitstroom uit de uitkering niet mogelijk is zetten we in op vrijwilligerswerk of deeltijdarbeid.

We werken samen met organisaties, verenigingen en inwoners aan nieuwe creatieve oplossingen voor maatschappelijke betrokkenheid. Dit doen we dichtbij in de buurt. Proactief richting onze jeugd en sturend op minder werkloosheid en armoede. 2.1 Minder jongeren zijn er in Den Helder aangewezen op jeugdhulpverlening. Wat willen we bereiken? Minder jongeren zijn er in Den Helder aangewezen op jeugdhulpverlening. Hoe meten we of we dit doel bereiken? Percentage jongeren dat jeugdhulpverlening krijgt. Periode

Den Helder

Nederland

13,9 14,5 14,0 NB

10,4 10,6 9,7 NB

1e halfjaar 2019 2e halfjaar 2019 1e halfjaar 2020 2e halfjaar 2020 Bron: Den Helder in Cijfers. Effectindicator: Percentage jongeren tot 18 jaar dat jeugdhulpverlening krijgt. Het doel voor 2020 was maximaal 16%.

2.1.1 Integrale Kind Centra (IKC) Een Integraal Kind Centra (IKC) levert een belangrijke bijdrage aan de kansrijke ontwikkeling van het kind, de doorgaande lijn in de breedste zin en het voorkomen en/of oplossen van maatschappelijke problemen. De ontwikkeling van het IKC is volop in gang gezet in 2020. De gemeente heeft in 2020 de eerste investering gedaan. Schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zijn in begin of gevorderd stadium van de ontwikkeling en betrekken hiervoor professionals voor de procesondersteuning. Per te vormen IKC wordt bekeken welke accent nodig is; dit sluit aan bij de wijk en de kinderen met hun behoeften, talenten en uitdagingen. De continuering van zorg, het preventief zorgaanbod, aansluiting bij de wijk en optimale ontwikkeling van kinderen zijn onderwerpen die worden geborgd in structurele overleggen (gehouden tussen gemeente, onderwijs en zorgaanbieders). 2.1.2 Gezinscoaches inzetten voor gezinnen met complexe problematiek Gemeente krijgt zicht op mogelijkheden tot verandering in de meest complexe situaties en zoekt in samenwerking met gezinnen naar een nieuwe weg. Gezinscoaches maken contact en realiseren maatwerk. De gezinscoaches zijn geworven en de gesprekken met gezinnen vinden plaats.

Ook met de zorgaanbieders rondom de multiprobleemgezinnen zijn in september 2020 gesprekken geweest (eerst gezin, dan de zorg aan tafel die met het gezin bezig is). De gezinscoaches zijn vertraagd aangesteld om organisatorische redenen (capaciteit en prioritering bij kanteling naar wijkteams). Daarnaast hebben de coronamaatregelen voor vertraging gezorgd. Voor het welslagen van deze pilot is integraal werken cruciaal. Inmiddels is de uitvoering in 2020 gestart.

18

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

2.1.3 Pilot Jongerenpunt In januari 2020 is het Jongerenpunt officieel geopend. En in november 2020 was een eerste evaluatie van deze pilot. De eerste ervaringen zijn dat het Jongerenpunt voor een integrale brede aanpak zorgt omtrent de hulpvraag van een jongere. Jongeren ervaren het Jongerenpunt als een laagdrempelige plek en weten het Jongerenpunt te vinden, indien vrije inloop mogelijk is. De huidige samenwerkende partners zijn tevreden over de samenwerking. Ze zien het als een meerwaarde dat jongeren één centrale plek hebben waar ze heen kunnen voor al hun vragen op elk leefgebied. Helaas is Covid-19 een grote spelbreker geweest in de verdere doorontwikkeling van het Jongerenpunt. In 2021 voeren we verbeterpunten door om het tweede pilotjaar nog succesvoller te maken. 2.1.4 Integrale intake Zoals hierboven genoemd is het Jongerenpunt in januari 2020 officieel geopend. Samen met onze maatschappelijke partners en scholen zijn we onze dienstverlening verder aan het uitbouwen. Binnen het Jongerenpunt voeren we breed integraal casuïstiek overleg. 2.1.5 Veiligheid jeugd en gezinnen Geweld hoort nergens thuis is een 3-jarig programma gericht op de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. In 2020 is de regiovisie voor de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling ontwikkeld en vastgesteld in NoordHolland Noord.

Op dit moment wordt er -in samenwerking met ketenpartners en ervaringsdeskundigen- een bijbehorend uitvoeringsplan opgesteld. In 2019 is er voor meerdere projecten subsidie verkregen en deze projecten zijn nu in uitvoering: • Het opzetten van de Multidisciplinaire Aanpak (MDA++) in de Kop van Noord-Holland (een expertiseteam voor gezinnen waarbij sprake blijft van structurele onveiligheid ondanks inzet van hulpverlening). • Het opzetten van een expertiseplatform voor traumabehandelaren. • Het onderzoek de casus door de keten. • Het project Blijf veilig na de opvang. In 2020 is subsidie verkregen voor het implementeren van de visiede gefaseerde ketenzorg. Deze visie geeft handvatten voor het samenwerken aan veiligheid in gezinnen en biedt een gemeenschappelijke taal voor ketenpartners. Er worden trainingen georganiseerd voor ketenpartners om bekend te raken met deze visie en werkwijze. Ook worden er 7 ervaringsdeskundigen op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling getraind. Vanaf maart 2021 zijn zij inzetbaar voor ketenpartners en gemeenten. Tot slot worden er ook in 2021 weer trainingen georganiseerd gericht op de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. 2.1.6 Intensieve samenwerking met het onderwijs We leggen verbinding tussen zorg en onderwijs.

Per augustus 2020 is een programmamanager aangesteld voor de uitvoering van de activiteiten benoemd in het Transformatieplan Jeugd. Deze programmamanager stuurt op het behalen van de gestelde regionale transformatiedoelen, zowel op proces als op inhoud en voortgang. De programmamanager heeft een 0-meting gehouden: inhoudelijk en financieel. Hij is sturing gaan geven aan de regionale werkgroep. Dit heeft geleid tot een aantal nieuwe initiatieven. Waaronder een intensieve samenwerking met het onderwijs op het gebied van de aansluiting zorg en onderwijs. Er is eind 2020 een start gemaakt met de ontwikkeling van zorgarrangementen, de aansluiting van het schoolmaatschappelijk werk op de sociale wijkteams en er wordt gewerkt aan een heldere taakverdeling voor de zorg van leerlingen, waarvoor een 2021 een nieuwe gezamenlijke bestuurlijke visie wordt gemaakt. Een netwerk voor jongeren verkeert in de ontwerpfase met als doel dat kinderen, jongeren en hun ouders zo snel mogelijk weten waar zij terecht kunnen voor de juiste hulp. Eind 2020 heeft het college besloten een pilot te draaien in 2021 van Buurtgezinnen. Dit is een onderdeel van het programma ‘Zo stabiel mogelijk thuis wonen’. Voor het thema Stimuleren van effectieve methodes zijn verschillende acties ingezet. Zo is een brainstormsessie gehouden voor de vier Kop-gemeenten over effectieve methodes die preventief werken.

Ook is een aanvraag ingediend voor het werken met een erkend werkende aanpak voor geoorloofd schoolverzuim: M@zl. Op het thema Versterken van het leereffect in de regionale samenwerking is er een overeenkomst gesloten met de Kenniswerkplaats Jeugd dat ons werkbare expertise gaat opleveren in 2021. 2.1.7 Integrale aanpak jongeren 16 tot en met 27 jaar Deels wordt integraliteit gecreëerd door de wijkteams. De complexe vraagstukken kunnen ingediend worden bij het 18+ overleg. De pilot ‘Rondom 18’ zal dit overleg op een hoger plan trekken. De opzet van de pilot ‘Rondom 18’ is uitgewerkt. De plannen zijn klaar. Deze pilot zal nauwe samenwerking en inbedding krijgen in de wijkteams. En tevens zal Rondom 18 verder ingebed worden bij het Jongerenpunt. Hier werken de expertises, die benodigd zijn voor dit overleg, al samen.

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

19

Overige activiteiten die uitgevoerd zijn in 2020 Actieprogramma Kansrijke Start Het programma Kansrijke Start is van start gegaan. Samen met regiogemeenten Hollands Kroon, Schagen, GGD Hollands Noorden en een professional uit de geboortezorg worden symposia georganiseerd om een betere samenwerking tussen de partijen -die betrokken zijn bij de eerste 1000 dagen van een kind- tot stand te brengen. Het doel is dat deze partijen een coalitie vormen en afspraken maken om kwetsbare gezinnen effectief te ondersteunen, zodat meer kinderen een kansrijke start krijgen. Het eerste symposium is in november 2020 georganiseerd. Project Nu niet Zwanger In het laatste kwartaal van 2020 is gestart met het vierjarige projectNu niet Zwanger. Het project wordt uitgevoerd door de GGD Hollands Noorden. De doelstelling van het programma is het voorkomen van ongeplande en ongewenste zwangerschap bij kwetsbare (potentiële) ouders. Het gaat dan om (potentiële) ouders die, in deze fase van hun leven, hun toekomstige kind geen veilige en gezonde leefomgeving kunnen bieden. Er wordt ingezet op intensieve samenwerking met de ketenpartners in het sociaal- en medische domein. De Jongerenadviesraad In het najaar van 2020 hebben gemeente en onderwijsinstelling ROC voorbereidende gesprekken gevoerd met als resultaat een samenwerkingsovereenkomst.

Het ROC zal de Jongerenadviesraad gaan ondersteunen en de hele 2-jarige pilot gaan trekken. Op basis hiervan start de werving voor leden van de Jongerenadviesraad in 2021 en zal deze in het eerste kwartaal van 2021 gaan draaien. Jongerentop Door Corona een jaar uitgesteld, maar zeker niet afgesteld. Op 18 november 2021 komt er een nieuwe Jongerentop. In 2020 zijn hiervoor door de werkgroep Jongerentop, welke allerlei leden uit heel Noord-Holland- Noord kent, voorbereidende gesprekken gevoerd. Begin 2021 wordt gestart met de organisatie van de Jongerentop, deze zal volledig in samenwerking met jongeren gebeuren. Kinderburgemeester Vanaf juni 2020 is actief gestart met het onderwerp kinderburgemeester. Scholen zijn nauw betrokken geweest bij de werving en hebben 15 kandidaten geleverd. De schoolkinderen zelf hebben uit deze 15 kandidaten de kinderburgemeester gekozen en op 4 november 2020 is de eerste kinderburgemeester van Den Helder geïnstalleerd: Lotte Mollema. Lotte mag haar ideeën voor verbetering in Den Helder uitwerken en de groep kandidaten helpt haar mee. Lotte maakt zich hard voor meer sport voor kinderen, bewust omgaan met afval en meditatie voor basisschoolkinderen als vak in de klas. Daarnaast zet Lotte zich ceremonieel in. Zo reikt ze samen met wethouder en burgemeester lintjes en penningen uit, opent ze nieuwe initiatieven voor kinderen in de stad enzovoort.

Lotte zal twee jaar aanblijven. 2.2

Het aantal inwoners met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede.

Wat willen we bereiken? Het aantal met problematische schulden in Den Helder is afgenomen en minder inwoners leven in armoede. Hoe meten we of we dit doel bereiken? Beroep op schuldhulpverlening en voedselbank.

Den Helder 2019

Den Helder 2020

146 115

135 125

Gestart schuldhulpverleningstraject Voedselbank

Bron: Schuldhulpverlening: gegevens gemeente Den Helder, Voedselbank: voedselbanken.nl, Den Helder e.o. Effectindicator a: Aantal inwoners dat schuldhulpverlening ontvangt bedraagt in 2020 maximaal 140. Effectindicator b: Aantal mensen dat zich aanmeldt bij de voedselbank. Het doel voor 2020 is maximaal 103 gebruikers. Het aantal gebruikers van de voedselbank wordt gemeten ten opzichte van de voedselbanknorm zoals die op 1 januari 2019 landelijk geldt. Als de norm later verhoogd wordt, dan stijgt hierdoor het aantal klanten. Met dat effect wordt rekening gehouden bij de beoordeling van de meting.

20

Programmarekening 2020 - gemeente Den Helder

2.2.1 Vereenvoudigen aanvraagsystematiek voor financiële tegemoetkoming voor minima Het aanvragen van het Kindpakket kan sinds 2020 via de gemeentelijke website. Ouders waarvan het inkomen al bekend is vanwege een bijstandsuitkering of periodieke bijzondere bijstand hoeven geen aanvraag in te dienen. Zij krijgen ambtshalve het Kindpakket toegekend. In 2020 is onderzocht of het Kindpakket geïntegreerd kon worden in de nieuwe gemeentelijke website. De softwareleverancier heeft laten weten niet aan deze vraag te kunnen voldoen. Het proces voor digitalisering van het Kindpakket start opnieuw. Gelet op de tijdsinvestering vanwege een nieuw digitaliseringsproces en op de start van het Kindpakket 2021, is het nieuwe streven om per 1 januari 2022 het Kindpakket te digitaliseren. 2.2.2 We zetten data in waarmee we inwoners-die de financiële tegemoetkoming nodig hebben-gericht en actief kunnen benaderen. Sinds november 2019 is in Den Helder een Financieel Fit Team gestart. Financieel Fit Den Helder is een initiatief van twaalf lokaal betrokken, gelijkwaardige partners. Stuk voor stuk bedrijven, overheden en maatschappelijke organisaties die op dagelijkse basis, in welke vorm dan ook, ervaren dat armoede in Den Helder een groot, gemeenschappelijk probleem is.

Door verbinding en samenwerking te zoeken met meerdere partners uit de regio en zoveel mogelijk aan te sluiten bij een bestaande infrastructuur, pakken de initiatiefnemers armoede vanuit hun werkveld gezamenlijk aan. Het Financieel Fit Team denkt met inwoners mee over hun situatie, geeft advies en biedt ondersteuning. Het Financieel Fit Team kan: • Extra ondersteuning organiseren, bijvoorbeeld bij het ordenen van administratie. • Doorverwijzen naar hulpverlening door andere organisaties zoals maatschappelijk werk of schuldhulpverlening. • Informatie geven over voorzieningen en regelingen. • Adviseren over bijvoorbeeld vaste lasten en inkomen. 2.2.3. Betalingsachterstanden vroegtijdig melden. Met de start van Financieel Fit is ook gestart met ‘Vroeg eropaf’. Wanneer een inwoner van de gemeente Den Helder problemen heeft met het betalen van de maandelijkse rekeningen voor huur, energie, water en/of zorgverzekering, neemt een medewerker van het Financieel Fit Team namens de gemeente Den Helder contact op. Samen met de inwoner wordt gekeken wat nodig is om de betalingsproblemen aan te pakken. Soms heeft iemand recht op subsidies of regelingen. Soms kan er in termijnen worden betaald. En soms is er andere hulp nodig. Doel is om problematische schulden te voorkómen. De gemeente Den Helder werkt bij Vroeg Eropaf samen met de twee woningbouwverenigingen en een aantal zorgverzekeraars.

Van deze organisaties en van de energiebedrijven ontvangt de gemeente berichten over betalingsachterstanden. Zo kunnen we hulp aanbieden waar dat nodig is. Voor Vroeg eropaf wordt gebruik van de webapplicatie RIS-matching. Deze applicatie ondersteunt vroeg signalering van schulden door signalen op te vangen wanneer er bij meerdere lokale of landelijke partners betalingsachterstanden zijn. Met signaalpartners zoals woningcorporaties, energie-en waterbedrijven en zorgverzekeraars zijn inmiddels afspraken gemaakt en door middel van het RIS-systeem worden betalingsachterstanden gesignaleerd en gekoppeld. Door de wijziging van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is vanaf 1 januari 2021 het oppakken van signalen van betalingsachterstanden ook een wettelijke taak van de gemeente. Vanwege de uitvoering van deze wettelijke taak is het team Schuldhulpverlening per 2021 dan ook wederom uitgebreid met twee regisseurs schuldhulpverlening. 2.2.4 We geven voorlichting aan onderwijzend personeel en aan vrijwilligers van maatschappelijke organisaties. In verband met de coronamaatregelen is dit onderdeel nog niet opgestart. Dit wordt in het najaar van 2021, zoals beschreven in het uitvoeringsplan schuldhulpverlening, alsnog opgepakt. 2.2.5 We breiden de voorlichting over geldzaken, preventie van schulden en budgetbeheer uit aan leerlingen van het basisonderwijs en voorgezet onderwijs.