394483 bijlage Samengestelde rapportage Verbonden partijen 2024 tbv Commissie BM.pdf
Tekst van het document
Rapportage Verbonden partijen April 2025 Rapportage van het college van B&W aan de gemeenteraad over Luchthaven Den Helder BV, NV Port of Den Helder, Willemsoord BV, en Zeestad CV/BV
Inhoud 1.
Inleiding ........................................................................................................................................... 4
2.
Luchthaven Den Helder BV ............................................................................................................ 5
2.1.
Doel van de vennootschap ......................................................................................................... 5
2.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen ................................................................................. 5
2.3.
Structuur van de vennootschap .................................................................................................. 5
2.4.
Kerncijfers ................................................................................................................................... 6
2.5.
Inhoudelijke ontwikkelingen ........................................................................................................ 7
a.
Vliegbewegingen 2024 ................................................................................................................... 7
b.
Activiteiten afgelopen periode......................................................................................................... 7
c.
Aanpassing juridische structuur Den Helder Airport CV ................................................................. 8
2.6.
Financiële ontwikkelingen........................................................................................................... 8
a.
Jaarrekening ................................................................................................................................... 8
b.
Financiële ontwikkelingen ............................................................................................................... 8
c.
Financiële kengetallen .................................................................................................................... 9
2.7.
Risico’s ....................................................................................................................................... 9
3.
NV Port of Den Helder .................................................................................................................. 11
3.1.
Doel van de vennootschap ....................................................................................................... 11
3.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen ............................................................................... 11
3.3.
Structuur van de vennootschap ................................................................................................ 12
3.4.
Koers voor de toekomst............................................................................................................ 12
3.5.
Havenautoriteit ......................................................................................................................... 13
a.
Scheepsbewegingen..................................................................................................................... 13
b.
Havenverordening......................................................................................................................... 14
3.6.
Commerciële ontwikkelingen .................................................................................................... 14
a.
Gronduitgifte ................................................................................................................................. 14
b.
Wind op Zee.................................................................................................................................. 14
3.7.
Onderhoud op orde .................................................................................................................. 15
3.8.
Ruimte en infrastructuur beschikbaar....................................................................................... 15
3.9.
Duurzaamheid .......................................................................................................................... 16
3.10.
Samenwerking .......................................................................................................................... 17
3.11.
Professionele organisatie ......................................................................................................... 17
............................................................................................................................................................... 17 3.12.
Financieel gezonde positie ....................................................................................................... 17
a.
Jaarrekening 2024 ........................................................................................................................ 17
b.
Financiële ontwikkelingen ............................................................................................................. 17
c.
Financiële kengetallen .................................................................................................................. 18
3.13.
Externe dynamiek ..................................................................................................................... 18
3.14.
Risico’s ..................................................................................................................................... 18
4.
Ontwikkelings- en Exploitatiemaatschappij Willemsoord BV ........................................................ 20 2
4.1.
Doel van de vennootschap ....................................................................................................... 20
4.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen ............................................................................... 20
4.3.
Structuur van de vennootschap ................................................................................................ 20
4.4.
Inhoudelijke ontwikkelingen ...................................................................................................... 21
a.
Samenwerking met de Stichting Erfgoed Den Helder .................................................................. 21
b.
Onderhoud .................................................................................................................................... 21
4.5.
Financiële ontwikkelingen......................................................................................................... 22
a.
Jaarrekening 2024 ........................................................................................................................ 22
b.
Financiële kengetallen .................................................................................................................. 22
4.6.
Risico’s ..................................................................................................................................... 22
5.
Zeestad CV/BV ............................................................................................................................. 24
5.1.
Doel van de vennootschap ....................................................................................................... 24
5.2.
Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen ............................................................................... 24
5.3.
Structuur van de vennootschap ................................................................................................ 24
5.4.
Inhoudelijke ontwikkelingen ...................................................................................................... 25
5.5.
Financiële ontwikkelingen......................................................................................................... 28
a.
Financiële ontwikkeling 2024 ........................................................................................................ 28
b.
Financiële kengetallen .................................................................................................................. 29
5.6.
Risico’s ..................................................................................................................................... 30
Vastgesteld in de vergadering van College van B&W 22 april 2025 Zaaknummer 394483 3
1. Inleiding Aanleiding Het college biedt de raad twee keer per jaar een rapportage aan over de privaatrechtelijke verbonden partijen NV Port of Den Helder, Luchthaven Den Helder BV, Willemsoord BV en Zeestad CV/BV. Dit is een werkafspraak met de raad die hoort bij het Beleidskader Verbonden partijen (2018). Wat zijn verbonden partijen De gemeente Den Helder kan een samenwerking aangaan als dat bijdraagt aan de realisatie van gemeentelijke doelstellingen, de dienstverlening beter of goedkoper wordt of als de samenwerking leidt tot beter beleid. Een manier van samenwerking is deelname in zogenaamde verbonden partijen. Dit zijn zelfstandige organisaties, die op afstand staan van de gemeente, waar de gemeente een bestuurlijk belang (zoals zeggenschap met stemrecht) en financieel belang (zoals aandelen) in heeft. Verbonden partijen kunnen worden aangegaan in het privaatrecht. In die gevallen is het burgerlijk wetboek de basis. Veelal gaat het dan om besloten of naamloze vennootschappen. Dat is het geval voor de vier verbonden partijen in deze rapportage. De gemeente kan verbonden partijen ook publiekrechtelijk aan gaan met andere overheden. Dat gebeurt dan op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Daar gaat deze rapportage niet over.
Aandeelhoudersrol In deze rapportage staat informatie vanuit vooral het oogpunt van de aandeelhouder, dus de rol van het college als eigenaar van de vennootschap. De werkafspraak met de raad geeft dat ook aan. In de Gemeentewet (artikel 160) staat dat het college deze rol mag uitvoeren. De aandeelhoudersrol richt zich op toekomstbestendigheid en de belangen van de vennootschap. Daarom houdt de aandeelhouder zich bezig met onder meer: - Kapitaalverstrekking (en –ontvangsten). - Voorbereiding van en deelname aan de aandeelhoudersvergadering. - Besluitvorming zoals vaststellen van de jaarrekening. - Bewaking van de (financiële) continuïteit. - Bij oprichting: afspraken vastleggen in oprichtingsakte en statuten. Geheel in lijn met het dualisme zijn de privaatrechtelijke verbonden partijen het terrein van het college. Ze zijn namelijk een uitvoeringsmiddel om door de raad gestelde doelen te realiseren. De raad controleert daarom het college en niet direct de verbonden partijen. Deze rapportage is daar een hulpmiddel bij. Het college hecht eraan dat de rapportage niet op zich staat, maar dat deze vooral een startpunt is om met de raad tot een gesprek te komen. Dat gesprek vindt plaats in de vergadering van de commissie Bestuur en Middelen op 6 mei 2025.
Inhoudelijke informatie De verbonden partijen kunnen natuurlijk niet los worden gezien van de werkzaamheden die ze uitvoeren om bij te dragen aan de doelstellingen die de gemeente Den Helder wil realiseren. Daarom staan in deze rapportage, naast de financiële ontwikkelingen, ook de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen en activiteiten van de afgelopen periode. Leeswijzer De vier verbonden partijen staan in afzonderlijke hoofdstukken. Elk hoofdstuk bevat het doel van de verbonden partij, de structuur, de bijdrage aan de gemeentelijke doelstellingen, een inhoudelijk en financieel deel en risico’s.
4
2. Luchthaven Den Helder BV
Bron: Den Helder Airport
2.1. Doel van de vennootschap In de statuten van de Luchthaven Den Helder BV (hierna: LDH BV) staan de volgende doelstellingen: - Het exploiteren van de luchthaven van Den Helder door diensten te verlenen aan de offshore helikopter vervoersmarkt en de algemene luchtvervoersmarkt. - Het oprichten en verwerven van, het deelnemen in, het samenwerken met en het voeren van de directie over andere ondernemingen met een soortgelijk of aanverwant doel alsmede het (doen) financieren – ook door middel van het stellen van zekerheden - van andere ondernemingen, met name die waarmee de vennootschap in een groep is verbonden.
2.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen De luchthaven levert een bijdrage aan het vergroten van het werkgelegenheid in Den Helder, onder andere door het faciliteren van meer bedrijvigheid in en rond de luchtvaartsector.
2.3. Structuur van de vennootschap De gemeente is 100% aandeelhouder van LDH BV. Op haar beurt is LDH BV voor 50% eigenaar van Den Helder Airport CV (hierna: DHA CV). De andere 50% van DHA CV is in handen van CHC Helicopter (zie figuur 1). Den Helder Airport hanteert sinds 2020 bij haar naam de toevoeging ’Netherlands Offshore Aviation Mainport’. Zo benadrukt Den Helder Airport zich als dé offshore luchthaven van Nederland voor alle energiemarkten. In DHA CV vinden de feitelijke werkzaamheden en de exploitatie plaats. DHA CV bepaalt ook de resultaten van de luchthaven.
5
LDH BV heeft twee commissarissen. Zij houden enerzijds toezicht op LDH BV. Anderzijds houden ze samen met de twee commissarissen van CHC toezicht op de exploitatie die in DHA CV plaatsvindt. De leden van de RvC zijn de heren J. van der Zouw en H. Faber. De directeur van LDH BV is mw. H.J. van den Hoff.
gemeente
100% aandeelhouder
Luchthaven Den Helder BV
CHC Helicopter
50% beherend vennoot
RVC 2 leden
50% commanditaire (stille) vennoot
Den Helder Airport CV
2 commissarissen
2 commissarissen
RVC 4 leden
Figuur 1 Structuur
2.4. Kerncijfers
Den Helder Airport 80000 70000 60000 50000 40000 30000 20000 10000 0
75042 59966
76046
73500 61800
57994
12600
12900
14822
13847
12500
2020
2021
2022
2023
2024
Vliegbewegingen
Passagiers
Figuur 2 Ontwikkeling aantallen vliegbewegingen en passagiers 2020-2025
6
10300
2025 (verwacht)
2.5. Inhoudelijke ontwikkelingen a. Vliegbewegingen 2024 H Het aantal commerciële vliegbewegingen in 2024 is 4,9% lager dan de begroting 2024 en 7,4% lager t.o.v. 2023. Het aantal passagiers was in 2024 exact gelijk aan de begroting 2024 en 1 % lager t.o.v. 2023. In de eerste twee maanden van 2025 zijn 1.708 vliegbewegingen geweest en 5.668 passagiers. b. Activiteiten afgelopen periode De belangrijkste onderwerpen die de afgelopen periode speelden waren: Maritiem Cluster Initiatieven Vanaf 2025 start het Maritiem Cluster een kwartiermaker om een ruimtelijk-economische visie te ontwikkelen, vergelijkbaar met een bestuursakkoord. Dit initiatief zal bijdragen aan meer ruimte voor ontwikkeling, nieuwe gebruikers en daarmee een sterkere civiele luchthaven. Ontwikkelaar voor Kansen Een ontwikkelaar is aangesteld om specifieke kansen te versnellen, zoals de uitbreiding van hangaarruimte, de implementatie van elektrische laadinfrastructuur, de verwerving van grond en de ontwikkeling van short stay faciliteiten. Offshore Energy Luchtbrug DHA werkt aan de diversificatie van het aanbod door in de toekomst, naast helikopters, ook vliegtuigen in te zetten. Esbjerg Airport heeft DHA CV benaderd voor een charterverbinding tussen beide luchthavens voor het vervoer van offshore personeel.
Lobbyactiviteiten In het najaar van 2023 heeft Den Helder Airport het position paper geactualiseerd, met een focus op de sterke veiligheidsinrichting van de luchthaven. Deze veiligheidssystemen zijn cruciaal gezien de toenemende energieinfrastructuur en tegelijkertijd dreigingen op de Noordzee. Een nieuwe EU-richtlijn moedigt landen aan om wetgeving te ontwikkelen voor de beveiliging van kritische infrastructuur, wat kan bijdragen aan een gelijk speelveld voor DHA. Lobbyactiviteiten richten zich ook op het ministerie van EZK om rekening te houden met helikopterbewegingen bij de inpassing van offshore wind- en mijnbouw. Uitbreiding Hangaar Er is een plan om een nieuwe hangaar te bouwen op het terrein van DHA. Dit is vertraagd doordat DHA nog niet kan beschikken over de benodigde grond. De uitbreiding van hangaarruimte is noodzakelijk vanwege de verwachte groei in de offshore windsector. Europese Samenwerking Het DIOL project, goedgekeurd door de Interreg North Sea ‘monitoring committee’, richt zich op innovatieve offshore logistiek. DHA CV is betrokken bij de realisatie van infrastructuur voor Advanced (offshore) Aerial Mobility, met een mogelijke EU-subsidie van €480.000,-. Netwerk Power-UP Den Helder is aangesloten bij het Power-UP netwerk, samen met andere luchthavens van nationaal belang, om elektrisch vliegen binnen een regionaal netwerk te ontwikkelen.
Verduurzaming DHA CV zet in op vergroening om de CO2-uitstoot te verminderen en meer te elektrificeren. Er komen laadpalen voor elektrische voertuigen en er wordt gekeken naar het professioneel opladen van elektrische vliegtuigen. DHA is ook lid van de Brusselse alliantie AZEA en de Nederlandse Vereniging van Luchthavens om duurzame luchtvaart te bevorderen. Maritieme Luchtvaart Innovaties Maritieme drones zijn cruciaal voor de toekomst. DHA CV werkt aan de ontwikkeling van een corridor om vanaf DHA offshore te vliegen. Daarnaast wordt met diverse partijen gewerkt aan de implementatie van U-space waardoor gelijktijdig gebruik van het luchtruim door bemande en onbemande luchtvaart mogelijk wordt.
7
c.
Aanpassing juridische structuur Den Helder Airport CV
LDH BV (met de gemeente als aandeelhouder) en CHC Helicopters hebben beiden een belang van 50% in Den Helder Airport CV. Doordat LDH BV beherend vennoot is en CHC Helicopters commanditair vennoot, ligt er bij eerstgenoemde een groter financieel risico bij verliezen. Tussen LDH BV en CHC Helicopters zijn in maart 2022 afspraken gemaakt om te komen tot een structuurwijziging, zodat niet alleen winsten maar ook eventuele verliezen op een gelijke manier worden verdeeld. Nadien zijn verschillende scenario’s uitgewerkt waarbij niet alleen is gekeken naar gelijke verdeling van resultaat en risico’s, maar ook naar fiscale gevolgen en gevolgen voor het juridisch en economisch eigendom van het vastgoed.
2.6. Financiële ontwikkelingen a.
Jaarrekening
De definitieve jaarcijfers van Luchthaven Den Helder BV over 2023 zijn vastgesteld op 19 april 2024 met een positief resultaat van €101.507 voor Luchthaven Den Helder BV. Voor 2024 is het verwachte resultaat wederom positief (€ 180.428).
Luchthaven Den Helder BV
2020
2021
2022
2023
2024
€ 5.535 € 2.442 € 7.977
€ 9.853
€ 4.560
€ 30.163 € 625 € 30.788
€ 9.853
€ 19.866 € 1.073 € 20.939
Resultaat Deelnemingen
€ -66.176
€ -9.913
€ 114.209
€ 90.590
€ 185.792
Rentebaten en soortgelijke opbrengsten
€
€
€
0
€ 20.770
€ 15.572
Uitgaven Bedrijfsvoering kosten
€ 4.560
Overige Totaal uitgaven Opbrengsten
Totaal inkomsten Resultaat
b.
10
0
€ -66.166
€ -9.913
€ 114.209
€ 111.360
€ 201.364
€ -70.726
€ -40.701
€ 106.232
€ 101.507
€ 180.428
Financiële ontwikkelingen
Nieuwe overeenkomst medegebruik De overeenkomst voor het medegebruik van Maritiem Vliegkamp De Kooy (MVKK) liep af per 1 juli 2022. Op 10 september 2024 heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd (zaak 131611) dat de vergoeding voor het medegebruik van Maritiem Vliegkamp De Kooy is verhoogd, weliswaar met een uitstel van betaling tot 31 december 2025. De Luchthaven Den Helder BV heeft aangegeven zonder concreet toekomstperspectief deze verplichting niet te kunnen dekken vanuit de exploitatie. Door een forse verhoging van alle tarieven wordt er voor 2025 wel een positief resultaat verwacht inclusief verhoogde vergoeding. Overgang militaire luchtverkeersleiding naar Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) 8
Per 1 juli 2024 zou de militaire verkeersleiding worden overgedragen naar LVNL in het kader van ‘1 Air Traffic Management’ (1ATM). Dan zou het hele Nederlandse luchtruim worden beheerd door LVNL en de luchtverkeersleiding losgekoppeld van de medegebruiksovereenkomst. Gelet op de huidige geopolitieke situatie is deze overdracht tot nader order uitgesteld. Hiermee is een eventuele kostenstijging voor de operators ook nog niet aan de orde. Kosten aanpassing juridische structuur Den Helder Airport CV In paragraaf 2.5c is de stand van zaken geschetst van de aanpassing van de juridische structuur. De kosten die daarmee gepaard gaan zijn nog niet bekend.
c.
Financiële kengetallen Norm
31-12-2020 31-12-2021 31-12-2022 31-12-2023
Netto omzet
Nvt
-
Winst/resultaat
Nvt
€ -/- 70.726 € -/- 40.701
Solvabiliteit1
Tussen 30% en 40%
Liquiditeit2
>=1,0
31-12-2024
€ 106.232
€ 101.507
180.425
99,60%
99,60%
99,50%
99,41%
99,51%
59
50
302
478
128
Noot: LDH BV treedt op als beherend vennoot in de commanditaire vennootschap Den Helder Airport CV. Hierdoor wordt in LDH BV uitsluitend het resultaat (winst/verlies) verwerkt vanuit DHA CV. De feitelijke werkzaamheden en de verwerking van de kosten/opbrengsten vindt plaats in de DHA CV.
2.7. Risico’s De risico’s hieronder zijn voornamelijk risico’s vanuit het perspectief van de aandeelhouder en minder vanuit de bedrijfsvoering van de onderneming zelf. Risico’s Exploitatie De exploitatie van DHA CV is afhankelijk van de ontwikkelingen van de energiemarkt die van invloed zijn op het aantal vliegbewegingen en passagiers. Doordat de ontwikkeling van offshore wind achterloopt op de uitfasering van olie en gas zal stijging van het aantal vliegbewegingen (na de trendbreuk met een daling tot 2022) beperkt zijn. Daarnaast moet de luchthaven investeren in verduurzaming om tegemoet te kunnen komen aan de toenemende eisen in de offshore wind tenders.
Beheersmaatregelen Verkenning van andere markten waarbij meer vluchten voor de offshore wind, met zowel helikopters als vliegtuigen en drones belangrijke kansen zijn. Tevens zet Den Helder Airport in op het verstevigen van de maritieme patrouille activiteiten. Hierdoor kunnen meer vliegbewegingen worden aangetrokken. Ook is DHA aangesloten bij landelijke en Europese netwerken voor de ontwikkeling van elektrische infrastructuur en logistiek en aantrekken van subsidies. LDH BV is de beherend vennoot van Den Helder Airport CV. Taxatie is inmiddels uitgevoerd.
Juridische structuur DHA CV bestaat uit twee vennoten. Indien de CV constructie wijzigt, leidt dit mogelijk tot aanvullende kosten. Overeenkomst medegebruik DHA CV moet een hogere vergoeding betalen voor het medegebruik. Zonder een realistisch toekomstperspectief en aanvullende maatregelen
Dit risico is inmiddels werkelijkheid geworden. Er wordt samengewerkt door de gemeente, provincie, defensie en andere betrokken ministeries om een toekomstperspectief te ontwikkelen voor de dekking van de vergoeding voor het medegebruik.
1
De solvabiliteitsratio (eigen vermogen/balanstotaal) geeft een indicatie welk gedeelte van de bezittingen is gefinancierd met eigen vermogen. Er is minder risico naarmate het aandeel eigen vermogen groter wordt. 2 Liquiditeit geeft aan in hoeverre een organisatie in staat is aan haar verplichtingen op korte termijn te voldoen.
9
Risico’s voor de korte- en lange termijn is het voortbestaan in het geding. Energietransitie Door de consolidatie in de offshore luchtvaartsector, worden zowel operators als luchthavens getroffen. Er zullen in het eindscenario (2030-2050) nog slechts 5 à 6 Noordzee luchthavens actief zijn. Beleidsmatig (Noordzeeakkoord, Luchtvaartnota 2050, Staat van de sector offshore wind, etc.) wordt de offshore helikopter in Nederland echter onderschat, waardoor de Nederlandse positie gemakkelijk verloren kan gaan.
Beheersmaatregelen
DHA CV is lid van AYOP omdat de grootste groep van de (potentiële) stakeholders bij AYOP is aangesloten. Er wordt actief gelobbyd om de beveiliging en controle zoals bij DHA CV op te nemen in het programma bescherming Noordzee infrastructuur (PBNI).
10
3. NV Port of Den Helder
Foto: Opening Kade Het Nieuwe Werk op 23 oktober 2024 door Kees Turnhout, samen met wethouder Fotigui Camara en de heer Hessel Hiemstra (programmamanager Maritiem Cluster)
3.1. Doel van de vennootschap NV Port of Den Helder (hierna: PoDH) heeft volgens de statuten tot doel het (doen) uitoefenen van het havenbedrijf en exploiteren van haven- en industrieterreinen. Onderdeel van het doel van de vennootschap is: - de ontwikkeling, de aanleg, het beheer, het onderhouden en de exploitatie van havenfaciliteiten en industriegebieden, in de ruimste zin van het woord; - de bevordering van een effectieve, veilige en efficiënte afhandeling van het scheepvaartverkeer en het zorg dragen voor nautische en maritieme orde en veiligheid in de door de vennootschap beheerde havens, alsmede het optreden als bevoegde havenautoriteit in het havengebied van Den Helder; - het bevorderen van de economische ontwikkeling, het imago daaronder begrepen, binnen de door de vennootschap beheerde havens en industrieterreinen; - het bevorderen van een veilige bedrijfsvoering, het stimuleren van een zo laag mogelijke milieubelasting en het betrachten van zorg voor een veilige woonomgeving; - het opzetten, coördineren en uitvoeren van parkmanagement en het stimuleren en initiëren van samenwerking tussen bedrijven binnen de haven en industrieterreinen; - het bevorderen en tot stand brengen van civiel medegebruik van de onder het beheer van het ministerie van Defensie staande havens en terreinen in Den Helder; - het bevorderen van haven gebonden werkgelegenheid in de gemeente Den
Helder en omliggende regio.
3.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen Het nautisch beheer in de haven van Den Helder, de publieke taak, is via mandaat neergelegd bij de PoDH. Het gaat hier om veiligheid van het scheepvaartverkeer en het toezicht op het naleven van (milieu) wet- en regelgeving die gehanteerd wordt in de haven. Ook het onderhoud van kades en terreinen staat in het licht van veiligheid. Daarnaast levert PoDH een bijdrage aan het vergroten van de werkgelegenheid en het verbeteren van het ondernemersklimaat. PoDH doet dit door het aantrekken van scheepvaart en bedrijvigheid naar de 11
bedrijventerreinen. PoDH werkt in het kader van een gezonde leefomgeving van de stad aan verduurzaming van de haven en van de gebruikers van de haven.
3.3. Structuur van de vennootschap De gemeente Den Helder is als enige aandeelhouder 100% eigenaar van PoDH. De NV heeft een Raad van Commissarissen (RvC) (zie figuur 3). Mw. J. Bolderheij was tot 1 april 2024 de algemeen directeur en bestuurder van PoDH. Vanaf 1 april dhr. K. Turnhout benoemd tot (waarnemend) algemeen directeur en bestuurder van PoDH, voor de duur van een jaar, waarmee de continuïteit van bestuur is gewaarborgd. Na een geslaagd wervingsproces heeft de RvC besloten om per 1 april 2025 de heer R. Salden aan te stellen als directeur-bestuurder van Port of Den Helder. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders is hiermee akkoord gegaan. Na de overdracht van zijn taken en bevoegdheden aan zijn opvolger zwaait de heer Turnhout per 1 mei 2025 af, na zich ruim negen jaar met veel toewijding te hebben ingezet voor het havenbedrijf. PoDH heeft een Raad van Commissarissen. De commissarissen worden benoemd door de aandeelhouder. De leden van de Raad van Commissarissen zijn: - De heer H. Bolscher (voorzitter). - De heer F. Tazelaar. - Mevrouw M. van de Kerkhof was tot 15 mei 2024 lid van de RvC van PoDH. Vanaf 15 mei 2024 is haar opvolger mevrouw B. Webster.
gemeente
100% aandeelhouder
Aandeelhouder benoemt
RVC 3 leden toezicht
NV Port of Den Helder
Figuur 3 Structuur
3.4. Koers voor de toekomst In 2023 heeft PoDH haar bedrijfsplan 2023-2026, met een doorkijk naar 2030, opgesteld. Dit bedrijfsplan sluit aan bij de Havenvisie 2040 van de gemeente Den Helder en op de voorgenomen (haven)ontwikkelingen zoals vastgesteld in het Bestuursakkoord Maritiem Cluster. De koers is gericht op een civiel-militaire ontwikkeling van de haven, met het oogmerk om de regionale economie en het vestigingsklimaat te versterken, de verbinding met de stad te bevorderen en de bereikbaarheid te verbeteren. Vanuit het civiele perspectief is deze ontwikkeling gericht op de energietransitie. Energietransitie vereist haventransitie langs drie lijnen: (1) meer ruimte in de zeehaven voor de offshore sector, ten behoeve van het onderhoud van windparken, (2) ontwikkeling van een duurzaam energiecluster en (3) de verduurzaming van mobiliteit en elektrificatie van de haven.
12
In het bedrijfsplan van PoDH worden de volgende prestatiegebieden benoemd. Per prestatiegebied zijn voor de komende jaren de plandoelen van de organisatie beschreven. De voorliggende tussenrapportage volgt deze structuur en doet per prestatiegebied verslag van de voortgang.
Figuur 4 prestatiegebieden PoDH
3.5. Havenautoriteit a.
Scheepsbewegingen
Het aantal scheepsbezoeken in 2024 is enigszins achtergebleven bij de verwachting en de aantallen uit voorgaande jaren. Dit effect heeft mede verband met de tijdelijke niet beschikbaarheid van de ligplaatsen op Kade Het Nieuwe Werk, in verband met de vervanging van de kadewand. Het aantal scheepsbezoeken hangt voorts samen met de activiteiten op de Noordzee en zijn deels afhankelijk van (geopolitieke) ontwikkelingen, die invloed hebben op gasprijzen. De verwachtingen in de markt zijn dat het aantal scheepsbewegingen ten behoeve van de olie&gas markt zich in het komend jaar op het huidige niveau zal stabiliseren en op termijn zal afnemen. Daarnaast verwachten we een verdere toename van activiteiten die verband houden met Wind op Zee. De betekenis van deze ontwikkelingen voor het aantal scheepsbezoeken aan onze haven zal de komende jaren duidelijker worden. De bezoeken vanuit de visserij nemen verder af, al was afgelopen jaar wel een opleving vanuit de garnalenvisserij zichtbaar...
SCHEEPSBEZOEKEN Zeeschepen
1.283
Zeevissersschepen
1.632 1.224 936
1.212
1.134
1.152
1.051
1.053
1.054
912 2.760
2.496 2.064
2014
2015
2016
1.836
2017
1.752
2018
1.752
2019
1.368
1.517
2020
2021
1.842
1.772
1.607
2022
2023
2024
13
Figuur 5 Ontwikkeling aantallen bezoeken van zeeschepen en zeevissersschepen
b. Havenverordening De huidige Havenverordening is gedateerd. PoDH heeft een geactualiseerde concept verordening aan de gemeente aangeboden. Het is de intentie om deze nieuwe verordening nog in 2025 door de gemeenteraad te laten vaststellen.
3.6. Commerciële ontwikkelingen a. Gronduitgifte In de afgelopen jaren zien we dat de markt de gunstige positie van Den Helder voor een duurzaam energiecluster herkent. Hieraan gerelateerd zien we een groeiende marktvraag voor nieuwe vestigingen op de bedrijfsterreinen Kooypunt, Oostoever en Kooyhaven. PoDH heeft (voor meerdere jaren in verband met vergunningstrajecten) een aantal overeenkomsten afgesloten ten behoeve van grondreserveringen en opties tot uitgifte voor: • De ontwikkeling van een biogas installatie op Kooypunt (6,8Ha). De plannen van Nature Energy Netherlands B.V. zijn veelbelovend en bieden een mooie ontwikkeling rondom de energietransitie in Den Helder. Niet alleen financieel is deze overeenkomst zeer belangrijk voor PoDH, de realisatie van deze installatie is ook een betekenisvolle bouwsteen voor het energiecluster van de toekomst. • De realisatie van batterijopslag door Anesco B.V. op Kooypunt (1,1Ha). Ook dit is een bouwsteen voor het energiecluster en is bedoeld om de congestieproblemen op het elektriciteitsnet, ondermeer op het industrieterrein zelf, te verminderen. • Ontwikkeling van elektrolyse voor de productie van groene waterstof op Oostoever (2,4Ha) door Statkraft B.V.
Deze vestiging start met een kleinschalige electrolyzer van ca 6 MW ten behoeve van de waterstofketen van project Zephyros, met de intentie om op termijn op te schalen naar grootschalige waterstofproductie met levering aan de backbone. • De ontwikkeling van een brandstofdepot door Marees & Kistemaker ten behoeve van het blenden van duurzame (bio)brandstoffen op Kooyhaven (0,4Ha) • De ontwikkeling van een zonnepark, in combinatie met natuurontwikkeling, op Oostoever (4Ha) door HHNK • Bedrijfsuitbreiding op Kooypunt (0,2Ha) door Vos Metaal B.V. In februari 2025 heeft Vos daadwerkelijk het gereserveerde perceel afgenomen. Met diverse andere partijen worden gesprekken gevoerd over het realiseren van bedrijfsvestigingen op onze bedrijventerreinen. Met de toenemende vraag vanuit de markt zien we dat de voorraad van uit te geven gronden op Kooypunt uitgeput raakt, waardoor we op afzienbare termijn een tekort verwachten voor nieuwe bedrijfsvestigingen. Bij de verzelfstandiging was voor die situatie voorzien om Kooypunt uit te breiden met fase IV. PoDH heeft de gemeente verzocht de hiervoor benodigde trajecten in gang te zetten. b. Wind op Zee De komende jaren worden nieuwe windparken op de Noordzee gerealiseerd, die binnen het servicegebied van de haven en luchthaven van Den Helder liggen.
PoDH positioneert zich als haven waarvandaan de operatie en onderhoud van windparken op zee kan worden gefaciliteerd. Eind 2024 heeft RWE te kennen gegeven dat zij voor Den Helder hebben gekozen als onderhoudsbasis voor het windpark Hollandse-Kust West (Project Oranjewind). Als logistieke locatie zal gebruik worden gemaakt van het Blue Port Centre. Ook SSE heeft al aangegeven voor Den Helder te kiezen voor het onderhoud van het windpark IJmuiden Ver. De verwachting is dat Den Helder ook in beeld zal zijn voor het onderhoud van de nog uit te geven ontwikkelkavels voor wind op zee. Tot 2030 zal het totale vermogen van windparken op het Nederlandse deel van de Noordzee nog verdubbelen. PoDH en Den Helder Airport hebben met het oog hierop samen met de Helderse Offshore bedrijven een toegespitste acquisitie- en marketingcampagne gevoerd. De windmarkt geeft aan dat Den Helder en IJmuiden samen in de beste positie zijn voor het onderhoud. Die propositie wordt sinds medio 2024 nu ook gezamenlijk uitgedragen in het AYOP-verband.
14
Ingenieursbureau RoyalHasKoning heeft in opdracht van het Rijk een studie verricht naar de ruimtevraag bij de Europese havens rond de Noordzee in relatie tot Wind-op-Zee. De rapportage laat zien dat er een gebrek is aan ruimte in havens om de ambities op de Noordzee waar te maken. De urgentie van de ruimteontwikkeling binnen het Maritiem Cluster wordt hiermee nogmaals bevestigd. In januari 2025 is deze studie daarom formeel aangeboden aan wethouder Fotigui Camara, in zijn hoedanigheid van wethouder Maritiem Cluster.
3.7. Onderhoud op orde Het reguliere onderhoud vindt plaats in lijn met het vastgestelde havenonderhoudsplan. Belangrijk voor toekomstig onderhoud is de havenovereenkomst (SLA) die eind 2022 met de gemeente is afgesloten. Op basis van deze overeenkomst verricht PoDH in opdracht van de gemeente het onderhoud aan publieke kunstwerken en infrastructuur. Voor deze dienst ontvangt PoDH een vergoeding. Het afsluiten van deze SLA heeft de financiële huishouding en bedrijfsvoering van PoDH beter in balans gebracht. Ook in 2024 heeft PoDH grootschalige onderhoudswerkzaamheden verricht op diverse kades. Daarnaast is regulier en meerjarig onderhoud verricht aan de kunstwerken, zoals bruggen en sluizen. Naast het regulier jaarlijks onderhoud heeft PoDH in 2024 de volgende onderhoudsprojecten uitgevoerd: • Oostoeverbrug: vervangen van de asfaltlaag. Hierbij is samengewerkt met de gemeente die de asfaltlagen voor en achter de brug heeft laten vervangen. • Flaneerkade: vervanging van de wrijfconstructie en drenkelingtrappen. • Paleiskadeterrein: vervangen van de asfaltlaag. Dit project is uitgevoerd in goede afstemming met Peterson, die het terrein huurt. • Kade Het Nieuwe Werk: dit grote project, waarbij ongeveer 300 meter kade is vervangen en direct verdiept is, gericht op toekomstige ontwikkelingen binnen het Maritiem Cluster, is in 2024 afgerond.
De vernieuwde kade en het kadeterrein is op 23 oktober 2024 feestelijk geopend. De volgende projecten zijn in 2024 gestart en lopen door in 2025: • Oeverconstructie Koopvaardersbinnenhaven: Diverse delen van de oeverbescherming, ten zuiden van de Van Kinsbergenbrug, worden vervangen. Bij de vervanging zullen we tegemoet komen aan de behoefte van de recreatievaart voor een opstapplaats voor minder validen. De werkzaamheden zijn in 2024 gestart en moeten voor het vaarseizoen 2025afgerond zijn. • Baggerwerk: zowel de buitenhaven (Het Nieuwe Diep) als een deel van de binnenhaven (KVBH) moeten gebaggerd worden. De voorbereidende onderzoeken worden thans uitgevoerd. Uitvoering van het werk wordt medio 2025 verwacht.
3.8. Ruimte en infrastructuur beschikbaar Het Maritiem Cluster is het programma waarin het ministerie van Defensie, de Provincie en de Gemeente Den Helder samenwerken aan de ontwikkeling van de haven. Voor PoDH is deze ontwikkeling essentieel om het onderhoud van windparken vanuit de haven te kunnen faciliteren. Hiervoor moet 4-6 ha extra kaderuimte in de zeehaven worden gerealiseerd. Nieuwe werkterreinen versterken ook het verdienmodel van PoDH. Het Maritiem Cluster is het programma waarin het ministerie van Defensie, de Provincie en de Gemeente Den Helder samenwerken aan de ontwikkeling van de haven. Voor PoDH is deze ontwikkeling essentieel om het onderhoud van windparken vanuit de haven te kunnen faciliteren. Hiervoor moet 4-6 ha extra kaderuimte in de zeehaven worden gerealiseerd. Nieuwe werkterreinen versterken ook het verdienmodel van PoDH. Daarnaast heeft de Koninklijke Marine ook een ruimtevraag voor meer strekkende meters kade ten behoeve van toekomstige vlootuitbreidingen. Het oogmerk van het Maritiem Cluster is om beide ruimtevragen als een win/win oplossing te ontwikkelen. De Gemeente waarborgt in de projecten dat ook de (civiele) belangen van PoDH behartigd worden en een positie houden in de ontwikkelingen. PoDH heeft vanaf mei 2024 ook een positie gekregen in de governance structuur van het programma.
Hierdoor kan het havenbedrijf zijn expertise van het gebied en de (commerciële) markt direct inbrengen. In het project Havendijk werkt PoDH intensief samen met het Hoogheemraadschap. In oktober is samen met de Gemeente en het Hoogheemraadschap een samenwerkingsovereenkomst getekend voor de noodzakelijke versterking van de primaire waterkering in het zuidelijk deel van de haven, waarbij tegelijkertijd als koppelkans een verbreding en verdieping van de havenkade zal worden gerealiseerd. Daarmee wordt het mogelijk om na 15
verplaatsing van de Moormanbrug op deze kade grote offshoreschepen af te meren. De realisatie van deze kaderuimte in het zuidelijk deel van de zeehaven is essentieel om te kunnen voldoen aan de ruimtevraag voor toekomstige offshore activiteiten voor het onderhoud aan de windparken op de Noordzee.
3.9. Duurzaamheid Duurzaamheid maakt integraal onderdeel uit van de bedrijfsvoering van PoDH en is tevens onderdeel van het inkoopbeleid. Naast de interne bedrijfsvoering richt PoDH zich op de verduurzaming van de keten. Hiertoe wordt in 2025 een onderzoek verricht door een student om met belangrijke leveranciers, afnemers en havengebruikers te inventariseren op welke gebieden verduurzaming mogelijk is en waar partijen elkaar kunnen versterken. Daarnaast is PoDH betrokken bij: -
-
-
-
Waterstofproeftuin Zephyros Dit project richt zich op de realisatie van een volledig groene waterstofketen waarmee emissievrije mobiliteit in het havengebied kan worden gefaciliteerd. De keten omvat de productie dedistributie hettanken en het gebruik van groene waterstof voor zowel scheepvaart als wegvervoer. Deze keten is onderdeel van het Programma Green Shipping Waddenzee van het Waddenfonds. Daarnaast wordt dit project gesteund vanuit de Regiodeal en is een DKTI-subsidie toegekend door de Rijksdienst voor Ondernemerschap. Voor de productie van groene waterstof is een overeenkomst met Statkraft afgesloten die zich wil vestigen op Oostoever. Voor het tankstation heeft Total een vergunningsaanvraag ingediend bij de gemeente Hollands Kroon, om vestiging op Kooyhaven te kunnen realiseren. Walstroom Walstroom is in toenemende mate een essentiële duurzame faciliteit in de operatie van havens. Het niet aanbieden hiervan kan ten koste gaan van het havengebruik door de markt. Voor sommige categorieën van scheepvaart is het gebruik van walstroom al verplicht gesteld door de overheid, als bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. De verwachting is dat dit op afzienbare termijn ook zal gaan gelden voor de offshore sector. Tegelijk zijn forse investeringen benodigd, waarvoor de overheid subsidies beschikbaar stelt.
Ook de met walstroom gemoeide vermogens zijn een uitdaging, in het licht van de congestieproblematiek die ook van toepassing is op het havengebied. PoDH is een walstroomproject gestart voor offshoreschepen op basis van beschikbare (elektra) netcapaciteit. Daarvoor heeft het Rijk een subsidie toegewezen. Dit jaar wordt de aanbesteding voor de realisatie van een eerste walstroomkast voorzien. Voor de financiering hiervan is beroep gedaan op cofinanciering door de Provincie. In de hierop volgende jaren wordt een uitbreiding van het aantal walstroomkasten voorzien, in samenhang met de groei van de vraag en de realisatie van de hiervoor benodigde verzwaring van het netwerk in de haven. H2Gateway Dit project beoogt een blauwe waterstofproductiefaciliteit te realiseren op NAM-terrein. PoDH heeft het project destijds verkend op initiatieniveau en is nu als stakeholder betrokken bij dit project. Door de verkoop van de NAM-gasbehandelingsinstallatie aan het Canadese bedrijf Tenaz Energy is de voortgang van dit project in een ander licht komen te staan. Tegelijk zien we een toenemende belangstelling voor de productie van blauwe waterstof, doordat de opschaling van groene waterstof achter blijft bij de ambities van de overheid.
Duurzame brandstoffen Ook zullen er meer duurzame(re) brandstoffen voor de scheepvaart in de haven beschikbaar moeten komen, zoals bijvoorbeeld methanol en waterstof. Kades moeten daarvoor gecertificeerd worden opdat aanbieders deze brandstoffen kunnen gaan leveren. Uit onderzoek blijkt dat hiervoor geen uitbreiding van de lopende vergunning benodigd is, mits in de havenverordening wordt verwezen naar de juiste maatwerk maatregelen.
16
3.10.
Samenwerking
Naast de samenwerking in het Maritiem Cluster is voor Port of Den Helder ook de samenwerking met de andere Noord-Hollandse zeehavens van strategisch belang. Er is een grote overlap van belangen op het gebied van offshore activiteiten en Energietransitie. De toetreding tot AYOP sluit hierbij aan. En in aanvulling daarop hebben Port of Amsterdam en Port of Den Helder in oktober de intentie uitgesproken om de samenwerking verder te verdiepen en uit te breiden naar de ontwikkeling van de haven. Momenteel verkennen beide havenbedrijven hoe aan deze intentie verder concreet vorm kan worden gegeven. 3.11.
Professionele organisatie
Op directieniveau heeft de organisatie afgelopen jaar te maken gehad met een overdracht van Jacoba Bolderheij naar Kees Turnhout en in april 2025 van Kees naar Roel Salden. Deze overgangen verlopen soepel, waarbij in het afgelopen jaar ook wijzigingen binnen de organisatie zijn doorgevoerd, waardoor de verschillende afdelingen weer op sterkte zijn. Aandachtspunt op dit prestatiegebied is verder een intern project rondom cybersecurity, mede in relatie tot NIS2-wetgeving.
3.12. a.
Financieel gezonde positie
Jaarrekening 2024
De jaarrekening 2024 is voorzien van een goedkeurende controleverklaring van de accountant. De jaarstukken zijn in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op 16 april 2025 vastgesteld. b.
Financiële ontwikkelingen
Hiernaast staat een weergave van het resultaat over 2024 in vergelijking met de begroting 2024 en het resultaat 2023.
(bedragen x € 1 .000)
werkelijk
begroting
werkelijk
2024
2024
2023
Hav engelden en serv ices
3.845
4.000
4.1 20
Huur en erfpacht
2.520
2.300
2.231
V erkoop grond
-
500
87 7
Hav enov ereenkomst
933
880
87 1
7 .299
7 .680
8.098
Opbrengsten
Directe kosten
De opbrengsten uit scheepsbezoeken bleven enigszins achter bij de begroting. De toename van huuropbrengsten wordt voornamelijk veroorzaakt door de optieovereenkomsten die zijn afgesloten voor gronduitgifte, waar een reserveringsvergoeding voor betaald wordt. In 2024 heeft geen grondverkoop plaatsgevonden. De bedrijfskosten, zowel de directe kosten als de overhead, worden adequaat beheerst en hebben niet tot onvoorziene ontwikkelingen geleid.
17
Hav enbeheer/onderhoud
51 5
685
527
Inkoop serv ices
931
1 .035
965
Kostprijs grond
-
1 25
322
1.446
1.845
1.814
Ov erhead Personeel, inclusief inhuur
2.349
2.450
2.447
Kantoor, marketing, plankosten, ov erig
7 33
7 80
7 17
Afschrijv ingen
807
800
822
Rente
283
500
361
V PB
6
25
21
4.17 9
4.555
4.369
1.67 4
1.280
1.916
Resultaat
c.
Financiële kengetallen
Netto omzet Winst/resultaat Solvabiliteit3 Liquiditeit4
3.13.
Norm
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
31-12-2024
Nvt Nvt Tussen 30% en 40% >=1,0
€ 5.672.843 € 331.209 44,6% 1,7
€ 7.314.587 € 1.387.901 46,2% 1,4
€ 8.098.426 € 1.915.758 43,2% 3,4
€ 7.298.550 € 1.674.032 44,6% 4,1
Externe dynamiek
De ontwikkelingen bij zustermaatschappijen Willemsoord bv (inzake onderhoud maritieme infrastructuur) en Luchthaven Den Helder bv (gezamenlijke marktpropositie) worden ook door Port of Den Helder nauwlettend gevolgd. Afstemmingen hierover met de betreffende directeuren, alsmede binnen de gemeente, vinden op constructieve wijze plaats.
3.14.
Risico’s
Risico’s Uitgangspunten van de MJB /Bedrijfsplan Het structureel achterblijven op prognoses van gronduitgiftes en en scheepsbewegingen, alsmede omvangrijke tegenvallers in de onderhoudsopgave kunnen een risico vormen voor de realisatie van de doelen in het bedrijfsplan en mogelijk tot gevolg hebbendat een kwetsbare situatie ontstaat en een gezonde exploitatie in het geding komt
Beheersmaatregelen PoDH is actief in de markt van aan de haven gerelateerde bedrijvigheid. Vooral de aansluiting op de bouw van de windparken langs de Hollandse kust heeft prioriteit in de acquisitie. Daarnaast wordt ook breder op energietransitie en haven gerelateerde marktsegmenten ingezet. Tevens worden kansen verkend hoe door samenwerking met andere havens de exploitatie kan worden geoptimaliseerd.
Uitgangspunten van de SLA en HOP
PoDH houdt de onderhoudsopgave door regelmatige inspecties actueel. In 2022 heeft een herijking van het havenonderhoudsplan plaatsgevonden, waarbij een onafhankelijke externe partij een analyse op de uitgangspunten heeft uitgevoerd.
Ruimte in de haven Als projecten gericht op ontwikkeling van meer ruimte in de zeehaven stagneren of niet doorgaan en/of het Maritiem Cluster te weinig voortgang kent, wordt de aansluiting op de offshore windmarkt bemoeilijkt en zal nieuwe bedrijvigheid nauwelijks tot stand komen. Daarmee verdwijnt het zicht op een gezond verdienmodel en neemt de betekenis van de haven voor Den Helder en de regio af.
Jaarlijks verantwoordt PoDH aan de gemeente (op ambtelijk niveau) inzake uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden, inclusief gerelateerde kosten. Tevens worden de plannen voor de komende periode besproken en afgestemd. PoDH richt zich op de investeringen die zij met eigen middelen kan realiseren en het aantrekken van bedrijvigheid op Kooyhaven en Kooypunt. Met de provincie Noord-Holland en de Koninklijke Marine zet de gemeente in op de civiel-militaire samenwerking en de ontwikkeling van het Maritiem Cluster vanuit de doelstelling de sociaal-economische positie van de stad te versterken. PoDH is inhoudelijk aangehaakt en speelt een belangrijke rol als linking pin met de markt. Met Port of Amsterdam wordt verkend op welke wijze een samenwerking kan worden vormgegeven rond de ontwikkeling van de haven.
3
De solvabiliteitsratio (eigen vermogen/balanstotaal) geeft een indicatie welk gedeelte van de bezittingen is gefinancierd met eigen vermogen. Er is minder risico naarmate het aandeel eigen vermogen groter wordt. 4 Liquiditeit geeft aan in hoeverre een organisatie in staat is aan haar verplichtingen op korte termijn te voldoen.
18
Risico’s Onvoldoende middelen voor ontwikkeling in de haven Externe ontwikkelingen, o.a. in relatie tot verduurzaming, vragen om ontwikkelingen in de haven ten aanzien van walstroomvoorzieningen en schonere brandstoffen. Deze faciliteiten zijn kapitaalintensief en afhankelijk van toereikende infrastructuur en milieubepalingen.
Beheersmaatregelen PoDH werkt samen met externe partijen om tot een passende oplossing te komen voor deze vraagstukken. Ook vinden gesprekken plaats met de gemeente over deze onderwerpen. Deze afhankelijkheid blijft een risico voor de ontwikkelingen in de haven.
19
4. Ontwikkelings- en Exploitatiemaatschappij Willemsoord BV
Foto: F.C. Breukink 4.1. Doel van de vennootschap De huidige doelstelling van Willemsoord BV is “het (her)ontwikkelen van gronden, gebouwen en/of andere registergoederen te Den Helder, waaronder de Oude Rijkswerf Willemsoord”. De huidige kernactiviteiten van Willemsoord BV bestaan uit: - het in stand houden, beheren en exploiteren van cultuur historisch erfgoed; - het ondersteunen van huurders op Willemsoord in het aantrekken van bezoekers door middel van marketingactiviteiten en evenementen. 4.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen Willemsoord BV levert een bijdrage aan de ontwikkeling van het stadshart (inclusief Willemsoord) op basis van het Uitwerkingsplan Stadshart 2008. De vennootschap speelt een centrale rol in het behoud en de ontwikkeling van het erfgoed in Den Helder. 4.3. Structuur van de vennootschap Willemsoord BV is een vennootschap en de gemeente is de enige aandeelhouder. Willemsoord BV heeft een Raad van Commissarissen (zie figuur 8). Mw. P.A.M. Hoog was tot 1 december directeur-bestuurder. Daarna is haar functie tijdelijk waargenomen door mevrouw A. Satoer. Op 1 februari 2024 heeft de RvC de heer W. Hakhoff als interim-directeur aangesteld, en als interim-bestuurder de heer H. Leurink. Sinds 1 juli 2024 bekleedt de heer W. Hakhoff de functie van interim directeur-bestuurder. De Raad van Commissarissen bestaat uit de volgende leden: dhr. C.
Schaapman (voorzitter), de heer R.A. Breed, de heer S. Bashara en de heer Han Leurink. Op dit moment wordt het laatste lid van de RvC geworven.
20
gemeente
100% aandeelhouder
Aandeelhouder benoemt
RVC 5 leden toezicht
Willemsoord BV
Figuur 6 Structuur
4.4. Inhoudelijke ontwikkelingen a. Samenwerking met de Stichting Erfgoed Den Helder In het afgelopen halfjaar zijn de uitgangspunten voor de doorontwikkeling van het beheer en de ontwikkeling van het erfgoed vastgesteld. In dat kader is de samenwerking tussen de Stichting Erfgoed en Willemsoord BV geïntensiveerd voor de aanvraag van de rijkssubsidies, het planmatig onderhoud, de financiële administratie en de professionalisering van de organisatie; De betrokkenheid van de heer W. Hakhoff als waarnemend/interim directeur-bestuurder is verlengd tot eind 2024. De RvC heeft de aandeelhouder voorgesteld de heer W. Hakhoff voor onbepaalde tijd te benoemen tot directeur-bestuurder en de gemeente heeft daar mee ingestemd. b. Onderhoud In overeenstemming met het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) zijn de werkzaamheden m.b.t. planmatig onderhoud uitgevoerd. Het MJOP heeft betrekking op de gebouwen, dokken en infrastructuur op Willemsoord. Het MJOP is begin 2024 geactualiseerd ten behoeve van de aanvraag voor structurele gemeentelijke subsidie voor 2025. Er is rekening gehouden met het onderhoud dat in de jaren daarvoor is uitgesteld. De organisatie is versterkt met een medewerker vastgoed met expertise in het onderhoud van erfgoed, een accountmanager voor de huurders en een businesscontroller.
De huurovereenkomsten zijn voor een belangrijk deel geactualiseerd en andere zakelijke afspraken zijn herijkt. Ter voorbereiding op besluitvorming over het vrijmaken van middelen voor het verduurzamen van het vastgoed is onderzoek gedaan naar de benodigde investering voor het aanpassen van de klimaatsystemen en de isolatie in verschillende gebouwen die Willemsoord BV verhuurt. Hierbij is rekening gehouden met de mogelijkheden en beperkingen die de huidige exploitatie van de gebouwen én het behoud van de rijksmonumentele waarden geven.
21
4.5. Financiële ontwikkelingen a.
Jaarrekening 2024
In de beeldvormende avond van 14 april 2025 presenteerde de directeur-bestuurder het verwachte resultaat over 2024. Ten opzichte van het bedrijfsresultaat van het jaar 2023 van ca. € 75.000 negatief is er een verbetering te verwachten. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat een groter deel van de aan huurders geleverde energie doorbelast kon worden. Daarnaast zijn de kosten voor inhuur verlaagd door het insourcen van het vastgoedbeheer. Uit de voorlopige cijfers blijkt dat de omzet is gestegen, vooral het gevolg van het doen van meer onderhoud aan het vastgoed. In het tweede kwartaal van 2025 vindt er nog een taxatie plaats van het vastgoed waarna de jaarrekening definitief opgemaakt kan worden. De jaarrekening 2024 wordt geagendeerd voor vaststelling in de Algemene vergadering van Aandeelhouders van 12 juni 2025.
b.
Financiële kengetallen
Netto omzet Winst/resultaat Solvabiliteit5 Liquiditeit6
Norm
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
Nvt Nvt Tussen 30% en 40% >=1,0
€ 1.610.933 € -/- 264.299 22%
€ 1.719.306 € 142.816 23%
€ 1.767.264 € -/- 76.967 21%
31-12-2024 (voorlopig) € 1.822.886 € 20.000 21%
0,1
0,1
1,51
1,50
N.B. De liquiditeitspositie is in 2023 aanmerkelijk verbeterd (>=1,0) door de omzetting van de kortlopende schuld bij de BNG van ca. € 14 mln. naar een langlopende lening van de gemeente van € 18 mln, die pas aan het eind van de looptijd hoeft te worden afgelost.
4.6. Risico’s De risico’s hieronder zijn voornamelijk risico’s vanuit het perspectief van de aandeelhouder en minder vanuit de bedrijfsvoering van de onderneming zelf. Risico’s Het onderhoud van bruggen, dokken, kades en kranen is gelet op de ouderdom en ondanks degelijk onderzoek niet geheel te voorspellen. Calamiteiten (zoals het inzakken van een kademuur) hebben majeure financiële consequenties. Er bestaat het risico voor de aandeelhouder dat er bij calamiteiten een beroep op financiële ondersteuning van de gemeente wordt gedaan. De stijging van energieprijzen hebben in het verleden geleid tot betalingsachterstanden. Er bestaat een risico dat een deel van die achterstand niet wordt ingelopen.
Het verdienmodel van diverse ondernemers staat (mede door inflatie) onder druk. Diverse huurders geven aan dat zij op termijn de exploitatie niet meer dekkend krijgen.
Beheersmaatregelen De onderhoudsopgave is in beeld gebracht. Er wordt jaarlijks geld toegevoegd aan de onderhoudsreserve. De gemeente en Willemsoord BV brengen in beeld wat de technische staat is van de kunstwerken. Het beheer van de kades, watergangen en bruggen zal op termijn uit de taakstelling van Willemsoord bv verdwijnen. Dat geldt ook voor het beheer van de rest van de openbare ruimte. Het beheer van de dokken blijft in handen van Willemsoord BV. Alle betalingsachterstanden zijn in beeld gebracht. Met de betrokken huurders en/of afnemers van energie zijn betalingsregelingen getroffen. De monitoring hiervan is ingeregeld. Waar nodig zijn voorzieningen getroffen. De organisatie bereidt een grote investering in de verduurzaming van de panden voor. Afgelopen periode is sterk ingezet op betere verbinding met de huidige huurders om tijdig op dergelijke signalen in te spelen. Er is voldoende vraag naar bedrijfsruimten.
5
De solvabiliteitsratio (eigen vermogen/balanstotaal) geeft een indicatie welk gedeelte van de bezittingen is gefinancierd met eigen vermogen. Er is minder risico naarmate het aandeel eigen vermogen groter wordt. 6 Liquiditeit geeft aan in hoeverre een organisatie in staat is aan haar verplichtingen op korte termijn te voldoen.
22
Risico’s Het risico dat op kan treden is vele wisselingen van huurders en mogelijke leegstand.
Beheersmaatregelen
23
5. Zeestad CV/BV
Bron: Bertil van Beek 5.1. Doel van de vennootschap In 2007 is Zeestad CV/BV als zelfstandige organisatie opgericht. Als doel is geformuleerd om Den Helder te profileren als aantrekkelijke stad en levendige vestigings- en verblijfsplaats waarvoor zij de ontwikkeling van locaties met een bovenlokale potentie nodig heeft. De Stedelijke Vernieuwing heeft als algemene doelstellingen: - het versterken van de centrumfunctie van Den Helder, - het versterken van de winkel- en horecastructuur, - het creëren van regionaal concurrerende stedelijke woonmilieus, en - een positieve bijdrage leveren aan de versterking van het hele economische vestigingsklimaat van de stad.
5.2. Bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen Zeestad levert samen met belangrijke partners waaronder Woningstichting Den Helder een belangrijke bijdrage aan het realiseren van een vitaal stadshart. 5.3. Structuur van de vennootschap De gemeente Den Helder en provincie Noord-Holland zijn vanaf de oprichting van Zeestad de aandeelhouders van Zeestad BV en Zeestad CV (zie onderstaande figuur). De directeur-bestuurder van Zeestad CV en Zeestad BV is mw. M. Weel. Er is geen Raad van Commissarissen. In onderstaande figuur is de oorspronkelijke structuur weergegeven.
24
gemeente
Provincie N-H
50% aandeelhouder
50% aandeelhouder
Zeestad beheer BV
1% beherend vennoot
49,5% commanditaire (stille) vennoot
49,5% commanditaire (stille) vennoot
Zeestad CV Figuur 7 Oude structuur Op 19 december 2024 heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd (RIB 244432) over de overdracht van de aandelen van de Provincie Noord-Holland aan de gemeente. De huidige structuur is als volgt:
gemeente
100% aandeelhouder
Zeestad beheer BV
99% commanditaire (stille) vennoot
1% beherend vennoot
Zeestad CV Figuur 8 Nieuwe structuur
5.4. Inhoudelijke ontwikkelingen Zone Stadspark van Station tot Dijk In dit gebied werken gemeente, Helder Vastgoed/Woningstichting en Zeestad gezamenlijk aan de zogenaamde stadspark-as: van station tot dijk. Met de uitvoering van deze as wordt de relatie van de stad met de zee gelegd en ontstaat een aantrekkelijk woonmilieu aan het park. In 2024 is gewerkt aan het ontwerp van het laatste deel van het stadspark op het Bernhardplein. Hier staan nog drie gebouwen: de Bethelkerk, McDonalds en de Nieuwedieper viswinkel. De laatste twee gebouwen zullen op termijn verdwijnen. In mei 2024 sloot de viswinkel en is het gebouw beschikbaar voor een tijdelijke functie. De viswinkel en de McDonalds kunnen worden gesloopt nadat de McDonalds is verhuisd naar de nieuwbouw van 25
Halter Bellevue. Naar verwachting zal dit in 2026 gebeuren. Zeestad heeft het bouwrijp maken van deze locatie afgerond en Helder Vastgoed/Woningstichting is gestart met de bouw. De viswinkel is in tijdelijk beheer gegeven (cultureel/maatschappelijke functie). Zeestad heeft samen met de gemeente Den Helder, Helder Vastgoed/WSDH en Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier (HHNK) uitgesproken om Zeestad nader te laten onderzoeken of de combinatie van woningbouw en dijkversterking haalbaar is aan het dijkgebied tussen de Weststraat en de Theodorus Rijkersstraat. In de tweede helft van 2024 waren de uitkomsten van de onderzoeken input voor de positieve besluitvorming binnen de gemeenteraad en de RvC van Helder Vastgoed/WSDH over fase 1. Besluitvorming door het CHI van HHNK is gepland in 2025. Bij positieve besluiten wordt gewerkt aan contractvorming tussen partijen en start de planontwikkeling. In de tweede helft van 2024 is een goedbezochte bestuurdersbijeenkomst georganiseerd waaraan ook de gedeputeerde Wonen van de Provincie Noord-Holland en enkele statenleden deelnamen én een informatiebijeenkomst voor omwonenden, inwoners en andere geïnteresseerden. Als een soort constante komt de klankbordgroep Dijkkwartier met regelmaat bijeen en bespreekt met Zeestad en Helder Vastgoed/WSDH lopende zaken én denkt mee over de inzet op communicatie en participatie voor het project.
In 2024 heeft de gemeente (i.s.m. Zeestad), met succes een subsidieaanvraag gedaan bij de minister van Wonen, voor de Woningbouwimpuls (WBI), voor fase 1 van het Dijkkwartier. De toekenning betreft een bijdrage in de grondexploitatie, met als voorwaarde een start van de bouw uiterlijk eind 2026. Zeestad is opdrachtgever en voert de projectleiding voor de realisatie van de Seasaw. Het icoon is gepositioneerd boven op de Helderse zeewering, nabij het voormalige “Huys Tijdverdrijf”, en zal deel uit gaan maken van het project Dijkkwartier. De Seasaw is technisch realiseerbaar. In samenwerking met Blueyard wordt al geruime tijd gewerkt aan de financiële dekking. Afgelopen jaar zijn grote stappen gezet in de vorming van een toeristisch ontwikkelprogramma waar de Seasaw onderdeel van is én een Europees samenwerkingsverband gericht op duurzaamheid. Het streven is dat in de zomer van 2025 beide subsidieaanvragen kunnen worden ingediend. Het noordelijke deel van de Koningstraat verandert naar woongebied. Helder Vastgoed heeft in 2024 verschillende bouwclusters opgeleverd zoals Biegstraten, Palmhout en beide clusters in het noorden van de Koningstraat rondom het groenperk. In de Koningdwarsstraat (begrensd door de Hendriklaan en Koningstraat) heeft Zeestad ook de laatste woningen laten slopen om zo plaats te maken voor toekomstige nieuwbouw.