RIS325712 Notulen van de raad van 4 juni 2026

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 4 juni 2026 (Geopend te 11.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts ───────────────────────────────────────────────────────── Agenda A. Vaststelling agenda B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordigers C. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordigers Schorsing D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 31 maart, 1 en 23 april 2026 G. Vaststelling van de besluitenlijst G.1 Voorstel van het college inzake zienswijzeprocedure BHP voor de begrotingswijziging 2026, de ontwerpbegroting 2027, en t.k.n. de jaarstukken (RIS325250) G.2 Voorstel van het college inzake zienswijzeprocedure IPP Haaglanden voor de ontwerpbegroting 2027 incl. Begrotingswijziging 2026 en evaluatie GR wijziging en de jaarstukken 2025 t.k.n.

(RIS325251) G.3 Voorstel van het college inzake Verklaring van geen bedenkingen voor omgevingsvergunning bouwen kantoor Plein 1813 4 en 5 (RIS325051) G.4 Voorstel van het college inzake Zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 en de begrotingswijziging 2026 van de GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RIS325350) G.5 Voorstel van het college inzake concept Zienswijze begrotingswijziging 2026 en ontwerpbegroting 2027 gemeenschappelijke regeling Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (RIS325356) G.6 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning sportgebouw Laan van Poot 353E en 353K (RIS325422) G.7 Voorstel van het college inzake Opheffen geheimhouding raadsmededeling ‘Informatie over een onderzoek’ (RIS325506) G.8 Voorstel inzake benoeming plaatsvervangend lid Rekeningencommissie (RIS325508) Beraadslaging H. Voortgang onderhandelingen I. Voorstel van het college inzake Zienswijze op de ontwerpbegroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2027 en de wijziging van de begroting Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2026 (RIS325209) J. Voorstel van het college inzake Omgevingsdienst Haaglanden Zienswijze ontwerpbegroting 2027, meerjarenraming 2028-2030 (RIS325213) K. Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning tijdelijke bewoning Scheveningseweg 88A-92J (RIS324794) L.

Voorstel van het college inzake de herinrichting van de Van MusschenbroekstraatLorentzplein (RIS324411) M. Voorstel van het college inzake Nota Haags Woonwagenbeleid 2026 (RIS325084)

1

Afronding debat commissie N. Commissiebrief inzake Voortgangsrapportage Woonagenda 2020-2023 - Woonvisie Den Haag 2022 over de jaren 2023 en 2024 (RIS324231) en Commissiebrief inzake Raamovereenkomst Wonen Den Haag 2026-2030 (RIS324210) O. Actieplan perspectief voor overlastgevende buitenslapers en omgeving (RIS324508) P. Commissiebrief inzake Evaluatie en actualisatie Haagse demonstratiebeleid (RIS324174) Q. Afdoening motie: Permanent monument Srebrenica genocide (RIS324159) R. Commissiebrief inzake Rapportage voedselstrategie 2025 (RIS324942) S. Staat van de dienstverlening (RIS324223) T. Debat over drones U. Afdoening motie: Amendement Willem Royaardsplein onjuist uitgevoerd (RIS323817) V. Commissiebrief inzake Aanpak Uitdaagrecht (RIS324648) W. Financiële situatie van Iraanse studenten in Den Haag vanwege de oorlog X. Raadsmededeling inzake Bindend advies BOPA Sportlaan 598-600 (RIS325261) Y. Uithuiszetting bewoners en organisaties SoZa Stemmingen (incl.

gestaakte stemmen raad 23 april) ───────────────────────────────────────────────────────── Presentielijst Aanwezig zijn 45 leden: Ahraui (PRO Den Haag), Akbaş (Hart voor Den Haag), Alpsoy (DENK), Assad (D66), Barker (PvdD), Başer (D66), Van Basten Batenburg (VVD), Berkman (D66), Beugelsdijk (Hart voor Den Haag), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Butt (PRO Den Haag), Demaree (PvdD), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), De Groot (CDA), Haryouli (Hart voor Den Haag), Holman (PRO Den Haag), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kouwenhoven (D66), Kroon (Hart voor Den Haag), Langbroek (Hart voor Den Haag), Lock (Hart voor Den Haag), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Van der Meijden (FVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Steenis (D66), Tabernal (Volt), Thepass (PRO Den Haag), Thors (D66), Timsi (PRO Den Haag ), Vavier (PRO Den Haag), Van de Voort (PRO Den Haag ), Van Wijngaarden (SP), Zeller (Hart voor Den Haag) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering. Geachte leden van de gemeenteraad, wilt u uw plaatsen innemen? Goedemorgen, hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op 4 juni 2026.

Welkom, mensen op de publieke tribune. We krijgen straks nog gasten van de stichting Prokkel die een dagje meelopen bij de gemeente. Die komen iets later, begrijp ik. Ik heb zojuist in aanwezigheid van een aantal raadsleden en wethouder Engberts een grote groep mensen begroet. Ik heb een pamflet van veranderverhalen in ontvangst genomen van de ontmoetingscentra in Zuidwest, om aandacht te vragen voor deze locaties. Dat is deze koffer, verhalen van verandering. Voor alle fracties is een exemplaar beschikbaar. Ik laat hem nu achter bij de griffie. Hij is ook bij het college bekend. Ik zou zeggen, besteed er aandacht aan. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Van den Goorbergh. Hij zal einde van de middag of na de dinerpauze aanwezig zijn. Ik zal zelf afwezig zijn van ongeveer 15.30 tot 18.00 uur in verband met 300 jaar Portugese Synagoge. Om de vergadering soepel en plezierig te laten verlopen, vraag ik graag uw aandacht voor onze afspraken, die we met elkaar gemaakt hebben. We vergaderen via de voorzitter. Andere gesprekken graag buiten de raadzaal, zodat we iedereen, ook de insprekers, onze gasten en elkaar, goed kunnen horen. Het debat zal ongetwijfeld stevig en inhoudelijk zijn, maar altijd respectvol naar elkaar. Het gaat om de zaak en niet om de persoon.

Voor de insprekers geldt, dat hebben we afgesproken, dat raadsleden, collegeleden of medewerkers niet bij naam genoemd mogen worden tijdens de inspraak. Ook is het niet toegestaan om blijken van instemming of afkeuring vanaf de 2

tribune kenbaar te maken. Dat is altijd zo, maar voor de zekerheid zeg ik het nog maar. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering. Dan is er ook de gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Rond 15.30 uur zal er een kwartier worden geschorst, voor het opruimen van de zaal. In de foyer zal dan een snack worden geserveerd. Uiterlijk eindigt de vergadering om 0.00 uur, inclusief de stemmingen. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda

De voorzitter. Ik stel de vraag der vragen. Er zullen er nog meerdere volgen. Kunt u instemmen met de agenda? Dat is het geval. Dan is de agenda vastgesteld. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordigers De voorzitter. Dan ga ik naar agendapunt B, verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordigers. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven voor een verslag van de bevindingen. Ik geef het de woord aan de heer Thepass. Vincent Thepass (PRO Den Haag). Dank u wel, voorzitter. De commissie tot onderzoek van de bescheiden van fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee dat, gebruikmakend van artikel 4 van de Verordening Raadscommissie 2025, als fractievertegenwoordigers zijn voorgedragen: Daphne Lodder, Janet Ramesar, Roëlle van Gelderen. De commissie verklaart dat de betrokkenen aan de gestelde eisen voldoen en daarmee op grond van artikel 4 van de Verordening Raadscommissies kunnen worden toegelaten als fractievertegenwoordiger. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter. Dank u wel. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: C.

Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordigers

De voorzitter. Dan is aan de orde agendapunt C, de beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordigers. Ik verzoek u allen te gaan staan en nodig de drie fractievertegenwoordigers uit om tegenover mij plaats te nemen. Dan zal ik nu de eed afnemen. Ik begin met het voorlezen van de eed. Mevrouw Lodder en mevrouw Ramesar leggen de eed af. Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen. Mevrouw Lodder.

3

Daphne Lodder (VVD). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. Applaus De voorzitter. Mevrouw Ramesar. Janet Ramesar (SP). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. Applaus De voorzitter. Dan lees ik nu de verklaring en belofte voor, voor mevrouw Van Gelderen. Ik verklaar dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen. Roëlle van Gelderen (FvD). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. Applaus De voorzitter. De vergadering is voor een enkel moment geschorst. U kunt elkaar feliciteren in de foyer. Schorsing ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: D.

Stad in de raad

De voorzitter. Geachte leden van de raad, wilt u uw plaatsen innemen? Tot ziens, dag hoor, gasten van stichting De Prokkel. Ik heropen de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op 4 juni 2026. Agendapunt D, Stad in de raad. Er zijn 17 insprekers aangemeld. Ik ga ze alle 17 het woord geven over verschillende agendapunten. Ik zeg tegen de insprekers, u heeft drie minuten. Dat is voor iedereen hetzelfde. Na drie minuten is het klaar, dan moet u gewoon stoppen. Dat is niet onaardig bedoeld, maar dat geldt voor iedereen. Ik geef zo meteen het woord aan M.L. van de Mortel, maar eerst aan F.P.A. Berendsen bij het agendapunt Voortgang onderhandelingen. F.P.A. Berendsen, gaat uw gang. F.P.A. Berendsen. (H). Geachte voorzitter, leden van de raad, twee jaar geleden stond ik hier ook. Toen heb ik al gewaarschuwd voor het plan aan de Sportlaan 600, het voormalige HagaZiekenhuis. En vandaag moet ik constateren, twee jaar na overleg, discussies, onderzoeken enzovoorts, inhoudelijk is er vrijwel niets veranderd. Nog steeds ligt het plan voor om ongeveer 750 bewoners op een locatie te gaan plaatsen. Nog steeds gaat het om een zeer gemengde groep mensen met complexe sociale problematiek. En nog steeds wordt gedaan alsof dit een normale woonmix is, die vanzelf wel goed zal gaan. Maar dat is het niet.

Twee jaar geleden verwees ik al naar de waarschuwing van een expert, hoogleraar psychiatrie Hans den Boer uit Groningen. Hij noemde deze combinatie van doelgroepen 4

vanuit een zorg- en gedragskundig perspectief een recept voor problemen. Niet omdat mensen geen hulp of opvang verdienen, natuurlijk wel. Maar omdat je zeer verschillende kwetsbaarheden massaal concentreert op een plek, zonder echte sociale samenhang, zonder geleidelijke opbouw en zonder realistische schaal. Er is niets veranderd. Hoe dan? Opeens dringt zich een pijnlijke vraag op. Is hier nog wel het welzijn van bewoners en omwonenden leidend? Of is het vooral de financiële rekensom, die leidend is geworden? Want het lijkt er sterk op dat die 750 bewoners simpelweg nodig zijn, om een tijdelijke verbouwing van ongeveer 25 miljoen euro rond te rekenen. Alsof het aantal mensen niet bepaald wordt door wat verantwoord is, maar door wat financieel uit moet kunnen. Maar zo organiseer je geen samenleving. Zo organiseer je geen leefbaarheid. En zo organiseer je helemaal geen zorgvuldige opvang. Een stad laat zich niet besturen met spreadsheets alleen. Achter deze cijfers zitten mensen, omwonenden die zich zorgen maken. Kwetsbare bewoners die recht hebben op een veilige omgeving en niet geholpen worden met een experiment dat vanaf dag één onder spanning staat. Ik vraag u daarom dringend, toon bestuurlijke moed, luister naar de verkiezingsuitslag. Maak duidelijke keuzes. Stop met het stapelen van kwetsbaarheden op een locatie.

Want als we na twee jaar nog exact hetzelfde plan hebben liggen, dan heb je niet geleerd en niet geluisterd. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan inspreker Van de Mortel en daarna aan M. Hendriks. Maar eerst aan M.L. van de Mortel. Gaat uw gang. M.L. van de Mortel. (H). Goedemiddag, geacht college, geachte raadsleden. Hartelijk dank dat ik vandaag opnieuw de kans krijg in te spreken. Twee jaar geleden stond ik hier ook. Vorig jaar ook. Vorige maand ook. Een kort resumé van de feiten is dat Haga aanvankelijk als seniorencomplex zou worden herbouwd. Dit plan werd kort daarna voor tijdelijk vervangen door een opvangplan voor 750 kwetsbaren, 440 asielzoekers. Het zou snel beginnen. Maar bij elk nieuwsbericht werd het opvangplan van vijf, zeven jaar en later acht jaar willekeurig gestagneerd. Bijbehorende onnodige kosten, maar desondanks geen betrokkenheid van omwonenden. De houdbaarheidsdatum van de plannen werd korter. De laatste dagkoers is dat het in kwartaal vier van 2026 begint. Asbest wordt omtimmerd, keukens, badkamers geplaatst in slechts enkele maanden. Heel provisorisch leek het, wel 26,5 miljoen euro. Pels Rijcken hielp uiteindelijk de wethouder aan een manier om te besluiten zonder gemeenteraad, want die was van samenstelling veranderd in het nadeel van de wethouder.

En tijdens de commissie Samenleving op 21 mei liet de wethouder aan de toehoorders weten, dat er geen omgevingsvergunning voor de opvanglocatie zou worden afgegeven, zolang er in de gemeenteraad niet over was gesproken. Mij lijkt deze procedure tot op heden niet helemaal zorgvuldig. Wijzigingen zijn ook scheringen en inslag. Is het democratie? Is het lobbycratie? Uit de koker van wethouder Zita Pels van Amsterdam komt Stek Oost, 250 jongeren met statushouders en tot op de dag van vandaag ellende. Absoluut dieptepunt de moord op Lisa. De gemeente mist aldoor meer en meer draagvlak, onder omwonenden en onder de gemeenteraad. Dit uit zich in vreedzame demonstraties van omwonenden. Een heel leger politieagenten wordt opgetrommeld en dat lokt relschoppers. Petitie,1500 handtekeningen, vele insprekers, de verkiezingsuitslag van maart jongsleden, Hart voor Den Haag met vlag en wimpel gewonnen in onze wijk, maar ook in heel Den Haag. Ondertussen lopen de leegstandskosten op tot 400.000 per maand, 300.000 voor alternatieve opvang. Mijn conclusie, in uw eigen belang als college van B&W, doe dit niet. Voor de Haga verbouwingskosten van 26,5 miljoen en voor de gebouwkostenDe voorzitter. Dank u wel. De tijd is voorbij. Ik geef zo meteen het woord aan R. Westra, maar eerst nu aan M. Hendriks. Gaat uw gang. M. Hendriks. (H). Geachte voorzitter, aanwezigen, ik sta hier weer.

Wat vindt links Den Haag toch zo moeilijk aan het begrip democratie? Ik werk in het onderwijs en de zorg met ingewikkelde pubers, drop outs. Ze komen uit alle lagen van de bevolking en hebben diverse culturele achtergronden. Mijn leerlingen begrijpen de betekenis van het woord democratie prima. Links progressief Den Haag nog steeds niet. Ik heb maar weer een vakantiedag moeten opnemen om het hier nogmaals te komen uitleggen. Hart voor Den Haag heeft de gemeenteraadsverkiezingen gewonnen met een ruime meerderheid. Het speerpunt van de campagne was en is niet nog meer asielopvang in het reeds

5

overvolle Den Haag en zeker niet als mega-experiment op de Sportlaan. Dat is waar de Hagenaar voor gekozen heeft. Het ging hier dan ook om gemeenteraadsverkiezingen en niet om wereldraadsverkiezingen. We kunnen niet de ellende van de hele wereld in Den Haag oplossen. De asielzoeker zou geen zondebok mogen worden, aldus D66. Ik blijf lesgeven hier. Dit is een mooi voorbeeld van een drogreden met een onjuiste oorzaak-gevolgredenatie. De asielzoeker wordt pas zondebok als hij door u en masse wordt binnengehaald, bovenop de reeds bestaande grote stadsproblematiek wordt gestapeld, niet zijn beloofde paradijsje krijgt, geen toekomst ziet, gefrustreerd en verveeld raakt en voor zichzelf en zijn omgeving ellende veroorzaakt. Dan pas wordt de asielzoeker de zondebok en wel dankzij D66 en PRO. Maar u wast uw handen in onschuld, hebt lekker uw morele gelijk behaald en nog belangrijker, u hebt uw ordinaire business case rond na ongeveer tien jaar. Zelfs 180 daklozen in de winteropvang waren al te veel en zijn in aantal gereduceerd tot 80. U mag drie keer raden waarom. De bewoners van Segbroek weten waarom. Daarom is een petitie tegen de megaopvang al door meer dan 1500 mensen ondertekend. En nee, u kunt niet alle stemmers op Hart voor Den Haag en specifiek deze 1500 mensen allemaal wegzetten als extreemrechtse gekkies. Dat is wel heel kort door de bocht en ook zwaar beledigend.

Wij zijn doodgewone Hagenaars die vechten voor hun leefomgeving en tegen verloedering van hun wijk. En terwijl wij hier staan te discussiëren over de uitslag van de verkiezingen, wat op zichzelf al een heel vreemd ondemocratisch verschijnsel is, staan er mensen, Haagse jongeren en Haagse ouderen zonder woonruimte. Haagse ouderen kunnen niet doorschuiven naar een passende plek en Haagse jongeren kunnen geen woonruimte krijgen. U moet gewoon beginnen met bouwen. Het Hellasduinproject aan de Laan van Poot was in tweeënhalf jaar klaar en dat ook nog in coronatijd. Daarom nu De Mos. Bouwen voor Hagenaars. De voorzitter. Dank u wel. De tijd is om. Ik geef zo meteen het woord aan H. Mulder, nu eerst aan R. Westra. Gaat uw gang. R. Westra. (H). Voorzitter, de verkiezingen hebben het heel duidelijk gemaakt, het Hagaplan voor de Sportlaan 600 moet worden gestopt, zodat er kan worden begonnen met de bouw van seniorenflats en zodat de bewoners van de wijk weer een positief perspectief kunnen krijgen. Het Hagaplan kan niet in zo'n woonwijk, vooral omdat de gemeente niets heeft gedaan voor de veiligheid van buurtbewoners. Ik heb het vorige keer hier ook gezegd, het is al drie keer expliciet gezegd, ook bij de bijeenkomst van 14 april voor de veiligheid, voor de buurtbewoners. Er is door de politie geen enkel plan gemaakt voor de veiligheid op straat.

Ik citeer dan nu maar even de cijfers uit de brief van de minister voor Asiel en Migratie van 11 juli. Het landelijk gemiddelde per jaar voor Nederland totaal, 0,8 procent van de totale bevolking pleegt een misdrijf. Van de totale COA-asielopvang-bevolking is dat 3 procent, ofwel vier keer zoveel. Van alleenstaande minderjarige asielzoekers, 8 procent, ofwel tien keer zoveel. Op een COA-bevolking van 400 kun je rekenen op 10 tot 20 misdrijven per jaar. Voorzitter, dit is wat wij al drie jaar lang vragen, een risicoanalyse, zodat ook de welwillende zogenaamde Welkom Nieuwe Burengroep deze feiten kent. Ik vermoed, voorzitter, dat die feiten niet zijn gepresenteerd, omdat dan ook zij zullen beseffen dat het niet kan. Kom dan niet met verhalen over morele verplichtingen en verantwoordelijkheden. Uw eerste morele verantwoordelijkheid hier in de stad is voor de eigen burgers, bewoners van deze stad. En de bewoners van deze stad hebben gestemd en gesproken en willen het niet. Maar ik wil graag Hart voor Den Haag en VVD dank zeggen voor hun commitment dat het Hagaproject op de Sportlaan geheel niet door zal gaan. En ik wil het CDA en DENK ook graag uitnodigen om hierin mee te gaan en de wederopbouw van Segbroek, onze mooie wijk, weer tot bloei te laten komen, zodat ook deze wijk weer voor ons een mooie stad kan worden. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel.

Ik geef zo meteen het woord aan J. van Loon, maar eerst aan H. Mulder. Gaat uw gang. H. Mulder. (H). Voorzitter, burgemeester, het is toch bijna niet te geloven dat we nu al twee jaar in de gemeenteraad aan het bakkeleien zijn over de asielproblematiek, een onderwerp dat in principe niet geschikt is om op dat niveau behandeld te worden en waar de tegenstelde meningen in de raad ook bij de coalitieonderhandeling een snelle vorming van een nieuw college in de weg staan. Kennelijk vinden

6

sommige partijen de huisvesting van de bestaande bewoners, die soms al jaren op een wachtlijst staan, ondergeschikt aan de opvang van asielzoekers, waarvan men meestal niet eens de antecedenten kent en soms zelfs niet de identiteit. Het is uitermate begrijpelijk dat omwonenden zich grote zorgen maken over de grote aantallen, meestal jonge mannen uit veilige landen, die zich over de pleintjes en speelplaatsen in hun wijk gaan verspreiden en op zijn minst voor ernstige overlast kunnen gaan zorgen. Onbegrijpelijk dat deze zorgen door het zittende college worden gebagatelliseerd, waarbij ten onrechte wordt verwezen naar een veiligheidsplan, dat wel de veiligheid in het gebouw zelf regelt, maar niet in de omgeving daarvan. Mijns inziens zou de gemeente te allen tijde solidair moeten zijn met de omwonenden die risico's lopen ten aanzien van hun veiligheid en aantasting van hun leefomgeving en moeten erkennen dat dit belang ver uitgaat boven dat wat eufemistisch de nieuwe buren worden genoemd. Wat is toch het belang van die partijen die het vermaledijde plan aan de Sportlaan koste wat kost willen doordrukken en daarin deels worden gesteund door sommige individuele bewoners, meestal overigens niet direct omwonenden, alsook door bestuurders van wijkverenigingen.

Ik herhaal, wat is dat belang, anders dan een collectieve behoefte aan morele zelfbevrediging? Aan dat gerief moet kennelijk alles ondergeschikt zijn en hebben we daardoor nog altijd geen nieuw college. Wij kunnen als gemeente Den Haag toch niet de problemen van de hele wereld oplossen? Misschien kun je dan beter gaan werken bij een of andere hulporganisatie onder auspiciën van de Verenigde Naties. Het opzichtige gekoketteer met de zogeheten Spreidingswet, die hier lokaal juist voor concentratie zorgt en in zijn algemeenheid geen oplossing biedt voor de problematiek, maar deze juist verergerd door de aanzuigende werking die er van uitgaat, is op zichzelf heel curieus. Den Haag, ga aan het werk en ga de echte Haagse problemen oplossen. En bedenk, nood breekt wet, zelfs als dat de Spreidingswet heet. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik soms het in het woord aan P. Schneider, maar eerst aan J. van Loon. Gaat uw gang. J. van Loon. (H). Dank u wel. Goedemorgen, aanwezigen. Ik sta hier als bewoner van onze mooie stad en buurman van het voormalig HagaZiekenhuis aan de Sportlaan. Ik neem u allen graag mee naar de ivoren toren van de wethouder en haar partij. Mevrouw Vavier, twee jaar geleden stond ik hier ook. De voorzitter. Nee, geen namen noemen, dat mag hier niet. Gaat uw gang. J. van Loon. (H). Twee jaar geleden stond ik hier ook.

Ik overhandigde u de resultaten van een enquête onder maar liefst 1262 buurtbewoners rondom het HagaZiekenhuis aan de Sportlaan. Vandaag sta ik hier helaas weer, omdat er in die twee jaar niets is veranderd aan de houding van dit college. Het lijkt wel alsof de wethouder met een tunnelvisie aan een persoonlijke, ideologische missie bezig is, het koste wat kost doordrukken van een opvang van 750 mensen uit een extreem complexe, gemêleerde doelgroep midden in een woonwijk. Een nobel doel voor een politieke CV van een wethouder, maar een rampzalig plan voor de realiteit in de wijk. Laat ik u nog maar eens herinneren aan de harde cijfers, die u destijds negeerde en ik graag aan de griffie overhandig, zodat eenieder in deze zaal ze kan lezen. 84,4 procent van de mensen kan zich absoluut niet vinden in dit massale project van 750 mensen. 80,8 procent geeft aan dat die enorme diversiteit van de doelgroep hen totaal niet geruststelt. Ruim 84 procent vreest een directe achteruitgang van het leefklimaat en een toename van de criminaliteit en overlast. U hoort het goed. En het pijnlijkste cijfer, ruim 85 procent van de ondervraagden eisten destijds van de gemeente dat ze de plannen zou aanpassen of heroverwegen. Wat heeft u met de massale noodkreet gedaan? Wethouder, helemaal niets. U koos voor een summiere informatievoorziening en schoof het democratisch draagvlak ter zijde.

De buurt is niet onmenselijk. Wij snappen dat opvang nodig is. Maar wel met oog voor draagkracht in de wijk. Meer dan de helft van de buurt ziet liever een structurele invulling met woningen voor senioren, starters en gezinnen. Wethouder, bestuurt u de stad met de inwoners of op uw eigen koers? Ik roep de raad op, ik ga afsluiten, laat u niet meeslepen in deze persoonlijke missie. Roep de wethouder terug en dwing haar en vooral haar partij om te luisteren naar die 1262 stemmen uit de wijk en pas deze onrealistische plannen nu aan. Dank u wel.

7

De voorzitter. Dank u wel. Het is collegebeleid overigens. Ik geef zo meteen het woord aan M. Broers, maar nu eerst aan P. Schneider. Gaat u gang. P. Schneider. (H). Dank u wel. Geachte voorzitter, een van mijn favoriete dingen om te doen, is met mijn zoontje wandelen door Den Haag. En met name door de Fahrenheitstraat, waar wij vlak in de buurt wonen. Dan gaan we de parken door, richting de bosjes van Poot en we genieten van de rust van het park, de kalmte. Ik zie het al helemaal voor me, dat mijn kleine jongen over een paar jaar hier kan spelen en ravotten. Maar dit toekomstbeeld komt in het geding door de beoogde invulling van het voormalig Hagaziekenhuis aan de Sportlaan. Als we kijken naar de afschuwelijke gebeurtenissen in Stek Oost, maar ook op andere asiel opvanglocaties, zien we wat er mis kan gaan als dit soort locaties onvoldoende zorgvuldig worden ingericht. Dit is een waarschuwing voor ons allemaal. Het laat zien dat de impact op veiligheid, leefbaarheid en sociale cohesie groter kan zijn dan vooraf wordt aangenomen. En dan is de vraag die vandaag voorligt heel simpel, heeft het college overtuigend aangetoond dat de beoogde bestemming van deze locatie wel in balans is met haar omgeving? Het antwoord is nee. Buurbewoners, ondernemers, maak zich ernstig zorgen. Niet uit emotie, maar omdat zij dagelijks in deze omgeving leven en de gevolgen zelf zullen ondervinden.

Zorgen over veiligheid, over druk op de leefomgeving en over de samenhang in de wijk, dat zijn juist de belangen die u moet meewegen. U hoeft maar aan een groep verantwoording af te leggen, de burgers van Den Haag. Dat is de kern van democratische legitimiteit. Laten we eerlijk zijn, de verkiezingsuitslag komt niet uit het niets. Zij weerspiegelt breed gedragen zorgen over juist dit soort plannen. Die zorgen kunt u niet wegzetten als politiek sentiment. Ze moeten een plek krijgen in de huidige afweging over leefbaarheid, draagvlak en de inpassing op de locatie. Kiezen voor medemenselijkheid, wordt geroepen. Het is onze plicht, lezen we in de krant. Maar de impact op de omgeving, daar lezen we niks over. Dat onze ouderen aan de kant worden gezet, daar is geen aandacht voor. De impact op veiligheid, sociale cohesie, de publieke ruimte, daar hebben we het liever niet over. Als gekozen volksvertegenwoordigers niet meer aan de welvaart van hun eigen stad en eigen burgers denken, dan zijn we ver heen. Empathische overtuigingen, zonder naar de feiten en bewijzen te kijken, is geen deugd, maar het is zelfbedrog. En het loopt niet goed af. Juist nu moet u laten zien dat wat er in dit huis gebeurt geen formaliteit is, maar het hart van een democratische afweging, waarin burgers worden gehoord en hun belangen worden behartigd. Ik ga afronden.

U bent aangenomen en gekozen om de belangen van de burgers van Den Haag te behartigen. Is uw politieke carrière belangrijker dan de veiligheid van de burgers? Is politieke correctheid belangrijker dan realiteitsbesef? Is een leuke foto in de krant belangrijker dan de veiligheid van onze kinderen? Het is uw taak om al het moois van Den Haag te behouden. Ik wens u sterkte en wijsheid toe om tot een verstandig besluit te komen. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef zo met een woord aan M. Kooijenga en nu geef ik het woord aan M. Broers. M. Broers. (H). Mijn naam is Miranda Broers en ik ben al ruim elf jaar de eigenaar van The Upside Café aan de Thomsonlaan, een ondernemer uit de wijk. Ik ben begonnen tijdens de periode van herinrichting in het winkelgebied Fahrenheit. Er was toen redelijk wat leegstand en de gemeente heeft miljoenen geïnvesteerd om er weer een aantrekkelijk winkelgebied van te maken. De jaren erna is het winkelgebied steeds populairder geworden en waren de winkelpanden snel weer verhuurd, als er eentje leeg kwam te staan. Sinds de plannen voor de opvang aan de Sportlaan is dat anders. Panden staan soms meer dan zes maanden leeg en winkeliers die er al langer zitten, stoppen ermee.

Zo heeft een collega-onderneemster van mij op de Thomsonlaan begin dit jaar haar aflopende huurcontract na 9,5 jaar niet verlengd, omdat ze niet wilde afwachten hoe het zou lopen met de mega-opvang met haar mooie zaak in bijouterieën en goudsmederij. Sinds een paar jaar is de permanente winteropvang voor daklozen gevestigd in het gebouw op de Sportlaan. In de eerste jaren waren er 120 of 180 personen gevestigd. Dit heeft tot veel overlast en problemen geleid in het winkelgebied. Zo vond ik met regelmaat ‘s ochtends lege bierblikken, stompjes joints, urine, uitwerpselen en soms ook naalden op de bank van mijn gevel bij mijn terras. Vanwege al deze problemen is de opvang afgeschaald naar 80

8

personen. We hebben als druk winkelgebied en een dichtbevolkte wijk al een behoorlijke uitdaging met deze 80 personen van de daklozenopvang. Hoe gaan we dan ooit in staat zijn om 200, 300 of 750 mensen met zulke verschillende achtergronden, problemen en trauma's in ons kleine gebied op te vangen? Ik ben eigenaar van The Upside Café, een lunchcafé waar we werken met mensen met een licht verstandelijke beperking. We werken op een arbeidsmatige dagbesteding. Mijn zoon Hidde van bijna zeventien heeft Downssyndroom. Mijn doel voor hem is altijd geweest om gewoon mee te kunnen doen in de maatschappij. Dat is ook het motto van mijn bedrijf. Iedereen moet gewoon mee kunnen doen. Er werken nu veertien mensen met een lichtverstandelijke beperking bij mij. Sommigen al vanaf dag één, bijna of meer dan elf jaar. Ik ben verantwoordelijk voor een veilige en stabiele werkplek voor deze mensen. We leren ze zelfstandig naar hun werk te komen, net zoals u allen dat doet. Ze leren dat per fiets, te voet of met het OV. Ook leren we onze collega's zelfstandig boodschappen doen, net zoals u dat allemaal doet. Dit vergroot hun zelfredzaamheid en draagt bij aan zelfvertrouwen en aan deelname in de maatschappij. Door de komst van de opvang en de bijbehorende problemen op de Sportlaan kan ik niet meer instaan voor een veilige plek voor deze mensen.

Ik zie dan ook geen andere optie dan te stoppen met mijn bedrijf, als die opvang er gaat komen. Is dit de uitkomst van fatsoenlijk bestuur? Dat we een winkelgebied dat vijftien jaar geleden met miljoenen gemeenschapsgeld is opgeknapt, weer zien verpauperen? Dat ik mij gedwongen zie, een goedlopende en gewaardeerde zaak te gaan sluiten? Dat veertien kwetsbare mensen hun veilige en vertrouwde werkplek na elf jaar gaan verliezen? Is dit wat Pro Den Haag en D66 bedoelen met medemenselijkheid? De voorzitter. Dank u wel. De tijd is om. Ik geef zo meteen het woord aan I. Fruitman, maar eerst nu aan M. Kooijenga. M. Kooijenga. (H). Dank u wel, voorzitter. Ik spreek hier als vader van een tienerdochter en als bewoner die zich zorgen maakt over de veiligheid in onze wijk. Mijn dochter wordt sinds de komst van het winteropvang gevolgd en op een vervelende toon aangesproken. Dit is meerdere keren gemeld bij de politie en opvang, maar zonder resultaat. Tijdens een rondleiding in het Haga gaf de politie zelf aan dat er onvoldoende capaciteit is om veiligheid te garanderen. Dit is geen geruststelling voor ouders. Ik werk al meer dan dertig jaar binnen verschillende overheids- en opvanginstanties. Vanuit die ervaring weet ik dat de combinatie van AZC's en veiligheid vaak problemen geeft. Er zijn duidelijke signalen dat criminaliteiten onder AZC-bewoners hoger ligt dan vaak wordt voorgesteld.

De cijfers zijn op te vragen. In de vorige vergadering werd dank uitgesproken voor woningen voor starters. Maar dat was vanaf het begin al de belofte. Alleen nu in een andere samenstelling. Het lijkt erop dat er gestuurd wordt op bepaalde doelgroepen om uiteindelijk een vooraf gewenst resultaat te bereiken. Dat is onderhandelen. Maar zo hoort beleid niet te worden gemaakt. Daarnaast is het vreemd dat we zeggen te denken aan het welzijn van nieuwkomers, maar hen willen huisvesten in een arbotechnisch ongezond pand met veel asbest. Er moet eerst heel veel geld ingestoken worden om het later weer af te breken voor woningen die oorspronkelijk al gepland waren. Dat is kostbaar en inefficiënt. Er wordt betaald door bewoners die hier niet voor hebben gekozen. Ook zijn er plots politiecamera’s geplaatst rondom het Haga, zonder enige communicatie. Dat roept vragen op. Is er informatie die wij als bewoners niet mogen weten? Ik denk aan eerdere dossiers waar plaatsingen bewust stil werden gehouden om escalatie te voorkomen. De inwoners van Den Haag hebben via de verkiezingen duidelijk een andere koers aangegeven. Toch lijkt de demissionaire commissie dat signaal te negeren. Media framen bepaalde partijen, waardoor een andere koers bijna onmogelijk wordt. Voor veel bewoners voelt het niet als democratie, maar als vasthouden aan politieke en financiële belangen.

Het vertrouwen in de politiek daalt, omdat beloften tijdens campagnes verdwijnen zodra de uitslag binnen is. Als u wilt dat bewoners naar u luisteren, luister dan ook naar hen. U zit hier door en voor de bevolking. Ik sta hier niet omdat ik extreem rechts zou zijn, ik ben extreem bezorgd. Ik vraag u om verder te kijken dan partijbelangen en financiële prikkels. Stop deze proef en richt u op de sociale woningen voor ouderen en starters zoals oorspronkelijk beloofd. En op de veiligheid van onze buurt, onze kinderen en onze toekomst. Ik dank u.

9

De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik zo meteen het woord aan P. Hanraets, maar eerst aan I. Fruitman. Gaat uw gang. I. Fruitman. (H). Geachte voorzitter, raadsleden, over medemenselijkheid gesproken, waar ik mij steeds meer over verbaas, is de manier waarop bewoners worden behandeld. Mensen die gezonde zorgen hebben over een mega-opvang worden weggezet als extreem en radicaal. Mensen die vragen stellen worden verdacht gemaakt. Mensen die zich zorgen maken over veiligheid, woningnood, zorg en leefbaarheid worden niet gehoord, maar beoordeeld. Wij als bewoners moeten vertrouwen hebben in de politiek, in onze samenleving. Maar vertrouwen is geen knop die je zomaar omzet. Vertrouwen ontstaat doordat systemen werken. En juist dat vertrouwen ben ik kwijt geraakt. Ik ben hier vandaag met mijn ex-man. Hij wil zelf niet spreken, maar is hier om ons en de bewoners te ondersteunen. Ik had samen met hem een verhuisbedrijf en wij hebben dingen gezien die ons vertrouwen hebben beschaamd. Wij hadden personeel nodig en meldden ons netjes bij het UWV. We kregen mannen doorgestuurd nog in een procedure. Ze wilden voor ons werken, maar wel zwart. Ze wilden hun uitkering en toeslagen niet kwijtraken. Reactie van het UWV, gewoon aannemen, we hebben toch niet de mensen die dit kunnen controleren. In deze kwestie kreeg ik niet het gevoel dat handhaving of controle prioriteit had.

Je komt in een netwerk terecht van mannen in een asielprocedure. Ze vertrouwen mij en vragen mij om hulp. Ze organiseren feesten, waarin ze zich verkleden als transseksueel, travestiet en doen alsof ze homo zijn. Ze filmen elkaar als bewijs richting het IND, maar ze zijn hetero. Weer hetzelfde beeld, maar wederom kreeg ik deze woorden te horen, te weinig mensen, te weinig capaciteit, te weinig controle. Dat zie ik ook terug in de zorg, in de woningmarkt, bij de politie, handhaving, bij ouderen die niet kunnen doorstromen, gezinnen en starters die geen woning kunnen vinden. En toch wordt er van ons verwacht dat wij vertrouwen hebben in een plan aan de Sportlaan, wat nu al niet klopt. Een opvanglocatie, een onverantwoorde mix van kwetsbare mensen in een pand vol met asbest. Over medemenselijkheid gesproken. Ik heb deze week met meer dan honderd ondernemers, winkeliers gesproken in ons winkelgebied. Overal dezelfde zorgen en angsten, niet omdat dit slechte mensen zijn, maar extreem bezorgd. Want hoe kan je vertrouwen hebben in een systeem dat keer op keer tekort schiet? Daarom vraag ik u vandaag niet waarom bewoners en ondernemers bezorgd zijn, maar waarom bestuurders denken en in de media blijven roepen dat al onze zorgen onterecht zijn en niet luisteren naar de kiezers die democratisch hebben gekozen voor Hart voor Den Haag.

Vertrouwen, daar mag je niet om vragen, vertrouwen hoor je te winnen. Dank u wel. De voorzitter. Dan geef ik het woord aan P. Hanraets. Dat is de laatste spreker bij dit onderwerp, dit agendapunt. Gaat uw gang. P. Hanraets. (H). Dank u, voorzitter. De lokale kranten staan weer vol met ronkende verhalen over project Sportlaan. De Vogelwijk zou zijn afgebroken door een extreemrechtse demonstratie. Dat moet dan gebeurd zijn toen ik even boodschappen aan het doen was. Ondertussen lezen we dat uitstel, veroorzaakt door de formerende partijen, tonnen per maand zou kosten. En dit terwijl de milieuvergunning nog steeds loopt en belangrijke randvoorwaarden nog altijd niet op orde zijn. De landsadvocaat is zelfs ingeschakeld om te onderzoeken hoe buiten uw raad om een omgevingsvergunning kan worden verleend. Maar gelukkig was dit slechts juridische nieuwsgierigheid. Voorzitter, ik spreek niet namens de zoveelste zwijgende meerderheid. Ik spreek als omwonende, als ouder en als inwoner van Den Haag. Mijn zorg gaat over de uitvoerbaarheid, beheersbaarheid en omvang van project Sportlaan. En dat zal ik hieronder toelichten. Als dit plan doorgaat, zullen de komende jaren duizenden mensen gebruik maken van deze locatie. Reken maar uit, vijf jaar keer 750 mensen die allemaal doorstromen, dan heb je duizenden mensen.

Onder de toekomstige bewoners zullen mensen zijn die oorlog, geweld, dakloosheid, drugsverslaving of een ander trauma hebben. Deze mensen hebben meer nodig dan een bed, een buurtbarbecue of een taalcursus. Ze hebben intensieve begeleiding nodig en soms ook specialistische GGZ. In Den Haag staat GGZ al onder enorme druk. Wachttijden van tien maanden zijn geen uitzondering. Hoe zorgen we er dan voor dat mensen met ernstige psychische klachten op tijd hulp krijgen? Hoe voorkomen we

10

dat problemen escaleren als het niet lukt? En hoe beschermen we in dat geval de bewoners, waaronder ook veel gezinnen? Of de omwonenden? Of alle jongeren die voor sport, ontspanning en school naar onze wijk komen? Hierop heb ik nooit een goed antwoord gehoord. Voor de omgeving ontbreekt bovendien, ondanks een aangenomen raadsmotie, nog steeds een veiligheidsplan. Voorzitter, daarnaast rijst de vraag of het gebouw wel geschikt is voor zo'n grote opvang. De beschikbare buitenruimte is zeer beperkt, terwijl die juist belangrijk is voor ontspanning en ontmoeting. Het gebouw bevat veel asbest, waardoor de verbouwingen kostbaar en beperkt uitvoerbaar zullen zijn. Afsluitend, deze mooie stad beschikt niet over onbeperkte ruimte of middelen, maar kent wel grote uitdagingen. Snel stijgende dakloosheid, armoede, woningnood en een relatief groot aantal kwetsbare jongeren. Ondanks harde woorden in de media is het dan ook volkomen begrijpelijk dat partijen kijken naar een beter gebruik van de locatie en onze middelen. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan zijn er drie insprekers voor agendapunt R, de commissiebrief inzake Rapportage voedselstrategie. Ik geef zo meteen het woord aan L. Lankreijer, maar nu eerst aan R.L. Stüger. Gaat u gang. R.L. Stüger. (R). Geachte voorzitter, raadsleden en aanwezigen, mijn naam is Renate Stüger.

Ik woon bij de Jan Luykenlaan en sta hier vandaag opnieuw, namens vele bewoners uit Moerwijk. Op 26 september 2024 stond ik hier ook. Toen sprak ik in over de toekomst van de Jan Luykenlaan en over de noodzaak van een betaalbare gezonde supermarkt in onze wijk. Ik sprak toen niet alleen namens mezelf, maar namens bewoners die al jarenlang aangeven dat er iets moet veranderen. Inmiddels zijn we verder. Bewoners hebben niet stil gezeten, er is opnieuw gesproken, opnieuw meegedacht en opnieuw getekend. Eerst voor het signaal dat wij toen al afgaven en nu opnieuw met een petitie voor de doorstart van een betaalbare supermarkt in de Jan Luykenlaan. Daarom sta ik hier vandaag, niet om alleen een probleem te herhalen, maar om te laten zien dat er draagvlak is. Er is behoefte, er is betrokkenheid en er ligt inmiddels meer fundering dan voorheen. Wij vragen u vandaag om de motie Werk aan gezondheid van de Partij voor de Dieren te ondersteunen. Voor sommige mensen lijkt een supermarkt misschien gewoon een winkel, maar voor onze wijk betekent het veel meer. Het gaat over gezondheid, het gaat over bestaanszekerheid, het gaat over ouderen die dichtbij hun boodschappen moeten kunnen doen. Het gaat over gezinnen, die niet afhankelijk moeten zijn van dure noodoplossingen. Het gaat over kinderen, die in hun eigen buurt toegang moeten hebben tot gezonde en betaalbare producten.

De gemeente Den Haag heeft zelf een voedselstrategie. Daarin staat dat gezond, duurzaam en eerlijk voedsel bereikbaar moet zijn voor inwoners. Wij zijn blij dat de gemeente deze voedselstrategie heeft ontwikkeld. Maar dan moeten wij ook eerlijk kijken naar Moerwijk. Want wat betekent een voedselstrategie voor bewoners als er in de directe omgeving geen betaalbare supermarkt is? Wat betekent gezonde keuzevrijheid als gezonde producten te ver weg zijn of voor bewoners simpelweg te duur zijn? Juist daarom past de motie Werk samen aan gezondheid binnen het beleid dat de gemeente zelf heeft vastgesteld. Een betaalbare supermarkt in blok 33 aan de Van Baerlestraat bij de Jan Luykenlaan in Moerwijk is geen losstaand verzoek. Het is concrete uitvoering van de voedselstrategie in een wijk waar dit hard nodig is. Moerwijk wordt vaak genoemd als prioritair gebied. Maar prioriteit moet je niet alleen benoemen. Prioriteit moet je laten zien in keuzes, besluiten en daden. Door deze motie te ondersteunen, laat u zien dat de bewoners niet alleen mogen inspreken, maar dat er ook echt naar hen wordt geluisterd. U laat zien dat de democratie niet stopt bij een handtekening, een petitie of drie minuten spreektijd. De voorzitter. Dank u wel, de drie minuten zitten erop. Dan geef ik zo meteen het woord aan M. van Muijen, maar nu eerst aan L. Lankreijer. Gaat uw gang. L. Lankreijer. (R). Dank u wel.

Goedemorgen, ik ben initiatiefnemer van de vereniging Ons Eten, waar ook de Haagse Voedselraad uit is voortgekomen. Ik ben heel erg blij dat het gemeente een voedselstrategie heeft en ik vraag u nu om de volgende stappen te zetten die daarbij horen. In Den Haag loopt het verschil in levensverwachting tussen wijken soms op tot zeven jaar. Tegelijkertijd neemt het aantal inwoners met overgewicht en voedselonzekerheid toe. Voedsel en gezondheid lijken

11

individuele keuzes, maar dat zijn het niet. Het maakt heel veel uit wat er in jouw buurt is, hoe je eet. Dat noemen wij de voedselomgeving. Daarom is het belangrijk om samen te werken, om alle inwoners toegang te geven tot gezond en betaalbaar voedsel. Volgens de Haagse Voedselraad is het daarom tijd dat de gemeente de stap zet van een voedselvisie naar concrete actie. Daarom zeggen wij, pak door op gezond, duurzaam en lokaal voedsel en geef voedselbeleid een zichtbare en samenhangende plek in het gemeentelijke beleid. Wij zouden graag zien dat er een uitvoeringsprogramma komt, waarin de gemeente laat zien hoe ze doorpakt en concrete actie vorm geeft. Wij zien binnen onze vereniging van betrokken inwoners, ondernemers en organisaties veel goede voorbeelden, waarmee samengewerkt kan worden om gezond en lokaal voedsel toegankelijk te maken voor iedereen. Een paar hele concrete kansen. Maak lokaal en gezond voedsel beschikbaar voor alle groepen en zorg voor een structureel budget voor voedselinitiatieven en vaste samenwerking met bewonersinitiatieven, zoals voedselverbindingsplekken. Daar kan Den Haag uitgroeien tot een stad van vrede en recht, een weerbare en gezonde stad, omdat mensen zich gevoed weten en een sociale basis opbouwen en gezonde voedselgewoontes als van zelfsprekende norm ontwikkelen, vanuit hun eigen kracht.

Ondersteun daarom ook het opstarten van een democratische supermarkt in Moerwijk, gedragen door de bewoners zelf. Niet alleen in woorden, maar ook in daden. Maak hier geld voor vrij, bijvoorbeeld uit bestaande programma's, zoals het programma's Zuidwest en de Plintenaanpak. Bewonersinitiatieven zijn deel van de oplossing. Maak dat ook concreet en financieel mogelijk. We zijn blij dat de Haagse gemeenteraad de maatschappelijke waarde van voedselverbindingsplekken en initiatieven vanuit de stad al heeft erkend. Nu is het zaak om dat te verankeren en in een uitvoeringsstrategie vast te leggen. Wij werken daar graag aan mee vanuit onze vereniging. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan kijk ik naar M. van Muijen. Gaat uw gang. M. van Muijen. (R). Goedemorgen, voorzitter. Mijn naam is Matthijs van Muijen. Ik ben voorzitter van de Bewonersorganisatie Mijn Moerwijk. Ik wil graag positief vertellen over de voedselstrategie en een pleidooi houden voor de gezonde, duurzame supermarkt. Het afgelopen jaar is er al veel gebeurd in Moerwijk dat bijdraagt aan de voedselstrategie. Door coöperaties en gemeenten is veel geïnvesteerd in de binnentuinen en andere plekken waar voedselwinningsplekken gerealiseerd kunnen worden, waar mensen elkaar ontmoeten, wat goed is voor de sociale samenhang. Alle fracties hebben via de griffie de Oase gekregen.

En elke fractie kan nog eens nalezen welke impact dat heeft voor gezondheid en voedsel, duurzaamheid. Goede voorbeelden worden gegeven die in Zuidwest al gerealiseerd zijn. Maar er kan nog veel meer gebeuren in Zuidwest. Er kunnen veel meer voedselwinningsplekken gerealiseerd worden als u vandaag unaniem de voedselstrategie steunt. Dat is erg belangrijk. Daarom hoop ik dat dat gaat gebeuren ook vanmiddag. Daarnaast zien wij kansen voor een duurzame, sociale supermarkt. De vorige twee sprekers hebben uitstekend uitgelegd waarom het in Moerwijk belangrijk is dat daarin geïnvesteerd wordt. Ook uit economische gedachten is het belangrijk dat een supermarkt op die plek een plaats vindt. En de bouwstenen liggen er al. Er is een wijkgebouw dat tien jaar geleden een drugslab was. Dat is een wijkgebouw geworden, waar ruimte is voor een supermarkt. Het stadsdeel ondersteunt dat ook. Er is een actieve ondernemer met de juiste kwaliteiten die dat wil doen. Het past in het economische beleid, het past in het programma van het nationale programma. Er zijn veel bewoners die actief zijn, vrijwilligers, het past in de voedselstrategie. Wat wilt u nog meer, gemeenteraad? Grijp uw kans, zou ik zeggen. Er is een coalitie gemaakt van Duurzaam Den Haag, Ons eten, Stichting J&O en de Bewonersorganisatie Mijn Moerwijk. Ik doe daarom drie oproepen aan deze gemeenteraad.

Steun de voedselstrategie en zorg ook voor structurele financiering. Het kan niet zo zijn dat u vandaag een strategie vaststelt en volgend jaar het geld op is. Kijk daarnaar. Tweede punt is, kijk ook naar bredere potjes. Dat is al gezegd, er is een nationaal programma. De Plintenaanpak pas uitstekend in het initiatief om een sociale, duurzame supermarkt te realiseren. Kijk daar ook naar bij de begroting. De derde oproep, steun de motie die dit uitspreekt, steun de bewoners. En steun de voedselinitiatieven in Moerwijk. Dank u wel.

12

De voorzitter. Dank u wel. Dan gaan we tot slot naar drie insprekers die iets willen zeggen over agendapunt Y, Uithuiszetting bewoners en organisaties SoZa. Ik geef zo meteen het woord aan L. Heemstra, maar eerst aan F. Manfredi. Gaat uw gang. F. Manfredi. (Y). Geachte voorzitter, geachte raad, goedemorgen. Mijn naam is Flavia en ik huur al twee jaar een kamer in SoZa. Den Haag en SoZa zijn voor mij inmiddels thuis. Maar tegen 33 van onze SoZa-huurders hebben OAK Management en VORM, de beheerder en de eigenaar van het gebouw, op 22 mei een rechtszaak aangespannen. Dit omdat wij weigeren SoZa te verlaten tot onze huurdersrechten gerespecteerd worden. Op basis van het advies van deskundige huurrechtjuristen stellen wij namelijk dat ons contract geen antikraakcontract is, maar een huurcontract, met de juridische vorm en de prijs van een huurcontract. Elke maand betalen we meer dan 300 euro aan wat OAK Management bemiddelingskosten noemt. VORM en OAK Management beweren dat dit noodzakelijke kosten zijn en zo hoog vanwege de omvang van het gebouw. Ze hebben hiervoor geen enkel bewijs geleverd. We hebben geprobeerd een dialoog met VORM en OAK Management te beginnen, maar we zijn genegeerd. Integendeel, we hebben intimiderende e-mails en brieven ontvangen, waarin nergens werd erkend dat wij ook recht hebben op een erkend huurcontract en een stabiele woonplek.

Voor de meesten van ons is SoZa de enige woonoptie in Den Haag. We lossen de huurcrisis niet op door mensen dakloos te maken. VORM straft ons voor een contractfout gemaakt door OAK Management. Wij willen alleen dat onze huurdersrechten gerespecteerd worden en we weigeren SoZa te verlaten tot dat gebeurt. De situatie is heel eenvoudig en de oplossing ook. We willen behandeld worden als de huurders die we zijn. Als het gebouw gesloopt moet worden, hebben we recht op vervangende woonruimte in Den Haag of op een financiële vergoeding. Het is nu aan VORM om met ons in gesprek te gaan en de situatie op te lossen. Hartelijk dank. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik zo meteen het woord aan T. de Boer, maar eerst aan L. Heemstra. Gaat uw gang. L. Heemstra. (Y). Beste voorzitter, ik huur al anderhalf jaar een kamer in het SoZa-gebouw. Voor mij is SoZa mijn eerste echte woning en is Den Haag mijn thuis. Volgens juristen is het contract waaronder ik en anderen daar wonen niet een antikraakcontract, maar een huurcontract. Dit komt omdat het is opgesteld onder een wankele constructie, waarbij wij enkel bemiddelingskosten betalen en de huurkosten gewoon simpelweg te hoog zijn voor antikraak. Toen ons werd verteld dat we eind juni onze kamers zouden moeten verlaten en wij ons beriepen op onze huurdersrechten, is er direct een rechtszaak tegen ons aangespannen om ons op straat te zetten.

We hebben geprobeerd om een dialoog te beginnen met OAK Management en VORM Vastgoed, maar zij zijn er niet in meegegaan. In plaats daarvan ondergaan wij juridische intimidatie en wordt er gedreigd met mogelijk duizenden euro's aan boetes, die voor ons niet mogelijk zijn te betalen. Maar alsnog wordt er geen bewijs geleverd wat onze hoge huurkosten rechtvaardigt. VORM is een erg groot bedrijf met een omzet van meer dan een half miljard euro, maar ze bestraffen nu bewoners met een inkomen onder de bijstandsgrens, in plaats van voor een fout gemaakt door OAK Management. Wij vinden dat je de wooncrisis niet oplost door mensen dakloos te maken. Daarom zijn we niet van plan om SoZa te verlaten tot onze huurdersrechten worden gerespecteerd en er vanuit VORM ook een oplossing is geboden voor ons, zoals een juridisch vergelijkbare woonruimte. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik het woord tenslotte aan T. de Boer. Dat is een bekende van vroeger. T. de Boer. (Y). Dank u wel. Beste oud-collega's, gemeenteraad, voorzitter, allereerst fijn dat inspreken nog steeds mogelijk is en dat de vorige raad dit niet heeft afgeschaft. Vandaag sta ik hier als vertegenwoordiger van de Bond Precaire Woonvormen. Wij komen op voor huurders met allerlei problemen. Samen met deze huurders strijden we voor hun woonrechten.

Woonrecht begint met het feit dat je huurders niet zomaar op straat kan zetten, hoeveel vergunningen je ook hebt en hoeveel woningen je ook denkt te gaan bouwen. En ik heb het hier natuurlijk over de plotselinge ontruiming van SoZa.

13

Na onderzoek door de media bleek dat de constructies die OAK en in het verlengde VORM hanteren in SoZa niet door de beugel kunnen. En laat ik zeggen, ook wij van de bond, we zien heel veel gekke contracten, hebben deze constructie nog nooit gezien. Vervolgens zijn de bewoners zich gaan organiseren, want in je eentje strijden tegen een van de grootste ontwikkelaars van Nederland en een verhuurder zoals OAK is dapper. Samen sta je sterker. OAK en VORM besloten niet af te wachten en zegden anderhalve week na het artikel in de media alle huurcontracten op. Zogenaamd met een hele fijne zes weken opzegtermijn in plaats van de gebruikelijke 28 dagen. Maar deze vroege opzegging bleek niks waard. Want al snel volgde een volgende e-mail dat men al eind mei moest vertrekken in verband met de beperkte capaciteit van de lift en niet pas 30 juni. En toen daar ook niet op werd gereageerd, eiste VORM dat de bewoners een nieuw contract zouden tekenen, waarin men instemde met een vertrek. Ook dit hebben wij als Bond Precaire Woonvormen nog nooit gezien. Het lijkt mij een duidelijk teken dat VORM niet zo zeker is van zijn positie. Het was slechts een van de manieren waarop de huurders onder druk werden gezet. Er wordt gedreigd met hoge boetes en men zou verantwoordelijk worden gesteld voor de geleden schade.

OAK liet telefonisch weten dat zij het pand op 30 juni zullen verzegelen en dat er dan niemand meer in en uit kan. Een zeer ongebruikelijke en waarschijnlijk illegale actie. In dit alles hebben OAK en VORM nooit vragen willen beantwoorden van de huurders over schimmige constructies en alle pogingen van de huurdersbond en de bewoners, dat hebben we zo juist ook gehoord, om contact te leggen zijn genegeerd. Die eisen zijn eigenlijk helemaal niet zo gek; een volledige erkenning van hun huurdersrechten en een volwaardig aanbod van een alternatieve woning zonder in een slechtere juridische positie te komen. Maar OAK en VORM kiezen voor juridische intimidatie om de huurdersbond te breken. Ze willen de huurders zonder alternatieve woonruimte op straat zetten. Want inmiddels zijn de huurders die niet getekend hebben, aangeklaagd. En gisteren was de eerste zitting van de bodemprocedure, ruim voor de ontruimingsdatum van 30 juni. En op 17 juni zal het kort geding plaatsvinden. Wij als bond zullen die dag aanwezig zijn bij de rechtbank om de huurders te steunen in hun strijd. En we hopen dat de gemeenteraad die strijd ook steunt. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan was dit agendapunt D, Stad in de raad. Dat is hiermee afgerond. Dank u wel aan alle insprekers. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken

Raadsadressen Nr. Afzender en onderwerp 1 2 3 4 5 6 7

Voorstel afdoening

Belanghebbende d.d. 18 april 2026 inzake parkeren Binckhorst In handen van het (11054244) college van B en W Belanghebbende d.d. 20 april 2026 inzake groeiende onrust in In handen van het duinen Den Haag/overlast (11056526) college van B en W Belanghebbende d.d. 15 april 2026 inzake een aangeboden In handen van het studenten-woonmanifest (11056540) college van B en W Belanghebbende d.d. 20 april 2026 inzake het aanpassen APV en In handen van het het opladen d.m.v. een kabelgoot (11056829) college van B en W Stichting Groot Sunny Court d.d. 17 april 2026 inzake omgevings- In handen van het vergunning Obrechtstraat (11056856) college van B en W Belanghebbende d.d. 28 april 2026 inzake spugen op straat In handen van het (11056864) college van B en W Belanghebbende d.d. 1 mei 2026 inzake participatie BellevueIn handen van het Impact New Babylon-Anna van Buerenplein (11056882) college van B en W

Kopie antwoord commissie Leefomgeving commissie Bestuur commissie Ruimte commissie Leefomgeving commissie Ruimte commissie Samenleving commissie Ruimte

14

8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

Belanghebbende d.d. 23 april 2026 inzake manifest voor Laak In handen van het (11056911) college van B en W Belanghebbende d.d. 20 april 2026 inzake petitie "hoop begint in In handen van het de gemeente". Maak Den Haag dapper! (11056914) college van B en W Belanghebbende d.d. 26 april 2026 inzake bestemmingsplan In handen van het Vruchten- en Heesterbuurt 2020 (11056917) college van B en W Belanghebbende d.d. 11 mei 2026 inzake invalide parkeerplaats In handen van het (11058625) college van B en W Stichting Bewonersorganisatie Bouwlust-Vrederust d.d. 9 mei In handen van het 2026 inzake oproep tot heroverweging koers m.b.t. Den Haag college van B en W Zuidwest/Bouwlust Vrederust (11058660) Belanghebbende d.d. 12 mei 2026 inzake klacht over beleid: In handen van het parkeervergunningsverbod blokkeert doorstroming (11058669) college van B en W Stichting BinckhorstBewoners d.d. 13 mei 2026 inzake coördinatie In handen van het bouw- en wegwerkzaamheden Binckhorst (11060196) college van B en W Studio Stevin d.d. 17 mei 2026 inzake bezorgdheid over veiligheid In handen van het en leefbaarheid omgeving HagaZiekenhuis (11060241) college van B en W Belanghebbende d.d. 18 mei 2026 inzake aanbieding petitie m.b.t. In handen van het parkeerproblematiek Binckhorst (11060873) college van B en W Wijkvereniging de Vogelwijk d.d.

22 mei 2026 inzake inzichten In handen van het plannen herontwikkeling onroerend goed voormalig Haga/RKZ college van B en W Sportlaan (11063493) Belanghebbende d.d. 27 mei 2026 inzake menswaardige In handen van het asielopvang (11063520) college van B en W Stichting Wijkbelang Segbroek d.d. 21 mei 2026 inzake In handen van het aangeboden petitie: stop de megaopvang in het voormalige college van B en W HagaZiekenhuis aan de Sportlaan (11063527) Belanghebbende d.d. 28 mei 2026 inzake toekenning kleinschalige In handen van het festivals (RIS325402) (11063554) college van B en W

commissie Bestuur commissie Samenleving commissie Ruimte commissie Leefomgeving commissie Ruimte commissie Leefomgeving commissie Leefomgeving commissie Samenleving commissie Ruimte commissie Samenleving commissie Samenleving commissie Samenleving commissie Samenleving

Zienswijzen verbonden partijen Nr. Zienswijze op ontwerp begrotingswijziging 2026 en ontwerp- Voorstel afdoening begroting 2027 1 Gemeenschappelijke Regeling GGD-VT Haaglanden (11054173) Aan het college van B en W is verzocht om een voorstel aan de raad Ter kennisnemingen Nr. Afzender en onderwerp Voorstel afdoening 1 Belanghebbende d.d. 20 april 2026 inzake visie Ypenburgse Voor kennisgeving aannemen bewonersorganisaties m.b.t. ontwikkeling GAVI-kavel (11056958) 2 Belanghebbende d.d. 20 april 2026 inzake een brief van de Voor kennisgeving aannemen bewonersorganisaties aangaande Sportlaan (11056960) 3 Bomenstichting Den Haag d.d. 22 april 2026 inzake aanbevelingen Voor kennisgeving aannemen van de Bomenstichting Den Haag (11058498) 4 Belanghebbende d.d. 22 april 2026 inzake signaal betreffende Voor kennisgeving aannemen misstanden Wmo-uitvoering Segbroek Den Haag (11058507) 5 Vereniging van Zuid-Hollandse Gemeenten d.d. 24 april 2026 Voor kennisgeving aannemen inzake felicitatiebrief van de VZHG voor de nieuwe raadsleden (11058513) 6 Gemeenschappelijke Regeling GGD-VT Haaglanden d.d. 23 april Voor kennisgeving aannemen 2026 inzake voorlopige jaarstukken 2025 GR GGD en Veilig Thuis Haaglanden (11058517)