RIS325358 Bijlage 3 GRIP Q4 2025

Het afgelopen jaar is veel tijd en aandacht besteedt aan het beheersen en volgen van het risicoprofiel. Het risicoprofiel zal in Q3 kunnen worden verlaagd. Veel van de voorziene risico's hebben zich inmiddels voorgedaan (handhaven bouwbrug, verrekenbare hoeveelheden, effect van vertragingskosten, werkzaamheden Stedin en meerwerk).

Toelichting Organisatie

Ongewijzigd

Ongewijzigd

Toelichting Tijd

Het project verloopt conform de in maart 2025 vastgestelde projectplanning en ligt de eindmijlpaal op 1 maart 2026, de start van het nieuwe zomerseizoen. De meest kritische onderdelen daarin in zijn het afronden van de kabels en leidingen werkzaamheden op de boulevard en het strand (risico 1), het plaatsen van het Monument Leger & Vloot ter hoogte van de Kurhaus-trap (geen top risico), en het produceren en plaatsen van de nieuwe openbare verlichting. (geen top risico) Voor wat betreft de plaatsing van de nieuwe openbare verlichting is de planning nog steeds om die begin 2026 te plaatsen maar staat wel wat onder druk door de productie van de armaturen. Ook heeft het weer mogelijk nog invloed doordat er in de laatste weken nog sprake is van hevige sneeuwval en vorst.

Het project verloopt conform de in maart 2025 vastgestelde projectplanning en ligt de eindmijlpaal op 1 maart 2026, de start van het nieuwe zomerseizoen. De meest kritische onderdelen daarin in zijn het afronden van de kabels en leidngen werkzaamheden op de boulevard en het strand (risico 1), het plaatsen van het Monument Leger & Vloot ter hoogte van de Kurhaus-trap (geen top risico), en het produceren en plaatsen van de nieuwe openbare verlichting. (geen top risico) Door het uitblijven van de vergunning voor het monument is deze op het kritieke pak terechtgekomen maar is in september begonnen met de uitvoering daarvan. Voor wat betreft de plaatsing van de nieuwe openbare verlichting is de planning nog steeds om die begin 2026 te plaatsen.

Toelichting Informatie

Ongewijzigd

Ongewijzigd

Toelichting Kwaliteit

Ongewijzigd

Ongewijzigd

Toelichting Maatschappelijk Effect

Project loopt nog steeds volgens planning richting het einde. Er is haast geen hinder meer voor de gebruikers van de boulevard, de ondernemers en de omwonenden. Onder andere de bouwbrug is verwijdend in december.

Ongewijzigd

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

De afgelopen periode is gewerkt aan de resterende werkzaamheden op het strand, waaronder het succesvol verwijderen van de Alle werkzaamheden en communicatie waren de afgelopen periode gericht op het inperken van het bouwbrug, verwijderen van tijdelijke kabels en leidingen en de platenbaan die dient als aan en afvoerroute. Het voorgaande met als doel bouwterrein en de bijbehorende bouwschutting met als doel meer zichtbaarheid en betere bereikbaarheid dat de strandpaviljoens, op de nieuwe locatie nabij de nieuwe boulevard, het volgende zomerseizoen (Q1-2026) vanaf het strand kunnen van de strandpaviljoens. Technisch is gewerkt aan het straatwerk op de boulevard, verdere afronding van opbouwen. Tevens is hard gewerkt aan het verdere aanleg en herstellen van het straatwerk en het afronden van de aanleg van kabels en de boulevard, aanbesteding van de speciale openbare verlichting en het aanleggen van een groot deel van leidingen. Daarbij behoort ook de oplossing voor de inpassing van het hekwerk langs de boulevard, een constructie voor de nieuwe het trace van de elelektra-aansluitingen in goed overleg met Stedin. trappen voor de strandpavilljoens, plaatsing van het monument Leger en Vloot, de trap bij het Kurhaus en het straatwerk bij Legoland.

Vooruitblik komende periode Q4 2025

Q2 2025

De komende periode wordt gewerkt aan het definitief opleveren van de werkzaamheden op de boulevard, denk daarbij aan de nieuwe verlichting, aanleg straatwerk onder voormalige bouwbrug, herstel beschadigd straatwerk, afronden trap Kurhaus en monument, maar ook het sluiten van nieuwe huurcontracten met strandpaviljoenhouders en de bijbehorende gebruiksprotocollen van de nieuwe aanlsluitingen voor kabels en leidingen en de nieuwe kavelindelingen. Tot slot wordt door communicatie ook gewerkt aan een afsluitmoment met betrokken medewerkers, omwonenden en ondernemers.

De komende periode wordt gewerkt aan het definitief opleveren van de werkzaamheden op de boulevard en na het zomerseizoen de reststerende werkzaamheden op het strand, waaronder het verwijderen van de bouwbrug, tijdelijke kabels en leidingen en de platenbaan die dient als aan en afvoerroute. Het voorgaande met als doel dat de strandpaviljoens, op de nieuwe locatie nabij de nieuwe bouelvard, het volgende zomerseizoen (Q1-2026) vanaf het strand kunnen opbouwen.

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort 308708 Collegevoorstel 312901 Commissiebrief 313770

Commissiebrief

316911

Commissiebrief

316944

Commissiebrief

312927

Commissiebrief

Naam Inzake aangepast DO Middenboulevard Informatie over voortgang ontwikkelingen De Kust Gezond Middenboulevard Scheveningen (on hold zetten project tgv stikstofproblematiek) Middenboulevard Scheveningen (stand van zaken natuurvergunning en scopeuitbreiding) Informatie over voortgang ontwikkelingen De Kust Gezond Middenboulevard Scheveningen

Status Verzonden Verzonden

Planning Q2 2021 Q3 2022

Verzonden

Q4 2022

Verzonden

Q4 2023

Verzonden

Q4 2023

Verzonden

Q1 2024

319846

Commissiebrief

323569 323103

Commissiebrief Raadsvoorstel

Informatie over voortgang ontwikkelingen De Kust Gezond Voortgangsrapportage Kust Gezond Programmabegroting 2026-2029

Verzonden

Q3 2024

Gepubliceerd Gebubliceerd

Q4 2025 Q4 2025

IMPACT STIKSTOF Beperkt. Project heeft meer dan een jaar vertraging opgelopen vanwege de vergunningsverlening, maar op dit moment is dit niet meer actueel.

NETCONGESTIE In dit project is een van de speerpunten om een omzetting van gas naar elektra mogelijk te maken waarbij het netwerk en de elektra-aansluitingen worden verzwaard (van gemiddeld 3x80A per strandpaviljoen naar 3x250A). Qua infrastructuur zal dit (inclusief het plaatsen van de noodzakelijke trafo's door Stedin) op 1 maart 2026 zijn gerealiseerd en kunnen de strandpaviljoens hierop ook zijn aangesloten maar zal er tot nader orde door Stedin geen 3x250A kunnen worden geleverd, wel voorzien de meterkasten in de boulevard en strandboxen daarin.

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidige fase Datum rapportage

INTHR Lijnen 6 en 12 Kapteijns Meerdere Programma Voorbereiding Q1 2026

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal nvt nvt nvt

Aanvang nvt nvt nvt nvt

Einde 0 0 0 0

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT Den Haag groeit. Steeds meer mensen komen naar Den Haag om te wonen, werken en zich te vermaken. Dat betekent dat meer mensen zich gaan verplaatsen en het steeds drukker wordt. Den Haag is nu al de meest dichtbevolkte stad van Nederland. Dagelijks maken bijna 300.000 mensen gebruik van de tram in Den Haag voor werk, school, bezoek en ontspanning. Om in de toekomst de stad bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig te houden investeren de gemeente, de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) en HTM in nieuwe, toegankelijke en duurzamere trams. Om de schaarse ruimte efficiënt te gebruiken zijn de nieuwe trams ruimer, duurzamer en - mede door de lage instap - prettiger om mee te reizen dan de huidige GTL8-voertuigen. Ook kunnen er meer reizigers mee. Om deze nieuwe voertuigen te kunnen laten rijden is aanpassing aan de infrastructuur voor de lijnen 1, 6, 12 en 16 vereist. In sommige gevallen betekent dit dat straten moeten worden opengebroken. In de desbetreffende gevallen combineert de gemeente, waar mogelijk, dit werk met andere werkzaamheden. De werkzaamheden gaan bijvoorbeeld samen met het vervangen van oude riolering, het verbeteren van de verkeersveiligheid en het opnieuw inrichten van de straat. Bij het herinrichten van de openbare ruimte wordt het STOMP-principe toegepast, waarbij prioriteit wordt gegeven aan de voetganger, de fiets en het ov.

Goede doorstroming van het openbaarvervoer zorgt in straten waar een tram rijdt ook meteen voor goede doorstroming van het autoverkeer, omdat beide vaak de rijbaan delen. Naast de aanpassing voor het ruimere voertuig worden tegelijkertijd de haltes toegankelijk gemaakt voor mensen met een rolstoel, rollator of kinderwagen. De instap van de trams wordt gelijkvloers met de perrons van de haltes. Daarom worden de perrons zo aangepast dat de trams hier goed op aansluiten. Het hoofddoel van het programma INTHR is het aanpassen van de bestaande infrastructuur zodat de nieuwe tram kan gaan rijden en het aanpassen van de haltes zodat het openbaarvervoer voor iedereen toegankelijk is. Zoals gebruikelijk bij dergelijke projecten wordt daarbij gekeken hoe deze infrastructuur in de openbare ruimte kan worden ingepast waarbij tegelijkertijd meerdere doelen vanuit het gemeentelijke beleid kunnen worden gerealiseerd. Hierbij valt te denken aan de mobiliteitstransitie, het vergroten van de verkeersveiligheid, het vergroenen en veraangenamen van de openbare ruimte et cetera. Deze rapportage gaat over lijnen 6 en 12.

TE BEHALEN RESULTAAT Het aanpassen van de bestaande infrastructuur op lijn 6 en 12 zodat de nieuwe tram kan gaan rijden en het aanpassen van de haltes zodat het openbaarvervoer voor iedereen toegankelijk is. Zoals gebruikelijk bij dergelijke projecten wordt daarbij gekeken hoe deze infrastructuur in de openbare ruimte kan worden ingepast waarbij tegelijkertijd meerdere doelen vanuit het gemeentelijke beleid kunnen worden gerealiseerd van gevel tot gevel. UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES Uitdrukkelijk wordt gezegd dat het programma INTHR gaat over het aanpassen van de bestaande infrastructuur. Het is daarmee niet een programma dat gaat over uitbreiding noch over de vraag of er traminfrastructuur kan worden verwijderd uit de straten van Den Haag. Daarbij heeft het programma een strakke planning en een taakstellend budget. Wanneer het niet mogelijk is om de benodigde aanpassingen voor de nieuwe trams te combineren met de inpassing van gemeentelijk beleid binnen de planning en het budget, zal er voorrang gegeven moeten worden aan het aanpassen van de traminfrastructuur. Dit om te voorkomen dat de nieuwe trams niet kunnen rijden. Meer informatie over planning en financiën volgen later in dit stuk.

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

Er is een nieuw risico, namelijk dat DO ramingen hoger uitvallen dan de VO ramingen voor lijn 6. In Q1 2026 worden de DO-ramingen opgesteld. Aanleiding is dat de rekenmethode in de raming is bijgesteld naar actuele ervaringen in recente projecten. Er zijn hogere opslagen toegepast die in de praktijk worden verwacht, mede vanuit de markt (opslagen, voorbereiding (VAT), aannemerskosten, elektrisch materieel).

Lijn 6 en 12 lopen grotendeels conform plan. Grootste aandachtspunt is risico 1

Toelichting Geld

Prognose eindstand sluit nog goed aan bij de budgetten.

Er zijn ramingen opgesteld voor alle deelprojecten onder lijn 6 en lijn 12, op basis van de voorontwerpen. Op basis daarvan zijn budgetten beschikbaar gesteld.

Toelichting Risico

De problemen rondom capaciteit bij IbDH zijn opgelost. Daarom is de score van dit risico verlaagd. Met het oog op de aanstaande herijking van de ramingen is het financiële risico opgenomen in de top 3.

Er zijn voor alle deelprojecten een risicodossier en een risicodossier voor het programma. De ingevulde top 3 risico's zijn de risico's op programmaniveau.

Toelichting Organisatie

Het programma is een samenwerking tussen HTM, MRDH en GDH. Binnen GDH zitten projecten deels in de VO-fase (DSO) en deels in de DO-fase (DSB). De samenwerking is goed op orde. Wat betreft capaciteit, zie risico 3 onderstaand.

Het programma is een samenwerking tussen HTM, MRDH en GDH. Binnen GDH zitten projecten deels in de VO-fase (DSO) en deels in de DO-fase (DSB). De samenwerking is goed op orde. Wat betreft capaciteit, zie risico 3 onderstaand.

Toelichting Tijd

Er is een integrale masterplanning beschikbaar. Hierbinnen liggen we op koers. Zoals opgenomen onder de risico's ligt de grootste spanning de komende periode op de totstandkoming van het VO.

Er is een integrale masterplanning beschikbaar. Hierbinnen liggen we op koers. Zoals opgenomen onder de risico's ligt de grootste spanning de komende periode op de totstandkoming van het VO.

Toelichting Informatie

Er wordt elk kwartaal gerapporteerd naar het OV Next - Ambtelijk overleg en Bestuurlijk overleg. Hier krijgen deze stuurgroepen alle relevante informatie. Verder wordt er ook elk half jaar een inhoudelijk uitgebreide voortgangsbrief opgesteld voor de commisie leefomgeving.

Er wordt elk kwartaal gerapporteerd naar het OV Next - Ambtelijk overleg en Bestuurlijk overleg. Hier krijgen deze stuurgroepen alle relevante informatie. Verder wordt er ook elk half jaar een inhoudelijk uitgebreide voortgangsbrief opgesteld voor de commisie leefomgeving.

Toelichting Kwaliteit

Om deze nieuwe voertuigen te kunnen laten rijden is aanpassing aan de infrastructuur voor de lijnen 6 en 12 vereist. In sommige gevallen betekent dit dat straten moeten worden opengebroken. In die gevallen combineert de gemeente, waar mogelijk, dit werk met andere werkzaamheden. De werkzaamheden gaan bijvoorbeeld samen met het vervangen van oude riolering, het verbeteren van de verkeersveiligheid en het opnieuw inrichten van de straat.

Om deze nieuwe voertuigen te kunnen laten rijden is aanpassing aan de infrastructuur voor de lijnen 1, 6, 12 en 16 vereist. In sommige gevallen betekent dit dat straten moeten worden opengebroken. In die gevallen combineert de gemeente, waar mogelijk, dit werk met andere werkzaamheden. De werkzaamheden gaan bijvoorbeeld samen met het vervangen van oude riolering, het verbeteren van de verkeersveiligheid en het opnieuw inrichten van de straat.

Toelichting Maatschappelijk Effect

Bij het herinrichten van de openbare ruimte wordt het STOMP-principe toegepast, waarbij prioriteit wordt gegeven aan de voetganger, de fiets en het ov. Goede doorstroming van het openbaarvervoer zorgt in straten waar een tram rijdt ook meteen voor goede doorstroming van het autoverkeer, omdat beide vaak de rijbaan delen. Naast de aanpassing voor het ruimere voertuig worden tegelijkertijd de haltes toegankelijk gemaakt voor mensen met een rolstoel, rollator of kinderwagen.

Bij het herinrichten van de openbare ruimte wordt het STOMP-principe toegepast, waarbij prioriteit wordt gegeven aan de voetganger, de fiets en het ov. Goede doorstroming van het openbaarvervoer zorgt in straten waar een tram rijdt ook meteen voor goede doorstroming van het autoverkeer, omdat beide vaak de rijbaan delen. Naast de aanpassing voor het ruimere voertuig worden tegelijkertijd de haltes toegankelijk gemaakt voor mensen met een rolstoel, rollator of kinderwagen.

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

Lijn 12 is 9 december 2025 in het college akkoord bevonden en is op 8 januari 2026 behandeld in de Commissie Leefomgeving.​ Lijn 6 is behandeld in de tenderboard en het aanbestedingsplan voor lijn 6 is akkoord bevonden.

6A: Raadsbesluit is genomen op 12 juni 2025. Definitief ontwerp en BVC-plan worden opgesteld​. 6B: Project is definitief overgedragen aan DSB. Definitief ontwerp en BVC-plan worden uitgewerkt​. 6C: Definitief ontwerp en BVC-plan worden uitgewerkt​. Hobbemaplein: VO voor de minimale variant (spoor 1) is afgerond en via een raadsmededeling aan de raad gestuurd. Deze raadsmededeling is op 4 september 2025 betrokken bij de behandeling van het raadsvoorstel aanpak Hobbemaplein (spoor 2). De Definitieve VO-raming wordt medio september 2025 verwacht.​

Q4 2025

Q2 2025

In de raad van 29 januari 2026 vindt de stemming op het raadsvoorstel Lijn 12 plaats (vaststelling voorontwerp). Bij een raadsbesluit zal het project worden overgedragen aan DSB Opdrachtgeving om het proces richting definitief ontwerp, aanbesteding en uitvoering op te starten. In deze fase van het project kan een gewijzigd financieel beeld ontstaan. Qua aanbesteding is het de intentie om een samenwerkingsovereenkomst met marktpartijen (aannemers) te sluiten waarin Lijn 6A samen met Hobbemaplein, Lijn 6B en eventuele opties één perceel vormen. Publicatie van de aanbesteding is gepland voor Q1 2026.

12A&B: Akkoord op vrijgave voor inspraak direct na het zomerreces (1 sep). Uitwerking conform planning. ​Vlak voor vrijgave inspraak is toch discussie ontstaan over de passeerbaarheid bij calamiteiten door nood- en hulpdiensten bij halterende trams. Het college heeft een aanpassing gevraagd in de tekst die mogelijk kan leiden tot een wijziging van het ontwerp. Een en ander moet tijdens inspraak/Nota van beantwoording worden uitgewerkt.

Vooruitblik komende periode

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort RIS321716 Raadsvoorstel RIS319991 Raadsvoorstel RIS321525 Raadsvoorstel RIS324055 Raadsvoorstel RIS315928 RIS324058

Naam Voorontwerp INTHR lijn 6A Transvaal Voorontwerp INTHR lijn 6B Schilderswijk Voorontwerp INTHR lijn 6C Haagse Hout Voorontwerp INTHR lijn 12A Voorontwerp INTHR lijn 12B

Status Besloten in Q2 2025 Besloten in Q4 2024 Besloten in Q1 2025 Wordt besloten in Q1 2026 Wordt besloten in Q1 2026

Planning Overgedragen aan DSB Overgedragen aan DSB Overgedragen aan DSB Overdragen aan DSB Q1/Q2 2026 Overdragen aan DSB Q1/Q2 2026

IMPACT STIKSTOF Op enkele projecten zijn meerkosten onstaan omdat er maatregelen genomen moesten worden om de stikstofemissie te beperken.

NETCONGESTIE N.v.t.

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidig fase Datum rapportage

Dreven-Gaarden-Zichten fase 1 Engberts Escamp Gebiedsontwikkeling, grondexploitatie In uitvoering Q4 2025

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m² m² m²

Aanvang 1137 3405 130000 0

Einde 3263 9103 130000 0

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT De Dreven, De Gaarden en De Zichten zijn drie buurten in Den Haag Zuidwest waar grote sociaal maatschappelijke en fysieke opgaven liggen. Er is sprake van problemen met werkgelegenheid, armoede, veiligheid, gezondheid en sociale cohesie. Het eenzijdige sociale woningbezit leidt daarnaast tot een eenzijdige bewonerssamenstelling met weinig mogelijkheden voor een wooncarrière. De huidige woonvoorraad, die binnen de plangrenzen vrijwel geheel bestaat uit Staedion bezit, is sterk verouderd en aan grootschalige, ingrijpende renovatie of vernieuwing toe. De gemeente, Staedion en haar ontwikkelaar Heijmans hebben een plan ontwikkeld om deze opgave aan te pakken. Hierbij worden 2060 woningen gesloopt of gerenoveerd en in totaal ca. 5500 nieuwe woningen in het gebied gebouwd waarbij een duidelijke strategie wordt ingezet van differentiatie door verdichting en niet door verdrijving. Naast het woonprogramma wordt ca. 15.000m2 aan bedrijfsruimte toegevoegd om de wijkeconomie te versterken en wordt voorzien in ca. 7.000m2 maatschappelijke voorzieningen. De herstructurering gaat gepaard met een opwaardering van de openbare ruimte en de groenvoorzieningen. De nieuwbouw levert een belangrijke bijdrage aan de energietransitie in Zuidwest. Deze ambities zijn juli 2020 vastgelegd in het ambitiedocument Dreven-Gaarden-Zichten (RIS305714).

Voor de samenwerking tussen de partijen tijdens de planontwikkelingsfase is een overeenkomst gesloten (RIS305715). 20 april 2021 zijn de nota's van uitgangspunten voor de drie buurten vastgesteld door het college (RIS308508). De benodigde investeringen in deze buurten kennen een grote onrendabele top. Ter dekking van de onrendabele top in de eerste 10 jaar van deze gebiedsontwikkeling (ruim 50% van het programma) is een bijdrage uit de woningbouwimpulsgelden bij BZK aangevraagd van ca. €27 mln. Deze aanvraag is toegewezen waarmee er een harde deadline voor de start bouw is ontstaan van 10 september 2023. 10 februari 2022 is het projectdocument vastgesteld voor fase 1 (de eerste 10 jaar en ruim 50% van het programma). 15 maart 2022 is de SOK voor de realisatiefase vastgesteld door het college en 23 maart is deze getekend door Staedion, Heijmans en de gemeente. Eind augustus 2023 is uitvoering fysiek gestart met de eerste paal van het eerste deelplan 'Steenzicht'. Deze is inmiddels opgeleverd.

TE BEHALEN RESULTAAT • Vernieuwen, intensiveren en differentiëren van de woonvoorraad en het woonmilieu in Den Haag Zuidwest • Bestaande voorraad sociale woningen in het gebied Dreven/ Gaarden/Zichten renoveren of vervangen en waar verantwoord mogelijk zelfs uitbreiden • Het toevoegen van marktwoningen in een gedifferentieerd programma, waaronder, maar niet uitsluitend, goedkope koop en middeldure huur woningen • Het kwaliteitsniveau en de gebruikswaarde van het groen in de wijk verbeteren • Verduurzamen van de woningvoorraad en vormgeven van de noodzakelijke energietransitie • Versterken wijkeconomie • Vergroten van de differentiatie in inkomensopbouw in Zuidwest • Behoud en versterken van het draagvlak voor voorzieningen

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES Ambitiedocument (RIS 305714), nota's van uitgangspunten (RIS308508), projectdocument (RIS311092) en SOK (RIS311865) - Als onderdeel van de structuurvisie Den Haag Zuidwest is de MER Zuidwest opgesteld (RIS312245). Hierin zijn op groter detailniveau de effecten van Dreven-Gaarden-Zichten in beeld gebracht. Hierdoor is de MER naast een planMER bij de Structuurvisie ook een project MER bij de ontwikkeling voor Dreven, Gaarden en Zichten. Steenzicht & Ruimzicht zijn voorgetrokken en als referentiesituatie in de MER-opgenomen. - De herinrichting van het sportpark Escamp sluit aan bij de stedenbouwkundige structuur van de Zichten en Gaarden en zorgt dat het park gerevitaliseerd wordt tot een openbaar toegankelijke groene sport- en recreatievoorziening, die van waarde is als beweeg- en ontmoetingsplek voor de bewoners van de sterk verdichte buurten er om heen. - Het parkeerregime in Bouwlust-Vrederust blijft van kracht. - Er zullen (buiten dit project) infrastructurele ingrepen aan de Lozerlaan worden verricht (ongelijkvloerse kruising Erasmusweg), om het verkeer van het sterk verdichte Zuidwest te kunnen blijven afvoeren. Dit is een grotere ingreep die belangrijk is voor de totale opgave van de structuurvisie en de ontwikkeling in het Westland die in de berekeningen van de MER Zuidwest als een gegeven is meegenomen.

Als de realisatie van de ongelijkvloerse kruising ter discussie komt te staan zullen er nieuwe verkeersberekeningen gedaan moeten worden voor de afvoercapaciteit van dit kruispunt. - De gemeente blijft zich inspannen om ook fase 2 van dit project tijdig op te starten zodat de gebiedsontwikkeling niet stil komt te liggen

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

Bereikte mijlpalen Q3 en Q4 2025: - Oplevering Steenzicht (220 woningen) - Omgevingsvergunning "activiteit bouwen " Steenzicht onherroepelijk verklaard - Sloop Dreven 1B en 1C afgerond

Bereikte mijlpalen Q1 en Q2 2025: - Uithuizing Zichten 2 gereed - Omgevingsvergunning "Strijdig Gebruik" Steenzicht onherroepelijk - Bestemmingsplan Dreven 1 in werking getreden - Omgevingsvergunningen Dreven 1B, 1C en 1D ingediend - Architectenselectie Dreven 2A gereed - Akkoord ACOR op SO Openbare Ruimte De Gaarden

Toelichting Geld

- Hogere leges kunnen leiden tot lagere residuele grondwaarden - Langere doorlooptijden leiden tot hogere plankosten

In 2025 zijn geen noemenswaardige wijzigingen in prognoses van de grex opgetreden.

Toelichting Risico

De toprisico's in het project op dit moment zijn: • Vertraging door bezwaar en beroepsprocedures tegen publiekrechtelijke besluiten. • Vertraging in bouwrijp maken vanwege brosse gasleidingen en doorlooptijden bij Stedin. • Definitieve model voor eigenaarschap en exploitatie van solitaire parkeerhubs is afhankelijk van nog te doorlopen besluitvorming bij gemeente over haar rol hierin

De toprisico's in het project op dit moment zijn: • Vertraging door bezwaar en beroepsprocedures tegen publiekrechtelijke besluiten. • Vertraging in bouwrijp maken vanwege brosse gasleidingen en doorlooptijden bij Stedin. • Definitieve model voor eigenaarschap en exploitatie van solitaire parkeerhubs is afhankelijk van nog te doorlopen besluitvorming bij gemeente over haar rol hierin.

Toelichting Organisatie

• Verloop in personeel bij alle partijen kan leiden tot kennisverlies en vertraging. Thema blijft geel. • Herijking governance structuur Staedion kan leiden tot aanpassingen in het planproces en doorlooptijden.

• Vanwege het grote verloop in personeel bij de gemeente, maar ook bij de andere organisaties is het risicoprofiel voor dit thema geel.

Toelichting Tijd

• Gerechtelijke procedures kennen grote doorlooptijden. • Wisselingen bij directie en bestuur van Staedion leidt tot vertraging bij besluitvorming. • Vertraging in bouwrijp maken vanwege brosse gasleidingen en doorlooptijden bij Stedin.

• Wisselingen bij directie en bestuur van Staedion leidt tot vertraging bij besluitvorming. • Gerechtelijke procedures kennen grote doorlooptijden. • Vertraging in bouwrijp maken vanwege brosse gasleidingen en doorlooptijden bij Stedin.

Toelichting Informatie

Voor de Raad wordt periodiek een project specifieke rapportage worden opgesteld. Inmiddels is er ook een voortgangsrapportage voor de voor heel Zuidwest op niveau gebracht. De rapportage DGZ zal op termijn hierin worden opgenomen. Met het vaststellen van de ‘Verordening grondexploitaties en strategisch bezit Den Haag 2026’ heeft de gemeenteraad gekozen om voor grexen twee keer per jaar een voortgangsrapportage te ontvangen, één met de voortgang in de eerste vier maanden (T1) en één met de voortgang in de eerste acht maanden van het jaar (T2). Dit betkent dat vanaf 1 januari 2026 DGZ niet meer in de GRIP wordt opgenomen.

Voor de Raad wordt periodiek een project specifieke rapportage worden opgesteld. De eerste (RIS315465) is in mei 2023 aangeboden aan de raadscomissie. In de lijn van de voortgangsrapportages van de andere grote gebiedsontwikkelingen zal ook voor Zuidwest de totaalopgave in beeld worden gebracht. De rapportage Dreven, Gaarden en Zichten zal op termijn hierin worden opgenomen. De raad is middels diverse commissiebrieven en bijbehorende debatten geïnformeerd over de belangrijkste ontwikkelingen binnen het project. Er wordt momenteel gewerkt aan een tool waarmee de bijdrage van individuele projecten aan de grotere doelstellingen van de structuurvisie gemonitord kan worden.

Toelichting Kwaliteit

Ongewijzigd

Voor de buurten zijn beeldkwaliteitsplannen vastgesteld. Kwalitatieve bewaking vindt in eerste instantie plaats via de stedenbouwkundigen in de projectteams en de geestelijke vader van het stedenbouwkundig plan en de beeldkwaliteitsplannen, Jeroen Ruitenbeek van Palmbout, blijft betrokken als supervisor om het gedachtengoed te bewaken. Samen met de gebruikelijke welstandstoetsen is de kwaliteit goed geborgd en scoort dit thema groen.

Toelichting Maatschappelijk Effect

Ongewijzigd

De ingrepen in de Dreven, Gaarden en Zichten zijn groot. Het risico bestaat dat de leefbaarheid onder druk komt te staan door bouwverkeer/ overlast/ veiligheidsrisico's en door het grote aantal uithuizingen. Daarom wordt een intensief programma gevolgd om bewoners te betrekken bij de transformatie van hun buurt met placemaking, evenementen en inhoudelijke participatie. Bij de uithuizingen krijgt iedereen een persoonlijke behandeling en worden maatwerkoplossingen gezocht. Vooralsnog verloopt dit zeer goed. Daarom is dit thema groen. Sinds augustus 2024 een onafhankelijk bemiddelaar is aangesteld. De onafhankelijke bemiddelaar ondersteunt bewoners als er onduidelijkheden of ontevredenheid ontstaan rond herhuisvesting en de terugkeergarantie. De bemiddelaar kan advies geven en bemiddelen in geval van (dreigende) conflicten met de gemeente, Staedion en/of Heijmans

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

- Steenzicht opgeleverd - Omgevingsvergunning "activiteit bouwen " Steenzicht onherroepelijk verklaard - Sloop Dreven 1b en 1C gereed - Archeologisch onderzoek Dreven 1C afgerond - Archeologisch onderzoek Gaarden 1 afgerond. - Graven waterberging Hengelolaan gereed - Verschillende participatie en informatie bijenkomsten - Investeringsbesluit parkeerhub Dreven 1D aangeboden aan de Raad.

- Omgevingsvergunning "strijdig gebruik" Steenzicht onherroepelijk - Uithuistraject Zichten 2 afgerond - Bouwplanontwikkeling Zichten 2 en Zichten 7 voortgezet - VO Bouwplan Ruimzicht - Omgevingsvergunning aangevraagd voor Dreven 1B, Dreven 1C en Dreven 1D - VoVo tegen bestemmingsplan Dreven 1 verworpen (plan in werking) - SO's openbare ruimte Gaarden akkoord in ACOR/VOV - Bouwplanontwikkeling Gaarden 1 - Actiegebiedaanwijzing (afgifte urgentieverklaringen) Dreven 1D - Architecten selcetie Dreven 2A, inclusief bijzondere woonvorm programma - Voortgangsrapportage veroznden aan raad - Verschillende participatie en informatie bijenkomsten - Uitwerking exploitatiemodel en toewijzingsbeleid parkeervoorzieningen

Q1 2026

Q4 2025

- Vaststelling investeringsbesluit Dreven 1D - Afgifte omgevingsvergunning Dreven 1B, Dreven 1C en Dreven 1D - Afhandelen eventuele bezwaarprocedures Dreven 1B,1C en 1D - Bouwrijp maken Dreven 1B/1C/1D - Afronden archeologisch onderzoek op Dreven 1D - VO Openbare Ruimte Dreven 1 in ACOR/VOV - Bouwplanontwikkeling Dreven 2A - Opstarten bouwplan ontwikkeling Dreven 2C - Start actiegebied aanwijzing Dreven 2A - Aanbieden commissiebrief onderzoeksopzet Dreven fase 2 - Projectrealisatie overeenkomst Gaarden 1 - Indienen beginselplan Gaarden 1 - VO Openbare Ruimte Gaarden 1 in ACOR/VOV - Bouwplanontwikkeling Gaarden 2 opstarten - Sloop Ruimzicht fase 2 (het Zicht) - Aanvraag omgevingsvergunning Ruimzicht - Gemeentelijk investeringsbesluit Zichten 7 - Bouwplanontwikkeling Zichten 2 en Zichten 7 - Projectrealisatieovereenkomst Zichten 2 - Start aanleg ecozone Zichten - VO Openbare ruimte Steenzicht/Zichten 2 in ACOR/VOV - Businesscase Zichten fase 2 - Verschillende participatie en informatie bijenkomsten - Doorontwikkeling positioneringsstrategie

- Hoger beroep omgevingsvergunning "activiteit bouwen " Steenzicht - Beroep bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 - Beroep bestemmingsplan Dreven 1 - Oplevering Steenzicht - Graven waterberging Hengelolaan - Aanleg eco-zone De Zichten - Start sloop Dreven 1 - Archeologisch onderzoek Dreven 1 - Bouwplan ontwikkeling Dreven 2A - Verschillende participatie en informatie bijenkomsten - Investeringsbesluit solitaire (semi) openbare parkeervoorzieningen - Doorontwikkeling positioneringsstrategie

Vooruitblik komende periode

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort

Status

311093

Raadsvoorstel

Vastgesteld

311095

Raadsvoorstel

Vastgesteld

311865

Collegebesluit

Vastgesteld

313806

Raadsvoorstel

Vastgesteld

315542

Commissiebrief

Verzonden

317394

Collegebesluit

Vrijgegeven

Vrijgave bestemmingsplan Dreven 1B+1C

317432

Collegebesluit

Vrijgegeven

Ontwerp bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 Q4 2023

318898 319467 319815 320058

Commissiebrief Commissiebrief Commissiebrief Raadsvoorstel

Verzonden Verzonden Verzonden Vastgesteld

320060

Raadsvoorstel

Vastgesteld

Geheim

Commissiebrief

Verzonden

321724

Commissiebrief

Verzonden

Heroverweging renovatie Ruimzicht Stand van zaken bouwplan Steenzicht Ruimtelijke onderbouwing Steenzicht Vaststelling bestemmingsplan Dreven 1 Vaststelling bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 Actualisatie grex Voortgangsrapportage Dreven-GaardenZichten

324265

Raadsvoorstel

Verzonden

Naam Planning Projectdocument inclusief Grex en concept Q1 2022 SOK Opheffing status beschermd stadsgezicht Q1 2022 De Dreven Definitieve SOK Q1 2022 Beslissing op bezwaar opheffing beschermd Q3 2022 stadsgezicht Dreven Nadere analyse over het Didam-arrest en Q2 2023 het staatssteunrecht

Voorstel van het college inzake Investeringsbesluit parkeerhub Dreven 1D

Q4 2023

Q2 2024 Q2 2024 Q3 2024 Q4 2024 Q4 2024 Q1 2025 Q2 2025 Q4 2025

IMPACT STIKSTOF Het aantonen dat er per saldo geen sprake is van stikstofdepositie, kan voor deelplannen in Dreven, Gaarden, Zichten afhankelijk zijn van interne saldering. De stikstofdepositie vanuit de toename in voertuigbwegingen (als gevolg van een toenname in woningen) wordt gemitigeerd doordat er ook uitstoot verdwijnt als gevolg van de sloop van de oude woningen. De oude woningen worden nog met gasverbranding verwarmd maar de nieuwe woningen niet. Uit de uitspraak van de Raad van State (december 2024) volgt dat de gemeente niet langer "intern salderen" onderdeel mag maken van de voortoets van een omgevingsvergunning. Er moet bij ‘intern salderen’ altijd een natuurvergunning bij de Provincie (gedelegeerd naar ODH) aangevraagd moet worden. De uitspraak geldt voor alle vergunning verleend vanaf 2020 en kan dus ook consequenties hebben voor al verleende omgevingsvergunningen. Naar verwachting zal dit minimaal extra proceduretijd vergen. Het is nog onduidelijk wat de beoordelingscriteria van Provincie zullen zijn zolang er geen nieuwe aanpak stikstof is vastgesteld. Conclusie is dat de projecten tot nu toe binnen de wet en regelgeving rond stikstof zijn uit te voeren maar dat deze wetgeving continu in beweging is en het risico is dat er dus ook continu nieuwe onderbouwingen en procedures nodig zijn.

NETCONGESTIE Huisaansluitingen voor nieuwbouw lijken mogelijk tot 1 juli 2026, daarna volgt een wachtlijst. Alle groot verbruik aansluitingen zijn problematisch, de prioriteringslijst ACM vormt risico's voor bedrijven en voorzieningen.