Gemeente Den Helder ACV - concept college.pdf
Tekst van het document
Dit is EUR 2,1 miljoen minder dan de bijgestelde begroting. Deze besparing is vooral te danken aan het deelgebied participatie. Binnen dit deelgebied vallen de kosten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De werkelijke kosten hiervoor bleken, net als bij veel andere gemeenten, EUR 1,0 miljoen lager te zijn dan verwacht. Tevens is een positieve eindafrekening ontvangen van GrGa die EUR 0,4 miljoen hoger was dan verwacht.
Op het deelgebied inkomen is EUR 0,8 miljoen bespaard ten opzichte van de bijgestelde begroting. Hiertegenover staat een overschrijding van de budgetten voor jeugdzorg van EUR 1,3 miljoen. Meer nadruk op preventie en toegang tot sociaal domein De kosten van het sociaal domein over 2023 zijn met EUR 6,2 miljoen (5,4%) toegenomen ten opzichte van 2022. De belangrijkste reden hiervoor is dat er vanaf 2023 meer nadruk wordt gelegd door het college op de preventie, toegang tot het sociaal domein en eerstelijnsvoorzieningen. Tijdens de accountantscontrole 2022 hadden wij deze beleidswijziging al vernomen van het college. De kosten voor preventie, toegang en eerstelijnsvoorzieningen bedroegen in 2022 EUR 2,3 miljoen. In 2023 is dit gestegen naar EUR 6,8 miljoen. Een deel hiervan komt vanuit andere taakvelden vanwege een wijziging van de verplichte taakvelden in 2023, maar dit is een relatief beperkt aandeel. Ook de kosten voor inkomen en participatie zijn toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar. Dit heeft voor een belangrijk deel te maken met actuele dossiers, zoals de toeslagenproblematiek, de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de energietoeslag. Tegenover deze hogere kosten staan hogere bijdragen vanuit de Rijksoverheid. De totale zorgkosten zijn ten opzichte van voorgaand jaar gestabiliseerd.
De kosten voor de Wmo zijn EUR 1,0 miljoen hoger dan voorgaand jaar, de kosten voor de jeugdzorg EUR 1,4 miljoen lager. Dit laatste wordt veroorzaakt door een verschuiving naar de kosten voor eerstelijnsvoorzieningen.
Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein Sociaal domein Bedrijfsvoering
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Uw kosten in het sociaal domein verder geanalyseerd We hebben de ontwikkeling van de kosten binnen het sociaal domein in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de kosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Noord-Holland, de gemeenten in de Noordkop en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de kosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting. Het totale bedrag per inwoner dat uw gemeente betaald aan het sociaal domein over 2023 bedraagt EUR 2.151. Dit is gelijk aan 46,8% van de gehele begroting. Hiermee geeft u meer uit aan het sociaal domein dan andere gemeenten. Zo gaf de gemiddelde gemeente in Nederland n 2022 EUR 1.679 (37,2% van de begroting) uit per inwoner en andere gemeenten in uw omvangklasse EUR 1.406 (36,4% van de begroting). Hetzelfde beeld is te zien als we de vergelijking maken met de gemeenten in de regio en in de provincie. Een belangrijke reden hiervoor is de samenstelling en demografische ontwikkeling van de bevolking van uw gemeente.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
De kosten per inwoner in het sociaal domein zijn sinds 2019 toegenomen met bijna 30%. Dit houdt gelijke trend met de toename van de totale begroting van de gemeente. In 2023 werd zoals hiervoor al gemeld 46,8% van de totale begroting uitgegeven aan het sociaal domein. In 2019 was dit 45,1%. Ook uit de grafiek hiernaast blijkt dat het aandeel dat het sociaal domein heeft in de totale begroting van uw gemeente over de laatste vijf jaar redelijk stabiel is.
Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.
Zonder deze herfinanciering was het risico aanzienlijk dat Willemsoord niet aan haar verplichten zou kunnen voldoen. Dit wordt versterkt omdat wij hebben begrepen dat Willemsoord te maken heeft met een uitdagende onderhouds- en duurzaamheidsopgave. Inmiddels heeft een extern onderzoeksbureau onderzoek uitgevoerd naar, onder andere, de financiële positie van Willmsoord. Uw raad is over de uitkomsten van dit onderzoek geïnformeerd.
Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2023 aanvaardbaar zijn.
Op basis van de resultaten van dit onderzoek heeft het college een onderbouwde positie ingenomen ten aanzien van de waardering van het kapitaalbelang in de jaarrekening 2023. De positie van het college is dat er meer tijd, onderzoek en besluitvorming van de gemeenteraad nodig is voordat een getrouwe waardering van het kapitaalbelang in Willemsoord mogelijk is.
Waardering kapitaalbelang in Willemsoord onzeker Eén van de significantie risico’s die wij hebben gedefinieerd voor onze controle van de jaarrekening 2023 is dat de waardering van het kapitaalbelang in Ontwikkelings- en Exploitatiemaatschappij Willemsoord B.V. (hierna: Willemsoord) niet juist is. Feitelijk komt dit erop neer dat het kapitaalbelang duurzaam minder waard is dan het bedrag wat voor het kapitaalbelang betaald is. In dit licht is het van belang dat de gemeente inzicht heeft in de feitelijke financiële situatie van het Willemsoord. Op basis van de jaarrekening 2022 hebben wij voorgaand jaar geconstateerd dat de liquiditeit van Willemsoord zeer slecht is, vooral omdat een belangrijk deel van de investeringen is gefinancierd met een kortlopend rekening courant krediet. Dit is een belangrijke reden geweest van het college om Willemsoord een langlopende hypothecaire lening te verstrekken tegen een relatief lager rentepercentage.
De huidige boekwaarde van het kapitaalbelang is EUR 5,5 miljoen. Hoewel wij het jammer vinden dat er nog geen duidelijkheid is, begrijpen wij op basis van de beschikbare informatie de positie van het college. Het leidt er echter toe dat er nog steeds een onzekerheid is over de waardering van het kapitaalbelang in Willemsoord. Deze onzekerheid is door het college tot uitdrukking gebracht in de toelichting op de jaarrekening. Omdat deze toelichting onderdeel is van de jaarrekening, geeft de jaarrekening als geheel een getrouw beeld, waardoor we de onzekerheid niet hebben meegenomen in onze oordeelsvorming ten aanzien van de getrouwheid van de jaarrekening als geheel. Wel hebben wij in onze controleverklaring een benadrukking opgenomen die verwijst naar de toelichting van de onzekerheid door het college.
Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Mogelijke claim van derden niet voorzien in jaarrekening In de paragraaf Weerstandsvermogen heeft het college gemeld dat er een n hoger beroep een claim door een derde partij is ingediend met een maximaal risico voor de gemeente van EUR 659.000. Het college is van mening dat de eerdere uitspraak van de Rechtbank voldoende is en ziet geen aanleiding waarom de rechter in hoger beroep tot een hogere of andere uitspraak zal komen. Daarom heeft het college geen voorziening gevormd voor het risico dat deze claim alsnog betaald moet worden. Op basis van de beschikbare controle-informatie zijn wij akkoord gegaan met het standpunt van het college. Overschot op taakveld Afval niet opgenomen in voorziening Uit de paragraaf Lokale heffingen blijkt een positief resultaat op het taakveld Afval van EUR 832.000. In beginsel verplicht artikel 44 lid 2 BBV echter dat er bij een overdekking van de afvalstoffenheffing een voorziening wordt gevormd ten laste van het resultaat omdat het geld betreft dat van derden is ontvangen met een specifiek bestedingsdoel. In het BBV zijn echter ook mogelijkheden om af te zien van een dergelijke voorziening. Het BBV geeft in beginsel aan dat het begrote tarief aan afvalstoffenheffing maximaal kostendekkend mag zijn.
Mocht in de realisatie een afwijking zitten dan MAG de gemeente een voorziening ex artikel 44 lid 2 (tariefegalisatie) gebruiken om fluctuaties in de tarieven tegen te gaan. De keuze om te egaliseren is niet verplicht, maar een mogelijkheid. De voorziening MOET echter gevormd worden in het geval heffingen en rechten bij de burger via tarieven geïnd zijn en de baten vervolgens wegens vertraging in de uitvoering niet uitgegeven zijn.
Wij hebben geconstateerd dat het overschot in 2023 niet door een dergelijke reden is veroorzaakt. Er is sprake van een eenmalige afrekening van NEDVANG en een reguliere afrekening van HVC die gunstig is uitgevallen. Hierdoor kan uw raad besluiten om het overschot ten gunste te brengen van de algemene reserve, maar staat het u ook vrij om via de resultaatbestemming een bestemmingsreserve te vormen. Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2023 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Oordeel
Waardering financiële vaste activa
Evenwichtig
Waardering kortlopende vorderingen
Evenwichtig
Waardering pensioenvoorziening wethouders
Evenwichtig
Waardering voorziening spaarverlof
Evenwichtig
Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Uw overhead nader geanalyseerd In de grafieken aan de rechterzijde van deze pagina hebben wij de ontwikkeling van uw overheadkosten in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de overheadkosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Noord-Holland, de gemeenten in de Noordkop en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de overheadkosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting. Beide invalshoeken geven eenzelfde beeld. De afgelopen vijf jaar zijn de kosten op het taakveld overhead bij uw gemeente gestaag toegenomen, met een sterkere toename in 2023. Per inwoner betaalde u in EUR 556 aan overhead. Dit is gelijk aan 12,6% van de begroting. Dit is hoger dan andere gemeenten. Alleen in de regio Kop van Noord-Holland wordt relatief een hoger bedrag aan overhead betaald. De reden hiervan is dat gemeente Hollands Kroon alle medewerkers beschouwd als overhead. Hierbij benadrukken wij dat de toedeling van de kosten aan het taakveld Overhead subjectieve elementen kent en bij iedere gemeente anders kan zijn. Het trekken van conclusies op basis van deze benchmark is daarom niet goed mogelijk.
Het college heeft ons bevestigd dat bij de begroting 2025 nadrukkelijk aandacht besteed zal worden aan de notitie Overhead van de commissie BBV om tot een meer zuivere toedeling van de overhead te komen.
Belangrijkste boodschappen
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Fysiek domein Sociaal domein Bedrijfsvoering
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Uw personeelskosten nader geanalyseerd Net als voor de overhead, hebben wij een nadere analyse uitgevoerd op de kosten van uw personeel. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in medewerkers die bij u in dienst zijn en medewerkers die u extern inhuurt. We hebben de ontwikkeling van deze kosten in beeld gebracht over de afgelopen vijf jaar, alsmede een doorkijk gegeven naar de primaire begroting 2024. Ook hebben wij deze kosten afgezet tegen de personeelskosten van andere gemeenten met uw omvang, de provincie Noord-Holland, de gemeenten in de Noordkop en met Nederland als geheel. Dit hebben wij langs twee invalshoeken gedaan, namelijk de kosten per inwoner en als percentage van uw totale begroting. Opbouw en ontwikkeling van de personeelskosten In de grafieken aan de rechterzijde van deze pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale personeelskosten opgenomen. Hieruit blijkt dat het bedrag dat u per inwoner aan personeel betaald vanaf 2019 is toegenomen van EUR 660 naar EUR 857. Ten opzichte van de begroting is dit een toename van 17,0% van de totale begroting naar 19,4%. De belangrijkste reden hiervoor zijn de extra taken die vanuit de Rijksoverheid aan de gemeenten zijn overgedragen.
De totale personeelskosten uitgedrukt als percentage van de totale begroting, liggen op hetzelfde niveau met andere gemeenten met u omvang en de andere gemeenten in de regio.
Belangrijkste boodschappen
32
Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening.
Over het algemeen zijn wij tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. Wij hebben echter ook een aantal aandachtspunten die ervoor kunnen zorgen dat de jaarrekeningcontrole volgend jaar efficiënter kan plaatsvinden: Kwaliteit jaarstukken bij start controle niet voldoende Bij de start van de jaarrekeningcontrole waren de concept jaarstukken beschikbaar. De kwaliteit van deze versie van de jaarstukken was niet in overeenstemming met onze verwachtingen. Hierdoor hebben wij bevindingen gedaan en vragen moeten stellen die voorkomen hadden kunnen worden. Daarom hebben wij het college aangeraden om bij de controle van volgend jaar: • Bij de start van de jaarrekeningcontrole de concept jaarstukken gereed en zichtbaar gecontroleerd te hebben aan de hand van de checklist jaarverslaggeving; • De teksten in de jaarstukken, in het bijzonder in de programmaverantwoording en de paragrafen, kritisch te beoordelen en door een derde medewerker te laten tegenlezen, voordat de jaarstukken aan ons worden verstrekt. Het college onderschrijft deze bevinding en past waar nodig de werkwijze en planning voor de jaarrekening 2024 hierop aan.
Hoog aantal correcties in de financiële administratie Bij de controle van jaarrekening gebruiken wij een volledige export uit de financiële administratie, zodat alle financiële mutaties voor ons zichtbaar zijn. Aan de hand van deze export beoordelen we ook de hoeveelheid correctieboekingen. Dit is voor ons een indicatie van de kwaliteit van de basisadministratie. In de export van 2023 viel ons op dat er veel meer correctieboekingen hebben plaatsgevonden dan voorgaand jaar, in het bijzonder ten aanzien van investeringskredieten. De reden hiervoor is dat gedurende het jaar facturen niet altijd op het juiste investeringskrediet worden verantwoord, bijvoorbeeld als er sprake is van verzamelkredieten. Vanuit het team Financiën is dit tijdens het afsluitproces gesignaleerd en gecorrigeerd. Ondanks dat deze correcties nodig waren, zijn wij blij met het feit dat de organisatie de onjuistheden zelfstandig heeft geconstateerd en hierin een kwaliteitsslag heeft gemaakt. Wij verwachten daarom dat het hoge aantal correcties een incident zal zijn, die nodig was om de administratie op niveau te brengen.
Beperkt aantal correcties naar aanleiding van onze controle Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal correcties dat voorkomt uit onze controle. Wij hebben drie correcties met een materieel effect voorgesteld, die alle drie betrekking hadden op de classificatie van posten in de balans. Hiervan zijn er twee gecorrigeerd. Een verschil in de classificatie van nog te ontvangen bedragen van EUR 372.000 is niet aangepast. Wel hebben wij diverse onjuistheden geconstateerd in de toelichtingen, in het bijzonder in het verloopoverzicht van de vaste activa. Deze zijn allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
Belangrijkste boodschappen
33
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter) Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Naar onze mening is de interne beheersing binnen uw gemeente als geheel voldoende om tot een getrouwe jaarrekening en rechtmatigheidsverantwoording te komen. Onze mening wordt ondersteund door de bevindingen die voortkomen uit de werkzaamheden van de VIC. Deze positieve boodschap wil echter niet zeggen dat er geen verbeteringen mogelijk, en op enkele onderdelen noodzakelijk, zijn. Deze hebben wij voor u samengevat in onze Boardletter die op 13 december 2023 met de Auditcommissie is besproken. Ook in de rapportage van de VIC zijn zeer waardevolle aanbevelingen opgenomen.
Op de volgende pagina hebben wij voor de belangrijkste processen onze visie gegeven op de kwaliteit van de interne beheersing in het kader van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording, inclusief de vooruitgang ten opzichte van het voorgaande jaar.
Belangrijkste boodschappen
34
Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de boardletter) Jaarrekening Proces
Status
Tov 2022
Debiteuren en verkoopfacturatie
Gelijk
Veel handmatige werkzaamheden; hoge foutgevoeligheid
Omgevingsvergunningen
Beter
Bouwkosten vaker gecontroleerd; koppeling K2F en PB
Ontvangen subsidies
Gelijk
Geen centraal subsidieregister; volledigheid niet gewaarborgd
Huren en pachten
Gelijk
Geen koppeling tussen VBS en K2F; veel handmatige acties
Treasury
Gelijk
Inkopen en factuurverwerking
Gelijk
Prestatielevering niet gewaarborgd en niet altijd aantoonbaar
Betalingsorganisatie
Gelijk
Aanbestedingen
Beter
Geen afgedwongen vier-ogen bij betalingen GWS Suite Ingeschatte duur van overeenkomst, alsmede inhuur. Voor de inhuur is in augustus een DAS geïmplementeerd.
Personeel- en salarisadministratie
Gelijk
Wmo
Beter
Jeugd
Beter
Onderbouwing van besluiten niet altijd zichtbaar, processen zijn niet volledig beschreven Verordening is verouderd; processen zijn niet beschreven
Verstrekte subsidies
Gelijk
Voorwaarden en maatschappelijke effecten niet bewaakt
Overzicht processen
Participatiewet
Gelijk
VIC
Memoriaalboekingen
Gelijk
Geen functiescheiding tussen initiëren en uitvoeren boekingen
Risicomanagement
Gelijk
(Fraude)risicomanagement niet geborgd in de organisatie
Beheersing Verbonden partijen
Gelijk
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Afsluitproces
Risicomanagement en fraude
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
IT-omgeving Legenda
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Betekenis
Urgente bevindingen in het proces; materiële bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Belangrijke bevindingen in het proces; geen bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
Geen belangrijke bevindingen in het proces
Belangrijkste boodschappen
35
Ons beeld van en onze samenwerking met de VIC Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Wij zijn erg blij met de samenwerking met de VIC. Ons beeld van de (verbijzonderde) interne controle is dat de adviseurs VIC hun werkzaamheden zeer nauwgezet, kritisch en zorgvuldig uitvoeren. Hierdoor kunnen wij op een goede wijze gebruik maken van hun werkzaamheden. Omdat de VIC gepositioneerd is binnen Team Financiën in de eerste lijn, kunnen we echter niet steunen op de werkzaamheden. Met andere woorden: we dienen zelfstandig aanvullende werkzaamheden uit te voeren op processen en transacties die een verhoogd risico hebben dat ze een fout van materieel belang bevatten.
In onze Boardletter hebben wij de positie van VIC binnen het Team Financiën reeds besproken. Op dat moment heeft de organisatie aangegeven dat de huidige positionering een bewuste keuze is. Naar de mening van het college zijn er voldoende waarborgen aanwezig om de onafhankelijkheid van de VIC te waarborgen. VIC plan is in 2023 goed doorontwikkeld In 2023 is het VIC plan op een goede manier verder doorontwikkeld. Een belangrijke verbetering is dat er meer aandacht is voor frauderisico’s. Daarnaast is de risicoclassificatie per proces beter onderbouwd. Desalniettemin zien wij mogelijkheden om de VIC en haar controleplan nog verder door te ontwikkelen. Deze hebben wij eerder in onze Boardletter met u gedeeld.
VIC rapportage 2023 Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij gebruik gemaakt van de VIC-rapportage over 2023. Wij zijn blij met de kritische en gedetailleerde bevindingen die in dit rapport zijn opgenomen. Het geheel is goed gestructureerd en overzichtelijk vormgegeven. Het rapport is voorzien van concrete adviezen die goed toepasbaar zijn in de praktijk. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de opvolging van bevindingen en adviezen van de VIC en de accountant uit eerdere jaren. Een punt van aandacht blijft de conclusievorming naar aanleiding van de gedane bevindingen voor de verdere werkzaamheden van de VIC, de externe accountant of de rechtmatigheidsverantwoording. Wij nemen dit mee in onze samenwerking bij de controle van de jaarrekening 2024. De belangrijkste bevindingen van de VIC zijn geïntegreerd in dit accountantsverslag en meegewogen in ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening.
Belangrijkste boodschappen
36
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Risicomanagement is in ontwikkeling Het risicomanagementproces is opgenomen in het Beleidskader weerstandsvermogen en risicomanagement gemeente Den Helder. Hierin is een duidelijke uiteenzetting gegevens van de achtergrond, doelen en kaders van het risicomanagementproces binnen de gemeente.
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
In het beleidskader is terecht benoemd dat risicomanagement bij veel gemeenten nog onvoldoende een onderdeel vormt van de normale bedrijfsvoering. Wij zien dat binnen gemeente Den Helder goede eerste stappen zijn gezet om dit te realiseren, maar dit proces is nog niet afgerond. De kaders zijn goed uiteengezet in het Beleidskader, maar moeten nog in de volle breedte in de organisatie worden geïmplementeerd. Een voorbeeld is dat risicomanagement nog niet in de processen van de organisatie is geïntegreerd. Tevens is er nog beperkt aandacht voor fraude- en IT-risico’s. Op dit moment worden risico’s uit de organisatie gehaald en geëvalueerd als gevolg van de door het BBV afgedwongen actualisatie bij de begroting en jaarrekening, en nog niet een gestructureerd proces om het risicoprofiel van de gemeente te beheersen. Wij raden u daarom aan om de uitgangspunten uit het Beleidskader wederom onder de aandacht te brengen van het lijnmanagement. Hoewel de visie van de gemeente is dat risicomanagement een lijnverantwoordelijkheid is, is het naar onze mening van belang dat dit proces door een onafhankelijke medewerker wordt bewaakt, zoals de concerncontroller.
Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij u en het college De primaire verantwoordelijkheid voor de preventie en detectie van fraude ligt zowel bij u als het college van burgemeester en wethouders. Het is onze verantwoordelijkheid als accountants om door planning en uitvoering van de controle een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de vraag of de financiële overzichten als geheel vrij zijn van een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude (of van fouten). Frauderisico’s deels opgenomen in werkzaamheden VIC Reeds meerdere jaren is fraude binnen de publieke sector een belangrijk onderwerp van gesprek. De maatschappelijke aandacht voor dit onderwerp heeft ervoor gezorgd dat meer en meer wordt verwacht dat het college en de directie zelfstandig een interne frauderisicoanalyse opstelt. Een dergelijke analyse helpt de organisatie om frauderisicofactoren te identificeren en te beheersen. Hierdoor kan fraude zoveel mogelijk worden tegen gegaan. Binnen uw gemeente is reeds een opzet gemaakt van een frauderisicoanalyse. Hierbij worden frauderisico’s benoemd, inclusief de getroffen beheersmaatregelen. In de werkplannen van de VIC is een deel van deze risico’s met bijpassende beheersmaatregelen al opgenomen.
Een volgende stap is om de frauderisico’s ook te integreren in de dagelijkse bedrijfsvoering van de organisatie, mede als onderdeel van het uit te voeren M&O beleid, zodat ze gaan ‘leven’ in de organisatie.
Belangrijkste boodschappen
37
Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Frauderisico’s in onze controle Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Naast het betrekken van de interne frauderisicoanalyse hebben wij op basis van onze beroepsregels de volgende aanvullende werkzaamheden uitgevoerd in het kader van fraude: • Het uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude: rationalisatie, druk en gelegenheid worden afgezet tegen de kans en de impact; • Frauderisico’s besproken met de Auditcommissie, het college en de gemeentesecretaris; • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd risico; • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Nadere werkzaamheden van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bijzonderheden voortgekomen.
Fraude in de controleverklaring Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te mitigeren. In de verklaring nemen we ook op wat de belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze werkzaamheden. Er is geen overkoepelend M&O beleid Binnen de gemeente is geen overkoepelend M&O-beleid vastgesteld, waardoor geen algemene uitgangspunten, kaders, beheersmaatregelen en risicogebieden op dit gebied inzichtelijk zijn. Het beschikken over een overkoepelend M&O-beleid is aan te bevelen omdat de visie en kaders van de gemeenteraad ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik hiermee expliciet naar voren komen. Noodzakelijk is het echter niet. Relevant is dat de in verordeningen en nadere besluiten die daaruit voortkomen voldoende preventieve en repressieve maatregelen zijn opgenomen, alsmede dat de toetsing op deze maatregelen is opgenomen in de interne beheersingsorganisatie. Wij hebben geconstateerd dat dit het geval is.
Geen belangrijke signalen voor integriteitschendingen Op basis van de informatie verkregen van de vertrouwenspersoon van uw gemeente hebben wij gesignaleerd dat er geen Belangrijke signalen zijn ontvangen met betrekking tot Integriteitschendingen van eigen medewerkers.
Belangrijkste boodschappen
38
Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Afsluitproces Overzicht processen VIC Risicomanagement en fraude IT-omgeving
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit naar de opzet en het bestaan van de algemene IT- beheersmaatregelen uitgevoerd. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties, waaronder: • Key2Financiën (financiële administratie); • Suite voor Sociaal Domein (sociaal domein) • Youforce (salarisadministratie) Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening.
Ons beeld van uw IT-functie is positief Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden zijn wij van mening dat de IT-functie binnen uw gemeente in het kader van de jaarrekenig voldoende is, maar op onderdelen kan worden verbeterd. Procedures en werkwijzen zijn gedefinieerd en maatregelen zijn getroffen, maar niet altijd eenduidig uitgevoerd, gedocumenteerd, geformaliseerd en aantoonbaar getoetst op effectieve werking. Wij ervaren een hoge mate van bewustzijn bij de organisatie van het (toenemende) belang en afhankelijkheid van automatisering en data en dat passende IT-beheersmaatregelen en een goede invulling van de IT-omgeving en IT-functie nodig zijn. De organisatie heeft hiervoor diverse documenten opgesteld met onderliggende tactische plannen en procedures. Wij hebben geadviseerd om de periodieke toetsing van deze plannen en procedures verder te optimaliseren, zodat kan worden aangetoond dat de beheersmaatregelen niet alleen aansluiten bij de risico's, maar ook effectief zijn. Dit vraagt om een eenduidige, structurele en aantoonbare invulling van de genoemde IT-beheersmaatregelen. Wanneer de beheersmaatregelen zijn verlegd naar IT-partners, bijvoorbeeld door het gebruik van Software as a Service, dan bestaat de monitoring hiervan uit het periodiek beoordelen van beschikbare derden-verklaringen of rapportages.
Mede door deze bevindingen hebben wij de controle van de jaarrekening 2023 gegevensgericht uitgevoerd.
39 Belangrijkste boodschappen
De speerpunten die u als raad aan ons hebt meegegeven hebben wij voor u uitgewerkt Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bij de uitvoering van de controle heeft de Auditcommissie de mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons accountantsverslag.
Wij hebben samen met de VIC de interne beheersing rondom de financiële informatiestromen beoordeeld, specifiek gericht op begrotingsonrechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording. Hierbij hebben wij geconstateerd dat de interne beheersing toereikend is om de financiële informatiestromen tijdig aan uw raad aan te bieden.
Voor 2023 heeft de Auditcommissie ons de volgende specifieke speerpunten meegegeven: • de (financiële) informatiestromen naar de raad en dan met name het tijdig informeren van de raad; • de verbonden partijen in het algemeen en Zeestad in het bijzonder;
Daarnaast hebben wij beoordeeld welke procedure het college volgt indien zij van mening is dat informatie niet kan wachten tot het volgende P&C document. In dat geval legt het college raadsvoorstellen voor, onder begeleiding van raadsinformatiebrieven. Als er sprake is van een mogelijke financiële bijstelling, dan wordt dit in de raadsinformatiebrief opgenomen. Wij hebben voor het begrotingsjaar 2023 geconstateerd dat deze bijstellingen in het eerste volgende P&C document definitief worden verwerkt.
Tijdens onze controle hebben wij specifieke aandacht besteed aan deze speerpunten. Onze bevindingen hebben we hierna uitgewerkt. De financiële informatiestromen naar de raad en dan met name het tijdig informeren van de raad De wijze waarop de financiële informatiestromen naar de raad plaatsvinden, inclusief de tijdigheid van deze informatie, is verankerd in de Financiële verordening Den Helder 2024. Hierin staat onder andere welke rapportages opgesteld worden, over welke afwijkingen uw raad geïnformeerd wil worden en op welke wijze afwijkingen van de begroting moeten worden geclassificeerd in het kader van de begrotingsonrechtmatigheid. Hierbij is de interne organisatie van uw gemeente ingericht om nieuwe en gewijzigde financiële inzichten te verwerken in het eerstvolgende P&C product. Om verrassingen in de jaarrekening te voorkomen is in december een slotnota in de P&C cyclus opgenomen om afwijkingen van de tussenrapportages worden gemeld.
Wij vinden het belangrijk om aan te geven dat wij voor het doel van dit verslag tijdig vertaald hebben als “in het volgende P&C document”. Dit is echter onze eigen invulling op basis van de huidige praktijk die het college hanteert. De commissie BBV heeft in de Kadernota Rechtmatigheid echter de uitspraak gedaan dat de betekenis van (niet) tijdig wordt bepaald door de ‘spelregels’ tussen de gemeenteraad en het college over het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot. Deze spelregels staan vooralsnog niet in de financiële verordening. Derhalve raden wij u aan om op korte termijn deze spelregels van vast te leggen in de financiële verordening. Hierbij merken wij op dat de huidige praktijk aansluit bij hetgeen wij bij andere gemeenten waarnemen.
40 Belangrijkste boodschappen
De speerpunten die u als raad aan ons hebt meegegeven hebben wij voor u uitgewerkt Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Verbonden partijen in het algemeen en Zeestad in het bijzonder In onze boardletter hebben wij geconstateerd dat de interne beheersing van de verbonden partijen adequaat, maar kwetsbaar is. Wij hebben begrepen dat dit risico expliciet aandacht heeft van het college, in het bijzonder ten aanzien van versterking van formatie en waarborgen van de continuïteit van de specifieke kennis van de verbonden partijen. Wij realiseren ons dat het meer tijd vraag voordat deze kennis daadwerkelijk in de organisatie beklijfd is. Buiten de continuïteit van de dossierkennis zijn er geen kwetsbaarheden geconstateerd in de interne beheersing waar de gemeente invloed op heeft. De voornaamste risico’s zijn duidelijk in beeld bij de organisatie. Daarnaast vindt er regelmatig overleg plaats met de verbonden partijen over actuele ontwikkelingen, aanwezige risico’s en behaalde resultaten. De specifieke aandachtspunten en financiële risico’s voor de gemeenten zijn bekend en worden waar mogelijk adequaat beheerst. Tevens biedt het college tweemaal per jaar een Rapportage Verbonden partijen aan de gemeenteraad aan, waarin de actuele ontwikkelingen en risico’s voor de vier belangrijkste private verbonden partijen zijn opgenomen.
Zeestad B.V. en Zeestad C.V. Op basis van de voorlopige jaarrekening 2023 hebben wij vastgesteld dat Zeestad C.V. per 31 december 2023 nog voor een boekwaarde van EUR 66,7 miljoen aan lopende projecten op de balans heeft staan. Hier staat een bedrag van EUR 67,1 miljoen tegenover aan vooruit ontvangen projectbijdragen van opdrachtgevers. Dit houdt in dat de vennootschap de door haar ontvangen bijdragen volledig in projecten heeft geïnvesteerd. Omdat Zeestad C.V. haar exploitatie voert voor rekening en risico van de aandeelhouders, is er geen sprake van eigen vermogen per 31 december 2023.
De beschikbare liquide middelen per 31 december 2023 bedragen EUR 0,3 miljoen tegen EUR 10,6 miljoen per 31 december 2022. De reden hiervan is dat in het najaar van 2022 door de aandeelhouders een groot bedrag aan bijdragen vooruitbetaald is. Vanuit deze middelen zijn in 2023 diverse investeringen betaald. In 2023 is voor een bedrag van EUR 7,1 miljoen aan bijdragen ontvangen. Hier staan investeringen tegenover van EUR 17,3 miljoen. Omdat het moment van de investeringen niet altijd samenvalt met het tijdstip van de ontvangen bijdragen, is er in het laatste kwartaal 2023 een tijdelijk liquiditeitsprobleem ontstaan. Deze is door de gemeente opgelost door een voorschot te betalen op de projectbijdrage 2024, maar ook door achterstallige facturen te voldoen. Wij hebben het college aangeraden om zich de komende maanden goed te laten informeren over de liquiditeitspositie van Zeestad, omdat de afronding van lopende projecten op korte termijn een belangrijk beslag zal leggen op de aanwezige middelen.
41 Belangrijkste boodschappen
De speerpunten die u als raad aan ons hebt meegegeven hebben wij voor u uitgewerkt Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Interne beheersing
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Daarnaast is op opgevallen dat de voorlopige jaarrekening 2023 is opgesteld op basis van het uitgangspunt dat Zeestad C.V. haar bedrijfsactiviteiten zal continueren. Op basis van de overeenkomsten die wij hebben ontvangen, was de intentie echter om de exploitatie van Zeestad per 31 december 2023 te stoppen. Wij hebben begrepen dat met de vennootschap en provincie Noord-Holland is afgesproken om de exploitatie met één jaar te verlengen om het mogelijk te maken om lopende projecten af te ronden. Per 1 januari 2025 houdt Zeestad dan op te bestaan. Dit zou inhouden dat de jaarrekening van Zeestad C.V. opgesteld moet worden op basis van liquidatiebasis. Dit kan een effect hebben op balans per 31 december 2023 en de financiële haalbaarheid van lopende projecten indien deze niet tijdig zijn afgerond, in het bijzonder wanneer de aandeelhouders besluiten om geen bijdragen meer ter beschikking te stellen. Wij hebben begrepen, maar niet vastgesteld, dat de provincie heeft aangegeven welwillend te zijn om projecten op subsidiebasis te blijven vergoeden, maar niet meer als aandeelhouder. Indien dit inderdaad gerealiseerd wordt, lijkt de uitvoerbaarheid van de projecten gewaarborgd.
Wij hebben begrepen dat er door uw raad nog geen besluit is genomen of de gemeente zonder de provincie een doorstart wil maken met Zeestad 2.0, en zo ja, in welke vorm. In de meerjarenraming is vooralsnog geen rekening gehouden met een mogelijke doorstart van Zeestad, inclusief het dekken van de organisatiekosten.
Belangrijkste boodschappen
42
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
In april 2024 heeft de Rijksoverheid met provincies en gemeenten afspraken gemaakt over hun financiën. Hieronder hebben wij de belangrijkste afspraken op een rijtje gezet. Opschalingskorting definitief afgeschaft Een van de afspraken is dat vanaf 2026 de opschalingskorting definitief wordt geschrapt. Daardoor krijgen gemeenten EUR 675 miljoen extra. Nieuwe financieringssystematiek eerder ingevoerd Tevens is besloten om de nieuwe financieringssystematiek (bbpsystematiek) al vanaf 2024 in te voeren, zodat de financiering vanuit de Rijksoverheid stabieler wordt. Deze overgang heeft, met uitzondering van het jaar 2025, geen financiële gevolgen voor gemeenten. In 2025 wordt echter, eenmalig, een lagere uitkering uit het gemeentefonds verwacht. Streven naar minder specifieke uitkeringen Om in de toekomst verantwoordingslasten te beperken en bestedingsvrijheid te bevorderen wordt, naast de lopende inspanningen om de financiële verhoudingswet aan te passen, een plan uitgewerkt om te komen tot een vermindering van het aantal (nieuwe) specifieke uitkeringen.
Financiering Wmo wijzigt Een andere afspraak die gemaakt is, is om gezamenlijk te werken om de beheersbaarheid van de uitgaven in relatie tot de wettelijke zorgtaken van de Wmo 2015 te borgen. Het Rijk en gemeenten gaan zich samen inspannen om het openeinde-deel van de regeling te beëindigen. Afgesproken is dat in de toekomst (een nader te bepalen deel van de) Wmo 2015 niet langer via de algemene uitkering van het gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering. Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende, geobjectiveerde indexering ontwikkeld die rekening houdt met de kostenontwikkeling en demografie en vergrijzing. In juni 2024 wordt een voorstel besproken op welke wijze die uitgangspunten verder worden uitgewerkt, ook in samenhang met het al lopende houdbaarheidsonderzoek. Ook op het fysiek domein zijn er ontwikkelingen In het fysiek domein spelen een aantal fundamentele ontwikkelingen die veel van gemeenten vragen. Erkend is dat er onderzoek nodig is naar de vraag of de bbp-systematiek evenredig meebeweegt met de ontwikkeling van de kosten op de beleidsterreinen openbaar vervoer, infrastructuur en natuur. Ook hierbij gaat het om de balans tussen ambitie, taken, middelen en uitvoeringskracht. Voor deze drie beleidsterreinen zal tot een verdere concretisering van de handelingsperspectieven en oplossingsrichtingen worden gekomen.
Belangrijkste boodschappen
43
Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Duurzaamheidsrapportage komt eraan Als onderdeel van de Europese Green Deal heeft de Europese Commissie de nieuwe Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) gepubliceerd. De CSRD is op dit moment alleen van toepassing op de B.V. en N.V. en op organisaties van openbaar belang. Door grote OOB’s met meer dan 500 werknemers moet de CSRD voor het eerst worden toegepast voor verslagen die in 2025 worden gepubliceerd, betrekking hebbend op boekjaar 2024. Het is nog onduidelijk of en wanneer gemeenten ook verplicht zullen worden een duurzaamheidsverslag op te stellen. Dit hangt af van de manier waarop de Nederlandse wetgever de CSRD zal gaan implementeren. De Nederlandse wetgever kan bijvoorbeeld het toepassingsbereik uitbreiden door onder andere gemeenten te verplichten een duurzaamheidsverslag op te stellen. Wij verwachten echter dat decentrale overheden hun maatschappelijke verantwoordelijkheid zullen nemen en niet achter kunnen blijven in het opstellen en openbaar maken van duurzaamheidsrapportages. Ondanks dat er nu nog geen verplichting is voor uw gemeente, kan ESG (Environment (Milieu), Social (Sociaal) en Governance (Bestuur)) toch een relevant thema zijn. Het kan voorkomen dat organisatie binnen uw gemeente of leveranciers aan de CSRD/ESG eisen moeten voldoen. Zij kunnen dan informatie bij uw gemeente opvragen voor onder meer hun eigen ESG-rapportage.
Indien dit het geval is, raden wij u aan om in een vroeg stadium met deze partijen te overleggen, zodat u weet wat er aan de te verstrekken informatie wordt verwacht.
De ESRS vereisen rapportering over een breed scala aan ESGonderwerpen, zowel voor de eigen activiteiten van uw gemeente als met betrekking tot de waardeketen. Om als gemeente aan de eventuele ESG-regelgeving te kunnen voldoen, vergt dit de nodige voorbereiding. De hoeveelheid voorbereiding zal mede afhangen van de parameters die voor gemeenten zullen gaan gelden. Assurance met een beperkte mate van zekerheid door een onafhankelijke assurance-dienstverlener zal verplicht zijn. Wij bevelen uw gemeente aan de ontwikkelingen nauwlettend te volgen, inclusief de gevolgen daarvan voor de adequate betrokkenheid van uw gemeenteraad. Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit Uw gemeente heeft meer dan 100 medewerkers. Daarom bent u vanaf 1 juli 2024 verplicht te rapporteren over het zakelijke verkeer en het woon-werkverkeer van uw medewerkers. Uiterlijk 30 juni 2025 stuurt u de gevraagde gegevens over 2024 in. Waarover u moet rapporteren en welke gegevens u hiervoor nodig heeft, staat in de handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’. Zo dient u bijvoorbeeld te rapporteren over: • Het totaal aantal kilometers dat uw werknemers in een kalenderjaar hebben afgelegd voor zakelijk en woonwerkverkeer.
• Jaartotaal aan kilometers verdeeld in soort vervoermiddel en brandstoftype De handreiking 'Gegevensverzameling werkgebonden personenmobiliteit’ kunt u hier vinden.
Belangrijkste boodschappen
44
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2023.
Financiële positie
Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening.
Bevindingen controle
Sisacode
Specifieke uitkering
JenV A15
Bijlagen Actuele ontwikkelingen
De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen. Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
Maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2022 en 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
JenV A16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C209
Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2023)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C55
Aanpak energie armoede
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C56
Regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2021)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • EUR 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan EUR 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan EUR 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan EUR 1.000.000; • EUR 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan EUR 1.000.000.
Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
45
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle
Sisacode
Specifieke uitkering
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
BZK C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C75
Regiodeals 3e tranche
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
BZK C94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D1
Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D8
Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D12
Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020-2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D12A Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 2020-2024
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D14
Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D19
Specifieke uitkering tijdelijke onderwijs huisvesting Oekraine
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
OCW D22
Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
46
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening Sisacode
Informatiewaarde jaarverslag
Specifieke uitkering
IenW23 E3 Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
IenW E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
EZK F20
Impulsaanpak Winkelgebieden tranche 1
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
EZK F28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid (CDOKE)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Speerpunten van de gemeenteraad
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Bijlagen
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
SZW G13
Onderwijsroute _ deel gemeente 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing
Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Belangrijkste boodschappen
47
Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Jaarrekening Fout / onzekerheid
Omvang van de fout of onzekerheid
Toelichting fouten / onzekerheden
Specifieke uitkering stimulering sport
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H8
Specifieke uitkering Regeling Sportakkoord 2020-2022
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H12
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Bevindingen controle
VWS H14B
Specifieke uitkering instandhouding en doorontwikkeling expertisecentra jeugdhulp 2021 (sisa tussen medeoverheden)
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Interne beheersing
VWS H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Speerpunten van de gemeenteraad
VWS H30
Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
VWS H32
Specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Informatiewaarde jaarverslag
Sisacode
Specifieke uitkering
VWS H4
Financiële positie
Bijlagen Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
VWS H35B Specifieke uitkering IZA
Belangrijkste boodschappen
48
De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Uit onze controle blijken geen bevindingen. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNTverantwoording in uw jaarstukken.
Financiële positie
Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl
Bevindingen controle
Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2023 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.
Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
Aantal topfunctionarissen
U heeft drie topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening 2023. De functie van gemeentesecretaris is sinds april 2023 ingevuld door de heer Pothast. Over de periode januari-maart heeft de heer Van Veen deze functie tijdelijke uitgeoefend op basis van een inhuurovereenkomst.
Aard dienstverband
De heer Van Veen heeft de functie van gemeentesecretaris uitgevoerd als topfunctionaris zonder dienstbetrekking. De andere twee topfunctionarissen zijn gedurende hun periode als topfunctionaris in loondienst bij de gemeente geweest.
Betaling ontslagvergoeding
U heeft in 2023 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.
Belangrijkste boodschappen
49
Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening. Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.
Om onze onafhankelijkheid bij de controle van de jaarrekening te waarborgen hebben wij geen werkzaamheden uitgevoerd die buiten de kaders van onze overeenkomst vallen. Een andere maatregel die wij genomen hebben is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de controle van uw gemeente, persoonlijk hebben verklaard dat ze onafhankelijk zijn van uw gemeente. Deze verklaring is in ons controledossier opgenomen.
Belangrijkste boodschappen
50
Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten die wij met u hebben gecommuniceerd Jaarrekening Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u hebben gerapporteerd. Dit hebben we opgenomen in onderstaande tabel.
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Bevindingen controle Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Vereiste communicatie grond van controlestandaarden
Controleplan
Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.
Bevestiging van onze onafhankelijkheid
Boardletter
Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle
Eventuele ontdekte of vermoede fraude
Niet-naleven van wet- en regelgeving
Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Ons standpunt over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college
Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces
Niet gecorrigeerde afwijkingen
Actuele ontwikkelingen Sisa
Accountantsverslag
Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente
Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s.
Belangrijkste boodschappen
51
Onze urenbesteding in verband met de controle van de jaarrekening van uw gemeente Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Onze urenbesteding is in overeenstemming met onze verwachtingen De controle van de jaarrekening vereist voldoende tijd en aandacht van het controleteam. Hierbij beogen we een passende verdeling binnen het team ten aanzien van de onderwerpen, kennis en betrokkenheid. Ingevolge de maatregelen “In het Publiek belang” binnen de accountancysector rapporteren wij over onze urenbesteding ten aanzien van de jaarrekeningcontrole.
Teamlid
Bevindingen controle Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad
Begrote uren
Partner
96
Manager
112
Controleleider
136
Beginnend controleleider
124
Assistent accountant
116
Totaal uren
584
Werkelijke uren
Zoals uit bovenstaande tabel blijkt wijkt onze werkelijke inspanning bijna niet af van de verwachte inspanning. [ACTUALISEREN]
Bijlagen Actuele ontwikkelingen Sisa
WNT Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding
Bedankt voor de fijne samenwerking