RIS325408 Notulen van de raad van 23 april 2026

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op dinsdag 23 april 2026 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts ───────────────────────────────────────────────────────── Agenda A. Vaststelling agenda B. Beëdiging raadslid mw. De Groot C. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordigers D. Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordigers E. Stad in de raad F. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken G. Vaststelling van de notulen van 29 januari en 26 februari 2026 (incl. geheim woordelijk verslag) H.

Vaststelling van de besluitenlijst H.1 Brief burgerinitiatief Regentesselaan (RIS325267) H.2 Voorstel van het presidium inzake benoeming (plaatsvervangend) commissievoorzitters (RIS325168) H.3 Voorstel van het presidium inzake verlenging ontheffing vereiste van ingezetenschap van de gemeente Den Haag (RIS325240) H.4 Voorstel van het presidium inzake benoeming leden werkgeverscommissie van de Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag (GAD) (RIS325241) H.5 Voorstel van het presidium inzake vaststelling van de Verordening Rekeningencommissie Den Haag 2026 en intrekken van de Verordening Rekeningencommissie 2014 (RIS324923) H.6 Voorstel van het college inzake voorlopig stilleggen project Nieuwe Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade (RIS324828) H.7 Voorstel van het college inzake Actualisatie register geheime stukken (RIS325090) H.8 Voorstel van het college inzake Verzoek om bindend advies voor omgevingsvergunning uitbouw Heemraadstraat 155 (RIS325052) H.9 Voorstel van het college inzake Benoeming leden Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed Den Haag (RIS324987) H.10 Voorstel van het college inzake cofinanciering Haaglanden Leert Door (RIS324675) H.11 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Verordening gelijkstelling onderwijs Den Haag 2019 (inzake voorziening gezonde schoolpleinen en subsidieplafond)

(RIS324793) H.12 Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Verordening gelijkstelling onderwijs Den Haag 2019 (inzake voorzieningen onderwijsbeleid) (RIS325078) Beraadslaging I. Afdoening motie inzake Geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom (RIS324802) J. Duidingsdebat formatie K. Voorstel van het college inzake het voorontwerp inrichting openbare ruimte Koningin Julianaplein (RIS324726)

1

L. Voorstel van het college tot vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Den Haag 2018 (RIS324449) Afronding debat commissie M. Commissiebrief inzake Voorbereidingen WK voetbal 2026 (RIS324989) N. Debat over Buitenruimte O. Recente ontwikkelingen aan de Daal en Bergselaan P. Beantwoording schriftelijke vragen: Zwartboek van Ostadewoningen (RIS323325) Q. Commissiebrief inzake Voortgangsbericht overkluizing Grotiusplaats (RIS324512) R. Commissiebrief inzake Rapport ‘Positieve Sportcultuur en LHBTIQ+-acceptatie op Haagse sportverenigingen’ (Mulier Instituut) (RIS323745) S.

Vervoerplanprocedure MRDH 2027 (RIS325112) ───────────────────────────────────────────────────────── Presentielijst Aanwezig zijn 44 leden: Ahraui (PRO Den Haag), Akbaş (Hart voor Den Haag), Alpsoy (DENK), Assad (D66), Barker (PvdD), Başer (D66), Van Basten Batenburg (VVD), Berkman (D66), Beugelsdijk (Hart voor Den Haag), Bingöl (Hart voor Den Haag), Bom (Hart voor Den Haag), Butt (PRO Den Haag), Demaree (PvdD), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van den Goorbergh (Hart voor Den Haag), De Groot (CDA), Haryouli (Hart voor Den Haag), Holman (PRO Den Haag), Icar (DENK), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kouwenhoven (D66), Kroon (Hart voor Den Haag), Langbroek (Hart voor Den Haag), Lock (Hart voor Den Haag), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Sewtahal (Hart voor Den Haag), Sluijs (Hart voor Den Haag), Steenis (D66), Tabernal (Volt), Thepass (PRO Den Haag), Thors (D66), Timsi (PRO Den Haag ), Vavier (PRO Den Haag), Van de Voort (PRO Den Haag ), Van Wijngaarden (SP), Zeller (Hart voor Den Haag) Afwezig: Van der Meijden (FVD) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering. Wilt u uw plaatsen innemen? Geachte leden van de raad, hierbij open ik uw vergadering.

Welkom bij deze allereerste, echte, reguliere vergadering van de gemeenteraad. Bijzondere dag, bij deze eerste vergadering. De eerste vergaderingen van de gemeenteraad zijn altijd bijzonder met nieuwe raadsleden, nieuwe fracties, die de weg leren kennen. Ook met wethouders die zowel raadslid zijn als wethouder in de huidige situatie. Het zijn nu Mariëlle Vavier en Nur Icar. Het is allemaal speciaal en bijzonder. Het is bovendien politiek gezien, ook een bewogen week. U heeft daarover de berichtgeving gelezen in de brief ontvangen van mijnheer Barker, die per 22 april zijn functie als wethouder heeft neergelegd. Naar ik aanneem een moedig en ingrijpend besluit. Ik heb er met spijt kennis van genomen. Maar politiek is mensenwerk, want politiek is ook mensenwerk. De politieke realiteit is dan vervolgens ook weer dat de politiek weer doorgaat. Ik wens de heer Barker die in ons midden is als raadslid, alle goeds als raadslid toe. Voorafgaand aan deze vergadering heb ik een manifest en een petitie in ontvangst genomen, ook de mensen op de publieke tribune, veelvuldig aanwezig en thuis, een manifest voor Laak. Als ik het kort moet samenvatten, komt het erop neer van, we hebben heel erg ons best gedaan, bewoners, ondernemers in Laak, met Laak. De mensen roepen ons op om de aandacht voor Laak vol te houden. Deze krijgt een plek ergens bij de griffie, denk ik.

En u heeft allemaal het manifest al, maar niet ingelijst, gekregen. En ik heb een petitie in ontvangst genomen, gemeente Den Haag Zaai Hoop, ondertekend door 728 ondertekenaars. Er is ook een lijst van met alle namen. En die roepen de gemeente op, bescherm en versterk publieke voorzieningen, pak leegstand aan en zorg voor betaalbare woningen en drie, wees een veilige haven voor mensen zonder papieren. Ook deze zal beschikbaar

2

komen bij de griffie. En dan weet u dat ik hem in ontvangst heb genomen, namens u als voorzitter van de raad. Ik dank de initiatiefnemers voor het manifest en de petitie. Dan is er een bericht van verhindering ontvangen van de heer Van der Meijden van de fractie voor Forum voor Democratie, die is afwezig. En Wethouder Engberts is mogelijk afwezig tot 11.15 uur. Hij doet iets digitaals bij de VNG. Hij is inpandig en kan alles volgen. Hij doet werk voor de VNG, belangrijk werk. Afhankelijk van het verloop van de vergadering zal ik mogelijk vanaf het eind van de middag, begin van de avond afwezig zijn. Maar dat zien we straks. We hebben gisteren kennis genomen van het ontslag van wethouder Barker. Conform de gewijzigde verantwoordelijkheidsverdeling zal wethouder Icar zijn agendapunten overnemen. Dan de vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter, dat ben ik, of mijnheer Sluijs, of als mijnheer Sluijs er niet is en ik ook niet, dan weer een ander. Alle overige gesprekken verzoek ik u buiten de raadszaal te voeren, zodat we iedereen, ik weet ook niet wie dat is, maar goed, dit moet ik helemaal niet zeggen, buiten de raadszaal te voeren, zodat we iedereen inclusief insprekers goed kunnen volgen. En het debat mag natuurlijk stevig en inhoudelijk zijn. We blijven altijd respectvol naar elkaar en richten ons op de zaak, niet op de persoon.

Dan voor de insprekers, het zijn er vandaag veel, we hebben afgesproken dat raadsleden, collegeleden of medewerkers niet bij naam genoemd mogen worden tijdens de inspraak. En het is ook niet toegestaan om blijken van instemming of afkeuring vanaf de tribune kenbaar te maken. Zo hebben we dat in onze reglementen van orde vastgelegd. En aanwezigheid in de raadzaal is voorbehouden aan de raadsleden. Alle stemmingen zijn aan het eind van de vergadering en er is ook ruimte voor stemverklaringen. En rond 15.30 uur zal een kwartier worden geschorst om de zaal een beetje op te frissen, op te ruimen. En dan zal ook in de foyer iets te verkrijgen zijn. We sluiten de vergadering af om 00.00 uur, inclusief de stemmingen en zoveel eerder als mogelijk. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda

De voorzitter. Ik stel de vraag der vragen, geachte leden van de raad. Ik wens u heel veel succes en plezier met uw werk, maar dat had ik al gezegd de vorige keer. Kunt u instemmen met de agenda? Dat is het geval. Daarmee is de agenda vastgesteld. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: B.

Beëdiging raadslid mw. De Groot

De voorzitter. Dan ga ik nu over tot agendapunt B, de beëdiging van het raadslid mevrouw De Groot, van het CDA. De commissie geloofsbrieven heeft tijdens de raadsvergadering van 31 maart positief geadviseerd over de toelating van mevrouw De Groot. Ik verzoek u allen te gaan staan en nodig mevrouw De Groot uit voor de beëdiging. Omdat we van het afscheid hebben geleerd, is mevrouw De Groot te zien. Dag mevrouw De Groot, u gaat de eed afleggen. Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Hinke De Groot (CDA). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. 3

De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. Applaus ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: C. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemde fractievertegenwoordigers De voorzitter. We schorsen straks nadat ik de fractievertegenwoordigers heb beëdigd. Dan agendapunt C, het verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, nieuw benoemde fractievertegenwoordigers. Voor de raadsperiode ’26-‘30, dus deze raadsperiode, wordt de commissie geloofsbrieven bij tussentijdse benoemingen gevormd door de leden Thepass, Haryouli en Tabernal. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven voor een verslag van hun bevindingen. Mijnheer Thepass. Vincent Thepass (PRO Den Haag). Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de commissie tot onderzoek bescheiden fractievertegenwoordigers deelt de gemeenteraad mee, dat gebruikmakend van artikel 4 van de verordening raadscommissies 2025 als fractievertegenwoordigers zijn voortgedragen Julia van Herpen, Lotte Langley, Bob van de Mortel, Abdelkader Karbache, Noud Dumoulin, Debbie van de Wijngaard, Hatim Belahcen, Ruşen Koç, Aya Selmani, Jan Willem van den Bos, Esmée Fonville, Ewout van Hoek, Stijn van Hilten, Jolijn Standhardt, Jaap van der Valk, Yaël Keizer, Jochem Sprenger, Thomas Zwikker, Erik Boogert, Johan Hofland, Michiel Noordzij.

De commissie verklaart dat betrokkenen aan de gestelde eisen voldoen en daarmee op grond van artikel 4 van de Verordening raadscommissies kunnen worden toegelaten als fractievertegenwoordigers. De voorzitter. Dank u wel. Dan ga ik nu over tot de beëdiging. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: D.

Beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordigers

De voorzitter. Wilt u weer gaan zitten. Dank u wel. Agendapunt D, geachte leden van de raad, de beëdiging van de nieuw benoemde fractievertegenwoordigers. Ik ga ze in groepen beëdigen. Ik lees een keer de eed voor en een keer de belofte, waarnaar ik de eed en de belofte afneem. De volgorde is als het goed is met de fractievertegenwoordigers besproken. Ik nodig nu eerst uit de fractievertegenwoordigers van D66, PRO Den Haag, VVD, DENK en Partij voor de Dieren om tegenover mij plaats te nemen. Ik ga nu de eed en de gelofte voorlezen en dan noem ik de namen op en dan komt u steeds naar voren om het te doen, wat u moet doen. Ik begin met de eed en geweldig dat u het wil doen. Ik zweer dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen. En als u de eed aflegt, zegt u zo meteen, zo waarlijk helpe mij God almachtig. Twee vingers in de lucht, de rechterhand. Dan de verklaring en gelofte, belofte, sorry.

Ik verklaar dat ik, om tot fractievertegenwoordiger benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb 4

aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als fractievertegenwoordiger naar eer en geweten zal vervullen. En als u de verklaring en belofte aflegt, dan zegt u, dat verklaar en beloof ik. Daar gaan we. Mevrouw Van Herpen. Julia van Herpen (D66). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mevrouw Langley. Lotte Langley (D66). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Van de Mortel. Bob van de Mortel (D66). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. Mijnheer Karbache. Abdelkader Karbache (PRO Den Haag). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Dumoulin. Noud Dumoulin (VVD). Dat is verklaar en beloof ik. De voorzitter. Van harte gefeliciteerd. Mevrouw Van de Wijngaard. Debbie van de Wijngaard (VVD). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Belahcen. Hatim Belahcen (DENK). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Ruşen Koç. Ruşen Koç (DENK). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Mevrouw Selmani. Aya Selmani (DENK). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Van den Bos. Een bekende. Jan Willem van den Bos (Partij voor de Dieren). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mevrouw Fonville.

Esmée Fonville (Partij voor de Dieren). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Ten slotte mijnheer Van Hoek. Ewout van Hoek (Partij voor de Dieren). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. De voorzitter. Gefeliciteerd en heel veel plezier en succes met uw werk. En dan wil ik de tweede groep uitnodigen. Iedereen toch gehad? Ja. De fractievertegenwoordigers van het CDA, de SP, Volt en

5

ChristenUnie/SGP. Fijn dat u er bent en heel veel succes met uw werk. U weet wat u moet doen. Mijnheer Van Hilten. Stijn van Hilten (CDA). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Succes. Gefeliciteerd. Mevrouw Standhardt. Jolijn Standhardt (CDA). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Van der Valk. Jaap van der Valk (D66). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Keizer, mevrouw Keizer, neem me niet kwalijk. Yaël Keizer (SP). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Mijnheer Sprenger. Jochem Sprenger (Volt). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Zwikker. Thomas Zwikker (Volt). Dat verklaar en beloof ik. De voorzitter. Gefeliciteerd. Mijnheer Boogert. Erik Boogert (ChristenUnie/SGP). Dat verklaar en beloof ik. Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Dingen gebeuren. Mijnheer Hofland. Johan Hofland (ChristenUnie/SGP). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. En tenslotte mijnheer Noordzij. Michiel Noordzij (ChristenUnie/SGP). Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De voorzitter. Gefeliciteerd. Heel veel succes en plezier. U kunt gaan zitten, maar we schorsen nu even, om mevrouw De Groot en de nieuwe fractievertegenwoordigers te kunnen feliciteren. Dat doen we in de foyer. De vergadering is geschorst.

Schorsing ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: E.

Stad in de raad

De voorzitter. Leden van de raad, wilt u uw plaatsen weer innemen? Ik heropen de vergadering. Aan de orde is agendapunt E, Stad in de raad. Er zijn 36 insprekers aangemeld. Die krijgen allen 3 minuten. Let u vooral op uw tijd, want na 3 minuten is het echt over, dan is de volgende aan de beurt. Ik noem steeds twee namen, zodat ook de opvolger weet dat hij bijna aan de beurt is. Er zijn elf insprekers over het agendapunt motie inzake geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom. Ik geef zo meteen het

6

woord aan T. Hoedemakers, maar eerst aan S. Vroonhof. Even voor het techniek. Het ligt niet aan u, de tijd gaat er ook niet af. Gaat uw gang. S. Vroonhof. (I). Goedemorgen. Dank voorzitter, voor de mogelijkheid om in te spreken. Mijn naam is Simon Vroonhof en ik ben inwoner van Ypenburg, voorzitter van de wijkvereniging Morgenweide en secretaris van het bewonersplatform Ypenburg. U bespreekt straks bij agendapunt I de ontwikkeling in de Vlietzoom of Vlietzone. En dat daarbij de GAVI-kavel ook van belang is, spreekt voor zich. De GAVI is immers het ontwikkelend bedrijventerrein aan de Ypenburgse kant van de A4. In de brief van het college van 17 maart over de uitplaatsing uit de binnenkant van het afvalcluster komt de GAVIkavel meermalen ter sprake. Een half jaar geleden, op 18 september, heb ik op deze plaats ook al mogen aangeven waar voor ons in Ypenburg de belangrijkste aspecten, maar zo u wilt de knelpunten, zitten. Ik herhaal mijn opmerking van toen dat de GAVI-kavel in 1992 een buiten stedelijk terrein was, geschikt toen voor een afvalverbrandingsinstallatie, maar nu gewoon niet meer. Het is een binnenstedelijk bedrijfsterrein, direct grenzend aan onze grote woonwijk, daardoor in onze overtuiging absoluut niet geschikt voor welk onderdeel dan ook van het afvalcluster. Integendeel, het is juist zeer geschikt als aanvulling op het Technopark elders in Ypenburg.

Ypenburg als knooppunt van hoogwaardige technologische bedrijvigheid, dat is geen toekomstdroom, maar juist een na te streven ambitie. En direct gekoppeld aan een ontwikkeling van een bedrijfsterrein als de GAVI, is de verkeersafwikkeling van de bedrijvigheid straks. En dat de huidige onderdoorgang van de Vlietzone naar de GAVI-kavel en Ypenburg, ofwel de Spoorlaan, niet geschikt is voor een volwaardige ontsluiting heen en weer, is niet verrassend als je de situatie ter plaatse kent. En dat die conclusie nu in de nota van het college formeel op papier staat en ondersteund, zo blijkt, door Rijkswaterstaat, is desalniettemin toch een grote geruststelling voor ons. Het kan immers niet de bedoeling zijn dat de overigens zeer terechte zorgen rond de drukke Westvlietweg over de schutting naar Ypenburg worden verplaatst, om het netjes te zeggen. De extra verkeersdruk die een bedrijventerrein met zich mee zal brengen, is voor ons toch al een punt van grote zorg. Het is zeker in de spits nu al loeidruk bij het kruispunt bij station Ypenburg. Dat gaat hoe dan ook toch alleen maar erger worden. En bovendien fietsen daar dagelijks grote groepen jongeren van en naar school. Mijnheer de voorzitter, als inwoners in Ypenburg houden wij graag de ogen gericht op de bal.

En dat is een op de toekomst gericht, bloeiend, technologisch hoogwaardig bedrijventerrein en bedrijfsleven op de GAVI-kavel, inclusief dan de tramremise, gekoppeld aan verantwoorde en veilige verkeersafwikkelingen. Ypenburg is vanuit het oosten de entree van Den Haag en niet het afvalputje. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik straks het woord aan M. Frima, maar eerst nu aan T. Hoedemakers. Gaat uw gang. T. Hoedemakers. (I). Dank u wel, voorzitter. Samen met onze partner, de Vlietzoom Alliantie, staan wij voor identiteit, natuur, passende bedrijvigheid en bewonersbelang van en rond de Vlietzoom. Ons gefundeerd schriftelijk commentaar op de zogenaamde voorkeursvariant is voldoende bekend. Wij hebben verder actie ondernomen. Vandaag staat de teller van ons petitie-initiatief op meer dan 3500 handtekeningen. Weer 700 meer dan vorige week. En dat is een niet mis te verstaan signaal van breed gedragen maatschappelijke betrokkenheid bij en ongenoegen over deze kwestie. In de commissie Ruimte hebben we geschetst hoe B&W elementaire spelregels van participatie en behoorlijk bestuur met voeten heeft getreden. Opmerkelijk dat een college, juist van deze samenstelling, het democratisch proces zonder scrupules regentesk ondermijnt. Voorzitter, lang verhaal kort.

Eén, wij zijn geen schreeuwers, maar goed ontwikkelde, weldenkende burgers, inderdaad met kritische zin, die graag met u meedoen voor het aandragen van redelijke alternatieven. We hebben bewezen draagvlak onder de bevolking en we zullen verder constructief en creatief laten zien met maximaal gebruik van de kaders van de Omgevingswet. Twee, bevrijd het college van zijn armetierige tunnelvisie over de toekomst op de Haagse Vlietzoom, zoals spreekt uit de zogenaamde voorkeursvariant. Men volgt een heilloze weg die afbreuk doet aan het perspectief van de Binckhorst, de Vlietoevers in ruime zin en de gekoesterde Werelderfgoed status. Drie, maak het plan voor het Haags Cultuurlandschap van de Vlietzoom Alliantie tot uw leidraad in verdere overwegingen en

7

besluitvorming. Deze visie waardeert en respecteert alle relevante belangen, wonen, natuur, cultuur, economie. Vier, ook Gedeputeerde Staten hebben gisteren desgevraagd in Provinciale Staten nog eens herhaald, dat zij onverkort vasthouden aan de eerdere moties inclusief de aansluiting op de A12 en het geformuleerde Vlietwaardig beleid in dit dossier. Dit waarborgt ook voldoende ondersteuning voor de buurgemeente. Samenvattend, het kan wel. Realiseer samen met ons het Haags Cultuurlandschapsplan. Gewoon een kwestie van fatsoenlijke politiek met hart voor Den Haag en de buren. Als ik nog enige spreektijd over heb, schenk ik die graag aan de Vlietzoom Alliantie. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, inspreker Hoedemakers. Heel creatief, maar zo gaat het niet. Ik geef straks het woord aan W. van IJzeren, maar nu eerst aan M. Frima. M. Frima. (I). Ik spreek namens de bewonersvereniging van de wijk Hoornwijck, die in de Vlietzone ligt. Ik ben voorzitter van de Stichting Molenvliet Hoornwijck, die de flora, de fauna en de leefomgeving in de Vlietzone bevorderd. Voorzitter, door de Vlietzoom Alliantie is het plan Cultuur Landschapspark voor de Vlietzone ontwikkeld. Er is door de initiatiefnemers heel veel energie gestoken in de ontwikkeling van dat plan.

Het plan voorziet maximaal in wensen van de gemeente en het plan wordt in volle breedte gesteund door belanghebbenden in het gebied. Het plan wordt bestuurlijk heel breed gedragen. De aanpak door de Vlietzoom Alliantie is een schitterend voorbeeld voor burgerinitiatief. Het is stuitend dat het bestuur in het holst van de gemeenteraadverkiezingen met een voorkeursvariant voor de verplaatsing van het afvalcluster Binckhorst komt, waardoor de planvorming van de Vlietzone in belangrijke mate wordt geblokkeerd. De manier waarop het bestuur nu opereert met de voorkeursvariant voor de verplaatsing van het afvalcluster etaleert een onberekenbare overheid. De bewoners van de Vlietzone en de omgeving rekenen dat u de voorkeursvariant terugtrekt. Dank voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef zo meteen het woord aan C. van den Oever, maar eerst geef ik nu het woord aan W. van IJzeren. Gaat uw gang. W. van IJzeren. (I). Geachte raadsleden, ik ben Wouter van IJzeren en ik spreek namens het bestuur van de Haagse Golfvereniging Leeuwenbergh. Ons bestuur heeft u een schriftelijke reactie gezonden op het besluit Voorkeursvariant. Ik verwijs u daar nog eens naar. Vorige week heb ik ingesproken bij de commissieruimte en u meegegeven dat het besluit Voorkeursvariant iedere democratische legitimatie mist.

Immers, uw raad heeft het college door middel van verschillende moties juist opgedragen de Vlietzoom in te richten aan de hand van het scenario Haags Cultuurlandschapspark. Hetgeen betekent de Haagse Vlietzone vooral te bestemmen voor natuur, sport en recreatie, geen afvalcluster in de Vlietzoom. Het verplaatsen van bedrijven die afhankelijk zijn van zwaar verkeer. Wel ruimte voor uitbreiding van het bedrijventerrein Westvlietweg, maar dan met passende Vlietwaardige bedrijvigheid. Ontsluiting van het bedrijventerrein via de spoorlaan via de GAVI-kavel. Ik verzoek uw raad het college duidelijk te maken, dat u het college voorstelt tot herbestemming van de Haagse Vlietzone waarin de voorkeursvariant is opgenomen, niet zal vaststellen. Dat het college een ander alternatieve uitplaatsing van de betreffende onderdelen van het afvalcluster moet zoeken, bijvoorbeeld op de GAVI-kavel, maar ook mogelijk elders. Dan het volgende, het bedrijventerrein Westvlietweg is gesitueerd op een locatie die logistiek gezien dramatisch is. Het bedrijventerrein wordt alleen ontsloten via de Westvlietweg, die niet geschikt is voor zwaar verkeer of veel verkeersbewegingen. Een uitvalsweg parallel aan de A4 vernietigt de natuur en recreatiewaarde van de Vlietzoom en is daarmee in strijd met de uitgangspunten die het college zou respecteren.

Het uitplaatsen van delen van het HMC naar de Vlietzone vergt nog meer verkeersbewegingen. Daarom is het goed, juist al deze bedrijven te verplaatsen naar de GAVI-kavel, of elders waar ze wel goed ontsloten kunnen worden. In de projectgroep voor de doorontwikkeling van het bedrijventerrein Westvlietweg zit de BIZ aan tafel tezamen met de projectontwikkelaar, die afgelopen jaren alle gronden met de bestemming landbouwgrond heeft opgekocht. De BIZ vertegenwoordigt in de praktijk eigenlijk alleen de bedrijven die afhankelijk zijn van zwaar verkeer en de projectontwikkelaar. De projectontwikkelaar heeft maar een belang. Een nieuwe bestemming voor zijn grond, want dat levert veel geld op. Het college laat

8

zich voor dit karretje spannen als ze daaraan mee werken. De toezegging was eerst revitaliseren, moderniseren en intensiveren. Dit levert volgens de stukken al 15.000 vierkante meter extra bedrijfsruimte op. Daarna pas uitbreiden. Uitwerking van Haagse Culturelandschapspark levert daar voor passende bedrijvigheid nog eens 10 tot 12 hectare op. Ik verzoek u, raad, houd het college aan deze afspraken. Ik verzoek u ook te voorkomen dat het college deze voorkeursvariant kan uitvoeren, want dat zou het failliet van de Haagse democratische politiek betekenen. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik zo meteen het woord aan S. Paltansing, maar nu eerst aan C. van den Oever. C. van den Oever. (I). Goedemorgen, ik ben Coen van den Oever. Ik ben ondernemer aan de Westvlietweg in Den Haag. Ik als ondernemer voel mij niet vertegenwoordigd door de BBW, de Bedrijvenbelangen Westvlietweg, dat hetzelfde bestuur heeft als de BIZ. Daar zit een belangenverstrengeling. Meerdere ondernemers en ikzelf zijn nauwelijks geïnformeerd door BBW en BIZ en ik heb het gevoel dat een paar grote ondernemers een groot belang hebben bij de komst van de afvalcentrale. Bij mij is het rapport BoschSlabbers bekend en op basis daarvan is het Haags Natuurlandschap gebaseerd. En ik, als ondernemer aan de Westvlietweg, heb dat hoog in mijn vaandel staan. Want de natuur staat toch al behoorlijk onder druk.

Bijvoorbeeld de ontwikkelaars willen een ontsluiting naar de A4 maken met de ontwikkeling van de GAVI-kavel. Dit terrein moet ontsloten worden via de A4, maar ligt toch al aan de Spoorlaan, weinig overleg met ondernemers is daar geweest. Eigenlijk geen. Over wat er nu speelt rond dit collegebesluit hadden wij als betrokken ondernemers toch minstens ingelicht moeten worden. Het is ook ons belang dat gediend moet worden. Er wordt over ons heen geregeerd door BBW en de BIZ en de gemeente. Ik verzoek de raad dan ook het college op te dragen het besluit Voorkeursvariant in te trekken. Geen grofvuil brengstation op die plek. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik zo meteen het woord aan T. de Haan, maar nu eerst aan S. Paltansing. Gaat uw gang. S. Paltansing. (I). Voorzitter, dank u wel. Mijn naam is Sindy Paltansing en ik ben gemeenteraadslid in de gemeente Leidschendam-Voorburg namens Pro. Voorzitter, ik sta hier vandaag namens alle fracties van de gemeenteraad Leidschendam-Voorburg, en wel namens de partijen Pro, CDA, SP, D66, Volt, Partij voor de Dieren, VVD en de lokale partijen Aandacht-LV en Gemeentebelangen Leidschendam-Voorburg. Wij maken ons zorgen over een ding. De optelsom van impact op natuur, leefbaarheid en verkeersdruk door Haagse plannen in de Vlietzoom.

Ik ben hier niet om te ageren tegen de plannen in de Vlietzoom, ik sta hier omdat vele van onze inwoners en de voltallige gemeenteraad in Leidschendam-Voorburg zich zorgen maken om de ontwikkeling in de Vlietzoom. We maken ons zorgen om de impact van de plannen, van een afvaloverslag centrale light op onze inwoners, op de natuur, op de ecologische waarde van het gebied, de nieuwe verkeerstromen, waarmee we te maken gaan krijgen en de impact van dit alles bij elkaar. Er wordt gesproken over een zogenaamde light variant waarvan de impact allerminst light is. Om deze zorgen extra kracht bij te zetten en tot een oplossing te komen heeft onze raad op 8 juli jongstleden unaniem een motie aangenomen. Geen afval overslagcentrale in de Vlietzone, zoek daarvoor een alternatieve locatie en kies voor een cultuurlandschapspark voor verdere ontwikkeling. Hiermee hebben we unaniem uitgesproken dat de Vlietzone geen plek is voor eenzijdige keuzes, maar een gebied waar samenwerking, zorgvuldigheid, kwaliteit en leefbaarheid voorop moeten staan. De provincie wil daarnaast dat Den Haag het watergebonden deel van het afvalcluster niet verplaatst naar de Haagse Vlietzoom, om functies goed aan de Vlietzone toe te delen en om een drinkwatervoorziening in de Vlietzone mogelijk te maken. Leidschendam-Voorburg heeft daar ook een verantwoordelijkheid in.

En die nemen we dan ook door deze nieuwe drinkwatervoorziening aan de Vliet mogelijk te maken. Hiermee kan worden voorzien in de groeiende behoefte aan schoon drinkwater, in ook uw gemeente en onze regio. Volgens de huidige voorkeursvariant komt het watergebonden deel van de afvaloverslagcentrale er niet. Dat is positief, maar een ander deel komt er wel, mogelijk. En juist daar

9

zit onze zorg. De Vlietzoom is voor onze regio en in het bijzonder voor Leidschendam-Voorburg een waardevol landschap, een recreatieve ruimte en een ecologische schakel in een steeds verder verstedelijkte regio. Het is een van de laatste open en verbindende landschappen in deze regio. Dat is geen restfunctie, dat is een kwaliteit die we moeten beschermen en versterken. Daar moeten we zorgvuldig mee omgaan. Grootschalige en zware functies passen daar niet vanzelfsprekend in. De voorzitter. Dank u wel. De tijd is om. S. Paltansing. (I). Dank u wel. De voorzitter. Dan geef ik zo meteen het woord aan J. Verboon, maar eerst aan T. de Haan. Gaat uw gang. T. de Haan. (I). Morgen. Ik ben bewoner en ondernemer in Den Haag aan de Westvlietweg. En ik begrijp heel goed dat er woningen bij moeten komen in de Binckhorst. En dat dat er 8000 moeten zijn, dat er diensten voor moeten wijzigen of wijken, is allemaal heel logisch. Maar ik vraag mij af of de huidige oplossing die gepresenteerd is, ook wel eigenlijk een oplossing is, of eigenlijk gewoon meer een verschuiving van een probleem. En ik ben oprecht benieuwd hoe het college eigenlijk dan die parallelweg langs de A4 wil aan gaan leggen zonder dat dat nou ten koste gaat van alle natuur en de huidige gebruikers. Sinds 2002 ligt Den Haag aan de Vliet.

Het is al 25 jaar, weet het bestuur eigenlijk niet zo goed wat ze met deze historische ligging willen doen. Het is niemands land of het is een strategische reserve geweest. En de bewoners in de omgeving, Voorburg, die zeggen inderdaad, het is wel een geheim van Haaglanden, want daar gebeurt wel wat. Eerder werd in de commissie Ruimte duidelijk dat het voorliggende voorstel van het college slechts een grondreservering was. Echter, ik heb daar een vraag over, want vanuit datzelfde college kwam toch wel een ander signaal. We hoeven niet naar een wethouder Barker te verwijzen. Helaas heeft hij zijn functie hierom neergelegd. Maar een voorkeursvariant veronderstelt een keuze. Dat zou zijn dat er andere varianten moeten zijn. Maar die waren al afgevallen. Maakt het dan niet al een besluit? En waarom zijn de grondreserveringen eigenlijk nodig? Want ja, er ligt toch al een beheers verordening op die gebieden. En de huidige gronden zijn agrarisch. Gaat dan niet u over een herbestemming van die gronden? En ja, afvalbrengstation, is dat nou echt een alternatief? Alle omliggende gemeentes werken samen met Avalex. Waarom wil Den Haag dat niet doen? Of kan dat dan niet? De gronden zijn grotendeels al verworven door een projectontwikkelaar, dat werd net ook al gememoreerd. IPP zat daarbij, heeft het gezien, heeft het geweten.

Ik ga ervan uit dat dat gewoon een toeval is, natuurlijk, dat dat gebeurt. Maar ja. De Vlietzoom Alliantie daarentegen heeft al geruime tijd een alternatief. Leg het nou eens langs de A12, deels ligt die weg er al. Er werd ook wel voorgesteld om een tunnel onder de A12 door te maken, om dan al die industriegebieden aan elkaar te koppelen. Onderzoek dat nou eens echt. Wellicht is dit toch wel een beter alternatief. Want ja, een parallelweg, 300 tot 500 miljoen werd genoemd, daar kan je best wel wat voor doen. Op dit onderwerp, vind ik, reageert het college niet als een partner, maar als een machtscentrum. Zolang afspraken gelden, zolang het uitkomt en bondgenoten zijn bondgenoten, zolang ze doen wat er van hun gevraagd wordt. Helaas herkennen we dat ook in het wereldtoneel. En dit past echt niet in dit stadhuis. Inhoudelijk is die discussie in mei, ik weet het ... De voorzitter. Dank u wel. De tijd is om. Ik geef zo meteen het woord aan L. van Buijtene en nu eerst aan J. Verboon. Gaat uw gang. J. Verboon. (I). Geachte voorzitter, geachte raadsleden, mijn naam is Job Verboon, ondernemer op bedrijventerrein Westvlietweg, bestuurslid van de BIZ en BBW Westvlietweg en een van de initiatiefnemers van EcoPark Haaglanden. Ik spreek hier vandaag namens de 350 bedrijven en ruim 2750 werknemers die dagelijks werken in dit gebied.

Wij zijn als BIZ niet tegen de komst van de onderdelen van het afvalcluster, want het gaat gepaard met uitbereiding van het bedrijventerrein. In onze formele reactie van 3 april hebben wij als BIZ uitgesproken dat deze richting goed aansluit bij onze andere gezamenlijke ambities, een toekomstbestendig circulair bedrijventerrein. De komst van

10

HMS-functies bieden kansen voor samenwerking voor grondstoffenhubs en circulaire innovatie in dit gebied. Dat zien wij ook zo, en laten wij die kansen alsjeblieft niet liggen. Maar, geachte raadsleden, goed beleid vraagt ook om een goede uitvoering. En daar wil ik het vandaag over hebben. Het college stelde al eerder voor om intensiveren, revitaliseren en uitbreiden van het bedrijventerrein Westvlietweg voortaan gelijktijdig uit te werken. Dat is precies de goede benadering in mijn ogen. Maar ik wil hier een ding heel helder maken. De ontwikkeling en uitbreiding van het bedrijventerrein mag niet wachten op de realisatie van een nieuwe ontsluiting. Die twee trajecten moeten parallel aan elkaar lopen, niet naast elkaar. Als ondernemer weet ik hoe snel een eerst-dit-dan-dat-redenering jaren vertraging oplevert. En wij hebben geen jaren. Den Haag heeft ook geen jaren. De opgave is nu en de uitvoering moet dat tempo volgen. Dat vraagt om partnerschap. Wij als ondernemers op Westvlietweg hebben de gebiedskennis, de circulaire ambities en ook de bereidheid om mee te bouwen aan dit plan. EcoPark Haaglanden is daar een concreet voorbeeld van. Een initiatief dat precies aansluit bij de circulaire koppelkansen, die ook in het haalbaarheidsonderzoek zijn benoemd.

Maar dan moeten wij betrokken worden als volwaardig partner in de uitwerking, niet als een partij die achteraf een reactie mag indienen op een voorlopig ontwerp. Laat ons meedenken over de meest efficiënte invulling van het uitbreidingsgebied. Voorzitter, wij ondersteunen de richting die het college heeft gekozen. Den Haag heeft woningen nodig. De Binckhorst moet kunnen transformeren en de Vlietzone kan daarin een belangrijke rol spelen. Maar een goed besluit verdient ook een daadkrachtige uitvoering. Zorg dat intensiveren, revitaliseren en uitbreiden echt gelijktijdig worden opgepakt. Behandel de ondernemers op Westvlietweg als de partners die zij willen zijn. Laten we alsjeblieft ophouden met het neerhalen van een wethouder, die woningen wil bouwen en een wethouder die ook nog eens extra bedrijfsruimte nodig heeft, wil creëren. Samen met hem werken we aan het werklandschap van de toekomst. Wij zijn er klaar voor. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef zo meteen het woord aan C. Choy, maar nu eerst aan L. van Buijtene. Gaat uw gang. L. van Buijtene. (I). Geachte voorzitter, geachte leden van de gemeenteraad, mijn naam is Lars van Buijtene, ik spreek hier namens EcoPark Haaglanden, de circulaire ondernemers in de Vlietzoom, nu nog verspreid over bedrijventerrein Westvlietweg.

Samen met andere circulaire bedrijven werken wij al jaren aan een doel, een toekomstbestendig, klimaat adaptief, circulair cluster dichtbij de stad. Voorzitter, er is de afgelopen weken veel gezegd over dit dossier. Er is sprake van politieke stemmingmakerij, uitlekken van informatie en er zijn harde woorden gevallen. Maar voorzitter, ik sta hier vandaag niet om terug te blikken over het proces. Ik ben ondernemer, u verwacht dan ook voor mij oplossingsgericht te werk te gaan. Wij kijken vooruit, want de transformatie, woningbouw Binckhorst, ontwikkeling Vlietlijn, intensiveren, verduurzamen van het bestaande bedrijventerrein kan echt niet wachten. Laat ik nogmaals duidelijk zijn, EcoPark Haaglanden is enthousiast over de voorkeursvariant. Het collegebesluit voegt de sterke punten van verschillende scenario’s samen tot een heldere, realistische visie, met de juiste activiteiten op de juiste plek. Het laat ook zien dat Den Haag volledig circulair in 2050 ook echt serieus neemt, door nu bewust ruimte te bieden aan circulaire activiteiten en de synergie daartussen te versterken. Het samenbrengen van onderdelen van HMS met EcoPark Haaglanden op het uitbreidingsgebied is meer dan een logistieke oplossing. Het elimineert interne verkeersbewegingen, bespaart vierkante meters, biedt koppelkansen voor grondstoffentransitie en maakt de Haagse City Repair mogelijk.

Bovendien, de circulaire bedrijven die naar het uitbreidingsgebied verhuizen, zitten nu al op bedrijventerrein Westvlietweg III. Er komen geen extra verkeersbewegingen bij, eerder minder. Dan de ontsluiting. Mogelijk wordt er aangedrongen op een alternatieve ontsluiting te onderzoeken. Wij verwelkomen dat onderzoek. Of de ontsluiting nu uiteindelijk langs de A4 of de A12 loopt, maakt voor EcoPark Hagelanden en ondernemers op Westvlietweg III in de kern niet uit. Wat wel uitmaakt is dit. De ontwikkeling van het uitbreidingsgebied mag niet wachten op de realisatie van die ontsluiting. Dat is het kip-en-eiverhaal dat wij al jaren meemaken en dat moet nu doorbroken worden. Door nu concreet de ruimtereserveringen te maken hoeft het hele gebied niet op slot. De circulaire bedrijven kunnen verplaatsen, de transformatie van het bestaande bedrijventerrein kan starten, de doorontwikkeling van

11

de Binckhorst kan verder, de ontwikkeling Vlietlijn kan starten en de Westvlietweg kan worden afgewaardeerd tot aan de Oude Tolbrug, wat voor andere stakeholders een belangrijk agendapunt is. Voorzitter, de ondernemers van EcoPark Haaglanden snakken al geruime tijd naar duidelijkheid. Grote investeringen, verduurzamingen en innovatie liggen stil, terwijl de dag van vandaag daar juist om vraagt. Dit is het momentum. De ondernemers staan klaar om constructief bij te dragen aan deze ontwikkeling. Wij vragen de raad, steun de voorkeursvariant, verwelkom het ontsluitingsonderzoek, maar zorg dat de ruimtelijke reserveringen nu worden vastgelegd, zodat EcoPark Haaglanden eindelijk mee kan bouwen. De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd is om, dank u wel. Dan geef ik zo meteen het woord aan M. J. Drabbe, maar eerst aan C. Choy. Gaat uw gang. C. Choy. (I). Net op tijd. Geachte voorzitter, mijn naam is Chong Choy en ik spreek in namens de Vlietzoom Alliantie. De tekst luidt, het is slechts een besluit voor de reservering van gronden voor de voorkeursvariant en er gaat nog geen schep in de grond. Toch is het wel degelijk een besluit dat volledig tegen de motie Geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom ingaat. De feiten. 1, een voorkeursvariant bestaat uit verschillende varianten, waarna een voorkeur wordt gekozen. Daar alle onderzochte varianten al afgevallen waren, is er geen keuze meer.

Daarom is dit wel degelijk een besluit. Waarom nu deze haast met dit besluit? Er loopt al een traject om tot een integrale gebiedsvisie op de Vlietzone te komen. En parallel daarop loopt ook de invulling van de GAVI-kavel. Punt 3, het besluit is een besluit, waarvan de consequenties nu nog niet te overzien zijn. Want als de Westvliet III met de ontsluitingsweg niet haalbaar blijkt, of door de Raad van State wordt afgewezen, wat betekent dat dan voor die 8000 woningen en de plannen voor de Vlietlijn? 4, Argumentatie om 8000 woningen en Vlietlijn zeker te stellen, wekt de indruk nu druk te willen zetten op de besluitvorming, terwijl er vele jaren op gewezen wordt dat een gebiedsvisie voor de Vlietzoom nodig is. Ook nergens wordt duidelijk gemaakt wat werkelijk de impact zonder de verplaatsing van de afvaldelen op de 8000 woningen zijn. Punt 5, het besluit om nu tot grondreserveringen over te gaan, ter voorkoming dat er een andere bestemming aan wordt gegeven, is onzin. Omdat op de Vlietzone de Beheerverordering sinds 2013 al geldt. De wet Voorkeursrecht Gemeenten had hier gewoon opgelegd kunnen worden. Waarom is daar niet voor gekozen? Punt 6, de in het besluit bedoelde agrarische gronden zijn inmiddels nagenoeg allemaal al verworven door de projectontwikkelaar die deel uitmaakt van de Westvliet III-werkgroep, die onder leiding staat van het IPP en de Haagse ambtenaren.

Punt 7, er is ook een ander alternatief, het heet Avalex. Alle vijf omringende steden werken hierin mee, alleen Den Haag nog niet. Het wordt de hoogste tijd om hiermee serieus aan de slag te gaan, niet met de opdracht, hoe het allemaal niet kan, maar juist hoe het nu wel kan. 8, als Vlietzoom Alliantie zijn wij consistent, constructief gebleven. Dit zijn we nu ook. Schort uw besluit op. Schep daardoor ruimte voor herbezinning en zorg dat er nu eindelijk een integrale gebiedsvisie komt op de Haagse Vlietzoom als onderdeel van de stad van Den Haag. Laten we hier nu eensgezind, met z'n allen de schouders onder zetten. Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. En dan tot slot bij dit agendapunt geef ik het woord aan M. J. Drabbe. M. J. Drabbe. (I). Eens kijken wie dit allemaal zijn, maar volgens mij krijg ik een update. Goedemorgen, mijn naam is Drabbe. Ik ben inwoner in Haaglanden, oftewel 070, maar voor veel mensen is 070 niet meer bekend omdat ze 06 hebben. Ik word 's morgens altijd wakker, gelukkig wel, en dan heb ik een kalender. En de kalender vanmorgen, die gaf de spreuk, samenleven betekent elke dag opnieuw samen beginnen. Daarnaast heb ik nog een andere kalender, mede mogelijk gemaakt door Loesje, creativiteit en innovatie, we zien het allemaal nog niet. Zien we het allemaal nog niet? Zo was het eigenlijk.

Ik wil zeggen dat ik de afgelopen dagen groen en geel positief ben benaderd door het mooie van Den Haag. Ik oefen voor de Vierdaagse. De scouting organiseert altijd de Duinenmars. Ik heb de Duinenmars, 30 kilometer gelopen, eerst 25 kilometer, helemaal door mooi groen, vanuit de Haagse beek naar Scheveningen en weer terug. De volgende week heb ik de Zeemansloop gelopen, dat is 30 kilometer. Bij Houtrust start die en gaat dan helemaal door mooi groen Den Haag, over de duinen, die mooie stad achter de duinen, heeft me genoten. En op een gegeven moment denk ik, ik kom in de

12

Binckhorst, dan denk ik, wat is daar de hittestresskaart? De hittestresskaart in de Binckhorst is dat er alleen twee groene puntjes zijn, dat is de begraafplaats en het water. Daarnaast ben ik verder gaan kijken, dat we langs de ecologische zone aan de Maanweg komen. De ecologische zone, heb ik me laten vertellen, dat die behoorlijk onder druk staat aan de Maanweg. Daarna ben ik verder gegaan over de Huygenstraverse, dat noemen wij de oase in Voorburg. Ik heb me uit betrouwbare bronnen ook laten vertellen dat die chronisch onder druk staat. Daarnaast ben ik de Vliet over gegaan, ben ik in de Vlietzone gekomen. Daar is iets heel moois gebeurd, want daar is Vlietweide gecreëerd. En daar ben ik eigenlijk iemand heel erg dankbaar voor. Maar ik zoek, maar die stoel is leeg. Dat bent u, maar ik mag geen namen noemen. U krijgt dadelijk via de griffie een blad en ik ben blij dat daar de populieren groeien, dat dadelijk die windmolen niet meer te zien is. En ik ben dan verder gegaan naar Ypenburg. Dat is ook een mooie ecologische zone, waar de kippetjes en dingetjes allemaal was, maar die camping is ook hoppa. Daarnaast wil ik zeggen, ik ga het niet langer maken, ik heb wat moois meegenomen. Allemaal in overleg met de griffie. Er is ook een Haaglanden ondernemer, die ook trots is over de skyline. Hij heeft een trommeltje gemaakt met de skyline van Den Haag ... De voorzitter.

Dank u wel. Uw tijd is om. M. J. Drabbe. (I). Leidschendam en Voorburg. Er zit wat in voor de voorzitter en een tasje voor de wethouder Binckhorst. De voorzitter. Dank u wel. Dank u wel. Dan is er een inspreker voor agendapunt K, het voorstel voorontwerp inrichting openbare ruimte Koningin Julianaplein. Ik geef het woord aan C. Schram. Gaat uw gang. C. Schram. (K). Ja, we doen het zonder lootje. Wij hebben gisteravond met schatje-GPT een beetje zitten babbelen. Opgezocht op Google bestond nog niet, maar dat gebeurt wel vaker met mijn hoofd. We hebben een beetje zitten stoeien en wij kwamen bij het Koningin Julianaplein, niet KJ, maar Koningin Julianaplein, op dit hele mooie ontwerp. En dan denkt u, wat zie ik nou? Ik stond bij de printshop, ik mag geen namen noemen, er stonden mensen in de rij die zeiden, wat is dat? Waar kunnen we dat fotograferen? Dat kan nog niet, want het bestond nog niet. U heeft daar een heel mooi plein en het hoort bij een ecologische groenzone, maar die zie je natuurlijk wel een beetje liggen, het Haagse bos, hieperdepiep, 16 april, we hebben het een beetje gevierd, de Akte van Redemptie, bewoners van Den Haag en de Willem van Oranje. Die hebben niet gezwegen, die hebben daar iets heel moois gecreëerd en het is er nog steeds, beneden in het atrium nog te zien in het klein, deel van een tentoonstelling.

En dat wil je ook graag zien en fotograferen als je de trein uitkomt, of langs de beek of over het water naar Scheveningen vaart door het groen met Westbroekpark. Maar dan is het mooi als je paviljoen, daar gaan we een beetje over als stad, er een beetje leuk uitziet. Niet alleen maar glas, zoals het niet uitgevoerde, maar toch daar staande en anders gebruikte hardrockcafé op Scheveningen waar toch mensen denken, is dat nou zo mooi en zo aantrekkelijk? Ik denk dat er 0,1 foto's van gemaakt worden, van dat paviljoen. Maar je wil als stad daar al, als je de trein uitkomt en het station uitkomt, op dat Koningin Julianaplein iets gaafs zien. Zo'n mooi paviljoen. Ik zal hem dadelijk achterlaten. Iets historisch, maak er iets moois van. Maak er iets historisch van, het is een visitekaartje. Je moet het station uitkomen en meteen denken, wow. Je ziet de bomen, dat is goed. Ik heb ooit eens een keer gehoord, door die bomen zie je het bos niet meer. Toch een weetje. Het was een protest, dat wil ik u niet helemaal onthouden, bij de Bezuidenhoutselaan, lang, lang geleden. We overlegden over het Haagse bos en die mevrouw zei, die bomen wil ik daar eigenlijk niet, want dan kan ik het bos niet meer zien. Hij is echt ooit gebezigd, mooie taal. Ik laat deze achter. Het verzoek is, let op, een mooi visitekaartje.

Ga niet weer allerlei nieuwe lantaarnpalen verzinnen met die hele mooie Haagse Mast van de Pletterijkade. En daarna heb ik nog een hele heuglijke mededeling, waardoor u vandaag om 3 voor 12 al klaar bent. Mijn tweede inspraakronde, laat ik zitten. Ik ga naar de grachten. Ik wens u een hele mooie dag. En de nieuwe leden, hartstikke welkom. En de andere leden, hou vol. Dag, dag.

13

De voorzitter. Dank u wel. Dan het agendapunt Buitenruimte, er zijn een heleboel insprekers. Ik geef zo meteen het woord aan P. Post-Janssens, maar eerst aan A. Swillens. A. Swillens. (N). Geachte voorzitter en raadsleden, stelt u zich eens voor, een straat met 51 huisnummers, waar het afval van honderden huishoudens wordt verzameld. Helaas is het geen gedachtenexperiment, maar de werkelijkheid van de straat waar ik woon, de Van der Wijkstraat. Mijn naam is Aukje Swillens en ik spreek vandaag in als bewoner over onzorgvuldig bestuur, gebrekkige communicatie en een inspraakprocedure die in de praktijk een wassen neus is gebleken. Daarbij is de draagkracht van een woonstraat structureel overschreden. Ik sta hier niet alleen om gehoord te worden, maar om concrete actie te vragen, het onmiddellijk stopzetten van deze procedure en het herindelen van de ORAC-locaties evenredig verdeeld over Bezuidenhout-Oost. In een straat van nog geen 150 meter zijn op 3 locaties 7 ondergrondse afvalcontainers geplaatst. Ze zijn bedoeld voor ongeveer 350 huishoudens, maar door de concentratie-ORAC’s in dit deel van de wijk ligt de feitelijke belasting rond de 500 huishoudens. Dat zijn meer dan duizend mensen. De containers zijn bedoeld voor de bewoners van de omliggende straten, waaronder de Schenkkade, Usselincxstraat en de Juliana van Stolberglaan.

Er is gekeken naar de losse ORAC-locaties, maar niet naar wat deze optelsom betekent voor onze straat. De draagkracht is daarmee aantoonbaar overschreden. Functioneel is de Van der Wijkstraat daarmee een afvalverwerkingsstraat geworden. Ik begrijp dat dit juridisch geen bestemmingswijzigingsplan is, maar de straat is wel van karakter veranderd. Ook de wijze waarop het besluit tot stand is gekomen, versterkt het gevoel van onzorgvuldigheid. Ik kreeg namelijk op 21 april de reactie op mijn zienswijze. Mosterd na de maaltijd, want op 1 april was het al gepubliceerd, het besluit. En in de week daarvoor stonden de hekken ter voorbereiding van de plaatsing al in mijn straat. Meteen na 1 april werd overgegaan tot plaatsing. Dit laat zien dat de uitvoering al werd voorbereid voordat bewonersinbreng was afgerond. Hier was geen sprake van betekenisvolle inspraak, de uitkomst stond al vast. De plaatsing van de ORAC’s voelt definitief en getuigt van een ontmoedigingsbeleid. Waarom zou ik nog bezwaar maken als de containers al in mijn straat liggen? Daar komt nog eens bij dat bezwaar alleen via de Raad van State kan. Dat kost geld en verreist juridische expertise. Zo wordt nog een extra drempel opgeworpen. Wat in dit proces ontbreekt bij de gemeente Den Haag is de wil. De wil om samen te werken met haar bewoners. Nu stuurt de gemeente alleen bij als het juridisch onvermijdelijk is.

Dat is iets anders dan willen samenwerken. Nogmaals, ik vraag niet om begrip, maar om handeling. Stop de verdere uitvoering, herverdeel de ORAC’s evenredig over Bezuidenhout-Oost in samenspraak met haar bewoners. Laat zien dat inspraak en zorgvuldigheid in Den Haag geen formaliteit, maar realiteit zijn binnen de gemeente Den Haag. Dit is dat moment. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Ik geef zo meteen het woord aan E. Post, maar nu eerst aan P. PostJanssens. Gaat uw gang. P. Post-Janssens. (N). Geachte voorzitter, mijn naam is Petra Post en ik woon aan de Vivienstraat 29 in het Statenkwartier. Volgens het huidige plaatsingsplan komen er twee ORAC’s voor ons huis, direct voor onze voortuin en openslaande deuren. We vragen om een heroverweging van het plaatsingsplan. We hebben geschikte alternatieven, welke goed zijn te motiveren. Dit dossier loopt al meer dan vijf jaar en heeft ons veel tijd, energie en zorgen gekost. Voor de gemeente is dit misschien een locatievraagstuk. Voor ons gaat het over onze leefomgeving en dagelijkse woongenot. Twee containers direct voor onze woning zorgen voor een enorm verliezen aan woongenot, onder andere door stankoverlast, omdat deze plek vol in de zon ligt, vergelijkbaar met de locatie in de Bloemenbuurt-Oost. Ons voortuintje, waar wij nu veel zitten en contact hebben met de straat, kunnen we dan niet meer gebruiken.

Daarbij wil ik ook benoemen dat wij een zoontje hebben, dat hypersensitief is en ADD heeft. Ik realiseer me dat dit een persoonlijk omstandigheid is, maar de extra geur ...en geluidsoverlast direct voor onze woning zal voor hem bijzonder belastend zijn, waardoor wij ons op recht afvragen of wij op deze manier nog hier kunnen blijven wonen. Daarbij hebben we logische alternatieven. Een ORAC-vrije straat, plaatsing bij de blinde muur in de straat, of plaatsing aan het einde van de straat bij het pleintje, wat een algemene ruimte is. Daar is

14

minder tot geen directe hinder voor bewoners en minder zon op de ORAC’s. Daarnaast is hier sprake van een onevenwichtige belangenafweging. Een beperkte extra loopafstand voor een aantal bewoners weegt niet op tegen de structurele aantasting van het woongenot van tenminste een huishouden, dat er direct aan woont. Juist daarvoor bestaat dit evenredigheidsbeginsel. Het draagvlak in de straat is overduidelijk. Ongeveer 80 procent van de bewoners heeft aangegeven de Vivienstraat het liefst ORAC-vrij te houden, wat al vijf jaar perfect werkt. En als er dan toch een ORAC moet komen, is er brede steun voor plaatsing bij de alternatieve locaties. Dat is burgerparticipatie in de praktijk, bewoners denken mee en dragen een oplossing aan. Tegelijkertijd lijkt een anonieme klacht zwaar mee te wegen in dit dossier. Hoe kan een anonieme melding zwaarder wegen dan de breed gedragen wens van vrijwel een hele straat? Uit onderzoek lijkt dat een anonieme klacht niet rechtsgeldig is. Daarnaast is er onder andere door de zaak in de Bloemenbuurt-Oost inmiddels nieuwe jurisprudentie, waarin de Raad van State benadrukt dat zorgvuldigheid en een deugdelijke motivering bij locatiekeuzes nadrukkelijk moet worden meegewogen. Dat maakt heroverweging niet alleen wenselijk, maar ook juridisch goed verdedigbaar.

Een ORAC-vrije straat, dan wel plaatsing bij de blindenmuur of de algemene ruimte, is immers op basis van de genoemde belangenafweging, het draagvlak in de straat en de ruimtelijke geschiktheid, zeer goed en zorgvuldig te motiveren. Wij als straatbewoners hopen van harte dat u de motie van Hart voor Den Haag wil steunen, om de plaatsing van de ORAC’s in de Vivienstraat te heroverwegen. Daarmee kiest u voor een beter gemotiveerde, zorgvuldigere oplossing die recht doet aan de belangen en wensen van de bewoners. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik zo meteen het woord aan J. Straub, maar eerst aan E. Post. Gaat uw gang. E. Post. (N). Geachte voorzitter, geachte aanwezigen, mijn naam is Erik Post en ik woon aan de Vivienstraat 29 in het Statenkwartier. In de recente raadscommissie heb ik samen met velen van onze straatgenoten al gebruik gemaakt van mijn inspreekrecht over de geplande plaatsing van ORAC’s direct voor mijn woning. Mijn boodschap is simpel. We hebben geen ORAC nodig in de Vivienstraat. Als de gemeente toch vindt dat plaatsing onvermijdelijk is, kiest dan voor een minder belastende locatie en niet recht voor onze woning. We begrijpen dat het een puzzel is die met uitdagingen komt, maar voor het ORAC-team is het een locatiekeuze, voor ons gaat het om dagelijkse levensvreugde en wooncomfort. Er is geen functionele noodzaak.

Op zeer korte afstand zijn er al twee ORAC-locaties die we al vijf jaar gebruiken. Dat werkt goed en de capaciteit is voldoende. Al vijf jaar zonder problemen. Daarnaast is er breed gedragen bezwaar. Ongeveer 80 procent van de bewoners heeft onze petitie voor een ORAC-vrij straat ondertekend. En als we meer tijd hebben, komen we waarschijnlijk tot 99 procent van de handtekeningen. Dit is geen individueel punt, maar een duidelijke wens van de straat. Het kan toch niet zijn dat aan het belang van een anonieme klager meer gewicht wordt gegeven dan de wens van het overgrote deel van de straat. Die anonieme klacht is overigens al een jaar oud. De oorspronkelijke locatiekeuze bij de blinde muur kwam voort uit het participatietraject. Dit is een plek die de straat bedient en de overlast beperkt. Na plaatsing hebben de bewoners die aan de overkant van de straat woonden een zaak aangespannen met als argument dat de ORAC-locatie bij de blinde muur voor slechts een paar huizen de randvoorwaarden van maximaal 125 meter met enkele meter zou overschrijden. De Raad van State oordeelde dat de gemeente de keuze van deze locatie onvoldoende had gemotiveerd. Een gemiste kans, want de keuze voor deze locatie was uitstekend te motiveren, maar dat is helaas nagelaten.

De bewoners die deze zaak hadden aangespannen, deden dit om hun huis goed te kunnen verkopen en zijn kort erop verhuisd, waar wij nu met consequenties zitten. Er zijn alternatieve locaties mogelijk, die goed zijn te motiveren. We helpen hier een straat graag bij en we zijn ervan overtuigd dat we tot de oplossing kunnen komen met de straat die voor iedereen werkt. De enorme betrokkenheid van onze straat moet toch ook vertrouwen geven. De gemeente kan gebruik maken van beleidsvrijheid. Ons verzoek is, luister naar de inbreng en de wens van de bewoners en pas maatwerk toe, zoals u dat ook elders doet. We willen het liefst geen ORAC in de straat en als het echt niet anders kan, kies dan voor een van de meest logische en minst belastende oplossingen, plaatsing bij de blinde muur, of plaatsing aan het einde van onze straat waar een algemene ruimte is, waarbij de plaatsing niet

15

een onevenredige impact heeft op ten minste een woning. Wij als straatbewoners hopen van harte dat u de motie van Hart voor Den Haag wil steunen om de plaatsing van de ORAC’s in de Vivienstraat te heroverwegen. Daarmee kiest u voor een beter gemotiveerde, zorgvuldigere oplossing, die recht doet aan de belangen en de wensen van de bewoners. Dank voor uw aandacht. De voorzitter. Dank u wel. Dan geef ik zo meteen het woord aan R. K. Schoemaker, maar eerst aan J. Straub. Gaat uw gang. J. Straub. (N). Geachte voorzitter, mijn naam is Jacqueline Straub. Ik woon in de Bloemenbuurt en ik spreek hier vandaag omdat ik jarenlang te maken heb gehad met ernstige stankoverlast van ondergrondse restcontainers. Een situatie waarbij ik uiteindelijk een rechtszaak via de Raad van State heb moeten aanspannen en die heb ik gewonnen door de overlast feitelijk aan te tonen. De drie containers stonden in de warme maanden elke dag 10 tot 14 uur in de volle zon, wat in de praktijk betekent, dat afval structureel opwarmt en gaat rotten. Het gevolg laat zich raden. Een indringende, constante stank in de straat. Dat betekende dat ik in de warme maanden moest kiezen, mijn ramen openen met een penetrante vuilnisbeltlucht in mijn huis, of ze gesloten houden met hittestress en benauwdheid als gevolg. Mijn voortuin, ooit een plek waar ik tot rust kwam, kon ik niet meer gebruiken.