RIS325360 Bijlage Eindrapport evaluatie evenementenbeleid

Onderzoek en advisering DSO/Strategie, Externe betrekkingen, Portfoliomanagement en Onderzoek

EVALUATIE EVENEMENTENBELEID

COLOFON Uitgave Gemeente Den Haag DSO/Strategie, Externe betrekkingen, Portfoliomanagement en Onderzoek Maart 2026 Inlichtingen DSO/Strategie, Externe betrekkingen, Portfoliomanagement en Onderzoek De Dienst Stedelijke Ontwikkeling aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid inzake het gebruik en toepassing van de gepresenteerde gegevens. Afwijkingen in absolute aantallen en percentages kunnen worden veroorzaakt door afronden. Bij gebruik van cijfers is bronvermelding verplicht.

Onderzoek en advisering DSO/Strategie, Externe betrekkingen, Portfoliomanagement en Onderzoek

EVALUATIE EVENEMENTENBELEID

Managementsamenvatting Hieronder volgen kernachtig conclusies en aanbevelingen. Meer gedetailleerde conclusies en aanbevelingen zijn aan het eind van eerdere hoofdstukken te vinden. In de conclusie worden de onderzoeksvragen beantwoord. Hoofdbevinding 1 De balans tussen verschillende doelen in het evenementenbeleid staat onder druk. Dit is gekoppeld aan de omstandigheden waar de evenementensector zich de laatste jaren in bevindt. Veel evenementen hebben het financieel lastig door oplopende kosten en een dalende sponsormarkt, waardoor entreeprijzen veelal stijgen. Hierdoor ontstaat spanning tussen de economische en maatschappelijke waarde van het evenementenaanbod. Vooral gratis toegankelijke evenementen die een breed en divers publiek trekken en daarmee een belangrijke maatschappelijke waarde vertegenwoordigen voor Den Haag, blijken financieel kwetsbaar te zijn. In de onderzochte periode is het aandeel gratis toegankelijke evenementen kleiner geworden (zie H3, tabel 1). Meer ondersteuning voor dit type evenementen is wenselijk. Hoofdbevinding 2 De effectiviteit van en tevredenheid met de verschillende categorieën van evenementen vraagt om aandacht. Er wordt getwijfeld aan het nut en de invulling van de categorieën beeldbepalend en nationale vieringen. Het onderscheid tussen deze categorieën blijkt in de praktijk vaag te zijn.

Daarbij blijkt de samenhang tussen deze categorieën en een onderscheidend aanbod van Haagse evenementen een verbeterpunt. De stimulerende functie van deze categorisering voor iconen kan bovendien worden versterkt. Hoofdbevinding 3 Een aantal belangrijke randvoorwaarden voor het evenementenbeleid is nog niet goed gerealiseerd. Zo bestaan verschillende proposities van verschillende gemeentelijke afdelingen naast elkaar, wat tot onduidelijkheid onder stakeholders leidt. Daarnaast sluiten verschillende processen rond het organiseren en uitvoeren van evenementen niet altijd goed op elkaar aan. De gemeente kan meer doen om deze ervaren complexiteit van het evenementenbeleid te reduceren. Hierbij sluiten de volgende aanbevelingen aan. Hoofdaanbeveling 1 • Overweeg om gratis toegankelijke evenementen meer subsidie toe te kennen. Verhoog de maximale subsidie van 30% van de subsidiabele kosten voor evenementen die geen entreegeld vragen. In lijn met de aanpak in andere steden kan dit verhoogd worden naar 50% van de kosten. • Verken in hoeverre het mogelijk is om meerjarige afspraken over financiering aan te gaan met deze groep evenementen. • Zorg voor voldoende omvang van het evenementenbudget om deze ondersteuning mogelijk te maken. Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

2

Hoofdaanbeveling 2 • Maak de categorieën 'Beeldbepalend' en ‘Nationale viering’ meer onderscheidend of overweeg om deze samen te voegen in één categorie. Stel daarbij duidelijke voorwaarden op voor wat er precies met de termen wordt bedoeld en welke evenementen daarbinnen passen, rekening houdend met de economische en maatschappelijke relevantie van de evenementen. • Onafhankelijk van de gekozen categorisering is uitbreiding van meerjarige subsidiëring van belang voor de stabiliteit van evenementen. • Zorg daarnaast voor passend stimuleringsbeleid voor nieuwe iconen. Dit kan door in te zetten op de groei van bestaande evenementen, of het aantrekken van nieuwe evenementen. • Zorg voor voldoende omvang van het evenementenbudget om deze stimulering mogelijk te maken. Hoofdaanbeveling 3 Organiseer passende randvoorwaarden om de effectiviteit van en tevredenheid met het evenementenbeleid te vergroten. • Ontwikkel een integrale visie voor evenementen, waarin o.a. proposities en prioriteiten worden verhelderd. Het locatiebeleid en het evenementenbeleid van verschillende afdelingen kunnen hierin een plek te krijgen. Bovendien kan in het voortraject van gerelateerde beleidsproducten in een vroege fase afstemming worden gezocht. • Organiseer meer samenhang tussen verschillende gemeentelijke afdelingen bij de uitvoering van het evenementenbeleid.

Organiseer meer integraliteit met locatiebeleid, vergunningsverlening via afdeling Veiligheid, en andere relevante partijen.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

3

INHOUDSOPGAVE

1

INLEIDING .......................................................................................... 6

1.1

Aanleiding en vraagstelling van het onderzoek ..................................... 6

1.2

Aanpak van het onderzoek .................................................................. 7

1.3

Leeswijzer ......................................................................................... 8

2

HUIDIG BELEID ................................................................................... 9

2.1

Ontwikkelingen naar huidig beleid ....................................................... 9

2.2

Beschrijving categorieën .................................................................. 10

2.3

Beschrijving subsidieregeling............................................................ 12

3

EVENEMENTENAANBOD.................................................................... 16

3.1

Karakterisering huidig aanbod........................................................... 16

3.2

Wat ontbreekt in het evenementenaanbod ........................................ 19

3.3

Conclusies en aanbevelingen ........................................................... 20

4

CATEGORISERING VAN EVENEMENTEN .............................................. 25

4.1

Invulling van categorieën .................................................................. 25

4.2

Typisch Haags: Wat is iconisch of beeldbepalend voor Den Haag? ....... 26

4.3

Opvattingen over categorisering: beeldbepalend en nationale viering .. 27

4.4

Opvattingen over categorisering: groot- en kleinschalig ...................... 28

4.5

Conclusies en aanbevelingen ........................................................... 28

5

SUBSIDIEREGELING VOOR GROOT- EN KLEINSCHALIGE EVENEMENTEN31

5.1

Scoring op criteria ............................................................................ 31

5.2

Ervaringen met het tendersysteem .................................................... 32

5.3

Balans tussen verschillende belangen en doelen ............................... 33

5.4

Voorwaarden voor toekennen subsidie .............................................. 34

5.5

Conclusies en aanbevelingen ........................................................... 35

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

4

6

SAMENHANG MET ANDERE BELEIDSTERREINEN EN AFDELINGEN ........ 37

6.1

Beschrijving subsidieregelingen afdeling cultuur ................................ 37

6.2

Samenhang met cultuurbeleid .......................................................... 38

6.3

Samenhang proposities en imagokenmerken ..................................... 39

6.4

Vergunningen, locatiebeleid en sportbeleid ....................................... 39

6.5

Conclusie en aanbevelingen ............................................................. 41

7

CONCLUSIE ..................................................................................... 43

BIJLAGE 1

TOPICLIJST ................................................................................ 48

BIJLAGE 2

RESPONDENTEN ........................................................................ 51

BIJLAGE 3

FINANCIEEL ONDERSTEUNDE EVENEMENTEN .............................. 52

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

5

1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en vraagstelling van het onderzoek In 2023 is het huidige evenementenbeleid (RIS 316059) vastgesteld. Aan de orde is een evaluatie van dit beleid, die eind 2024 door het College is toegezegd. De uitkomsten van de evaluatie vormen een belangrijke bouwsteen als input voor een nieuw beleidskader. De evaluatie zal inzicht geven in de effectiviteit van het beleid en de tevredenheid van belanghebbenden over het beleid. Deze evaluatie is uitgevoerd in opdracht van de afdeling Economie. Voor de uitvoering zijn de volgende onderzoeksvragen geformuleerd. 1. Welke invloed heeft het in 2023 vastgestelde evenementenbeleid gehad op een gevarieerd aanbod aan evenementen in Den Haag? 2. In hoeverre draagt de huidige beleidsmatige categorisering van evenementen bij aan de doelen van het evenementenbeleid? 3. Welke grootschalige publieksevenementen vinden inwoners van Den Haag typisch Haags en zien zij als onlosmakelijk verbonden met de stad? 4. Waar lopen organisatoren van Haagse evenementen tegenaan en wat kan de gemeente doen om deze hordes weg te nemen? 5. Wat zijn zinvolle en haalbare wijzen waarop de samenhang tussen Economie en Cultuur kan worden uitgebouwd? Denk hierbij aan het beter op elkaar afstemmen van de (aanvraagprocedures van) bestaande subsidieregelingen of het combineren van bestaande subsidieregelingen en budgetten. 6.

Welke typen evenementen missen betrokken partijen (ambtenaren, belangenverenigingen, organisatoren) en inwoners momenteel in het aanbod of in een bepaalde periode en kunnen op reële wijze aan dit aanbod worden toegevoegd? Er zijn meer afdelingen binnen de gemeente die zich met evenementen bezighouden; dit rapport gaat over het beleid van de afdeling Economie en concentreert zich op de publieksevenementen die (potentieel) door Programma 11 Economie worden ondersteund. Moties In de evaluatie worden tevens enkele aangenomen moties meegenomen. Aan de gemeenteraad is toegezegd om deze moties bij de evaluatie te betrekken. Bij onderzoeksvraag 1 wordt in het bijzonder ingegaan op en de levensvatbaarheid van gratis toegankelijke evenementen (tussenevaluatie voor gratis evenementen -RIS316514). Onderzoeksvraag 3 komt voort uit een motie over wat gezien wordt als beeldbepalende elementen (RIS316515) en heeft ook betrekking op de motie Behoud de Tong Tong Fair voor de stad (RIS317575). Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

6

De motie over een onderzoek naar het verdwijnen van Haagse publiekstrekkers (RIS319063) wordt meegenomen in de beantwoording van onderzoeksvraag 4 en in mindere mate de onderzoeksvragen 1 en eventueel 2.

1.2 Aanpak van het onderzoek In het onderzoek zijn vier onderzoeksmethoden gehanteerd. Bij elk van deze zijn telkens één of

meerdere onderzoeksvragen onder de loep genomen. Ten eerste heeft documentstudie plaats gevonden. De focus heeft hierbij gelegen op het huidige evenementenaanbod, op het huidige beleid, op de in dit verband geldende subsidieregeling en meerjarige afspraken, op de toegankelijkheid voor een breed publiek en op basiscijfers met betrekking tot de evenementen. Enkele basisgegevens, zoals het aantal bezoekers, de aard van de evenementen, de spreiding (wanneer en locatie) en toelichting op de beoordelingen zijn door de afdeling Economie aangeleverd. Bovendien bieden drie themapagina’s de nodige context en achtergrond voor grootstedelijk evenementenbeleid in Nederland. Ten tweede zijn interviews gehouden onder stakeholders/organisatoren en beleidsfunctionarissen. Gesproken is met 17 organisaties of organisatieonderdelen: 4 afdelingen/teams binnen de gemeente Den Haag, 6 extern betrokken partijen en 7 organisatoren van evenementen. In de interviews is in de eerste plaats ingegaan op onderzoeksvraag 4 (uitdagingen en hobbels), maar zijn ook de onderzoeksvragen 1 (invloed evenementenbeleid), 2 (invloed categorisering van evenementen), 5 (samenhang met Cultuur) en 6 (lacunes in het evenementenaanbod) aan de orde gekomen.

Wat het evenementenbeleid betreft is onder andere ingegaan op de in het beleid gehanteerde categorisering van evenementen (beeldbepalend, nationale vieringen, grootschalige en kleinschalige evenementen) en de (voorwaarden van de) subsidieregeling. De topiclijst is opgenomen in bijlage 1 en het overzicht van respondenten in bijlage 2. Ten derde is een kwantitatieve analyse uitgevoerd op data met betrekking tot de financiële levensvatbaarheid van gratis toegankelijke en van betaalde evenementen en de rol van subsidies/gemeentelijke sponsoring en de verschillende uitdagingen en horden hierin. Hier heeft onderzoeksvraag 1 (en daarbinnen de invloed van de subsidieregels en meerjarige contracten) centraal gestaan. Ten vierde is een online vragenlijst verspreid onder inwoners van Den Haag over welke grootschalige evenementen zij typisch Haags vinden en welke evenementen zij missen in de stad. Ook is gevraagd welke muziekstijlen zij missen en op welke locaties zij graag meer evenementen zien. Hier gaat het om de beantwoording van onderzoeksvraag 3 en 6.

Vanwege het tijdsbeslag en, nog belangrijker, beleid om de enquêtedruk vanuit de gemeente zo klein mogelijk te houden, is in plaats van een enquête een poll via sociale media onder de bevolking gehouden (aansluiting op de Stadsenquête en de Stadskamer is niet mogelijk gebleken binnen de periode waarin de evaluatie heeft moeten plaats vinden). Door de link naar de poll alleen beschikbaar te stellen voor in Den Haag aanwezige digitale gegevensdragers is geprobeerd om Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

7

antwoorden van voornamelijk Hagenaars te verkrijgen. De poll is tussen 13 mei en 6 juni op Facebook en Instagram opengesteld. Er zijn 569 unieke reacties op de vragen ontvangen.

1.3 Leeswijzer In het volgende hoofdstuk wordt het huidige beleid beschreven. Daarop volgt een karakterisering van evenementen in hoofdstuk 3. Daarbij komen ook opvattingen vanuit de evenementensector en vanuit inwoners van Den Haag aan de orde over wat zij als ontbrekende evenementen zien. In hoofdstuk 4 komt de beleidsmatige categorisering van evenementen aan de orde. Den Haag hanteert op het moment een driedeling, die van wezenlijk belang is voor de financiële ondersteuning vanuit de gemeente. In hoofdstuk 5 staat de Subsidieregeling publieksevenementen Den Haag centraal. In hoofdstuk 6 wordt ingaan op de afstemming met aanpalende beleidsterreinen. Met name cultuur komt hierbij aan de orde. In elk van de hoofdstukken zijn aanbevelingen opgenomen die kunnen dienen als input voor nieuw beleid. Hoofdstuk 7 sluit de rapportage af met de beantwoording van de onderzoeksvragen.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

8

2 HUIDIG BELEID Bij de laatste herziening van het evenementenbeleid in 2023 is voortgebouwd op langer lopend beleid. In dit hoofdstuk volgt een overzicht van de ontwikkelingen in het evenementenbeleid sinds 2011, een beschrijvingen van de verschillende categorieën evenementen en de subsidieregeling voor groot- en kleinschalige evenementen.

2.1 Ontwikkelingen naar huidig beleid In 2011 legde de gemeente met de nota “Evenementen in Den Haag” (RIS180583) en de motie “Ondersteuning promotie kleinschalige evenementen” (RIS182123) de basis voor haar evenementenbeleid. In 2015 volgde een koerswijziging: vanwege een urgente economische opgave besloot het college dat de impact van investeringen in grootschalige publieksevenementen groter moest zijn (RIS283920). Vernieuwing van het aanbod en doorgroei naar (inter)nationaal toonaangevende evenementen werden speerpunten, waarbij directe en indirecte economische spin-off leidend werden voor de inzet van middelen. In de daaropvolgende jaren kwam hier aandacht voor duurzaamheid bij, onder meer via moties over duurzaamheidscriteria (RIS299249 en RIS302901). Het evenementenbeleid was daarmee “gedateerd” en toe aan “actualisatie” in 2023. Omdat er bovendien behoefte was aan een duidelijk subsidiekader (met daaraan gekoppeld een subsidieregeling) en duidelijke afspraken over de omgang met meerjarige afspraken” stelde de gemeente in 2023 een nieuw evenementenbeleid vast (RIS316059), dat sindsdien als vigerend beleidskader geldt. Dit beleid kreeg vorm door de introductie van vier categorieën evenementen: beeldbepalende evenementen, nationale vieringen en overige (grootschalige en kleinschalige) evenementen.

Deze laatste categorie (grootschalig en kleinschalig) is gekoppeld aan een subsidieregeling, terwijl met beeldbepalende evenementen en nationale vieringen meerjarige afspraken worden gemaakt. Bij de herziening van het evenementenbeleid in 2023 is de precaire financiële situatie waarin veel evenementen verkeren erkend. “De sector staat onder druk door een tekort aan personeel en materialen, hoge inflatie, de energiecrisis, een onzekere sponsormarkt en fondsen die een andere koers varen” (RIS316059). Door deze omstandigheden wordt een financiële bijdrage van de gemeente van groter belang voor evenementenorganisatoren. Het evenementenbeleid richt zich op evenementen met economische meerwaarde voor de stad, met aandacht voor de uitdagingen en omstandigheden waarmee organisatoren worden geconfronteerd. Naast de nadruk op economische meerwaarde van evenementen, worden de volgende uitgangspunten gehanteerd.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

9

•

Een gevarieerd evenementenaanbod van groot tot klein dat aantrekkelijk is voor zowel bewoners als bezoekers. Voor inwoners kunnen evenementen bijdragen aan een gevoel van verbondenheid met de stad, terwijl een evenwichtig aanbod de leefbaarheid in de stad in acht neemt.

•

Spreiding over het jaar en door de stad, met het oog op een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid. Het evenementenbeleid sluit daarmee aan bij de Strategie Toerisme 2020 - 2025 (RIS302975) en het locatiebeleid (RIS311558).

•

Kwaliteit boven kwantiteit. Succesvolle evenementen die passen bij het kwaliteitstoerisme van Den Haag krijgen de voorkeur, waarbij ook de uitstraling en de (publieks)beleving en niet alleen de grootte van het evenement centraal staat.

•

Inzet op behoud van jaarlijks terugkerende beeldbepalende evenementen.

Gezien de aandacht voor recente ontwikkelingen en uitdagingen - zo wordt in RIS316059 over de dreiging van “een substantiële teruggang in het Haagse evenementenaanbod” geschreven - is het opmerkelijk dat het huidige evenementenbeleid met een relatief bescheiden budget van start is gegaan. Voor de jaren 2024-2026 zijn extra incidentele coalitiemiddelen beschikbaar gesteld, die na deze periode wegvallen. Figuur 1 toont de ontwikkeling van het evenementenbudget sinds 2016 en laat zien dat alleen in 2021-2023 met een lager structureel budget is gewerkt.

Ontwikkeling evenementenbudget 4.000.000 3.500.000 3.000.000 2.500.000 2.000.000 1.500.000 1.000.000 500.000 0 2016

2017

2018

2019

2020

structureel

2021

2022

2023

2024

2025

incidenteel

Figuur 1: Ontwikkeling van het evenementenbudget 2016-2025. Alleen de nominale waarde van het budget is in deze figuur weergegeven. Het budget is niet geïndexeerd voor inflatie sinds 2016, wat volgens de meest recente data neerkomt op ongeveer 33,7% over deze periode.

2.2 Beschrijving categorieën Het budget voor evenementen in Den Haag is verdeeld over vier categorieën evenementen. Een deel van dit budget is gekoppeld aan meerjarige financiële ondersteuning van beeldbepalende evenementen en nationale vieringen. In het ‘Evenementenbeleid Den Haag 2024 – 2026’ (RIS316059) wordt nader uitgewerkt wat deze categorisering precies inhoudt. De rest van het Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

10

budget wordt via een tendersysteem toegekend aan grootschalige en kleinschalige publieksevenementen, zoals uiteengezet in de ‘Subsidieregeling publieksevenementen Den Haag 2023’ (RIS316566). Hieronder volgt een bondige beschrijving van deze vier categorieën. Beeldbepalende evenementen Beeldbepalende evenementen zijn grootschalige evenementen waarvan de gemeente oordeelt dat ze van grote invloed op de stad zijn. Deze evenementen passen bij de stad Den Haag en zetten deze (inter)nationaal op de kaart als aantrekkelijke stad. De gemeente stelt met deze evenementen meerjarige afspraken vast in een overeenkomst. Enerzijds kan de gemeente, door gebruik te maken van een meerjarige overeenkomst (via een opdracht en niet subsidie), actief sturen op afdwingbare tegenprestaties om gestelde doelen te behalen en is meerjarige ondersteuning mogelijk zonder dat er sprake is van staatssteun. Anderzijds biedt dit voor de evenementen zekerheid zonder btw-problematiek en met mogelijkheden voor het aantrekken van extra sponsorgelden of gelden uit fondsen.

Een beeldbepalend evenement voldoet aan onderstaande voorwaarden: - er is sprake van een (jaarlijks) terugkerend evenement met een lange traditie, dat in essentie hetzelfde is gebleven en door dezelfde organisatie wordt georganiseerd; - er is een wederzijds vertrouwen op basis van een jaarlijks substantiële bijdrage gedurende minstens 8 jaar (2 collegeperiodes) vanuit het budget voor Grootschalige Publieksevenementen; - het evenement is typisch Haags en onlosmakelijk verbonden met Den Haag; - het evenement zet Den Haag (inter)nationaal stevig op de kaart als aantrekkelijke stad; - het evenement heeft minimaal 50.000 bezoekers en is toegankelijk voor een breed publiek. Van de huidige grootschalige evenementen zijn de NN CPC Loop Den Haag, The Life I Live, het Bevrijdingsfestival Den Haag, Vlaggetjesdag en de Royal Christmas Fair aangemerkt als beeldbepalende evenementen voor Den Haag. In de meerjarige overeenkomst worden duidelijke afspraken gemaakt over de gewenste ontwikkeling van het evenement, naast koppelingen tussen de financiële bijdrage aan tegenprestaties die de economische doelstellingen van Den Haag ondersteunen. De duurzaamheid- en toegankelijkheidsaspecten die worden gehanteerd voor groot- en kleinschalige evenementen (zie hieronder) gelden ook in de meerjarenafspraken.

Bovendien stimuleert de gemeente organisatoren een toekomstbestendig businessmodel te ontwikkelen via alternatieve inkomstenbronnen en zo minder afhankelijk te worden van een gemeentelijke bijdrage. Nationale vieringen Nationale vieringen zijn evenementen die zijn gekoppeld aan feestdagen en nationale vieringen die ieder jaar plaatsvinden. Algemene toetsingscriteria gelden niet voor deze groep evenementen. In plaats daarvan is er sprake van maatwerk met eigen criteria en afspraken per evenement. Sinds 2024 valt de Intocht van Sinterklaas in deze categorie. Andere nationale Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

11

vieringen en evenementen die aan feestdagen zijn gekoppeld, kunnen hier in de toekomst bijkomen. Grootschalig publieksevenementen Een evenement wordt tot grootschalig publieksevenement gerekend wanneer het minimaal 25.000 bezoekers aantrekt. De organisatie van een evenement in deze categorie kan een incidentele subsidie aanvragen om het evenement mede mogelijk te maken. In de regel mag deze bijdrage maximaal 30% van de begroting zijn met een maximum van € 150.000,- voor gratis evenementen en € 50.000,- voor betaalde evenementen. Aanvragen voor subsidie worden via een tendersysteem getoetst op inhoudelijke criteria. Kleinschalig publieksevenementen Een kleinschalig publieksevenement trekt minimaal 2.500 en maximaal 24.999 bezoekers. Evenementen met minder dan 2.500 bezoekers kunnen voor financiële ondersteuning terecht bij andere regelingen van de stadsdelen of afdelingen Cultuur of Sport waar geen bezoekersgrens geldt. De gevraagde bijdrage mag in de regel maximaal 30% van de begroting bedragen met een maximum van € 20.000,- voor gratis evenementen en € 10.000,- voor betaalde evenementen. Ook deze aanvragen worden via een tendersysteem getoetst op inhoudelijke criteria.

2.3 Beschrijving subsidieregeling De subsidieregeling ‘Publieksevenementen Den Haag 2023’ (RIS 316566) ondersteunt en bevordert publieksevenementen in Den Haag. Deze regeling is met name gericht op het genereren van economische spin-off voor de lokale economie en de bijdrage aan het imago van Den Haag als aantrekkelijke stad voor bewoners en bezoekers. Via deze regeling wordt een deel van het totale evenementenbudget gereserveerd om organisatoren van grootschalige en kleinschalige publieksevenementen in staat te stellen een bijdrage te leveren aan deze ambities.1 De rest van het budget wordt geoormerkt voor beeldbepalende evenementen en nationale vieringen die in aanmerking komen voor meerjarige financiële ondersteuning.2 Het hoofddoel van de subsidieregeling is het ondersteunen en bevorderen van grootschalige en kleinschalige publieksevenementen die economische spin-off opleveren en bijdragen aan een gevarieerd kwalitatief aanbod verspreid over het jaar en door de stad. Het achterliggende maatschappelijke doel is dat publieksevenementen toegankelijk zijn voor een breed publiek, het imago van de stad verbeteren en wonen en werken in de stad aantrekkelijker maken. Er geldt één jaarlijkse indientermijn (31 augustus) voor grootschalige publieksevenementen. Voor de kleine evenementen gelden twee indientermijnen: 31 augustus en 28 februari.

Met het oog op een snelle besluitvorming wordt de toetsing uitgevoerd door een interne adviescommissie die bestaat uit medewerkers vanuit diverse disciplines. Omwille van de Jaarlijks is dit budget vastgesteld op € 840.000 voor grootschalige en € 360.000 voor kleinschalige evenementen. 2 Aan beeldbepalende evenementen wordt vanaf 2024 jaarlijks € 1.130.000 (+ jaarlijkse indexatie) toegewezen, naast € 50.000 (+ jaarlijkse indexatie) voor nationale vieringen. 1

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

12

transparantie en objectiviteit gebeurt dit via een tendersystematiek. Het werken met een tendersysteem biedt borging voor een zorgvuldige en transparante afweging. Middels het tendersysteem worden subsidieaanvragen getoetst aan zeven of acht inhoudelijke criteria. Deze criteria komen in een later hoofdstuk aan bod. Subsidies worden toegewezen op volgorde van een kwalitatieve rangschikking op basis van een puntensysteem. Het budget wordt verdeeld totdat het subsidieplafond en daarmee de zogenoemde ‘zaaglijn’ is bereikt. Aanvragers die onder die zaaglijn vallen, komen niet in aanmerking voor een subsidie. Een subsidie voor een publieksevenement bedraagt maximaal 30% van de subsidiabele kosten in de begroting. Verantwoording verloopt bij alle evenementen na afloop via een inhoudelijke verslaglegging van het evenement. Hierin staat hoe het projectplan is uitgevoerd. Voor evenementen met een subsidietoekenning boven de 10.000 euro geldt ook een financiële verslaglegging. Hierin moet duidelijk worden hoe de uitgaven en inkomsten aansluiten bij de posten van de ingediende projectbegroting. Wanneer meer dan 125.000 euro is toegekend, moet volgens de Algemene Subsidieverordening Den Haag 2020 tevens een controleverklaring worden aangeleverd.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

13

Themapagina: Veranderend Nederlands evenementenklimaat De Nederlandse evenementensector gaat een turbulente periode door. Zowel bij organisatoren als gemeenten nemen zorgen toe over hoge kosten en dalende inkomsten. Gestegen productiekosten, marktverzadiging met een veranderend publiek, en complexere vergunningseisen dragen hier allemaal aan bij. De impact hiervan is terug te zien op de (muziek)festivalkalender, waar een belangrijk deel van de totale evenementenkalender toe gerekend kan worden. In heel Nederland stopten of werden 100 (muziek)festivals afgelast op een totaal van 1.200 (muziek)evenementen in 2024. Ook 2025 lijkt een lastig jaar voor (muziek)festivals te zijn.3 Niet alle delen van deze sector ervaren dezelfde gevolgen. Volgens cijfers van de Vereniging van Evenementenmakers (VVEM) en Respons trok de sector in 2024 gezamenlijk 30,5 miljoen bezoeken, iets minder dan in 2023. Dit na een 10% daling in bezoekers in 2023, waaronder ruim 20% minder bezoekers voor gratis festivals.4 In 2024 daalde het aantal bezoekers aan entreeheffende festivals met 5%. In beide jaren nam het aantal grote concerten (≥3000 bezoekers) op indoorlocaties juist toe.5 Het aantal gratis toegankelijke (muziek)festivals blijft in 2024 relatief stabiel. Dit komt mede door het niet doorgaan of helemaal verdwijnen van enkele grote festivals in 2023.

Grote namen zoals Parkpop (Den Haag), Westerpop (Delft), en Metropolis (Rotterdam) zijn gestopt; andere gratis evenementen vragen zich af of het nog realistisch is om gratis te blijven. De vraag is of hogere sponsortarieven en meer drankomzet, naast financiële steun van gemeenten, voldoende zijn om door te gaan. 6 7 Daarnaast draagt toenemende complexiteit in regelgeving en het vergunningenproces bij aan de druk op evenementen. In de jaarlijkse quickscan van onderzoeksbureau Respons geven gemeenten aan vergunningen als steeds complexer te ervaren, terwijl organisatoren zich vooral zorgen maken over de financiële impact hiervan.8 Enerzijds zullen leges voor evenementen verder stijgen. Deze toename in kosten is nodig om de groeiende kosten van vergunningverlening te dekken door o.a. invoering van omgevingsvergunningen. Anderzijds wordt naleving lastiger; denk aan de beschikbaarheid en kosten van extra beveiliging, EHBO, herbruikbare bekers, en milieuzone-ontheffingen. Organisatoren van evenementen delen deze zorgen, maar leggen de nadruk op andere

https://www.tubantia.nl/show/nu-al-50-festivals-in-nederland-afgelast-in-2025-inclusief-feesten-mettopacts-de-groei-is-eruit~a5099d8e/ 4 https://vvem.nl/nieuws/meer-festivals-en-concerten-in-2023-maar-sector-niet-zorgenvrij/ 5 https://vvem.nl/nieuws/tegengesteld-beeld-festivals-en-concerten-in-2024/ 6 https://www.sponsorreport.nl/entertainmenttegengesteld-beeld-festivals-en-concerten-in-2024/ 7 https://vnpf.nl/nieuws/het-einde-van-gratis-festivals/ 8 https://www.publique.nl/nieuws/gemeenten-nog-negatiever-over-evenementen-in-2025-danorganisatoren 3

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

14

knelpunten. De algemene prijsontwikkeling, stijgende artiestengages en personeelskosten vormen de grootste uitdagingen. Daarnaast zorgt de ruimtelijke verdichting van steden voor een tekort aan geschikte locaties. De toenemende mondigheid van burgers leidt tot meer weerstand tegen evenementen, wat de organisatie verder bemoeilijkt. Bovendien lijkt de Nederlandse festivalmarkt verzadigd na een periode van groei en professionalisering. Toch verwacht een meerderheid van de organisatoren dat het bezoekersaantal stabiel blijft of zelfs licht toeneemt.9

9

https://respons.nl/zorgen-organisatoren-groter/

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

15

3

EVENEMENTENAANBOD

3.1 Karakterisering huidig aanbod Een belangrijke beleidsambitie binnen het huidige evenementenbeleid is een gevarieerd aanbod aan evenementen dat verschillende belevenissen biedt via grote tot kleine evenementen. Daarbij wordt gestreefd naar een divers aanbod dat over de stad en het kalenderjaar is verspreid. In dit hoofdstuk volgt een overzicht van het aanbod aan de hand van de vastgestelde beeldbepalende evenementen en nationale vieringen met meerjarige financiële afspraken en gesubsidieerde groot- en kleinschalige evenementen. Aantallen per categorie In totaal zijn bijna 100 evenementen gesteund in 2024 en 2025. Beeldbepalende evenementen en nationale vieringen zijn in aantal stabiel, omdat dit voor meerdere jaren is vastgesteld. In beide jaren zijn 5 beeldbepalende evenementen en één nationale viering georganiseerd. Daarnaast worden ieder jaar grote en kleinschalige evenementen ondersteund via de subsidieregeling (zie tabel 1). In 2024 zijn 11 grootschalige en 33 kleinschalige evenementen ondersteund. In 2025 gaat het om 7 grootschalige en 35 kleinschalige evenementen.10 In bijlage drie is een volledige lijst opgenomen van georganiseerde evenementen in deze jaren. 2024

2025

Betaald (deels)

Gratis

Betaald (deels)

Gratis

Beeldbepalend en Viering

0

6

0

6

Grootschalig

5

6

4

3

Kleinschalig

12

21

15

20

Totaal

17

33

19

29

Tabel 1: aantallen evenementen per categorie en naar type entree.

Beeldbepalende evenementen en de nationale viering zijn allemaal gratis toegankelijk. Deelname aan de NN CPC Loop Den Haag is aan inschrijfgeld gekoppeld, maar toeschouwers kunnen vrij langs het parcours een plek vinden. Van alle grote en kleinschalige evenementen is de entree van 58% gratis en 42% (gedeeltelijk) betaald. Grootschalige evenementen zijn vaker (gedeeltelijk) betaald (50%) dan kleinschalige evenementen (40%). Bovendien lijken in 2025

Het gaat hier om evenementen waaraan subsidie is toegekend, maar niet per se zijn georganiseerd. Het kan zijn dat evenementen niet zijn doorgegaan of helemaal zijn gestopt. Die evenementen vallen pas af wanneer ze het volgende jaar geen subsidieaanvraag hebben ingediend. Nieuwe evenementen die hiervoor in de plaats zijn ondersteund zijn in de bijlage terug te vinden. Zo is er een bijdrage verstrekt aan de pre-launch van Jalan Jalan bedoeld om publiek, partners en sponsoren warm te maken voor een nieuw Indisch evenement vanaf 2026. 10

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

16

meer evenementen te kiezen voor (gedeeltelijk) betaalde entree; in 2024 was 39% betaald, terwijl dit in 2025 45% is. Gevraagd naar de kwantiteit van het huidige evenementenaanbod zijn vrijwel alle respondenten het erover eens dat er niet te veel evenementen in Den Haag zijn. Een deel van de geïnterviewden vindt dat het aanbod van evenementen in balans is, terwijl een andere groep denkt dat er te weinig aanbod is. Organisatoren van festivals en evenementen onderschrijven dit beeld. Verdeling over locaties De meeste gesubsidieerde evenementen vinden plaats in de binnenstad en Scheveningen. Dit aantal is afgenomen tussen 2024 en 2025, maar dit blijven de populairste plekken in de stad om iets te organiseren. In Scheveningen valt deze afname extra op door het wegvallen van meerdere bekende namen (i.e. Festival Classique, Internationaal Vuurwerk Festival Scheveningen/HALO Festival en Schollenpop). Hiermee heeft het gebied in ieder geval 3 grootschalige evenementen verloren. Ook kon het Vliegerfestival Scheveningen twee jaar niet doorgaan in verband met werkzaamheden op de Middenboulevard maar dit is nog wel een bestaand festival. In de categorie ‘overig’ vallen Kijkduin en de Binckhorst op, aangezien er voor deze gebieden geen subsidieaanvragen zijn ingediend. Daarentegen is het Zuiderpark populairder geworden als locatie.

Dit is de enige locatie op de reserveringskalender die qua vergunningen vol is gepland voor 2026.11

Locatie van evenementen 25 20 15 10 5 0 Binnenstad

Scheveningen

Zuiderpark 2024

Malieveld

Overig

2025

Figuur 2: Locaties van evenementen in 2024 en 2025 *Wanneer een evenement op meerdere locaties wordt georganiseerd, zijn al deze locaties opgenomen in de figuur. Het totaal aantal locaties is daardoor groter dan het totaal aantal evenementen in tabel 1.

De spreiding over de stad wordt beperkt omdat er een beperkt aantal geschikte buitenlocaties is voor grote evenementen. Het Zuiderpark, Scheveningen strand en het Malieveld zijn de belangrijkste locaties waar grote evenementen terecht kunnen. Scheveningen wordt, geven respondenten aan, de laatste jaren echter onderbenut als evenementenlocatie. Dit komt mogelijk door de grootschalige verbouwing van de boulevard sinds januari 2024, de 11

https://evenementen.denhaag.nl/reserveringskalender-evenementen-2026/

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

17

noodzakelijke afstemming met lokale horeca zoals strandpaviljoens, en specifieke regelgeving die de organisatie op deze locatie complex maken. Daarnaast hangt de (groei van de) populariteit van het Zuiderpark mogelijk samen met de relatief hoge kosten voor gebruik van het Malieveld.

Spreiding over kalenderjaar Zoals te verwachten hangt het hoogseizoen van evenementen samen met het weer. In figuur 1 is te zien dat er in 2024 in de periode mei-september 45 evenementen plaatsvinden (64%), met als hoogtepunt de maand september met 16 evenementen. In 2025 valt 67% van de evenementen in deze periode.

Aantal evenementen per maand 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0

2024

2025

Figuur 3: aantallen evenementen per maand per jaar. * Alle evenementen die financieel zijn ondersteund, zijn in deze figuur opgenomen. Dit zijn de categorieën Beeldbepalend, Nationale viering, Groot- en Kleinschalig. Evenementen die in meerdere maanden plaatsvinden, zijn bij alle relevante maanden gerekend.

De meeste evenementen vinden plaats in de lente en zomer. Deze maanden zijn voor organisatoren aantrekkelijk, omdat het in deze periode doorgaans beter weer is en daarmee minder risico op lagere bezoekersaantallen meebrengt. Veel respondenten geven aan het aanbod in het laagseizoen (oktober, november, januari tot april) “mager” te vinden. December wordt met de kerstmarkt (Royal Christmas Fair) en andere evenementen als positieve uitzondering gezien die navolging verdienen in de rest van de herfst- en winterperiode. Tegelijkertijd geven enkele respondenten aan dat Scheveningen juist weinig evenementen heeft in de zomer, terwijl bezoekers van evenementen juist belangrijk kunnen zijn voor levendigheid en reuring in het gebied (o.a. gezien dalende bezoekersaantallen Scheveningen in 2024, zie dashboard Bezoekerseconomie op Den Haag in Cijfers).

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

18

3.2 Wat ontbreekt in het evenementenaanbod Hieronder geven zowel geïnterviewden als bewoners aan wat er volgens hen ontbreekt in het evenementenaanbod. Opvattingen vanuit het veld (organisatoren, gemeente, partners) In discussies over het evenementenaanbod is het wegvallen van zogeheten Haagse iconen een centraal thema. Veel respondenten geven aan dat het jammer is dat iconische Haagse evenementen zijn verdwenen. De meerderheid vindt dat de gemeente meer de regie kan pakken en scherpere keuzes moet maken in wat ze wil zien in de stad. Wanneer iconische evenementen - die vaak een breed publiek van binnen en buiten de stad trekken - het zwaar krijgen, mogen deze volgens hen best wat meer middelen krijgen. Daarbij moet de gemeente de afweging maken welk publiek ze wil trekken en welke evenementen de stad op de kaart zetten. Een tweede groep respondenten ziet dat marktwerking een groot effect op het evenementenaanbod heeft. Zij stellen dat het komen en gaan van evenementen van alle tijden is en deel uitmaakt van marktwerking in een zich voortdurend veranderende samenleving. Volgens hen is er niet zozeer sprake van ‘ontbrekende’ evenementen, maar van evenementen die niet meer georganiseerd worden omdat zij minder zijn gaan aansluiten op de marktvraag of omdat zij financieel niet meer haalbaar zijn.

Opvattingen van bewoners Op de vraag wat voor soort evenement bewoners missen (N=569), worden evenementen met muziek en dans het vaakst genoemd (236), gevolgd door evenementen op het strand of op het water (142), traditionele en historische evenementen (136) en evenementen in een bepaalde periode (131). Voor de periode worden de herfst- en wintermaanden relatief vaak genoemd. Bovendien geven bewoners in open vragen aan saamhorigheid en gezellige (stads)festivals te missen die betaalbaar zijn voor iedereen (Parkpop wordt vaak als voorbeeld aangehaald). Uit hun antwoorden blijkt een behoefte aan laagdrempelige evenementen waar iedereen welkom is: jong en oud, diverse achtergronden en inkomens. De meeste bewoners geven aan geen specifieke muziekstijl te missen in het evenementenaanbod (170). Een iets kleinere groep geeft aan juist wel evenementen voor pop & rockmuziek te missen (148). In mindere mate worden dance (89), jazz (74), klassiek (52), en urban (28) gemist in het evenementenaanbod. Bovenaan de lijst van bestaande evenementen die geschikt zouden zijn voor Den Haag staat North Sea Jazz, dat veelvuldig terugkomt in de open vragen. Verder komen zeer uiteenlopende voorbeelden voorbij van evenementen in andere steden die ook voor Den Haag geschikt zouden zijn. Dit is samen te vatten in vier groepen: a. Toegankelijke stadsevenementen zonder entreekosten (e.g.

Prinsengrachtconcert in Amsterdam, Lichtjesavond in Delft, De Kaaij in Nijmegen); b. Grootschalige dancefestivals (e.g. ADE, Defcon, Tomorrowland);

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

19

c. Meerdaagse muziekfestivals (e.g. Central Park in Utrecht, Down the Rabbit Hole bij Nijmegen, Motel Mozaïque in Rotterdam) en; d. Een marathon zoals in Amsterdam of Rotterdam. Als plekken in de stad waar evenementen worden gemist, worden het meest de binnenstad (132) en Scheveningen (120) genoemd. Ook Zuidwest en Kijkduin worden elk bijna 100 keer genoemd, naast 32 losse vermeldingen van het Zuiderpark. De Binckhorst wordt het minst genoemd als plek waar bewoners evenementen missen (49). Een deel van de bewoners geeft aan op geen enkele locatie evenementen te missen (119). Deze groep is tevreden met de huidige spreiding van evenementen over locaties in de stad of denkt dat er niet meer evenementen op deze locaties georganiseerd hoeven te worden.

3.3 Conclusies en aanbevelingen Het totaal aantal evenementen is licht gedaald sinds het huidige evenementenbeleid is ingegaan. Onder (gedeeltelijk) gratis toegankelijke grootschalige evenementen is er echter een merkbare afname te zien. Bovendien worden in de hele stad minder gratis toegankelijke evenementen georganiseerd. Hierdoor staat het achterliggende maatschappelijke doel van de subsidieregeling dat publieksevenementen toegankelijk zijn voor een breed publiek gedeeltelijk onder druk. •

Reflecteer of meer steun mogelijk is voor (gedeeltelijk of bijna) gratis toegankelijke evenementen in het evenementenbeleid. Vanwege huidige marktomstandigheden is het lastig voor organisatoren om financiering van gratis toegankelijke evenementen rond te krijgen.

De Binnenstad en Scheveningen worden als locatie het meest gebruikt voor evenementen, gevolgd door het Zuiderpark. In Scheveningen valt de afname van grootschalige evenementen extra op door het wegvallen van meerdere bekende namen (Festival Classique, Internationaal Vuurwerkfestival Scheveningen/HALO Festival, en Schollenpop). Hiermee is het gebied drie van zijn vier grootschalige evenementen verloren. Daarnaast vinden de meeste evenementen plaats in de periode mei-september. •

Overweeg om Scheveningen als locatie voor (grootschalige) evenementen te stimuleren. Kijk hierbij naar regelgeving en vergunningseisen voor de verschillende locaties en reflecteer hoe locatie- en vergunningenbeleid een rol kan spelen in het faciliteren van evenementen in Scheveningen.

•

Verken de mogelijkheden voor het ontwikkelen van nieuwe binnenlocaties. Meer spreiding van evenementen over het jaar, wat neerkomt op meer evenementen in de periode oktober - april, is wellicht wenselijk maar in de praktijk lastig te realiseren. Zonder geschikte binnenlocaties voor grotere evenementen is het waarschijnlijk dat het hoogseizoen aan de zomermaanden gekoppeld blijft.

Er wordt een gemis ervaren aan grote publiekstrekkers en verdwenen iconen. Een aantal bekende evenementen is de laatste jaren gestopt. Dit vinden de meeste stakeholders en bewoners jammer. De helft van de geïnterviewden vindt dat de gemeente meer tegenwicht kan Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

20

bieden aan marktwerking en meer middelen kan uittrekken voor evenementen die afhankelijk zijn van steun. Terwijl het huidige beleid streeft naar "kwaliteit boven kwantiteit", waarschuwen organisatoren dat de financiële druk de financiële toegankelijkheid van vooral de traditionele, laagdrempelige evenementen in gevaar brengt. •

Financiële en sociale toegankelijkheid van evenementen in Den Haag zijn thema's in het huidige beleid, maar staan onder druk door stijgende kosten en budgettaire keuzes. Verken of er scherper onderscheid gemaakt kan worden tussen evenementen die op eigen benen kunnen staan en evenementen die afhankelijk zijn van steun. Bewoners geven aan saamhorigheid en toegankelijke stadsevenementen te missen. Sta daarom stil bij de bredere maatschappelijke waarde die betaalbare evenementen (bijv. Jazz in de Gracht of Sinterklaasintocht) aan de stad bijdragen en houd hier meer rekening mee in beleid.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

21

Themapagina: Evenementenbeleid in de G4 Geen evenementen in grote steden zonder goed evenementenbeleid. Iedere stad pakt dit echter anders aan. Daarom het volgende overzicht van het evenementenbeleid van Utrecht, Rotterdam, en Amsterdam. Naast onderstaande subsidies kunnen gemeenten via andere regelingen - eventueel meerjarige - subsidies aanbieden. Bovendien hanteren provincies en het Rijk eigen cultuurbeleid, waar festivals en evenementen soms ook gebruik van kunnen maken in de vorm van subsidies (bijv. Rijkscultuurfondsen zoals Fonds Podiumkunsten, Culturele Basisinfrastructuur (BIS) van Min OCW, Regeling Culturele Festivals van Provincie Utrecht). Deze subsidies en regelingen worden hier niet verder uitgelicht. Amsterdam: Evenementenfonds •

Met het evenementenfonds worden evenementen gesteund die bijdragen aan de leefbaarheid van de stad en een duurzame verbinding leggen met Amsterdamse inwoners, ondernemers, en instellingen. Daarnaast moeten evenementen deels vrij toegankelijk en beeldbepalend voor de stad zijn.

•

Jaarlijks wordt een budget van ongeveer € 2,5 miljoen toegekend. Amsterdam werkt met vier categorieën: 1. Aanvragen > € 35.000; 2. Aanvragen < € 35.000; 3. Flexibel loket, ongeacht subsidiehoogte, aanvraag tussen 16 en 8 weken voor aanvang; 4. Evenementen om de jaarwisseling te vieren (max. € 35.000). Voor iedere categorie is een apart subsidieplafond vastgesteld.12 Alle aanvragen worden met een puntensysteem getoetst. Categorieën I en II hanteren een deadline van 1 november.

•

Subsidie vergoedt maximaal 50% van de subsidiabele kosten. In categorieën I en II ontvangen 27 evenementen in 2025 subsidie, met eenmalige verhoging van het budget a € 500.000 i.v.m. themajaar Amsterdam 750 jaar.13 Grote evenementen die relatief hoge bijdragen ontvangen zijn o.a. Pride, SAIL, Amsterdam Light Festival, en Kwaku.14 Andere grote festivals zoals Holland Festival en Amsterdam Dance Event worden vanuit het Amsterdams Fonds voor de Kunst gesteund.

•

Grote aanpassingen aan het evenementenfonds zijn in oktober 2025 door het stadsbestuur vastgesteld. Dit nieuwe beleid stelt als doel om vanaf 2027 meer evenwicht in de stad brengen door te streven naar een balans tussen de belangen en wensen van bewoners, organisatoren en bezoekers. Dit is ook een balans tussen het verdelen van schaarse en geschikte ruimte voor grote evenementen en een breed en divers aanbod voor alle Amsterdammers. Bovendien is er meer ondersteuning voor gratis toegankelijke, buurtgerichte, en middelgrote evenementen die steeds meer moeite hebben om te blijven bestaan.15

https://www.amsterdam.nl/subsidies/subsidieregelingen/subsidie-evenementenfonds/#1 https://web.archive.org/web/20250326234400/https://www.amsterdamsdagblad.nl/ gemeente/verdeling-subsidies-evenementenfonds-2025 14 https://www.parool.nl/nederland/gemeentesubsidie-voor-grote-evenementen-amsterdam-pride-ende-sint-krijgen-het-meest~b1ae0dcb/ 15 https://www.amsterdam.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/amsterdam-nieuw-evenementenbeleid/ & https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/1407873 12 13

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

22

Rotterdam: Rotterdam Festivals •

Rotterdam Festivals zorgt in de havenstad voor een evenementenaanbod dat past bij de gemeentelijke ambities. Dit doen ze door het festival- en cultuuraanbod in Rotterdam te ondersteunen en promoten en ervoor te zorgen dat het aanbod aansluit bij het DNA van de stad – maritiem, street culture, architectuur en design.

•

Festivals worden geclusterd in bepaalde weken, verspreid over de stad en door het jaar heen. Ook wordt er nee gezegd tegen festivals die niet iets toe te voegen hebben aan het huidige aanbod of als een periode op de kalender al vol zit.

•

In 2024 steunt Rotterdam 86 evenementen, met een totaalbudget van 7,7 miljoen. De grootste bijdragen gaan naar North Sea Jazz, Rotterdam Unlimited Zomercarnaval, en het Nationaal Vuurwerk. Van deze 86 evenementen trokken er 14 meer dan 25.000 bezoekers.16

•

Rotterdam Festivals hanteert geen maximum bedragen of percentages, maar financiert nooit het volledige budget. Ook worden extra eisen gesteld aan evenementen die meer dan € 10 entreegeld hanteren en/of minder dan 10% van het budget aan marketing en communicatie wordt besteed.

•

Aanvragen van evenementen met een grote invloed op de omgeving (vergunning B- of Cevenement nodig) melden zich voor 1 september van het voorgaande jaar aan bij Rotterdam Festivals. Dit proces is gekoppeld aan de evenementenkalender voor het volgende jaar.

•

Rotterdam Festivals is een zelfstandige stichting en maakt geen deel uit van de gemeentelijke organisatie. De gemeente bepaalt het evenementenbeleid en de ruimtelijke kaders. Rotterdam Festivals legt een meerjarenplan voor aan de gemeente ter goedkeuring, beheert de culturele agenda en draagt bij aan de stad als evenementenstad.

Utrecht: Evenementenfonds Utrecht (EFU) •

Sinds 2023 is het Evenementenfond Utrecht gericht op de thema’s gezondheid en wijken. Hoewel in voorgaande jaren de nadruk op bezoekersaantallen lag, is in de nieuwe opzet gekozen voor Utrechtse ambities rond gezondheid en het karakter van de stad. Ook wordt er waarde gehecht aan een divers aanbod dat bestaande en nieuwe doelgroepen en disciplines met elkaar verbindt.17

•

Jaarlijks is er € 300.000 beschikbaar voor organisatoren, met een maximum van € 60.000 voor 60% van de subsidiabele kosten.18 Elke organisator kan een aanvraag voor één evenement per jaar indienen. Alle aanvragen worden op basis van een puntensysteem getoetst door een adviescommissie. De deadline voor aanvragen ligt op 1 oktober, waarna twee aanvullende deadlines volgen als het budget niet is uitgeput.

https://www.rotterdamfestivals.nl/media/nb5fojni/rotterdam-festivals_jaarverslag_2024.pdf https://www.utrecht.nl/nieuws/nieuwsbericht-gemeente-utrecht/evenementenfonds-utrecht-steltgezondheid-en-wijken-centraal 18 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR686669/2 16 17

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

23

•

Organisatiekosten zijn subsidiabel wanneer het evenement (gratis) openbaar toegankelijk is en kosten niet via een andere gemeentelijke subsidieregeling en/of meerjarensubsidie worden gedekt. Meerdere grote evenementen ontvangen meerjarige steun vanuit de gemeentelijke Cultuurnota (bijv. Le Guess Who?, International Literature Festival Utrecht, What You See Festival).

•

Wanneer professionele makers betrokken zijn, wordt van organisatoren verwacht te werken volgens de Fair Practice Code. Fair pay is één van de principes binnen deze set richtlijnen voor iedereen die in of met de culturele sector werkt.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

24

4

CATEGORISERING VAN EVENEMENTEN

Het budget voor evenementen vanuit de portefeuille Economie wordt verdeeld over vier categorieën evenementen (zie hoofdstuk 2). Ongeveer de helft van het budget is gekoppeld aan meerjarige financiële ondersteuning van beeldbepalende evenementen en nationale vieringen. De rest van het budget wordt via een tendersysteem toegekend aan grootschalige en kleinschalige publieksevenementen, zoals uiteengezet in de ‘Subsidieregeling publieksevenementen Den Haag 2023’ (RIS316566). In dit hoofdstuk volgt een beschrijving van hoe categorisering van evenementen in de praktijk uitpakt en hoe stakeholders dit ervaren.

4.1 Invulling van categorieën Jaarlijks worden ongeveer 50 evenementen ondersteund vanuit het evenementenbeleid. Dit zijn 5 beeldbepalende evenementen, één nationale viering, en een variërend aantal groot- en kleinschalige evenementen. In 2024 waren dit 11 grootschalige en 33 kleinschalige evenementen; in 2025 waren het 7 grootschalige evenementen en 35 kleinschalige evenementen (zie tabel 2).19 2024

2025

toegekend budget

aantal gesteund

toegekend budget

aantal gesteund

1.180.850 52.250 807.000 430.000 2.470.100

5 1 11 33 50

1.221.707 54.058 557.825 490.000 2.323.590

5 1 7 35 48

Beeldbepalend Nationale viering Grootschalig Kleinschalig Totaal

Tabel 2. aantallen evenementen en budget, naar categorie.

Het budget van beeldbepalende evenementen en nationale vieringen is in meerjarige afspraken vastgelegd en gekoppeld aan een jaarlijkse indexatie (4,5% in 2024 en 3,46% in 2025) van het toegekende bedrag. Maximale susbsidiebijdrages voor groot- en kleinschalige evenementen blijven constant gedurende de beleidsperiode. Wel is het beschikbare subsidieplafond voor kleinschalige evenementen beide jaren opgehoogd. In 2024 is het budget voor kleinschalige evenementen opgehoogd vanuit het budget voor onvoorziene ontwikkelingen. Dit budget was aangevuld met vrijgekomen middelen als gevolg van de annulering van het HALO Festival. In 2025 waren er minder aanvragen voor grootschalige evenementen en is met het budget dat overbleef het budget voor de 2e ronde klein opgehoogd, daarna nog een keer vanuit budget onvoorziene ontwikkelingen.

In 2024 gingen het HALO vuurwerkfestival en de Tong Tong Fair later niet door. Deze zijn voor de volledigheid nog wel in dit overzicht opgenomen, omdat het budget wel was toegekend. 19

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

25

Tussen deze categorieën zijn zelden wisselingen te zien. De groep beeldbepalende evenementen is vastgesteld voor meerdere jaren. Eén van de kleinschalige evenementen uit 2024 doet in 2025 een succesvolle aanvraag als een grootschalig evenement. Binnen de laatste twee categorieën wisselt het aanbod wel door het wegvallen en starten van evenementen.

4.2 Typisch Haags: Wat is iconisch of beeldbepalend voor Den Haag? Zowel bewoners als professionals zijn gevraagd naar welke evenementen zij typisch Haags en iconisch voor de stad vinden. Tijdens interviews is dit besproken in het kader van beeldbepalende evenementen. Opvattingen van bewoners Wanneer bewoners naar een typisch Haags evenement gevraagd wordt (N=569), noemen zij het vaakst Parkpop (244). Ook veel genoemd worden Koningsnach /The Life I Live (80+13), Pasar Malam/de Tong Tong Fair (60+21), de CPC Loop (69), Prinsjesdag (63), Vlaggetjesdag (56), North Sea Jazz (38), het Vuurwerkfestival (36), Kaderock (34), en de kerstmarkt/Royal Christmas Fair (27). Op de vraag waarom deze evenementen typisch Haags zijn worden redenen gegeven die specifiek zijn voor het evenement (e.g. “muziekstad” voor Parkpop, “weduwe van Indië” voor de Tong Tong Fair). Ook wordt vaak in brede zin aangegeven dat bewoners zelf met deze evenementen zijn opgegroeid en ze met de identiteit van de stad en haar inwoners vervlochten zijn (“Als je dat nog moet uitleggen, hoor je hier niet thuis”). Opvattingen vanuit het veld Het begrip ‘icoon’ roept onder verschillende geïnterviewden de vraag op wanneer een evenement als zodanig wordt gezien. Veelgenoemde voorwaarden van iconische of beeldbepalende status zijn: 1. dat ze grootschalig zijn, 2. meerdere jaren plaatsvinden en 3.

een onderscheidend karakter hebben ten opzichte van andere evenementen, zowel in Den Haag als in andere Nederlandse steden. Daarnaast geven respondenten aan dat een icoon er niet plotseling is, maar dat een evenement een aantal jaren nodig heeft om tot icoon uit te groeien. Deze voorwaarden voor een iconisch evenement zijn vergelijkbaar met de gemeentelijke criteria voor beeldbepalende evenementen. Een deel van de respondenten vindt echter dat huidige beeldbepalende evenementen vaak niet onderscheidend genoeg zijn voor Den Haag vergeleken met evenementen in andere steden. Hierdoor kunnen de huidige beeldbepalende evenementen volgens hen nauwelijks iconisch worden genoemd (zie 4.3 voor uitwerking). Meer dan de helft van respondenten geeft aan dat het een goede zaak zou zijn om met het gemeentelijk beleid in te zetten op nieuwe iconen. Enerzijds kan dit door de groei van bestaande evenementen tot nieuwe iconen te stimuleren. Zicht op meerjarige toezeggingen kan onderdeel zijn van dit beleid. Daarnaast kan de gemeente inzetten op nieuwe evenementen. Bij deze ontwikkeling kunnen bijvoorbeeld proposities of gaten in het huidige aanbod (in een bepaalde periode of in een bepaald gebied) een rol spelen. Eén respondent waarschuwt echter voor het “afvinken van een wensenlijst vanuit de gemeente”, omdat iconische status op natuurlijke wijze ontstaat.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

26

Anderzijds wordt het binnenhalen van bestaande evenementen naar voren gebracht. Enkele respondenten wijzen naar het Olympisch Fonds van afdeling Sport om eens in de zoveel tijd een groot sportevenement naar Den Haag te kunnen lobbyen. Dit zou volgens hen ook verkend kunnen worden voor andere typen evenementen. Er is echter weinig concreets gezegd over hoe dit eruit zou kunnen zien. Zo zijn er geen uitspraken gedaan over het type evenement, gewenste locaties, tijdstippen in het jaar, of de verdeling van de huidige budgetten. Het risico is dat dit éénmalig een bekend evenement binnenhaalt zonder blijvende meerwaarde voor de stad.

4.3 Opvattingen over categorisering: beeldbepalend en nationale viering De beleidsmatige categorisering van evenementen is bij bijna alle respondenten bekend. Vrijwel alle respondenten vinden het positief dat de categorieën ‘Beeldbepalend’ en ‘Nationale viering’ bestaan waarin meerjarige financiële afspraken worden aangegaan met organisatoren. Er worden echter vraagtekens gesteld bij de afbakening en invulling van deze categorieën. Ten eerste heerst er onduidelijkheid over de criteria waaraan evenementen moeten voldoen om tot de categorie 'nationale viering’ te behoren. Dit zorgt voornamelijk voor verwarring bij organisatoren van evenementen, die het onduidelijk vinden op grond waarvan evenementen momenteel als 'beeldbepalend' of 'nationale viering' zijn geclassificeerd en bovendien het onderscheid tussen beide categorieën niet altijd begrijpen; “De beeldbepalende evenementen moeten echt uniek zijn voor de stad, niet nationale vieringen.” Er is echter overeenstemming onder de respondenten dat deze evenementen moeten blijven. Zo kunnen de beeldbepalende evenementen ‘Bevrijdingsfestival’ en ‘The Life I Live’ gezien worden als een ‘Nationale viering’, aangezien beide evenementen verbonden zijn aan een nationale feestdag. Volgens drie respondenten kunnen deze festivals nauwelijks als typisch Haags worden beschouwd.

Sommigen vinden dat ‘The Life I Live’ als continuatie van Koninginnenach een typisch Haags feest is. Anderen menen dat in vrijwel iedere grote stad tegenwoordig talloze koningsnachtfeesten te vinden zijn en het daardoor niet meer kenmerkend genoeg voor Den Haag is. Daarnaast merken enkelen op dat het Bevrijdingsfestival sinds kort ondersteund wordt door de Rijksoverheid, waardoor het beter onder de categorie 'nationale viering’ zou passen. Ten tweede dekt de huidige invulling van de categorie 'beeldbepalend' de lading niet volgens enkele respondenten. Enerzijds wordt er kritiek geuit op de naam van de categorie 'beeldbepalend', omdat deze groep evenementen zich niet voldoende van andere evenementen zou onderscheiden om toonaangevend te zijn voor de stad. Een alternatieve benaming voor 'beeldbepalend' is echter niet gegeven. Beeldbepalende evenementen hoeven volgens enkele respondenten geen evenementen te zijn die al heel succesvol zijn, maar kunnen juist evenementen zijn die de stad wil laten groeien omdat ze iets speciaals hebben en onderscheidend zijn. Anderzijds uiten respondenten (zowel organisatoren als partners) kritiek op het exclusief koppelen van meerjarige afspraken aan deze categorie. Zij zouden graag zien dat meer evenementen in aanmerking komen voor een meerjarige overeenkomst.

Mogelijke voorwaarden hiervoor zijn: financiële stabiliteit, bewezen kwaliteit, of relevantie voor de stad.

Evaluatie evenementenbeleid Gemeente Den Haag

27

Ten derde geven meerdere respondenten aan dat beeldbepalende evenementen zouden moeten aansluiten bij een heldere en integrale visie van de gemeente, die in hun ogen momenteel ontbreekt. In deze visie moet volgens hen duidelijker weergegeven worden wat de gemeente wil bereiken met de evenementen in de stad, voor wie de evenementen georganiseerd moeten worden, welke proposities of merkwaarden over langere periode nagestreefd dienen te worden met de evenementen, en hoeveel grote en/of kleine evenementen de gemeente per jaar in de stad wil hebben. In het huidige evenementenbeleid zijn de bovengenoemde punten op hoofdlijnen beschreven, maar hier kunnen volgens hen scherpere keuzes worden gemaakt. Zij stellen voor dat de gemeente vervolgens evenementen een meerjarige overeenkomst kan aanbieden of zelf evenementen kan werven aan de hand van deze gemeentelijke visie. Op deze manier kan de gemeente meer grip krijgen op welke evenementen zij waardevol vindt voor de stad en welke richting zij op wil in de toekomst.