RIS325358 Bijlage 3 GRIP Q4 2025

Projectinformatie GRIP-rapportage Q4 2025 INHOUDSOPGAVE Waldorpstraat HS Kwartier Haagvlietpoort The Grace (Laakpoort) Hildebrandplein Overkluizing Grotiusplaats HTM Tramremise Guldenlaan NvU Gebiedsontwikkeling HS/Laakhavens Middenboulevard Scheveningen Fase 1 INTHR tramlijnen 6 en 12 Dreven Gaarden Zichten Fase 1

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidige fase Datum rapportage

Waldorpstraat HS Kwartier Verschuure Laak Gebiedsontwikkeling Definitiefase Q4 2025

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m² m² m²

Aanvang 0 0 0 0

Einde 1500-3000 60.000-90.000 ntb 20.000-55.000

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT (Her)ontwikkeling door particuliere ontwikkelaar van meerdere kavels langs het spoor aan de Laakhavenzijde van station HS naar een hoogstedelijk gebied met een gemengd programma. Er is een indicatief programma van 245.000m2 o.a. in hoogbouw 140 tot 165 meter. Een integrale aanpak van het gebied levert kansen op voor de te ontwikkelen kavels én de omliggende openbare ruimte; de stationsentree, profiel Waldorpstraat en de verbinding met de Haagse Hogeschool. Hiervoor is een Nota van Uitgangspunten HS Kwartier(RIS 301942) opgesteld dat een toetsingskader biedt voor de betrokken bouwprojecten. Het project bestaat uit 5 deelprojecten: - De voormalige K&R kavel (Escher Gardens) tussen het Mondriaancollege en het Stationsplein Laakhavenzijde - The Globe (sloop/ nieuwbouw) - The Special (op het plein voor het station LH-zijde) - Het Stationspostkantoor (reeds opgeleverd) - PostTower (achter het Stationspostkantoor)

TE BEHALEN RESULTAAT Het toevoegen van 1.500-2.000 woningen (waarvan 30% sociaal (studenten) en 20% middenduur), 60.000 - 90.000m2 kantoren (waaronder hoofdkantoor postNL), een hotel, onderwijs en commerciele voorzieningen.

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES Voor de realisatie van de plannen conform de NvU HS Kwartier (RIS301942) is een anterieure overeenkomst getekend met de ontwikkelaar en een allonge.

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

Het bestemmingsplan Escher Gardens is inmiddels onherroepelijk. Het verkeersbesluit Waldorpstraat dat randvoorwaardelijk is voor het verlenen van een omgevingsvergunning is nog niet genomen. Een Voorlopig Ontwerp hiervoor is eind 2025 ter inzage gelegd. The Globe is intern verbouwd en de verwachting is dat HTM begin 2026 zijn intrek kan nemen. Door deze langere exploitatie wordt herontwikkelen van dit gebouw uitgesteld. De herontwikkelingsplannen voor dit gebied zijn ook opgenomen in de Ontwikkelstrategie Laakhavens Hollands Spoor (RIS324160) als beoogd eindbeeld.

Het bestemmingsplan voor Escher Gardens is vastgesteld door de raad. Het verkeersbesluit Waldorpstraat dat randvoorwaardelijk is voor het verlenen van een omgevingsvergunning is nog niet genomen. The Globe wordt nog voor minimaal 10 jaar verder geexploiteerd als kantoorpand, omdat HTM een deel van het pand heeft aangehuurd. Door deze langere exploitatie wordt herontwikkelen van dit gebouw uitgesteld. De activiteiten ten aanzien van de gebiedsontwikkeling worden wel voortgezet.

Toelichting Geld

In de anterieure overeenkomst over de gebiedsontwikkeling zijn afspraken gemaakt met de ontwikkelaar over de anterieure bijdragen aan de gemeentelijke kosten. De verdere kosten in het gebied zijn onderdeel van de business case Investering in groen Hollands Spoor Kwartier (RIS 309486). Hierin is een WBI-bijdrage gekoppeld, waar ook voorwaarden aan verbonden zijn. De anterieure bijdrage aan plankosten is reeds besteed. Daarom is er budget uit Algemente Middelen nodig om de verdere planbegeleiding te kunnen doen om tot een omgevingsvergunning te komen.

De dekking van het project Escher Gardens maakt deel uit van het bredere financieringsvraagstuk van de gebiedsontwikkeling. Zie ook de GRIP-rapportage inzake de NvU gebiedsontwikkeling Laakhavens/HS.

Toelichting Risico

Voor de totale ontwikkeling bestaat een risico dat het overeengekomen programma niet in zijn geheel wordt ontwikkeld of niet conform planning, omdat het te realiseren woningbouwprogramma onderdeel is van de prestatieafspraken voor de WBI- HS Kwartier. Indien het overeengekomen aantal woningen niet wordt gehaald, kan dat invloed hebben op de toegekende subsidie. Over de voortgang blijven we daarom in gesprek met het Rijk.

Voor de totale ontwikkeling bestaat een risico dat het overeengekomen programma niet in zijn geheel wordt ontwikkeld of niet conform planning. HS Kwartier is onderdeel van de prestatieafspraken voor de WBI- HS Kwartier. Indien het overeengekomen aantal woningen niet wordt gehaald kan dat invloed hebben op de toegekende subsidie.

Toelichting Organisatie

Het project is onderdeel van de grotere gebiedsontwikkeling Laakhavens Hollands Spoor, dat onderdeel is van het CID. Hiervoor is een programmaorganisatie ingericht dat sturing geeft aan deze ontwikkeling.

Het project is onderdeel van de grotere gebiedsontwikkeling Laakhavens Hollands Spoor, waarvoor een ontwikkelstrategie wordt opgesteld. De kaders van dit deelgebied worden daarin overgenomen.

Toelichting Tijd

De eerste woningen in dit gebied zijn die in het bouwplan Escher Gardens. Het bestemmingsplan is onheroepelijk, maar de bouwplanontwikkeing vraagt meer tijd, waardoor de start bouw van deze woningen later wordt. De projecten The Globe, Posttower en de Special liggen nagenoeg stil. Daarmee onzeker of de benodigde bouwproductie wordt gehaald binen de gestelde termijnen van de WBI- bijdrage. De laatste woningen moeten binnen 10 jaar na beschikking van subsidie worden gestart.

De start bouw van de woningen in het gebied vinden later plaats dan oorspronkelijk bedacht. Dit heeft geen gevolgen voor de voortgang van het totale bouwprogramma.

Toelichting Informatie

Over de gebiedsontwikkeling is op de website van de gemeente alle informatie te vinden via https://projecten.denhaag.nl/gebied/central-innovation-district/ontwikkelingen-in-laakhavenshollands-spoor/.

Ongewijzigd

Toelichting Kwaliteit

Deze ontwikkeling dient te voldoen aan het Beeldkwaliteitsplan Laakhavens Hollands Spoor (RIS 319129) dat onderdeel is van het Toekomstplan van het gebied.

Ongewijzigd

Toelichting Maatschappelijk Effect

Deze ontwikkeling is onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling waarmee een behoorlijke woonopgave tot stand komt in een gemengd gebied met voldoende voorzieningen en groen.

Ongewijzigd

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

Het bestemmingsplan is onherroepelijk. Er is een ontwerp gemaakt voor de het verkeersluw maken van de Waldorpstraat en dit is ter inzage gelegd (RIS324190). Er wordt gewerkt aan de verdere ontwikkeling van het bouwplan Escher Gardens en de aansluitende openbare ruimte.

Bestemmingsplan is door de raad vastgesteld en gepubliceerd. Hierbij zijn ook de middelen voor de uitvoering van de maatregelen t/m 2030 uit de Netwerkstudie meegenomen.

Q4 2025

Q2 2025

Vooruitblik komende periode Na het verwerken van de zienswijzen kan het Voorlopig Ontwerp van de Waldorpstraat door het college worden vastgesteld, waarna een Het bestemmingsplan is onherroepelijk, want er zijn geen bezwaren ingediend bij de raad van state. Er wordt een werksessie georganiseerd voor de raad om de Verkeersbesluit kan worden genomen. Dan zijn de voorwaarden ingevuld waarmee een omgevingsvergunning kan worden verleend. Netwerkstudie CID Binckhorst te bespreken. Deze vindt naar verwachting in oktober plaats. Daarna kan de Netwerkstudie worden vastgesteld voor eind 2025. Voor die Ontwikkelaar zal het bouwplan verder uitwerken in afstemming met de gemeente. Er zullen nadere afspraken moeten worden gemaakt tijd is ook de bedoeling om het plan met de maatregelen ten behoeve van Verkeersbesluit Waldorpstraat ter inzage te leggen. Dan kan het Verkeersbesluit worden over de sloop van de Hoge Waldorpstraat ten behoeve van de bouw van Escher Gardens. genomen. Ontwikkelaar werkt aan de verdere uitwerking van het bouwplan.

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort 317120 Ontwerp BP

RIS324190

BP Ter inzage legging Vaststellen V.O.

Naam Ontwerpbestemmingsplan Escher Gardens en projectMER Escher Gardens Bestemmingsplan Escher Gardens Verkeersmaatregelen Waldorpstraat Verkeersmaatregelen Waldorpstraat

Status Vastgesteld

Planning 8-12-2023

Vastgsteld en onherroepelijk loopt

juni 2025 22 december t/m 2 februari

IMPACT STIKSTOF Nader te onderbouwen bij aanvraag omgevingsvergunning. In het bestemmingsplan is als voorwaarde opgenomen dat de bouw moet plaatsvinden met geëlectrificeerd materieel.

NETCONGESTIE Samen met de ontwikkelaar het gesprek aangaan met de energiesleverancier hoe zekerheid gekregen kan worden op het verkrijgen van aansluitingen bij de oplevering van het bouwplan.

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidige fase Datum rapportage

Haagvlietpoort - The Grace (Laakpoort) Verschuure Laak Locatie-ontwikkeling In uitvoering Q4 2025

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m² m² m²

Aanvang 0 20000* 0 0

Einde 1304 2200 0 0

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT Het bouwplan The Grace is een particulier project aan de Rijswijkseweg en bestaat uit een complex met twee woontorens op een stedelijke laag. Eind 2023 is voor The Grace de ‘Startbouwimpuls’ (Sbi) toegekend. Om tot een haalbaar plan te komen, zijn een aantal planaanpassingen doorgevoerd in de bestaande omgevingsvergunning uit juli 2022. De aangepaste vergunning is in september 2024 afgegeven. Het aangepaste bouwplan bestaat uit twee woontorens van circa 140 en 105 meter en 1.304 woningen. In april 2025 heeft de startbouw plaats gevonden. Dat is een voorwaarde geweest voor behoud van zowel de SBI- als WBI-middelen. Zie voor een uitgebreide toelichting de commissiebrief 'Voortgang The Grace' (RIS320869). * de 20.000 m² in bovenstaande tabel betreft het reeds gesloopte kantoorgebouw (Spiegelpaleis) ter locatie van The Grace.

TE BEHALEN RESULTAAT Realisatie van 1.304 woningen

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES Het bouwplan The Grace is een particulier project aan de Rijswijkseweg en bestaat uit een complex met twee woontorens op een stedelijke laag. Voor dit project is van rijkswegen een WBI-subsidie verstrekt. De ontwikkelaar is verantwoordelijk voor de planning en voortgang van het project.

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

Vanwege het voldoen aan de eisen van de woningbouwimpuls (WBI) voor de gebiedsontwikkeling HS Kwartier en de startbouwimpuls (SBI) voor The Grace is eerder afgesproken met het Rijk dat er Q4 2024 gestart wordt met de bouw van The Grace. Na goedkeuring van het Rijk is de eerste paal in april 2025 geslagen.

Vanwege het voldoen aan de eisen van de woningbouwimpuls (WBI) voor de gebiedsontwikkeling HS Kwartier en de startbouwimpuls (SBI) voor The Grace is eerder afgesproken met het Rijk dat er Q4 2024 gestart wordt met de bouw van The Grace. Na goedkeuring van het Rijk is de eerste paal in april 2025 geslagen, zonder consequenties voor de SBI.

Toelichting Geld

The Grace heeft als project €16,3 miljoen aan SBI-middelen toegekend gekregen. Als er niet of in mindere mate aan de voorwaarden wordt voldaan die horen bij de SBI bestaat de mogelijkheid dat de middelen geheel of gedeeltelijke worden teruggevorderd.

The Grace heeft als project €16,3 miljoen aan SBI-middelen toegekend gekregen. Als er niet of in mindere mate aan de voorwaarden wordt voldaan die horen bij de SBI bestaat de mogelijkheid dat de middelen geheel of gedeeltelijke worden teruggevorderd.

Als gevolg van de uitloop van de planning nemen de apparaatskosten voor de begeleiding van het project toe. Hiervoor bestaat onvoldoende dekking. Indien het project geen doorgang heeft, zullen de rijksbijdragen moeten worden teruggestort. Het is niet uitgesloten dat de ontwikkelaar een beroep op de gemeente zal doen om een deel van de gemaakte kosten te verhalen.

Als gevolg van de uitloop van de planning nemen de apparaatskosten voor de begeleiding van het project toe. Hiervoor bestaat onvoldoende dekking. Indien het project geen doorgang heeft, zullen de rijksbijdragen moeten worden teruggestort. Het is niet uitgesloten dat de ontwikkelaar een beroep op de gemeente zal doen om een deel van de gemaakte kosten te verhalen.

Toelichting Risico

Eerste paal is in april 2025 geslagen. Daarna zijn de activiteiten zeer beperkt gebleven. De ontwikkelaar gaat uit van een geïntegreerde bouwstroom met doorstart Q3 2026. Indien de totale bouwperiode de kritische grens (Q4 2029) overschrijdt bestaat het risico dat toegezegde subsidies worden teruggevorderd. Eind Q4 2025 was er nog geen zicht op een datum waarop de werkzaamheden kunnen worden hervat. Hierdoor krimpt het tijdvak waarbinnen de bouw moet worden voltooid.

Eerste paal is in april 2025 geslagen. Daarna zijn de activiteiten zeer beperkt gebleven. De ontwikkelaar gaat nog steeds uit van een geïntegreerde bouwstroom met doorstart Q4 2025 zonder de noodzaak tot verlenging van de totale bouwperiode. Indien de totale bouwperiode de kritische grens (Q4 2029) overschrijdt bestaat het risico dat toegezegde subsidies worden teruggevorderd.

Toelichting Organisatie

Geen bijzonderheden

Geen bijzonderheden

Toelichting Tijd

De beoogde planning voor oplevering (Q4 2029) is van belang voor behoud van de SBI middelen. Deze planning is onderhevig aan een aantal risico's.

De beoogde planning voor oplevering (Q4 2029) is van belang voor behoud van de SBI middelen. Deze planning is onderhevig aan een aantal risico's.

Toelichting Informatie

Geen bijzonderheden

Geen bijzonderheden

Toelichting Kwaliteit

Geen bijzonderheden

Geen bijzonderheden

Toelichting Maatschappelijk Effect

Project draagt bij aan de woonopgave in Den Haag.

Project draagt bij aan de woonopgave in Den Haag.

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

De bouw is in 2025 gestart, daarna zijn de activiteiten zeer beperkt gebleven. De ontwikkelaar is in onderhandeling met een potentiële nieuwe aannemer. Naar verwachting kan de ontwikkelaar eind april/begin mei hierover meer meer informatie naar buiten brengen. De planning zal dan ook geactualiseerd zijn en worden gedeeld.

De eerste paal is in april 2025 geslagen. Daarna zijn de activiteiten zeer beperkt gebleven. De ontwikkelaar is in onderhandeling met een potentiële nieuwe aannemer.

Q4 2025

Q2 2025

Voorbereiding vervolg bouwfase, eind april/begin mei 2026 zal de de ontwikkelaar een update geven over het bouwproces en de aannemer.

Voorbereiding vervolg bouwfase.

Vooruitblik komende periode

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort

Naam

IMPACT STIKSTOF Natuurvergunning is verleend waarin stikstof positief is getoetst.

NETCONGESTIE Aanvraag voor huisaansluitingen is gedaan door de ontwikkelaar, nog geen bevestiging van Stedin.

Status

Planning

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidige fase Datum rapportage

Hildebrandplein Kapteijns Laak Mobiliteit en openbare ruimte Voorbereiding Q4 2025

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m² m² m²

Aanvang 0 0 0 0

Einde 0 0 0 0

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT Het Hildebrandplein ligt nabij station Moerwijk en verbindt de wijken Moerwijk, Spoorwijk en Laakkwartier met elkaar. Via het Hildebrandplein kruisen enkele belangrijke structuren, zoals de spoorlijn Rotterdam – Den Haag, het Laakkanaal en de Neherkade – Erasmusweg. Ook kruisen twee sterfietsroutes, de stedelijke groene hoofdstructuur en riviertje de Laak. De huidige problematiek rondom het Hildebrandplein is breed en betreft naast de doorstroming van het autoverkeer o.a. barrièrewerking voor fietsers en voetgangers, onderbreking van de stedelijke groene hoofdstructuur en aantasting van de leefbaarheid door filevorming op enkele wegen. Met een integrale herinrichting van het Hildebrandplein wordt beoogd deze situatie te verbeteren. Uitgangspunt voor de planvorming is dat de stedelijke hoofdweg S105 het Hildebrandplein ongelijkvloers kruist en dat er op maaiveld ruimte ontstaat voor een verkeersveilige oversteek voor fietsers (sterfietsroute) en voetgangers en versterking van de ecologische verbindingszone.

TE BEHALEN RESULTAAT Realiseren verbetering kruispuntoplossing Hildebrandplein afgestemd op de doelstelling uit de mobiliteitstrategie, te weten: 1. Verbeteren van de doorstroming op de S105. 2. Barrierewerking autoweg beperken/wegnemen ten gunste van langzaamverkeer, leefbaarheid en veiligheid. 3. Verbeteren bereikbaarheid kazerne hulpdiensten. 4. Verbeteren groenstructuur project als bijdrage aan groenstedelijke hoofdstructuur stad.

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES 1. Beschikbaar budget MJIP: 25 miljoen euro, aangevuld tot 40 miljoen euro uit krediet, voor doorstromingsprojecten programma Straten, Wegen en Lanen. 2. Bij de vaststelling van het SO is door college besloten bij het opstellen van een concept Voorlopig Ontwerp nadere uitwerking te geven aan: - Beperken van nadelige verkeerseffecten bij het Jonckbloetplein; - Beperken van de nadelige auto-bereikbaarheidseffecten van omwonenden in Spoorwijk en Laakkwartier-west en de ondernemers aan de Hildebrandstraat en Goeverneurlaan; - In kaart brengen van de gevolgen van de verkeersstromen op milieu (geluid en luchtkwaliteit) in het plangebied en de omgeving, met name ook voor de al zwaar belaste Centrumring, Slachthuislaan en De Genestetlaan; - In samenhang uitwerken van de omliggende (groene) openbare ruimte, inclusief de daarbij horende kosten; - Een vervolg geven aan de participatie met de buurtbewoners en ondernemers, met speciale aandacht voor de autobereikbaarheid van omwonenden in Spoorwijk en Laakkwartier-west en de ondernemers aan de Hildebrandstraat en Goeverneurlaan.

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

Uit aanvullend verkeerskundig onderzoek etc. is naar voren gekomen dat bij de aansluiting met het kruispunt Erasmusweg/Troestrakade niet alle huidige rijrichtingen meer gefaciliteerd kunnen worden. De gevolgen hiervan zijn dat buiten het studiegebied, op het omliggend wegennet, onwenselijk hoge verkeersintensiteiten ontstaan. Door de verkeerskundigen van de gemeente is gekeken naar mogelijke oplossingsrichtingen om wel alle rijrichtingen te kunnen blijven faciliteren. IBdH is gevraagd om in Q1 2026 te onderzoeken in hoeverre deze oplossingsrichtingen ook ruimtelijk/technisch mogelijk zijn.

In deze periode zijn door Sweco extra verkeersstudies uitgevoerd, heeft IBdH een analyse gemaakt van de uitvoerbaarheid van het plan (gezien de beperkte bouwruimte) en zijn de aanbestedingsdocumenten voor een extern ingenieursbureau opgesteld.

Toelichting Geld

De app&prog lasten 2025 zijn lager uitvallen door de vertraging in het project, waardoor sommige werkzaamheden naar 2026 zijn verschoven. In het budget voor 2026 is hiermee rekening gehouden.

De prognose app&prog lasten 2025 zal waarschijnlijk lager uitvallen door de vertraging in het project. Die kosten zullen in de volgende begrotingsronde verschoven worden naar volgende planjaren.

Na uitwerking van het VO zal duidelijker worden of de gereserveerde dekking van 40 miljoen voor uitvoering van het project voldoende is. Vooralsnog gaan we er van uit dat dat zo is.

Na uitwerking van het VO zal duidelijker worden of de gereserveerde dekking van 40 miljoen voor uitvoering van het project voldoende is. Voor alsnog gaan we er van uit dat dat zo is.

Toelichting Risico

Er is een risico op "Onacceptabele verkeerscongestie op het omliggend wegennet'' doordat niet alle rijrichtingen naar het kruispunt Erasmusweg/Troelstrakade mogelijk zijn. Als mitigerende maatregel zijn een aantal oplossingsrichtingen bedacht, die in Q12026 verder onderzocht worden op ruimtelijke en technische haalbaarheid. Na deze studie zullen de uitkomsten en eventuele consequenties worden gerapporteerd.

Het risicodossier is onder begeleiding van een risicomanager verder uitgewerkt. Het risicodossier zal ieder trimester bijgewerkt worden.

Toelichting Organisatie

Vanuit IBdH is beperkt capaciteit beschikbaar voor dit project. Structurele IB capaciteit zal ingekocht moeten worden om het VO uit te werken, echter voordat extern geworven kan worden moet eerst zekerheid zijn over de haalbaarheid en definitieve scope van het project. De voorbereiding voor een Europese aanbesteding voor het contracteren van een extern ingenieursbureau (IB) is uitgewerkt en zo goed als klaar voor publicatie, maar wordt pas in gang gezet nadat het onderzoek naar de ruimtelijke en technische haalbaarheid is afgerond.

Vanuit IBdH is beperkt capaciteit beschikbaar voor dit project. De Technischmanager en de Contractmanager hebben de meest noodzakelijke acties kunnen invullen, maar structurele IB capaciteit zal ingekocht moeten worden om het VO uit te werken. De voorbereiding voor een Europese aanbesteding voor het contracteren van een extern ingenieursbureau (IB) is uitgewerkt en zo goed als klaar voor publicatie. De verwachting is dat na deze aanbesteding wel voldoende IB capaciteit beschikbaar zal zijn.

Toelichting Tijd

Uit het verkeerskundig / technisch onderzoek is naar voren gekomen dat er onvoldoende ruimte is tussen de tunnel en het spoorviaduct om alle rijrichtingen te kunnen faciliteren / handhaven bij het kruispunt Erasmusweg/Troelstrakade. Hierdoor is extra verkeerskundig en ruimtelijk onderzoek nodig en loopt het project verder uit t.o.v. de originele planning. In Q2 2026 verwachten wij de uitkomsten en zullen deze verwerkt worden in een geactualiseerde planning.

Door de benodigde extra verkeerstudies van Sweco en het moeten voorbereiden van een aanbesteding voor IB diensten, loopt het project uit tov de planning. In Q3 2025 zullen de consequenties uitgezocht worden en verwerkt worden in een bijgestelde planning.

Toelichting Informatie

Een overzicht en planning van het project is bijgewerkt op de projectwebsite op www.project.denhaag.nl/project/opnieuw-inrichten-hildebrandplein.nl. Nader informeren van de omgeving over het vervolg van het project zal plaatsvinden nadat het onderzoek naar de ruimtelijke en technische haalbaarheid is afgerond en meer duidelijk gegeven kan worden over het vervolg van het project.

Geen bijzonderheden

Toelichting Kwaliteit

Geen bijzonderheden

Geen bijzonderheden

Toelichting Maatschappelijk Effect

Verbeterde leefbaarheid, leefomgeving, veiligheid en bereikbaarheid.

Verbeterde leefbaarheid, leefomgeving, veiligheid en bereikbaarheid.

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

Uitgevoerde werkzaamheden: - Extra verkeerskundig onderzoek uitgevoerd (aanvullend op de eerdere studies van Sweco) - De uitkomsten van de verkeersstudies + aanvullende studies beoordelen en gevolgen in kaart gebracht. - Oplossingsrichtingen bedacht voor het wel handhaven van alle rijrichtingen;

Uitgevoerde werkzaamheden: - BIM model (incl 3D model huidige situatie) opgezet - Extra verkeersstudies uitgevoerd door Sweco - Analyse gemaakt van de uitvoerbaarheid van het plan (gezien de beperkte bouwruimte) - Aanbestedingsdocumenten voor een extern ingenieursbureau opgesteld. - Toetsing kwaliteit KES

Q4 2025

Q2 2025

Vooruitblik komende periode

Geplande activiteiten: - Oplossingsrichtingen om wel alle rijrichtingen te handhaven, nader onderzoeken ruimtelijk/technisch. - Uitkomsten en consequenties van nader onderzoek rapporteren en indien nodig ter besluitvorming voorleggen - De ingenieursdiensten aanbesteden en contracteren (Q2-2026); - De Klant Eisen Specificatie (KES) op orde brengen (Q2-2026); - Nader informeren omgeving vervolg van het project (Q2-2026); - Kick-off ontwerpfase (Q3-2026); - Herijking projectplanning (Q2-2026).

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort RIS311849

IMPACT STIKSTOF N.v.t.

NETCONGESTIE N.v.t.

Naam Vaststellen Schetsontwerp Hildebrandplein

Status Vastgesteld gemeenteraad

Geplande activiteiten: - De uitkomsten van de verkeersstudies + aanvullende studies beoordelen en gevolgen in kaart brengen (Q3); - De ingenieursdiensten aanbesteden en contracteren (Q4); - De Klant Eisen Specificatie (KES) op orde brengen (Q4); - Informeren omgeving stand van zaken (Q4); - Kick-off ontwerpfase (Q1-2026); - Herijking projectplanning (Q3).

Planning 15-3-2022

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidige fase Datum rapportage

Overkluizing Grotiusplaats Verschuure Haagse Hout Investeringsproject Ontwikkel & realisatie Q4 2025

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m² m² m²

Aanvang 0 0 0 0

Einde 0 0 2400 0

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT Eind april en eind juni 2022 zijn de Grotiustorens I en II opgeleverd met 655 huurappartementen. Met de ontwikkelaar Pro-Vastgoed BV is in maart 2017 met een ontwikkeling- en realisatieovereenkomst vastgelegd dat gemeente Den Haag, onder andere ten behoeve van het reduceren van de geluidbelasting en de realisatie van een groene buitenruimte, een overkluizing over de Utrechtsebaan, ter plaatse Grotiusplaats, realiseert (RIS296559). Het realiseren van de overkluizing geeft invulling aan het vigerende bestemmingsplan Bezuidenhout 2de herziening – Grotiusplaats (RIS300549) en was voorwaardelijk voor de ontwikkeling van de Grotiustorens. Om de kwaliteit van de leefomgeving van de bewoners op niveau te brengen is op korte termijn de realisatie van extra groene openbare ruimte in de onmiddellijke nabijheid van de woontorens noodzakelijk, en ook de realisatie van een afscherming van de woningen voor geluid van het verkeer vanuit de Utrechtsebaan.

TE BEHALEN RESULTAAT Het realiseren van een overkluizing over de Utrechtsebaan nabij de Grotiusplaats, met als doel het geluid aan de gevel van de Grotiustorens te reduceren en daarnaast te voorzien in openbare ruimte.

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES - Haagse Loper (RIS260026); - Op 16 juli 2015 heeft het college een Intentieovereenkomst met ontwikkelaar Provast afgesloten voor de ontwikkeling van deze locatie (RIS286380); - Op 10 november 2016 het college de concept-gebiedsvisie CS Oost heeft vastgesteld en deze -visie de ruimtelijke randvoorwaarden en beleidsmatige kaders voor de ontwikkeling op de Grotiusplaats vastlegt (RIS295530); - Herziening GREX en MIP Grotiusplaats, realisatieovereenkomst met Pro-Vastgoed BV, (RIS296559); - Vaststelling bestemmingsplan Bezuidenhout, 2e herziening - Grotiusplaats, (RIS300549); - Herziening GREX en MIP Grotiusplaats, alsmede aangaan realisatieovereenkomst, (RIS296559); - Vaststelling bestemmingsplan Bezuidenhout, 2e herziening - Grotiusplaats, (RIS300549); - Gewijzigd voorstel van het college inzake Structuurvisie Central Innovation District, (RIS307135); - Voorstel van het college inzake gewijzigde scope en ontwerp overkluizing Utrechtsebaan met bijbehorende financiële besluiten, (RIS312232); - Motie: Toekomstvisie voor de overkluizing, (RIS312689); - Motie: Second opinion overkapping, (RIS312690); - Vrijgave inspraak voorontwerp maaiveldinrichting overkapping Utrechtsebaan A12 Grotiusplaats nabij Maria Stuartplein, (RIS313363); - Inrichting Klankbordgroep overkluizing Grotiusplaats en vertunneling Utrechtsebaan, (RIS313362); - Commissiebrief Reflectie

klankbordgroep op vertunneling Utrechtsebaan en overkluizing Grotiusplaats – Utrechtsebaan: terinzagelegging, (RIS314633); - Commissiebrief Stand van zaken naar aanleiding van reflectierapport Klankbordgroep op vertunneling Utrechtsebaan en overkluizing Grotiusplaats, (RIS315535); - Commissiebrief appreciatie klankbordgroep advies en alternatieven overkluizing Grotiusplaats, (RIS316958); - Beëindiging project Ongelijkvloerse Kruising Zwolsestraat/ Voorstel inzet vrijkomende middelen, (RIS318696); - Voorstel van het college inzake vaststelling voorlopig ontwerp overkluizing Grotiusplaats (RIS319104).

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

Zoals eerder aangegeven heeft de Raad op 11 juli 2024 ingestemd met het raadsvoorstel Overkluizing Grotiusplaats (RIS319104), waarna in september 2024 de aanbesteding is gestart. Aanvankelijk hebben zes partijen zich aangemeld voor de aanbestedingsprocedure. Een aantal partijen hebben zich lopende de procedure teruggetrokken. De inschrijving is inmiddels gesloten en beoordeling vindt nu plaats. (Zie ook RIS324512)

De raad heeft op 11 juli 2024 ingestemd met het raadsvoorstel Overkluizing Grotiusplaats (RIS319104). In september 2024 is de aanbesteding gestart. Aanvankelijk hebben zes partijen zich aangemeld voor de aanbestedingsprocedure. Een aantal partijen hebben zich lopende de procedure teruggetrokken. De inschrijving is inmiddels gesloten en beoordeling vindt nu plaats.

Toelichting Geld

De inschrijving op de aanbesteding heeft in het voorjaar van 2025 plaatsgevonden. De uitkomst wordt momenteel bestudeerd.

De inschrijving op de aanbesteding heeft in het voorjaar 2025 plaats gevonden. De uitkomst wordt nog bestudeerd. Het besluit over de gunning wordt in Q4 2025 verwacht.

Toelichting Risico

De top projectrisico's zijn ongewijzigd en als volgt: 1.Aanbesteding voor uitvoeringsfase mislukt. 2.Niet verkrijgen van een N2000 vergunning. 3.Claim Provast aan Gemeente door niet voldoen aan contractuele verplichtingen door Gemeente Den Haag. 4.Vertraging realisatie van het bruggebouw deel.

De top projectrisico's zijn: 1.Aanbesteding voor uitvoeringsfase mislukt. 2.Niet verkrijgen van een N2000 vergunning. 3. Claim Provast aan Gemeente door niet voldoen aan contractuele verplichtingen door Gemeente Den Haag. 4.Vertraging realisatie van het bruggebouw deel. ad1) De aanbesteding kan mislukken als gevolg van inschrijfsommen die boven beschikbaar budget liggen. ad2) De onzekerheid rondom de Natura 2000-vergunning blijft een groot risico. Door gewijzigde wet- en regelgeving, waaronder de recente uitspraak van de Raad van State (eind 2024), is het onduidelijk of voor de gekozen oplossing een vergunning door de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) kan worden afgegeven. Een negatieve of vertraagde besluitvorming kan leiden tot vertragingen of noodzaak tot herontwerp. ad3) De gemeente slaagt er niet in om de overkluizing (op tijd) te realiseren om op die manier de geluidreductie op de woonbebouwing binnen de wettelijke kaders te krijgen. ad4) De voor de uitvoering van de overkluizing noodzakelijke werkzaamheden aan het Bruggebouw kunnen niet worden uitgevoerd zolang deze in gebruik is als vervanging van het Paleis van Justitie. Het bruggebouw wordt vanaf medio 2026 in gebruik genomen voor de duur van enkele jaren.

ad1) De aanbesteding kan mislukken als gevolg van inschrijfsommen die boven beschikbaar budget liggen. ad2) De onzekerheid rondom de Natura 2000-vergunning blijft een groot risico. Door gewijzigde wet- en regelgeving, waaronder de recente uitspraak van de Raad van State (eind 2024), is het onduidelijk of voor de gekozen oplossing een vergunning door de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) kan worden afgegeven. Een negatieve of vertraagde besluitvorming kan leiden tot vertragingen of noodzaak tot herontwerp. ad3) De gemeente slaagt er niet in om de overkluizing (op tijd) te realiseren om op die manier de geluidreductie op de woonbebouwing binnen de wettelijke kaders te krijgen. ad4) De voor de uitvoering van de overkluizing noodzakelijke werkzaamheden aan het Bruggebouw kunnen niet worden uitgevoerd zolang deze in gebruik is als vervanging van het Paleis van Justitie. Het bruggebouw wordt vanaf medio 2026 in gebruik genomen voor de duur van enkele jaren.

Toelichting Organisatie

Er zijn geen organisatorische wijzigingen.

Voor het project is een IPM-team ingericht.

Toelichting Tijd

In de vorige GRIP-rapportage is aangegeven dat de langere tijd die nodig is om de uitkomst van de aanbesteding te bestuderen, in combinatie met de onzekerheid rondom de N2000-vergunning, invloed heeft op de planning. In dit rapport wordt vastgesteld dat deze situatie aanhoudt en dat de planning aandacht blijft vragen.

Door de langere tijd die nodig is om de uitkomst van de aanbesteding te bestuderen in combinatie met de onzekerheid rondom de N2000 vergunning wordt de planning steeds kritischer.

Toelichting Informatie

Tijdens de aanbesteding zijn de gesprekken met de omgeving voortgezet en verder verdiept. De overeenkomst met het Rijksvastgoedbedrijf voor de werkzaamheden onder het bruggebouw is nog niet tot stand gekomen, mede vanwege aanhoudende onzekerheid over de uitvoering.

Tijdens de aanbesteding zijn de gesprekken met de omgeving verder aangehaald. De overeenkomst met Rijksvastgoed bedrijf voor de werkzaamheden onder het bruggebouw is nog niet gesloten mede vanwege de onzekerheid over de uitvoering.

Toelichting Kwaliteit

De kwaliteit wordt geborgd door naleving van gemeentelijke beleidskaders en standaarden, met structurele aandacht voor risicobeheersing, afstemming en voortgang.

Ongewijzigd

Toelichting Maatschappelijk Effect

Ongewijzigd

In het contract worden eisen opgenomen die invulling geven aan bestaande afspraken die de duurzaamheid bevorderen, zoals het betonakkoord. Daarboven is aan inschrijvers gevraagd om als onderdeel van hun kwalitatieve inschrijving aan te geven hoe aan de gemeentelijke ambities ten aanzien van duurzaamheid invulling wordt gegeven, bijvoorbeeld door leverantie van circulaire producten, een emissieloze bouwplaats en beperking van transportbewegingen.

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

In september 2024 is de aanbesteding gestart, de inschrijving is inmiddels gesloten en de resultaten worden bestudeerd. In het kader van het stikstof dossier is de N2000 vergunning ingetrokken. Per 1 oktober is een nieuwe Aerius berekening en ecologische beoordeling uitgevoerd en daaruit blijkt dat geen meetbare/waarneembare consequentie is voorzien in de betreffende N2000 gebieden. Derhalve is vergunningaanvraag niet meer noodzakelijk. ODH is inmiddels geinformeerd over de intrekking en de argumentatie.

In september 2024 is de aanbesteding gestart, de inschrijving is inmiddels gesloten en de resultaten worden bestudeerd. In het kader van N2000 vergunning is de aanvraag ingediend op basis van de momenteel geldende wet en regelgeving.

Q4 2025

Q2 2025

Zie RIS324512

In Q4 2025 wordt de uitslag van de aanbesteding verwacht.

Vooruitblik komende periode

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort

Naam Gewijzigde scope en ontwerp met bijbehorende financiële besluiten.

Status

Planning

Vastgesteld, inclusief amendement en moties)

Q2 2022

312232

Raadsvoorstel

312431

Commissiebrief

Nazending toezeggingen m.b.t. de Overkluizing Grotius Verzonden

Q2 2022

314633

Commissiebrief

Verzonden

Q1 2023

316958

Commissiebrief

Verzonden

Q4 2023

319104

Raadsvoorstel

Adviesrapport klankbordgroep Appreciatie klankbordgroep en alternatieven overkluizing Grotiusplaats Definitief raadsvoorstel overkluizing

Verzonden

Q2 2024

IMPACT STIKSTOF In het kader van het stikstof dossier is de N2000 vergunning ingetrokken. Per 1 oktber is een nieuwe Aerius berekening en ecologische beoordeling uitgevoerd en daaruit blijkt dat geen meetbare/waarneembare consequentie is voorzien in de betreffende N2000 gebieden. Derhalve is vergunningaanvraag niet meer noodzakelijk. ODH is inmiddels geinformeerd over de intrekking en de argumentatie.

NETCONGESTIE N.v.t.

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidige fase Datum rapportage

GAVI 1a : HTM Tramremise en Guldenlaan Verschuure Ypenburg Mobiliteit en gebiedsontwilkkeling Voorbereiding Q4 2025

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m² m² m²

Aanvang 0 0 0 0

Einde 0 0 0 0

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT Deze rapportage heeft betrekking op de kavel GAVI 1a. Hier worden twee elementen gerealiseerd: de tramremise en de toeleidende infra (Guldenlaan). MRDH is de opdrachtgever van de ontwikkeling van de tramremise en de toeleidende infra. Voor de tramremise is de rol van de gemeente beperkt tot het voeren van de grondexploitatie (o.a. bouwrijp maken en gronduitgifte). De HTM maakt het ontwerp voor de remise en realiseert deze (na de gronduitgifte). Voor de toeleidende infra maakt de gemeente samen met de HTM het ontwerp en doet zij de uitvoering. Op 21 april 2022 is de nota van uitgangspunten voor de realisatie van een tramremise Ypenburg op een deel van de GAVI-kavel (fase 1a) door de raad vastgesteld (RIS 312403). De nota van uitgangspunten biedt het toetsingskader waarbinnen gewerkt wordt.

TE BEHALEN RESULTAAT Voor de tramremise: vaststellen projectdocument/grex, gronduitgifte. Voor de infra: uitwerken SO/VO, kostenraming. Voor beide (gecombineerd): afronden addendum op de SOK, Planning vaststellen (en uiteindelijk de ingebruikname van HTM Tramremise).

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES Omwille van de projectvoortgang is het van belang dat de planning van de uitvoering van de projecten tramremise en de toeleidende infra op elkaar zijn afgestemd. De tramremise dient via de Guldenlaan toegangkelijk te zijn voor gemotoriseerd en langzaamverkeer en in het bijzonder de aansluiting van de trambaan. Als gevolg van het ontwikkelen van de tramremise en het aansluiten van de toeleidende infra zal ook het kruispunt ter hoogte van de Guldenlaan worden aangepast. Hiermee draagt de ontwikkeling van de tramremise bij aan de mobiliteitstransitie. HTM en DH vervullen elk meerdere rollen in dit proces. Het is zaak deze steeds goed uit elkaar te houden. Deze rapportage gaat alleen over de verantwoordelijkheden van de gemeente in dit proces.

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

MRDH heeft ''Value Engineering (VE) Tramremise & Guldenlaan'' ingezet om met de HTM en de gemeente Den Haag de mogelijkheden te verkennen qua kostenbesparing en om de planning te versnellen. Planning en raming moeten hierop aangepast worden.

Ondergrondse infra is niet volledig uitgewerkt in het huidige ontwerp van de toeleidende infra. Dit is wel noodzakelijk voor de uitvoering. Planning en raming moeten hierop aangepast worden. Bij de inpassing van de trambaan op de Guldenlaan is de (nabijheid van) de Stedelijke Groene Hoofdstructuur (SGH, RIS300506) integraal meegenomen. Dit brengt kansen met zich mee om de groenblauwe structuur midden in het kavel en een groene zoom rondom het kavel aan te leggen. Het groene profiel van het Guldenlaan wordt zorgvuldig en klimaatbestendig ingericht. Ook aan de inpassing van voldoende water wordt aandacht besteed om te voldoen aan een kwalitatief hoogwaardige openbare inrichting.

Toelichting Geld

Om de planning van de HTM en GDH te versnellen en kostenbesparingen te realiseren is middels ''Value Engineering Tramremise & Guldenlaan'' gekeken naar de mogelijkheden en raming. Het meenemen van eventuele optimalisaties in het VO werkt door in de kostenraming. Ook moet de kostenverdeling tussen DH en HTM in de addendum op de SOK worden vastgesteld.

VO voor de infra wordt opgemaakt. Ondergrondse infrastructuur is niet eerder meegenomen in het ontwerp. Ontwerp wordt hierop aangepast evenals de kostenraming. Kosten tussen werkzaamheden grex en investering in infra moeten worden ontrafeld. Kostenverdeling DH en HTM moet worden vastgesteld (obv SOK).

Toelichting Risico

De huidige planningen van de HTM (bouw/oplevering remise) en de gemeente (aanleg infra) sluiten thans niet op elkaar aan. Naar verwachting is de remise gereed eind 2027 en de toeleidende infra is gereed in 2028. De gemeente is bezig met het aanscherpen van de planning om verdere vertraging te voorkomen. Met behulp van ''Value Engineering sessies Tramremise & Guldenlaan'' is er kritisch gekeken naar ontwerp- planningoptimalisaties, de scope en alternatieve mogelijkheden. Uitwerking hiervan volgt in Q1/Q2 2026.

De huidige planninggen van de HTM (bouw/oplevering remise) en de gemeente (aanleg infra) sluiten thans niet op elkaar aan. Naar verwachting is de remise gereed eind 2027 en de toeleidende infra is gereed in 2028. De gemeente is bezig met het aanscherpen van de planning om verdere vertraging te voorkomen. Met behulp van value engineering sessies wordt kritisch gekeken naar ontwerpoptimalisaties, de scope en alternatieve mogelijkheden om het project succesvol te realiseren binnen het beschikbare budget.

Toelichting Organisatie

Projectteam is operationeel.

Afhankelijkheid van het IBDH in relatie tot kennis/kunde, planning en raming van het VO voor de infra is groot. Er hebben verschillende wisselingen in de personele bezetting plaatsgevonden. De verwachting is dat na de zomer van 2025 de projectorganisatie op volledige sterkte zal zijn.

Toelichting Tijd

MRDH heeft met de HTM en de gemeente Den Haag ''Value Engineering (VE) Tramremise & Guldenlaan'' ingezet om de mogelijkheden te verkennen qua kostenbesparing en om de planning te versnellen. Planning en raming moeten hierop aangepast worden.

De gemeente heeft een langere voorbereidingstijd nodig voor het VO voor de infra dan voorzien, dit zorgt voor uitloop. Tegelijkertijd blijkt ook de planning van de HTM voor de bouw van de remise ook nog te schuiven. Er wordt geprobeerd de uitloop te minimaliseren en de planningen van de gemeente en de HTM op elkaar aan te laten sluiten.

Toelichting Informatie

Op regelmatige basis wordt gerapporteerd in het AO/BO overleg INTHR. Nauwe samenwerking met de programma INTHR vanuit gebiedsontwikkeling.

Er wordt gerapporteerd in het ambtelijk overleg (AO) en bestuurlijk overleg (BO) INTHR. Raakvlak met het programma INTHR. Programmamanager INTHR wordt ook regulier geinformeerd. Een nauwe samenwerking met gebiedsontwikkeling wordt opgezet.

Toelichting Kwaliteit

Nota van Uitgangspunten "tramremise Ypenburg" wordt als kader aangehouden. Hiermee wordt de openbare ruimte en wegstructuur kwalitatief en toekomstbestendig ingericht.

Toeleidende infrastructuur zorgt voor de aansluiting op de te realiseren remise, hiermee wordt tevens een aanpassing van de openbare ruimte gerealiseerd waarbij de bestaande wegstructuur waar nodig wordt aangepast om de kwaliteit van de openbare ruimte te verbeterenen toekomstbestendig in te richten.

Toelichting Maatschappelijk Effect

De ontwikkeling van de remise en herinrichting van de openbare ruimte worden toekomstbestendig ingericht met voldoende aandacht voor de verkeersafwikkeling, veiligheid en doorstroming van openbaar vervoer en autoverkeer.

Kruispunt Guldelaan wordt heringericht door de aansluiting van de toeleidende infra op de nieuw te bouwen remise. Hiertoe wordt het kruispunt en de openbare ruimte heringericht om een goede doorstroming en veiligheid van het openbaar vervoer en autoverkeer te borgen en toekomstbestendig in te richten.

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

Intensieve samenwerking MRDH HTM & GDH om de Value engineering uit te voeren. Verkenning van optimalisaties van het ontwerp, de planning en kostenraming. Afstemming addendum op de SOK. Projectdocumenten en GREX inrichten.

Afstemming met HTM/ MRDH in relatie tot locatie. Eerste SSK (Standaard Systematiek Kostenramingen) raming is opleverd incl. planning. Echter zonder de ondergrondse infrastructuur. Dit heeft gevolgen voor het budget en de planning. Het remiseterrein is functievrij gemaakt en er is een informatieavond voor de omgeving gehouden.

Q4 2025

Q2 2025

Vooruitblik komende periode

Uitwerken van het VO, planning en raming.

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort RIS312403 Raadsvoorstel

IMPACT STIKSTOF Vooralsnog niet verwacht.

NETCONGESTIE Volgens HTM is dit geen issue.

Naam Nota van Uitgangspunten voor de realisatie van de tramremise.

Aanpassen SSK raming en planning, inclusief de ondergrondse infrastructuur. Afstemming SOK. Garantie locatie Remise met MRDH. Projectdocumenten, grondexploitatie en GREX inrichten.

Status vastgesteld

Planning Q2 2022

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project NvU Gebiedsontwikkeling Laakhavens Wethouder Verschuure Stadsdeel Laak Soort project Gebiedsvisie Huidige fase Ontwikkel & Realisatie Datum rapportage Q4 2025 PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

Aanvang 0 0 0 0

aantal m² m² m²

Einde 11.000 208.900 83.100 17.150

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT Uitwerking van de Ontwikkelvisie Laakhavens 2022 door het opstellen van een integrale Ontwikkelstrategie Laakhavens Hollands Spoor waarin de diverse aspecten van de gebiedsontwikkeling worden samengevoegd en er een beeld wordt gevormd van de ontwikkeling van het CID-deel van Laakhavens Hollands Spoor voor de komende 15 tot 20 jaar. In Laakhavens worden de komende jaren grote woningbouwprojecten gerealiseerd, met in totaal ca. 11.000 woningen, deels in hoogbouw. Het gebied wordt getransformeerd naar een gemengd gebied met woningen, kantoren, hotel, onderwijs en alle bijbehorende voorzieningen zoals winkels, groen, speelplekken en recreatieve voorzieningen. De buitenruimte en ondergrond worden in Laakhavens integraal benaderd. Er vindt interne coördinatie plaats met de ontwikkelingen in de andere deelgebieden van het CID. Daarnaast is er op regelmatige momenten afstemming met diverse externe partijen, stakeholders, instituten, ondernemers en de bewoners van Laakhavens (zie https://projecten.denhaag.nl/project/toekomstplan-voor-laakhavens-hollandsspoor/). Het toekomstplan Laakhavens Hollands Spoor bestaat uit een Ontwikkelvisie (RIS 311821), een Ontwikkelstrategie (RIS324160), een Beeldkwaliteitsplan (RIS319121) en een Buitenruimteplan (RIS324255).

TE BEHALEN RESULTAAT De kaders van de gebiedsontwikkeling worden bepaald in het Toekomstplan Laakhavens Hollands Spoor. Deze bestaan uit vier documenten. De laatste twee documenten, het Buitenruimteplan en de Ontwikkelstrategie moeten door de raad worden vastgesteld. Daarna kunnen de verdere stappen worden genomen om juridische afspraken te maken met marktpartijen en de plannen juridisch planoologisch te borgen.

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES

ALGEMEEN Q4 2025

Q4 2025

Q2 2025

Q2 2025

Toelichting Algemeen

Het betreft een grote, complexe, binnenstedelijke gebiedsontwikkeling waarbij de gemeente voorinvesteringen moet doen. Denk hierbij aan investeringen in de ondergrond, uitplaatsing bedrijven en bouw mobiliteitshub. Hiervoor is geld nodig en hieraan zijn risico's verbonden. Het afronden van een toekomstplan is van belang om kaders te kunnen stellen bij initiatieven uit het gebied. Eind december 2025 heeft het college ingestemd met de Ontwikkelstrategie en het Buitenruimteplan Laakhavens Hollands Spoor. Voor het gebied Laakhaven Centraal is een TAM omgevingsplan ter inzage gelegd.

Het betreft een grote, complexe, binnenstedelijke gebiedsontwikkeling waarbij de gemeente investeringen moet doen in de openbare ruimte en voorzieningen. Denk hierbij aan investeringen in de ondergrond, uitplaatsing bedrijven en de bouw van een mobiliteitshub en een centraal park. Hiervoor is geld nodig en zijn risico's aan verbonden.

Toelichting Geld

Het Rijk heeft in de 1e tranche WBI 20,3 miljoen toegekend aan Laakhaven HS. Middels het raadsbesluit "Investeren in een groen Hollands Spoor Kwartier" (RIS 309486) is hiervoor de benodigde cofinanciering geregeld (2021). Voor de mobiliteitsmaatregelen in Laakhaven Centraal heeft het Rijk een toezegging van 37 miljoen gedaan voor de bouw van een mobiliteitshub, brug over de Neherkade en een fiets-, voetgangerstunnel naar de Koningstraat. De officiële beschikking is eind 2023 ontvangen. Voor deze maatregelen dient de gemeente 35% cofinanciering te regelen. Daarnaast is er een aanvraag voor een Speciale Uitkering (SPUK) aangevraagd voor een mobiliteitspakket en gebiedsmaatregelen in Laakhaven Centraal. Het gaat om een totaalbedrag van 26 miljoen. Voor de SPUK is op termijn 50% cofinanciering vanuit de gemeente nodig. Voor de cofinanciering is inmiddels ruimte gereserveerd in de gemeentelijke begroting om de kapitaalslasten te kunnen dekken. Voor het opstellen van het TAM Omgevingsplan met Project MER voor het deelgebied Laakhaven Centraal zijn een aantal onderzoeken uitgevoerd. De kosten worden gedeeld met de ontwikkelaars. Voor een groot deel van de kosten die voor rekening van de gemeente komen, is door de Provincie i.h.k.v. de Subsidie Vliegende Brigade, een bedrag van €250.000,- toegekend.

Voor de gebiedsontwikkeling Laakhaven Centraal is bij de Ontwikkelstrategie een busines case opgesteld die nog een tekort laat zien in de gemeentelijke investeringen. Echter is het tekort nu zover teruggedrongen ten opzichte van ten tijde van de Ontwikkelvisie, dat sprake is van een haalbare ontwikkeling. Hiervoor is het nodig dat de raad instemt met de reservering van middelen voor de cofinanciering van de verleende subsidies. Ook kunnen marktpartijen nu een bijdrage doen aan en de kosten van gemeente.

Het Rijk heeft in de 1e tranche WBI 20,3 miljoen toegekend aan Laakhaven HS. Middels het raadsbesluit "Investeren in een groen Hollands Spoor Kwartier" (RIS 309486) is hiervoor de benodigde cofinanciering geregeld (2021).

Toelichting Risico

Er is nog geen garantie dat de voorinvesteringen leiden tot de bouw van woningen. De transformatie van de openbare ruimte en de aanleg van sociale voorzieningen en de ringtracés zijn echter essentieel voor de woningbouw. Er moeten bedrijven worden geworven om de realisatie van een park mogelijk te maken. Hiervoor is het TAM Omgevingsplan opgesteld dat voor 1 januari 2026 ter inzage is gelegd. Door afspraken te maken met marktpartijen in overeenkomsten en publiekrechtelijk borging in de TAM worden deze risico's inzichtelijk gemaakt en beheerst.

Er is nog geen garantie dat de publieke investeringen leiden tot de bouw van woningen, omdat private partijen het merendeel van de gronden in eigendom hebben. De transformatie van de openbare ruimte en de aanleg van (sociale en infrastructurele) voorzieningen zijn echter essentieel voor de woningbouw. Er wordt nog gewerkt aan het investeringsprogramma van gemeentelijke zijde.

Toelichting Organisatie

De planproducten zijn op tijd afgerond, ondanks een beperkte bezetting.

De onzekerheid rond de financiële dekking van de gebiedsontwikkeling heeft impact op de gebiedsorganisatie. Als gevolg van vertraging bij de gebiedsontwikkeling nemen ook de kosten van de gebiedsorganisatie toe. Hiervoor bestaat onvoldoende dekking.

Toelichting Tijd

Het afronden van de kaderstellende documenten heeft veel tijd gekost. Ook omdat er commitment van marktpartijen nodig was voor de uiteindelijke realisatie van woningen op basis van een haalbare business case en vervolgens overeenstemming over de bijdrage van de markt aan de gemeentelijke kosten. Dit heeft gevolgen gehad voor totaalplanning van de ontwikkeling. TAM Omgevingsplan voor Laakhaven Centraal is in procedure gebracht. De realisatie van de woningbouwprojecten is afhankelijk van de aanleg van twee ringtracés voor de middenspanning i.v.m. de stroomcapaciteit. Met name in LH Centraal kan dit de planning beinvloeden.

Het afronden van de kaderstellende documenten kost veel tijd. Ook omdat er commitment van marktpartijen nodig is voor de uiteindelijke realisatie van de woningen. Dit heeft gevolgen voor totaalplanning van de ontwikkeling. De Woningbouwprojecten zijn afhankelijk van de aanleg van twee ringtracés voor de middenspanning i.v.m. de stroomcapaciteit. Met name in LH Centraal kan dit tot vertraging leiden. Daarnaast wordt een TAM Omgevingsplan (Tijdelijke Alternatieve Maatregel) voor Laakhaven Centraal opgesteld die voor eind van het jaar ter inzage moet worden gelegd. Het niet halen van deze deadline heeft consequenties voor planning van de verdere ontwikkeling en realisatie van Laakhaven Centraal.

Toelichting Informatie

Over de gebiedsontwikkeling is op de website van de gemeente alle informatie te vinden via https://projecten.denhaag.nl/gebied/centralinnovation-district/ontwikkelingen-in-laakhavens-hollands-spoor/. Voor ondernemers \ op de gemeentelijke website een webpagina aangemaakt waar ondernemers informatie kunnen vinden die voor hen relevant zijn en die betrekking hebben op de ontwikkelingen in Laakhavens Hollands Spoor.

Er is aandacht geweest om ook ondernemers in het gebied waarvan de bedrijven verworven moeten worden goed te informeren over de plannen. Hiervoor hebben al eerste gesprekken plaatsgevonden. Er is een informatieavond geweest op 18 juni 2025 om de omgeving te informeren over de plannen.

Toelichting Kwaliteit

De kaders voor de gebiedsontwikkeling zijn vastgelegd in het Toekomstplan Laakhavens Hollands waarvan eerder het Beeldkwaliteitsplan en de Ontwikkelvisie al gereed waren. Met de vaststelling van het Buitenruimteplan en de Ontwikkelstrategie is het toetsingskader compleet.

Er wordt gewerkt aan een toetsingskader voor toekomstige ontwikkelingen in het gebied. Hiervoor is reeds een Beeldkwaliteitsplan en een Ontwikkelvisie vastgesteld in Structuurvisie en Kwaliteitsplan CID. Met de vaststelling van het Buitenruimteplan en de Ontwikkelstrategie is het toekomstplan straks compleet.

Toelichting Maatschappelijk Effect

De gebiedsontwikkeling draagt bij aan de fysieke, sociale en economische verbetering van Laak. Het toevoegen kantoorprogramma, (studenten)woningen en voorzieningen biedt een oplossing voor de grote vraag die er stadsbreed ligt.

De gebiedsontwikkeling draagt bij aan de fysieke, sociale en economische verbetering van Laak. Het toevoegen kantoorprogramma, (studenten)woningen en voorzieningen biedt een oplossing voor de grote vraag die er stadsbreed ligt.

Voor de mobiliteitsmaatregelen in Laakhaven Centraal heeft het Rijk een toezegging van 37 miljoen gedaan voor de bouw van een mobiliteitshub, brug over de Neherkade en een fiets-, voetgangerstunnel naar de Koningstraat. De officiële beschikking is eind 2023 ontvangen. Voor deze maatregelen dient de gemeente 35% cofinanciering te regelen. Daarnaast is er een aanvraag voor een Speciale Uitkering (SPUK) aangevraagd voor een mobiliteitspakket en gebiedsmaatregelen in Laakhaven Centraal. Het gaat om een totaalbedrag van 26 miljoen. Voor de SPUK is op termijn 50% cofinanciering vanuit de gemeente nodig. In de (concept) programmabegroting 2026-2029 is hiertoe een voorstel opgenomen. Het gaat dan specifiek om de dekking van de kapitaalslasten. Voor het opstellen van de SOK dienen een aantal onderzoeken te worden uitgevoerd. De kosten worden gedeeld met de ontwikkelaar. Voor een groot deel van de kosten die voor rekening van de gemeente komen, is door de Provincie i.h.k.v. de Subsidie Vliegende Brigade, een bedrag van €250.000,- toegekend. De totale business case laat vooralsnog een fors tekort zien.

Terugblik afgelopen periode Q4 2025

Q2 2025

Eind december 2025 zijn de Ontwikkelstrategie en Buitenruimteplan Laakhavens Hollands Spoor door het college richting de raad gebracht. Tevens heeft het college Ingestemd met het ter inzage leggen van de TAM Omgevingsplan Laakhaven Centraal. Dit moest voor eind van het jaar gebeuren om gebruik te kunnen maken van deze regeling.

De ontwikkelstrategie en Buitenruimteplan zijn in concept gereed en ambtelijk en bestuurlijk besproken. Er is met marktpartijen gestart met gesprekken over een samenwerkingsovereenkomst. Er is een start gemaakt met het opstellen van een TAM omgevingsplan voor Laakhaven Centraal. De NRD (Nota Reikwijdte en Detailniveau) heeft ligt ter inzage en er is opdracht verstrekt voor het opstellen van een MER (Milieueffecten Rapportage). Verder zijn financiele berekeningen opgesteld samen met de marktpartijen om de financiele haalbaarheid van het plan te toetsen. Hierbij liggen nog wel uitdagingen voor zowel de gemeente als de marktpartijen.

Vooruitblik komende periode Q4 2025

Q2 2025

Vaststelling Ontwikkelstategie en Buitenruimteplan Laakhavens Hollands Spoor door raad eind februari 2026 en vaststelling TAM omgevingsplan Laakhaven Centraal door de raad in Q3 2026. Voorwaarde voor de vaststelling van de Tam Omgevingsplan Laakhaven Centraal is overeenstemming met de betrokken marktpartijen in een samenwerkingsovereenkomst waarin afspraken zijn geborgd. o.a. over de mobiliteitshub en de fasering. Deze onderdelen vragen nog verdere uitwerking.

De bestuurlijke besluitvorming over de resterende onderdelen van het Toekomstplan kunnen worden gestart zodra er duidelijkheid is over de financiële kaders aan zowel markt- als gemeentezijde. Streven is om de stukken voor eind 2025 bestuurlijk vast te laten stellen. De gesprekken over de SOK worden voortgezet. De TAM omgevingsplan wordt voor het eind van het jaar ter inzage gelegd.

BESTUURLIJKE BESLUITVORMING EN PLANNING RIS Soort Naam 311821 Raadsvoorstel Ontwikkelvisie - Gebieds NvU Laakhavens

Status Vastgesteld

Planning Q4 2022

319121

Raadsvoorstel

Beeldkwaliteitsplan Laakhavens Hollands Spoor

Vastgesteld

Q2 2024

324160

Raadsvoorstel

Ontwikkelstrategie Laakhavens Hollands Spoor

Vastgesteld

Q1 2026

324255

Raadsvoorstel

Buitenruimteplan Laakhavens Hollands Spoor

Vastgesteld

Q1 2026

IMPACT STIKSTOF Is onderzocht in de projectmer behorende bij TAM omgevingsplan Laakhaven Centraal. Uit het onderzoek kwamen geen risico's.

NETCONGESTIE Er wordt een middenspanningstrace aangelegd in het gebied zodat er voldoende stroom geleverd kan worden voor de nieuwe ontwikkelingen in het gebied. Echter blijkt dat Stedin aangegeven heeft geen grootverbruikers aan te gaan sluiten tot 2036 behalve woningen. Voor Laakhavens wordt, vooruitlopend aan de woningbouwproductie, gewerkt aan een middenspanningsring

Projectenrapportage Projecten OVERZICHT Naam project Wethouder Stadsdeel Soort project Huidige fase Datum rapportage

Middenboulevard Scheveningen, Fase 1 Verschuure Scheveningen Openbare ruimte In uitvoering Q4 2025

PROGRAMMA Prestaties Woning Utiliteit Openbare ruimte Overig

aantal m² m² m²

Aanvang 0 0 18000 0

Einde 0 0 18000 0

BEKNOPTE OMSCHRIJVING PROJECT Het plan Middenboulevard betreft het opknappen van de openbare ruimte van de Boulevard tussen de Pier en Beelden aan Zee. Het plan voor fase 1 en het bijbehorende budget zijn op 28 november 2019 vastgesteld door de Raad. In 2021 is het werk aanbesteed.

TE BEHALEN RESULTAAT Het realiseren van een Middenboulevard, die daadwerkelijk veilig en functioneel is en daarnaast nog voldoet aan de doelstelling van het project: mooier, aantrekkelijker en beter bruikbaar. Zie Collegevoorstel inzake aangepast DO Middenboulevard (RIS308708).

UITGANGSPUNTEN EN AANNAMES Uitgangspunten voor het ontwerp voor de Middenboulevard zijn dat de boulevard en de omgeving van het Kurhaus samen het hart van de badplaats Scheveningen vormen. Met miljoenen bezoekers per jaar oefenen ze een grote aantrekkingskracht uit op toeristen, bewoners en ondernemers. Het ontwerp voor dit gebied is gericht op het vergroten van de ruimtelijke en functionele kwaliteiten van de buitenruimte. Anders gezegd: mooier, aantrekkelijker en beter te gebruiken.

ALGEMEEN Q4 2025 Toelichting Algemeen

Q4 2025

De verschillende afgesproken deadlines van het project worden gehaald. Voor het strandseizoen is de boulevard opgeleverd.

Q2 2025

Q2 2025

De verschillende afgesproken deadlines van het project worden gehaald.

Toelichting Geld

Het riscoprofiel is in Q4 wederom verlaagd omdat een aantal voorziene risico's zich inmiddels heeft voorgedaan met de daaraan gekoppelde financële impact. Er zullen zich naar verwachting minder risico's gaan voordoen. Er heeft een budgettaire verschuiving plaatsgevonden van de risicoreservering naar het bouwkostenbudget. Er is tevens bij de Programmabegroting 2026-2029 besloten tot een aanvullende dekking (RIS323103). Wel is zowel in het project als in het dekkingsvoorstel onvoldoende rekening gehouden met de nadeelcompensatie. Een deel van de hiermee gemoeide kosten is opgenomen in het jaarresultaat van programma 13. Er lopen momenteel aanvragen voor nadeelcompensatie op de Scheveningse Middenboulevard, die de beschikbare ruimte in het project overstijgen. Eerder zijn hierover schriftelijke vragen gesteld en beantwoord (zie RIS323022).

Het riscoprofiel zal in Q3 kunnen worden verlaagd omdat een aantal voorziene risico's zich inmiddels heeft voorgedaan met de daaraan gekoppelde financële impact. Er zullen zich naar verwachting minder risico's gaan voordoen. Er heeft een budgettaire verschuiving plaatsgevonden van de risicoreservering naar het bouwkostenbudget. Er is tevens een (aanvullend) dekkingsvoorstel (concept) opgenomen in de programmabegroting 2026-2029 (RIS323103). Wel is zowel in het project als in het dekkingsvoorstel onvoldoende rekening gehouden met de nadeelcompensatie. Er lopen momenteel aanvragen voor nadeelcompensatie op de Scheveningse Middenboulevard, die de beschikbare ruimte in het project overstijgen. Eerder zijn hierover schriftelijke vragen gesteld en beantwoord (zie RIS323022).

Toelichting Risico

Het afgelopen jaar is veel tijd en aandacht besteed aan het beheersen en volgen van het risicoprofiel. Het risicoprofiel is in Q4 verder verlaagd, maar blijft een aandachtspunt tot de oplevering.