RIS325229 Bijlage 260414 Herijking impactanalsye netcongestie maart 2026

Bron: Netbewuste nieuwbouw (Netbeheer Nederland, 2024)

6.1 Netbewust bouwen

Om de capaciteit van het stroomnet zo efficiënt mogelijk te benutten en de beperkte capaciteit te verdelen, kan gestuurd worden op netbewuste nieuwbouw. Met netbewust wordt bedoeld dat de energiesystemen (de energieopwek, -verbruik en -teruglevering) zodanig zijn ontworpen dat er geen óf een positieve impact is op de stroomcapaciteit binnen dit leveringsgebied van de netbeheerder.

6.2 Mobiliteit: Netbewust laden

Netbewust laden van elektrische voertuigen is een kans om het elektriciteitsnet te ontlasten op momenten dat het elektriciteitsnet te zwaar belast wordt. Bij netbewust laden wordt het vermogen van reguliere openbare laadpalen tijdelijk verlaagd wanneer er sprake is van piekbelasting op het net. De meest interessante vorm biedt een goede balans tussen enerzijds laadzekerheid voor gebruikers en anderzijds maatregelen die passen bij de ernst van netcongestie: hoe meer

25

congestie, hoe meer het vermogen van de laadpaal wordt gereduceerd. Dit wordt gedaan om ervoor te zorgen dat er toch geladen kan worden zonder dat er gereduceerd wordt tot nul. Deze vorm wordt op dit moment in Utrecht getest in Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) G4 samenwerking, waarbij Den Haag actief betrokken is. Voor een stadsbrede invoering van netbewust laden plaatst de gemeente reguliere openbare laadpalen die voldoen aan de technische vereisten voor netbewust laden. Alle openbare reguliere laadpalen in Den Haag voldoen hier inmiddels aan. Daarnaast moeten netbeheerder Stedin en de concessiehouder voor laadinfrastructuur een overeenkomst afsluiten in de vorm van een capaciteitsbeperkend contract. Afhankelijk van de testresultaten in Utrecht, de verwachte congestie voor de komende winter op momenten van piekbelasting en de doorlooptijd van het capaciteitsbeperkend contract, wordt bezien wanneer netbewust laden in Den Haag toegepast kan gaan worden. Ook wordt op nationaal niveau het gesprek hierover gevoerd.

6.3 Opslag/Utiliteit: Batterijen en energyhubs

Batterij-energieopslagsystemen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van netcongestie. Door elektriciteit tijdelijk op te slaan en op een minder druk moment terug te leveren, worden pieken in het elektriciteitsverbruik en de elektriciteitsproductie afgevlakt. Hierdoor wordt het elektriciteitsnet gelijkmatiger benut. Daarnaast kunnen batterijen helpen om vraag en aanbod op het landelijke elektriciteitsnet (TenneT) in balans te houden. Zij nemen elektriciteit af wanneer er een overschot is (lage marktprijs) en leveren elektriciteit terug wanneer er een tekort ontstaat (hoge marktprijs). Deze inzet verloopt via marktpartijen die verantwoordelijk zijn voor de balanshandhaving op het landelijke net. Het gaat hier dan om de commerciële inzet van batterijen.

Wanneer een batterij specifiek wordt ingezet voor lokaal congestiemanagement, zijn contracten met de netbeheerder noodzakelijk en maakt de batterij onderdeel uit van het instrumentarium voor congestiemanagement. Dit betekent dat laden en ontladen alleen is toegestaan binnen afgesproken tijdvensters of dat de batterij verplicht beschikbaar moet zijn bij (dreigende) netcongestie. Batterijen worden ook vaak gebruikt bij energiehubs. Een energiehub is een samenwerking tussen meerdere bedrijven in een gebied en kan zorgen voor een betere benutting van de bestaande aansluiting. Deze bedrijven wekken samen energie op, gebruiken energie, slaan energie op of verhandelen energie. Zo wordt het elektriciteitsnet in een buurt beter benut. Door vraag en aanbod van energie lokaal op elkaar af te stemmen, is er minder transportcapaciteit nodig. Dat betekent minder druk op het net. Zo ontstaat er ruimte voor groei en verduurzaming. Specifiek voor energyhubs kan ook gebruikgemaakt worden van zogenaamde “groep transportovereenkomsten”. Met zo'n groeptransportovereenkomst met de netbeheerder kunnen bedrijven gezamenlijk hun transportvermogen delen en sneller toegang krijgen tot capaciteit. Deze overeenkomsten voor energyhubs zijn momenteel nog in ontwikkeling.

Projecten die op dit moment lopen met batterijen en/of energiehubs zijn: • Slim Strandnet: Bij het slim strandnet wordt ingezet op op het realiseren van een 'autonoom' stuurbaar laagspanningsnet waarmee de lokale vraag en het aanbod van (duurzame) elektriciteit optimaal kan worden gebalanceerd en de netcapaciteit optimaal kan worden benut. Hier speelt de inzet van een batterij een belangrijke rol. Een batterij van 360 kWh wordt ingezet om het stroomgebruik binnen de Energiehub Slim Strandnet te optimaliseren en draagt bij aan het ontlasten van het stroomnet en levert capaciteit aan Stedin aan via de onbalansmarkt. Door deze ontwikkeling konden strandpaviljoens die anders geen aansluiting hadden gekregen toch aangesloten konden worden.

26

•

•

•

•

•

Batterij op parkeerplaats ADO Den Haag: hier staat sinds 2018 een batterij die wordt ingezet voor stroombehoefte van het stadion in de avonduren en een laadplein. De batterij heeft een capaciteit van 1952 kWh. Rijnstraat 8: In samenwerking met ERDH wordt deze batterij ingezet voor het ontlasten van het stroomnet. Dit doet de batterij door op te laden bij een overschot aan opwek en ontladen bij piekmomenten, door te handelen op elektriciteitsmarkten. Ook wordt er ervaring opgedaan met nieuwe flexibele contractvormen die de netbeheerder op andere plekken ook meer wil toepassen. De batterij heeft een capaciteit van 500 kWh. De Titaan: Op de parkeerplaats van het bedrijfsverzamelgebouw de Titaan staat een batterij die bijdraagt aan de optimalisatie van stroomgebruik van het pand. De Titaan is een impactgedreven innovatie hub voor Scale-Ups. Buurtbatterij Vruchtenbuurt: in een buurtinitiatief van “Sterk op Stroom” wordt bezien of de opgewekte stroom van zonnepanelen opgeslagen kan worden in een buurtbatterij en mogelijk ook ingezet kan worden voor een laadplein voor deelauto’s. Internationale Zone (IZ)-net: In samenwerking met Energierijk Den Haag (ERDH) wordt in de Internationale Zone gewerkt aan de ontwikkeling van een mogelijke energiehub met batterijopslag bij gemeentelijk- en Rijksvastgoed.

Doel hierbij is om met het gezamenlijk sturen op en afstemmen van ieders energieverbruik de stroompiek te dempen. Ook wordt bekeken of met het toevoegen van een batterij het benodigd contractvermogen verlaagd kan worden. Op dit moment wordt de data geanalyseerd en bezien of er een realistisch scenario is voor een haalbare business case.

6.4 Inzet van thuisbatterijen

Thuisbatterijen kunnen het net ontlasten. Dit geldt met name voor eigen opwek en het gebruik daarvan. Thuisbatterijen kunnen netcongestie echter ook verergeren door een verdienmodel dat handelt op momenten dat het elektriciteitsnet al overbelast is. Wanneer meerdere batterijen in een straat op hetzelfde moment handelen op de onbalansmarkt kan er lokaal congestie ontstaan. Zoals verzocht in de motie ‘Onderzoek optie thuisbatterijen tegen netcongestie’ gaat het college nader onderzoek doen naar de potentie van thuisbatterijen.

6.5 Benutten stroom van HTM

De raad heeft via de motie ‘Benut de stroom van HTM’ verzocht om prioriteit te geven aan de realisatie van concrete pilots met HTM. De volgende pilots zijn opgestart om de bovenleiding en onderstations van HTM in te zetten als oplossingsrichting voor netcongestie: • •

•

•

Harstenhoekplein: hier worden drie laadpalen aangesloten op het HTM-onderstation Harstenhoekweg. Hiermee komt er ruimte voor 4x publiek laden en 2x deelauto laden, na de herinrichting van het plein. Startup in Residence traject (innovatief inkooptraject voor innovatieve oplossingen overheid): de markt wordt uitgedaagd om met oplossingen te komen voor het opladen van elektrische werktuigen en bouwmaterieel via het HTM stroomnet. Dit is onderdeel van de klimaatdeal M6 van het Haags Klimaatakkoord. Vernieuwing van tramlijn 6: voor de vernieuwing van deze tramlijn gaat gebruik gemaakt worden van emissieloos bouwmaterieel. Dit zware bouwmaterieel zal op twee locaties (Mariahoeve en Schilderswijk Transvaal) opgeladen worden met de bovenleiding van de tram. De aanbesteding hiervan loopt nog. Dit is een vervolg op een vergelijkbare proef die eerder bij tramlijn 16 heeft plaatsgevonden. Opladen elektrische bussen: Het HTM net wordt ook steeds meer gebruikt voor het laden van elektrisch bussen.

27

6.6 Zoeken flexibel vermogen en inzet andere tijdelijke bronnen

Stedin zoekt actief naar flexibel vermogen om het elektriciteitsnet te ontlasten tijdens piekmomenten. Dit kan door contractvormen af te sluiten tussen afnemer en netbeheerder gericht op congestiemanagement. Vooralsnog hebben netbeheerders de potentie van flexibel vermogen bij Haagse organisaties onderzocht zoals vermeld in de congestiemanagement onderzoek van december 2025. Tegelijkertijd is er vooralsnog geen flexibel vermogen gecontracteerd en zijn de gesprekken hierover nog gaande. Het is streven van Stedin is om daar dit jaar meer duidelijkheid over te verschaffen.

passen. Hiervoor ontwikkelen we een energiebalansscan, met name gericht op MKB bedrijven met kleinverbruik aansluitingen die willen uitbreiden. Daarnaast kan een dergelijke scan de mogelijkheden voor eigen opwek en opslag inzichtelijk maken, zodat ondernemers beter voorbereid zijn op de beperkingen van het elektriciteitsnet en toch kunnen blijven groeien en verduurzamen zonder verzwaring van de aansluiting. Bestaande aansluitingen van laadpalen kunnen mogelijk intensiever gebruikt worden door middel van satelliet laadpalen. Hierbij wordt op de bestaande aansluiting van een laadpaal een tweede laadpaal aangesloten. De toepassing hiervan moet nog verder onderzocht worden.

Daarnaast kan flexibel vermogen gevonden worden door lokaal stroom te produceren op congestiemomenten. Denk aan de inzet van (nood)aggregaten en WKK systemen. De mogelijkheden hiervoor moeten nog onderzocht worden. De gemeente kijkt samen met Stedin waar deze ingepast kunnen worden. De inzet van (nood)aggregaten kan mogelijk worden belemmerd vanuit milieuwetgeving voor stikstof en CO2.

6.7 Bestaande aansluitingen

Aangezien bij de Haagse nieuwbouwontwikkeling er veelal sprake is van sloop-nieuwbouw of van een transformatie van een bestaand gebouw is het behouden van de bestaande aansluitingen en aansluitcapaciteit wenselijk. Deze bestaande aansluitingen en capaciteit kan mogelijk worden ingezet voor de nieuwe ontwikkelingen. Wat deze mogelijkheden zijn wordt nog verder met Stedin verkend. Dit vraagstuk speelt specifiek voor de ontwikkelingen in het CID en Zuidwest. Bij MKB bedrijven zijn mogelijkheden voor het optimaliseren van bestaande aansluitingen. Ondernemers kunnen met meer inzicht in hun energiestromen de bestaande aansluiting beter benutten, energieverbruik en piekbelasting verminderen, energie balanceren en flexibiliteit toe

28

Bijlage 1: Uitbreiding Elektriciteitsnet NR

Naam stations

Wat

indicatie planning Actie gemeente of netbeheerder van Netbeheerder

1 MS Scheveningen HVS Centrale/ 2 HVS Noord

Nieuw te bouwen MS Station Uitbereiding station/ Nieuw te bouwen HVS station

2037

Gemeente en netbeheerder

2032-2034

Gemeente en netbeheerder

3 Cartesiusstraat

Installatie vervangen (inpandig)

2030-2031

Netbeheerder

4 Appelstraat

Installatie vervangen (inpandig)

2031-2033

Netbeheerder

5 Hengelolaan

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2035

Netbeheerder

6 Laagveen

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2035

Netbeheerder

7 Den Haag Escamp

Nieuw te bouwen HVS station

2033-2035

Gemeente en netbeheerder

8 Anna van Buerenstraat

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2030-2032

Netbeheerder

9 HVS Oost

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2034-2036

Netbeheerder

10 Televisiestraat

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2035

Netbeheerder

11 Jan Wabstraat

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2035

Netbeheerder

12 Treubstraat

Trafostation vervangen (inpandig)

2032-2034

Netbeheerder

13 Voorburg/Mariahoeve

Nieuw te bouwen MS Station

2033-2035

Gemeente en netbeheerder

14 Leidschenveen

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2035-2037

Netbeheerder

15 HVS Ypenburg

Trafostation uitbreiden (inpandig)

2031-2033

Netbeheerder

29