Gebiedsbeheerplan Mariëndal definitief.pdf
Tekst van het document
Het is noodzakelijk om niet de gehele watergang te maaien en een deel van de watervegetatie te sparen zodat er te allen tijde schuilmogelijkheden zijn voor vissen, amfibieën en insecten. Ecologische waarde Doordat meerdere bloeimomenten per jaar kunnen plaatsvinden is er gedurende het hele voorjaar en zomerseizoen nectar aanwezig voor insecten. Ook bieden de aanwezige planten beschutting en voedsel voor andere diersoorten. Deze rietoevers zijn belangrijk voor watervogels, als meerkoet, wilde eend, kleine karekiet en dus ook de koekoek als broedgelegenheid. De koekoek legt één of enkele eieren in nesten van andere vogels, de waardvogels. Kleine karekiet is een belangrijke waardvogel van de koekoek. Het maaimoment vanaf week 35 valt buiten de bloei- en broedperiode. Vegetatie is op dit moment van het jaar dor en houtiger geworden. De insectenpiek is geweest, ook gaan verschillende andere soorten in winterslaap of -rust. Enkele oevers zijn steil, deze locaties bieden geschikte verblijfplaatsen voor de ijsvogel, de ijsvogels foerageren in het natte profiel. De ijsvogels zijn door bezoekers zeer gewaardeerde vogels. Het aanwezige riet op de droge oevers biedt leefgebied voor de rietsnoerhalsloopkever en viervlekrietklimmer. In de droge oevers zijn veel pinksterbloemen aanwezig, het doel is om meer oevers te ontwikkelen met pinksterbloemen.
Deze pinksterbloem is de waardplant van het oranjetipje. Deze insecten zijn op hun beurt weer voedsel voor de aanwezige vogels. Door de aanwezige watervegetatie in het natte profiel is de oever geschikt als paaiplek voor vissen. Daarnaast blijft het natte profiel door zijn openheid geschikt als voortplantingswater voor amfibieën doordat er genoeg licht op het oppervlakte schijnt en dus het water voldoende opwarmt. Door de hoeveelheid watervegetatie en de diversiteit in vegetatiesoorten zijn er veel insecten aanwezig zowel boven als onder de waterlijn die als voedsel dienen voor amfibieën en vissen. De natte oever is geschikt als leefgebied voor verschillende juffers en libellen zoals glassnijder, lantaarntje en azuurwaterjuffer. De natte oever vormen foerageergebieden voor libellen en juffers en de soorten leggen hun eitjes op de aanwezige watervegetatie. Deze vegetatierijke delen zijn vervolgens geschikt leef- en foerageergebied voor de larven van de soorten. Naast insecten, amfibieën en vissen is het natte profiel ook van hoge ecologische waarde voor watervogels en rietvogels. De natte oevers met veel vegetatie zoals riet biedt broedgelegenheid voor onder andere waterral, kuifeend, rietgros, dodaars, krakeend, kleine karekiet en koekoek. Vegetatiesamenstelling: Kruidenoever 80% kruiden, 20% grassen Rietoever <70% riet
33 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Doelsoorten - Insecten: oranjetipje, rietsnoerhalsloopkever, viervlekrietklimmer, glassnijder, lantaarntje en azuurwaterjuffer. - Vogels: ijsvogel, kleine karekiet, rietgors, wilde eend, meerkoet en koekoek, krakeend, kleine karekiet, waterral, kuifeend, dodaars, rietgors, grasmus en koekoek - Planten: pinksterbloem, harig wilgenroosje havikskruiden, margriet, blauwe knoop, fluitenkruid en heelblaadjes, gele lis, lisdodde, waterlelie, rietorchis en gele plomp. - Amfibieën/reptielen: Gewone pad, bruine kikker, kleine watersalamander en bastaard kikker. Beheervoorwaarden - Geen chemische middelen toepassen. - Voor het maaien van de matige rietoevers is het voorlopen noodzakelijk om verstoring/beschadiging van broedgevallen van onder andere karekiet te voorkomen. Laat de bodem zoveel mogelijk ongemoeid. - Beheer richten op soortentoename. - Laat 25% van de vegetatie staan. Beheeractiviteiten - Rietoevers worden één keer in de twee jaar gemaaid in oktober, waarbij jaarlijks 50% van het aanwezige riet wordt gemaaid. Het maaisel wordt afgevoerd. - Rietoevers van minder dan 0,5 meter breed worden twee keer per jaar gemaaid en afgevoerd in mei en begin augustus. Wanneer het riet is teruggedrongen en meer kruiden aanwezig (aandeel grassen en kruiden > 80%) zijn kan worden overgegaan naar het beheer van ‘kruiden-oevers’, zie volgende punt.
- Kruiden-oevers worden twee keer per jaar gemaaid 1e maaironde eind juni, 2e maaironde eind september/ begin oktober, drie dagen laten liggen en het maaisel wordt afgevoerd; Risico’s - Eutrofiëring van de bodem met als verruiging tot gevolg door het opbrengen of laten liggen van maaisel. - Te vroeg maaien voordat de zaadafzetting is geweest van kruiden dit heeft een afname van soortensamenstelling als gevolg. - Verstoring, beschadiging en vernietiging van broedgevallen van vogels zoals karekiet. Kansen - Het omvormen van matig ontwikkelde rietoevers naar kruiden-oevers.
Figuur 3-12 Huidige situatie van een kruiden-oever en een rietoever (overkant). Bron: NLadviseurs, 2022.
34 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
3.6 Oevers (nat profiel – Beheerplan Watergangen 2020-2025) Wat is aanwezig? Peildatum: 29-04-2022 Beschrijving: weinig diversiteit, merendeel allen riet als vegetatie. Areaal: Kwaliteit: matig vanwege beperkte soortendiversiteit. Wat willen we? Beperken verzilting (waterkwaliteit) Beheer: 1 maaironde 75% van het areaal - maaien (korf) en afvoeren (week 37 t/m 41) Eindbeeld Het eindbeeld van het natte profiel betreft een open maar vegetatierijk water met een grote soortenrijkdom. Op deze manier blijft het natte profiel geschikt als paaiplek voor vissen door de hoeveelheid watervegetatie. Het natte profiel wordt zo veel mogelijk ongemoeid gelaten en er heerst een extensief maairegime. De bodem van het natte profiel blijft ongemoeid om verstoring van eventueel schuilhoudende amfibieën of vissen te voorkomen. Het is noodzakelijk om niet de gehele watergang te maaien en een deel van de watervegetatie te sparen zodat er te allen tijde schuilmogelijkheden zijn voor vissen, amfibieën en insecten. Voldoen aan de beeldmeetlatten22 voor natuurlijke oevers o Water-oever-afkaveling o Water-oever-soortenrijkdom o Water-oever-drijfvuil tegen oever o Water-oever-zwerfafval grof o Water-vegetatie in nat profiel Ecologische waarde Door de aanwezige watervegetatie in het natte profiel is de oever geschikt als paaiplek voor vissen.
Daarnaast blijft het natte profiel door zijn openheid geschikt als voortplantingswater voor amfibieën doordat er genoeg licht op het oppervlakte schijnt en dus het water voldoende opwarmt. Door de hoeveelheid watervegetatie en de diversiteit in vegetatiesoorten zijn er veel insecten aanwezig zowel boven als onder de waterlijn die als voedsel dienen voor amfibieën en vissen. De natte oever is geschikt als leefgebied voor verschillende juffers en libellen zoals glassnijder, lantaarntje en azuurwaterjuffer. De natte oever vormen foerageergebieden voor libellen en juffers en de soorten leggen hun eitjes op de aanwezige watervegetatie. Deze vegetatierijke delen zijn vervolgens geschikt leef- en foerageergebied voor de larven van de soorten. Naast insecten, amfibieën en vissen is het natte profiel ook van hoge ecologische waarde voor watervogels en rietvogels. De natte oevers met veel vegetatie zoals riet biedt broedgelegenheid voor onder andere waterral, kuifeend, rietgros, dodaars, krakeend, kleine karekiet en koekoek. Om een vegetatie- en soortenrijk nat profiel te ontwikkelen is het noodzakelijk om de oeverbeschoeiing te verwijderen en het talud te verflauwen. Hierdoor ontstaat er een zone met vegetatierijk water met gele lis, gele plomp, lisdodde en waterlelie dat leefgebied is voor de draaikolkschijfhoren, een paailocatie is voor vissen en ei-afzet voor amfibieën.
Doelsoorten - Insecten: glassnijder, lantaarntje en azuurwaterjuffer. - Vissen: tiendoornige stekelbaars, driedoornige stekelbaars, snoek, Bittervoorn en baars. - Amfibieën/reptielen: Gewone pad, bruine kikker, kleine watersalamander en bastaard kikker. - Vogels: krakeend, kleine karekiet, waterral, kuifeend, dodaars, rietgors en koekoek. - Weekdieren: draaikolk-schijfhoren. - Planten: gele lis, lisdodde, waterlelie en gele plomp.
22
Zie Beheerplan Watergangen 2020-2025
35 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Beheervoorwaarden - Laat de bodem zoveel mogelijk ongemoeid. - Beheer richten op soortentoename. - Laat 25% van de vegetatie staan. Beheeractiviteiten - Korf het natte profiel 1 keer per jaar in de maanden september-oktober en apart afvoeren (48 uur later). - Rietoevers worden één keer in de twee jaar gemaaid in oktober, waarbij jaarlijks 50% van het aanwezige riet wordt gemaaid. - Verwijderen drijf-/zwerfvuil 2 x per jaar voor het maaien. Actie: - Afstemmen werkzaamheden beheer en onderhoud aan het natte- en droge profiel van oevers en watergangen tussen de werkgroep Water en de vakgroep Groen.
36 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
3.7 Paden (Beheerplan Wegen 2020-202523)
Figuur 3-13 Kaart met de half-/verharde structuur.
Wat is aanwezig? Peildatum: 19-04-2022 Beschrijving: verharde fiets/wandel paden, half verharde wandelpaden en onverharde wandel-, mountainbike- en ruiterpaden. Areaal: 9823 m² Kwaliteit: goed
Wat willen we? De volgende ambities voor onverharde paden worden nagestreefd: De paden zijn overal schoon, heel en veilig. Uitgangspunt is differentiatie volgens ‘Nieuw Perspectief’ o Binnen de bebouwde kom: kwaliteitsniveau B o Buitengebied: kwaliteitsniveau C
Beheervoorwaarden -
Volgens Beheerplan Wegen 2020-2025
Beheeractiviteiten -
23
Volgens Beheerplan Wegen 2020-2025
(Kuiper, Lesscher, Ruijs, & Ausema, 2020) 37
Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Risico’s -
-
-
Boomwortelopdruk kan paden beschadigen en voor gevaarlijke situaties zorgen. Van onverharde paden en wegen is de kwaliteit niet in beeld omdat deze nu niet worden geïnspecteerd. Dit brengt risico’s met zich mee ten aanzien van de veiligheid die de gemeente nu niet goed in beeld heeft. Er is geen structurele beheerstrategie uitgewerkt en er is geen budget voor beheer en onderhoud in de jaarbegroting opgenomen. Er is slechts incidenteel geld beschikbaar en beheer en onderhoud wordt daarom slechts incidenteel uitgevoerd. Door het matige onderhoud is de kans dat er ongelukken plaatsvinden groter. Om slechte paden op te knappen zullen hogere kosten moeten worden gemaakt dan bij structureel beheer aan de orde zouden zijn (Kuiper, Lesscher, Ruijs, & Ausema, 2020).
Verwachte levensduur De gemeente Den Helder hanteert als uitgangspunt voor de technische levensduur van objecten in de openbare ruimte een afschrijvingstermijn van max. 40 jaar (bron: Nota afschrijvings- en Rentebeleid 2011). Voor onverharde paden gaat de gemeente Den Helder uit van een afschrijvingstermijn van ongeveer 10 jaar, afhankelijk van het gebruik en de ondergrond. Kansen (zie hoofdstuk 2) - Realiseren van het nieuwe Helderse ommetje. - Beter scheiden van de verschillende recreanten groepen door beter routering.
Figuur 3-14 Verhard fiets/looppad en een onverhard mountainbike-pad. Bron: NLadviseurs, 2022.
38 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
3.8 IJsvogelwand
Figuur 3-15 IJsvogelwand, juli 2017. Foto: Helderse Vallei
Wat is aanwezig? Peildatum: 29-04-2022 Beschrijving: betonnen wand met gaten, houten elementen Kwaliteit: niet gemeten Wat willen we? - Een aantrekkelijke broedplaats voor ijsvogels - Zo min mogelijk verstoring door bijvoorbeeld passerende mensen/honden - Educatie over en uitzicht op de wand, op terrein van De Helderse Vallei Eindbeeld Een stabiele constructie waar veel gebruik van gemaakt wordt door doelsoort. Beheervoorwaarden - Beheer wordt uitgevoerd door De Helderse Vallei, in samenwerking met Vogelwerkgroep. - Gemeente Den Helder stelt onderhoudsniveau niveau B aan Mariëndal, dit niveau is op basis van KOR 2018 van het CROW. - Beheer wordt uitgevoerd conform Wet natuurbescherming en met in achtneming van de algemene zorgplicht. - Zoveel mogelijk werken met accu-gereedschap. Beheeractiviteiten - Maaien riet vanaf het water.
39 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
-
Braamstruiken aan de achterzijde van de wand laten groeien. Deze dienen als barrière voor passanten. Overgroeiende braamstruiken langs aanliggend wandelpad snoeien.
Heesters langs wandelpad snoeien, zodanig dat de wand onbereikbaar blijft vanaf het pad. Risico’s - Verstoring door passanten - Beheer van element en omliggend terrein is bij diverse partijen. Geen goede afstemming kan voor verwarring zorgen. - Kosten voor beheer van wand zijn niet verder in dit beheerplan opgenomen. Kansen - Zie ook: IJsvogelwanden (vogelbescherming.nl)
40 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
3.9 Terreininrichtingselementen
Figuur 3-16 Kaart locaties van de terrein inrichtingselementen.
Wat is aanwezig? Peildatum: 29-04-2022 Beschrijving: 15 banken en 2 afvalbakken. Kwaliteit: Goed Wat willen we? - Terreinmeubilair is schoon, heel en veilig. - Grenzend aan bank is ruimte (1,5 meter breed) voor rolstoel of kinderwagen. - Bij iedere bank een afvalbak. - Ruimte onder en grenzend aan, ingericht met halfverharding. - Banken zijn geplaatst langs hoofdroute en daarmee goed toegankelijk. - Voldoende afstand tot bank (+2 meter) van afvalbakken in verband met mogelijk overlast. - Tijdige lediging van de afvalbakken. Eindbeeld Voldoende, schone en veilige bankjes die vrij toegankelijk zijn voor recreanten. Beheervoorwaarden - Gemeente Den Helder stelt onderhoudsniveau niveau B aan Mariëndal, dit niveau is op basis van KOR 2018 van het CROW. - Beheer wordt uitgevoerd conform Wet natuurbescherming en met in achtneming van de algemene zorgplicht. - Zoveel mogelijk werken met accu-gereedschap.
41 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Beheeractiviteiten - Schoonmaken terrein inrichtingselementen. - Herstellen beschadigde terrein inrichtingselementen. Risico’s - Beschadigde terrein inrichtingselementen. - Zwerfafval door dagrecreanten rondom de terrein inrichtingselementen. Kansen (zie ook hoofdstuk 2) - Sporttoestel bij zitweide. - Meer informatieborden plaatsen, bij ingangen maar ook educatieve borden bij verschillende objecten.
Figuur 3-17 Eén van de bankjes in Mariëndal. Bron: NLadviseurs, 2022.
42 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
4 Organisatie 4.1 Opdrachtgever en opdrachtnemer Waar Team Openbare Ruimte verantwoordelijk is voor het beheer, is Team Wijkbeheer verantwoordelijk voor het dagelijks onderhoud. Beheer en onderhoud wordt vaak in één adem genoemd. Beheer is overkoepelend. Het gaat dan over inspecties, aantoonbaar beheer, beheerplannen, bijhouden van het beheersysteem en assetmanagement. Een belangrijk onderdeel van het overkoepelende beheer is het praktische onderhoud, uitgevoerd door personen die buiten het onderhoud doen en zij die zorgen dat onderhoud gepland en uitgevoerd wordt. In dit licht is Team Openbare Ruimte de opdrachtgever voor Team Wijkbeheer. Team Openbare Ruimte bepaalt wat er onderhouden moet worden en hoe. Wat is siergazon en wat is bloemenweide bijvoorbeeld. Team Wijkbeheer bepaalt wie het uitvoert en houdt controle op de uitvoering. Beide teams zijn elkaars complement. Het ene kan niet zonder het andere. Goed overleg tussen beide teams met heldere afspraken is dan ook een pré.
4.1.1 stakeholders In en rondom Mariëndal zitten een aantal ondernemers die belang hebben bij een goed toegankelijk en beheert recreatie/natuur gebied. Dit zijn: Duurzaamheidscentrum De Helderse Vallei, snackbar Donkere Duinen, de Pannenkoekenvallei, de Klimvallei en het openluchttheater.
4.2 Bestekken & contracten Maatregel beheerobject Inspectie heesterkwaliteit Maaien bloemenweide Maaien siergazon Onderhoud vaste planten Onkruidbeheersing in beplanting Snoeiwerk heesterachtigen
Contractvorm
Looptijd
Uitvoerende partij
Contractmonitoring
Geen
2 van de 4 wijken/jaar
TOR
Geen
Geen
Doorlopend
Wijkteams
Geen
RAW beeldbestek
Vier jaar
Fa. Stroop
Jaarcontract
Jaar
1 Aannemer
RAW beeldbestek
Vier jaar
ProGroen & Milieu
Maandelijks via CROW beeldmeetlatten Maandelijks via CROW beeldmeetlatten Maandelijks via CROW beeldmeetlatten
Geen
Doorlopend
Wijkteams
Geen
Tabel 4-1 Betrokken partijen bij onderhoud.
4.3 Contactpersonen Marieke Holthuijsen, beleidsmedewerker Groen & Spelen (Team openbare ruime) Marco Kikkert, technisch adviseur (Team openbare ruimte) Henri de Wit, databeheerder (Team openbare ruimte) Patrick van Egten, projectleider Groen (Team Wijkbeheer) Monique Markus, projectleider civiel (Team Wijkbeheer) Wijkbeheerder, contact met bewoners (Team Wijkbeheer) Vakgroep stedelijk water, Arjan, Peter en Patrick.
43 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
5 Uitvoering De beschreven maatregelen (zie hoofdstuk 3) die nodig zijn voor een duurzame instandhouding en verdere ontwikkeling van Mariëndal gaan vanzelfsprekend ook gepaard met kosten. Er is in de laatste jaren geen structureel budget geweest voor onderhoud, daardoor heeft de gemeente geen goed zicht op wat de kosten zijn bij duurzaam beheer. Hieronder is een indicatie gemaakt voor de te verwachten kosten voor het onderhoud van Mariëndal.
5.1 Beheerkosten De beheerkosten zijn berekend voor jaarlijkse (onderhoud) kosten. Gekozen is om vanuit verschillende, meest van toepassing zijnde, bronnen eenheidsprijzen en kostennormen te hanteren en hieruit een basis kostenraming op te zetten. De kosten voor het beheer van openbaar groen worden opgebouwd door de diverse maatregelen voor verzorgend (dagelijks) onderhoud (onkruid beheersing en zwerfafval beheersing) en technisch beheer (snoeien, maaien, dunnen, et cetera). De beheerkosten zijn mede afhankelijk van de marktwerking en kunnen dus jaarlijks fluctueren. De jaarlijkse kosten om het huidige groenareaal op het gewenste beeldkwaliteitsniveau dagelijks te onderhouden zijn gebaseerd op ervaringscijfers. Deze zijn opgenomen in de meerjarenbegroting en zijn vooralsnog toereikend. Om een nog beter inzicht te krijgen in de beheerkosten gaat de gemeente zelf een kennisbank opbouwen met daarin de werkpakketten en kengetallen voor het groenonderhoud. Dit moet leiden tot een nog nauwkeurigere kostenraming en is een opmaat naar assetmanagement.
44 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Beheer en onderhoud Bos Beheer activiteit
Hoeveelheid Bewerkingspercentage Prijs
Blessen controle ronde
Eenheid Frequentie Kosten per jaar
8
100 € 65,00
uur
1 €
520,00
Dunning
124403,43
100 € 0,32
m2
0,1 €
3.980,91
Verwerken tak en top hout (snipperen)
124403,43
100 € 0,27
m2
0,1 €
3.365,11
Snoei bosranden
11431,93
50 € 0,27
m
0,33 €
509,29
Bestrijden ongewenste opslag
124403,43
2 € 0,21
m2
1 €
522,49
Maaien Ongewenste kruiden
124403,43
5 € 0,21
m2
1 €
1.306,24
8
100 € 65,00
uur
1 €
520,00
€
10.724,05
Boomveiligheidscontrole (randen)
Gras(vegetatie) beheer activiteit
Hoeveelheid Bewerkingspercentage Prijs
Eenheid Frequentie Kosten per jaar
Maaien en afvoeren 1x
4166,73
70 € 0,17
m2
1 €
495,84
Maaien en afvoeren 2x
55816,39
70 € 0,17
m2
2 €
13.284,30
Maaien gazon (ruwgras)
11036,44
100 € 0,03
m2
7 €
2.317,65
Slepen bloemweide
100
m2
1
Maaien rondom objecten
n.b 67
100 € 0,16
st
2 €
20,72
Bijmaaien veldkei
67
100 € 0,16
st
5 €
51,81
€
16.170,33
Water/oever beheer activiteit
Hoeveelheid Bewerkingspercentage Prijs
Eenheid Frequentie Kosten per jaar
Maaien (riet)oever
7128,47
70 € 0,22
m2
1 €
Schonen insteek
7128,47
70 € 0,22
m2
0,33 €
1.097,78 362,27
Baggeren
32772,47
50 € 3,40
m2
0,05 €
2.785,66
€
4.245,71
Paden beheer activiteit
Hoeveelheid Bewerkingspercentage Prijs
Eenheid Frequentie Kosten per jaar
Herstel paden
9823,51
20 € 0,25
m2
1 €
491,18
Bijmaaien randen
5337,87
100 € 0,14
m
1 €
747,30
€
1.238,48
Overige kosten Post Uitvoeringskosten (6%)
Percentage
Kosten per jaar 6
€
1.942,71
Algemenekosten (5%)
5
€
1.618,93
Winst en risico (5%)
5
€
1.618,93
Totaal
€
5.180,57
€
37.559,14
Tabel 5-1 Kostencalculatie van het jaarlijkse onderhoud.
Geadviseerd wordt om vanuit een goede activiteiten- en inkoopregistratie de kostenraming jaarlijks te evalueren en aan te scherpen. Het werken met een jaarbegroting op basis van jaarplannen kan hierin een goede werkwijze zijn.
45 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
5.2 Beheertabellen De beheertabellen geven de soortensamenstelling van de huidige- en gewenste situatie weer. Door duurzaam beheer wordt er van de huidige situatie naar de gewenste situatie toe gewerkt, bos groeit langzaam en daarom is de omvorming een langdurig traject. Voor het behalen van de doelstellingen is het noodzakelijk dat het verloop van de omvorming er gemonitord wordt, zodat er juist gehandeld (beheert) kan worden.
30 31 zwarte els 32 ruwe berk 33 zwarte els 34 schietwilg 35 ruwe berk 36 ruwe berk
Percentage
ruwe berk
Boomsoort 4
10% 30% 40% 20% 40% 30% 30% 20% 40% 20% 10% 30% 10% 30% 50% 25% 30%
Percentage
ruwe berk gewone esdoorn schiet wilg zwarte els zwarte els zwarte els zomereik Oostenrijkse den zwarte els ruwe berk zwarte els Oostenrijkse den zwarte els zomereik ruwe berk zomereik zwarte els
Boomsoort 3
Percentage
80% 40% 20% 40% 60% 35% 40% 40% 50% 50% 90% 50% 90% 40% 50% 30% 40% 100% 100% 40% 100% 60% 30% 40% 40% 60% 100% 60% 40% 100% 60% 70% 80% 50% 60% 60%
Boomsoort 2
1 gewone esdoorn 2 abeel 3 zwarte els 4 gewone esdoorn 5 gewone es 6 ruwe berk 7 ruwe berk 8 zomereik 9 gewone esdoorn 10 zwarte els 11 ruwe berk 12 zomereik 13 ruwe berk 14 zwarte els 15 zwarte els 16 gewone esdoorn 17 zomereik 18 abeel 19 abeel 20 zomereik 21 struweel 22 gewone es 23 zomereik 24 zwarte els 25 gewone es 26 zwarte els 27 abeel 28 zomereik 29 gewone esdoorn
Percentage
Boomsoort 1
vaknummer
Soortenspreiding huidige situatie
zwarte els zwarte els gewone esdoorn abeel
5% abeel 25% zomereik 40% 10% gewone es
5% 5%
gewone esdoorn gewone esdoorn zwarte els gewone es gewone esdoorn
30% overig 30% 20% ruwe berk 10% 20% schietwilg
5%
zwarte els
20%
gewone es
15% tamme kastanje
15%
gewone es ruwe berk
20% zwarte els 30%
25%
25% zwarte els
25% gewone esdoorn
10%
zwarte els Canadese populier ruwe berk zomereik zomereik
20% 30% 30% 30% 20%
20% 20% zwarte els 10% gewone esdoorn 30% 20%
zwarte els zwarte els
30% tamme kastanje 30% ruwe berk
10% 20% populier
zomereik gewone esdoorn ruwe berk zwarte els zomereik zomereik
20% 30% 15% 30% 20% 20%
veldesdoorn
20%
gewone esdoorn gewone esdoorn zwarte els zwarte els
5% 20% 20% 20%
gewone esdoorn ruwe berk abeel zwarte els veldesdoorn
20%
10% 10%
20% 20%
10%
46 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
10% 5% 50%
10% 10% 10% 10% abeel
Percentage
veldesdoorn zwarte els zwarte els
zomereik zomereik zomereik zwarte els
Boomsoort 4
20% 20% 20% 35% 10% 10%
Percentage
zwarte els zwarte els zwarte els veldesdoorn abeel veldesdoorn
Boomsoort 3
Percentage
70% 70% 70% 50% 20% 90% 100% 90% 95% 50% 100%
Boomsoort 2
37 gewone esdoorn 38 gewone esdoorn 39 gewone esdoorn 40 zomereik 41 zomereik 42 Canadese populier 43 struweel 44 schietwilg 45 gewone esdoorn 46 schietwilg 47 veldesdoorn
Percentage
Boomsoort 1
vaknummer
Soortenspreiding huidige situatie
5%
Tabel 5-2 huidige soorten samenstelling bosvakken Mariëndal.
In Figuur 5-1 is aangegeven in welke bosvakken wanneer onderhoud moet worden gepleegd. De verdeling is gemaakt op basis van de prioritering die tijdens de inventarisatie is opgenomen en op basis van het oppervlak van de bosvakken zodat er elk jaar ongeveer hetzelfde oppervlak onderhouden wordt, zo variëren de jaarlijkse kosten minimaal.
Figuur 5-1. Beheercyclus van de bosvakken in Mariëndal.
47 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Onderstaande tabel is gebaseerd op het theoretische streefbeeld. In de werkelijkheid (het veld) kan een andere samenstelling ‘logischer’ zijn, wijk in deze situaties dan af van onderstaande streefbeelden. Streef wel naar een soortenrijkdom met 5 hoofdboomsoorten en meerdere (lees 4) generaties.
vaknummer
Boomsoort 1
Percentage
Boomsoort 2
percentage
Boomsoort 3
Percentage
Boomsoort 4
Percentage
Boomsoort 5
Percentage
Boomsoort 6
Percentage
Soortenspreiding doelstelling
1
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
2
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
3
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
4
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
5
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
6
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
7
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
8
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
9
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
10
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
11
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
12
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
13
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
14
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
15
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
16
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
17
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
18
abeel
100%
19
abeel
100%
20
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
21
struweel
100%
22
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
23
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
25
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
26
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
27
abeel
100%
28
zwarte els
30%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
29
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
30
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
31
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
32
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
33
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
34
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
35
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
36
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
37
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
38
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
48 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
39
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
40
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
41
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
42
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
43
struweel
100%
44
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
45
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
46
zwarte els
25%
ruwe berk
25%
zomereik
20%
g. esdoorn
10%
g. abeel
10%
overig
10%
47
struweel
100%
Tabel 5-3 Doelstelling soortensamenstelling bosvakken Mariëndal.
5.3 Overzicht kansen Niet opgenomen in het beheer/niet begroot: -
Goede verbinding met omliggende (agrarische) natuurgebieden. Mantel-zoomvegetatie creëren. Natuureducatie, punten inrichten die bezoekers achtergrondinformatie geven over het landschap, historie, specifieke soorten en het beheer. (in combinatie met ‘Nieuw Helders Ommetje’.) Routes aanpassen (fiets, wandel en mountainbike) om te komen tot een meer logische routering. Natuurlijke sporttoestellen met uitleg plaatsen op plekken die goed bereikbaar zijn. (calisthenics park). Hoofdentree verfraaien, momenteel is die niet uitnodigend en/of informatief. Zie welkomplein gebiedsvisie.
Opgenomen in het beheer/begroot: -
Verhogen biodiversiteit om het gebied veerkrachtig te maken/houden met oog op klimaatadaptatie. Nabootsen van een natuurlijkecosysteem, door gelaagdheid in het bos te creëren, met een hoog aandeel dood hout, en verschillende leeftijden.
49 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Literatuurlijst de Wit, H., Kikkert, M., Holthuijsen, M., van de Lagemaat, D., & Lesscher, T. (2020). Beheerplan Groen. Den Helder: Gemeente Den Helder. Kuiper, W., Lesscher, T., Ruijs, J., & Ausema, P. (2020). Beheerplan Wegen. Den Helder: Gemeente Den Helder. Lesscher, T., Ruijs, J., & Vakgroep Water. (2020). Beheerplan Watergangen. Den Helder: Gemeente Den Helder. Naturalis. (2016, mei 11). Bospest blijkt zegen voor inheems insectenleven. Nature today, p. 1. Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, N. (2018, maart 13). factsheet-amerikaanse-vogelkers. Opgehaald van www.nvwa.nl: https://www.nvwa.nl/documenten/plant/planten-in-denatuur/exoten/risicobeoordelingen/factsheet-amerikaanse-vogelkers Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, N. (2018, maart 13). factsheet-rimpelroos. Opgehaald van www.nvwa.nl: https://www.nvwa.nl/documenten/plant/planten-in-denatuur/exoten/risicobeoordelingen/factsheet-rimpelroos Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, N. (2019, november 7). Reuzenberenklauw. Factsheet Reuzenberenklauw. Nederland: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Noord-Holland, P. (2021). Natuurbeheerplan 2022. Noord-Holland: Provincie Noord-Holland. Opgehaald van https://www.bij12.nl/wp-content/uploads/2022/01/Natuurbeheerplan-2022provincie-Noord-Holland.pdf Rijksoverheid. (2022). onderwerpen/natuur-en-biodiversiteit/natuurnetwerk-nederland.
Opgehaald van www.rijksoverheid.nl: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/natuur-enbiodiversiteit/natuurnetwerk-nederland VBNE, V.-e. (2020). Juridisch kader recreatief gebruik van bos en natuur. Driebergen: Vereniging van Bos- en Natuureigenaren. Wit, H. d., Kikkert, M., Holthuijsen, M., Lagemaat, D. v., & Lesscher, T. (2020). Beheerplan groen 2020-2025. Den Helder: Gemeente Den Helder.
50 Gebiedsbeheerplan Mariëndal
Bijlage Bijlage 1. Sortimenten lijst Bomen sortiment voor aanplant boswilg grove den grauwe abeel gewone esdoorn* ruwe berk winterlinde* schietwilg tamme kastanje* zwarte els haagbeuk* zomereik iep (iepenziekte resistente variant) *klimaatbomen – bomen die beter tegen extreme weersomstandigheden zoals droogte en natte perioden bestand zijn.
duindoorn egelantier gewone vlier hondsroos hulst meidoorn
Struiken sortiment voor aanplant sleedoorn sporkehout/vuilboom wegedoorn wilde liguster wilde lijsterbes
51 Gebiedsbeheerplan Mariëndal