Bijlage 2 - Verkenningen.pdf

De zeespiegelstijging, langere periode van droogte en hitte en extreme neerslag maken het noodzakelijk dat er nagedacht wordt over de volgende klimaatadaptatie-opgaven: Ø Zorgen voor een veilige kust voor bescherming achterland tegen hoogwater Ø Een veilig en robuust functionerend boezemsysteem Ø Maximaal benutten van zoet water

Ø

Stimuleren toename van biodiversiteit

Voor de regio kan klimaatverandering verschillende negatieve gevolgen hebben. Dat varieert van waterschade of hittestress in stedelijke en duin-gebieden tot droogte en verzilting. Voor de aanpak van klimaatadaptatie zijn zes pijlers geformuleerd waar de regio aan gaat werken. - Bebouwing kustregio’s robuust - Neerslag vasthouden waar het valt: bufferen van zoet water - Groen-blauwe netwerken versterken - Vitale objecten hoog en droog - Slim herinrichten stedelijk gebied - Inwoners en bedrijven brengen we in positie Naast de zes pijlers zijn er zes ontwikkelgebieden benoemd waarin kansen liggen voor klimaatadaptie. Voor Den Helder zijn daarbij de volgende ontwikkelgebieden van belang: - Attractieve Noordzeekust De ecologie van de duinen en de duinzoom kan versterkt worden in combinatie met regeninfiltratie. Een verbreding van de kustzone met natuur en recreatie kan op zijn beurt leiden tot een betere bescherming tegen de stijging van de zeespiegel. Het planten van bomen draagt ook bij aan de natuur en recreatie. Bovendien bieden zij ook schaduw bij extreme hitte. - Marinestad en energiehub Naast duurzame windenergie vanaf zee kan Den Helder een rol spelen in het terugwinnen van warmte-energie uit oppervlaktewater. Door haar vitale objecten en netwerken verdient Den Helder extra aandacht te krijgen bij de bescherming tegen dijkdoorbraken.

Verder zal het ontwikkelen van de bedrijvigheid rondom de haven van Den Helder zal de vraag naar woningen doen toenemen. Hier liggen kansen voor het creëren van groene, schaduwrijke buurten, met ruimte voor waterberging, versterking van biodiversiteit. - Waddenbaai Het werken aan een meer gevarieerde kustlijn kan gecombineerd worden met een robuustere inrichting van vitale objecten en netwerken voor overstromingen. Dit kan goed samengaan met het versterken van groen-blauwe netwerken met meer biodiversiteit. Zo werken we aan natuur die weerbaar is bij een veranderend klimaat. - Waterrijk Het kiezen van klimaatrobuuste natuurdoeltypen voor dit gebied. We houden rekening met een klimaat in 2050 dat leidt tot ziltere omstandigheden voor flora en fauna. In dit gebied liggen ook kansen voor het beter verbinden van recreatieve vaarroutes. Dit biedt mogelijkheden voor betere doorstroming in tijden van droogte. Ook zijn er kansen om extra water te creëren; een extra zoetwaterbuffer in het gebied ten behoeve van landbouw en natuur. Terugwinnen van energie uit oppervlaktewater biedt ook kansen om over te schakelen naar duurzame vormen van energie, met mogelijk een betere waterkwaliteit tot gevolg. Ten slotte kunnen de langzaamverkeer-routes in dit gebied aantrekkelijker worden gemaakt met meer en gevarieerde soorten bomen die schaduw bieden bij hitte.

- Poldertrots Droogte en verzilting vormen een grote bedreiging voor de landbouw in de polders. Extra opvang van regenwater is op het niveau van het individuele bedrijf nodig om de hele regio robuuster te maken voor droogte. Daarnaast is een goede bereikbaarheid en toegang tot voorzieningen is van belang voor de agri-business. Regionale Visie Verblijfsrecreatie (vastgesteld) Op basis van de regionale visie voor verblijfsrecreatie van Noord-Holland Noord (2017) kan de verblijfsrecreatie in de gemeente Den Helder in drie regio’s worden geplaatst. Op basis hiervan wordt per regio in de gemeente de bijbehorende identiteit en kwaliteit benoemd. De verblijfsrecreatie om en nabij Julianadorp behoort tot het gebied ‘Noordkust’. De doelgroep die hier wordt aangesproken zijn families inclusief grootouders, die vaak al jaren naar Julianadorp komen. De verblijfsrecreatie is hier gastvrij, gericht op ontspanning, eenvoudig en geeft een ‘thuisgevoel’. Dit wordt gelinkt aan een ontspannen beleving van de natuur: recreatief sporten en ravotten. Er wordt ingezet op het revitaliseren van het bestaande aanbod. Nieuw aanbod is mogelijk, als dit het (kust)landschap versterkt. Hierbij moet aansluiting worden gezocht bij de cultuurhistorische waarden in de omgeving: de

oorspronkelijke eilandenstructuur, het nollenlandschap, kwelwater, duingebieden, polders en gemalen, molens en boerderijen. De stad Den Helder en Huisduinen vallen in het gebied ‘Steden’. De doelgroep hier zijn toeristische en zakelijke gasten met een bovenmodaal bestedingspatroon. Verblijfsrecreatie in Den Helder moet zich vooral richten op de oorspronkelijke historische kenmerken van de stad. Uitstekende concepten zoals boetiekhotelletjes benutten de verhalen en leegstaand historisch vastgoed. Het karakter van de verblijfsrecreatie in de stad Den Helder richt zich op het stoere en spannende van de maritieme geschiedenis. Kenmerken zijn robuustheid, puurheid, innovatie, maritiem en verborgen schatten. In Huisduinen is ruimte voor kwalitatief hoogstaande en exclusieve overnachtingsvormen. Een deel van het toeristisch aanbod in de gemeente Den Helder valt ook binnen de categorie ‘agrarisch buitengebied’. Hier spreken we over plattelandstoerisme zoals minicampings en B&B’s in boerderijen. De toerist komt hier om te ontspannen en weg te zijn van alledaagse prikkels. Dit soort verblijfsrecreatie is gastvrij: toegankelijke boerenschuren met bollenverkoop en streekproducten, gelinkt aan cultureel of agrarisch erfgoed. De accommodaties zijn kleinschalig en karakteristiek.

We zijn hier terughoudend ten aanzien van nieuwe initiatieven en uitbreidingen, en staan in principe geen nieuwe grootschalige initiatieven toe. Retailvisie Kop van Noord-Holland (vastgesteld) De focus in de visie ligt op het inspelen op de veranderende behoeften van de consument, ondernemerschap en samenwerking. Keuzes zijn nodig en die luiden: -

Voortbouwen op bestaande structuur, waarbij kwaliteit gaat boven kwantiteit. Sterke centrumgebieden met scherpe onderlinge positionering, dus niet méér van hetzelfde. Attractieve centrumgebieden waarbij de mens centraal staat (on- en offline). Toeristische potentie benutten. Faciliteren van dynamiek, ondernemerschap en innovaties. Betere balans vraag en aanbod en terugdringen plancapaciteit. Samenwerken stimuleren en versterken.

Het centrale uitgangspunt is het creëren van een optimaal verblijfsklimaat. Op lokaal niveau zal dit nader worden uitgewerkt (middels actieplannen en concrete verzoeken) en/of vormgegeven. Vanuit het bedienen van de consument zijn de belangrijkste aandachtspunten voor de gebieden: -

De basis op orde (schoon, heel en veilig); Compact, compleet en comfortabel; Kwaliteit boven kwantiteit; Concentratie van het aanbod; Aankleding openbare ruimte gericht op beleving consument; Samenwerken als speerpunt voor de stakeholders

Gemeentelijk De omgevingsvisie vormt na vaststelling het overkoepelende kader voor de gemeente Den Helder voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie vervangt een aantal bestaande gemeentelijke kaders en geeft aanleiding om een aantal gemeentelijke kaders bij te stellen. De omgevingsvisie houdt rekening met bestaand flankerend beleid en levert daar waar mogelijk een bijdrage aan. Gezien het overkoepelende en richtinggevende karakter van de omgevingsvisie gaan we op deze plek niet dieper in op de gemeentelijke kaders die zijn geraadpleegd.

Ontwikkelanalyse gemeente Den Helder Uit de verkenningen komt naar voren wat de historische, unieke ontwikkeling van het landschap en de kernen van de gemeente Den Helder is geweest, wat de huidige staat van de fysieke leefomgeving is, wat de kernkwaliteiten en identiteitsdragers zijn en welke thema’s het meest leven bij inwoners en ondernemers. Daarnaast is in kaart gebracht welke autonome trends & ontwikkelingen op de gemeente Den Helder afkomen en wat de impact hiervan voor Den Helder kan zijn. Ook is op een rij gezet welke kaders vanuit Rijk, Provincie en regio zijn gesteld, waarbinnen de verdere ontwikkeling van de gemeente Den Helder kan plaatsvinden. Op basis van deze verkenningen is een ontwikkelanalyse voor de gemeente Den Helder opgesteld. Wat zijn de huidige sterktes en zwaktes en welke kansen en bedreigingen kan Den Helder in de toekomst verwachten? Op basis van deze analyse zijn tien centrale uitgangspunten opgesteld als richtinggevend kader voor de omgevingsvisie. Sterktes § § § § § § § §

Zwaktes Ligging aan drie kusten in hoog gewaardeerd kustlandschap Grote werkgevers in de haven, zorg en overheid Relatief ontspannen woningmarkt t.o.v. rest van de provincie Een duidelijke eigen identiteit (iedereen kent Den Helder) en verleden, met bijbehorend cultureel erfgoed Schone, gezonde omgeving Een aantal unieke woonmilieus met hoge kwaliteit Relatief veel voorzieningen door centrumfunctie in de regio Groeiende samenwerking met hoger onderwijs op innovatie en maatschappelijke vraagstukken

§ § § § §

§ § § §

§ § § §

§ § § §

Strategische ligging van haven en luchthaven t.o.v. Noordzee & Waddenzee biedt nieuwe kansen bij energietransitie Veel nieuwe vacatures verwacht bij Koninklijke Marine en de offshore-sector Kansen voor innovatie door lokale aanwezigheid grote spelers op het gebied van maritieme technologie Het landschap en karakter van Den Helder kan nog veel zichtbaarder worden gemaakt, waarmee de stad aantrekkelijker wordt voor bewoners en bezoekers Erfgoed binnen de gemeente biedt kansen voor leisure-sector Veel ruimte om binnenstedelijk wonen te realiseren tot 2030 Door digitalisering en meer werken op afstand is de ligging van Den Helder minder een probleem voor de bereikbaarheid Klimaatadaptatie is een kans om leefomgeving en openbare ruimte aantrekkelijker te maken met meer groen en water

Kansen Tabel: Ontwikkelanalyse gemeente Den Helder

§ § §

§

§ §

Negatief imago bij veel mensen Bovengemiddeld veel sociaalmaatschappelijke problematiek en aantal buurten waar leefbaarheid onder druk staat Ligging aan de kust is op veel plaatsen nauwelijks te beleven Geen hoger onderwijs (HBO, WO) Door kleiner inwoneraantal in gemeente en verzorgingsgebied minder voorzieningen dan andere centrumsteden in NoordHolland Door de ligging is de bereikbaarheid van Den Helder beperkt Bereikbaarheid binnen Den Helder vormt regelmatig een probleem door opstopping TESO- en Marine-verkeer Een nog te eenzijdige woningmarkt, met veel van hetzelfde type aanbod Minder aantrekkelijk voor jongeren

Extra druk op sommige buurten/wijken door meer zorgvragers Vergrijzing in de toekomst zorgt voor meer druk op de zorg en meer druk op de beroepsbevolking/invulling van vacatures Veel belangrijke sectoren in de Helderse economie zijn aan veel verandering onderhevig. Als de lokale economie zich niet (voldoende) kan aanpassen kan dit ten koste gaan van de werkgelegenheid Inwoners van Den Helder hebben een lager dan gemiddeld opleidingsniveau, dit geeft mogelijk problemen voor toenemende inzet op kennis & innovatie in arbeidsmarkt Klimaatverandering is een groot risico gezien de ligging van Den Helder Door negatief imago bij sommigen en onvoldoende aantrekkelijke eigenschappen kiezen potentiële inwoners misschien voor andere steden/plaatsen

Bedreigingen

Belangrijke kanttekening bij de geschetste kansen en bedreigingen is de afhankelijkheid van de gemeente Den Helder van andere partijen en belangen. Zoals geschetst in het hoofdstuk ‘Belangrijkste kaders’ bevinden zich diverse gebieden en objecten binnen het grondgebied van de gemeente Den Helder waarvan het belang de gemeentegrenzen overstijgt. Om de geschetste kansen te verzilveren en de geschetste bedreigingen te vermijden is samenwerking met de partijen die deze belangen behartigen cruciaal. Hiermee is ook rekening gehouden bij het opstellen van de uitgangspunten en de deelomgevingsvisies.